RIS323650 Notulen van de raad van 20251009

Van mening dat: • er een grote verantwoordelijkheid bij de gemeente ligt om misstanden in de (on)vergunde sector aan te pakken; • door thuissekswerk toe te staan de drempel voor het melden van misstanden wordt verlaagd en thuissekswerk veiliger wordt; • we goed gebruik kunnen maken van ervaringen met thuissekswerk in andere grote steden. Roept het college op: • een pilot te starten met vergund thuissekswerk. De deelnemers aan deze pilot voldoen (om de pilot te kunnen monitoren) hiervoor aan de regels die hiervoor opgesteld worden; • bij andere grote G4-gemeenten de uitkomsten van de hier opgedane ervaringen met vergund thuissekswerk op te halen; • te onderzoeken wat in APV, andere regelgeving en vergunningsplicht gewijzigd moet worden om vergund thuissekswerk ook in Den Haag mogelijk te maken/te laten slagen; • SHOP, de klankbordgroep en andere belangenorganisaties de opdracht te geven om trainingen voor sekswerkers over gezond en veilig thuiswerken te ontwikkelen; • de raad over voorgaande uiterlijk in Q1 2026 te rapporteren. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Janneke Holman (PvdA). Voorzitter. In de Nota Sekswerk worden goede stappen gezet, vooral in het geven van meer zeggenschap aan sekswerkers en het destigmatiseren van sekswerk. Daar is de PvdA blij mee.

Het is ook goed dat we aan de slag gaan met de pilots, zodat er ruimte is voor nieuwe vormen van sekswerk die beter aansluiten bij de diversiteit en de toekomst van sekswerk in onze stad. Vanuit de sector is een duidelijke oproep dat thuissekswerk hier een belangrijke rol in speelt. Daarom ben ik blij met het antwoord van de wethouder dat zij in gesprek gaat met andere gemeenten waar dit al gebeurt om te kijken hoe we dit ook in Den Haag kunnen realiseren. We hebben ook meegetekend met de motie van collega Mostert over de pilot voor thuissekswerk. 50

Tot slot heb ik ook meegetekend met de motie van collega Smit, die terecht meer aandacht vraagt voor werkplekken voor mannelijke en trans sekswerkers. Fatima Faïd (HSP). Voorzitter. De Haagse Stadspartij is altijd heel duidelijk geweest: sekswerk is werk en de werkers moeten daarin veilig zijn. De Haagse Stadspartij doet dan ook niet mee met het criminaliseren van sekswerkers. Wij steunen daarom ook van harte de motie van D66 over het beginnen met het vergund thuiswerken, zodat eindelijk stappen gezet kunnen worden naar een veilige werkomgeving. Ook vinden wij het overweeghuis van mevrouw Klokkenburg een interessant idee, zolang helder is wie de organisator wordt, het onafhankelijk is en er niet op welke manier dan ook drang is om mensen verplicht te laten uitstappen, dat er dus niet op hen wordt ingepraat om te stoppen omdat sekswerk geen werk is. Want sekswerkers worden wat ons betreft nog altijd te weinig betrokken. Ook de nota geeft daar nog te weinig inkleuring aan.

Daarom de motie Betrek sekswerkers bij beleid, met als dictum: verzoekt het college bij het uitvoeren van de actielijnen dit expliciet in samenwerking te doen met sekswerkers en hierbij gebruik te maken van de aanwezige expertise bij individuele sekswerkers, de sekswerkersklankbordgroep en de Sekswerk Alliantie Destigmatisering, en de raad jaarlijks te informeren over hoe sekswerkers zijn betrokken bij het beleid. In de nota staat dat er gelobbyd gaat worden voor de Wet gemeentelijk toezicht seksbedrijven, waardoor er weer voorbereid wordt op beleid dat gericht is op registratie en stigmatisering. Belangenorganisaties hebben al duidelijk gemaakt niet achter deze wet te staan en dat deze meer sekswerkers in het onvergunde circuit duwt en hun toegang tot zorg bemoeilijkt. Daarom de motie Stop lobby Wgts, met als dictum: roept het college op te stoppen met de lobby voor de Wgts en de Actielijn Destigmatisering en Positieverbetering te handhaven. Allebei de moties zijn medeondertekend door meneer Smit van de Partij voor de Dieren. De voorzitter. Door mevrouw Faïd, daartoe gesteund door de heer Smit, worden de volgende moties (J.10 HSP en J.11 HSP) ingediend: Motie J.10 HSP Betrek sekswerkers bij beleid De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 9 oktober 2025, ter bespreking van J Voorstel van het college inzake de Nota sekswerk Den Haag (RIS320863).

Overwegende, dat: • de samenwerking met sekswerkers essentieel is voor een gedragen sekswerk beleid. Constaterende, dat: • er in de nota nog onvoldoende vormgegeven is hoe sekswerkers en ervaringsdeskundige sekswerkers betrokken worden bij de uitvoering en implementatie van het sekswerk beleid; • sekswerkers op dit moment niet betrokken worden bij het sekswerkplatform. Verzoekt het college: • bij het uitvoeren van de actielijnen dit expliciet in samenwerking te doen met sekswerkers en hierbij gebruik te maken van de aanwezige expertise bij individuele sekswerkers, de sekswerkers klankbordgroep en de Sekswerk Alliantie Destigmatisering; • de raad jaarlijks te informeren over hoe sekswerkers zijn betrokken bij het beleid. En gaat over tot de orde van de dag.

51

Motie J.11 HSP Stop lobby Wgts De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 9 oktober 2025, ter bespreking van Voorstel van het college inzake de Nota sekswerk Den Haag (RIS320863). Constaterende, dat: • in de sekswerknota is opgenomen om meer te lobbyen voor de Wet gemeentelijk toezicht seksbedrijven en het creëren van extra mogelijkheden voor toezicht op de onvergunde seksbranche; • belangenorganisaties voor sekswerkers de noodklok luiden over de gevolgen van de Wgts voor sekswerkers. Overwegende, dat: • sekswerkers door registratie meer gevaar lopen voor de gevolgen van stigmatisering; • een groot deel van de sekswerkers door registratie juist dieper het onvergunde circuit ingeduwd wordt; • de Wgts de toegang tot zorg voor sekswerkers bemoeilijkt; • de lobby voor de Wgts direct in strijd is met de pijler positieverbetering voor sekswerkers zoals opgenomen in de sekswerknota. Roept het college op: • te stoppen met de lobby voor de Wgts; • actielijn Destigmatisering en Positieverbetering te handhaven. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Kavish Partiman (CDA). Voorzitter. Dat het CDA geen fan is van de raamprostitutie is geen geheim. Mijn voorgangers hebben zich vanaf het begin van het bestaan van onze partij tegen deze vorm van prostitutie verzet. Ik vermoed dat dit in de toekomst niet anders zal zijn.

Tegelijk hebben we als CDA in de afgelopen periode ook een draai gemaakt. We zijn ons er terdege van bewust dat prostitutie er is en zal blijven. Daarom is het onze inzet om de huidige vorm uit te faseren en te komen tot hervormingen die meer veiligheid bieden en alternatieven bieden voor mensen die uit willen stappen, en af te komen van de ordinaire vleeskeuring die nu plaatsvindt op de huidige locaties. Locaties die wat ons betreft veel beter geschikt zijn voor wonen en recreatie, gezien hun prachtige ligging midden in onze stad. Daarom de volgende motie: verzoekt het college in deze bestuursperiode de in het Haags Akkoord 2023-2026 genoemde doelen verder uit te werken in een Transitieplan Sekswerk in Woonwijken, en dit uiterlijk in april 2026 aan de raad voor te leggen, waarin scenario's worden uitgewerkt voor een langjarige, gefaseerde beëindiging van raamsekswerk op de huidige locaties, met verschillende tijdhorizons, bijvoorbeeld tien, twaalf of vijftien jaar, en aandacht wordt besteed aan uitstroom, begeleiding, scholing en alternatieve huisvesting van sekswerkers, voorstellen worden gedaan voor herontwikkeling van de panden naar functies passend bij het woonkarakter van de wijk, inzicht wordt gegeven in de financiële en organisatorische consequenties van de voorgestelde scenario's, zodat een volgend college op basis daarvan een afgewogen voorstel kan doen bij de

uitwerking van de nieuwe meerjarenbegroting, en tot het moment dat dit transitieplan aan de raad is voorgelegd, geen nieuwe pilots of vergunningen toe te staan die leiden tot uitbreiding van sekswerk in woongebieden.

52

Robin Smit (PvdD). Ik hoor het CDA in de inbreng zeggen dat sekswerk er is en zal blijven en dat het af wil van die vleeskeuring. Dus als ik het goed begrijp, blijft het CDA voor sekswerkinrichtingen wel pleiten dat er vergunningen zijn in Den Haag, zodat men dat beroep wel kan uitoefenen? Kavish Partiman (CDA). Ja, zeker, dat hebben we zelfs in ons vorige verkiezingsprogramma opgenomen. We wilden kijken naar manieren waarbij de raamprostitutie verdwijnt, maar men bijvoorbeeld in clubs kan gaan werken, volgens het Rotterdams model bijvoorbeeld. Daar blijkt het best wel goed te werken en ook gewoon rustig en er kan gehandhaafd worden. Robin Smit (PvdD). In het verkiezingsprogramma van het CDA staat ook dat er onvoldoende toezicht is op de huidige seksstraten. Ik ben dan wel benieuwd hoe het voorstel van het CDA dat nu voorligt, het toezicht gaat verbeteren. Kavish Partiman (CDA). Dat is heel simpel. Als die raamstraten er niet meer zijn, dan hoef je daar ook niet meer op toe te zien. Dat is dus direct een verbetering. De voorzitter. De laatste keer, meneer Smit. Robin Smit (PvdD). Dan ben ik eigenlijk wel benieuwd of het CDA bekend is met voorstellen in andere gemeenten, waar hetzelfde is gebeurd. Daar zijn raamstraten gesloten en geen alternatieven gekomen. Daar is een enorme toename geweest van mensen die in de onvergunde branche zijn gaan werken.

Dus ik ben dan benieuwd hoe het CDA dat gaat oplossen qua toezicht. Kavish Partiman (CDA). Dan zou ik meneer Smit toch wel willen vragen om een beetje beter te lezen, want we geven wel degelijk een alternatief. We zeggen: ga het vergunnen in clubs, zodat je daar een alternatief hebt, en sluit die raamstraten. Ziedaar, probleem opgelost. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Kan de heer Partiman nog even aangeven wat hij nou precies verwacht nog van dit college? Kavish Partiman (CDA). Waar het eigenlijk op neerkomt, is perspectief. Dat is wat ik van dit college verwacht. Ik ben me er ook wel van bewust dat we nog een vrij korte periode hebben. Ik verwacht dus niet heel grote, brede, uitgebreide plannen. Maar wel een perspectief naar de toekomst dat ook gestand doet aan de wens van een deel van deze raad om raamprostitutie te verminderen en die locaties vrij te spelen voor andere doeleinden, en te kijken naar alternatieven om het tekort op te vangen. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Maar dat is toch iets anders dan wat er in het collegeakkoord staat? Kavish Partiman (CDA). Nee, er staat in het collegeakkoord dat raamsekswerk op termijn gaat verdwijnen. De voorzitter. Voor de laatste keer, mevrouw Verdonk. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Maar dat is precies het verschil. De termijn is niet ingevuld en de heer Partiman vult die nu wel in voor dit college. Kavish Partiman (CDA).

Dat is de constructieve houding die ik altijd heb! Isabel Bos (GroenLinks). Wat bedoelt het CDA precies met 'woonwijken'? Wanneer is iets een woonwijk? Kavish Partiman (CDA). Wanneer in de directe omgeving mensen wonen.

53

Isabel Bos (GroenLinks). We zijn een best wel dichtbevolkte stad. Volgens mij wonen er op heel veel plekken in de stad mensen. Dus zodra er ergens in de buurt mensen wonen, zou daar geen nieuw sekswerk meer mogen komen? U verwart op een aantal plekken in de motie ook raamsekswerk met sekswerk. Volgens mij is uw intentie specifiek het raamsekswerk. Of heb ik het verkeerd begrepen? Kavish Partiman (CDA). Het voorstel is om het raamsekswerk uit te faseren, omdat dat in specifieke woonwijken ligt. Dat zijn twee specifieke wijken. Daar willen we kijken naar alternatieven. Die alternatieven moeten nog bezien worden. De voorzitter. Mevrouw Bos, de laatste keer. Isabel Bos (GroenLinks). Ik ga nu verder niet in op die alternatieven, maar er zijn natuurlijk ook sekswerkinstellingen op andere plekken in de stad dan de raamsekswerkstraten. Wat wil de heer Partiman daar dan mee doen? Kavish Partiman (CDA). Helemaal niets, daar zeg ik ook niets over. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik hoorde net de heer Partiman zeggen dat we iets kunnen lezen. Dat kunnen we inderdaad net, omdat deze motie niet eerder is rondgestuurd. Nu heb ik wel een motie gedeeld eerder met de heer Partiman, waar hij eigenlijk helemaal niet op ingegaan is en die toch wel verdacht veel lijkt op deze motie over het uitwerken van scenario's. Vindt de heer Partiman dat fatsoenlijk? Kavish Partiman (CDA).

Er zijn wat nuanceverschillen in beide moties. Ik was ook voornemens om de motie van de VVD te steunen. Dat is volgens mij de fatsoenlijke middenweg. De voorzitter. Door de heer Partiman, daartoe gesteund door de heer Mahmood, wordt de volgende motie (J.8 CDA) ingediend: Motie J.8 CDA Maak werk van transitieplan De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 9 oktober 2025, ter bespreking van Voorstel van het college inzake de Nota sekswerk Den Haag (RIS320863). Constaterende, dat: • het Haags Akkoord 2023–2026 (hoofdstuk Veiligheid, paragraaf Sekswerk) bepaalt dat: “We zetten het Haagse beleid voor en met sekswerkers door, met bijzondere aandacht voor de leefbaarheid in de betrokken wijken en de kwetsbaarheid van de positie van sekswerkers op het gebied van veiligheid, gezondheid en uitbuiting.

In overleg met sekswerkers, buurt, ondernemers en maatschappelijke organisaties werken wij aan alternatieven voor het raamsekswerk op de plekken waar dat (op termijn) gaat verdwijnen.”; • het raamsekswerk in de huidige vorm plaatsvindt midden in woonwijken, waar het leidt tot structurele spanningen met veiligheid, leefbaarheid en stedelijke ontwikkeling; • het college in de Nota Sekswerk inzet op pilots die grotendeels plaatsvinden op de bestaande locaties, waarmee feitelijk sprake is van continuering in plaats van transitie; • de in het Haags Akkoord benoemde doelen voor een geleidelijke afbouw van raamsekswerk en ontwikkeling van alternatieven in de huidige nota nog niet zijn uitgewerkt. Overwegende, dat: • veiligheid en leefbaarheid in de wijken behoren tot de kerndoelen van het Haags Akkoord 2023–2026; • de coalitie bijzondere aandacht vraagt voor de kwetsbare positie van sekswerkers en de noodzaak van alternatieven en begeleiding; 54

• •

beëindiging van raamsekswerk in woonwijken niet alleen een juridisch of handhavingsvraagstuk is, maar ook een sociaal en ruimtelijk vraagstuk; een zorgvuldig uitgewerkt transitiebeleid noodzakelijk is om de doelen uit het Haags Akkoord daadwerkelijk te realiseren.

Van mening, dat: • de gemeente verantwoordelijkheid heeft om het raamsekswerk in woonwijken geleidelijk en zorgvuldig af te bouwen, met oog voor veiligheid, leefbaarheid en menselijke waardigheid; • pilots slechts zinvol zijn wanneer zij bijdragen aan daadwerkelijke transitie, en niet aan het bestendigen van de bestaande situatie. Verzoekt het college: • in deze bestuursperiode de in het Haags Akkoord 2023–2026 genoemde doelen verder uit te werken in een Transitieplan Sekswerk in Woonwijken, en dit uiterlijk in april 2026 aan de raad voor te leggen, waarin: o scenario’s worden uitgewerkt voor een langjarige, gefaseerde beëindiging van raamsekswerk op de huidige locaties, met verschillende tijdshorizons (bijvoorbeeld 10, 12 of 15 jaar); o aandacht wordt besteed aan uitstroom, begeleiding, scholing en alternatieve huisvesting van sekswerkers; o voorstellen worden gedaan voor herontwikkeling van de panden naar functies passend bij het woonkarakter van de wijk; o inzicht wordt gegeven in de financiële en organisatorische consequenties van de voorgestelde scenario’s, zodat een volgend college op basis daarvan een afgewogen voorstel kan doen bij de uitwerking van de nieuwe meerjarenbegroting; • tot het moment dat dit transitieplan aan de raad is voorgelegd, geen nieuwe pilots of vergunningen toe te staan die leiden tot uitbreiding van sekswerk in woongebieden.

En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Voorzitter: de heer Sluijs. Nick Kaptheijns (PVV). Voorzitter. Vandaag bespreken we de Nota Sekswerk Den Haag. Een nota waar de nodige goede voornemens in zijn opgenomen om bijvoorbeeld de veiligheid van sekswerkers te verbeteren. Wat de PVV echter ronduit teleurstellend vindt, en dat noemde ik al tijdens de bespreking in de commissie, is dat er in de praktijk weinig oog lijkt te zijn voor bezwaren die worden aangedragen vanuit het veld, terwijl de nota juist zegt het veld te willen betrekken. Ik noem onder anderen de exploitant van het bordeel aan de Hunsestraat, die maar liefst 22 uitgewerkte bezwaren had ingestuurd met betrekking tot het verbijsterende voornemen om vlak bij het bordeel een opvanglocatie te realiseren, maar geen inhoudelijke reactie van de gemeente had gekregen. Wat de PVV betreft dient de input van sekswerkers, exploitanten en bewoners bij sekswerk gerelateerde zaken altijd serieus genomen te worden. Exploitanten moeten niet te horen krijgen in dit huis dat ze geen ondernemers zijn, terwijl ze wel aan alle eisen voldoen en gewoon belasting betalen.

Participatie en draagvlak moeten dus niet alleen met de mond beleden worden, maar ook in de praktijk worden toegepast, en al helemaal bij zaken die grote gevolgen hebben voor betrokken personen en de leefomgeving van onze burgers. In dit kader vinden wij dan ook dat er altijd ruimte moet zijn om pilots volledig te stoppen als er een negatieve impact is op de leefomgeving en dat vooraf duidelijke criteria voor succes en mislukking moeten worden opgesteld, met bindende afspraken over stopzetting bij negatieve effecten. In de nota staat dat sinds april 2005 er in Den Haag een opvang is voor vrouwen en trans personen die werkzaam zijn of zijn geweest in de seksuele dienstverlening, en dat hier ook vrouwelijke slachtoffers van mensenhandel worden opgevangen. Onze fractie heeft geluiden 55

opgevangen dat er de laatste tijd een grote influx is van vrouwelijke sekswerkers uit LatijnsAmerikaanse landen. Deze sekswerkers zouden geen vergunning hebben. Is het college hiervan op de hoogte? Wat wordt er gedaan om deze doelgroep extra te monitoren, ook in het licht van mogelijke mensenhandel? Kijkend naar de aard en de gevolgen van sekswerk in onze samenleving, is de PVV van mening dat er zo veel mogelijk toezicht moet worden gehouden. De in de nota opgenomen controlemomenten van onder andere de gemeentelijke toezichthouder, het HEIT en de GGD zijn natuurlijk prima, maar hadden van ons nog frequenter mogen plaatsvinden. Echter, alles overziend, kan onze fractie wel instemmen met voorliggend besluit. Lesley Arp (SP). Voorzitter. De SP onderschrijft de doelen van de Nota Sekswerk: veilig en gezond kunnen werken zonder stigma. De nota waarschuwt ons voor een risico op verschuiving naar de onvergunde branche. Ook belangenbehartigers benadrukken dit. Legale werkplekken schrappen zonder alternatief gedragen door de sekswerkers zelf is wat de SP betreft ook daarom ook absoluut geen optie. In de commissiebehandeling hebben we onze waardering uitgesproken voor de bijdrage van de klankbordgroep. Je als sekswerker uitspreken en het vertrouwen krijgen dat er iets met je inbreng wordt gedaan, is geen vanzelfsprekendheid.

Dat maakt het extra wrang dat het er in de commissie even op leek dat deze nota mogelijk geen meerderheid haalt vanwege een onenigheid rond de passage over sekswerk in het coalitieakkoord; ik benoem toch nog even de olifant in kamer hierzo. De SP steunt de uitgangspunten in de nota, maar wil het college toch wel vragen om de raad snel te informeren over de toekomst van de diverse acties in de nota in het scenario dat deze nota het toch niet haalt. Hoe gaat het college in dit scenario voorkomen dat onenigheid in de coalitie ertoe leidt dat mensen die aan tafel zaten, in de toekomst uit teleurstelling mogelijk niet meer aanschuiven? Lotte van Basten Batenburg (VVD). Voorzitter. In de Nota Sekswerk zien wij goede zaken voor sekswerkers waarmee wij kunnen instemmen. Maar wij hebben ook een aantal fundamentele bezwaren. Ten eerste de participatie van de buurten: ze zijn amper tot niet betrokken bij de pilots. Dat zei ook de inspreker vandaag. Ze zijn ook niet betrokken bij de Nota Sekswerk. Ze hebben niet mogen spreken over de fundamentele vragen over de toekomst van het sekswerk. Is de wethouder bereid om alsnog volwaardige participatie met omwonenden te doen over de toekomst van het sekswerk? Dat zou mooi aansluiten bij het verzoek van mevrouw Verdonk. Om het nu beter te doen in de komende tijd met die pilots, een motie.

Die motie, Betrek de omgeving bij evaluatie sekswerkpilots, verzoekt het college een participatietraject te beginnen waarin bewonersorganisaties en bewoners nadrukkelijk en blijvend worden betrokken bij monitoring en evaluatie van de pilots en de raad regelmatig over de voortgang te informeren, en de raad voor 1 november te informeren over de criteria voor de evaluatie van de pilots, en hierbij in ieder geval de effecten op de leefbaarheid en veiligheid in de omgeving. Deze motie is medeondertekend door mevrouw Rita Verdonk. Ten tweede gaat de nota voorbij aan de fundamentele vraag of raamsekswerk aan de openbare weg nog een toekomst moet hebben in Den Haag. De pilots zorgen eerder voor uitbreiding van het sekswerk dan dat ze perspectief geven voor de buurten van de raamstraten. Omdat de antwoorden van de wethouder in de commissie hierover wat tegenstrijdig waren met de stukken, heb ik nu nog een aantal vragen. Klopt het dat voor pilot één en twee een aanpassing van het omgevingsplan nodig is omdat er sprake is van uitbreiding van het aantal werkplekken? De wethouder ontkende dit in de commissie, maar in de opzet van de pilots staat dat het een harde voorwaarde is voor succes. Wat is waar? En klopt het dat er een vergoeding gaat naar de exploitant en de sekswerkers? De wethouder ontkende dit in de commissie, maar de financiële onderbouwing bij de pilots zegt anders.

Wat is waar? Omdat de VVD in de volgende periode zeker eindelijk wél echte keuzes wil maken over het sekswerk, nog een motie over de Doubletstraat. De motie heet Onderzoek uitsterfbeleid Doubletstraat. Die verzoekt het college minimaal drie scenario's voor een uitsterfbeleid van het (raam)sekswerk in de Doubletstraat te onderzoeken, met doorlooptijden variërend tussen de twee en tien jaar, waarbij juridische instrumenten, kosten, baten en randvoorwaarden voor succes in kaart worden gebracht, en

56

de raad over de uitkomsten in april 2026 te informeren. Deze motie is medeondertekend door mevrouw Rita Verdonk. Isabel Bos (GroenLinks). Ik wil de collega van de VVD natuurlijk niet op ideeën brengen, maar vanwaar de keuze voor alleen de Doubletstraat in deze motie en niet voor de andere straten? Lotte van Basten Batenburg (VVD). Omdat wij met steun van GroenLinks een uitstekend plan voor de Geleenstraat hebben omarmd als raad in juni 2024. Mijn fractie staat daar vol achter. Dat is een hele steenworp van mijn vorige verkiezingsprogramma, kan ik er wel bij zeggen. Wij hebben onze nek uitgestoken en gezegd: wij zijn er zo van overtuigd dat dat een goede toekomstbestendige weg voor raamprostitutie kan bieden in de Geleenstraat, dat wij die stap vorig jaar gezet hebben. Wij zetten er nog steeds vol op in dat het gaat gebeuren. Isabel Bos (GroenLinks). Dat is inderdaad een plan dat mijn fractie ook heeft kunnen steunen, zeker omdat daar het behoud van het raamsekswerk in zat. Dat was voor ons een belangrijke voorwaarde, en ook dat de sekswerkers daarover hebben meegedacht. Maar ik hoor ook vaak van de mensen in de Rivierenbuurt: goh, die focus steeds op het sluiten van de Doubletstraat, straks sluiten ze die en dan komt de overlast die ze daar ervaren, naar ons toe. Ze zijn heel bang voor een soort van waterbedeffect door het allemaal op één plek te concentreren.

Dus vanwaar dan, nogmaals, deze keuze om eigenlijk toch op heel korte termijn over te gaan op sluiting van een van deze locaties? Lotte van Basten Batenburg (VVD). Deze motie, heel belangrijk, vraagt te onderzoeken wat er nodig is voor zo'n uitsterfbeleid en wat de consequenties daarvan zijn, ook financieel. Want, ongetwijfeld, hoe sneller je dat doet, hoe hoger ook de kosten voor de gemeente zullen zijn. Dan krijg je daar een andere discussie over. Wij willen de keuze maken die mogelijk is voor de buurten. We zien bij de Doubletstraat dat er niet zo'n oplossing mogelijk is zoals wij wel zien bij de Geleenstraat. Dus dat is de keuze. Overigens, mijn fractie vindt daarmee ook niet dat er geen enkele andere seksinrichting meer mag zijn in Den Haag. We zeggen juist: kijk of je de exploitanten van de Doubletstraat ook perspectief kan geven om bijvoorbeeld bordelen te openen op andere plekken in de stad. De voorzitter. Mevrouw Bos, voor de derde maal. Isabel Bos (GroenLinks). En als uiteindelijk uit deze scenario's blijkt dat er toch wel erg veel negatieve effecten zouden zitten aan het sluiten van de Doubletstraat, verandert dat dan uw mening nog? Lotte van Basten Batenburg (VVD). U kent de VVD als een partij die altijd naar de inhoud kijkt. Als er echt slechte consequenties uit komen of als er onveiligheid zou ontstaan, dan moet je daar ook weer toe verhouden.

We willen wel heel graag die stap zetten, omdat wij denken dat het wel goed te doen is. Op dit moment heeft Den Haag meer ramen dan welke stad dan ook in Nederland. Daarom denken we ook niet dat het een direct een probleem zal zijn als we dit verminderen. Maar natuurlijk zullen wij niet stoppen met denken en kijken we bij de uitkomsten van zo een onderzoek weer verder. Robin Smit (PvdD). Ik moet toch concluderen dat de VVD gedraaid is op dit punt. Want in het verkiezingsprogramma staat dat de VVD met de hoogste prioriteit de raamprostitutie van de Doublet en Geleen wil verplaatsen naar een nieuwe locatie. Verplaatsing is in de optiek van de Partij voor de Dieren iets totaal anders dan een uitsterfbeleid. Is de VVD dat eens met de Partij voor de Dieren? Lotte van Basten Batenburg (VVD). Helaas is dat verkiezingsprogramma vastgesteld vlak voordat de vorige raad in al zijn wijsheid, zeg ik er met wat cynisme bij, heeft besloten om daarmee te stoppen. Daarmee hebben wij al vrij snel een ander standpunt moeten innemen. Daar zijn wij dus inderdaad op teruggekomen vorig jaar door voor de Geleenstraat een andere keuze te maken. Over de Doubletstraat heb ik net, denk ik, genoeg gezegd. We denken niet dat er geen enkele verplaatsing daarvan mag zijn, maar wel een einde aan de raamprostitutie - aan de openbare weg, zeg ik er nadrukkelijk bij. 57

Robin Smit (PvdD). Het grootste probleem in dezen is natuurlijk dat de Doubletstraat de meeste werkplekken heeft voor seksinrichtingen. Ik hoorde mevrouw Van Basten Batenburg vanochtend op de radio zeggen dat er ruimte elders in de stad is voor sekswerkinrichtingen. Dan ben ik wel heel erg benieuwd welke ruimte dat dan is. Want met de Sporendriehoek is het stukgelopen. Welke ruimte hebben we als stad om elders sekswerkinrichtingen te realiseren? Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik denk niet dat ik hier het debat op de radio over ga doen, maar ik kan u wel beloven, meneer Smit, dat ik daar zeker ideeën over heb. Als u de motie steunt, komen we daar, wie weet, misschien wel over te spreken. De voorzitter. Meneer Smit, voor de derde maal. Robin Smit (PvdD). Maar dan vind ik het toch een gemiste kans dat er in de motie geen enkel woord staat over waar elders in de stad dan werkplekken te realiseren. Dat vind ik echt een gemiste kans. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik hoop dat dat nou juist uit zo'n onderzoek blijkt. Op het moment dat je een alternatief kan bieden of locaties kan aanwijzen waar alternatieven zijn waar exploitanten naartoe zouden kunnen verhuizen, vergroot je ook de kansrijkheid van het uitsterfbeleid. Dat is waar mijn partij uiteindelijk het liefst voor zou gaan.

Wij willen heel erg graag dat wij in de volgende coalitieperiode die kogel door de kerk krijgen en dat we eindelijk perspectief kunnen bieden aan de omgeving van de Doubletstraat. Voorzitter. De motie Geleenstraat - daar hadden we het al even over - is vanmorgen eindelijk afgedaan. Daar valt veel over te zeggen, maar mijn fractie wil daarover zo snel mogelijk een commissiedebat om te voorkomen dat we dat in de raad gaan voeren. Ik had nog een derde punt en dat is dat de wethouder niet duidelijk en misschien zelfs niet helemaal eerlijk is geweest. In april 2024 beloofde ze bewonersorganisaties te betrekken. Als je de stukken leest, dan lijkt het ook alsof bewonersorganisaties zijn betrokken. Maar is dat nou zo? De bijeenkomst in september 2024 die wordt genoemd, ging over de motie Verbeter leefbaarheid rondom Doubletstraat, RIS317501, en niet over de pilots. Zo blijkt uit een brief van het college over deze bijeenkomst van november 2024 en zo blijkt ook uit het verslag van de bewoners. Op 21 januari, toen eindelijk een gesprek met RadarAdvies plaatsvond met de bewonersorganisatie, kregen zij te horen dat het onderzoek al af was. Graag een reactie hierop van de wethouder.

Over de motie Geleenstraat zei ze in het debat dat het college nog in gesprek is met de initiatiefnemer, terwijl de initiatiefnemer begin dit jaar van twee wethouders te horen kreeg dat ze niet wilden praten over de prostitutie. Na de commissie begreep ik uit contacten met buurtbewoners uit het Oude Centrum dat het niet voor het eerst is dat zaken mooier worden gemaakt dan ze zijn. Op 3 oktober 2024 schreef de wethouder aan de raad dat - ik quote - 'de bewonerscommissie Het Oude Centrum en de beheercommissie Wagenstraat met instemming hebben gereageerd op de komst van de EU-arbeidsmigrantenopvang in de Wagenstraat'. Ik begrijp vanuit de beheercommissie dat dit 'volstrekt onwaar' is - ook dat is een quote - en dat de gemeente hierop ook is gewezen, maar dat er geen rectificatie kwam. Ook naar de raad heeft de wethouder dit niet gecorrigeerd. Daarom mijn slotvraag: is de wethouder het eens dat dit voorbeelden van misleidend informeren zijn en waarom gebeurt dit keer op keer? De voorzitter. Door mevrouw Van Basten Batenburg, daartoe gesteund door mevrouw Verdonk, wordt de volgende motie (J.6 VVD) ingediend: Motie J.6 VVD betrek de omgeving bij evaluatie sekswerk pilots De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 9 oktober 2025, ter bespreking van de nota sekswerk:

58

Constaterende dat: • in de brief van het college van 26 april 2024 was aangekondigd dat stakeholders, waaronder omwonenden, zouden worden betrokken bij de vormgeving van de sekswerk pilots (RIS318710). Overwegende dat: • bewonersorganisaties in de praktijk slechts 1 gesprek hebben gevoerd, waarbij hen werd gemeld dat het onderzoek naar de pilots reeds was afgerond; • het onduidelijk is hoeveel bewoners individueel zijn gesproken; • het onduidelijk is hoe de verdere uitwerking en uitvoering van de pilots wordt vormgegeven, noch hoe en op basis van welke criteria de monitoring en evaluatie zullen plaatsvinden. Verzoekt het college: • een participatietraject te beginnen waarin bewonersorganisaties en bewoners nadrukkelijk en blijvend worden betrokken bij monitoring en evaluatie van de pilots en de raad regelmatig over de voortgang te informeren; • de raad voor 1 november te informeren over de criteria voor de evaluatie van de pilots, en hierbij in ieder geval de effecten op de leefbaarheid en veiligheid in de omgeving. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter.

Door mevrouw Van Basten Batenburg wordt de volgende motie (J.7 VVD) ingediend: Motie J.7 VVD onderzoek uitsterfbeleid Doubletstraat De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 9 oktober 2025, ter bespreking van de nota sekswerk: Constaterende dat: • het Oude Centrum, een van de meest historische delen van Den Haag, al jarenlang grote overlast heeft die voortkomt uit de Doubletstraat als raamseksstraat; • in het Binnenstadsplan (RIS316359) als doel is gesteld om op termijn te komen tot sluiting van het raamsekswerk in de Doubletstraat; • het college de komende jaren pilots doet met andere vormen van sekswerk, maar in zijn Nota sekswerk geen perspectief biedt op structurele verbetering van veiligheid en leefbaarheid voor de buurt. Overwegende dat: • over 5 maanden en 10 dagen gemeenteraadsverkiezingen plaatsvinden, waarna een nieuwe coalitie zal worden geformeerd. Van mening dat: • het wenselijk is dat er feitelijke basis ligt om tijdens de coalitievorming de toekomst van het raamsekswerk in de Doubletstraat goed te kunnen afwegen.

Verzoekt het college: • minimaal 3 scenario’s voor een uitsterfbeleid van het (raam)sekswerk in de Doubletstraat te onderzoeken, met doorlooptijden variëren tussen de 2 en 10 jaar, waarbij juridische instrumenten, kosten, baten en randvoorwaarden voor succes in kaart worden gebracht; • en de raad over de uitkomsten in april 2026 te informeren. En gaat over tot de orde van de dag.

59

De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Meneer Partiman heeft een punt van orde. Kavish Partiman (CDA). Voorzitter, bij het indienen van mijn motie ben ik vergeten te vermelden dat ik mijn motie samen met collega Mahmood van DENK indien. De voorzitter. Waarvan akte. Dat is opgenomen, dank. Er is verzocht om een korte schorsing van vijf minuutjes. De vergadering wordt van 16.49 uur tot 16.55 uur geschorst. Wethouder Vavier (GroenLinks). Voorzitter. Dank aan de leden van uw raad voor de gestelde vragen. Ik begin met de beantwoording van de vragen. Daarna ga ik door met de moties van uw commissie. Sorry, ik zit even te worstelen met mijn documentje. De voorzitter. Terwijl de wethouder haar stukken ordent, is er een punt van orde van mevrouw Mostert. Marije Mostert (D66). Nu er toch wat ruimte is: ik heb per abuis het verkeerde dictum in mijn tekst voorgelezen, maar de motie zoals ik die heb ingediend bij de griffie en zoals die ook in SharePoint staat, is de juiste. Dat wilde ik even voor de notulen hier vermeld hebben. De voorzitter. Die in het RIS staat, is dus de juiste. Dank daarvoor.

Ik zeg dit niet zozeer tegen u, mevrouw Mostert, maar tegen de raad in zijn algemeenheid: probeer er echt op te letten dat we dit met elkaar goed doen, want, zeker met de begrotingsraad die eraan komt, als we dit soort dingetjes fout gaan doen, dan zijn er wat mensen die daar stress van krijgen. Dus let daar eventjes op. Dat gezegd hebbende, kijk ik naar de wethouder. Gaat uw gang. Wethouder Vavier (GroenLinks). Voorzitter. Er is een vraag aan mij gesteld door de PVV, die er overigens nu niet zijn, maar ik ga toch de vraag beantwoorden. Zijn we op de hoogte van de hoge instroom in de opvang van Latijns-Amerikaanse sekswerkers zonder vergunning? Het college is hiervan op de hoogte. Vooral veldwerkers en maatschappelijk werkers hebben zicht op deze groep. Zij kunnen ook inderdaad in de opvang terecht als ze zelf geen alternatieve verblijfplek hebben. Als er sprake is van slachtofferschap van mensenhandel, dan kunnen deze mensen eventueel ook een verblijfsrecht krijgen. De Socialistische Partij heeft een vraag gesteld over de bijdrage van de klankbordgroep. Mevrouw Arp uitte ook zorgen, want mocht deze nota niet worden aangenomen vandaag, hoe houden we dan het enthousiasme in de klankbordgroep? Met de klankbordgroep hebben we regelmatig overleg. Daar hebben we ook een band mee. Die zullen we ook zeker voortzetten.

Met stichting De Haven zullen we ook - dat heb ik ook vorige week in de commissie toegezegd - in overleg gaan over representatie van de zogenaamde middengroep. Dat is wat we in ieder geval zullen blijven voortzetten. Het sekswerk blijft natuurlijk ook bestaan, ook al mocht uw raad, en dat hoop ik natuurlijk niet, vandaag niet de Nota Sekswerk aannemen. Dan blijft sekswerk wel bestaan en blijft ook de noodzaak bestaan om te strijden tegen uitbuiting en mensenhandel. Dan blijft ook de noodzaak bestaan om de gezondheid en het welbevinden van de sekswerkers te bevorderen. Dat zullen we altijd gezamenlijk blijven doen met de sekswerkers en de belangenorganisaties zelf. Lesley Arp (SP). Waar mijn zorg ook zit, is dat er in de nota heel veel actielijnen staan waarvan ik eigenlijk denk dat er wel brede steun voor is. Kijk, als een nota wordt weggestemd, dan is die weggestemd. Maar ik zou het zo ontzettend zonde vinden als er niks gebeurt met allerlei actielijnen op het gebied van het bevorderen van zeggenschap, maar bijvoorbeeld ook zicht op die onvergunde branche. Dus ik zou wel graag weten of de raad, mocht dit scenario zich voordoen, dan toch iets van een update kan krijgen daarna van de wethouder over die actielijnen.

60

Wethouder Vavier (GroenLinks). Zeker. Mocht dit zich voordoen, en nogmaals, ik hoop dat dit niet zo is, dan zullen we zeker de raad erover updaten wat de consequenties daarvan zijn en op welke manier we dan verder kunnen. Voorzitter. Dan zijn er vragen gesteld door mevrouw Van Basten Batenburg. De eerste gaat over de participatie met de buurt, die amper of niet betrokken is bij de nota en de pilots. We hebben daar vorige week ook in de commissie over gesproken. Het ging er met name over - dat hoorden we ook de inspreker vandaag zeggen - dat de participatie of de betrokkenheid van de buurt, de contacten die er zijn met de buurt, vooral gaan over de ervaren overlast, de leefbaarheid en de veiligheid. Daarover zijn verschillende overleggen met het stadsdeel. Er zijn beheeroverleggen et cetera. Het klopt dat naar aanleiding van de brief waarin we toen hebben opgeschreven als college op welke manier we met die pilots aan de slag gaan, ik heb gezegd dat we daar ook de buurt bij gaan betrekken. Die toezegging heb ik inderdaad gedaan. RadarAdvies is onderzoek gaan doen. Ze doen actieonderzoek, zoals dat heet. Ze hebben ook wel bewoners en voorbijgangers bevraagd door middel van een onderzoek. Maar het inderdaad niet zo geweest dat de bewonersorganisaties expliciet zijn gevraagd om input voor die pilots.

De redenering van het college, of in ieder geval van de projectgroep, is de volgende geweest. Die pilots gaan echt over de inhoudelijke vormgeving van het sekswerk zelf. Vanuit de projectgroep is besloten om de bewonersorganisaties niet te betrekken bij het hervormen van de inhoud van het werk, die drie pilots. Maar we blijven ze op een andere betrekken bij de omgeving. Mevrouw Van Basten Batenburg vraagt of we de bewoners wel vanaf nu kunnen betrekken bij die pilots. Ik denk dat het goed is dat we toezeggen dat we dat gaan doen. We gaan ze niet betrekken bij de vormgeving van de inhoud van het werk, want dat is echt aan de sekswerkers zelf en aan de exploitanten en de belangenorganisaties, en aan de organisaties die zich bezighouden met de gezondheid en het welzijn van de sekswerkers. Maar we zullen hen wel meer betrekken bij de gesprekken over de pilots in hun geheel. Ik hoop dat dit voor mevrouw Van Basten Batenburg op dit moment voldoende is. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik heb hierover natuurlijk ook een motie ingediend, dus ik weet niet of het slim is om nu deze interruptie te doen. Maar: uiteindelijk gaat het natuurlijk ook bij zo'n pilot om waar je die doet en wat er gebeurt in de omgeving. Daar zou de omgeving toch ook over mee moeten kunnen praten? Wethouder Vavier (GroenLinks). Daar zijn vorige week ook vragen over gesteld.

Mevrouw Van Basten Batenburg heeft die vraag ook weer gesteld. Is er extra ruimte nodig voor deze pilots? In het advies van RadarAdvies staat dat er mogelijk extra ruimte voor nodig is. Maar gedurende de ontwikkeling van die pilots is vastgesteld dat die niet nodig is. We kunnen bijvoorbeeld een of twee ramen van de sekswerkplekken in de raamstraten gebruiken als een exploitant daaraan mee wil werken. Dat betekent dat je dus geen extra ruimte nodig hebt, dat er ook niet een extra vergunning nodig is, want we doen dit binnen het huidige vergunningensysteem. Dat betekent dat de situatie dus min of meer hetzelfde blijft voor de omgeving, maar voor de sekswerker zelf verandert, omdat het dan dus achter een gesloten raam zou gaan gebeuren in plaats van achter een open raam. Ik heb in de commissie ook aangekondigd dat er een voortgangsbrief over de invulling van de pilots naar uw raad komt. Misschien helpt het als we in die voortgangsbrief uitgebreider ingaan op hoe dat dan in zijn werk gaat en op welke manier wij zien dat de betrokkenheid van de bewonersorganisaties passend is. Dat kunnen we ook nog doen in overleg met de bewonersorganisaties. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik denk dat dat sowieso al verstandig is om te doen. Daarbij zou mijn oproep dan ook zijn: informeer hen. Betrek ze alleen al door ze de kans te geven om er iets over te zeggen in die gesprekken.

Dat wil niet zeggen dat ze hoeven te bepalen hoelang een bepaalde ruimte gebruikt mag worden en voor welk werk, en of dat is voor transgenders, voor mannen, voor vrouwen of voor alle drie tegelijkertijd. Daar gaat het niet om. Wethouder Vavier (GroenLinks). Dat begrijp ik. Maar ik hoop dat mevrouw Van Basten Batenburg ook begrijpt dat, als we in gesprek zijn over de invulling van de pilots, het grootste deel van het gesprek juist wel daarover gaat. Dan moet je toch ook - dat zullen we dan ook samen doen met de 61

bewonersorganisaties - met elkaar bedenken of je daar bij wil zijn en of het noodzakelijk is dat je daar dan bij bent, of dat je op een andere manier een overleg kan entameren. Je kan een overleg entameren over de effecten van de pilots op de omgeving en daar dan de bewonersorganisaties bij betrekken. Geeft u mij de ruimte om dat samen met de bewonersorganisaties en de betrokken sekswerkers en exploitanten verder vorm te geven. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Er heeft hier vanmiddag een mevrouw ingesproken, mevrouw Mendels. Die mevrouw heeft heel duidelijk gezegd: we hebben heel veel tijd eraan besteed, maar mochten nooit echt inspreken. Nou had ik ook geen enkel idee dat die mevrouw wilde praten over de inhoud van het sekswerk. Dus waarom komt die mevrouw hier dan haar klachten overbrengen? Wethouder Vavier (GroenLinks). Volgens mij ging daar vooral ook de vraag over van mevrouw Van Basten Batenburg. Naar aanleiding van de brief die het college heeft gestuurd aan uw raad over hoe wij invulling geven aan de pilots - dat was een brief van vorig jaar april of juni - heb ik toegezegd dat we dat zouden doen met de betrokkenheid van bewonersorganisaties. Gaandeweg hebben we geconstateerd dat de gesprekken met de sekswerkers en de exploitanten vooral gaan over de inhoud van het werk en dat we daarom op een andere manier met de bewoners in gesprek moesten gaan.

Ik denk dat het daar dan over gaat. Als het gaat om deze omgeving - het gaat over de Wagenstraat; ik zal zo nog ingaan op de vraag van mevrouw Van Bastenburg daarover - is er ontzettend veel overleg. Dat heeft mevrouw Mendels ook aangegeven. 'We participeren ons suf' meen ik gehoord te hebben. Dat is omdat er ook heel veel aan de hand is in dit gebied. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Ja, mevrouw Mendels zegt: we participeren ons suf en besteden er ontzettend veel tijd en energie aan, maar we hebben totaal geen invloed. Dat is natuurlijk de klacht. Wethouder Vavier (GroenLinks). Dat begrijp ik eerlijk gezegd óók, omdat er ook sprake is van onveiligheid en een leefbaarheidssituatie die samenhangt met eigenlijk alles wat er plaatsvindt in het Centrum en rondom de straten. Dat is ook een situatie die maar heel moeilijk te verbeteren is. Daar werken we met elkaar hard aan. We zetten die Haagse hosts daarvoor in. De politie doet er van alles mee. Maar we zien op dit moment nog niet dat de ervaren overlast afneemt. De voorzitter. Mevrouw Verdonk, voor de derde maal. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). De wethouder zegt heel makkelijk 'dat begrijp ik ook', maar de wethouder is degene die er ook wat aan kan doen. Dus waarom lukt het deze wethouder niet? Dat is niet alleen in dit verband, maar dat geldt voor veel meer projecten in de stad.

Waarom staat hier nou nooit iemand die zegt: ik heb mogen inspreken en ik heb ook echt de indruk, ik weet zeker dat ik invloed heb gehad. Waarom lukt dat deze wethouder niet? Wethouder Vavier (GroenLinks). Mevrouw Mendels zei: ik participeer me suf. Dat wil nog niet zeggen dat dan ook het effect op straat meteen merkbaar en voelbaar is. Ondanks alle inzet van dit college en alle zorgorganisaties die erbij betrokken zijn, het stadsdeel, de politie, de handhavers, de Haagse hosts, ondanks alle inzet die hier gepleegd wordt in deze gebieden, is er nog steeds sprake van onveiligheid. Ik kan me dus heel goed voorstellen dat dat heel erg frustreert. Het frustreert ons ook dat ondanks alles wat je doet en alle inzet het nog steeds niet gaat daar zoals we graag zouden willen dat het gaat. Mevrouw Van Basten Batenburg stelde de vraag: klopt het dat voor pilot één en twee een aanpassing van het omgevingsplan nodig is en klopt het dat er vergoeding gaat naar de exploitanten en sekswerkers? In het plan van RadarAdvies voor de pilots staat dat als er ergens anders ruimte gezocht zou moeten worden om pilot één en twee uit te voeren … Ik zie mevrouw Van Basten Batenburg nu al nee schudden. Dat is heel interessant. Ik ben nog niet eens uitgesproken. Maar de pilots die we nu uitvoeren, worden uitgevoerd binnen de bestaande vergunning.

Er hoeft dus ook geen aanpassing van het omgevingsplan plaats te vinden, omdat het op de plek in de raamstraten gaat plaatsvinden.

62

Lotte van Basten Batenburg (VVD). Laat ik verklaren waarom ik nee schudde. Er staat letterlijk bij haalbaarheid, op pagina 18: 'Er is sprake van een uitbreiding van het aantal werkplekken en daarmee strijdigheid met het omgevingsplan. Er moet dus worden afgeweken.' Er staat geen 'als' in deze zin. Dus vandaar mijn onbegrip over het verschil tussen de antwoorden van de wethouder vorige week en wat er hier op papier staat. Wethouder Vavier (GroenLinks). Dat onbegrip begrijp ik, maar dat wat er op papier staat is alweer van even geleden. We zijn in de tussentijd echt gestart met de pilots en zijn erachter gekomen dat we dit gewoon binnen de bestaande vergunningen kunnen doen. Wat er daar op papier staat, is dus verouderd. De huidige situatie is dat we de pilots uitvoeren binnen de bestaande vergunningen. Ik zie mevrouw Van Basten Batenburg nu knikken. Daar ben ik blij om. Dan de vergoeding voor bepaalde onkosten: dat is dus geen vergoeding voor gederfde inkomsten. Daar ging het vorige week even over. Dat zou eventueel een vergoeding kunnen zijn voor het aanpassen van de sekswerkplek. Daar zou het dan om gaan. De vergoeding van de sekswerkers hangt dus samen met deelname aan de klankbordgroep. Dat doet SHOP binnen de subsidieverstrekking. De motie Geleenstraat had nooit zo lang mogen blijven liggen, maar de afdoening is nu inderdaad naar uw raad gestuurd.

Dan die bewoner die op de lijn kwam bij mevrouw Van Basten Batenburg naar aanleiding van het debat van vorige week, waarbij ze verwees naar een brief over de opvang voor dak- en thuisloze EU-arbeidsmigranten in de Wagenstraat. Het klopt inderdaad dat er in de commissiebrief over de dagopvang in de Wagenstraat van vorig jaar heeft gestaan dat de beheercommissie instemmend heeft gereageerd. Dat klopt inderdaad niet. Die instemming kwam van een andere organisatie uit de buurt. Dat is dus niet goed in de brief terechtgekomen. Wij zijn ook benaderd door een buurtbewoner, vorig jaar eigenlijk al meteen. We hebben aan deze buurtbewoner ook aangegeven dat het inderdaad niet klopte. Daarna is er ook meermaals ambtelijk contact geweest met deze buurtbewoner. Dat contact hebben we nog steeds. Er is ook excuses aangeboden voor dat het verkeerd in de brief stond. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik vind dat heel goed om te horen. Ik ben ook blij dat de wethouder dat hier zo duidelijk stelt. Die brief is ook naar de raad gegaan met die tekst. Waarom is er niet voor gekozen om dat recht te zetten, eerder dan vanavond? Wethouder Vavier (GroenLinks). Dat is een heel goede vraag. Het eerlijke antwoord is dat we daar niet aan hebben gedacht. Dat is een omissie, excuses daarvoor. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ook dank voor dat duidelijke antwoord.

En dan natuurlijk wel de vraag aan de wethouder om dit wel te doen. Wees duidelijk en eerlijk hierover naar de raad. Dat helpt enorm in het vertrouwen. Wethouder Vavier (GroenLinks). Daar ben ik het helemaal mee eens. Dank aan mevrouw Van Basten Batenburg. Dan zijn we toegekomen aan de behandeling van de moties. De voorzitter. Voordat u verdergaat, wethouder, zie ik nog een interruptie van mevrouw Verdonk Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). De wethouder is het eens met mevrouw Van Basten Batenburg. Dat is mooi. Maar wat gaat de wethouder nu doen om haar gedrag zo te veranderen dat ze uitgaat voortaan van de feiten en van de waarheid? Wethouder Vavier (GroenLinks). Ik zal voortaan extra scherp zijn op wat er vanuit het college naar uw raad gestuurd wordt. We zullen ook checken of wat in de brief staat klopt. Daar kan mevrouw Verdonk van op aan. De voorzitter. Gaat u verder.

63

Wethouder Vavier (GroenLinks). Ik doe een flink aantal moties, maar de burgemeester zal er ook een aantal appreciëren. Ik begin met motie J.1 van mevrouw Verdonk, De veiligheid van sekswerkers moet prioriteit krijgen. In de overwegingen staat met name het narratief dat het opvangen van mannelijke alleenstaande asielzoekers zou zorgen voor extra risico voor de veiligheid. Daar gaat het college niet in mee. Zoals ook in het commissiedebat is aangegeven, zijn we nog helemaal niet zo ver en is de invulling van de Pletterijkade nog steeds bezig. Er is nog geen definitief besluit genomen, en ook geen voorgenomen besluit. Ik verwacht dit nog dit jaar met uw raad te kunnen delen. Maar deze motie moet het college ontraden. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Is de wethouder het met Hart voor Den Haag eens dat het een heel verschil is als er bijvoorbeeld gezinnen komen in de opvang in plaats van ineens tientallen mannelijke asielzoekers? In de leeftijd tussen 18 en 40, want dat zijn ze. Wethouder Vavier (GroenLinks). Dat is ook precies de reden waarom we bij de invulling van iedere locatie heel zorgvuldig kijken welke doelgroepen passen op de locatie. Zoals ik zojuist al heb aangegeven, zijn we daar als het gaat om de Pletterijkade nog niet uit. Daar komen we voor het einde van het jaar op terug.

Wat de invulling ook wordt, we houden altijd rekening met de omgeving en we zorgen dat de veiligheid van de bewoners en de buurt ook op orde is. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Als de wethouder dat zo zegt en ik kijk naar het dictum: daar staat 'in ieder geval niet te bestemmen voor de opvang van mannelijke alleenstaande asielzoekers'. Dan kan de wethouder daar toch gewoon in meegaan? Wethouder Vavier (GroenLinks). Nee. Zoals ik zei, zijn we er nog niet uit op welke manier de invulling zal gaan plaatsvinden. De voorzitter. Mevrouw Verdonk, voor de derde maal. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Dus dat betekent dat de wethouder nog steeds zegt dat het mogelijk is dat er tientallen alleenstaande mannelijk asielzoekers komen wonen, ongeacht de veiligheid van de sekswerkers? Wethouder Vavier (GroenLinks). Nee, dat is nou eigenlijk precies de crux van mijn appreciatie. Er zijn verschillende mogelijkheden om het pand aan de Pletterijkade in te vullen. We zullen altijd zorgen voor goede veiligheid in en om zo'n opvanglocatie. Het college werpt verre van zich dat de opvang van alleenstaande mannelijke asielzoekers onveilig zou zijn. Kavish Partiman (CDA). Wat mijn partij betreft is het ook niet zo dat we kunnen stellen dat in generieke zin mannelijke alleenstaande asielzoekers per definitie problemen gaan veroorzaken. In die beredenering gaan wij niet mee.

Maar tegelijkertijd weten we ook wel dat er soms risico's zijn als je bijvoorbeeld een bepaalde groep ergens huisvest. Ik kan me zomaar voorstellen dat ook onze dienst Veiligheid daar op een bepaalde manier naar kijkt. Zou de wethouder ons even kunnen meenemen in zo'n traject? Het hoeft niet exact deze te zijn, maar als er inhuizing moet gaan plaatsvinden op een bepaalde locatie waar er bepaalde risico's schuilen, hoe doen we dat dan als gemeente? Hoe worden die keuzes gemaakt? Wethouder Vavier (GroenLinks). We kijken sowieso naar de geschiktheid van het pand en op welke manier we daar units of leefruimtes kunnen inbouwen die goed of passend zijn voor bepaalde doelgroepen. Dus: is het mogelijk om in een pand wat ruimere kamers of ruimere appartementen te bouwen voor starters of voor dak- en thuisloze gezinnen, of moeten het juist wat meer gemeenschappelijke slaapkamers worden? Daar zijn we op dit moment onderzoek naar aan het doen. Dan gaan we op een gegeven moment natuurlijk advies vragen aan de driehoek over de invulling. Met dat advies van de driehoek wordt een voorgenomen besluit genomen. Dan gaat ook de participatie met de buurt plaatsvinden.

64

Kavish Partiman (CDA). Wordt in dat onderzoek dan ook wel meegenomen de omgeving waar zo'n pand in zit en tegelijkertijd ook de mensen die daarin gehuisvest gaan worden en of zij vanuit die plek ook gewoon bijvoorbeeld een nieuw leven op een goede manier kunnen gaan opbouwen? Dat het veilig kan en dat het goed is voor en de omgeving en de mensen die daar gehuisvest worden? Wethouder Vavier (GroenLinks). Jazeker, dat is echt precies de bedoeling. En omdat dit ook een eigen pand is en een eigen locatie, zullen wij ook zelf het sociaal beheer en de veiligheid op ons nemen. Wij hebben daar ook heel goede ervaringen mee in de stad. De voorzitter. Meneer Partiman, voor de derde maal. Kavish Partiman (CDA). Is er, gezien de omvang van dit pand en de kwetsbare locatie, ook een mogelijkheid om in elk geval, als dit zich gaat voordoen, de raad hierin mee te nemen? Wethouder Vavier (GroenLinks). Zeker, we zullen in het voorgenomen besluit van het college uitgebreid toelichten op welke manier we tot de afweging en het voorgenomen besluit zijn gekomen. Dus we zullen uw raad daar goed in meenemen. Dan motie J.3 van de ChristenUnie/SGP, Garantie bijsturing of stopzetting pilots bij negatieve impact. Gedurende de pilot wordt actief geëvalueerd of de pilot naar behoren functioneert en of er redenen zijn om de pilot stop te zetten.

Er is namelijk gekozen voor een evaluatie door middel van een actieonderzoek. Dat betekent dat gedurende de pilot wordt gevolgd wat de consequenties zijn en of een situatie verbetert of verslechtert. Dus we hebben al de mogelijkheid om gedurende de pilot bij te sturen. Dat is het hele doel van dat actieonderzoek. Het doel van de pilot is om nieuwe kennis te ontwikkelen en tegelijkertijd de praktijk te verbeteren. Daarom wordt onderzoek in en met de praktijk gedaan in plaats van over of voor de praktijk. Door deze manier van onderzoeken kan gedurende de uitvoering van de pilot, zoals ik al zei, waar nodig bijgestuurd worden. Ik denk ook wel dat we de pilot zo veel mogelijk de kans moeten geven, omdat we dan ook de meeste kans hebben om een gefundeerd antwoord te geven op de vraag of er sprake is van een alternatief. Dus vandaar dat het college deze motie als overbodig apprecieert. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Ik heb de wethouder alleen gehoord over bijsturing. Zijn er wat het college betreft ook punten waarbij er gezegd kan worden 'nu moeten we hiermee stoppen'? Of is het dan alleen maar bijsturen? Wethouder Vavier (GroenLinks). Door bijsturen kun je natuurlijk voorkomen dat je moet stoppen.

In de interruptiedebatjes die hier plaatsvonden na indiening van de motie ging het heel erg over: wat als er nou sprake gaat zijn van uitbuiting of als de een de ander gaat overheersen? We willen natuurlijk voorkomen dat je uiteindelijk moet gaan stoppen omdat een situatie te gevaarlijk wordt. Het hele doel van de actiegerichte evaluatie is dat je door middel van bijsturen sowieso kan voorkomen dat je in zo'n situatie terechtkomt. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Kan de wethouder ook aangeven op welke manier de omgeving erbij betrokken wordt? Wethouder Vavier (GroenLinks). Zal ik daar in de brief over de stand van zaken van die pilots op terugkomen? Want zoals zojuist ook in mijn beantwoording op de vraag van de VVD aangegeven, zijn op dit moment de bewonersorganisaties daar nog niet bij betrokken. Dus geef mij een beetje de ruimte, zodat ik daar in de brief over de pilots wat meer over kan zeggen. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Die ruimte wil ik zeker geven. Ik houd de motie even aan. De voorzitter. Aangezien motie J.3 CU/SGP is aangehouden, maakt zij geen onderdeel meer uit van de beraadslaging. Wethouder Vavier (GroenLinks). Top, dank u wel. 65

Excuus, ik ben helemaal over motie J.2 heen gestapt. Dat is de motie van mevrouw Verdonk die verzoekt om een visie op sekswerk voor 1 december voor te leggen en die ook toe te voegen aan de omgevingsvisie. Nu hebben we volgens mij een paar weken geleden de omgevingsvisie vastgesteld in deze raad. Dus als u die toe wil voegen aan de omgevingsvisie, zou ik uw raad willen adviseren om dat in een volgende ronde te doen. Vóór 1 december een visie op de toekomst van het raamsekswerk voorleggen is een onhaalbaar verzoek van de indiener van deze motie. Dus vandaar dat ik deze motie onraad. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Die discussie loopt al twintig jaar. Er had dus al twintig jaar over nagedacht kunnen zijn. Dus waarom is 1 december onhaalbaar? Wethouder Vavier (GroenLinks). Uit alle debatten die wij hier inmiddels hebben gevoerd over het raamsekswerk mag mevrouw Verdonk misschien wel hebben afgeleid dat het politiek echt ongelooflijk ingewikkeld ligt en dat er eigenlijk geen meerderheid te vinden is voor het een of het ander. Dus we praten er al twintig jaar over. Dat komt, helaas, omdat daar ook politiek eigenlijk geen overeenstemming over te krijgen is. Maar ik ga zo dadelijk een aantal moties appreciëren. Hopelijk kunnen de uitkomsten van die moties wel een bijdrage leveren aan het debat dat we dan daarna erover kunnen voeren. Maar voor 1 december is echt onmogelijk.

Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Er is altijd een meerderheid op een gegeven moment, want daarvoor ga je stemmen namelijk. U maakt mij niet wijs dat er al twintig jaar gestemd wordt zonder dat er een keer een meerderheid is geweest. Dus dat is flauwekul. Maar vindt de wethouder het niet vreemd dat in de omgevingsvisie sekswerk niet is opgenomen? Wethouder Vavier (GroenLinks). In de omgevingsvisie is aandacht voor ondernemers en exploitanten zijn ook ondernemers. En als het gaat over sekswerk: de visie op sekswerk in zijn algemeenheid ligt nu voor in de Nota Sekswerk. De voorzitter. Mevrouw Verdonk, voor de derde maal. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Dat betekent dus dat een exploitant van sekswerk hetzelfde is als een drogist? We hebben het net gehad over heel veel aanvullende zaken. Maar die gelden nu ineens niet, want nu is een exploitant gewoon een ondernemer? Wethouder Vavier (GroenLinks). Ja, zo worden exploitanten gezien en zo hebben we dat ook van bijvoorbeeld insprekers vorige week gehoord. Ik ga door met de appreciatie van motie J.4, Onderzoek mogelijkheden overweeghuis. De motie refereert eraan dat er ook in andere plaatsen een overweeghuis is. Wij hebben zelf, en dat is ook in het interruptiedebatje aangegeven, in Den Haag een opvang van SHOP, waar dak- en thuisloze sekswerkers terecht zouden kunnen. Een deel van hen neemt ook deel aan carrièreswitchtrajecten.

Je kan ook besluiten te stoppen met het sekswerk. Er is ook binnen de bestaande begroting geen financiële ruimte voor een overweeghuis. Maar als uw raad deze motie aanneemt, zal het college onderzoek doen of er behoefte aan is bovenop wat er al is. We hebben natuurlijk ook nog De Haven. Er zijn verschillende organisaties in de stad die aan deze functie zouden kunnen voldoen. Maar als er behoefte is aan iets wat aanvullend is op wat er al is, dan zal dat uit het onderzoek komen, als uw raad de motie aanneemt. Maar we hebben dus echt al wel voldoende in de stad. Motie J.10, Betrek sekswerkers bij het beleid, verzoekt het college bij het uitvoeren van de actielijnen dit expliciet in samenwerking te doen met de sekswerkers. Dit is echt een overbodige motie. Mevrouw Faïd is er helaas nu niet. Maar sekswerkers zijn nadrukkelijk betrokken bij de uitvoering van de Nota Sekswerk en bij de pilots. Sekswerkers zitten in de expertgroep pilots, de klankbordgroep en het sekswerkplatform. Dus we betrekken ze op allerlei manieren bij alles wat we doen. We checken alle boxen. Deze motie is dus overbodig en het college ontraadt haar. Dan motie J.8, Maak werk van transitieplan, van het CDA. Ik begrijp best dat het CDA behoefte heeft aan perspectief. Maar ik moet zeggen, wat er nu gevraagd wordt in dit dictum, is heel groot en uitgebreid. Dat vergt echt groot en uitgebreid onderzoek.