RIS323384 Notulen van de raad van 18 september 2025

Ongeoorloofd door de camera's rijden is nu een verkeerskundige boete. Ik vraag me af of de wethouder eens zou willen bekijken of er creatievere manieren mogelijk zijn, bijvoorbeeld door tol te heffen in plaats van een boete of door er een vergunningstelsel van te maken. Ik kan me voorstellen dat dat even tijd kost, maar dat zet onze lobby richting het Rijk over de Mulderboetes wel kracht bij door duidelijk te maken dat hier iets scheef zit. Peter Mekers (D66). Voorzitter. D66 staat voor een betrouwbare overheid, voorspelbaarheid, vrijheid om jezelf te kunnen zijn en ook om veilig door de stad te kunnen bewegen. In ons coalitieakkoord hebben we afspraken gemaakt over de pollers op de Hoefkade en op de Parallelweg. Daar blijven we doorgaand verkeer weren, maar omwonenden, ondernemers en mantelzorgers hoeven straks niet hele stukken extra om te rijden om toch bij hun huis, zaak of familie te komen. Het is goed dat we daar nu een voorstel van het college over krijgen. Ten aanzien van de overige pollers in de stad zijn wij als D66 iets terughoudender, want daar kan een poller weg als op een andere manier geregeld wordt dat ongenode auto's en vrachtverkeer voetgangers en fietsers niet in gevaar brengen. We zien nu al regelmatig dat auto's hier op het Spui belanden omdat ze de borden niet goed hebben gezien, en daar zijn op sommige plekken al pollers verdwenen.

Je moet er niet aan denken dat expres of per ongeluk voertuigen vaker tussen winkelend publiek terechtkomen en er mogelijk ongelukken gebeuren. In de commissie gaf de wethouder al aan dat er eigenlijk altijd een risicoanalyse plaats zou vinden voordat het besluit over het verwijderen van een poller wordt genomen. In de genoteerde toezegging staat echter dat dat gaat om eventuele risicoanalyses die periodiek naar de raad worden gestuurd. Daarom nog een vraag aan de wethouder: kunt u ondubbelzinnig toezeggen dat er altijd een risicoanalyse plaatsvindt, dat, wanneer het niet veilig kan, dat niet automatisch betekent dat een poller verdwijnt en dat u die analyses dus inderdaad periodiek met de raad deelt, zoals u al heeft toegezegd? 33

Het is ook belangrijk dat we de besluiten goed communiceren. We krijgen nu al signalen uit de stad dat mensen zich zorgen maken over leefbaarheid en veiligheid en ook bang zijn dat de buurt misschien te weinig informatie krijgt over wat wanneer gaat gebeuren. Ook om een boeteregen te voorkomen is het goed dat er goed wordt gecommuniceerd. Neemt de wethouder dat mee in de uitvoering? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Voorzitter. We hebben hier in de commissie uitgebreid over gesproken. Er zijn nu een aantal aanvullende vragen gesteld. Die zal ik beantwoorden en ik zal de moties kort appreciëren. De VVD vroeg hoe de afweging is gemaakt: waarom kiezen we voor camera's in plaats van voor pollers? Dat doen we omdat pollers nogal storingsgevoelig en onderhoudsgevoelig zijn en ook niet altijd vriendelijk zijn voor de weggebruikers, omdat er weleens tegenaan wordt gereden. Met camera's ondervang je dit allemaal en krijg je een veel flexibeler systeem om de bereikbaarheid in je stad te organiseren. Dus op zo'n manier maken we die afweging. Bovendien is het met camera's mogelijk om een toegangsregime in te stellen, zoals we nu ook in de Schilderswijk gaan doen. Met een poller is dit wat ingewikkelder. DENK vroeg wanneer de bewoners in de Schilderswijk een aanvraag kunnen gaan doen. Dat zal vanaf januari zijn.

We streven ernaar om de pollers op de Hoefkade en de Parallelweg vanaf februari te vervangen door een camera. Vanaf januari kunnen mensen dan een aanvraag doen. We zullen ook iets met de waarschuwingsperiode gaan doen; daar ga ik straks verder op in. GroenLinks vroeg of we iets kunnen inbouwen waarmee mensen van tevoren kunnen zien dat ze een camera gaan passeren. Dat is juridisch en ook privacytechnisch lastig en het brengt heel veel extra kosten met zich mee. Ook ten aanzien van de zero-emissiezone, de milieuzone, hebben we onderzocht of dit mogelijk is. Dat blijkt heel ingewikkeld te zijn, ook in de uitvoering. We blijven natuurlijk de ontwikkelingen volgen, maar voor nu hebben we geen plannen om dit verder te onderzoeken. Wat alternatieven in termen van tolheffing of vergunningsystemen betreft: we mogen als gemeente geen tol heffen. Dat is voorbehouden aan de rijksoverheid. Hopelijk ligt anders betalen voor gebruik straks bij de nieuwe kabinetsformatie weer ergens op een onderhandelingstafel. Ik denk dat het heel goed zou zijn als we dat in Nederland zouden gaan doen, maar dat mogen we nog niet op lokaal niveau doen. We wijzen de rijksoverheid er wel op dat we dat graag zouden willen of dat we in ieder geval die mogelijkheid graag zouden willen hebben. Een vergunningstelsel is een hele andere manier van reguleren.

Dat is op dit moment ook niet de manier waarop we toegang tot straten en wijken willen organiseren. D66 had het over de risicoanalyse. Laat ik nogmaals duidelijk stellen dat als het vervangen van pollers door camera's leidt tot onveilige situaties, we dat niet doen. Bij de raadsstukken zit een lijst van pollers die de komende jaren mogelijk door camera's worden vervangen. We gaan daar natuurlijk echt van tevoren naar kijken. Waar dit tot onveilige situaties leidt, gaan we dat niet doen. Daar zal u als raad ook in worden meegenomen. Peter Mekers (D66). Dank aan de wethouder voor die uitleg, maar om zeker te weten dat ik het goed begrijp: voordat we welke poller dan ook gaan verwijderen, is er een analyse gemaakt en die analyse wordt ook gedeeld in de periodieke informatiebrief aan de raad. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ja, dat is wel het uitgangspunt. Als het systeem eenmaal ingeregeld is … De Europese aanbesteding staat op het punt van beginnen en er gaan ook aannemers gecontracteerd worden. De inschatting is dat we, nadat we de Hoefkade hebben gedaan, ongeveer vijf pollers per jaar kunnen vervangen. U zult periodiek geïnformeerd worden over welke pollers dat zijn en welke afweging daaraan ten grondslag heeft gelegen. Ik kom bij de moties, allereerst bij de motie Verwijder pollers Hoefkade en Parallelweg van Hart voor Den Haag.

Het zal de meeste luisteraars thuis niet verbazen dat ik deze motie ga ontraden. Het doel van de pollers was om de verkeersveiligheid en leefbaarheid in het gebied achter de Hoefkade te verbeteren. Dat effect hebben zij gehad. De Loper Oude Centrum en ook de herinrichting van de Hoefkade, waar uw raad inmiddels mee akkoord is gegaan, kunnen echt alleen op deze manier, als daar minder doorgaand verkeer gaat zijn. Als we de pollers zouden verwijderen, gaan er weer 34

10.000 auto's per rijrichting door de wijk rijden, wat leidt tot een verslechtering van de verkeersveiligheid en ook van de leefbaarheid. Daar is het college dus niet voor. Het college stelt daarom voor om daar camera's op te hangen, waardoor we de mogelijkheid hebben om bewoners, mantelzorgers en ondernemers die echt in de wijk moeten zijn, toegang te verlenen. Op die manier kunnen we die balans wel bewaren. Deze motie wordt dus ontraden. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Heeft u het idee dat het voor alle ondernemers vooruit is gegaan na het plaatsen van die pollers? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dit is uitgebreid geëvalueerd en door de jaren heen ook uitgebreid met uw raad bediscussieerd. In de totale afweging heeft dit enorm veel gebracht voor de verkeersveiligheid en de leefbaarheid, met name voor de Stationsbuurt. We gaan met de herinrichting van de Hoefkade de Hoefkade nog veel aantrekkelijker maken voor al het verkeer en voor alle bewoners. Op die manier hopen de leefbaarheid ook in dat deel van de stad op peil te houden. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). U zegt dat het beter is geworden. Dat betekent dus dat de ondernemers en de horecagelegenheden allemaal meer zijn gaan verdienen door die knip. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dat was niet de doelstelling van de pollers.

De bedoeling van de pollers was om de bereikbaarheid niet te verslechteren en de verkeersveiligheid en de leefbaarheid te verbeteren. In die balans hebben de pollers gedaan wat ze moesten doen. We denken dat we door het plaatsen van die camera's de balans nog verder kunnen verbeteren, want daarmee hebben we nu de mogelijkheid om het doorgaand verkeer te blijven weren, maar om een select deel van de bewoners en mantelzorgers toch toegang te geven. De voorzitter. De heer Meinesz, voor de derde maal. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). De bereikbaarheid moest niet verslechteren. Voor wie is die bereikbaarheid dan volgens u? De voorzitter. Volgens de wethouder. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Volgens de wethouder is de bereikbaarheid in de stad voor iedereen die zich in de stad bevindt. Dus of je nou met de auto, met de fiets, te voet of op een andere manier deelnemer bent aan de openbare ruimte, de bereikbaarheid moet voor iedereen goed zijn. Ik ben bij de motie Onderzoek doorgaand verkeer Escamplaan. Ook deze motie wil het college graag ontraden. Het uitvoeren van zo'n onderzoek is weinig zinvol. De afsluiting van de Escamplaan hebben we ook niet zomaar gedaan. Waar nu die camera's hangen is onderdeel van de gebiedsontwikkeling rondom het Haga.

Met deze afsluiting hebben we ook de vervoersbewegingen in dat gebied weten te beperken, waardoor het planologisch mogelijk is om daar woningen te bouwen. Denk aan geluidsoverlast, luchtkwaliteit en verkeersveiligheid. Als je die afsluiting weg gaat halen, zal veel verkeer via de stedelijke hoofdweg de stad weer via diezelfde route in gaan rijden. Dat leidt tot een heel grote verslechtering, waardoor de woningbouw ook geen doorgang kan vinden. De motie wordt dus ontraden. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Wat vindt de wethouder ervan dat Den Haag twintig minuten om moet rijden om bij de spoedeisende hulp te komen? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ook dit debat hebben we een aantal malen eerder gevoerd. Ik zal dus proberen om het antwoord kort te houden. Het gaat om de totale afweging. De ambulances kunnen via diezelfde route blijven rijden. Ik denk dat we door het weghalen van de pollers en door daar camera's op te hangen een heel goede situatie hebben gecreëerd, waardoor het voor iedereen voldoende duidelijk is dat het niet de bedoeling is dat je daar doorrijdt.

35

Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). De wethouder gaat ervan uit dat iedereen met de ambulance wordt gebracht, maar een heleboel mensen komen in noodgevallen op eigen gelegenheid, met de auto. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ook voor noodgevallen blijft het ziekenhuis op een goede manier bereikbaar. Anders hadden we dit natuurlijk niet gedaan. Ik ben bij de motie Eerst waarschuwen, dan beboeten bij ANPR-camera's. In feite gaan we doen wat de motie vraagt, namelijk om een bepaalde waarschuwingsperiode in te bouwen. Hoelang die precies gaat zijn, moeten we gaan bekijken. Bij de Escamplaan was het volgens mij een maand. In die maand kregen mensen die door de camera reden vervolgens een waarschuwingsbrief thuis. We zijn aan het kijken of dat voldoende is of dat het misschien nog wat langer moet worden, maar wat deze motie vraagt, is veel moeilijker uitvoerbaar en volgens mij ook niet wenselijk. Dat zou namelijk betekenen dat je tot aan het einde der tijden iedereen die daar voor de eerste keer in rijdt, een waarschuwing gaat geven. Daar zou het college niet voor zijn. Deze motie wil ik dus graag ontraden. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). U geeft dan alleen maar een maand langer om door te rijden. Het gaat mij om de individuele zaken. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dat doen we dus voor een beperktere periode.

Ik kan ook toezeggen dat we met het Openbaar Ministerie ernaar aan het kijken zijn of, als mensen er vaker doorheen rijden, één boete of - als dat in de eerste periode is - één waarschuwing dan voldoende is. Maar het is echt ingewikkeld, ook in de afhandeling, om deze camera's onbeperkt open te stellen voor iedereen die er de eerste keer zomaar doorheen kan rijden. Ik zou daar ook niet voor zijn. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Is deze wethouder bekend met het beleid dat men in Delft voert? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). In Delft zei u? Ik verstond het niet goed. De voorzitter. Ja, de heer Meinesz vroeg of u bekend bent met het beleid in Delft. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Niet specifiek op dit gebied. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Daar doen ze namelijk precies wat ik voorstel: iedereen die daar voor de eerste keer in rijdt, krijgt gewoon een waarschuwing. Dat lijkt me zeer zinnig. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ik weet niet of dat op de een of andere manier een vergelijkbare casus is, maar uit contact met het CVOM en met het Openbaar Ministerie - want we hebben dit natuurlijk wel serieus nagevraagd - bleek dat ook het Openbaar Ministerie hier niet voor is. Ik moet deze motie dus ontraden. Dan ben ik bij de motie van de VVD, Maak van de camera geen boetekanon. Die gaat eigenlijk over hetzelfde thema.

Het college kan zich eigenlijk wel vinden in wat de VVD aan het college vraagt. Ik wil deze motie dus graag aan de raad laten. Het is heel belangrijk dat het heel helder en duidelijk is dat mensen een gebied naderen waar een cameraregime actief is. Dat is ook belangrijk om de pilot van de Hoefkade tot een succes te maken; het moet echt voldoende duidelijk zijn. We kunnen onderzoeken op welke manier we dat zo effectief mogelijk gaan doen. Daar kan ik de raad natuurlijk ook over informeren. Die motie kan ik dus aan de raad laten. Ook de motie van de Partij van de Arbeid, Socialer boetebeleid, kan ik aan de raad laten. Over de eerste dictumpunten hebben we het al gehad. Een periode inlassen waarin mensen een waarschuwing krijgen in plaats van een boete kan prima. We zijn ook met het Openbaar Ministerie in gesprek over de opeenvolgende boetes, zodat daar op z'n minst een redelijke termijn tussen zit. We kunnen dat monitoren. Een lobby, mogelijk in G4-verband, voor een socialer boetebeleid wordt door deze motie eigenlijk ondersteund, want die lobby voeren we eigenlijk al. Ik heb afgelopen Prinsjesdag ook weer met mijn G4-collega's hierover gesproken, want wij vragen ons af of met name de snelle wijze waarop verkeersboetes verhoogd kunnen worden en de soms ook wel wat agressieve manier van het innen van de boetes in verhouding staan tot de overtreding.

Deze motie kan ik dus aan de raad laten. 36

Janneke Holman (PvdA). Ik ben natuurlijk blij met die appreciatie. Ter verduidelijking van mijn eerste dictumpunt, ook voor mijn collega's: als je niet weet dat je ergens niet doorheen mag rijden en als je daar op dag één doorheen rijdt, dan hoor je die waarschuwingsbrief te krijgen, maar die krijg je natuurlijk pas een paar dagen later. Als je er vervolgens elke dag doorheen rijdt, kan het theoretisch zo zijn dat je straks één waarschuwingsbrief en daarna vier boetes op de mat hebt, terwijl je die eerste waarschuwingsbrief nog helemaal niet had gezien. Daar ziet dat dictumpunt dus op toe. Ik heb nog wel een vraag over de door de heer Meinesz genoemde waarschuwingsperiode, want dit speelt nu op meer plekken in het land. Ik weet dat er ook in Amersfoort heel veel discussie hierover is. Er zijn ontzettend veel camera's in het land waar echt tienduizenden boetes uit voortkomen na een korte waarschuwingsperiode. Ik ben benieuwd hoe wij als raad te weten krijgen wat die waarschuwingsperiode hier gaat worden, ook op de Stationsweg en de Schilderswijk, want ik ben benieuwd waar we uiteindelijk uit gaan komen en of het meer zal zijn dan de maand die we op de Escamplaan hebben gezien. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dat is allemaal onderdeel van de uitwerking. Daar zijn we nu mee bezig. Daarover zijn we ook in de participatie in gesprek met bewoners.

Aan het eind van dit jaar, in december, zal uw raad hierover nader worden geïnformeerd, ook over hoe het toegangsregime er precies uit gaat zien. Ik kan wel toezeggen dat uw raad dan ook over dit aspect geïnformeerd zal worden. Adeel Mahmood (DENK). Specifiek over de motie van Hart voor Den Haag en over Delft: ik heb de signalen ook gehoord dat je daar eerst een waarschuwing krijgt, ongeacht of het nou een maand of langer duurt. Is de wethouder bereid of kan hij toezeggen dat hij daar in ieder geval naar gaat kijken en dat we daar ook een terugkoppeling over krijgen in de brief van december? Het kan ook zijn dat die motie het vandaag haalt. Dan is het natuurlijk ook gelijk een opdracht. Maar kunt u toezeggen dat u daar in ieder geval naar gaat kijken? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Mijn nieuwsgierigheid was gewekt. Ik zal sowieso informatie inwinnen bij mijn collega in Delft om te zien of dit een vergelijkbare situatie is en onder welke voorwaarden en met welke termijn dit daar geregeld is. Adeel Mahmood (DENK). Dank daarvoor. Dan over de technische uitvoerbaarheid van de motie: heeft de wethouder er nu al inzicht in of het technisch mogelijk is om als beleid te hebben dat we eerst een waarschuwing geven en dan pas een boete? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). U heeft het over eerst waarschuwen en dan beboeten bij ANPRcamera's.

Uit onze contacten met het Openbaar Ministerie blijkt dat het Openbaar Ministerie het heeft over een waarschuwingsperiode die beperkt is in de tijd, minimaal een maand. We zijn aan het kijken of het verstandig is om die periode langer te laten zijn, maar in de afhandeling is het heel ingewikkeld om dit tot in de oneindigheid te doen, want dan moet je precies gaan bijhouden wie eerder in de loop der jaren een boete heeft gehad. Het Openbaar Ministerie heeft ons verteld dat dit in de uitvoering echt niet te doen is. De voorzitter. De heer Mahmood, voor de laatste maal. Adeel Mahmood (DENK). Dit is een belangrijk onderwerp. Het is inderdaad ingewikkeld, maar als het in Delft kan, zou het in Den Haag net zo goed moeten kunnen. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Nogmaals, mij is niet bekend wat er in Delft kan, hoe dat kan en wat daar is geregeld. Daar kan ik dus niks over zeggen. De voorzitter. Er is geen behoefte aan een tweede termijn. De beraadslaging wordt gesloten. 37

De voorzitter. Aan het einde van de vergadering stemmen we over de ingediende moties. Ik schors heel kort voor een voorzitterswissel. De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. Voorzitter: de heer Van Zanen.

Aan de orde is: J. Voorstel van het college inzake Nieuwe aanpak voor het Hobbemaplein en omgeving (RIS322602). De beraadslaging wordt geopend. Kavish Partiman (CDA). Voorzitter. De herontwikkeling van het Hobbemaplein is een beladen dossier. In mijn jaren in deze raad heb ik inmiddels al twee keer plannen zien sneuvelen om dit plein op te knappen. Tegelijkertijd is overduidelijk dat dit mooie plein aandacht nodig heeft. Het is het kloppende hart van wat men 'het Haagse veen' noemt, een gebied met een uniek winkelaanbod en natuurlijk onze prachtige Haagse Markt. Juist daarom is het van groot belang dat wanneer er opnieuw een plan op tafel komt, de breekpunten die de vorige voorstellen hebben doen stranden, deze keer wel scherp in beeld zijn. We moeten niet weer in een situatie terechtkomen waarin de wijk zich niet kan vinden in het voorstel. Dan vraagt u zich af: gaat alles nu verkeerd? Nee, zeker niet. Wanneer ik spreek met vertegenwoordigers uit de wijk hoor ik juist terug dat de participatie dit keer een stuk beter verloopt. Het is niet meer top-down. Belanghebbenden worden echt betrokken. Daarvoor mijn complimenten aan het college. Toch blijft er een punt dat nadrukkelijk aandacht verdient, de olifant in de kamer, zo u wilt. De autobereikbaarheid van het gebied was het cruciale obstakel in het vorige plan.

Voor een gebied waarin zoveel ondernemers afhankelijk zijn van klandizie die met de auto komt, is het essentieel dat de bereikbaarheid op orde blijft. Tegelijkertijd mag het niet zo zijn dat Transvaal en de Schilderswijk van elkaar gescheiden raken door het afsluiten van wegen of het wijzigen van rijrichtingen. Daarom dien ik een amendement in met als dictum: besluit om aan besluitpunt IV (Knock-out criteria) een nieuw onderdeel toe te voegen, luidende: i) De bestaande rijrichtingen voor gemotoriseerd verkeer blijven ongewijzigd, zodat de huidige bereikbaarheid van het Hobbemaplein en de omliggende straten behouden blijft. Het amendement wordt mede ingediend door collega's Mahmood van DENK en Peeck van de VVD. Peter Mekers (D66). Mijn constatering is dat de Haagse Markt in ieder geval voor de overgrote meerderheid bezocht wordt door mensen die te voet, per fiets of met het openbaar vervoer komen, maar natuurlijk moet de Haagse Markt ook bereikbaar blijven met de auto. Ik vraag me wel af of het verstandig is om nu via dit amendement de uitkomst van de participatie al zover in te kleuren in plaats van die ruimte juist over te laten aan de goede ideeën die in die participatie uit de wijk komen. Hoe ziet het CDA dat? Kavish Partiman (CDA). We hebben het vorige plan gezien; we hebben gezien waar dat plan op is gestrand.

Dan lijkt het mij logisch dat we in elk geval die criteria op orde hebben en dat we die randvoorwaarden meegeven, zodat er een plan kan komen dat daadwerkelijk kans van slagen heeft. Peter Mekers (D66). Dank voor dat antwoord. De participatie geeft toch juist ruimte om dat vanuit de wijk te krijgen? Ik ga er ook van uit dat dat in die participatie uit de wijk en uit de ondernemers gaat komen. Dat hoeven wij van tevoren als raad toch niet alvast in te kaderen? Kavish Partiman (CDA). Als D66 al zo goed weet wat er uit die participatie komt - dat weet ik volgens mij ook, want dat hebben we hier in groten getale gehoord van alle insprekers die hier bij het 38

vorige voorstel waren - dan lijkt het mij slim om in elk geval die randvoorwaarden mee te geven en in te kaderen, zodat je een voorstel kan krijgen dat op de steun van de meerderheid van deze raad kan rekenen. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Die gevolgtrekking van de heer Partiman kan ik niet meer volgen, want als we al weten wat er uit de participatie komt, hoeven we die niet meer te doen. Dat is dan toch niet helemaal het correcte antwoord op de vraag van de heer Mekers? Kavish Partiman (CDA). Ik zou hopen dat de participatie over meer gaat dan alleen maar de rijrichtingen. Die uitkomsten wil ik wel graag horen uit het participatietraject, maar het afsluiten en het veranderen van rijrichtingen was in het vorige voorstel echt het breekpunt. Dat moet je gewoon als randvoorwaarde meegeven, want dat weet je al. Al het andere dat aan de orde moet komen in de participatie - hoe het groen georganiseerd moet worden, waar we verblijfsplekken moeten verbeteren en al dat soort dingen - hoor ik graag. Dat moet mee worden genomen in het nieuwe voorstel en dat komt uit die participatie, maar die rijrichtingen waren het punt waarop het plan is gestrand. Laten we dat punt gewoon vooraf regelen. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik hoorde u ook zeggen dat de bereikbaarheid met de auto voor u heel belangrijk is. Daar kan ik me best iets bij voorstellen.

Het centrum is ook goed bereikbaar met de auto, maar je kunt er niet meer doorheen rijden. Ik vraag me dus toch af of dat niet twee verschillende dingen zijn. Dat de bereikbaarheid van de Haagse Markt per auto goed geregeld moet worden, is iets anders dan erdoorheen rijden, wat u nu regelt, los van de participatie. Kavish Partiman (CDA). Er valt over te twisten of het centrum goed bereikbaar is met de auto, want ik moet zo nu en dan best wel wat omwegen maken om hiernaartoe te komen. Maar goed, dat is een plan dat al goedgekeurd en aangenomen is en zo zijn die rijrichtingen nou eenmaal geregeld in het centrum. Tegelijkertijd konden we in het vorige voorstel wel zien dat de Schilderswijk en Transvaal van elkaar gescheiden zouden worden. Dat is precies waar het probleem lag, want als je bij wijze van spreken op de Paul Krugerlaan bent en naar de omgeving van de Schilderswijk, de Hobbemastraat of de Hoefkade wil gaan, werd het al een stuk ingewikkelder. Het Hobbemaplein is een kloppend hart van die wijk. Veel ondernemers hebben zich daaromheen gevestigd. Het lijkt me ook logisch dat als je van het ene deel van de Hobbemastraat naar het andere deel van de Hobbemastraat wil gaan omdat je wat grote boodschappen in je auto hebt gedaan en je daar verder wil komen, dat gewoon mogelijk moet blijven. Dat is gewoon de essentie van waarom die rijrichtingen in stand gehouden moeten worden.

De voorzitter. De laatste keer, meneer De Vuyst. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Als ik eerlijk ben, ben ik toch nog een beetje zoekende naar wat u precies wil doen. Uit het voorstel van het college kan komen dat er twee richtingen blijven en er kan ook uit komen dat het geen twee richtingen blijven. Het CDA perkt dat nu in, zoals de heer Mekers net aangaf. Als het CDA had gezegd dat het het voorlopig ontwerp daar uiteindelijk op zal afrekenen, had ik me daar nog iets bij kunnen voorstellen, maar ik vind dat het CDA nu eigenlijk een coproductie, het nu ingezette hoogste participatieniveau, in de wielen rijdt. Dat vind ik echt jammer. Ik geloof dat u juist heel veel vertrouwen heeft in die wijk. Kavish Partiman (CDA). Het voorlopig ontwerp van het vorige ontwerp lag er. Dat hebben we om deze reden weggestemd. Als we nu weer twee jaar aan de slag gaan en tot de conclusie komen dat we weer terug zijn bij af, komen we weer met een voorstel dat niet op een meerderheid kan rekenen. Dat is nou precies waarvoor ik wil waken, want er moet nu wel eens een keertje iets gedaan worden. We blijven in cirkeltjes dansen met elkaar. Dan krijg je weer een voorstel waarmee die rijrichtingen worden veranderd. Dan is iedereen het daarmee weer oneens. Dan krijgen we hier de zaal weer vol, dan gaat het weer terug en dan mogen we weer vanaf nul beginnen. Dat is niet werkbaar.

Er moet nou eens een keertje gewoon worden gezegd: dit zijn de randvoorwaarden; ga binnen die randvoorwaarden

39

met elkaar participeren en ga kijken hoe je dan tot een voorstel komt dat gedragen wordt door zowel de wijk als iedereen die daar belanghebbende is. De voorzitter. Door de heer Partiman, daartoe gesteund door de heer Mahmood en mevrouw Peeck, wordt het volgende amendement (J.A CDA) voorgesteld:

Amendement J.A CDA Niet opnieuw de weg kwijt De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 18 september 2025, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Nieuwe aanpak voor het Hobbemaplein en omgeving. Besluit om: ▪ Aan besluitpunt IV (Knock-out criteria) een nieuw onderdeel toe te voegen, luidende: i)

De bestaande rijrichtingen voor gemotoriseerd verkeer blijven ongewijzigd, zodat de huidige bereikbaarheid van het Hobbemaplein en de omliggende straten behouden blijft.

Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Dankzij massale inzet van bewoners en ondernemers is het eerdere plan voor het Hobbemaplein van tafel geveegd. Dat was nodig, want de buurt voelde zich totaal niet gehoord. Het is goed dat er nu opnieuw wordt begonnen en dat een coproductie wordt beloofd. Toch maak ik mij zorgen, want ook nu zie ik dat de wethouder de deur openlaat voor afsluitingen en knips. Dat is precies waar het de volgende keer op stukliep, zoals we zojuist al hoorden. Bewoners en ondernemers hebben drie harde voorwaarden gesteld die het vertrekpunt moeten zijn van dit proces, zoals geen knip in het Hobbemaplein, maar we hebben er nog twee, meneer Partiman: het behoud van de tramhalte op dezelfde plek en volledige bereikbaarheid van de Haagse Markt met voldoende parkeerplekken. Ik hoorde de wethouder in de commissie Leefomgeving zeggen dat oplossingen geen deel mogen uitmaken van de criteria. Dat is opmerkelijk, want juist deze voorwaarden zijn de basis van een oplossing. Daarom willen we deze drie punten vastleggen als knock-out criteria. Daarnaast willen we punt i uit de toetsingscriteria schrappen.

Dat criterium schrijft voor dat plannen moeten passen binnen vastgesteld gemeentelijk beleid, zoals de Mobiliteitstransitie en de Netwerkstrategie 2040, maar het Hobbemaplein is een economisch knooppunt waar dagelijks duizenden bezoekers van buiten de wijk en zelfs van buiten de stad op afkomen. Juist hierom kan je dus niet blindvaren op algemene beleidskaders en modellen. Peter Mekers (D66). Hoor ik Hart voor Den Haag nou echt aangeven dat je aangenomen beleid en aangenomen kaders mag negeren als dat je voor een plan beter uitkomt? Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Het liefst hebben we natuurlijk dat al uw plannen worden genegeerd. Maar goed, dat gaat niet. Het gaat even specifiek om dit gebied. Dit is een economisch heel belangrijk gebied en er komen vooral mensen van buiten de stad. Die kan je niet allemaal op de fiets laten komen. Peter Mekers (D66). We weten uit de cijfers dat de meerderheid van de bezoekers van de Haagse Markt niet met de auto komt, maar nogmaals de vraag: wil Hart voor Den Haag inderdaad vastgestelde regels en vastgesteld beleid aan de kant schuiven als dat even goed uitkomt voor een plan? Als we daarmee beginnen, is het hek immers van de dam. Is de heer Meinesz dat niet met mij eens? Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Nee, dat is meneer Meinesz niet met u eens. Dit plan is helemaal van tafel geveegd, juist omdat al die punten werden meegenomen.

We moeten nu op zoek naar een plan dat wél voor iedereen werkt. Daar horen deze drie criteria bij. De voorzitter. De laatste keer, meneer Mekers. 40

Peter Mekers (D66). Ik moet even goed nadenken wat de heer Meinesz nu zegt, want het gebeurde zojuist ook al in de discussie over bekeuringen: wie gaat dan bepalen wanneer iets kan en wanneer je je aan de regels moet houden? Gaat Hart voor Den Haag dat bepalen voor Den Haag? Hoef je je niet aan afgesproken regels te houden als dat Hart voor Den Haag welgevallig is? Ik kan me toch niet voorstellen dat dat de bedoeling is. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Wij zeggen dus dat je op sommige plekken in de stad kan kijken waar je dat wil gaan uitvoeren, maar niet op deze plek. Daar moet je even mee wachten. Je moet zorgen dat dit gebied gewoon weer bereikbaar wordt voor iedereen en dat iedereen daar gewoon zijn centjes kan verdienen. Mag ik u er ook aan herinneren dat ook de 600 ondernemers niet allemaal in de stad wonen? De voorzitter. Meneer Mekers was door zijn beurten heen. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik wil de heer Meinesz eigenlijk feliciteren. Dit is het meest ironische amendement dat ik gezien heb. Het is echt een Escher-kunstwerk in zichzelf. Eerst voegt hij drie punten toe aan het beleid om daarna te zeggen: het maakt niet uit wat wij hier aan beleid vaststellen; gooi het allemaal overboord. Is het niet zo dat als u punt i schrapt die overige drie punten niet hoeft toe te voegen? Die mag de participatie immers opzijschuiven.

Mocht dat het geval zijn, dan ga ik nog even goed nadenken of ik niet vóór het amendement zal stemmen. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). U doet hetzelfde: in het criterium zet u ook allemaal onderdelen, zoals de strategie en de Mobiliteitstransitie. U noemt ook niet alles. Waarschijnlijk vindt u dus ook niet het hele beleid goed daarvoor, maar wij zeggen in ieder geval dat het anders moet. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Nee, dat is te makkelijk. De plannen moeten passen binnen vastgesteld gemeentelijk beleid. We gaan straks beleid vaststellen. Dat is dit voorstel. U amendeert dat beleid. Dat wordt vastgesteld, maar vervolgens haalt u daaruit dat het moet passen binnen vastgesteld gemeentelijk beleid. Het vastgesteld beleid dat we hier aan het eind van de dag vaststellen, geldt dus niet. Dat is wat uw amendement doet. Het is gewoon een slang die zichzelf opeet bij de staart. Dat is wat u … Sorry, voorzitter, dat is wat de heer Meinesz doet. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Wat de heer Meinesz ziet en wat de heer De Vuyst niet ziet, is dat u er nooit met de bewoners uit gaat komen als je dit beleid gaat gebruiken bij dit plan. Dat is wat iedereen voelt: u wil uw eigen plannetjes, uw groene agenda, daar in die buurt doordrukken. Dat willen die mensen niet; die willen het anders. De voorzitter.

Ook de heer Meinesz spreekt via de voorzitter, hè? Meneer De Vuyst, de laatste keer. Maarten De Vuyst (GroenLinks). We kennen elkaar al even, voorzitter; ik vatte het niet persoonlijk op. Die plannen zijn alle door deze gemeenteraad vastgestelde plannen en beleid, of GroenLinks nou wel of niet in de coalitie zat en of Hart voor Den Haag nou wel of niet in de coalitie zat. Daarvan zegt u met één pennenstreek: nee, dat geldt niet meer, tabula rasa. Dat is toch mensen een worst voorhouden die je niet kunt waarmaken? Want er is wel degelijk beleid, bijvoorbeeld over de nood- en hulpdiensten. 'Dat geldt niet meer; daar hoef je geen rekening mee te houden'; dat is wat de heer Meinesz zegt met het schrappen van i. Dat vind ik zeer onverstandig. Ik hoop dat de heer Meinesz dat ziet. Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Ik zeg toch ook niet dat het beleid afgeschaft moet worden? Volgens onze partij is het natuurlijk wel een heel slecht beleid, maar ik zeg alleen dat het hier niet past. Dat is wat we zeggen: als je hier tot een oplossing wil komen, moet je het niet op deze manier doen, want dan gaat het fout. De voorzitter. Meneer Partiman, u heeft iets nieuws, hè? 41

Kavish Partiman (CDA). Nee, ik kom ook terug op het schrappen van beleid. Ik vind het interessant dat een partij die heel graag deze stad wil gaan besturen en daar hard mee bezig is, zich niet aan het beleid wil gaan houden. We hebben in dit huis kaders met elkaar afgesproken. We hebben hier een ambtenarenapparaat van duizenden mensen achter staan die met die kaders aan de slag willen gaan. Het gaat toch een complete anarchie worden in dit stadhuis als we bij ieder wissewasje dat we maar kunnen bedenken, staand beleid overboord gooien? Waarom moeten we daar dan nog voorstellen voor gaan maken? Hoe moeten die mensen in dit stadhuis nog werken? Hoe bent u van plan deze stad te besturen als dit de werkwijze is die u voorstaat? Zou de heer Meinesz hier toch eventjes op kunnen reflecteren? Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Natuurlijk wil ik reflecteren. Het zou toch een opluchting zijn voor de stad als wij dat gaan doen? Ik zeg dus dat dit beleid niet gaat helpen bij dit probleem. Als u al die beleidsstukken hier gaat implementeren, wordt dat geen oplossing. Deze buurt wil het anders en dat weet u zelf ook. Kavish Partiman (CDA). Dit gaat wel heel ver. Een raadslid heeft de wettelijke taak om kaderstellend te zijn, maar dit raadslid zegt: het wordt een complete chaos als we beleid implementeren. We zijn hier eigenlijk gekozen om beleid te maken. Dit is de definitie van anarchie.

Ik zie bijna een fusie tussen de Haagse Stadspartij en Hart voor Den Haag aankomen, want de Haagse Stadspartij is volgens mij de enige partij die voor anarchie is. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). We kunnen natuurlijk allemaal gaan zitten lachen links in dat hoekje, maar ik begrijp het wel. U heeft allemaal ingestemd met die gekke regeltjes, bijvoorbeeld dat men moet gaan fietsen via het STOMP-principe, terwijl u weet dat het in die wijk precies omgekeerd is. Het gaat daar dus niet werken. Dat is dus wat wij willen: ga kijken wat de buurt wil en ga daar je beleid op aanpassen. De voorzitter. De laatste keer, meneer Partiman. Kavish Partiman (CDA). De degelijke manier om dit te doen is middels een amendement dat staand beleid wel in stand houdt, zodat we geen complete chaos creëren in dit stadhuis en zodat mensen gewoon op een normale manier hun werk kunnen doen in plaats van dat we hier op een zeer goedkope manier proberen allerlei onhaalbare voorstellen op tafel te leggen om mensen in deze stad zand in de ogen te strooien. Zo simplistisch wordt een stad niet bestuurd. De wijze van besturen die hier wordt geëtaleerd, is echt van een zeer laag niveau. Ik snap niet dat dit op de een of andere manier de kwaliteitscheck van een zeer kundige fractie heeft doorstaan. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Ik wou natuurlijk dat ik zo intelligent was als de heer Partiman.

Ja, toch? Wie wil dat niet? Maar in principe zou je uit moeten gaan van de standpunten die de bewoners en de ondernemers op het Hobbemaplein hebben. Van daaruit ga je kijken, als je een plan hebt, hoe we dat beleid daar misschien kunnen toepassen. Maar u wil het precies andersom gaan doen. Daardoor gaat dat nooit werken. De voorzitter. Meneer Mahmood heeft een heel ander punt. Adeel Mahmood (DENK). Iets in het verlengde hiervan. Het wordt alleen maar gekker en gekker en gekker. Ik hoorde zojuist ook dat de Schilderswijk niet geschikt is voor beleid. Ik weet niet welke mensen u spreekt in de Schilderswijk, maar zij zijn heel goed in staat om beleid te begrijpen en zij weten ook welke wegen er zijn om beleid aan te passen. Zij zijn heel goed geschikt voor beleid. Ik hoop dus dat u die woorden in ieder geval wil terugnemen. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Je kan natuurlijk cherrypicken in wat ik gezegd heb, maar als u het nou heeft over beleid en de Schilderswijk: denkt u dat de Schilderswijk en Transvaal blij zijn met uw beleid? Ga dat maar eens vragen in de wijk. 42

Adeel Mahmood (DENK). Ik breng het gewoon terug naar de inhoud, want ik denk dat dat belangrijk is. De heer Partiman van het CDA heeft samen met ons en de VVD een amendement ingediend, gericht op wat de wijken willen. Er is één grote behoefte en wens vanuit de wijken: behoud die rijrichtingen. Is het niet verstandig om uw eigen motie, waarover we zojuist een hele discussie hebben gehoord, gewoon in te trekken en om achter dat amendement van het CDA te gaan staan? Zou dat niet goed zijn voor die wijken, waarvoor u zegt op te komen? Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Maakt u zich geen zorgen; dat amendement zullen we zeker steunen, omdat dat altijd beter is. Wij hebben alleen nog twee punten toegevoegd waar zij het ook over gehad hebben. Dat weet u toch ook? Hebben zij het er niet over gehad dat de halte behouden moet blijven en dat de Haagse Markt goed bereikbaar moet blijven? Of zie ik het verkeerd? De voorzitter. Meneer Mahmood, de laatste keer. Adeel Mahmood (DENK). I rest my case. De voorzitter. Hij laat het erbij. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Ja, dat begrijp ik. Het Hobbemaplein is een economisch knooppunt waar duizenden bezoekers van buiten de wijk en zelfs van buiten de stad op afkomen. Juist hier kun je dus niet blindvaren op algemene beleidskaders en modellen. Daarom dienen wij een amendement in. Wij willen drie dictumpunten toevoegen aan de knock-out criteria.

Dat zijn de volgende punten. i) Er komt géén knip in de toegangswegen naar en rond het Hobbemaplein en doorgaand verkeer blijft mogelijk; dit is bijna hetzelfde als bij meneer Partiman. j) De tramhalte Hobbemaplein van tramlijn 6 blijft op de huidige locatie gehandhaafd; dat is ook wat iedereen wil. k) De Haagse Markt blijft goed bereikbaar en de bestaande parkeerplaatsen voor bezoekers en ondernemers blijven behouden. Het amendement stelt ook voor om te besluiten om bij dictumpunt IV onder de Toetsingscriteria het volgende punt te laten vervallen: i) De mate waarin de plannen passen binnen vastgesteld gemeentelijk beleid. Dit amendement is medeondertekend door de heer Kaptheijns van de PVV en de heer Etalle van FVD. Peter Mekers (D66). Ik heb eigenlijk dezelfde vraag als zojuist aan het CDA: beperkt deze beperking, die al van tevoren wordt opgelegd, niet heel erg de participatie, het mee kunnen denken en het open kunnen meespreken van de bewoners en de ondernemers die in dit proces zitten? Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Nee, dit geeft de bewoners en de ondernemers juist houvast. Dit is wat zij willen. Dit vinden zij de drie belangrijkste criteria die erin moeten komen te staan en waarop dit plan gebaseerd moet zijn. Peter Mekers (D66). Dank voor die reactie, maar als u zegt nu al te weten wat de hele wijk wil, vraag ik me af waarom we de participatie dan nog doen.

Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). U bent toch ook bij die vergadering geweest waarin de hele tribune vol zat en u heeft toch gehoord wat alle insprekers hebben aangegeven? Ik was daar. De voorzitter. De laatste keer, meneer Mekers. Peter Mekers (D66). Ik was daar natuurlijk ook, maar we hebben nu een heel participatietraject opgezet voor mensen uit de wijk, mensen die mee kunnen denken. Als u zegt dat we alleen hoeven te

43

luisteren naar mensen die hier in de zaal zijn geweest en als u alvast voorstelt wat de uitkomst moet zijn, hebben we dat hele traject toch niet meer nodig? Dat vraag ik via de voorzitter. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Ik heb juist ook gevraagd of al die mensen mee worden genomen in dat participatieproces, maar die mensen voelen gewoon dat zij met de criteria die u stelt en als die drie punten niet mee worden genomen, straks weer in die discussie gaan verzanden: je kan daar dan niet goed komen, die halte wordt verplaatst en er wordt links of rechts toch een weg afgesloten. Dat is wat zij voelen aankomen en daar geef ik ze geen ongelijk in. De voorzitter. Dan een interruptie van meneer Mahmood over een nieuw punt. Adeel Mahmood (DENK). Ja, over het amendement. Er is één basis die de wijk wil: behoud van de rijrichtingen. U schrijft in uw amendement over het behoud van parkeerplaatsen. Ik kan enigszins begrijpen dat we niet willen dat parkeerplaatsen verdwijnen. Die worden gedeeltelijk ook gecompenseerd. Maar begrijpt u dat de wijze waarop dit nu geformuleerd is, het bewoners of ondernemers straks onmogelijk maakt om input te leveren als zij zeggen dat die parkeerplaatsen daar vanwege de inrichting misschien verplaatst kunnen worden naar de andere kant? Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag).

Als u zegt dat de parkeerplaatsen behouden blijven, is dat toch het punt waar we het over hebben? Adeel Mahmood (DENK). Dit is geen motie. Het gaat echt om een amendement. U heeft het ook best wel strikt geformuleerd: 'behoud van de bestaande parkeerplaatsen'. Dit biedt geen enkele ruimte om straks in de herinrichting te kijken naar bijvoorbeeld mooie vergroening en er tegelijkertijd voor te zorgen dat we niet in de min gaan met parkeerplaatsen. Door de wijze waarop u dit heeft geformuleerd, ontneemt u de bewoners en ondernemers die mogelijkheid. Begrijpt u dat? Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Je kan bijvoorbeeld ook groene tegels leggen op de bestaande parkeerplaatsen. Dan heeft u ook uw zin. De voorzitter. De laatste keer, meneer Mahmood. Adeel Mahmood (DENK). Dat was mijn punt niet. Het ging meer hierom: welke vrijheid wilt u geven aan de bewoners en de ondernemers? Zij gaan straks immers echt meedoen aan de participatie over de herinrichting. Door alle bestaande parkeerplaatsen te willen behouden maakt u het voor hen onmogelijk om even mee te denken over de herinrichting. Begrijpt u dat? Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Begrijpt meneer Mahmood dat als je juist uitgaat van het punt dat die plaatsen behouden blijven, ze wel hun uiterste best moeten doen om deze ondernemers en bewoners te helpen? Tot slot de Kaapstraat.

Onze eerdere motie om de aansluiting op de Kempstraat te onderzoeken is nog steeds niet afgedaan. Ondernemers hebben nu zelf een plan ingediend, breed gedragen, verkeerskundig onderbouwd en nota bene gebaseerd op een oude gemeentelijke variant. De drie nieuwe varianten van de gemeente zijn door de buurt afgewezen. Om vaart te maken dienen wij daarom de motie Maak vaart met aansluiting Kaapstraat in, met als dictum: verzoekt het college het door bewoners en ondernemers ingediende plan voor de Kaapstraat alsnog serieus te onderzoeken en als volwaardig alternatief uit te werken in het vervolgproces. Deze motie is medeondertekend door de heer Kaptheijns van de PVV, de heer Etalle van de FVD en mevrouw Peeck van de VVD. De voorzitter. Door de heer Meinesz, daartoe gesteund door de heer Kaptheijns en de heer Etalle, wordt het volgende amendement (J.B HvDH) voorgesteld:

44

Amendement J.B HvDH Aanpassing toetsingscriteria Hobbemaplein De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 18 september 2025, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Nieuwe aanpak voor het Hobbemaplein en omgeving (RIS322602). Besluit om aan dictumpunt IV bij de Knock-outcriteria de volgende punten toe te voegen: ▪ i) Er komt géén knip in de toegangswegen naar en rond het Hobbemaplein; doorgaand verkeer blijft mogelijk. ▪ j) De tramhalte Hobbemaplein van tramlijn 6 blijft op de huidige locatie gehandhaafd. ▪ k) De Haagse Markt blijft goed bereikbaar en de bestaande parkeerplaatsen voor bezoekers en ondernemers blijven behouden. Besluit om bij ‘dictumpunt IV onder de Toetsingscriteria het volgende punt te laten vervallen: ▪ i) De mate waarin de plannen passen binnen vastgesteld gemeentelijk beleid. Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Door de heer Meinesz, daartoe gesteund door de heer Kaptheijns, de heer Etalle en de heer De Ridder, wordt de volgende motie (J.1 HvDH) ingediend:

Motie J.1 HvDH Maak vaart met aansluiting Kaapstraat De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 18 september 2025, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Nieuwe aanpak voor het Hobbemaplein en omgeving (RIS322602). Constaterende, dat: • bewoners, ondernemers en organisaties in een gezamenlijke brief duidelijk hebben aangegeven dat de Kaapstraat heropend moet worden en onderdeel van het plan moet zijn; • de drie gemeentelijke varianten voor de Kaapstraat unaniem zijn afgewezen door de betrokkenen; • het plan van de bewoners en ondernemers breed gedragen is en verkeerskundig onderbouwd is; • dit bewonersplan oorspronkelijk ook een variant van de gemeente zelf is geweest, maar niet meer is teruggekomen in de huidige voorstellen; • de gemeenteraad eerder een motie heeft aangenomen om te onderzoeken hoe de Kaapstraat weer aangesloten kan worden, maar dat hier tot op heden niets mee is gedaan. Overwegende, dat: • coproductie alleen geloofwaardig is als serieuze voorstellen van bewoners ook daadwerkelijk een kans krijgen; • het vertrouwen van bewoners en ondernemers wordt geschaad wanneer hun plan genegeerd blijft. Verzoekt het college: • het door bewoners en ondernemers ingediende plan voor de Kaapstraat alsnog serieus te onderzoeken en als volwaardig alternatief uit te werken in het vervolgproces. En gaat over tot de orde van de dag.

De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging.

45

Adeel Mahmood (DENK). Voorzitter. Dank aan het college voor het stuk en aan de inspreker voor de bijdrage vanuit Haags Veen. We hebben het in de commissie weer uitgebreid gehad over het voorstel. Voor DENK was het veranderen van de rijrichtingen duidelijk een heel slecht plan, net als een groot gedeelte van de Schilderswijk en Transvaal dat ook vindt. Het is fijn om te lezen dat het college erkent dat het de vorige keer niet goed is gegaan, wat uiteindelijk heeft geleid tot het intrekken van de plannen. Nu moeten we vooruit, zodat we snel met een plan met draagvlak kunnen komen. Als we terugkijken naar de gehele discussie - het kwam net ook al aan bod - stond één ding centraal: behoud van de rijrichtingen. De zorgen zijn duidelijk en veelvuldig gedeeld. Het zou echt getuigen van onbehoorlijkheid, als we vergeten waarom de plannen eerst niet zijn doorgegaan. We willen nu duidelijkheid vooraf om te voorkomen dat we een jaar of twee later weer terug bij af zijn. Daarom hebben we samen met het CDA het amendement Niet opnieuw de weg kwijt ingediend. Hiermee regelen we dat de rijrichtingen in de nieuwe plannen blijven behouden. Dat is de basis die we nu nodig hebben richting de toekomst. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Voorzitter. Het is goed dat de wethouder en zijn ambtenaren niet bij de pakken zijn gaan neerzitten toen het voorlopig ontwerp voor het Hobbemaplein weggestemd werd.

Dat verdient complimenten. Het is goed om te zien dat de aanpak die nu voorgesteld wordt met coproductie dan de winst is van deze episode en dat er voldoende mensen mee willen doen aan de coproductie. We begrijpen de knock-outcriteria zoals ze er nu staan erg goed. Met name het criterium D, de verkeersveiligheid voor voetgangers en fietsers, zal een zeer belangrijk criterium zijn voor ons, als we het nieuwe plan beoordelen. Daarom heb ik een vraag aan de wethouder over dat criterium, want het kan nu nog vrij breed geïnterpreteerd worden. We lazen dat Den Haag werkt met een voorspellend model om de verkeersveiligheid vast te stellen van plannen. We zouden graag zien dat dit model gebruikt wordt, of een ander model, om de plannen die uit de coproductie komen te toetsen, zodat we bij het raadsvoorstel echt weten of het nu voldoet aan de verkeersveiligheid en er echt een wezenlijke verbetering in zit voor het Hobbemaplein. Voor ons is dat echt randvoorwaardelijk om straks bij het voorlopig ontwerp te zien dat we een nieuwe kruising hebben die voor alle verkeersdeelnemers het hoogst mogelijke niveau van verkeersveiligheid heeft. Graag een reactie van de wethouder. Janneke Holman (PvdA). Voorzitter. Het is goed dat er nu in coproductie met bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden gewerkt wordt aan een nieuw ontwerp voor het Hobbemaplein.

De PvdA kan zich dan ook vinden in de zogenoemde knock-outcriteria en toetsingscriteria voor het nieuwe ontwerp zoals ze nu in het raadsvoorstel zijn geformuleerd, waaronder het voor veel omwonenden en voor ons belangrijke punt om de verkeersveiligheid voor voetgangers en fietsers te verbeteren. Ik kan me dan ook aansluiten bij de vragen van de heer De Vuyst van GroenLinks hierover. Deze criteria geven de ruimte aan bewoners en ondernemers om een plan te maken zonder als raad al te duwen naar een oplossingsrichting. Mijn fractie vindt het belangrijk dat we bewoners en ondernemers het vertrouwen geven om qua ontwerp misschien letterlijk maar in ieder geval figuurlijk nog alle kanten op te kunnen. Caroline Peeck (VVD). Voorzitter. De wethouder noemde het op 4 september 'de olifant in de kamer'. Maar voor degenen die er niet bij waren: we kunnen gerust spreken van een hele kudde olifanten, want wederom spraken we lang door over de door het college gewenste knip of aanpassingen van de rijrichting op het Hobbemaplein. De ondernemers die wij in aanloop naar 4 september spraken, gaven aan voorzichtig vertrouwen te hebben maar wel met als uitgangspunt dat dit ook voor hen een knock-outcriterium zou kunnen worden. Maar in het gesprek met de wethouder kregen we hier geen comfort op.

Tegen die achtergrond staan we als Haagse VVD onder het amendement van het CDA, waarin deze knip wel als mogelijk knock-outcriterium genoemd wordt. Ik kom wekelijks voor mijn boodschappen op de Haagse Markt, maar ik heb ook het genoegen gehad om samen met mijn fractievoorzitter om 5.00 uur in de ochtend de opbouw van de markt mee te maken en te spreken met alle ondernemers. Wat mij meekregen, was dat met name het laden en lossen aan de kant van de Hoefkade het meest chaotisch en zelfs onveilig was. Bij navraag bij de wethouder of dit onder de scope viel, gaf hij weifelend aan dat dit zo was, maar ik kon het nergens in de stukken 46

terugvinden. Daarom dienen wij het amendement Veilig laden en lossen aan beide kanten van de Haagse Markt in om besluitpunt II. De scope vast te stellen: het Hobbemaplein en (een deel van) de straten die direct uitkomen op het plein: Kempstraat, Herman Costerstraat, De Heemstraat, Hobbemastraat, de Ruijsdaelstraat en de Hoefkade voor zover grenzend aan de Haagse Markt. Peter Mekers (D66). Dit project zoals het nu wordt voorgesteld, gaat over het plein en de directe omgeving. Als u de Hoefkade daarbij betrekt, dan gaat u toch een heel ander deel van Den Haag bij dit project betrekken? Is dat logisch? Ik zie dat namelijk niet. Caroline Peeck (VVD). Ik heb met name genoemd dat het gaat om het deel van de Hoefkade dat grenst aan de Haagse Markt. We hebben gezien dat daar constant wordt geladen en gelost, de hele dag door. Daar is het onveilig, dus we willen graag dat het laden en lossen aan die kant veilig wordt. Peter Mekers (D66). Ik kan me heel goed voorstellen dat we die kant ook veiliger moeten maken. Daar ben ik ook niet helemaal op tegen. Alleen gaat dit project echt over het plein. We hebben de vorige keer ook al gevraagd, zeker vanuit mijn fractie, om iets meer van de omgeving erbij te betrekken. Dat wordt nu gedaan. Maar nu wilt u de hele andere kant, niet grenzend aan het plein, erbij betrekken.

Dat is toch helemaal buiten de scope van dit project? Is het niet een beter idee om dat los hiervan aan te pakken in de toekomst? Caroline Peeck (VVD). Verkeersveiligheid is een van de belangrijkste redenen waarom het Hobbemaplein wordt aangepakt. De Haagse Markt is daar echt een ongelofelijk belangrijk onderdeel van, ook in het hele gebied. We hebben gezegd dat het laden en lossen veilig moet. Dat kan dus beter nu in dit project worden meegenomen, omdat we er dan echt een geheel van maken. De voorzitter. Laatste keer, meneer Mekers. Peter Mekers (D66). Ik snap dat u dit graag wilt, maar dit project wordt dan veel groter. Mogen de andere fracties dan ook een wensenlijstje aanleveren voor wat er nog meer in deze wijken aangepakt moet worden? Waar ligt dan wel de grens volgens de VVD? Caroline Peeck (VVD). Ik heb het alleen over het deel van de Hoefkade, grenzend aan de Haagse Markt. Het gaat dus helemaal niet over hele andere delen van de wijken. Er is heel goed beschreven in de scope wat onder dit project valt. Maar het veilig laden en lossen, wat we ook bij de andere delen rond de Haagse Markt doen, hoort gewoon bij dit project en kan op deze manier onder deze scope vallen. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Zou u de Kaapstraat ook niet toe kunnen voegen? Want dan kunnen wij uw amendement wel steunen. Caroline Peeck (VVD).

Het laden en lossen voor de Haagse Markt gebeurt echt aan het deel op de Hoefkade. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). De Kaapstraat is eigenlijk ook een onderdeel. Die zit tussen de Hoefkade en de Kempstraat - die noemt u ook - in. Caroline Peeck (VVD). De heer Meinesz zal zelf ook vaak op de Haagse Markt komen. Dan zult u ook gezien hebben dat het echt gaat om dat deel. Het laden en lossen vindt aan die kant van de Haagse Markt plaats, dus laten we dat nu betrekken bij de scope van het plan voor het Hobbemaplein. Kunnen parkeren is nodig voor ondernemers om te kunnen ondernemen. Uit de Schilderswijk en Transvaal horen we dat parkeerplaatsen bezet worden door busjes en vele invalidenplekken, waarvan de vraag is of die nog steeds terecht zijn uitgegeven. Er komt een nieuw systeem, dus hoe mooi zou het zijn als de vergunningen in deze wijken als eerste bekeken worden en deze doorgelicht worden, parallel aan de fases van het Hobbemaplein? Daarom dienen we de motie Door parkeren bereikbaar en gastvrij in, met als dictum: verzoekt het college vóór afronding van fase 2 (eerste 47

kwartaal 2026) de uitgegeven parkeervergunningen door te lichten, met bijzondere aandacht voor invaliden- en uitzendbureauvergunningen, onterecht uitgegeven vergunningen en gereserveerde plekken daadwerkelijk in te trekken, zodat de vrijgekomen capaciteit beschikbaar komt voor ondernemers, bezoekers en bewoners, en de raad hierover te informeren in de voortgangsbrieven per fase, inclusief de resultaten van de doorlichting en het aantal ingetrokken vergunningen. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Vanwaar die bijzondere aandacht voor de invalidenplekken? Caroline Peeck (VVD). Dat is wat we uit de buurt horen. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Ja, maar u impliceert dat er iets mis mee is. Caroline Peeck (VVD). Wij begrijpen van ondernemers en van bewoners dat er heel veel invalidenplekken zijn waarvan het de vraag is of die terecht zijn uitgegeven. Die worden nu meegenomen in het nieuwe vergunningensysteem. Wij vragen alleen om bij voorrang te kijken of deze plekken terecht zijn uitgegeven. De voorzitter. Laatste keer, meneer Meinesz. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Ik ben het helemaal met u eens hoor, mevrouw Peeck. We gaan deze motie ook steunen. Alleen hebben we 14 juli 2021 een motie ingediend, ongeveer dezelfde: onderzoek die parkeerplekken. Toen heeft u namelijk tegengestemd, dus daarom. Caroline Peeck (VVD).

Volgens mij was ik toen nog geen woordvoerder mobiliteit, dus ik moet u helaas teleurstellen. Peter Mekers (D66). Ik ben toch wel benieuwd. Gaan we dan uit van wantrouwen voor dit gebied? Vertrouwen we niet dat die vergunningen hier op een goede manier zijn afgegeven? Hoe zit dat in verhouding met de rest van de stad? Waarom gaat de VVD dan van wantrouwen uit, vraag ik me af. Caroline Peeck (VVD). We gaan niet uit van wantrouwen. We krijgen signalen daarover uit de buurten. Omdat we het nu over het project Hobbemaplein hebben en parkeren een ongelofelijk belangrijk onderdeel is voor ondernemers en voor bewoners, vinden wij het belangrijk om bij voorrang te kijken of alle vergunningen, met name voor busjes en voor invaliden, terecht zijn uitgegeven. Dat is mogelijk, omdat er een nieuw vergunningensysteem is en nu gebruikt gaat worden. Peter Mekers (D66). Volgens mij gaat dat nieuwe systeem niet alle mensen opnieuw laten keuren of ze nog aan de voorwaarden voldoen en dergelijke. Dus heeft het zin om dat hier te doen? Is dat wat de VVD wil? Moet iedereen die nu een invalidenparkeerplaats heeft in dit gebied allemaal herkeurd worden, omdat mensen misschien jaloers zijn op die gereserveerde parkeerplaats? Hoe moet ik me dat voorstellen? Caroline Peeck (VVD). Nee, het zal hier op dezelfde manier gebeuren als in de andere wijken.

Er wordt gekeken of de vergunningen terecht zijn uitgegeven. De voorzitter. Laatste keer, meneer Mekers. Peter Mekers (D66). Maar hoe dan? Hoe dan in het geval van invalidenparkeerplaatsen? Gaan we dan alleen kijken of iemand nog staat ingeschreven op het adres? Dat kan ik me voorstellen. Of gaan we inderdaad herkeuringen aanvragen: voldoet iemand nog aan de voorwaarden? Hoe ziet de VVD dat? Caroline Peeck (VVD). Ik vind dat de heer Mekers er een ridicuul gebeuren van maakt. We vragen alleen dat er opnieuw wordt gekeken naar de vergunningen die zijn uitgegeven voor zowel de busjes als de invaliden, omdat er signalen uit de wijk zijn dat die misschien onterecht zouden zijn uitgegeven. Maar dat geldt voor alle vergunningen die opnieuw bekeken worden. 48

Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik was wel benieuwd naar de vergunningen voor uitzendbureaus, want die bestaan helemaal niet. Caroline Peeck (VVD). Wij begrepen uit de buurt dat er vele busjes zijn die illegaal geparkeerd worden en dat die veel parkeerplekken in beslag nemen. Als ze onder het betaald parkeren vallen, dan moeten die een vergunning hebben. Dus wij vragen dat daarnaar gekeken wordt. Maarten De Vuyst (GroenLinks). We gaan naar een nieuw systeem. Dan moet iedereen opnieuw een aanvraag doen. Dat is een onderdeel daarvan; dat weet u ook. Iedereen die er geen recht op heeft, valt er dan al uit. Waarom moeten we dan specifiek nu mensen met een beperking hier een extra handeling voor laten doen? Dat is toch niet helemaal oké? Caroline Peeck (VVD). Nee, we willen natuurlijk dat het hele gebied bekeken wordt. Dat vragen we ook: ga bij voorrang nu naar dit deel van de stad kijken, zodat het tegelijkertijd loopt en er waarschijnlijk meer parkeerplekken beschikbaar komen voor ondernemers, klanten en bewoners. We horen signalen uit de buurt dat met name deze twee categorieën meerdere parkeerplekken in beslag nemen, waarvan men zich afvraagt of die wel terecht zijn uitgegeven. De voorzitter. Laatste keer, meneer De Vuyst. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Maar nog steeds blijft de motie overbodig.

Iedereen moet het opnieuw aanvragen en dan wordt er gekeken of je recht hebt op een vergunning of niet. Het gebeurt al met de invoering van het nieuwe systeem. Waarom dan nu zo'n een beetje stigmatiserende motie? Caroline Peeck (VVD). Stigmatiseren is absoluut niet de bedoeling, maar het is wel zo dat het vergunningensysteem nog het hele komende jaar in beslag zal nemen. Wij vragen met deze motie om het parallel te laten lopen met de fasering van de nieuwe aanpak van het Hobbemaplein, zodat als het Hobbemaplein helemaal opnieuw wordt aangepakt ook bekend is hoeveel parkeerplekken er zijn. Tot slot de haltes en de tijdelijkheid. Als Haagse VVD hebben we er echt grote moeite mee dat de haltes twee jaar niet gebruikt kunnen worden door iedereen en met name door rolstoelgebruikers. Het college noemt deze situatie tijdelijk, maar twee jaar is niet tijdelijk. Dat zijn 730 dagen. We hadden een motie klaarliggen, maar we hebben ook de nagekomen brief goed gelezen en hierover gesproken met Voorall. We willen hier een toezegging van de wethouder dat hij alsnog zo snel als mogelijk met hen in gesprek gaat over de situatie bij de haltes, want zij hebben nog ideeën over wat er wél mogelijk is voor rolstoelgebruikers om gebruik te kunnen blijven maken van deze haltes zonder dat ze aangepast worden.