RIS323714 Bijlage 2 Woonzorgvisie 2040

huisvesting die door uitzender of werkgever is geleverd.

Het is moeilijk om een goed beeld te krijgen van deze

is er sprake van risicovol en verward gedrag. Deze mensen

Dit gaat niet altijd goed. Soms betalen mensen een veel

groep. Met de resultaten van de European Typology of

zijn gebaat bij autonomie, een prikkelarme omgeving en

te hoge huur of wonen ze met teveel mensen in een te

Homelessness and Housing Exclusion (ETHOS)telling

wat meer afzondering: een Bijzonder Thuis. Den Haag

kleine ruimte. Dit kan leiden tot onveilige situaties en

uit 2025. krijgen we beter zicht op deze groep. Uit de

heeft circa veertig van deze plekken nodig, waarvan een

ook de leefbaarheid in de wijk kan onder druk komen te

ETHOS- telling blijkt dat er in onze gemeente in totaal

deel geclusterd.

staan. Idealiter willen we de eerste en tweede categorie

geen goede en vaste woonplek hebben 3. Arbeidsmigranten die zich in Nederland vestigen; zij

van wonen en werken of terugkeer. Den Haag hanteert

6246 personen dak- of thuisloos zijn. Van deze personen zijn er 945 jonger dan 18 jaar. Veruit de meeste personen in onze regio (61%) zijn geteld in de ETHOS-categorieën 5 of 6 en verblijven in een niet-conventionele woonruimte

arbeidsmigranten opvangen in groepsaccommodaties

2.4 A  andachtsgroepen met een specifieke woonvraag

zoals een auto of vakantiewoning (23%) of bij familie,

voor arbeidsmigranten met tweehonderd tot driehonderd kamers. In dergelijke complexen zijn de woonomstandigheden, leefbaarheid en toezicht beter geborgd. Dit type complexen zijn er maar zeer beperkt. Er ligt een

vrienden of derden (38%). Een groot deel van deze doel-

2.4.1 Arbeidsmigranten

groep bestaat uit jongvolwassenen (18-27 jaar).

Er zijn ongeveer 50.000 arbeidsmigranten in Den Haag.

opgave om deze in de komende periode te realiseren.

Dit aantal neemt jaarlijks toe met circa 7%. De arbeids­

De gemeente lobbyt bij de Rijksoverheid voor een

Om deze ontwikkeling te keren zetten we in op een

migranten komen meestal uit Oost-Europa. We maken

veel zwaardere verantwoordelijkheid voor werkgevers

preventief woonzorgsysteem. Hierbij maken we de

een onderverdeling in drie categorieën:

en uitzendbureaus voor de huisvesting van arbeids­

ontwikkeling van opvang naar wonen en van zorg naar

1. Seizoenarbeiders; zij verrichten seizoenswerk en

migranten. Wanneer huisvesting verplicht (en op kosten

preventie en het voorkomen van dakloosheid zoals ook

gaan na het seizoen weer terug naar het land van

van werkgevers en uitzenders) tot stand komt (geen bed

beschreven staat in het Beleidskader aanpak dakloos-

herkomst;

geen business) kan dit ervoor zorgen dat we in

heid 2023-2030 ‘Den Haag geeft thuis’.

Woonzorgvisie 2040: Samen zorgen voor een thuis

21

de toekomst beter kunnen sturen op de instroom van

kunnen maken voor een bredere doelgroep dan enkel

realiseren. We werken op dit moment aan de uitbreiding

arbeidsmigranten in onze meest kwetsbare wijken.

studenten. Daarnaast heeft de gemeente met de Nota

van 22 extra standplaatsen; 14 standplaatsen aan de

Woningvoorraad 2025 de regels rondom kamerbewo-

Henri Faasdreef en 8 standplaatsen aan Isabellaland.

ning, bouwkundig splitsen en hospitaverhuur verruimt.

In 2025 actualiseren we de opgave op basis van het

Naar schatting leven er zo’n 200 arbeidsmigranten op straat. Die stimuleren we om weer aan werk te komen

woonbehoefteonderzoek 2025. Dat heeft mogelijk een

(en daarmee middelen krijgen om in huisvesting te voor-

2.4.3 Woonwagenbewoners

extra uitbreiding van woonwagenplaatsen in Den Haag

zien) of te remigreren. Hiertoe zijn opvangvoorzieningen

Woonwagenbewoners hebben een eigen culturele iden-

tot gevolg. De rechter heeft de gemeente in mei 2024

nodig die hen de kans bieden om even tot rust te komen.

titeit en een daarbij horende woonvorm. Momenteel zijn

opgelegd dat over vijf jaar de gemiddelde wachttijd voor

De financiering hiervan door het Rijk is tot op heden

er 233 standplaatsen op 11 locaties + 8 standplaatsen

een woonwagenstandplaats vergelijkbaar moet zijn

incidenteel.

op snipperlocaties. De gemeente heeft de ambitie om de

met de gemiddelde wachttijd voor een grondgebonden

De Regionale Woonzorgvisie zal een schatting maken

komende 10 jaar 80 extra woonwagenstandplaatsen te

sociale huurwoning.

van het aantal benodigde woonplekken voor arbeidsmigranten in de regio en ook sturen op regionale spreiding van deze doelgroep (in principe sturen we op huisvesting in de gemeente waar mensen werkzaam zijn).

2.4.2 Studenten In de Woonvisie 2040 is de ambitie opgenomen om 3.000 studentenwoningen te bouwen. In september 2025 is Het Haags Actieplan Studentenhuisvesting vastgesteld. Dit actieplan heeft als doel om in de periode tot het studiejaar 2030 – 2031 het aantal wooneenheden voor studenten uit te breiden. Betrokken partijen (Gemeente Den Haag, DUWO en Haagse onderwijsinstellingen) bundelen met dit actieplan hun krachten en dragen vanuit ieders verantwoordelijkheid bij aan voldoende, kwalitatief goede en betaalbare studentenhuisvesting in Den Haag. Het merendeel van deze woningen is al geprogrammeerd in de nieuwbouw. Voor zachte plannen zetten we in op jongerenwoningen (ook onzelfstandige woningen en ook voor jongeren met een zorgvraag) zodat we aansluiten bij de behoefte en we de woningen beschikbaar

Woonzorgvisie 2040: Samen zorgen voor een thuis

22

Ook onder de woonwagenbewoners zijn er ouderen

2.5 Analyse & opgave

opvang, detentie, et cetera. Ook nadat men uitstroomt

die een passende woning nodig hebben. Om de vraag-

Kijkend naar vraag en aanbod van passende woningen

uit deze voorzieningen wil men veelal blijven wonen in

stukken van ouder wordende woonwagenbewoners

richting 2040 zien we een tekort aan passende woningen

Den Haag. Maar we moeten realistisch zijn, de opgave

beter in beeld te brengen, wordt de woonbehoefte en

voor de verschillende aandachtsgroepen. De grootste

is heel groot en we kunnen niet alle opgaven realiseren

zorgvraag van ouderen binnen de woonwagengemeen-

vraag is naar geschikte woonplekken of aan te passen

in Den Haag. Dit vraagt om, soms moeilijke, keuzes.

schap onderdeel van het woonbehoefteonderzoek 2025.

woningen voor ouderen, circa 20.000, tot en met 2040.

Dit betekent dat we in ieder geval sterk inzetten op

Dit vormt onderdeel van de actielijn welzijn en leefbaar-

Het gaat hierbij om nultredenwoningen, geclusterde

spreiding in de regio en eventueel landelijk ( niet voor

heid van de nieuwe beleidsnota.

woningen en zorggeschikte woningen waarvan de

ouderen), en goed sturen op regiobinding plus op de

opgave om geclusterde woningen te realiseren het

verantwoordelijkheid van de gemeente van herkomst.

2.4.4 Statushouders

grootst is. De opgave zit zowel in de sociale huur en

Over de spreiding in de regio maken we afspraken in de

Gemeenten krijgen vanuit de Huisvestingswet half-

het middensegment als in de koopsector. Voor de

Regionale Woonzorgvisie. De optie van landelijke sprei-

jaarlijks een taakstelling opgelegd voor het aantal te

diverse aandachtsgroepen met een gecombineerde

ding is onderdeel van onze lobby richting het Rijk.

huisvesten statushouders. De gemeente heeft daar

woonzorgvraag zien we ook dat de komende jaren de

geen invloed op en deze aantallen zijn ook lastig te voor-

vraag toeneemt met 5.000 tot 7.500 woonplekken. Deze

Naast de kwantitatieve opgave is er ook een kwalitatieve

spellen. Provincies houden toezicht op de voortgang en

opgave komt met name voort uit de extramuralisering

opgave. Het gaat niet alleen om het toevoegen van meer

hebben instrumenten om deze voortgang af te dwingen.

waardoor mensen die voorheen in een instelling

woningen in de nieuwbouw en in de bestaande stad,

woonden nu zelfstandig gaan wonen.

het gaat ook om een kwalitatieve impuls van bestaande

Statushouders krijgen een woonaanbod dat past bij hun

(senioren)complexen. Dit kan bouwtechnisch zijn,

situatie. Wenselijk is om zoveel mogelijk aan te sluiten

Zoals eerder aangegeven, is het niet voor alle aandachts-

maar gaat vooral ook om een betere samenwerking

bij de specifieke woonbehoefte van de statushouder.

groepen even goed mogelijk om de aantallen te

zodat wonen, zorg en welzijn in samenhang worden

De specifieke woonbehoefte wordt onder andere bepaald

achterhalen. Wel weten we zeker dat er een grote groep

georganiseerd.

door leeftijd en gezinssamenstelling. Den Haag zet

mensen op zoek is naar een passende en betaalbare

zich in om groepslocaties mogelijk te maken met een

woning, waar zo nodig de juiste zorg en ondersteuning

Voor de aandachtsgroepen met een specifieke

‘magic’ of ‘urban mix’ door bijvoorbeeld woonvormen te

geboden kan worden, eventueel in een collectieve of

woonvraag blijkt uit de analyse dat er voor studenten-

ontwikkelen waar jongeren, studenten en statushouders

geclusterde woonvorm. De resultaten van de ETHOS-

huisvesting geen extra opgave is in Den Haag. Voor

samenwonen. Om genoeg woonplekken te realiseren,

telling geven meer inzicht in de omvang en diversiteit

woonwagenbewoners wordt er in 2025 een aanvullend

zullen statushouders soms met elkaar een woning gaan

van de doelgroep dak- en thuisloze mensen. Daarnaast

behoefteonderzoek gedaan maar gaan we uit van 80

delen. We maken afspraken met de corporaties over de

actualiseren we de cijfers tweejaarlijks zodat er zo nodig,

standplaatsen in 5 jaar en voor statushouders krijgen

huisvesting van statushouders en zoeken ook buiten de

bijgestuurd kan worden.

we een taakstelling van het Rijk. Voor arbeidsmigranten

corporatievoorraad naar huisvestingsmogelijkheden.

zetten we sterk in op opvang en huisvesting in de regio,

Veranderingen in het wettelijk kader kunnen gevolgen

Den Haag heeft, net zoals anders grote steden, een

hebben voor de hele keten en uiteraard ook voor de huis-

grote aantrekkingskracht op mensen en veelal ook op

vesting en inburgering van de statushouder. Eventuele

kwetsbare mensen. In Den Haag zijn er daarbij veel

wijzigingen zullen, waar nodig, vertaald worden naar

voorzieningen voor deze doelgroepen met een regionale

gemeentelijk beleid.

functie, denk aan Maatschappelijke Opvang, vrouwen-

bij voorkeur in de gemeenten waar zij ook werken.

Woonzorgvisie 2040: Samen zorgen voor een thuis

23

Dennis

‘Dat gevoel van ‘thuis’ is onbetaalbaar’ Na vijftien jaar dakloosheid heeft Dennis (47) eindelijk

me veilig. Dat had ik in de tent niet.’ Met die rust in zijn

een eigen woning. Sinds mei 2024 woont hij zelfstandig

hoofd kan Dennis plannen maken en nadenken over

in een appartement via het Leger des Heils. ‘Het is klein,

werk. Ook regelt hij nu veel zelf: van betalingsregelingen

maar het is van mij. En dat maakt alles anders.’

tot contact met instanties. ‘Als ik hulp nodig heb, is het Leger er. Maar ik ben grotendeels zelfstandig.’

Dennis groeide op in Zoetermeer en Friesland, waar hij bij zijn opa op een paardenboerderij woonde. Zijn

Een woning betekent voor Dennis véél meer dan een

jeugd was turbulent: van internaat tot pleeggezin, en

dak boven zijn hoofd. ‘Het is een basis. Een plek waar

later dakloosheid. Jarenlang sliep Dennis in een tent,

ik tot rust kom, waar ik mezelf kan zijn. Dat gevoel van

samen met zijn hond Monty. ‘Ik had geen andere keuze.

‘thuis’ is onbetaalbaar. Daarom heb ik het ingericht met

Ik wilde geen opvang delen met anderen. Privacy is voor

spullen van mijn moeder en oma, en foto’s van dierbaren.

mij essentieel.’ De zoektocht naar een woning duurde

Het moet voelen als míjn plek.’

lang, ondanks intensief contact met de gemeente, het Straatconsulaat en het Leger des Heils. ‘Ik heb vaak

Dennis kijkt vooruit. ‘Ik zou het liefste naar Limburg

gedacht: dit gaat nooit lukken.’

willen verhuizen. Mijn broertje woont daar en ik kom er al mijn hele leven. De mensen zeggen elkaar gedag op

Maar in mei 2024 tekende Dennis eindelijk zijn huur-

straat, en de wachttijden voor woningen zijn korter.’

contract. ‘Dat moment was magisch. Ik had een sleutel, een adres, een plek waar ik de deur achter me dicht kon

Zijn boodschap aan anderen in een vergelijkbare situatie

trekken en kon zeggen: ik ben thuis.’

is helder: ‘Geef nooit op. Zoek hulp, maar houd het overzichtelijk. Te veel adviezen maken je gek. Kies een paar

Sinds hij een woning heeft, is er veel veranderd. ‘Er is

mensen die je vertrouwt en laat hen je helpen. En blijf

weer structuur in mijn leven. Ik slaap beter, ik hoef me

geloven dat ook jij een plek kunt vinden waar je je thuis

geen zorgen meer te maken over kou of regen, en ik voel

voelt.’

Woonzorgvisie 2040: Samen zorgen voor een thuis

24

3. Visie en ambities Woonzorgvisie 2040: Samen zorgen voor een thuis

25

In dit hoofdstuk formuleren we de visie en de ambities

5. Inrichten van zorgzame buurten; waar

geschikte woningen. Dit stimuleert ook de doorstroming,

van de Woonzorgvisie en de opgaven en acties die hieruit

wonen, zorg en welzijn in samenhang zijn

zodat grotere woningen weer vrijkomen voor gezinnen en

voortkomen.

georganiseerd.

andere doelgroepen.

6. Bieden van passende woningen voor groepen

3.1 Visie

met een specifieke huisvestingsvraag evenwichtig gespreid in stad en regio.

Woonzorgchallenge In 2024 heeft de gemeente Den Haag samen met

Den Haag wil een stad zijn waar iedereen ertoe

woningcorporatie Staedion en zorgaanbieder Middin meegedaan aan de Woonzorgchallenge

ondersteuning aanwezig is. Wat inwoners zelf

3.2.1 Realiseren van meer geschikte woningen in de nieuwbouw en het beter benutten van de bestaande woningvoorraad

kunnen, doen ze zelf: voor zichzelf, maar óók voor

Zoals al eerder beschreven is de vraag naar extra woon-

nieuw instrument voor woningcorporaties om

elkaar. Met partners in de stad. Samen zorgen

plekken geschikt voor ouderen en de diverse aandachts-

locaties niet alleen ruimtelijk, maar ook sociaal

voor een thuis.

groepen tot en met 2040 groot. De doelgroep ouderen is

te ontwikkelen. In de Woonzorgchallenge werken

een hele diverse doelgroep qua sociaal-culturele achter-

bewoners samen met multidisciplinaire teams

grond, gezondheid, financiële middelen en woonwensen.

van ontwerpers, sociaal ondernemers en zorg-

Het is daarom belangrijk om diverse woonconcepten

professionals aan een nieuw woonzorgconcept.

voor ouderen te ontwikkelen in alle prijssegmenten. Voor

De pilotlocatie is het woonzorgcomplex van

aandachtsgroepen willen we vooral kleinere en betaalbare

Staedion aan de Beresteinlaan in Den Haag

woningen realiseren

Zuidwest. Het complex bestaat uit 74 zelfstan-

doet, een passende, toegankelijke en betaalbare woning heeft en waar zo nodig de juiste zorg en

3.2 Ambities De ambitie is om mensen met een woonzorgbehoefte en mensen met een specifieke huisves-

van het College van Rijksbouwmeester en Rijksadviseurs. De Woonzorgchallenge is een

dige appartementen voor ouderen en de woon-

tingsvraag van passende huisvesting te voorzien

De vraag is zo groot dat we weten dat we niet alles in de

locatie van Middin met 3 woongroepen voor

met voldoende zorg en ondersteuning.

nieuwbouw kunnen ondervangen. Daar is simpelweg te

mensen met een verstandelijke beperking. Twee

weinig ruimte voor in Den Haag en daarbij is er ook een

ontwerpteams hebben interessante concepten

Dit doen we door het:

grote woonopgave voor andere doelgroepen in de stad.

opgeleverd. Het eindconcept van team Over &

1. Realiseren van meer geschikte woningen in

Daarom benutten we kansen in de bestaande stad en de

Weer is geselecteerd om gedetailleerd getoetst

de nieuwbouw en het beter benutten van de

mogelijkheden om binnen de bestaande woningvoorraad.

te worden op haalbaarheid. Over & Weer zet in

bestaande woningvoorraad.

Denk daarbij aan woningaanpassingen maar ook aan

op een verschuiving van zorg naar gezondheid,

transformatie van ander type vastgoed naar woningen

van individualisme naar ‘samen aan zet’ en een

en een gerichter toewijzingsbeleid. Het voordeel hiervan

combinatie van korte én lange termijnoplos-

is, is dat we in de bestaande woningvoorraad veelal ook

singen. Het concept ‘Over & Weer’ bevordert

sneller tot realisatie kunnen komen. Ook in de nieuwbouw

sociale verbindingen en interactie verder dan

worden er meer geschikte woningen voor ouderen gereali-

fysieke bouwstenen; het richt zich op sociale

2. Realiseren van meer collectieve woon(zorg) concepten. 3. Stimuleren van doorstroming naar een passend (t)huis. 4. Het toekomstbestendig organiseren van zorg en welzijn.

seerd; nultredenwoningen, geclusterde woningen en zorg-

Woonzorgvisie 2040: Samen zorgen voor een thuis

26

cohesie en lange termijn welzijn op drie niveaus: tussen bewoners, tussen bewoners en hun

om woonruimteverdeelbeleid te ontwikkelen waarbij we

Haaglanden) moet de toegankelijkheid van het

gerichter kunnen toewijzen.

wooncomplex gewaarborgd zijn. Ook kijken we of 55+

omgeving, en tussen bewoners en (zorg)organi-

• Het faciliteren van pilots en experimenten met andere

saties. Met de Woonzorgchallenge Beresteinlaan

manieren van woningtoewijzing zodat we de kennis die

dit aangepast moet worden naar 65+. Dit gaan we in

willen we een breder instrument ontwikkelen

we hiermee opdoen kunnen gebruiken als input voor een

samenwerking met de corporaties en SVH onderzoeken

dat ook op andere locaties toegepast kan worden.

ander woonruimteverdeelsysteem. • Het realiseren van multifunctionele locaties voor aandachtsgroepen.

De ambitie om meer geschikte woningen te realiseren leidt tot de volgende opgaven en acties:

nog passend is voor een seniorenwoningen of dat

en hierover gaan we afspraken. • Het vergroten van de mogelijkheden om in grote particuliere woningen woonzorgconcepten te ontwikkelen.

• Met het urgentieprogramma betaalbare woningbouw

• Het stimuleren van het splitsen van grote woningen

realiseren we meer woningen voor sociale huur; met

voor bijvoorbeeld mantelzorgers. Het kan gaan om

bijzondere focus op draagkrachtige buurten en leefbaar-

twee gescheiden huishoudens, het kan ook gaan om

Ouderen en aandachtsgroepen:

heid. Met de Actie Agenda Woningbouw Den Haag 2025

een kangoeroeconcept.

• Toevoegen van extra woningen in de bestaande

– 2027 zetten we in op acties die bijdragen aan het

woningvoorraad. Dit doen we door de regels rondom

versnellen van de bouwproductie.

bouwkundig splitsen, samenwonen (kamerbewoning)

Aandachtsgroepen: • Meer kleinere en betaalbare woningen in de sociale

en hospitaverhuur te versoepelen. Dit is vastgelegd in de

Ouderen:

voorraad opnemen in nieuwbouwontwikkelingen

Nota Woningvoorraad 2025. Ook verkennen we hoe we de

• Meer levensloopbestendige woningen, geclus-

en via het (bouwkundig) splitsen van woningen

mogelijkheden tot optoppen beter kunnen benutten.

terde woonvormen en zorggeschikte woningen in

meer woningen voor (uitstromende) alleenstaanden

• Inzetten op het transformeren van bestaand vastgoed

diverse prijssegmenten in elke wijk opnemen in

realiseren.

zoals zorgvastgoed, incourante kantoren en gemeentelijk vastgoed naar woningen, geschikt voor ouderen en aandachtsgroepen.

nieuwbouwontwikkelingen. • Bestaande woningen geschikt maken voor ouderen

• Inzetten op Housing First, Kamers met Aandacht en Onder de Pannen om extra huisvestingsmogelijkheden

door individuele en collectieve woningaanpassingen.

voor aandachtsgroepen zoals jongeren uit de jeugd-

• Onderzoek doen naar de mogelijkheden om bij zorgorgani-

• Verkennen van de mogelijkheden om samen met de

hulp te realiseren. Dit in combinatie met (professio-

saties met eigen grond en/of eigen vastgoed woonzorgcon-

corporaties een gezamenlijk budget voor (collectieve)

cepten en/ of extra woningen toe te voegen.

woningaanpassingen en scootmobielstallingen te

• Toewijzingbeleid; het ontwikkelen van collectieve, geclusterde en zorggeschikte woningen brengt extra kosten

creëren. • Labeling; onderzoeken of het 55+ label dat wordt

nele) begeleiding. • Afspraken maken met particuliere verhuurders over het aandeel toe te wijzen woningen voor aandachtsgroepen.

met zich mee. Het is daarom belangrijk om te zorgen

gehanteerd door woningcorporaties nog passend en

dat de geschikte woningen ook bij de juiste doelgroep

juist is. Niet alle woningen en woongebouwen met

• Voor veel aandachtsgroepen worden de woningen van het Koepelconvenant gezien als oplossing. Dit zijn

terecht komen. Dit geldt ook voor bestaande woningen

een 55+ label zijn echt geschikt en toegankelijk voor

er slechts 313. Tegelijkertijd blijkt de matching van

die aangepast of zorggeschikt zijn gemaakt door middel

ouderen. Bij een wooncomplex gelabeld voor senioren

de 313 niet altijd goed te lukken. Dit zijn er te weinig

van Wmo- woningaanpassingen. Dit vraagt om ander

moet voldoende rekening worden gehouden met

en ook in vergelijking met andere (grote) steden

woonruimteverdeelbeleid en het gerichter toewijzen van

(toekomstige) mobiliteitsproblemen. Om dit label

erg weinig. We gaan het aantal woningen van het

woningen. Ook voor aandachtsgroepen is het van belang

te kunnen dragen (en te adverteren op Woonnet-

Koepelconvenant daarom minstens verdubbelen om

Woonzorgvisie 2040: Samen zorgen voor een thuis

27

zo de doorstroming uit de maatschappelijke opvang, beschermd wonen en de jeugdhulp te bevorderen. • Afspraken maken in de Regionale Woonzorgvisie

3.2.2 Realiseren van meer collectieve en innovatieve woon(zorg) concepten

combinatie van verschillende aandachtsgroepen (denk aan jongeren/ studenten en jongere statushouders).

Een groeiende groep inwoners van Den Haag heeft

hoe we een evenwichtige verdeling bereiken van

behoefte aan- en zoekt naar mogelijkheden voor andere

Met het realiseren van collectieve en innovatieve woon­

de uitstroom naar zelfstandig wonen (met begelei-

vormen van samenwonen. Dit zijn ouderen die graag

(zorg)concepten streven we ernaar ontmoetingen tussen

ding) en de uitstroom naar de regio te bevorderen.

zelfstandig willen blijven wonen maar voor wie “de

bewoners te stimuleren met als het doel het welbe-

Uitgangspunt is hierbij huisvesten naar herkomst

kloof” tussen zelfstandig wonen en het verpleeghuis

vinden en het woongeluk te vergroten, eenzaamheid te

gemeente en een groter aandeel van de sociale voor-

eigenlijk te groot is geworden. Behalve voor ouderen kan

bestrijden, gemeenschapszin te bevorderen en de zelf- en

raad in de wijken of gemeenten waar de leefbaarheid

een collectieve woonvorm ook een hele aantrekkelijke

samenredzaamheid van bewoners te versterken. Nieuwe

dit toelaat en de herstelkans goed genoeg is.

woonvorm zijn voor mensen die uitstromen uit zorgin-

collectieve en innovatieve woon(zorg)concepten kunnen

stellingen of uit de Maatschappelijke Opvang of voor een

op deze manier ‘een onsje welzijn’ bieden waarmee

Collectieve en innovatieve woonvormen voor ouderen Woonzorgvisie 2040: Samen zorgen voor een thuis

28

‘een kilo aan zorg’ voorkomen kan worden. Daardoor

Woonvormen met gezamenlijkheid én privacy zijn gewild

kunnen we de bijbehorende zorgkosten beter beheersen.

en komen in vele varianten voor met verschillende

nisaties die collectief willen wonen of woonzorgcon-

We stimuleren woonvormen waarin mensen met een

mate van betrokkenheid van bewoners, bijvoorbeeld

cepten willen realiseren en ruimte bieden aan partijen

zorgvraag en mensen zonder zorgvraag samenwonen

in het gebruik van collectieve ruimten en bij selectie

en elkaar helpen. En we stimuleren woonvormen die

van nieuwe bewoners. Gezien de diversiteit aan doel-

• Inzetten op het transformeren van bestaand vastgoed

een bijdrage kunnen leveren aan de leefbaarheid in een

groepen en de diversiteit aan woonwensen zetten we

zoals zorgvastgoed en gemeentelijk vastgoed naar

buurt of meerwaarde hebben op het gebied van welzijn,

in Den Haag in op het realiseren van een diversiteit

woonzorgconcepten en collectieve woonvormen.

preventie en zelfredzaamheid.

aan woonvormen. Denk hierbij aan collectieve woonvormen, hofjes, woongroepen, meergeneratiewoningen

• Het faciliteren van bewonersinitiatieven en/ of orga-

met een missie op dit vlak.

• Eén loketfunctie organiseren binnen de gemeente voor partijen met zorgvastgoed.

Door collectieve en geclusterde woonvormen te reali-

en cultuursensitieve woonzorgconcepten maar ook

seren kunnen zorg, welzijn en ondersteuning hier ook

multifunctionele locaties die geschikt zijn voor meerdere

gers en ontwikkelaars over het ontwikkelen van

op een slimme manier georganiseerd worden; collectief

doelgroepen. Met de uitvoering van het Stimuleringsplan

collectieve woon(zorg)concepten voor ouderen en

en dichtbij huis met een vast en vertrouwd zorgteam.

innovatieve woonvormen zijn we al aan de slag om meer

Het gaat hierbij steeds om het bieden van maatwerk

innovatieve en collectieve woonvormen te realiseren,

passend bij de specifieke behoeften van een doelgroep.

zowel in de corporatiesector maar ook in het middenseg-

het realiseren van gemeenschappelijke ruimtes en

Dit vraagt om intensieve samenwerking tussen wonen

ment en in de koopsector22

collectieve woonvormen.

zorg en welzijn. We starten in bestaande seniorencom-

• Afspraken maken met woningcorporaties, beleg-

aandachtsgroepen. • Actief subsidies bij het Rijk en provincie benutten voor

• Onderzoek doen naar goede programmering van acti-

plexen met Haags Plus Wonen. In deze complexen wordt

De ambitie om collectieve en innovatieve woon(zorg)

viteiten in gemeenschappelijke ruimtes en inzetten op

extra geïnvesteerd in welzijn en preventie door veel

concepten te realiseren leidt tot de volgende opgaven en

vitale woongemeenschappen.

activiteiten aan te bieden op het gebied van ontmoeten

acties:

en bewegen. Zo wordt eenzaamheid tegengegaan en

• Innovatie stimuleren door marktpartijen en corporaties uit te dagen om met vernieuwende concepten te

blijven mensen langer vitaal. In Haags Plus Wonen

Ouderen en aandachtsgroepen:

komen in vervolg op de woonzorgchallenge. Naast

complexen werken we met een vertrouwd en herkenbaar

• Meer collectieve woonvormen opnemen in nieuw-

vernieuwende concepten stimuleren we ook de inno-

zorgteam. Met de ontwikkeling van dit woonconcept

bouwontwikkelingen waarbij wonen, zorg, welzijn en

vatie in de bestaande woningvoorraad en zoeken we

willen we een aantrekkelijke woonvorm creëren tussen

ondersteuning collectief en wijkgericht georganiseerd

naar manieren om bestaande portieken en flats levens-

worden.

loopbestendig te maken en beter te benutten door

het zelfstandig wonen en het verpleeghuis in en hiermee de kloof dichten die is ontstaan door de sluiting van de verzorgingshuizen.

• Het ontwikkelen van een Haags Plus Wonen concept

bijvoorbeeld optoppen. Dit doen we door prijsvragen,

waarbij in bestaande seniorencomplexen wonen,

kennisontwikkeling en samenwerking met kennisin-

zorg, welzijn en technologie in samenhang worden

stellingen om zo te komen tot nieuwe concepten die

georganiseerd.

haalbaar en schaalbaar zijn voor de Haagse context.

Woonzorgvisie 2040: Samen zorgen voor een thuis

29

Haags Plus Wonen

of ouderen hebben onvoldoende zicht op wat de

De gemeente werkt met woningcorporaties

3.2.3 Stimuleren van doorstroming naar een passend (t)huis

en zorg- en welzijnsorganisaties aan de

Ouderen blijven tegenwoordig zo lang mogelijk zelf-

3. Ouderen zijn onvoldoende op de hoogte van de

ontwikkeling van een innovatief en collectief

standig wonen en verhuizen pas naar het verpleeghuis

woonzorgconcept voor ouderen: Haags Plus

wanneer men een zware zorgbehoefte heeft. Veelal

4. Ouderen zien op tegen de verhuizing.

Wonen. De aanleiding van deze samenwerking

blijven ouderen wonen in de woning waar ze met hun

5. Ouderen verliezen hun inschrijfduur na de

is de toenemende vergrijzing van de bevolking

gezin hebben gewoond, een woning die eigenlijk niet

van de stad. Het aantal senioren neemt toe en

passend is waardoor de kans op bijvoorbeeld valpartijen

gelijktijdig worden deze senioren ook steeds

en eenzaamheid toeneemt. Ouderen die in een passende

ouder. Dit leidt tot een toename in zowel het

woning wonen (minimaal gelijkvloers met lift) hebben

7. De noodzaak om te verhuizen wordt vaak pas

volume als de complexiteit van de zorgvraag.

minder zorg nodig, korter zorg nodig en houden langer

gevoeld als daartoe (medische) noodzaak is.

Ook is er sprake van een toenemende druk op het

de regie over hun eigen leven. We willen ouderen daarom

zorgpersoneel, neemt het aantal mantelzorgers

eerder laten nadenken over hun woontoekomst en

Ook voor aandachtsgroepen is het stimuleren van

af en is het landelijk beleid erop gericht om

stimuleren om te verhuizen naar een passende woning.

doorstroming belangrijk en bevorderen we de doorstro-

ouderen zo lang mogelijk thuis te laten wonen.

In de praktijk blijkt dit lastig. De verhuisbereidheid onder

ming vanuit Beschermd Wonen en Maatschappelijke

Deze ontwikkelingen vragen om innovatieve

ouderenis laag.

Opvang naar een passend (t)huis. Het is belangrijk om

oplossingen. In het licht hiervan onderzoeken

mogelijkheden zijn. (verhuis)mogelijkheden.

verhuizing. 6. Ouderen zijn niet altijd ingeschreven bij Woonnet Haaglanden.

de doorstroming op de woningmarkt te stimuleren want

gemeente en partners hoe wonen, zorg en

Gebleken is dat ouderen die prettig wonen, tijd nodig

doorstroming zorgt ervoor dat mensen kunnen wonen in

welzijn in samenhang georganiseerd kunnen

hebben om zich te oriënteren en keuzes te maken en

een woning die past bij de grootte van huishouden, hun

worden voor zelfstandig wonende ouderen.

dat zij verleid moeten worden met aantrekkelijk aanbod

financiële middelen en de behoeften van hun levensfase.

Dit nieuwe woonzorgconcept is in dialoogsessies

in de eigen vertrouwde buurt om een verhuizing te

verder uitgewerkt vanuit zes fundamenten:

overwegen.23 We richten ons daarom niet alleen op

Om de doorstroming te stimuleren werken we aan vier

zorg, welzijn, voorzieningen in de buurt, wonen,

oude ouderen (75+) maar juist ook op empty nesters

punten:

bewoners en slimme toepassingen (thuistechno-

(55+) en ontwikkelen hier ook gerichte instrumenten en

1. Vergroten bewustwording en verbeteren van

logie). Haags Plus Wonen kan in de toekomst de

aanbod voor. Dit is immers een meer vitale levensfase om

functie vervullen die vroeger werd vervuld door

zo’n ingrijpende stap (vaak ook nog samen) te kunnen

2. Ontzorgen en op weg helpen.

bejaardenoorden en verzorgingshuizen.

ondernemen.

3. Realiseren van geschikt en aantrekkelijk wonin-

Daarnaast zijn er barrières die hen ervan weerhouden

4. Financiële tegemoetkoming en voorrang

informatievoorziening.

gaanbod voor ouderen en aandachtsgroepen. om te verhuizen:

(corporatiewoning).

1. Passend, aantrekkelijk en betaalbaar woningaanbod in dezelfde wijk of buurt ontbreekt. 2. De woonlasten bij het betrekken van een andere

De ambitie om doorstroming naar een passend (t)huis te stimuleren leidt tot de volgende opgaven en acties:

woning zijn hoger dan de huidige woonlasten

Woonzorgvisie 2040: Samen zorgen voor een thuis

30

uitgesteld worden. Dit is belangrijk gezien de schaarste

• Samen met partners een gezamenlijke communica-

3.2.4 Het toekomstbestendig organiseren van zorg en welzijn

tiestrategie en -uitvoering op het gebied van bewust-

De zorg is sterk individueel georganiseerd, met veel

gezonde voeding, meer beweging en het tegengaan van

wording en informatievoorziening ontwikkelen. Denk

partijen, te weinig prikkels voor preventie en onvol-

eenzaamheid. Welzijnswerk omvat tal van activiteiten

aan voorlichting, interviews en goede voorbeelden.

doende samenwerking. Een groot tekort aan professio-

die ertoe leiden dat bewoners, uit alle aandachtsgroepen,

• Met de corporaties werken aan een plan om doorstro-

nals dreigt. Als we op deze manier doorgaan is het tekort

deel kunnen nemen aan de samenleving. Het gaat over

ming van huurders van een woning in bezit van de ene

minimaal 5100 zorgprofessionals in de regio Haaglanden

sociale netwerken, zingeving en het gevoel hebben “ertoe

corporatie naar een woning in bezit van een andere

alleen al. Om ervoor te zorgen dat de mensen die

te doen”. Welzijnswerkers zijn de ogen en oren van de

corporatie mogelijk te maken (inclusief voorrang en

professionele zorg nodig hebben dit in de toekomst ook

wijk en spelen een belangrijke rol in vroegsignalering.

financiële tegemoetkoming, bijvoorbeeld

nog kunnen krijgen moeten we de zorg anders gaan

In Den Haag is welzijn onderverdeeld in individuele

huurgewenning).

organiseren. Dit vraagt om een ontwikkeling waarbij we

ondersteuning en groepswerk en sociale samenhang.

inzetten op een preventief woonzorgsysteem. Hierbij

De welzijnsorganisaties bieden laagdrempelige hulp

makelaars kunnen inzetten om zo nodig maatwerk te

maken we de ontwikkeling van opvang naar wonen en

en bieden informatie en advies aan bewoners met

bieden. Denk aan financiële instrumenten zoals een

van zorg naar preventie. Bovendien vraagt dit ook om

hulpvragen. Zo zijn er zeventien Servicepunten XL. Hier

verhuisvoucher, verhuiskostenvergoeding of instru-

innovatie en vooral om slimme samenwerkingen tussen

bieden maatschappelijk werkers en ouderenconsulenten

menten op het gebied van ontzorgen zoals het inzetten

alle partijen en met initiatieven die er al zijn. We zetten

informatie en advies en kortdurende praktische en/of

van een opruimcoach.

in op het collectief, wijkgericht en in samenhang orga-

psychosociale ondersteuning op de levensdomeinen

niseren van preventie, de sociale basis, professioneel

wonen, zorg, financiën en deelname aan de samenleving.

welzijnswerk, ondersteuning vanuit de Wmo, (zwaardere)

Er zijn stadsbrede programma’s voor welzijn en

zorg en technologie voor thuis.

preventie zoals de Haagse Preventieaanpak en buurt-

Ouderen:

• Een instrumentenkist ontwikkelen die de senioren-

• Onderzoek doen of de seniorenmakelaars ook ingezet kunnen worden voor ouderen in een koopwoning. • Bij nieuwbouwprojecten de doelgroep vroegtijdig in het proces betrekken en mee laten denken over hun

aan zorgpersoneel. Preventie gaat bijvoorbeeld over

gerichte programma’s. Op wijkniveau hebben we de

Sociale basis, informele zorg, welzijn en preventie

Wijkpreventieaanpak waarbij we aansluiten op de

Aandachtsgroepen:

De sociale basis gaat over het persoonlijke netwerk van

dat er voldoende formele en informele ontmoetings-

• Doorstroming uit Beschermd Wonen en

Hagenaars zoals familie, vrienden en buren. Ook vrijwil-

plekken zijn. Bewoners kunnen hier zelf activiteiten

Maatschappelijke Opvang bevorderen door het

ligersorganisaties, sportverenigingen en ontmoetings-

organiseren met zo nodig professionele ondersteuning.

realiseren van meer betaalbare woonplekken en het

plekken behoren tot de sociale basis.

Daarnaast zijn er laagdrempelige steunpunten zoals

uitvoeren van het beleidskader Aanpak Dakloosheid

We zetten in op het versterken van de sociale basis door

Stek, Schroeder, Straatpastoraat, Straatconsulaat Reakt

‘Den Haag geeft thuis’.

het faciliteren van bijvoorbeeld formele en informele

en Helpdesk Gelzaken.

toekomstige woning en woongebouw.

• Realiseren van ‘Bijzonder Thuis’ plekken.

behoeftes uit de wijk. Op buurtniveau is het belangrijk

ontmoetingsplekken in de wijk. Daarnaast zetten we in op het versterken van welzijnswerk en preventie.

De visie voor de komende jaren op het gebied van welzijn

Hierdoor kunnen zwaardere zorgvragen voorkomen of

is dat we steeds vaker willen inzetten op meerjarige

Woonzorgvisie 2040: Samen zorgen voor een thuis

31

subsidies. Tot nu toe werd professioneel welzijnswerk

Haags Ontmoeten

thuistechnologie en hebben daar het programma

jaarlijks gesubsidieerd. In 2026 en 2027 werken met een

‘Haags Ontmoeten’ is een mooi voorbeeld van

“Technologie voor Thuis” voor ontwikkeld. Denk daarbij

tweejarige subsidietender. Het streven is om vanaf 2028

de vele welzijnsinitiatieven die structuur bieden.

aan valsensoren, slimme verlichting of automatische

te gaan werken met meerjarige financiering voor profes-

‘Haags Ontmoeten’ stimuleert ouderen met

deuropeners. Door het inzetten van technologie voor

sioneel welzijnswerk. Dit brengt rust en continuïteit

beginnend regieverlies om langer gezond en

thuis kunnen mensen langer zelfstandig blijven wonen,

aan de uitvoerende organisaties en aan de inwoners

vitaal mee te doen op een plek in de wijk waar

kunnen mantelzorgers ontlast worden en hoeft er

die van hun activiteiten en ondersteuning gebruik

ouderen en hun mantelzorgers vrij binnen

minder professionele zorg ingezet te worden.

maken. Het wordt hierdoor ook makkelijker om lange

kunnen lopen om elkaar te ontmoeten, erva-

termijn afspraken te maken met andere partners (in de

ringen te delen en te ontspannen. De verschil-

De ambitie om zorg en ondersteuning toekomstbe-

wijk). Vanuit de G4- gemeenten voeren we een sterke

lende ‘Haags-Ontmoeten’-locaties spelen in op

stendig te organiseren leidt tot de volgende opgaven en

lobby naar het Rijk voor meer en structurele financiële

de diversiteit van de stad. Het aanbod per locatie

acties:

middelen voor professioneel welzijnswerk en preventie.

is een afspiegeling van de vragen en behoeften

24

uit de betreffende wijk. Door intensieve samen-

Ouderen en aandachtsgroepen:

Zorg en ondersteuning

werking met welzijnsorganisaties en zorgorgani­

• Toegankelijk en collectief organiseren van zorg- en

Op stedelijk en regionaal niveau werkt de gemeente

saties is vroegsignalering en laagdrempelige

welzijnsaanbod, bij voorkeur dichtbij of gerelateerd aan

Den Haag met allerlei verschillende partners binnen

doorverwijzing mogelijk, zodat op tijd toene-

woonvormen voor ouderen en aandachtsgroepen.

het sociaal-medisch domein aan het toekomstbe-

mende zorgbehoeftes worden onderkend.

• Versterken van het professioneel welzijnswerk en van

stendig maken en houden van de zorg. Dit gebeurt

de inzet op gezondheidspreventie. Dit doen we wijkge-

onder andere via het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het

richt, aansluitend en in afstemming met wijkbewoners

Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). De zorg-,

elkaar in gesprek hoe ze dit kunnen organiseren en op

en maatschappelijke organisaties in de wijk.

welzijns-, en onderwijspartijen werken ook stadsbreed

deze manier ook het schaarse personeel beter kunnen

• Werken met een vast en herkenbaar welzijns- en

samen met de GGD en de gemeente in ‘Gezond en

inzetten. Door het werken met vaste en herkenbare

zorgteam in de buurt die het vertrouwde gezicht zijn

Gelukkig in Den Haag’, gericht op het tegengaan van

zorgteams kunnen zorgwekkende signalen eerder met

in de buurt zodat er een stevig lokaal netwerk opge-

gezondheidsverschillen.

elkaar gedeeld worden, bijvoorbeeld tussen de huisarts

bouwd kan worden.

en de wijkverpleegkundig of de corporatie en de thuis-

• Onderzoeken hoe we financiële en organisatorische

We organiseren zorg en ondersteuning collectief,

zorgmedewerker. Hierdoor kan vroegtijdig gehandeld

middelen kunnen samenbrengen om te komen tot

preventief en wijkgericht. Het is essentieel om met de

worden, waardoor een zwaardere zorgvraag voorkomen

gezamenlijke investeringen en hoe we de zorgverzeke-

professionals in de wijk een sterk netwerk en samen-

kan worden.

raar hierbij kunnen laten aansluiten. Stimuleren van

werkingsverband te organiseren. Om een sterk lokaal

het gebruik van thuistechnologie. Samen met partners

netwerk te organiseren is een vast en herkenbaar

Technologie voor thuis

bouwen we de basisinfrastructuur ‘Technologie voor

zorgteam op buurtniveau een belangrijke voorwaarde.

De organisatie van ‘zorg en welzijn’ rondom het wonen

Thuis’ verder uit voor specifieke woonzorgconcepten in

We willen daarom de versnippering van zorgaanbieders

is een combinatie van informele zorg, formele zorg

complexen waar veel mensen met een (toekomstige)

terugdringen. In Den Haag zijn zorgaanbieders met

en passende technologie. We stimuleren de inzet van

zorgvraag wonen.

Woonzorgvisie 2040: Samen zorgen voor een thuis

32

Inwoners 3.2.5 Het inrichten van zorgzame buurten; waar wonen, zorg en welzijn in samenhang zijn georganiseerd

Bij de ontwikkeling van een zorgzame buurt staan de

In een zorgzame buurt is zorg een natuurlijk onderdeel

185.000 vrijwilligers en 160.000 mantelzorgers.25 Dat

van een vitale en inclusieve buurt. Met het inrichten van

zijn stuk voor stuk inwoners die zich met veel energie

zorgzame buurten willen we werken aan buurten waar

en liefde inzetten voor de stad, hun naasten en Haagse

wonen, professioneel welzijnswerk, gezondheidspre-

inwoners. Dankzij het informele netwerk vinden elke

ventie, informele en professionele zorg en bewonersiniti-

dag onmisbare activiteiten plaats. Bij het ontwikkelen

atieven op een gelijkwaardige en intensieve manier met

van een zorgzame buurt is het belangrijk om niet alles

elkaar samenwerken. Partijen in zorgzame buurten zien

opnieuw te bedenken of om alles door professionals te

elkaar als partners.

laten doen. Sluit vooral aan bij bestaande (bewoners)

inwoners van de buurt centraal. Tegelijkertijd bieden de bewoners ook een enorme potentie. Den Haag telt ruim

initiatieven en sociale netwerken in de wijk. De sociale De sterke samenwerkingsverbanden op buurtniveau

verbanden in de stad, wijken en buurten zijn het bind-

Gebiedsgerichte aanpak en samenwerking: woonservicewijken

middel van buurten en wijken. Betrek inwoners erbij,

werelden wordt geopereerd en dat de systeemwereld gaat aansluiten bij de leefwereld van de inwoners.

In Den Haag wordt lokaal al geruime tijd goed

en hoe dat kan worden versterkt.

De samenwerkingsverbanden zijn een combinatie

samengewerkt in woonservicewijken (WSW).

van formele partijen op het gebied van wonen, zorg

In de Haagse stadsdelen Escamp en Centrum is

Wonen

en professioneel welzijnswerk: zoals de huisarts, wijk-

het netwerk WSW actief. Dit netwerk heeft als

In een zorgzame buurt is er op buurtniveau aan diver-

verpleegkundige, opbouwwerker, sociaal beheerder

visie “vitale bewoners in vitale wijken” en kent

siteit aan woonvormen te vinden. Divers qua prijsseg-

van de woningcorporatie maar ook andere (informele)

zijn oorsprong in de behoefte aan betere afstem-

menten maar ook divers aan woonvormen. Het is belang-

partijen en organisaties zoals religieuze instellingen en

ming en samenwerking tussen wonen, zorg en

rijk dat mensen binnen de eigen buurt wooncarrière

buurtmoeders. De zorg wordt dichtbij de inwoner geor-

welzijn om de dienstverlening en ondersteuning

kunnen maken en een passende woning kunnen vinden

ganiseerd en soms blijkt een zorgvraag dan eigenlijk een

voor bewoners te verbeteren. Het netwerk werkt

die aansluit bij de levensfase. Ouderen willen ook graag

welzijnsvraag te zijn. Dat betekent goed luisteren naar

aan projecten op het snijvlak van het fysieke

oud worden binnen de eigen wijk, waar ze hun sociale

wat mensen belangrijk vinden in hun leven en kijken hoe

en het sociale domein en aan projecten waar

netwerk hebben. Om de doorstroom binnen de eigen

hier ondersteuning, of eventueel zorg, voor georgani-

wonen, zorg, welzijn en burgers elkaar raken.

buurt te bevorderen is het belangrijk dat er voldoende

seerd kan worden die zo veel mogelijk in het alledaagse

Het netwerk werkt vanuit de visie dat we samen

woonvormen voor ouderen worden gerealiseerd (door

leven plaatsvindt. Ook gaat het om het combineren en

meer kunnen bereiken dan alleen en wil een

nieuwbouw en in bestaande bouw) en dat we ervoor

verbinden van functies en middelen door bijvoorbeeld

brug slaan tussen de gescheiden werelden van

zorgen dat de juiste woningen ook bij de juiste doelgroep

een ontmoetingsruimte in een verpleeghuis ook open te

wonen, zorg en welzijn. Een goed praktijkvoor-

terecht komen.

stellen voor ouderen uit de buurt en om het beter orga-

beeld van effectieve samenwerking.

moeten ervoor zorgen dat er minder vanuit gescheiden

vraag mensen wat ze willen en kunnen, wat er goed gaat

niseren van welzijn en zorg rondom het (intramurale) wonen. Woonzorgvisie 2040: Samen zorgen voor een thuis

33

Beweegroute Zuidwest: een inspirerend voorbeeld van een toegankelijke woonomgeving

De beweegroute fungeert als katalysator voor

In een zorgzame buurt is een geschikte en

laat zien hoe participatie kan bijdragen aan een

toegankelijke woonomgeving van groot belang

leefbare, gezonde en toegankelijke buurt voor

voor het welzijn van bewoners. De beweegroute

iedereen. De komende jaren zal deze route zich

ZuidWest is ontstaan vanuit de behoefte van

doorontwikkelen naar een toegankelijke woon-

bewoners aan laagdrempelige vormen van

omgeving met voldoende verlichting, bankjes,

bewegen en vormt een inspirerend voorbeeld van

prullenbakken, aantrekkelijk groen en uitnodi-

hoe een buurt actief kan bijdragen aan gezond-

gende (beweeg)plekken langs de route. De route

heid en sociale interactie. De route is gebaseerd

zal dan uitnodigen tot bewegen en ontmoeting,

op de bestaande groenblauwe structuur en de

en biedt een toegankelijke manier om gezond te

verspreide voorzieningen in de buurt, waardoor

blijven, ongeacht leeftijd of fysieke beperkingen.

een langdurig participatieproces. Deze route stimuleert de betrokkenheid van bewoners en

een verbinding wordt gelegd tussen natuur en essentiële plekken voor bewoners.

Woonomgeving

liggen binnen een loopafstand van maximaal 300 tot

Organisaties en ondernemers

Naast de woning en het woongebouw is een aantrek-

500 meter. Voldoende parkeerplekken zijn ook belangrijk

In een zorgzame buurt bestaat het sterke lokale netwerk

kelijke, veilige en gezonde woonomgeving minstens

voor het sociale leven van de (oudere) inwoners. Voor

niet alleen uit zorg- en welzijnsprofessionals maar

zo belangrijk voor het zelfstandig wonen in de wijk.

mensen die erg slecht ter been zijn, is er de mogelijkheid

juist ook uit organisaties en ondernemers in de buurt.

We willen inzetten op een woonomgeving die uitno-

om een gehandicaptenparkeerplaats aan te vragen

Iedereen heeft een rol en kan een bijdrage leveren aan

digt tot bewegen en ontmoeten; een toegankelijke

op korte afstand van de woning. Daarnaast stelt de

een zorgzame buurt. Denk aan scholen, sportvereni-

buitenruimte met voldoende groen, goede verlichting,

gemeente ook bezoekersvergunningen en mantelzorg-

gingen en horeca. Zo kunnen sociaal ondernemers een

voldoende bankjes en openbare toiletten. Een goed

vergunningen beschikbaar in de gereguleerde gebieden,

rol spelen in het bieden van dagbestedings- of werk-

ontworpen woonomgeving zorg voor zowel spontane als

om het makkelijker en goedkoper te maken om bezoek

plekken voor aandachtsgroepen en kunnen bijvoorbeeld

georganiseerde ontmoetingen tussen bewoners, jong en

te ontvangen. Verder moet er ingezet worden op het

grote supermarkten zoals Albert Heijn en Jumbo hier

oud, met en zonder zorgvraag, en draagt op deze manier

realiseren van voorzieningen die ontmoeting stimuleren

ook een rol in spelen. Zo worden bij veel organisaties

ook bij aan welzijn en preventie.

en faciliteren. Voor mensen die uitgestroomd zijn uit

medewerkers getraind om mensen met dementie te

een instelling en zelfstandig in de wijk wonen kan het

herkennen en te helpen en heeft de Jumbo een klets-

Voorzieningen

belangrijk zijn om zorg- en welzijnslocaties in de buurt

kassa waar mensen in alle rust, met tijd voor een praatje,

In een zorgzame buurt zijn er voldoende voorzieningen

te hebben, waar zij vormen van dagbesteding of lichte

hun dagelijkse boodschappen kunnen afrekenen.

op loopafstand. Belangrijke, dagelijkse voorzieningen

vormen van ondersteuning kunnen vinden.

zoals een supermarkt, apotheek en openbaar vervoer

Woonzorgvisie 2040: Samen zorgen voor een thuis

34

Leefbaarheid

Ouderen en aandachtsgroepen:

Door de toename van het aantal mensen in kwetsbare

• Oprichten van sterke, actieve lokale netwerken met

situaties en personen met verward of onbegrepen gedrag in de wijk staat in sommige wijken de leefbaar-

zorg- wonen en welzijnsprofessionals, inwoners, ondernemers en andere organisaties uit de buurt.

• Inventariseren wat inwoners willen en kunnen, wat er goed gaat en hoe dat kan worden versterkt en aansluiten bij bestaande (bewoners)initiatieven en sociale netwerken in de wijk.

heid onder druk. Het is belangrijk om goed te kijken naar

• Het onderzoeken van mogelijkheden om het (zorg)

• Door het toevoegen van meer geschikte en betaalbare

de draagkracht van de buurt. Voldoende passende zorg

aanbod per buurt beter en met minder partijen te

woonruimte voor aandachtsgroepen en senioren, door-

en begeleiding zijn randvoorwaarden voor adequate

organiseren (denk aan ontwikkelingen als de Haags

stroming in de eigen wijk mogelijk te maken, zodat de

huisvesting, om leefbaarheid en woongenot te behouden

Plus Wonen complexen waarbij één van de zorgaan-

sociale structuur in stand blijft.

en voldoende draagvlak voor nieuwe woonprojecten in

bieders met veel zorgcliënten in de flat, het voortouw

een wijk te organiseren.

neemt op zo’n locatie).

• Inzetten op een toegankelijke woonomgeving die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten.

• Het versterken van de samenwerking tussen de Bovendien zetten we in op een goede spreiding van

verschillende aanbieders en organisaties.

het aantal mensen in kwetsbare situaties over de stad. Dit doen we door in de betere wijken meer sociale huurwoningen te realiseren en in de wijken waar de leefbaarheid onder druk staat meer dure woningen te realiseren. Corporaties differentiëren huren om meer spreiding te krijgen. Op deze manier werken we toe naar een gedifferentieerd woningaanbod per wijk waardoor we mensen in kwetsbare situaties meer kunnen spreiden over de stad. Daarnaast willen we door een gerichter toewijzingsbeleid werken aan een betere spreiding en zetten we in op spreiding in de regio. De ambitie om zorgzame buurten in te richten waar wonen, zorg en welzijn in samenhang zijn georganiseerd en waar ouderen en andere aandachtsgroepen op een prettige manier zelfstandig kunnen wonen leidt tot de volgende opgaven en acties:

Woonzorgvisie 2040: Samen zorgen voor een thuis

35

3.2.6 Bieden van passende woningen voor groepen met een specifieke huisvestingsvraag evenwichtig gespreid in stad en regio

• Arbeidsmigranten: groepsaccommodaties voor arbeidsmigranten mogelijk maken in de buurt van bedrijven waar arbeidsmigranten werken en zorgen

De daadwerkelijke versoepelingen worden doorgevoerd met de geactualiseerde Nota Woningvoorraad 2025. • Woonwagenbewoners: nieuwe standplaatsen

voor een goede spreiding over de stad. We stellen tot

toevoegen. Doelstelling is binnen vijf jaar de wachttijd

Voor de groepen met een specifieke huisvestingsvraag

doel arbeidsmigranten die kort verblijven, minder in

voor een standplaats terug te brengen naar die van een

kiezen we voor het aanbieden van een passende woning,

de bestaande woningvoorraad in kwetsbare wijken te

grondgebonden sociale huurwoning. We verwachten

passend in het specifieke beleid dat voor deze doel-

huisvesten (niet zelden onder kwetsbare omstandig-

dit ook van de gemeenten in de regio.

groepen geldt. Daarbij kijken we naar een goede sprei-

heden) en meer in groepsaccommodaties. We gaan

ding van deze woonvormen over de stad en in de regio.

met het bedrijfsleven en huisvesters in gesprek om dit

taakstelling opgelegd vanuit de Rijksoverheid voor het

Hier worden in de Regionale Woonzorgvisie ook concrete

te bewerkstelligen.

huisvesten van het aantal statushouders. We maken

afspraken over gemaakt met andere gemeenten binnen de regio. De opgaven voor deze doelgroepen zijn:

• Studenten en jongeren: studentenwoningen en

• Statushouders: Gemeenten krijgen halfjaarlijks een

afspraken met corporaties en zoeken ook buiten de

woningen voor jongeren toevoegen door de regels voor

corporatievoorraad naar passende huisvesting voor

kamerbewoning en hospitaverhuur te versoepelen.

statushouders.

Naast nieuwbouw zet de gemeente in op het beter benutten van de de huidige woningvoorraad door onder andere het ombouwen van kantoorpanden tot woon-/opvangplekken

Woonzorgvisie 2040: Samen zorgen voor een thuis

36

Sociale huurappartementen Wenckebach

‘Hier gaan we oud worden’ Dolgelukkig zijn ze in hun nieuwe appartement in

Ik heb meteen op de advertentie gereageerd. Weinig

sociale huurappartementen onder meer aan zelfstandig

Molenwijk aan de rand van Laak. Vorig jaar december

kans, dacht ik. Maar toch bleven wij na de groepsbezichti-

wonende ouderen. Om de doorstroming te stimuleren,

kregen Rita (70) en Frans (74) Hendriks de sleutel.

ging als laatste over. Een lot uit de loterij.’

is actief gezocht naar huurders die een grote woning

‘We konden er zo in. Zelfs de gordijnrails had Staedion

achterlaten. Deze kunnen dan weer aan een gezin

al opgehangen. In de zomer zag ik een advertentie van

Aan de Noordpolderkade heeft het vroegere verzorgings-

Woonnet Haaglanden met nieuwe appartementen voor

huis Wenckebach plaatsgemaakt voor een woongebouw

65-plussers. Wij kennen deze wijk goed van vroeger.

van acht verdiepingen. Staedion verhuurt hier 136

worden verhuurd. ‘Hier gaan we oud worden,’ zegt Frans. ‘Ook als je meer moeite krijgt met lopen, kun je hier goed uit de voeten. In het gebouw zijn liften, brede deuren en nergens drempels. Binnen is het overal lekker warm door de vloerverwarming. De ramen zijn super goed geïsoleerd. Echt een paleisje. Het is ook fijn dat we een huismeester hebben. Je kunt hem altijd bellen voor als er iets is. Hij heeft z’n kantoor direct onder ons. Wat ook meespeelt, is dat de zus van mijn vrouw in de buurt woont. Ze sukkelt met haar gezondheid en wij springen bij zoveel we kunnen. Dan is het fijn dichtbij te wonen.’ Dit interview is eerder verschenen in de Stadskrant.

Woonzorgvisie 2040: Samen zorgen voor een thuis

37

4. Van visie naar uitvoering

Woonzorgvisie 2040: Samen zorgen voor een thuis

38

In de voorgaande hoofdstukken is de opgave in beeld

aandeel moeten leveren. Gebieden die nu reeds een

programma’s, reguliere instrumenten en bestaande

gebracht en zijn de visie, ambities, opgaven en acties

onevenredig aandeel leveren worden daarbij ontzien.

samenwerkingsverbanden. Denk aan de stadsbrede

geformuleerd. In dit hoofdstuk geven we een doorkijk

We houden bij de toewijzing een gezonde balans tussen

prestatieafspraken en de Raamovereenkomst met de

naar het vervolgproces en wat we gaan doen om van

regulier woningzoekenden en mensen met een zorg- of

woningcorporaties en de Haagse Tafel Wonen; een

visie naar uitvoering te komen. Nadat de Woonzorgvisie

ondersteuningsvraag.

overleg waarbij gemeente, woningcorporaties, beleggers

is vastgesteld door de gemeenteraad gaan we aan de slag met het uitvoeringsprogramma.

4.1 Stadsbreed en gebiedsgerichte uitvoeringsplan(nen)

• We zetten in op minder marktwerking in de zorg en

en ontwikkelaars door goede afstemming en onderlinge

zetten in op samenwerking tussen zorgaanbieders.

samenwerking werken aan de realisatie van de gewenste

• We organiseren zorg en ondersteuning collectief, preventief en wijkgericht. • Financiering wordt zoveel mogelijk wijkgericht georganiseerd, waarbij schotten tussen wonen, zorg en welzijn

woningproductie in Den Haag. Ook sluiten we aan op de lopende ontwikkelingen rondom de Haagse preventieaanpak, sociale basis/ welzijn, Wmo, IZA, technologie voor thuis en Seniorvriendelijke stad.

In het uitvoeringsprogramma gaan we alle genoemde

zoveel mogelijk worden opgeheven en van alle partijen

acties in deze visie (zie bijlage 6) oppakken. Dit doen

wordt verwacht te investeren in preventie, vroegsig-

De gebiedsgerichte uitvoering vraagt het aansluiten bij

we door middel van een stadsbreed uitvoeringsplan en

nalering, wijkgericht werken, verbinding met de wijk,

wat er al gedaan en gerealiseerd wordt op wijk- en stads-

collectieve woon-zorgoplossingen en samenwerking.

deelniveau. Vanuit stadsdelen, de (ontwikkel)gebieden

gebiedsgerichte uitvoeringsplannen.

• We werken cultuur- en wijksensitief; er is oog voor

en uitvoerende gebiedsgerichte teams. We sluiten

Voor de uitvoering gelden de volgende uitgangspunten:

wat verbindend werkt, gemeenschappen versterkt en

hierbij aan bij de gebiedsgerichte uitwerking van de

• We zetten in op een diversiteit aan woon(zorg)

daarmee de samenredzaamheid en leggen zeggenschap

Omgevingsvisie 2050.

concepten voor alle doelgroepen en hanteren een actieve en sturende rol op vastgoed ten behoeve van de

waar mogelijk in de buurt zodat er eigenaarschap ontstaat.

specifieke huisvestings- en zorgopgaven. We kijken naar

• Voor aandachtsgroepen die uitstromen naar zelfstandig

quick wins om meer tempo te maken: denk aan flexibel

wonen zorgen we voor passende begeleiding, welzijn en

zijn met parkeernorm, het delen van voorzieningen en

zorg.

combinaties van marktprogramma en sociale huur. • We hebben oog voor de balans tussen de verschillende opgaven en zetten in op een integrale en haalbare

• In de gebiedsgerichte uitwerking leggen we de relatie met de (zorg)voorzieningen zoals huisartsen, apotheek, revalidatiecentra en hospices.

benadering per locatie. Dit betekent dat soms niet alle

• We gaan met het Rijk, zorgkantoor en zorgverzekeraars

ambities in één project gerealiseerd kunnen worden.

in gesprek over structureel meer financiële middelen

We volgen daarvoor de ontwikkelingen uit de Actie

voor welzijn en preventie.

Agenda Woningbouw rondom de Ambitieroos.

In de voorbereiding van de uitvoeringsplannen kijken we per ambitie van de Woonzorgvisie: • Wat gebeurt er al/ wat doen we - gemeente én partners - al? • Wat komt er voort uit de Woonzorgvisie dat we stadsbreed (moeten) oppakken? • Wat komt er voort uit de Woonzorgvisie dat we gebiedsgericht (moeten) oppakken?

Gefaseerde aanpak uitvoeringsfase De opgaven en ambities in de Woonzorgvisie zijn groot.

Aansluiten bij wat er al is

Om deze opgaven en ambities te realiseren wordt

groepen in de hele stad te bewerkstelligen, zullen alle

Voor de realisatie van de ambities uit de Woonzorgvisie,

de uitvoering opgedeeld in verschillende fasen. Door

stadsdelen en gebiedsteams een onevenredig groot

sluiten we zoveel mogelijk aan bij bestaande

een gefaseerde aanpak te hanteren kunnen we beter

• Om een goede spreiding van huisvesting aandachts-

Woonzorgvisie 2040: Samen zorgen voor een thuis

39

en concreter sturen op resultaten. We werken in drie

Lokale wonen-zorg-welzijn netwerken in beeld

Adviesgroep Wonen en Zorg

fases: 2026 – 2030, 2031 – 2035, 2036 – 2040. Jaarlijks

De gebiedsgerichte uitvoeringsplannen kunnen alleen

Naast de Bestuurlijke tafel Wonen en Zorg is er ook

stellen we kwantitatieve en kwalitatieve KPI’s op en

gemaakt worden samen met de ‘lokale’ betrokken part-

een Adviesgroep Wonen en Zorg gevormd, bestaande

monitoren de voortgang ervan.

ners, die specifiek in dat gebied/ stadsdeel werkzaam zijn

uit belangenbehartigers vanuit: Stichting Voorall

en weten wat daar speelt.

voor mensen met een beperking, de Stedelijke

In 2025 werken we aan het opstellen en vaststellen

Centrum en Transvaal kennen een gebiedsgericht wonen-

Ouderencommissie (SOC), Kompassie, Straatconsulaat,

van de Woonzorgvisie en richten we een integraal

zorg-welzijn-netwerk. Vanuit deze netwerken wordt

Jong doet mee/ Cliëntenraad Sociaal Domein en een

programmateam Wonen en Zorg op dat de acties uit

aangegeven hoe de ambities van de Woonzorgvisie

huurdersvereniging. Zij geven gevraagd en ongevraagd

de visie aanstuurt en uitvoert. Voor de uitvoering van

voor dat specifieke gebied kunnen worden gerealiseerd.

advies aan de Bestuurlijke tafel Wonen en Zorg met

de Woonzorgvisie is toewijding nodig van de gemeente

Zo kunnen gebiedsgerichte plannen (en investeringen)

betrekking tot de uitvoering van de Woonzorgvisie. .

en andere betrokken partners zoals woningcorporaties,

elkaar versterken en kunnen gezamenlijke prioriteiten

zorg- en welzijnsorganisaties, marktpartijen, belangen-

worden gesteld.

organisaties en zorgverzekeraar. Na vaststelling van de

betrokkenen – stadsbreed én gebiedsgericht - de uitvoe-

Woonzorgvisie 2040 sluiten we een samenwerkingsover-

Het netwerk WoonServiceWijken brengt in 2025 in beeld

eenkomst met de betrokken partijen waarbij iedere partij

of er al lokale wonen-zorg-welzijn netwerken zijn in alle

de intentie uitspreekt om bij te dragen aan de uitvoering

stadsdelen/ gebieden en wat er eventueel voor nodig is

van de Woonzorgvisie.

om deze netwerken te versterken of te vormen, zodat die

In 2025 starten we ook al met de voorbereidingen

De komende periode geven we samen met de vele ringsfase verder vorm.

4.2 Monitoring

afstemming over de gebiedsgerichte uitvoeringsplannen

We monitoren de voortgang en sturen zo nodig tijdig bij.

goed kan plaatsvinden.

Dit doen we door:

voor de uitvoeringsfase, omdat er al veel stadsbrede

• Jaarlijks komt er een voortgangrapportage waarin we

én gebiedsgerichte ontwikkelingen lopen. In de uitvoe-

Bestuurlijke tafel Wonen en Zorg

ringsfase bundelen we deze, breiden we deze uit met de

Voor het meedenken met en (kritisch) meelezen op de

aanvullende acties vanuit de Woonzorgvisie en stemmen

Woonzorgvisie is begin 2024 een tijdelijke ‘klankbord-

• Tweejaarlijks worden de prognoses bijgewerkt op basis

we de lopende trajecten goed af met de betrokken

groep Woonzorgvisie’ opgericht, bestaande uit bestuur-

van de nieuwbouwprogrammering en aanpassingen in

partners in de stad. Zo komen we tot gezamenlijke

ders en directieleden van zorg- en welzijnsorganisaties,

de bestaande woningvoorraad.

uitvoeringsplannen voor gemeente, zorg/welzijn en

corporaties en gemeente (wonen, zorg en vastgoed).

• Gezien de snel veranderende economische, politiek

corporaties.

Deze klankbordgroep is omgevormd tot een structurele

en demografische ontwikkelingen actualiseert de

Bestuurlijke tafel Wonen en Zorg. De Bestuurlijke tafel

voortang van de ambities monitoren en rapporten aan de gemeenteraad.