RIS323231 Notulen van de raad van 9 juli 2025

ambtenaren), vaste taxi's in te zetten en alle andere, snel in te voeren maatregelen, die nodig zijn om het leerlingenvervoer beter te organiseren. Ik dien deze motie mede in namens collega Arp van de SP. Dan kom ik bij het kopje duurzaamheid, afval en bewonersorganisaties. Hart voor Den Haag is voorstander van realistisch klimaatbeleid. Den Haag klimaatneutraal in 2030 gaat niet lukken. Daarom moet deze ambitie worden geschrapt en moet ook al het beleid worden aangepast waarin deze ambitie is opgenomen. Daarom vraag ik het college wanneer we de eerste plannen kunnen krijgen waaruit deze irreële ambitie is geschrapt en waarin het beleid daarop is aangepast. Dan het onderwerp afval. We hebben de insprekers gehoord: het plaatsen van ondergrondse restafvalcontainers gaat niet zelden gepaard met protest van bewoners en ondernemers. Een recent voorbeeld van slechte participatie zijn de twee ORAC's aan de Looijerstraat. We hebben de inwoners gehoord. Daarom heb ik de volgende motie, met als titel 'Verplaatsing ORAC's Looijerstraat 1 vanwege structurele overlast'. Daarin wordt het college verzocht beide ORAC's aan de Looijerstraat 1 zo spoedig mogelijk te verwijderen en in samenspraak met bewoners en betrokken organisaties een alternatieve en beter passende locatie te vinden voor deze ORAC's.

Bewonersorganisaties hebben een grote toegevoegde waarde voor onze stad, zoals bij het bevorderen van de sociale cohesie in wijken. Helaas kampen de nodige bewonersorganisaties met een tekort aan mensen, waaronder bestuursleden. Diverse bewonersorganisaties hebben daardoor hun werkzaamheden on hold moeten zetten. Daarom heb ik de motie Ondersteuning bewonersorganisaties, met als dictum: verzoekt het college een plan van aanpak op te stellen om noodlijdende bewonersorganisaties te ondersteunen bij het vinden van nieuwe vrijwilligers en bestuursleden, en hierbij onder andere te kijken naar mogelijkheden voor centrale wervingscampagnes, tijdelijke ondersteuning door professionele kwartiermakers en trainingen of ondersteuning voor besturen in transitie. Deze motie dien ik mede in namens mijn collega de heer Martinez van Andel. Dan kom ik bij een andere groep, de statushouders. Hart voor Den Haag maakt zich al jaren zorgen over de ongebreidelde groei van het aantal inwoners van onze stad. Het absorptievermogen is bereikt en de diverse wachtlijsten voor zorg, onderwijs, sport en wonen worden steeds langer. Het schrappen van de voorrang voor statushouders is een maatregel die nu gelukkig ook door de Tweede Kamer is bekrachtigd. Uiteraard moeten wetten na hun formele inwerkingtreding worden gehandhaafd.

Maar hoewel dat de kerntaak is van wethouders, en helemaal van de burgemeester, dien ik voor de zekerheid toch maar de volgende motie in, met als titel 'Stoppen met voorrang voor statushouder op sociale huurwoningen'. Het dictum luidt als volgt. Verzoekt het college de speciale behandeling van statushouders bij de toewijzing van sociale huurwoningen per direct te beëindigen, de gemeentelijke huisvestingsverordening hierop aan te passen, in ieder geval meteen te stoppen met het toepassen van voorrang voor statushouders zodra het verbod wettelijk van kracht wordt, en de raad uiterlijk in Q4 2025 te informeren over de uitvoering van dit besluit. Yousef Assad (D66). De fractievoorzitter van Hart voor Den Haag, de heer De Mos, zegt in een interview met PowNed letterlijk, en ik citeer: het is een grof schandaal dat asielzoekers in hotels worden opgevangen, omdat hoteleigenaren daarmee hun zakken vullen. Maar wat veroorzaakt nou die hotelsituatie? Dat is het feit dat die statushouders niet kunnen doorstromen vanwege het woningtekort. Snapt de heer Guernaoui niet dat zijn eigen motie juist leidt tot meer hotelopvang en daardoor tot meer hotelkosten? Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Nee. Dit probleem wordt veroorzaakt doordat we ze allemaal massaal binnenlaten in Nederland. Daar is uw partij landelijk verantwoordelijk voor, en niet Hart voor Den Haag. Yousef Assad (D66).

Als we statushouders een woning willen geven, mag dat niet van Hart voor Den Haag. Worden ze elders opgevangen, zodat die woningen bij anderen terechtkomen, dan mag dat ook niet. Als u echt van het verdienmodel van opvanghotels af wil, waarom dient u dan deze motie in, die ervoor zorgt dat statushouders juist in de hotelopvang terechtkomen? Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Maar ik wil ze ook niet in hotels. Daar wil ik ze ook niet hebben. Dat kost hartstikke veel geld en het is onnodig in Den Haag. Daar zijn we dus ook tegen. Deze voorrangsregeling gaat ten koste van al onze eigen kinderen en gescheiden mensen die geen woning 31

kunnen krijgen. En deze mensen zitten een tijdje bij het COA en krijgen dan met voorrang een woning. Dat moet gewoon stoppen. Daarom zijn we blij dat men dat landelijk eindelijk ook snapt en dat de Tweede Kamer voor die wet heeft gestemd en de Eerste Kamer straks hopelijk ook. De voorzitter. Assad, voor de laatste maal. Yousef Assad (D66). Dit is dus het probleem. Ze mogen geen woning krijgen, maar de heer Guernaoui zegt: we willen ze ook niet in hotels. Waar moeten ze dan zijn? Op straat? Waar moeten die gezinnen heen? Azc's raken overvol. Dus óf Hart voor Den Haag zegt 'deze mensen komen terecht op straat', óf Hart voor Den Haag zegt: wij nemen geen verantwoordelijkheid en we doen hier niks mee; we roepen alleen en we dienen een motie in voor de bühne maar we komen met nul komma nul oplossingen. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Ik las dat u in de landelijke programmacommissie van D66 zit, dus ik zou zeggen: opvang in de regio. Vang ze op een goede manier op in de regio; dan hoeven ze niet eens naar Nederland en naar Den Haag te komen. Dan heb je het getackeld. Dus: opvang in de regio. Ik herhaal het nog even. Dit is lobbyen bij een landelijke partij, zodat meneer Assad het niet vergeet als belangrijk lid van de programmacommissie van het landelijke D66. Opvang in de regio. Neem het op en zorg ervoor dat we dat gaan doen.

Dan helpen we die mensen veel beter dan als we ze naar Den Haag halen of via illegale, gevaarlijke routes laten komen. De voorzitter. U vervolgt uw betoog. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Dan nog twee punten. Gelukkig is het wanbeleid van oudPvdA-wethouder Balster voorbij. Aan de nieuwe wethouder de taak om geen miljoenenblunders te veroorzaken maar wel de ambitie van het college te realiseren van 4.000 woningen per jaar. Veel succes. Maar Hart voor Den Haag heeft meerdere voorstellen gedaan om het bouwen van woningen op te voeren, zodat de wachtlijsten omlaaggaan. Helaas heeft het college daar niets mee gedaan. Vorig jaar diende ik daarom een motie van wantrouwen in tegen wethouder Balster, maar gelukkig is hij nu vervangen. Voor zijn opvolger heb ik twee moties. We zien al jaren dat de uitvoeringskracht van de Dienst Stedelijke Ontwikkeling tekortschiet. Vergunningaanvragen duren jaren en ondernemers en bouwers worden er helemaal gek van. Daarom de volgende motie, Versterking uitvoeringskracht van de Dienst Stedelijke Ontwikkeling. Die verzoekt het college uiterlijk in Q4 2025 een bondig actieplan te presenteren ter versterking van de uitvoeringskracht van DSO, inclusief uitbreiding van personele capaciteit. Deze motie wordt mede ingediend door mijn collega de heer Dubbelaar en door collega De Ridder van de VVD. Yousef Assad (D66).

We hebben als raad samen met de markt de Actieagenda Woningbouw opgesteld. Die treedt nu in werking. Is de heer Guernaoui het niet met mij eerst dat we eerst die agenda en het werk daarin samen met de markt zijn werk moeten laten doen voordat we daar bij elke vergadering weer een laagje overheen strooien? Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Kijk, als het zou werken, had ik deze motie niet ingediend … Nee, nee, het werkt niet. Wij spreken zo veel ondernemers. Dat zijn projectontwikkelaars maar ook gewone ondernemers. Ze worden helemaal gek. Het duurt superlang. Ze durven bijna niet meer te investeren in de stad en dat gaat ten koste van onze economie. Daarom is dit dus echt nodig. Het is echt nodig, want of ze doen hun werk niet goed of we hebben een dikke bottleneck. Het is een van die twee. Of de processen kloppen niet. Daarom vraag ik om dit onderzoek. Ik hoop dat u het steunt. Dan weten we aan welke knop we moeten draaien. Yousef Assad (D66). Ik denk dat het tijd is dat Hart voor Den Haag stopt met het micromanagen van ambtenaren. Ik denk dat DSO de beste versterking kan krijgen als de raad zelf vasthoudt aan haar eigen woningbeleid. Ik denk dat Hart voor Den Haag daar flink aan kan bijdragen met haar houding in deze raad.

32

Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Wij willen die ambtenaren niet eens managen. Dat moet het college doen. Maar als zij dat niet doen, zijn we genoodzaakt om in te grijpen. Het loop écht helemaal vast. Ik wil best wel een bijeenkomst voor u organiseren zodat u met die ondernemers kunt spreken. Ze worden helemaal gek, want het duurt jaren. Van de week nog stond er een stuk in het AD over dat hotel. Dat kan gewoon niet! Dat kan echt niet. Andere ondernemers waren allang failliet gegaan en als we dit niet oplossen gaan er nog meer ondernemers failliet. De voorzitter. Assad, voor de derde maal. Yousef Assad (D66). Weet u waar ontwikkelaars, maar ook ambtenaren, gek van worden? Als deze raad en Hart voor Den Haag het verzaken om verantwoordelijkheid te nemen, dus weglopen bij de stemming over parkeernormen en geen kader scheppen voor ontwikkelaars, tegenstemmen bij de sloop van het Weigeliaplein - daar komen geen nieuwe woningen bij en het kost de woningcorporatie € 6 mln. per jaar - en tegen bouwplannen stemmen omdat er verkeersingrepen moeten plaatsvinden. Dát is waar ontwikkelaars niet op zitten te wachten en waar ambtenaren gek van worden, en dat valt ook Hart voor Den Haag aan te rekenen. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). De verantwoordelijkheid voor die plannen ligt niet bij die ambtenaren maar bij de wethouders.

En als zij komen met slechte plannen, die slecht voor de stad zijn, gaan we daartegen stemmen. Echt. Waardeloze plannen steunen we niet, maar als er goede plannen zijn, steunen we die wel. Dat hebben we vaak genoeg gedaan in deze raad en daar gaan we ook mee verder. Maar slechte plannen, stop ermee. Dan mijn laatste punt. Ook de situatie van de woonwagenbewoners aan de Energiestraat blijft ons zorgen baren. Hun verhuizing naar de Henri Faasdreef is al veel te lang opgeschort. Daarom de volgende motie, mijn laatste. Het dictum luidt: spreekt uit af te zien van de noodzaak tot een bindend advies conform het besluit van RIS313814 voor de aanvragen omgevingsvergunning ten behoeve van zowel de tijdelijke als de definitieve huisvesting van de woonwagenlocatie aan de Henri Faasdreef. Deze dien ik mede in namens mijn collega Dubbelaar, de heer Noorlander van D66, de heer De Ridder van de VVD en de heer Ahraui van de PvdA. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter. Door de heer Guernaoui, daartoe gesteund door de heer De Mos, worden de volgende moties (HvDH.1 en HvDH.5) ingediend:

Motie HvDH.1 Bijplussen resterende bedrag standbeeld Paul van Vliet De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 9 juli 2025, ter bespreking van Programmarekening 2024. Constaterende, dat: ▪ Paul van Vliet een Haags icoon is; ▪ na de Hart voor Den Haag motie (RIS 316672) voor het realiseren van een standbeeld voor Paul van Vliet, welke unaniem door de Haagse gemeenteraad werd aangenomen, de stichting ‘Een beeld voor Paul’ (https://eenbeeldvoorpaul.nl/?checkout_id=bcc74f80-4df8-4189-9f7926f5899cd35e), dat bestaat uit vrienden, collega’s en buren van Paul, keihard aan de slag is gegaan om op de door de motie toegewezen plek een standbeeld voor Paul te realiseren in de buurt waar hij woonde en werkte, Buurtschap 2005; ▪ het streefbedrag van de stichting, zijnde 100.000 euro, met 91.500 euro bijna is behaald; ▪ ⁠de gemeente Den Haag financieel nog geen euro heeft bijgedragen. Van mening, dat: ▪ dit initiatief het laatste financiële duwtje in de rug nodig heeft.

33

Verzoekt de raad om: ▪ het resterende bedrag van € 8.500,00 bij te plussen uit het raadsinitiatievenfonds, zodat het standbeeld kan worden gemaakt en geplaatst. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie HvDH.5 Maak standbeeld ADO-icoon Lex Schoenmaker mogelijk De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 9 juli 2025, ter bespreking van Programmarekening 2024. Constaterende, dat: ▪ Lex Schoenmaker als speler, trainer en ambassadeur veel heeft betekend voor ons ADO Den Haag; ▪ supporters Lex Schoenmaker willen eren met een standbeeld en daartoe middels een crowdfunding zélf het geld willen ophalen; ▪ de gemeente toestemming moet geven om een tweede standbeeld, naast dat van Aad Mansveld, te plaatsen op het Haags Kwartier, het plein voor het ADO-stadion. Verzoekt het college: ▪ toestemming te geven voor het plaatsen van een standbeeld voor ADO-icoon Lex Schoenmaker, zodat de supporters kunnen beginnen met een crowdfunding voor dit standbeeld. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer Guernaoui, daartoe gesteund door de heer Bom, wordt de volgende motie (HvDH.2) ingediend:

Motie HvDH.2 Een échte rode loper voor leraren De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 9 juli 2025, ter bespreking van Programmarekening 2024. Constaterende, dat: • Den Haag kampt met een hardnekkig lerarentekort, met name op basisscholen in kwetsbare wijken zoals Laak en Moerwijk; • de gemeente al een rode loper-beleid voert, maar dit onvoldoende effect sorteert; • er nog altijd duizenden gepensioneerde leraren met een lesbevoegdheid thuis zitten en potentieel inzetbaar zijn. Overwegende, dat: • het tijd is om de rode loper voor (toekomstige) leraren écht uit te rollen, inclusief aantrekkelijke gemeentelijke voordelen; • een extra inspanning nodig is om ook gepensioneerde docenten, zij-instromers en paboafhakers over de streep te trekken. Verzoekt het college: • de rode loper-campagne voor leraren zichtbaar te intensiveren en structureel in te bedden in het gemeentelijke lerarenbeleid; • de campagne actief te richten op het verleiden van gepensioneerde leerkrachten en andere onderwijsbevoegden om (deels) terug te keren voor de klas; 34

•

de rode loper uit te breiden met concrete gemeentelijke voordelen zoals: - gratis toegang tot gemeentelijke voorzieningen (zwembaden, bibliotheken en musea), - gratis of sterk gereduceerd parkeren, - voorrang op passende woonruimte voor leraren van buiten de stad.

En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer Guernaoui, daartoe gesteund door mevrouw Verdonk, mevrouw Mostert en de heer De Ridder, wordt de volgende motie (HvDH.3) ingediend:

Motie HvDH.3 Geen meisje uit Den Haag mag genitaal verminkt worden De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 9 juli 2025, ter bespreking van Programmarekening 2024. Constaterende, dat: ▪ ook dit jaar duizenden meisjes het risico lopen besneden te worden in hun land van herkomst; ▪ dit juist vaak gebeurt in de zomervakantie; ▪ deze meisjes van deze ingreep vaak levenslang mentale en fysieke gevolgen overhouden; ▪ vrouwelijke genitale verminking (VGV) strafbaar is in Nederland; ▪ de staatssecretaris van inburgering heeft aangekondigd dat de KMAR komende zomervakantie extra controles gaat uitvoeren op jonge meisjes die met begeleiding naar risicolanden reizen. (Egypte, Somalië, Ethiopië/Eritrea, Irak en Soedan). Van mening, dat: ▪ het college er alles aan moet doen om besnijdenis bij Haagse meisjes te voorkomen; ▪ ouders/ grootouders en andere familieleden geïnformeerd moeten worden over die extra controles, zodat ze hopelijk afzien van hun voornemen. Verzoekt het college: ▪ voor het begin van de schoolvakantie (dat wil zeggen volgende week) een folder te verspreiden met daarin informatie over de extra controles van de KMAR op Schiphol, de strafbaarstelling en de maximum straf (16 jaar); ▪ deze te verspreiden via onder andere scholen, wijkcentra, inburgeringscursussen en gemeentelijke loketten. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter.

Door de heer Guernaoui, daartoe gesteund door mevrouw Verdonk en mevrouw Arp, wordt de volgende motie (HvDH.4) ingediend:

Motie HvDH.4 Iedere leerling veilig naar school De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 9 juli 2025, ter bespreking van Programmarekening 2024. Constaterende, dat: ▪ Noot nog steeds niet aan de eisen van het contract met de gemeente voldoet; ▪ er talloze klachten zijn van ouders en er nu ook een brandbrief ligt van directeuren van het speciaal onderwijs; ▪ Noot niet openstaat voor verbetervoorstellen van scholen; ▪ Noot vaak niet telefonisch bereikbaar is voor ouders en scholen; 35

▪ ▪ ▪

Noot in de media aangeeft dat zij niet op de hoogte was van de brandbrief, terwijl zij deze in concept had ontvangen; Noot geweigerd heeft deel te nemen aan een Klankbordgroep die door de scholen was georganiseerd; een omliggende gemeente aangeeft inmiddels andere aanbieders te hebben, waar ze wel tevreden over zijn.

Van mening, dat: ▪ het college voldoende energie en tijd heeft gestoken om Noot aan alle eisen van het contract te laten voldoen wb leerlingenvervoer; ▪ Noot SO scholen en ouders niet serieus neemt en schoffeert; ▪ er geen vertrouwen meer is dat Noot kan garanderen dat alle leerlingen veilig op school komen; ▪ het college zich niet meer mag verschuilen achter het argument dat Noot niet voldoende medewerkers kan krijgen. Verzoekt het college: ▪ positie te kiezen voor de kwetsbare leerlingen die gebruik moeten maken van het leerlingenvervoer; ▪ alle mogelijkheden in kaart te brengen om het contract met Noot te ontbinden en de raad daarover op korte termijn te informeren; ▪ tijdens de schoolvakantie praktische maatregelen te bedenken om leerlingen veilig vervoer te bieden, zoals het inzetten van meer begeleiders op de bus (bijv vrijwilligers of ambtenaren) vaste taxi’s in te zetten en alle andere, snel in te voeren maatregelen, die nodig zijn om het leerlingenvervoer beter te organiseren. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer Guernaoui, daartoe gesteund door mevrouw Verdonk, wordt de volgende motie (HvDH.6) ingediend:

Motie HvDH.6 Meer maatregelen om diefstal van scootmobielen te voorkomen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 9 juli 2025, ter bespreking van Programmarekening 2024. Constaterende, dat: ▪ het aantal diefstallen van scootmobielen gigantisch is toegenomen (waar het 5 jaar geleden nog ging om 40 gestolen scootmobielen, zitten we nu in het eerste halve jaar van 2025 al op een aantal van 205); ▪ het vooral gaat om scootmobielen die via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) worden verstrekt.; ▪ dit een flinke schadepost voor de gemeente met zich mee brengt; ▪ scootmobielen makkelijk gestolen kunnen worden, omdat ze allemaal dezelfde sleutel voor het slot blijken te hebben en omdat ze relatief makkelijk in een busje geladen kunnen worden en meegenomen; ▪ een tag verstrekken alleen helpt om de actuele plek van een scootmobiel te bepalen, maar diefstal niet voorkomt; ▪ veel mensen voor hun mobiliteit afhankelijk zijn van hun scootmobiel. Van mening, dat: ▪ het college meer moet inzetten op het voorkomen van diefstal van scootmobielen, door bijvoorbeeld iedere scootmobiel te voorzien van een unieke sleutel, extra hangsloten te verstrekken, groene bergingen te plaatsen en/of iedere andere oplossing die mogelijk is. 36

▪ ▪

dit geldt voor nieuwe en voor al geleverde scootmobielen; de gemeente, gezien de verschillende beperkingen van betrokkenen, wel moet inzetten op maatwerk.

Verzoekt het college: ▪ meer maatregelen moet nemen om diefstal van scootmobielen te voorkomen. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer Guernaoui, daartoe gesteund door de heer Sluijs, wordt de volgende motie (HvDH.7) ingediend:

Motie HvDH.7 Meten is weten, concrete verantwoording van economisch beleid De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 9 juli 2025, ter bespreking van Programmarekening 2024. Constaterende, dat: ▪ het economisch beleid van de gemeente volgens de programmarekening wordt verantwoord met algemeen geformuleerde termen als “ondersteund”, “bijgedragen aan” en “voortgang geboekt”; ▪ essentiële data ontbreken over de daadwerkelijke effecten van het beleid, zoals het aantal geholpen ondernemers, het aantal versterkte winkelgebieden en het economische effect van citymarketing; ▪ miljoenen euro’s belastinggeld worden geïnvesteerd in economische projecten en citymarketing, zonder dat daar transparante en toetsbare resultaten tegenover staan. Overwegende, dat: ▪ goed economisch beleid niet alleen ambitieus moet zijn, maar ook meetbaar, toetsbaar en controleerbaar; ▪ verantwoording op basis van kwantitatieve gegevens noodzakelijk is om als raad de controlerende taak serieus uit te kunnen oefenen; ▪ het ontbreken van concrete cijfers en meetbare doelen afbreuk doet aan het vertrouwen in het gemeentelijk economisch beleid.

Verzoekt het college: ▪ bij toekomstige verantwoordingen van economisch beleid per onderdeel te rapporteren in concrete cijfers, waaronder het aantal bereikte ondernemers, het aantal versterkte winkelgebieden, de economische opbrengst in euro’s, en de werkgelegenheidseffecten; ▪ het gebruik van vage beleidstaal in de verantwoording tot een minimum te beperken en voortaan te rapporteren met heldere KPI’s (key performance indicators), meetbare doelen en resultaatindicatoren. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer Guernaoui, daartoe gesteund door de heer Sewtahal, wordt de volgende motie (HvDH.8) ingediend:

Motie HvDH.8 Openlucht Yoga Wallhala in het Zuiderpark De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op woensdag 9 juli 2025, ter bespreking van de Programmarekening 2024. 37

Constaterende, dat: ▪ yoga sterk in populariteit groeit onder een brede groep bewoners, waaronder de internationale gemeenschap in de stad en jongeren; ▪ openlucht yoga in veel landen – met name in Azië – een belangrijk en laagdrempelig onderdeel is van een gezonde levensstijl; ▪ het Zuiderpark, als grootste stadspark van Den Haag, ruimte en potentie biedt voor een vaste, multifunctionele buitenlocatie voor yoga en aanverwante bewegingsvormen. Overwegende, dat: ▪ het college inzet op sportparticipatie, mentale gezondheid en toegankelijke sportvoorzieningen in de openbare ruimte; ▪ een “Openlucht Yoga Walhalla” bijdraagt aan inclusiviteit, vitaliteit en het aantrekkelijker maken van het Zuiderpark voor een breed publiek; ▪ dergelijke initiatieven relatief eenvoudig te realiseren zijn in samenwerking met lokale aanbieders en partners; ▪ basisvoorzieningen zoals een drinkwatertappunt, kleedruimte, schaduwdoeken en opbergruimte voor sportmaterialen essentieel zijn voor breed gebruik en laagdrempelige deelname; ▪ dit initiatief heel goed te combineren is met bestaande initiatieven als Gymboxx.

Verzoekt het college: ▪ de mogelijkheden te onderzoeken voor het realiseren van een vaste, toegankelijke buitenlocatie voor yoga en aanverwante activiteiten in het Zuiderpark; ▪ hierbij ook te kijken naar noodzakelijke voorzieningen zoals een drinkwatertappunt, kleedruimte, schaduwdoeken en waterdichte opbergkasten voor matten en sportattributen; ▪ hierbij in gesprek te gaan met bewoners, sportaanbieders, expatgemeenschappen en het Yoga Festival; ▪ de raad uiterlijk Q4 2025 te informeren over de uitkomsten. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer Guernaoui, daartoe gesteund door de heer Martinez van Andel, worden de volgende moties (HvDH.9 en HvDH.11) ingediend:

Motie HvDH.9 Plan van aanpak voor ondersteuning noodlijdende bewonersorganisaties De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 9 juli 2025, ter bespreking van Programmarekening 2024. Constaterende, dat: ▪ bewonersorganisaties een belangrijke rol spelen in de leefbaarheid van Haagse wijken en buurten; ▪ steeds meer bewonersorganisaties kampen met een tekort aan vrijwilligers en bestuursleden; ▪ dit ertoe leidt dat sommige organisaties (bijna) noodgedwongen hun activiteiten moeten staken of dreigen te verdwijnen. Overwegende, dat: ▪ het behoud van bewonersinitiatieven en -organisaties van groot belang is voor participatie, sociale cohesie en signalering vanuit de wijk ▪ het vinden en behouden van vrijwilligers en bestuursleden voor veel organisaties een grote uitdaging vormt, zeker in wijken met sociale problematiek; ▪ de gemeente een ondersteunende rol kan spelen bij het versterken van het bewonersnetwerk in de stad. 38

Verzoekt het college: ▪ een plan van aanpak op te stellen om noodlijdende bewonersorganisaties te ondersteunen bij het vinden van nieuwe vrijwilligers en bestuursleden; ▪ hierbij onder andere te kijken naar mogelijkheden voor: - centrale wervingscampagnes of een vrijwilligersplatform op wijkniveau; - tijdelijke ondersteuning door professionele kwartiermakers of buurtwerkers; - trainingen of ondersteuning voor besturen in transitie. En gaat over tot de orde van de dag. Motie HvDH.11 Verplaatsing ORAC’s Looijerstraat 1 vanwege structurele overlast De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 9 juli 2025, ter bespreking van Programmarekening 2024. Constaterende, dat: ▪ er zich twee ondergrondse restafvalcontainers (ORAC’s) bevinden aan de Looijerstraat 1; ▪ deze ORAC’s leiden tot een dagelijkse overlast van zwerfafval op straat; ▪ deze situatie heeft ertoe geleid dat buurtonderneming en ontmoetingsplek Het Schaakhuis En Passant noodgedwongen haar deuren heeft moeten sluiten. Overwegende, dat: ▪ de gemeente verantwoordelijk is voor een schone en leefbare openbare ruimte; ▪ de aanwezigheid van ORAC’s op ongeschikte locaties kan leiden tot verloedering, verlies van sociale functies en het aantasten van de leefbaarheid; ▪ het wenselijk is ORAC’s zodanig te plaatsen dat overlast en vervuiling tot een minimum worden beperkt.

Verzoekt het college: ▪ beide ORAC’s aan de Looijerstraat 1 zo spoedig mogelijk te verwijderen; ▪ in samenspraak met bewoners en betrokken organisaties een alternatieve en beter passende locatie te vinden voor deze ORAC’s. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer Guernaoui, daartoe gesteund door de heer Dubbelaar, wordt de volgende motie (HvDH.10) ingediend:

Motie HvDH.10 Stoppen met voorrang voor statushouders op sociale huurwoningen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 9 juli 2024, ter bespreking van de Programmarekening 2024 / Resultaatbestemming 2024 / Accountantsverslag jaarrekening 2024. Constaterende, dat: • de Tweede Kamer op 4 juli 2025 heeft ingestemd met het wetsvoorstel Wet versterking regie volkshuisvesting, waarin onder meer is opgenomen dat gemeenten géén voorrang meer mogen geven aan statushouders op sociale huurwoningen; • het college statushouders op dit moment anders behandelt dan andere woningzoekenden in Den Haag; • in Den Haag in 2024 426 sociale huurwoningen zijn toegewezen aan statushouders, terwijl duizenden Haagse woningzoekenden op een lange wachtlijst staan.

39

Overwegende, dat: • het toewijzen van sociale huurwoningen aan statushouders niet wettelijk verplicht is; • de huisvesting van statushouders van directe invloed is op andere doelgroepen die eveneens afhankelijk zijn van sociale huurwoningen. Van mening, dat: • Haagse inwoners recht hebben op een eerlijke en transparante toewijzing van sociale huurwoningen; • het college moet anticiperen op landelijke wetgeving die de uitzonderingspositie voor statushouders beëindigt. Verzoekt het college: • de speciale behandeling van statushouders bij de toewijzing van sociale huurwoningen per direct te beëindigen; • de gemeentelijke huisvestingsverordening hierop aan te passen, conform het wetsvoorstel zoals aangenomen door de Tweede Kamer; • in ieder geval meteen te stoppen met het toepassen van voorrang voor statushouders zodra het verbod wettelijk van kracht wordt; • de raad uiterlijk in Q4 2025 te informeren over de uitvoering van dit besluit. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer Guernaoui, daartoe gesteund door de heer Dubbelaar, de heer Ahraui, de heer Noorlander en de heer De Ridder, wordt de volgende motie (HvDH.12) ingediend:

Motie HvDH.12 Versnel proces Henri Faasdreef De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 9 juli 2025, ter bespreking van Programmarekening 2024. Overwegende, dat: • de raad zich meerdere malen heeft uitgesproken over de wenselijkheid van het verplaatsen van de woonwagenbewoners van de Energiestraat naar de Henri Faasdreef; • de raad heeft uitgesproken dat het beperken van de vertraging van de verhuizing van de Energiestraat naar de Henri Faasdreef prioriteit moet zijn; • met de motie Pak ruimte voor verhuizing aan het college de opdracht is gegeven om “maximale bestuurlijke ruimte te nemen om vertraging van het verhuisproces van de Energiestraat naar de Henri Faasdreef te beperken"; ▪ ook de raad een bijdrage kan leveren aan het voorkomen van vertraging om redenen van procesmatige en bestuurlijke aard.

Constaterende, dat: • zowel voor de tijdelijke als voor de definitieve huisvesting van de woonwagenlocatie aan de Henri Faasdreef omgevingsvergunningen zullen worden aangevraagd onder de omgevingswet; • deze aanvragen niet passen in de uitzonderingen voor bindend advies zoals de raad die zelf heeft aangegeven in het Geamendeerd voorstel tot vaststelling Lijst met gevallen voor bindend advies en waarvoor verplichte participatie geldt voor projecten die in strijd zijn met het omgevingsplan (RIS 313814); • er een versnelling van het proces kan worden bereikt als de raad voor deze beide aanvragen van deze stap af zou zien; • een dergelijk besluit voor de indiening van de aanvraag genomen moet zijn, waarbij het college heeft aangegeven dat de eerste aanvraag in het zomerreces 2025 zal plaatsvinden.

40

Spreekt uit: • af te zien van de noodzaak tot een bindend advies conform het besluit van RIS313814 voor de aanvragen omgevingsvergunning ten behoeve van zowel de tijdelijke als de definitieve huisvesting van de woonwagenlocatie aan de Henri Faasdreef. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer Guernaoui, daartoe gesteund door de heer Dubbelaar en de heer De Ridder, wordt de volgende motie (HvDH.13) ingediend:

Motie HvDH.13 Versterking uitvoeringskracht van de Dienst Stedelijke Ontwikkeling De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 9 juli 2024, ter bespreking van de Programmarekening 2024. Constaterende, dat: • de Dienst Stedelijke Ontwikkeling (DSO) kampt met capaciteitsproblemen die woningbouwprojecten vertragen; • Den Haag de jaarlijkse bouwambitie van 4.000 woningen niet haalt; • ontwikkelaars de gemeente beoordelen met een 5,3 (algemeen) en 3,3 (snelheid). Overwegende, dat: • met extra capaciteit en financiële dekking de plannen uit de Actieagenda Woningbouw 2025– 2027 (RIS 321746) daadkrachtig kunnen worden uitgevoerd. Verzoekt het college: • uiterlijk in Q4 2025 een bondig actieplan te presenteren ter versterking van de uitvoeringskracht van DSO, inclusief uitbreiding van personele capaciteit. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer Guernaoui, daartoe gesteund door de heer Meinesz, wordt de volgende motie (HvDH.14) ingediend:

Motie HvDH.14 Geef bewoners Hofbadtoren toegang tot straatparkeren De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 9 juli 2025, ter bespreking van Programmarekening 2024. Constaterende, dat: • sinds de invoering van betaald parkeren op 1 november het parkeerterrein bij de Hofbadtoren grotendeels leeg staat; • bewoners van de Hofbadtoren geen vergunning krijgen om op straat te parkeren, terwijl er voldoende plek is; • zij daardoor moeten uitwijken naar omliggende buurten waar nog gratis parkeren geldt; • dit leidt tot spanningen, onderlinge irritaties en schade aan auto’s. Overwegende, dat: • de gemeente deze situatie eenvoudig kan oplossen door bewoners een parkeervergunning op straat te geven; • de huidige regeling onnodige onrust en overlast veroorzaakt.

41

Verzoek het college: • om bewoners van de Hofbadtoren die géén beschikking hebben over een parkeerplek binnen het complex, voor de duur van één jaar een parkeervergunning voor straatparkeren te verstrekken; • om na afloop van deze periode een evaluatie uit te voeren over de effecten en noodzaak van deze tijdelijke regeling. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Yousef Assad (D66). Voorzitter. Voor D66 begint vrijheid niet pas als je volwassen bent, maar al in de peuterklas. Vrijheid is de aanwezigheid van kansen, en van het besef: ik kan worden wie ik ben. En er is maar één sleutel tot die vrijheid. Dat is onderwijs. Precies daarom zijn wij trots op wat er in 2024 bereikt is. Neem het lerarentekort. In het primair onderwijs daalde het tekort met 3,4% en in het voortgezet onderwijs zelfs met 4,9%. Dat is niet vanzelf gegaan. De gemeente gaf ruimte aan 76 zijinstromers, ondersteunde 289 leraren met begeleiding via het Haags Inductie Programma en zette 24 ambtenaren een dag per week voor de klas. Na de zomer wordt, naar een voorstel van D66, gestart met een terugkeergarantie voor ambtenaren die de overstap maken naar het onderwijs. Zo maken we de drempel nog kleiner voor die gemeentemedewerkers die verliefd worden op dit mooie vak. Dit mooie vak begint bij allerjongsten.

Sinds 1 januari is voorschoolse educatie in Den Haag gratis voor de kinderen die dat het hardst nodig hebben. Peuterconsulenten gaan actief de deuren langs om ouders te bereiken. Dat gebeurt omdat we in deze raad het besluit hebben genomen om te investeren in gelijke kansen, omdat we weten dat een taalachterstand op je 4de te vaak uitgroeit tot een kansenkloof voor het leven. Maar laten we eerlijk zijn. We zijn er nog niet. Want tegenover elk succesverhaal staan een kind dat niet gezien wordt en een ouder die verdwaalt in het systeem. Het aantal kinderen zonder schoolinschrijving steeg in 2024 met ruim 25%. Het zijn ruim 1.200 kinderen, van nieuwkomers tot thuiszitters. Ze zijn vaak kwetsbaar en vaak onzichtbaar. Wat voor stad zijn we als we niet eens weten waar onze kinderen zijn? De gemeente werkt aan het vernieuwde routeboek en leerplichtambtenaren doen hun werk, maar nergens in de Programmarekening zien we een duidelijke doelstelling of een extra inzet voor volgend jaar. Zo blijven we dweilen met de kraan open. Onze vraag aan de wethouder is dus: waar is de actie en waar is de echte aanpak? Op de huidige voet doorgaan is voor mijn fractie geen optie. We moeten nu al werk maken van de overgang van leerplicht naar leerrecht, met als uitgangspunt dat elk kind recht heeft op passend onderwijs.

Voor veel mensen begint vrijheid bij een eigen plek om te wonen, maar wat als die plek er niet is? Wat als je als student het ouderlijk huis niet uit kunt omdat er geen studentenkamer beschikbaar is? Wat als je als starter blijft hangen in een te kleine studentenkamer? En wat als je op leeftijd bent en je de trap niet meer op kunt? Zo veel mensen zijn op zoek. Ze wachten, soms jaren, op een kans. Gelukkig zien we steeds meer bouwkranen in de stad, in de Binckhorst, bij Den Haag Centraal en in de Laakhavens. We bouwen en daar gaan we wat D66 betreft als een sneltrein mee door. Daarom moeten wij als raad keuzes maken. Dat is niet altijd makkelijk - dat weet D66 ook maar het slechtste signaal dat we kunnen geven is niet durven kiezen. Laten we dus de keuzes maken die nodig zijn om de woningnood tegen te gaan. Dat betekent toekomstbestendige, duurzame mobiliteit en niet blindelings de auto faciliteren. Dat betekent durven te kiezen voor het zorgvuldig maar snel vaststellen van de verschillende gebiedsdocumenten, en niet de hakken in het zand zetten en behandelingen uitstellen. Het betekent ook de huidige woningvoorraad beter benutten door bijvoorbeeld hospitaverhuur, optoppen en splitsen, en hieraan heldere voorwaarden verbinden om de leefbaarheid te garanderen.

Ook maken wij duidelijke afspraken met ontwikkelaars, niet steeds een beetje meer, maar wel met de focus op de juiste accenten: betaalbare woningen in gezonde en groene wijken. Daar hoort ook een betrouwbare overheid bij. We moeten duidelijk zijn over wat waar kan en wat niet. Daarom is het zo belangrijk dat we doorpakken met de gebiedsdocumenten en dat we richting geven met de Omgevingsvisie 2050, zodat iedereen weet waar we naartoe werken. Maar met wonen alleen kom je er niet. Gezondheid begint namelijk bij de omgeving waarin je leeft, in een stad waar ieder kind veilig buiten kan spelen onder het bladerdak van een boom, waar 42

ouderen op een bankje in de schaduw kunnen uitrusten dicht bij huis, waar mensen elkaar ontmoeten, bewegen en tot rust komen, en waar je 's ochtends door het raam kijkt naar groen in plaats van naar grijs beton. Daarom is het goed dat Den Haag in 2024 60.000 m2 extra openbaar groen en 1.500 bomen erbij heeft gerealiseerd. Maar we moeten verder kijken dan alleen die getallen, want hoeveel Hagenaars hebben daadwerkelijk uitzicht op dat groen? Hoeveel kinderen wonen binnen 300 meter van een park? En hoeveel wijken halen 30% boomkroonoppervlak? De waarheid is: we weten het niet. En zolang we het niet meten, kunnen we er ook niet op sturen. De 3-30-300-norm is daarin een eerlijk kompas. Mijn fractie dringt hier al twee jaar op aan. In zijn brief van 26 november 2024 beschrijft de wethouder hoe Den Haag via de kroonoppervlaktemeting nu inzicht heeft in het 30-gedeelte. De uitkomsten bevestigen wat velen allang aanvoelen: er is een scheve verdeling in de stad. In de 3-norm en de 300-norm hebben we nog helemaal geen inzicht. Daarom is het tijd voor actie. Het is fijn dat de wethouder in de commissie heeft toegezegd met een brief te komen, maar dat alleen is niet genoeg.

We zien daarin graag terug hoe de wethouder ervoor gaat zorgen dat het streven naar 30% kroonoppervlak in alle wijken wordt omgezet in een concrete aanpak en wanneer we inzicht krijgen in hoe de stad ervoor staat op de onderdelen '3' en '300'. Ook willen we daarvoor een concrete aanpak zien, voor een groene stad. Lotte van Basten Batenburg (VVD). De VVD vindt inderdaad ook dat er nu echt gewerkt moet worden aan vergroening van die versteende wijken. Is D66 het dan ook met de VVD eens dat we beter kunnen investeren in vergroening van de Schilderswijk dan in het vergroenen van de Daal en Bergselaan, die al vrij groen is? Yousef Assad (D66). Het is broodnodig om te investeren in de Schilderswijk en zo kan ik nog meer wijken opnoemen. Dat is ook de reden waarom wij daarvoor een aanpak in het leven hebben geroepen in het coalitieakkoord. Dat is het actieplan versteende wijken en hittestress. Daarvoor zijn kansenstudies uitgevoerd, ook in de Schilderswijk, en dat loopt nu. Dat wordt uitgevoerd. Dat is ook terug te lezen in de Programmarekening. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Kan de heer Assad ook antwoorden op mijn vraag? Yousef Assad (D66). Volgens mij gaat ieder lid over zijn of haar eigen antwoord, en dit is het antwoord dat ik geef. Mijn collega heeft drie interrupties en zij heeft er dus nog twee over, en die kunnen verder worden gebruikt.

Ik weet dus niet zo goed welk ander antwoord ik moet geven. De voorzitter. Er is er nu in principe nog één over … Het kan hard gaan ineens. Maar ik heb het idee dat we het hierbij laten en dat u verder kunt met uw betoog. Yousef Assad (D66). Mijn vraag aan de wethouder was of hij deze verwachting van onze fractie kan bevestigen. We hebben stevige ambities rond duurzaamheid en het bestrijden van energiearmoede. Elke woning die we isoleren, scheelt aan energiekosten voor bewoners en CO₂-uitstoot voor de stad. Juist daarom viel het op dat de uitvoering van de EFG-aanpak vorig jaar achterbleef en er onderbesteding was bij de duurzaamheidsubsidies. We hopen dan ook dat de uitvoering inmiddels echt op tempo is en dat de subsidiegelden nu wél de bewoners bereiken die deze gelden nodig hebben. Is de wethouder bereid om hierover een update te geven bij de Haagse klimaatrapportage, die dit jaar nog naar de raad komt? Tot slot. D66 bedankt iedereen in en buiten het stadhuis die zich namens onze gemeente inzet voor het mooier en vrijer maken van Den Haag. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Voorzitter. Om te beginnen wil ook ik mijn dank uitspreken aan de Rekeningencommissie, aan het college en aan de ondersteuning van het college voor de beantwoording van de vele gestelde vragen. Véle gestelde vragen, kan ik wel benadrukken, zowel technisch als politiek.

In de Programmarekening gaat heel veel werk zitten voor iedereen, en dat is niet voor niets. De Programmarekening is het summum van onze controlerende taak als raad en natuurlijk

43

ook een belangrijk moment voor het afleggen van verantwoording door het college en vervolgens, hopelijk, het verlenen van decharge. Om te beginnen herhaal ik graag de complimenten die de VVD gaf in het debat over de financiën. Er is namelijk veel werk verzet in het afgelopen jaar en ook in de aanloop daarnaartoe, in de financiële organisatie. Dat is politiek misschien niet heel sexy, maar het is uitermate belangrijk voor de stad. En doordat dit er nu beter staat, zien we ook scherper wat er misschien nog beter moet. Ten eerste is dat dat er weer te veel geld is blijven liggen. Het is ongeveer € 50 mln., en daarmee doen we dus niet wat we de stad hebben beloofd. Dat moet wat de VVD betreft beter. Anderzijds zien we op andere plekken onrechtmatigheden, met name bij Buitenruimte en bij Inkoop. Daarop is beterschap beloofd en dat zal de VVD ook het komende jaar nog goed in de gaten houden. Daarnaast heeft de VVD aandacht gevraagd voor de begrotingsuitvoering en het nakomen van de spelregels en afspraken. Het is jammer dat wethouder Van Asten hier nu niet is, want ik heb met name aan hem de vraag om daar nog op reageren, aangezien in de commissie Ruimte nou niet bepaald bleek dat hij er al kennis van had genomen dat daar een probleem zat.

Dat was in tegenstelling tot het gesprek dat wij hadden met de wethouder Buitenruimte, die zich er volgens mij zeer van bewust is dat daar verbetering nodig is en die ook heeft toegezegd om daar het komende jaar beter op te gaan letten. Ik zou van wethouder Van Asten graag een reactie willen op dat punt. Ik wil de wethouder Financiën ook danken voor haar toezegging dat zij hier beter op gaat sturen en beter op gaat letten, en daarmee dus ook die verantwoordelijkheid als toezichthouder, zou ik bijna zeggen, richting de rest van het college gaat invullen. Wij kijken uit naar het vervolg daarop later dit jaar. Dan ga ik over op de inhoudelijke onderwerpen. Om te beginnen is dat de veiligheid. Ik wil de burgemeester bedanken voor zijn toezegging over het onderzoek naar de veiligheid op straat. Wij kijken ook zeer uit naar het onderzoek met betrekking tot de APV en het toepassen van de mogelijkheden die de APV biedt om juist wél informatie uit te wisselen op het moment dat er echt gevaarzetting is, bijvoorbeeld door verwarde mensen. Daarmee hebben we natuurlijk hele nare ervaringen gehad in Den Haag en daardoor moeten we ons nooit gehinderd voelen. Een ander belangrijk onderwerp, waar ik vandaag helaas wel een motie over moet indienen omdat het college daarin niet wil meebewegen, betreft de buitenslapers in Den Haag.

Al jaren vragen een aantal partijen nadrukkelijk aandacht en actie van het college, maar we komen niet verder. Het college blijft dit faciliteren, terwijl de stad er steeds meer last van heeft. De VVD vindt het cynisch dat mensen tijdens de NAVO-top uit de bosjes werden geplukt en dat ze daarna weer in die bosjes zijn gedumpt met een bon om een tentje te kunnen kopen. Dat is om je dood te schamen. En het is echt problematisch, want dit gedoogbeleid heeft ook nog eens een aanzuigende werking. Het is tijd om hiermee te stoppen en daarom dien ik de volgende motie in. De motie heet 'Handhaaf de APV' en verzoekt het college de APV te handhaven en derhalve buitenslapen niet langer te gedogen, en voor het eind van het jaar te komen met een sluitende aanpak die inzet op terugkeer naar werk of, indien van toepassing, thuisland. Deze motie is medeondertekend door de heer Guernaoui van Hart voor Den Haag. Voorzitter: de heer Van Zanen. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik wil toch even checken of ik de VVD goed begrijp. Dus u bent ervoor dat we de dak- en thuislozen in hotels blijven opvangen? Lotte van Basten Batenburg (VVD). Nou, de VVD heeft hiervoor een plan ingediend. Dat was begin vorig jaar. We hebben het er destijds ook over gehad, maar helaas komt het college maar niet in beweging. Dat plan beoogt wel degelijk om inderdaad een korte periode van opvang te bieden.

Wat ons betreft is dat niet in hotels maar op andere locaties; ik verwijs u graag naar dat actieplan. Dat is hard nodig, want je hebt een korte periode nodig waarin je intensief met die mensen aan het werk gaat. Je kijkt dan: zijn dit mensen die naar de zorg moeten, omdat ze uit Nederland komen en ook hier moeten worden verzorgd, zijn het mensen die snel weer aan het werk kunnen of gaan we hen helpen met terugkeer naar het buitenland, waar ze vandaan komen? Maarten De Vuyst (GroenLinks). Mooi dat u dat plan nog even in herinnering brengt, maar dan heb ik toch nog een vraag. In deze motie stelt u: begin met beboeten. We weten dat dat de problemen 44

eigenlijk groter maakt, want er zit vaak ook al wat schuldenproblematiek bij. U noemt dat zelf ook. Dan snap ik dus eigenlijk niet zo goed wat we nu gaan oplossen. Volgens mij maken we de problemen alleen maar groter. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik vraag op geen enkele manier om beboeten. Dat staat ook niet in de motie. Ik zeg 'niet meer gedogen' en dat is wat ons betreft zorgen dat je die situatie beëindigt. Dat gaat niet over het uitdelen van boetes, maar over het uit die locatie, uit die bosjes halen van die mensen, ze naar een andere plek brengen en ze daar intensief begeleiden. Dat moet in een hele korte periode gebeuren; het is een intensieve aanpak. Rotterdam doet iets soortgelijks. Ik denk dat het heel belangrijk is dat we daar in Den Haag zo snel mogelijk mee beginnen. De voorzitter. Laatste keer, meneer De Vuyst. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik ben geloof ik wat in verwarring; daar zal ik eerlijk in zijn. Die locaties zijn er nu toch niet? Anders waren ze daar nu wel naartoe gegaan. Het klinkt heel sympathiek daar begint mijn verwarring, want dat had ik niet verwacht - maar ik zie eigenlijk niet hoe het daadwerkelijk gaat werken. Anders was het namelijk al gebeurd. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik denk dat wij precies dezelfde frustratie hebben. Waarom zijn die locaties er nog niet? Want ten eerste is het al beloofd.

Zeker voor de verwarde buitenslapers is toegezegd dat er dit jaar al een opvang zou worden geopend. Die is er überhaupt nog niet. En wat dit betreft, denken wij aan een ander soort opvanglocatie. Dat zal ongetwijfeld een opvanglocatie zijn waar GroenLinks net anders naar zal kijken. Wij denken dat dat ook kan in containerwoningen aan de rand van de stad. Dat moet je namelijk doen op een plek waar ook de overlast voor de buurt heel klein is. Maar het is belangrijk dat je wat dóét. Als het college hiermee vorig jaar, toen wij dit plan indienden, was begonnen, hadden die woningen er nu gestaan. De voorzitter. U zet uw betoog voort. Nee, sorry, ik zie meneer Guernaoui nog. Neem me niet kwalijk. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Voorzitter, een punt van orde, alstublieft. Ik mis de tien seconden. Dit staat even los van de inhoud. Als wij interrumperen, gaat de klok direct lopen en dan gaat het wel supersnel. Dit is een raadsvergadering en volgens mij hebben we dan altijd tien seconden voordat de klok gaat lopen. Nu wordt dat niet bijgehouden. Mijn verzoek aan de burgemeester is dus: geef ons de tien seconden terug. De voorzitter. Ik probeer overal op te letten … Wij letten er scherp op. Die tien seconden hoort u te krijgen.

En wat fijn dat u het aan mij vraagt, want dit komt natuurlijk door de wisseling van het voorzitterschap! Want de heer Sluijs zit natuurlijk aldoor te tellen. Nee, het komt in orde. Mevrouw Van Basten Batenburg zet haar betoog voort. Nee, sorry, ik zie meneer Smit. Robin Smit (PvdD). Ik ben toch benieuwd. In de motie staat namelijk wel het verzoek aan het college om de APV te handhaven. En als je de APV gaat handhaven, kan daar uiteindelijk wel een boete uit voortkomen. Als ik die lijn dus volg, roept deze motie er juist wel toe op tot meer te gaan beboeten. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Dan ben ik blij dat ik dat zonet heb kunnen toelichten, zodat meneer Smit daar niet bang voor hoeft te zijn. Het belangrijkste van deze motie is het beëindigen van die situatie. Met beboeten krijgen we die tentjes niet weg uit die bosjes. En dat is de intentie van deze motie: zorgen dat die mensen daar niet slapen. Robin Smit (PvdD). Maar er staan nu mensen op wachtlijsten om überhaupt in de opvang te komen. Daar is dus überhaupt al een tekort. Dus dan zorgt deze motie eigenlijk niet voor een oplossing. Het tentjesverhaal dat we eerder in de commissie hebben gehoord is natuurlijk een iets ander verhaal. Ik ben dus benieuwd wat voor opvangplekken de VVD gaat realiseren.

45

Lotte van Basten Batenburg (VVD). De VVD kan dat zelf in principe niet, tenzij we een bedrijf gaan oprichten en die plekken gaan aanbieden. Maar ik zou bijna zeggen: kijk naar uw eigen wethouder in dit college, meneer Smit. Zorg dat die woningen er komen. Zorg dat er een plek wordt aangewezen waar containerwoningen kunnen komen. Die schijnen namelijk nog steeds ergens in een opslag te staan. Volgens mij waren die van voormalig minister De Jonge en zijn het er een stuk of 800. Zet er daar een deel van neer en zorg dat dit gebeurt. De uitvoeringskracht zit, als het goed is, dáár, bij het college. Wij kunnen het college alleen verzoeken om het te gaan doen. De voorzitter. Ik denk dat dit de vierde keer is, meneer Smit. Nee? De derde keer? Dank allemaal voor het meetellen. Meneer Smit. Robin Smit (PvdD). Dan reken ik wel op de steun van de VVD in de toekomst, als we opvangplekken gaan realiseren. Dan hoop ik dat we daar als voltallige raad volmondig ja tegen zeggen. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Dat hangt uiteraard af van het soort opvangplekken, want zodra het gaat over hotels zal de heer Smit ons heel erg kritisch tegenover zich vinden. Maar we gaan er zeker altijd welwillend naar kijken, want wij willen van die situatie af. Dan zijn wij echt de kwaadste niet en willen wij ook meedenken over oplossingen. Zo kent de heer Smit de VVD volgens mij ook.

Ik vervolg mijn betoog, met het onderwerp bouwen. Want ja, je hebt woningen nodig in de stad. Het tempo van de bouw ligt te laag en daar maakt de VVD zich zorgen over. We zien en horen van ontwikkelaars en beleggers dat Den Haag er slecht op staat. We bungelen onderaan de ranglijst, en zonder ontwikkelaars en investeerders komen er geen woningen. De organisatie moet erop gericht zijn om initiatiefnemers te helpen om dit soort dingen van de grond te krijgen. Wij zijn teleurgesteld in de afhoudende reactie van het college wat betreft de slagkracht van DSO en de uitvoering. Daarom staan we ook met veel plezier onder motie van Hart voor Den Haag hierover. De prioriteiten van dit aflopende college horen namelijk niet te liggen bij langetermijnvisies maar bij het aan de slag krijgen van de uitvoering. De VVD wil daarbij volle aandacht voor de belangrijke investeringsgebieden, het CID, de Binckhorst en Zuidwest. Kan het college, zeker dit laatste jaar, alle kracht erop inzetten om die ontwikkelingen in uitvoering te krijgen? En klopt het dat de bestaande panden op de Bellevuelocatie op dit moment volledig zijn verhuurd? Dat hebben wij vernomen uit de stad. Ik wil daar graag een duidelijk antwoord op. Dan is namelijk ook de vraag voor hoe lang die verhuur is en wat dit betekent voor de Bellevueontwikkeling, aangezien het PUK dit jaar afloopt. Dan de economie.

We hebben de belangrijke toezegging gekregen dat er aan de slag wordt gegaan met de Piet Heinstraat en de Van Hoytemastraat. Daar zijn wij heel blij mee. Wij hebben daarbij het verzoek om de ondernemers aan die straten zelf goed en vroegtijdig te betrekken, ook wat betreft planning, en ook de bewoners daarbij niet te vergeten. Er wonen namelijk ook veel mensen in die straten. Ik krijg hierop graag een reactie van de wethouder. De VVD verbaast zich over de laksheid van het college als het erom gaat om mensen aan het werk te krijgen en zich aan de regels te houden. Er staan in Den Haag veel te veel mensen aan de kant die kunnen en willen werken. Dit arbeidspotentieel is hard nodig. Ondernemers staan te springen om personeel en de 322 fte aan ambtenaren die mensen aan het werk moeten helpen, leveren uiteindelijk niet veel resultaat op. Wij hebben het namelijk uitgerekend: per fte gaan er ongeveer vijf mensen per jaar aan het werk. Dat vinden wij toch een erg teleurstellend resultaat. De VVD vindt het daarom goed dat er een onderzoek komt naar de re-integratiedienstverlening, maar in de beantwoording van de vragen van de VVD is onduidelijk of die onderzoeken ook echt zicht geven op de effectiviteit van de organisatie. Daar krijgen wij graag een reactie op van het college. Ik ga naar het volgende onderwerp, verkeer. Nee, toch niet. Yousef Assad (D66).

Ik hoor de VVD zeggen dat zij de laksheid van het college teleurstellend vindt. Waar blijkt die laksheid uit? Lotte van Basten Batenburg (VVD). Nou, om te beginnen uit de beantwoording van vragen. We moeten ongelofelijk veel moeite doen om überhaupt zicht te krijgen op wat er gebeurt. Volgens mij is uw D66-collega Van Esch daar ook altijd hard mee bezig, om te kijken wat er nou eigenlijk gebeurt bij Den Haag Werkt en bij al die ambtenaren die aan het werk zijn om mensen weer aan het werk te 46

krijgen. Ja, ik vind het ongelofelijk zonde dat het zo moeilijk is om daar de vinger achter te krijgen. En zeker als het erom gaat om mensen aan de regels te houden, vinden wij dat er veel harder moet worden gewerkt aan het opsporen van fraude met bijstand. Yousef Assad (D66). Er wordt inderdaad veel uitgegeven en de resultaten kunnen inderdaad beter, maar dat is wat anders dan zeggen dat het college laks is. Volgens mij investeert het college juist heel veel. Dat blijkt ook uit het betoog dat u houdt. Van laksheid kunt u het college niet betichten. Misschien wel van teleurstellende resultaten, zoals de VVD eerder zei, maar dat is wat anders. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik ben heel blij dat D66 en de VVD het erover eens zijn dat het college teleurstellende resultaten boekt op dit punt. Voor het overige weet ik zeker dat ik absoluut van laksheid mag spreken op het moment dat het college niet wil optreden tegen fraude. De VVD hoort veel dat er behoefte is aan parkeerplekken waarop klanten snel iets kunnen inladen als het druk is en alle parkeerplekken vol zijn. Dat gebeurt gelukkig regelmatig in winkelstraten. Nu gebeurt dat parkeren vaak illegaal en dat betekent dat mensen dubbel geparkeerd staan of foutparkeren, wat weer zorgt voor onveilige situaties voor fietsers en voetgangers.

Daarom heb ik de motie Veilig afhalen in winkelstraten, met het verzoek aan het college om een aanpak te ontwikkelen om in winkelstraten op strategische plekken laad- en losplekken te realiseren die echt bestemd zijn om producten af te halen, het kruispunt Van Hoytemastraat-Weissenbruchstraat als pilot te gebruiken en de raad na een jaar te rapporteren over de effectiviteit van de pilot. Deze motie is medeondertekend door collega Peeck. Wat betreft parkeren is het aantal weggekruiste parkeervakken de VVD een doorn in het oog. Vooral in het Zeeheldenkwartier is dit verschrikkelijk. Meestal was er dan een rechthebbende maar is die er niet meer en is dat kruis er blijven staan. Dan kan daar dus niet worden geparkeerd, terwijl de parkeerdruk echt de spuigaten uitloopt. Het college weigert daar iets mee te doen, merken wij in alle antwoorden. Daarom heb ik een motie om schoon schip te maken, te beginnen in het Zeeheldenkwartier. Daarin is het verzoek aan het college om te inventariseren of de weggekruiste parkeervakken in het Zeeheldenkwartier nog terecht als zodanig zijn aangemerkt, indien deze beperking niet langer van toepassing is de betreffende vakken te herstellen tot reguliere parkeerplaatsen, en de raad over de uitkomsten in Q4 2025 te informeren. Ook deze motie is medeondertekend door mevrouw Peeck.

Ik blijf even in het Zeeheldenkwartier, want het college ontkent de abominabele staat van de openbare ruimte in veel straten in het Zeeheldenkwartier. Ik had dat eigenlijk niet voor mogelijk gehouden, want de gaten in de weg zijn ronduit gevaarlijk. Daarom heb ik een motie met het verzoek aan het college om met de bewoners en de ondernemers het achterstallige onderhoud in het Zeeheldenkwartier te inventariseren en een plan te maken om dit nog binnen een jaar aan te pakken. Lesley Arp (SP). Ik denk dat de intentie van de motie erg sympathiek is, maar ik werd heel erg verleid om een vraag te stellen die mevrouw Van Basten Batenburg zelf ook weleens stelt, namelijk: waar is de dekking? Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik begrijp die vraag heel goed, maar dit is echt een onderdeel van het reguliere onderhoud dat de gemeente zou moeten plegen. Wat mij betreft zit de dekking dus in de budgetten van het programma Buitenruimte. Daar zijn ook budgetten voor beschikbaar. Er is zeker ook sprake van tekorten in die budgetten, waar we dit jaar weer een update van krijgen in de Staat van de openbare ruimte, maar als je door het Zeeheldenkwartier fietst of loopt, kun je niet ontkennen dat daar echt gevaarzetting is door het onderhoud van die wegen. Daar moet altijd ruimte voor zijn binnen de budgetten van stadsbeheer en het stadsdeel. Lesley Arp (SP).

Ik ben inderdaad benieuwd of het binnen de budgetten kan. Als dat zo is, zal mijn fractie dit natuurlijk steunen. Ik hoor dat graag. Tegelijkertijd vraag ik me af of dit soort situaties is geen aanleiding moeten zijn om te kijken of die budgetten toereikend zijn. Ik ben namelijk benieuwd wat mevrouw Van Basten Batenburg ervan zou vinden als deze motie weer aanleiding is om te gaan overprogrammeren.

47

Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik vind overprogrammering op zich heel gezond, zeker bij stadsbeheer. Alleen moet je natuurlijk goed in de gaten houden dat je niet over de grens heen gaat, zeg ik met een knipoog naar de wethouder. Maar wat mevrouw Arp zegt is absoluut waar: die budgetten zijn niet toereikend. De VVD vecht daar echt al jaren voor, en stukje bij beetje komt er een beetje geld bij. Hopelijk kunnen we daar na de verkiezingen van volgend jaar weer een flinke schep bovenop doen. Als het aan de VVD ligt, gebeurt dat wel. Ik wil nog een amendement indienen over de Rekenkamer. Dat doe ik zonder al te veel toelichting, want we hebben het daar lang over gehad in de commissie. Ik ga nu dus een amendement indienen en ik hoop dat mijn tijd daarvoor stopt, zoals we eerder hebben afgesproken. In het raadsvoorstel op pagina 6, onder 2.5, Overige onderwerpen, wil ik schrappen de zinnen 'Met het vaststellen van de Programmarekening gaat de raad akkoord met de status van de opvolging van de aanbevelingen. Aanbevelingen die zijn opgevolgd komen niet terug in een volgend overzicht.' En in de bijlage 'Programmarekening 2024' op pagina 263, onder Rekenkameronderzoeken, wil ik graag schrappen 'Tevens is een voorstel over de status opgenomen. Dit kan in behandeling of opgevolgd zijn.

Met het vaststellen van de Programmarekening gaat de raad akkoord met de status van de opvolging van de onderstaande aanbevelingen. Aanbevelingen die zijn opgevolgd komen niet terug in een volgend overzicht.' Dit amendement is zo uitgebreid besproken in de commissie dat ik denk dat ik het hier niet verder hoef toe te lichten. Ik moet er wel bij zeggen dat het mede ondertekend is door de heer Guernaoui van Hart voor Den Haag. Dan ga ik verder met mijn laatste punt. Ik moet namelijk absoluut nog stilstaan bij de inbreng van de voorzitter van de Rekeningencommissie. Die inbreng onderschrijft de VVD van harte. Ik wil de voorzitter ook hartelijk bedanken voor zijn inzet en voor de fijne samenwerking. Dat geldt natuurlijk ook voor de accountant en haar organisatie. Het geldt ook voor de rest van de rekeningencommissie en zeker ook voor de secretaris, van wie ik hoop dat hij nog vele jaren bij ons mag blijven. Dan echt tot slot. Ik kijk heel erg uit naar de heroverwegingen. De voorzitter. Door mevrouw Van Basten Batenburg wordt het volgende amendement (I.A VVD) voorgesteld: