RIS323100 Bijlage 1 Jaarverslag 2024 DeHaagseScholen
Tekst van het document
Jaarverslag 2024
28
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
3.
Jaarverslag 2024
29
De ontwikkeling van de organisatie volgt het meerjarenbeleid dat op de onderliggende terreinen is vastgesteld. Het grote personeelstekort zet het onderwijs en onze organisatie onder druk. Maar onze ambitie om
Ontwikkeling organisatie
kwalitatief goed onderwijs te bieden door vitale en gelukkige medewerkers staat onverkort overeind. Ook in 2024 hebben we ingezet op duurzaam strategisch personeelsbeleid, met als speerpunten de instroom en het behoud van personeel en het anders organiseren van het onderwijs. Beide zijn cruciaal om de uitdagingen van nu en in de toekomst, met behoud van kwalitatief goed onderwijs, het hoofd te bieden.
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
30
3.1 HR
3.1.1 Werven en behoud personeel blijft prioriteit
van de impact van het lerarentekort blijft daarom een topprioriteit. Ook het komende jaar blijven we investeren in structurele oplossingen zoals anders
Het personeelstekort in het onderwijs is het grootst in de G5 steden, waaronder
organiseren, schaalvergroting en duurzame samenwerkingen.
Den Haag. Hoewel de tekorten in 2024 gestabiliseerd lijken, blijven de vooruitzichten op de langere termijn zorgelijk. Eén van de oorzaken is de afname van de beroepsbevolking,
In 2024 zijn de tekorten zoveel mogelijk opgevangen door eigen personeel. In de
bijvoorbeeld door pensionering en de toename van mantelzorg.
gevallen dat dit niet mogelijk was, is gebruik gemaakt van uitzendkrachten en ander tijdelijk personeel. In 2024 versterkte De Haagse Scholen de samenwerking
Den Haag, één van de meest gesegregeerde grote steden van Nederland, wordt
met de externe inhuurdesk door het invoeren van een vereenvoudigd digitaal
onevenredig hard getroffen in haar kwetsbare wijken. Scholen in de Schilderswijk,
aanvraagformulier. Daarnaast werkten we aan een verbeterde monitoring van
Laakkwartier en Escamp kennen de grootste tekorten. De Haagse Scholen (met 51
de prestaties van raamcontractanten. Ook is een traject gestart om inhuur van
locaties verspreid over de stad) heeft een relatief sterke vertegenwoordiging in deze
schijnzelfstandige zzp’ers te voorkomen.
wijken. Hierdoor is de impact op onze organisatie bijzonder groot. Dit is goed terug te zien in de cijfers. Eind 2023 was het lerarentekort opgelopen naar 23,1%. Richting het einde van
3.1.2 Duurzame inzetbaarheid, professionalisering en werving zijn pijlers van strategisch personeelsbeleid
2024 was het tekort verder gestegen naar 24,1%. Deze stijging vond plaats ondanks inspanningen zoals gerichte wervingscampagnes om mensen te stimuleren in
Kwalitatief onderwijs staat of valt met voldoende gekwalificeerde personeelsleden.
het onderwijs te komen werken en diverse extra maatregelen zoals intensieve
Gelet op bovengenoemde uitdagingen, is het essentieel ons strategisch personeels-
samenwerking met lerarenopleidingen.
beleid goed af te stemmen op de ontwikkeling van meer toekomstgericht en bestendig onderwijs (waaronder meer inclusief en integraal samenwerken met partners).
De situatie in veel schoolteams blijft uiterst kwetsbaar. Dit heeft niet alleen impact op de continuïteit en de kwaliteit van het onderwijs, het zorgt ook voor meer werkdruk en
Dit doen we door aandacht te besteden aan duurzame inzetbaarheid van medewerkers
zet het werkplezier van onze medewerkers onder druk. Het omgaan met en verkleinen
en het aanpakken van verzuim. Daarnaast kijken we naar manieren om leerkrachten
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
zich verder te laten ontwikkelen en te professionaliseren.
Tot slot werd in 2024 het medewerkerstevredenheidsonderzoek voorbereid, dat is
Doel hiervan is het behoud van werkplezier en de kwaliteit van het onderwijs te
afgenomen in januari 2025. Dit onderzoek vormt een belangrijk instrument om inzicht
verbeteren. Ook stimuleren we leraarondersteuners een opleiding te volgen zodat zij
te krijgen in de tevredenheid en behoeften van onze medewerkers, waardoor we nog
een grotere rol kunnen spelen in de klas. Om de totale capaciteit te vergroten werven
gerichter kunnen werken aan een gezonde en betrokken organisatie.
31
we zij-instromers en was er een pilot met mobiliteitstoeslag om huidige leerkrachten te motiveren meer uren te werken. Omdat het lerarentekort de komende jaren verder op zal lopen werken we tegelijkertijd aan initiatieven om het onderwijs anders te organiseren. Daarbij staat het behoud of de verbetering van de onderwijskwaliteit,
3.1.4 Professionaliseren in de breedte gestimuleerd
maar ook het werkplezier centraal. In een beleidsgroep waar zowel directeuren
Samen leren in leernetwerken
als medewerkers van het bestuurskantoor onderdeel van uitmaken is een visie op
De bovenschoolse leernetwerken stimuleren het leren tussen onze scholen. Vanuit de
duurzame inzetbaarheid en professionalisering ontwikkeld die wordt meegenomen in
leervragen van de leden delen en verdiepen de leernetwerken kennis en expertise.
het strategisch proces ‘2035 Dichterbij dan je denkt’.
De deelnemers kunnen de opgedane kennis direct naar hun eigen schoolpraktijk vertalen. Op deze manier ondersteunen we persoonlijk leiderschap en professionalisering van
3.1.3 Meer aandacht voor duurzame inzetbaarheid, preventie en verzuim
onze medewerkers. De leernetwerken zijn in 2024 verder uitgebreid. Deze leernetwerken richten zich onder andere op digitaal onderwijs, hoogbegaafdheid, burgerschap, IB-PYP, gedrag, taal/lezen, rekenen en het jonge kind. Ook kent De Haagse Scholen een leernetwerk voor administratief medewerkers, intern begeleiders, coaches en
In 2024 speelde duurzame inzetbaarheid een centrale rol binnen onze organisatie.
voor vakleerkrachten bewegingsonderwijs. In 2024 startte ook een aantal nieuwe
Specifieke aandachtspunten waren het verminderen van verzuim, het aanbesteden van
leernetwerken: de leernetwerken Begeleiden van nieuwkomers, Talentgericht onderwijs
een nieuwe arbodienst inclusief het preventief medisch onderzoek, de ontwikkeling
en Rekencoördinatoren. Bijna alle scholen van De Haagse Scholen zijn vertegenwoordigd
van een arbobeleid en het herzien van het verzuimprotocol. De effecten van deze
in één of meerdere netwerken.
maatregelen zijn nog niet zichtbaar in de data, het gemiddelde verzuimpercentage van 7,4% is onveranderd hoog gebleven ten opzichte van 2023.
In 2024 waren de volgende boven-bestuurlijke netwerken actief, gefinancierd vanuit subsidie van de Haagse Educatieve Agenda: Urban Education, Gedragsspecialisten,
Naast de genoemde maatregelen biedt ook het Vervangingsfonds/Participatiefonds (VfPf) ondersteuning bij het ontwikkelen van een effectieve verzuimaanpak.
Taalontwikkeling groep 1-2 en Meertaligheid (‘de basis’ en ‘de verdieping’).
De managementdag in december stond in het teken van duurzame inzetbaarheid.
Extra aandacht voor de ontwikkeling van onderwijsondersteuners
Daar is het gezamenlijke inzicht in verzuim vergroot en dit vormt de basis voor de
We zien een toename van het aantal onderwijsondersteuners voor de klas.
ontwikkeling en implementatie van maatregelen om verzuim tegen te gaan door het
Het verstevigen van hun professionaliteit is dan ook een bestuurlijk aandachtspunt.
HR-opgaveteam in samenwerking met de directeuren.
Sinds 2022 werken we hier met andere Haagse besturen aan in het traject
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
‘Ontwikkeldoor’. In de eerste helft van 2024 hebben vier onderwijsondersteuners
hun teams te adresseren. Op deze manier wordt het leiderschap binnen de organisatie
deelgenomen aan dit traject. Eind 2024 is het traject afgerond. Ook volgden
verder versterkt.
32
afgelopen jaar 20 onderwijsondersteuners het leertraject ‘Verdieping: Het Jonge Kind’ (de zogenaamde microcredentials) vanuit de Opleidingsschool Zuid-West Holland en de pabo van de Haagse Hogeschool. Dit levert hen vrijstellingen op voor de pabo. Na deze succesvolle pilot startte in 2024 een tweede groep en wordt dit
3.1.5 Zij-instroom blijft een belangrijke bron van instroom
traject in 2025 voortgezet. Mede door de genoemde initiatieven kiezen meerdere
Zij-instroom
onderwijsondersteuners voor de pabo of de opleiding Ad PEP.
De Haagse Scholen heeft zij-instromers nodig vanwege het grote personeelstekort,
Inzicht in ontwikkelingsmogelijkheden voor leerkrachten
maar we zien ze vooral als een zeer welkome en inspirerende aanvulling op de schoolteams. In 2024 waren 112 zij-instromers in opleiding binnen De Haagse Scholen.
In 2024 werkten we aan een overzicht van horizontale groeimogelijkheden voor ons
Goede begeleiding en opvolging van het opleidingstraject zijn succesfactoren bij het
personeel door een palet van uniforme rollen die een leerkracht naast de lesgevende
integreren van zij-instromers op de scholen. Dit is soms lastig te organiseren gelet op
taken kan vervullen. In 2025 wordt dit verder ontwikkeld. Dit is behulpzaam bij het
de ontstane werkdruk. Scholen worden ondersteund in de begeleiding door de inzet van
bevorderen van de interne mobiliteit binnen De Haagse Scholen, maar dient ook ter
interne en bovenschoolse coaches en de inzet van het Participatiefonds met het traject
ondersteuning van ontwikkelgesprekken van leerkrachten en in teamverband over de
‘Mentor on the job’.
rollen in de school.
Aandacht voor versterkt leiderschap
De subsidieregelingen ‘Aanpak zij-instroom PO G5’ en ‘Uitvoering convenanten lerarentekort PO G5’ zijn verlengd tot en met december 2025. Ook werden deze
Om het leiderschap binnen het bestuur van de scholen te versterken, is er een
regelingen samengevoegd tot ‘Subsidieregeling uitvoering convenanten lerarentekort
professionaliseringsaanbod voor adjuncten opgezet. Dit aanbod is voortgekomen uit
PO G5 inclusief Aanpak zij-instroom PO G5’. Hierbij werkt De Haagse Scholen samen
een behoeftepeiling en is vormgegeven door een kerngroep van adjuncten. De training
met andere schoolbesturen en de gemeente Den Haag aan het versterken van de
omvatte een sessie door een communicatie-expert. Daarnaast waren er verschillende
werving en instroom van nieuw onderwijspersoneel. Lucas Onderwijs is penvoerder en
workshops gericht op kennisoverdracht, onder andere: gebruik van AI, verzuimreductie,
heeft de regie.
werken met AFAS en het voeren van ontwikkelgesprekken. Initiatieven zoals Expeditie Leerkracht, een programma dat geïnteresseerden Tijdens de managementdagen werd er in beleidsgroepen gewerkt aan thema’s
enthousiasmeert voor een carrièreswitch naar het onderwijs, werden in 2024 succesvol
zoals toekomstgericht onderwijs, onderwijskwaliteit, integraal onderwijs, DHS en de
voortgezet. Ook verlengden we de samenwerking met Echt Onderwijs met één jaar,
maatschappij en inclusie. Tijdens managementdagen boden verschillende interne en
waarmee we toegang hebben tot een exclusieve database van hbo- en wo-geschoolde
externe professionals ook gerichte workshops aan, bijvoorbeeld over omgaan met
professionals. Deze initiatieven dragen bij aan meer instroom van nieuw talent in het
verzuim, zodat de schoolleiders nog beter in staat zijn om deze thema’s effectief in
primair onderwijs.
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
Onderstaande tabel biedt een momentopname van de status van in totaal 112 zij-instromers in kalenderjaar 2024. Deze cijfers hebben uitsluitend betrekking op de lopende trajecten en de deelnemers die in 2024 zijn afgestudeerd of gestopt. Hierbij gaat het dus specifiek om de lopende, afgeronde en gestopte trajecten in 2024. Wanneer we echter ook de instroomjaren vóór 2024 meenemen (niet zichtbaar in deze tabel), blijkt dat in totaal 211 zij-instromers zijn gestart. Daarvan hebben 89 deelnemers inmiddels succesvol de opleiding afgerond, 39 zijn gestopt en 80 bevinden zich nog in opleiding. Dit betekent dat, binnen de groep met een bekende uitkomst, zo’n 70% het traject daadwerkelijk afrondt. Hoewel dit een bemoedigend percentage laat zien, is het goed te beseffen dat niet
Status zij-instroom kalenderjaar 2024
Afgestudeerd
33
Totaal zijinstromers
In opleiding
-Oriënterende fase
7
2
5
-1e leerjaar
31
30
1
-2e leerjaar
48
34
12
2
-3e leerjaar
15
7
6
2
-4e en 5e leerjaar
11
7
2
2
Totaal
112
80
20
12
iedereen binnen de nominale termijn afstudeert. Hierdoor kan het aantal lopende
Werving en onboarding van nieuwe directeuren
trajecten hoger lijken dan verwacht.
Ondanks de landelijke tekorten lukt het binnen De Haagse Scholen nog steeds
Gestopt-
om vacatures voor schooldirecteuren in te vullen. In 2024 zetten we onder Het zij-instroom traject wordt door het merendeel van de zij-instromers als pittig
andere in op de ontwikkeling van adjuncten in hun directie-rol, bijvoorbeeld door
ervaren. Het balanceren tussen werk, het volgen van een opleiding en (vaak) de zorg
professionaliseringsdagen voor adjuncten. Maar ook het opleiden van
voor een gezin, vraagt veel van de zij-instromer. De drie voornaamste redenen voor
zij-instroomdirecteuren blijft belangrijk omdat het tekort aan schoolleiders verder zal
zij-instromers om te stoppen zijn:
oplopen. In 2024 startte een samenwerking met SCOH, Laurentius en Penta Nova
•
Er is bij nader inzien toch onvoldoende overtuiging/passie aanwezig om op
op dit vlak. Het financieren van opleidingsplaatsen vormt een uitdaging, aangezien
langere termijn te kiezen voor het onderwijs.
schoolbesturen slechts beperkt in staat zijn deze kosten zelfstandig te dragen. Daarom
•
Het traject loopt vast vanwege privéomstandigheden.
voeren we momenteel gesprekken met de gemeente Den Haag en de Onderwijsregio
•
Kandidaten stoppen vanwege een verhuizing.
om te onderzoeken hoe zij hierin kunnen bijdragen. Het doel is gezamenlijk oplossingen te vinden voor het versterken van het schoolleiderschap in de regio.
Toch toont de ervaring uit eerdere instroomjaren dat een groot deel van de zij-instromers uiteindelijk wél de eindstreep haalt. Door de instroom-, uitval- en
De Haagse Scholen biedt nieuwe directeuren een uitgebreide ondersteuning om hun
afstudeercijfers continu te monitoren houden we zicht op de voortgang en kunnen
start zo soepel mogelijk te laten verlopen. Met het onboardingprogramma
we -waar nodig- gerichter ondersteunen.
‘De Haagse Start’ worden zij in de eerste vier weken wegwijs gemaakt in hun nieuwe rol. Ook is er begeleiding en coaching op maat. Daarnaast hebben ze toegang tot intranet voor schooldirecties, waar ze praktische informatie, de jaarplanning en de
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
kwaliteitszorgbibliotheek kunnen vinden. Daar zijn ook alle relevante informatie en applicaties beschikbaar. Bovendien is er ruimte voor persoonlijke professionalisering
34
3.1.6 Anders organiseren vraagt om ander personeelsbeleid
door middel van een divers aanbod van opleidingen en trainingen. Zo zorgen we ervoor dat nieuwe directeuren zich snel kunnen ontwikkelen en goed voorbereid hun
Zoals eerder omschreven zetten onze scholen steeds vaker in op anders en
leiderschap kunnen vormgeven.
toekomstgericht organiseren van het onderwijs. Het lerarentekort dwingt ons om op
Verantwoording over de regeling professionalisering en begeleiding van starters en schoolleiders De regeling professionalisering en begeleiding van starters en schoolleiders is in
een nieuwe manier na te denken over het concept ‘één leraar, één klas’. Maar dit biedt ook kansen voor meer onderwijskwaliteit én een andere invulling van de rollen van personeel zodat lesgeven meer werkplezier oplevert. Het personeelsbeleid speelt dus een belangrijke rol bij het succesvol anders organiseren van onderwijs.
2024 via het werkverdelingsplan op de scholen voorgelegd aan de P-MR, waarin ook de afspraken over de bekostiging voor professionalisering van basisvaardigheden
In 2023 ontwikkelden we, vooruitlopend op de nieuwe cao, beleid voor een uniforme
zijn opgenomen. De instemming van de P-MR hiervoor heeft voor 1 september 2024
beloning van onderwijsondersteuners die regelmatig lesgevende taken uitvoeren
plaatsgevonden.
onder verantwoordelijkheid van een leerkracht. Deze verandering markeerde een
Mobiliteitstoeslag
eerste stap richting meer erkenning voor deze belangrijke groep medewerkers. In 2024 bouwden we hierop voort door de professionalisering van onderwijsondersteuners
In 2024 werd binnen De Haagse Scholen gewerkt aan een eigen uitwerking van de
verder te versterken. Dit deden we met gerichte scholingstrajecten en het creëren van
“pilot meerurenbonus” van het ministerie van OCW. Deze DHS-mobiliteitstoeslag
ontwikkelmogelijkheden binnen de organisatie.
stelt leerkrachten die werken op een school met een relatief laag tekort in staat tegen gunstige voorwaarden meer uren te gaan werken op een DHS-school met een hoog
Naast een andere inzet van onderwijsondersteuners werken onze scholen steeds vaker
tekort (hoger dan 40%). We benaderden deze groep van 126 leerkrachten met een brief
samen met anders bevoegden, bijvoorbeeld op het gebied van cultuur, kunst en sport.
om hen te wijzen op deze mogelijkheid. Uiteindelijk toonden vijf leerkrachten interesse
Deze samenwerking draagt bij aan een divers en rijk leerklimaat voor onze leerlingen.
en werken nu drie leerkrachten meer uren op een andere school met een hoog tekort.
Een mooi voorbeeld hiervan is de samenwerking met Iedereen een Meester. Inmiddels
Daarmee bleek het effect van de mobiliteitstoeslag beperkt. De regeling is geëvalueerd
zijn op meer dan de helft van onze scholen vrijwilligers van deze organisatie actief,
en er wordt een bijstelling van de regeling overwogen, mede op basis van nieuw beleid
bijvoorbeeld als extra handen in de klas of als gastdocenten. Het verkennen en inzetten
dat door het ministerie van OCW is aangekondigd.
van interventies om anders bevoegden te betrekken bij ons onderwijs en daarmee de druk op de bevoegde leerkrachten te verkleinen blijft een speerpunt.
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
3.1.7 Onderwijsregio Haaglanden
35
er volgens de quotumcalculator van de Banenafspraak 65,2 banen van 25,5 uur moeten zijn. Op dit moment worden 1292 uren ingevuld, dat is 74%. Verhoging van dit
Sinds 2023 werkt De Haagse Scholen samen met andere besturen binnen de
aantal uren is het streven en hangt af van aanbod van kandidaten in combinatie met de
Onderwijsregio. Doel hiervan is op de langere termijn de onderwijskwaliteit en gelijke
beschikbaarheid van geschikte werkplekken.
kansen voor leerlingen te bevorderen. In het afgelopen jaar richtte Onderwijsregio Haaglanden zich met name op de thema’s ‘opleiden en professionaliseren’,
STIP regeling
‘de arbeidsmarkt in de regio’ en ‘samenwerken en versterken’.
Binnen De Haagse Scholen gebruiken we de STIP regeling. STIP staat voor Sociaal Traject in Perspectief. De STIP-subsidieregeling biedt langdurig werklozen met een
In 2024 ontwikkelde de Onderwijsregio een subsidie-systematiek voor de
uitkering de mogelijkheid om maximaal twee jaar werkervaring op te doen om daarna
participerende schoolbesturen. Ook werd gewerkt aan het ontwikkelen van een
gemakkelijker regulier werk te vinden. Binnen De Haagse Scholen werken in totaal
organisatiestructuur en de implementatie van innovatieve onderwijsprojecten.
25 mensen via de STIP regeling in verschillende ondersteunende functies. Voornamelijk
De professionalisering van leraren is opgepakt via trainingen en workshops.
in de functie van conciërge en onderwijsassistent. De medewerkers die onder de STIP
De Onderwijsregio versterkte het contact met andere vergelijkbare onderwijsregio’s
regeling vallen, zijn opgenomen in het doelgroepenregister van het UWV en vallen onder
om ervaringen te delen en van elkaar te leren.
de banenafspraak.
3.1.8 Banenafspraak
3.1.9 Uitkeringen na ontslag
De banenafspraak is een afspraak tussen de overheid, werkgevers en werknemers-
Besturen in het primair onderwijs zijn eigen risicodrager voor werkloosheidsuitkeringen.
organisaties om extra banen te creëren voor mensen met een arbeidsbeperking.
Dit is wettelijk geregeld. Voor de dekking van het werkloosheidsrisico van (oud)
Het doel is om deze groep meer kansen te bieden op werk en werkgevers te stimuleren
medewerkers is De Haagse Scholen verplicht aangesloten bij het Vervangingsfonds/
om een inclusieve arbeidsmarkt te realiseren.
Participatiefonds.
Doelgroepenregister
Ieder schoolbestuur heeft de verantwoordelijkheid om de eigen werkloosheidsketen
Het doelgroepenregister bevat de namen van de mensen die tot de doelgroep behoren
beperkt te houden. Door wijzigingen in het reglement van het Vervangingsfonds/
waar de banenafspraak voor is bedoeld. In 2024 zijn 39 medewerkers opgenomen
Participatiefonds wordt de eigen bijdrage vanaf augustus 2022 niet meer verrekend
in het doelgroepenregister die werkzaam zijn binnen De Haagse Scholen. Het betreft
door DUO met de Rijkbekostiging, maar stuurt het Participatiefonds maandelijks een
de volgende scholen: Zuidwal, Prinses Marijke, De Baanbreker, Erasmus, De la Rey,
nota naar de werkgever.
De Voorsprong, De Piramide, De Haagse Beek, De Vlierboom, Van Ostade, Springbok International en Jan Ligthart. Op basis van het totaal fte bij De Haagse Scholen zouden
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
Het bedrag dat in 2024 bij ons in rekening is gebracht voor de uitkeringen na ontslag bedroeg € 125.946,-. In 2024 is een totaalbedrag van € 587.595,- aan transitievergoeding uitbetaald. Een deel van de transitievergoeding is uitbetaald in verband met beëindiging van het arbeidscontact na langdurige arbeidsongeschiktheid. De doorontwikkeling van het beleid op duurzame inzetbaarheid, inclusief preventief medisch onderzoek, zijn mede gericht op het helpen voorkomen van langdurige ziekte. Voor de transitievergoeding is een compensatievergoeding aangevraagd bij het UWV. Deze aanvragen zijn tot nu toe in 2024 toegekend voor een bedrag van € 185.923. Met ingang van 1 juli 2026 is het voor organisaties met meer dan 25 werknemers niet meer mogelijk om compensatie bij het UWV aan te vragen voor uitbetaalde transitievergoedingen.
Verklaring Omtrent Gedrag De Haagse Scholen heeft het beleid dat alle nieuwe indiensttreders in het bezit zijn van een geldig VOG, niet ouder dan 6 maanden. Het aanleveren van de VOG is onderdeel van de onboarding en daarmee borgen wij deze afspraak en kunnen wij ons verantwoorden. VOG’s in 2024
Geldige* VOG op de 1e dag in dienst
Geldige* VOG te laat aanwezig
Geen geldige VOG-
Nieuwe medewerkers in loondienst
191
0
0
Nieuwe personen niet in loondienst met een VOG verplichting (stagiaires)
104
5
0
Voor medewerkers niet in loondienst is in 2024 geen registratie VOG bijgehouden, met uitzondering van stagiairs. In bovenstaande tabel zijn daarom ook alleen de aantallen VOG’s van stagiairs weergegeven. In 2025 zal een integrale VOG- registratie voor personen niet in loondienst worden ingericht.
Jaarverslag 2024
36
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
37
3.2 Huisvesting en facilitair
De schoolgebouwen van De Haagse Scholen staan niet op de balans van de stichting,
De renovatie van De la Reyschool blijkt uitdagend, onder andere omdat het een
maar vallen onder het economisch eigendom van de gemeente Den Haag, zoals
gemeentelijk monument is. Ook zijn de mogelijkheden op de kavel beperkt en schiet de
gebruikelijk in het primair onderwijs. Met de gemeente worden in het Integraal
normbekostiging voor een dergelijke renovatie tekort. Na het voorlopig ontwerp ligt
Huisvestingsplan (IHP) afspraken gemaakt over nieuwbouw en renovatieprojecten.
het project op dit moment stil. Medio 2024 dienden we een beginselplanaanvraag in
De volgende projecten waren in 2024 aan de orde:
bij de gemeente om meer helderheid te krijgen over de kansen op een vergunning. We verwachten in het eerste kwartaal van 2025 een uitspraak. Zo nodig en mogelijk kan
3.2.1 Nieuwe gebouwen voor Galvanischool en de Blokpoel Na de formele oplevering van de deels gerenoveerde, deels nieuwgebouwde Galvanischool in januari 2024, zijn de klassen na de voorjaarsvakantie gestart op de
het ontwerp in de volgende fase daarop worden aangepast.
3.2.3 Gebouwaanpassing Maria Montessorischool voor anders organiseren
nieuwe school. Ook de Blokpoelschool verhuisde naar een nieuw schoolgebouw in de zomer van 2024. In september was de officiële opening.
De Maria Montessorischool, één van de versnellingsscholen die het onderwijs anders organiseren, werkt toe naar groepsdoorbroken werken per bouw. Voor deze nieuwe
3.2.2 Renovatie De Strandwacht en De la Reyschool vertraagd
werkwijze bleek de indeling en inrichting van het gebouw een beperkende factor. In 2023 maakten we een herinrichtingsplan om het werken met grotere groepen in de school beter te faciliteren. Onder andere door leerpleinen te creëren en meer glas tussen de lokalen en gangen aan te brengen. Het plan is in de zomervakantie van
De Strandwacht wachtte in 2024 op de omgevingsvergunning. Die procedure duurt
2024 volgens ontwerp en naar tevredenheid gerealiseerd. Dit soort verbouwingen
langer dan verwacht vanwege de nieuwe omgevingswet die meer werk opleverde voor
zijn kostbaar en de komende jaren bij meer scholen nodig vanwege de noodzaak het
de gemeente. De aanbestedingsprocedure voor de bouw is inmiddels opgestart.
onderwijs anders te organiseren. De lumpsum financiering voorziet hier niet in en ook
De planning is dat we de sloop- en bouwwerkzaamheden eind 2025 kunnen starten.
de gemeente stelt hier vooralsnog geen middelen voor beschikbaar.
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
3.2.4 Andere verbouwingen Begin 2024 is de langverwachte uitbreiding van de Inspecteur de Vries (Heliotrooplaan) met twee tijdelijke lokalen gerealiseerd. De school kan met deze extra ruimte meer kinderen een plek bieden en hiermee bijdragen aan het verkleinen van de wachtlijst voor het speciaal onderwijs in Den Haag. Daarnaast vond een interne verbouwing plaats bij de Prins Willem Alexanderschool (Laakweg). Verder werd De Baanbreker in 2024 geconfronteerd met de vordering van lokalen door de gemeente. Deze lokalen waren nodig om de start van een nieuwe Islamitische basisschool Aida in Laak mogelijk te maken. De gemeente was al langer op zoek naar een gebouw voor deze school en vond geen alternatief voor deze situatie. Vanaf schooljaar 2024-2025 zijn beide scholen gevestigd in het gebouw van De Baanbreker. De Bonte Vlinder (Réaumurstraat) heeft in 2024 vocht- en wateroverlast ondervinden. Om een gezonde en veilige werk- en leeromgeving te kunnen blijven garanderen is in de tweede helft van 2024 een uitvoerig onderzoek gestart. In de tussentijd verhuisde de school naar een tijdelijke locatie.
3.2.5 Meer zonnepanelen, meer LED en andere duurzaamheidsmaatregelen In 2024 zijn twee scholen, De Spoorzoeker en De Voorsprong, integraal verduurzaamd. Met behulp van landelijke en lokale (verduurzaming)subsidies zijn zij voorzien van zonnepanelen, isolatieglas, warmte-terugwin (WTW)-installaties en aanvullende thermische isolatie. Verder kregen nog zeven andere scholen (Benoordenhout, De Drentse Hoek, De Vlierboom, De Piramide, De Voorsprong, De Zuidwalschool, Inspecteur S. De Vriesschool) zonnepanelen en vervingen we op acht scholen de verlichting door LED.
Jaarverslag 2024
38
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
3.2.6 Ontwikkelingen Inkoop (inclusief rechtmatigheid bestedingen) De Haagse Scholen beoordeelt op een drietal momenten in het jaar de inkopen met een spendanalyse om in control te blijven inzake de rechtmatigheid op het gebied van de inkopen en richting te geven aan de Europese aanbestedingstrajecten. De scope van de spendanalyse wordt opgedeeld in “Centraal” (Bovenschools) en “Decentraal” (School). Ten opzichte van 2023 zijn door het verkregen inzicht via de periodieke inkoopdiagnoses en de personeelscapaciteit de onrechtmatige inkopen gelijk gebleven. Het onrechtmatigheidspercentage bedraagt op basis van de totale baten ultimo 2024 (€ 185.221.912) 2,19% (2023: 2,19%) De onrechtmatigheden te verdelen in onderstaande soorten: Categorie
Omschrijving
Beheershandeling
Foutbedrag
Cumulatief eind 2024
A
Er is geen contract afgesloten, maar dat had wel afgesloten moeten worden middels een Europese aanbesteding.
2024
Alle uitgaven in 2024 worden als foutbedrag aangemerkt.
€ 2.963.572,72
B
Een contract wordt jaarlijks verlengd (niet op basis van optiejaren).
2024
Alle uitgaven in 2024 worden als foutbedrag aangemerkt.
€ 260.605,60
C
Er is een meerjarig contract afgesloten, middels een onrechtmatige aanbesteding.
2023 of daarvoor
Er wordt geen foutbedrag aangemerkt.
D
Er is een meerjarig contract afgesloten, middels een onrechtmatige aanbesteding.
2024
De totale contractwaarde wordt aangemerkt als foutbedrag.
€151.784,00
E
Inkopen buiten contracten om.
2024
Alle uitgaven in 2024 worden als foutbedrag aangemerkt.
€ 688.660,90
€-
€
4.064.623,22
39
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
In 2024 hebben er 2 Europese aanbestedingen geen doorgang gehad en zijn er afwijkingsnotities geformuleerd. De aanbesteding van het Leerling administratie- en volgsysteem (LAS) heeft geen doorgang gehad. Ook de bouwkundige ondersteuning is in 2024 niet aanbesteed, omdat in 2025 de bouwkundige ondersteuning mogelijk anders wordt georganiseerd. In 2024 zijn de onderstaande aanbestedingen afgerond: Aanbesteding
Procedure
Leveranciers
Arbodienstverlening
Europese Aanbesteding
Arbo Unie B.V.
Buitenzonwering
Europese Aanbesteding
Decolux B.V.
Inkoop ondersteuning
Enkelvoudig Onderhandse Aanbesteding
Con Vigor
Alarmopvolging
Meervoudig Onderhandse Aanbesteding
Trigion B.V.
Jaarverslag 2024
40
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
41
3.3 ICT
In 2024 hebben we een aantal stappen gezet om ons ICT-beleid verder te
•
implementeren en de digitale veiligheid te versterken.
Naar aanleiding van geïnventariseerde veiligheidsrisico’s ten aanzien van de websites van scholen werken we aan het centraliseren van de webhosting en het aanbieden van een aantal standaard templates. Met als doel de websites
•
Zoals gepland in het ICT- beleid is in 2024 de volledige netwerkomgeving van de
eenvoudiger te kunnen beheren, veiliger te maken voor hacks en meer te
scholen, de wifi en firewalls aanbesteed via Sivon. In de zomer van 2024 tekenden we een contract met de firma Veldwerk. Deze organisatie werkte de uitrol van dit
•
Het netwerk voor ICT-coördinatoren is samengevoegd met het netwerk Digitaal
project verder uit en startte hiermee in de tweede helft van 2024. Het uiteindelijke
onderwijs. Deze twee netwerken trekken in het nieuwe schooljaar samen op in
doel is dat het schoolnetwerk inclusief wifi en firewalls voor iedere school wordt
de inzet van digitale technologie in het onderwijs. Vanuit dit netwerk geven we
gestandaardiseerd en geprofessionaliseerd. Daarnaast maakt iedere school na de
ook het digitale klaslokaal verder vorm. Het netwerk komt maandelijks bijeen,
migratie ook gebruik van hetzelfde netwerk dat wordt verzorgd door de dienst Veilig
afwisselend digitaal en fysiek. Met externe ondersteuning ontwikkelden we een
Internet van Sivon.
samenwerkmatrix die medewerkers een overzicht biedt van beschikbare applicaties
De aanbesteding van hardware ICT werkten we begin 2024 uit in een bestelservice
binnen Microsoft365 en de toepassing waarvoor het gebruikt kan worden.
met een kernassortiment van apparatuur. Scholen kunnen uit een centraal vastgesteld assortiment zelf hardware bestellen. •
standaardiseren met (wettelijk) verplichtte onderdelen. •
In november 2024 werden met behulp van een externe adviseur de eerste stappen gezet naar een aanbesteding van het ICT-beheer als in te kopen dienstverlening, onder andere door het ontwikkelen van een architectuurplaat van de beheeromgeving. Vanuit deze architectuur brengen we de nog te ontwikkelen onderdelen in kaart, wat in de fase daarna resulteert in een strategisch plan voor het ICT-beheer en basis is voor het programma van eisen voor de aanbesteding.
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
42
3.4 Informatiebeveiliging en privacy; in het belang van een digitaal veilige schoolomgeving
De Haagse Scholen vindt het uitermate belangrijk dat haar leerlingen en medewerkers
beveiligingsincidenten zijn gemeld. Het cybercrisis-noodplan is in 2024 ontwikkeld
kunnen leren en werken in een digitaal veilige schoolomgeving. Steeds vaker zien wij in
en is in concept gereed.
de media dat onderwijsinstellingen het doelwit zijn van cybercriminaliteit. Het is daarom van cruciaal belang dat persoonsgegevens goed beschermd worden. Het normenkader
DPIA’s in 2024
informatiebeveiliging en privacy voor funderend onderwijs beschrijft de normen voor
In 2024 is er binnen De Haagse Scholen één lokale DPIA (= een onderzoek gericht op
een digitaal veilige schoolomgeving. In het eerste kwartaal van 2024 is een projectplan
het in kaart brengen van mogelijke privacy risico’s bij gegevensverwerking) uitgevoerd.
ontwikkeld met als doel de scholen handvatten te geven om op een realistisch tempo
Deze DPIA betrof de applicatie Toddle. Door een intensieve samenwerking tussen de
aan het landelijke normenkader te voldoen.
IB-scholen, beleidsadviseur ICT, Privacy officers en de softwareontwikkelaars (in India) hebben we in een relatief korte termijn de DPIA en de mitigerende maatregelen kunnen
Binnen het projectplan zijn drie prioriteiten benoemd:
afronden.
1.
Actualiseren en communiceren Informatiebeveiliging en privacy (IBP) beleid
2.
Opstellen bewustwordings-voorlichtingsplan
Binnen De Haagse Scholen maken wij gebruik van AFAS en hebben wij de mogelijkheid
3.
Opstellen noodplan cybercrisis.
om Microsoft Copilot (= een AI-assistent binnen Microsoft365) te gebruiken. In 2024 is er voor AFAS en Copilot een landelijke DPIA afgenomen. AFAS is veilig bevonden,
In 2024 is het IBP (Informatiebeveiliging en privacy)-beleidsplan in concept opgesteld,
aanvullend vindt een lokale DPIA plaats naar omstandigheden binnen De Haagse
het plan wordt begin 2025 met stakeholders binnen de organisatie besproken.
Scholen.
Bewustwording is een cruciaal onderdeel van IBP. Het onder de aandacht brengen van ons menselijke gedrag en het effect op de informatiebeveiliging en privacy is
Uit de landelijke DPIA naar Microsoft Copilot is een aantal privacy risico’s aan het
een blijvend aandachtspunt binnen De Haagse Scholen. Het afgelopen jaar zijn we
licht gekomen. Het advies is dan ook om voorlopig geen gebruik te maken van deze
gestart met het maken van een nieuwe JIP-pagina, volledig in het teken van IBP.
applicatie. De Haagse Scholen heeft dit advies overgenomen en besloten om vooralsnog
Regelmatig worden nieuwsbrieven verstuurd die actuele onderwerpen behandelen,
geen gebruik te maken van Copilot of andere AI-applicaties.
te denken valt aan “veilig de vakantie in”, “filmen in de klas”, etc. Op de JIP-pagina kunnen alle medewerkers melding doen van een datalek. We zien dat in 2024 meer
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
Ontwikkelingen rond AI gaan razendsnel De (digitale) wereld om ons heen verandert constant. Zeker op het gebied van AI. Deze nieuwe technologie brengt ongekende mogelijkheden met zich mee. Er schuilen echter ook gevaren in. Op basis van onze verantwoordelijkheid, de AVG en AI-act, vindt De Haagse Scholen dat er eerst gekeken moet worden hoe wij op een verantwoorde wijze gebruik kunnen maken van deze nieuwe technologie. In dat kader is er eind 2024 een start notitie AI geschreven en start in 2025 een proeftuin AI in klein verband, in een beveiligde omgeving om ervaringen op te doen met en onderzoek te doen naar de mogelijke meerwaarde van AI voor het onderwijs in de klas.
Cameratoezicht Een veilige schoolomgeving heeft met meerdere factoren te maken. Een van de mogelijkheden is gebruik te maken van cameratoezicht. Door het plaatsen van camera’s, kan echter ook sprake zijn van een inbreuk doen op de privacy van betrokkenen. Het is van belang om betrokkenen goed te informeren en van tevoren helder te hebben wat de reden van het cameratoezicht is. In 2024 heeft een inventarisatie plaats gevonden op de scholen naar het gebruik van cameratoezicht. 27 scholen maken gebruik van cameratoezicht. Naar aanleiding van deze inventarisatie is er een start gemaakt met een pre-DPIA naar cameratoezicht en zijn afspraken gemaakt over een verantwoord en veilig gebruik van camera’s.
De Functionaris Gegevensbescherming De Haagse Scholen kent een externe Functionaris Gegevensbescherming. De Functionaris Gegevensbescherming is een cruciale schakel in het waarborgen van (wettelijke) eisen omtrent privacy en gegevensbescherming. De Functionaris Gegevensbescherming is binnen De Haagse Scholen onafhankelijk, extern gepositioneerd en voert zijn werkzaamheden uit in nauwe samenspraak met de Privacy officer.
Jaarverslag 2024
43
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
44
3.5 Strategische communicatie
Naast de aandacht voor reguliere communicatieondersteuning is er ook meer aandacht
•
Aandacht voor interne communicatie binnen het bestuurskantoor met focus op
voor strategische communicatie op concernniveau. Profilering van De Haagse
de verbetering van de samenwerking en borging van informatie. In 2024 heeft
Scholen draagt bij aan de zichtbaarheid van de organisatie en het versterken van een
de voorbereiding plaatsgevonden, in 2025 wordt dit geeffectueerd middels
DHS-community. Dat heeft als voornaamste doel het leggen van verbinding en het
governance workshops en trainingen.
bevorderen van solidariteit tussen collega’s, maar zeker ook het interesseren van nieuwe medewerkers voor De Haagse Scholen.
•
Op initiatief van de communicatieadviseur van De Haagse Scholen is er sinds afgelopen jaar een kwartaaloverleg met de communicatieadviseurs van de grote schoolbesturen (Lucas & SCOH) in Den Haag. Het doel is meer samen op te trekken
In 2024 waren er op communicatie-gebied de volgende ontwikkelingen: •
Communicatie is binnen de organisatie verplaatst van de afdeling Beleid & Advies naar de afdeling Bestuurssecretariaat, om zo meer aan te sluiten bij en ondersteuning te bieden aan het (college van) bestuur,
•
Voorbereiding van de nieuwe strategische koers van De Haagse Scholen, het concept en de inzet van communicatie specifiek voor het proces rondom herformulering van onze strategische koers. Daarna zal communicatie thematisch ingezet worden op de pijlers uit de nieuwe strategische koers.
•
Jaarmagazine van De Haagse Scholen diende voor de zomervakantie 2024 als lichte aftrap van deze nieuwe strategische koers en als verbindend middel voor onze collega’s, waarin we met trots ontwikkelingen binnen De Haagse Scholen delen, voor en door collega’s,
in gemeentelijke en landelijke wervingscampagnes en kennis & ervaring te delen.
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
4.
Financiële verantwoording
Jaarverslag 2024
45
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
4.1 Financieel resultaat 2024: afbouw van (NPO) reserves
Over 2024 heeft De Haagse Scholen een negatief financieel resultaat behaald van -/- € 6,1 miljoen. Grotendeels betrof dit negatieve resultaat de afbouw van NPO bestemmingsreserves, die eerdere jaren waren gevormd met NPO middelen die door hun grote omvang niet direct uitgegeven konden worden. Meerjarig streven we naar negatieve resultaten, omdat de reserves van de organisatie boven de signaleringswaarde voor bovenmatig vermogen liggen. Ook komende jaren begroten we negatieve financiële resultaten. Na het wegvallen van de NPO-middelen worden (tijdelijke) onderwijsactiviteiten en onderwijs ondersteunend personeel geleidelijk weer afgebouwd, waardoor kosten meerjarig dalen. In de tussentijd bouwen we de bovenmatige reserves af. Begroot was -/- € 8,0 miljoen verlies in 2024. Het verschil tussen realisatie en begroting wordt primair verklaard door hogere rente-inkomsten. De rente-inkomsten waren € 1,9 miljoen hoger dan begroot door hogere interestpercentages (voorzichtig begroot). Het operationeel financieel resultaat is nagenoeg overeenkomstig de begroting. Op een lager detailniveau van baten en lasten zijn er wel verschillen met de begroting (zie volgende paragrafen).
Jaarverslag 2024
46
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
Tabel: meerjarige staat van baten en lasten
2023
Begroting 2024
Realisatie 2024
2025
2026
2027
Verschil 2024-begr
Verschil 2023-2024
Rijksbijdragen
168.612
162.323
167.853
169.232
162.130
163.942
5.530
-759
Overige bijdr. overheid
10.684
8.428
9.953
10.636
9.256
9.256
1.526
-730
Overige baten
6.876
6.100
7.384
7.602
6.075
6.058
1.284
508
Totaal baten
186.171
176.850
185.190
187.469
177.462
179.256
8.340
-981
Personeelslasten
152.741
156.872
160.519
160.602
149.246
149.119
3.647
7.779
Afschrijvingen
3.130
2.565
3.116
3.186
3.259
3.263
551
-14
Huisvestingslasten
13.381
13.384
14.981
15.383
15.372
15.330
1.597
1.600
Overige lasten
14.438
12.445
14.991
14.348
14.319
13.112
2.546
553
Totaal lasten
183.690
185.267
193.607
193.519
182.197
180.824
8.341
9.918
Saldo baten en lasten
2.481
-8.417
-8.418
-6.050
-4.734
-1.568
-1
-10.899
Saldo fin. baten en lasten
1.267
395
2.315
800
400
400
1.920
1.047
Totaal resultaat
3.749
-8.022
-6.103
-5.250
-4.334
-1.168
1.919
-9.851
(* 1.000,-) Baten
Lasten
Saldo
47
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
48
4.2 Staat van baten en lasten meerjarig (A2): van positieve naar negatieve resultaten
4.2.1 Toelichting baten
In vergelijking met 2023 namen de Rijksbaten ook af door het wegvallen van de NPO-bekostiging. Een belangrijke verklaring voor de hogere Rijksbaten in vergelijking
De belangrijkste bepalende factor voor de bekostiging is het leerlingaantal. Dit aantal
met de begroting 2024, was de indexatie. De begroting was opgesteld op loon-/prijspeil
nam af in 2023 en 2024. Op stedelijk niveau wordt ook in de komende jaren een daling
2023. De doelsubsidies van het Rijk zijn juist flink toegenomen in 2024, vooral door
van het aantal leerlingen verwacht als gevolg van de demografische ontwikkeling
de subsidies School en omgeving, Verbetering basisvaardigheden en Brugfunctionaris.
in de stad. Vanwege de hoge mate van onzekerheid is het leerlingaantal constant
Komende jaren verwachten we geen verdere stijging van de subsidiestromen.
begroot na 2025. Afgelopen jaren zagen we dat negatieve demografische prognoses
De bekostiging voor opvang van asielzoekers en overige vreemdelingen is fors gedaald,
van leerlingaantallen vaak niet (volledig) gerealiseerd werden door de komst van
onder andere door kleinere aantallen.
nieuwkomers, waarvan De Haagse Scholen een relatief groot aantal opvangt. Het bestuur houdt echter wel rekening met verdere daling en zal in deze context het
De gemeentelijke subsidies waren lager dan 2023 door de afbouw van de subsidie
kleine scholenbeleid van de stichting herzien.
voor het Leerkansenprofiel. Daar tegenover stonden enkele nieuwe (niet begrote) gemeentelijke subsidies en een te laag begrote overgangsregeling in 2024.
Tabel: meerjarige ontwikkeling leerlingaantal (A1)
De hogere Overige baten zijn het gevolg van gestegen vrijwillige ouderbijdragen en 1-feb-23
1-feb-24
1-feb-25
1-feb-26
1-feb-27
Basisscholen
13.519
13.388
13.024
13.024
13.024
Speciale basisscholen
551
551
522
522
522
(Voortgezet) Speciaal Onderwijs
1.008
1.030
1.008
1.008
1.008
Totaal
15.078
14.969
14.554
14.554
14.554
hogere vergoedingen voor de tussenschoolse opvang. Ook zijn er niet begrote subsidies ontvangen voor betere ventilatie van een aantal schoolgebouwen.
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
vergelijking met vorig jaar, doordat deze pas halverwege 2023 is ingegaan.
4.2.2 Toelichting lasten
Premies voor het Vervangingsfonds/Participatiefonds en pensioenpremies (werkgeversdeel) zijn daarentegen gedaald. De komende jaren zijn begroot
De salarislasten zijn veruit de grootste kostenpost van De Haagse Scholen.
tegen het huidige loonpeil.
De belangrijkste variabele die de omvang bepalen is het aantal fte in dienst. Onder de personeelslasten staan naast loonkosten ook overige personele lasten. Deze uitgaven waren € 4,3 miljoen hoger dan begroot, met name
Tabel: meerjarige ontwikkeling personeelsformatie (A1)
door meer externe inhuur en in mindere mate door extra lasten voor 2023
2024
2025
2026
2027
Directie/ MT
85
90
91
90
91
Onderwijs ondersteunend personeel
569
579
533
512
506
Onderwijzend personeel
924
917
881
862
854
Totaal fte
1578
1586
1505
1464
1451
opleiding en training. Vooral de inzet van uitzendbureaus nam fors toe ten opzichte van eerdere jaren, samenhangend met gestegen ziekteverzuim. Ontvangen UWV vergoedingen voor met name zwangerschaps- en ouderschapsverlof waren begroot op het niveau van 2023, maar uiteindelijk afgerond € 0,9 miljoen hoger in 2024. De afschrijvingslasten zijn redelijk stabiel door de jaren. De huisvestingslasten waren € 1,6 miljoen hoger dan begroot. Dit werd
In de loop van 2024 is de personeelsformatie toegenomen, dit was het geval in
in het bijzonder veroorzaakt door de onderhoudslasten. De nieuwe
onderwijsondersteunend personeel. Door ondersteunend personeel aan te nemen
administratieve methodiek voor de onderhoudsvoorziening ging gepaard
vervullen scholen niet vervulde vacatures voor leerkracht en worden ook diverse
met moeilijk voorspelbare kosten in 2024.
subsidieactiviteiten uitgevoerd. Het aantal leerkrachten daalde echter en zal komende jaren door pensionering verder afnemen naar verwachting. Door het onderwijs anders
De overige lasten waren € 2,4 miljoen hoger dan begroot. In de begroting
te organiseren kunnen we volstaan met minder onderwijzend personeel. Vanaf medio
was juist uitgegaan van een daling ten opzichte van 2023. De belangrijkste
2025, als de NPO-middelen uitgeput zijn, zal de personeelsformatie ook in zijn geheel
verschillen zijn kostenstijgingen voor licenties voor (digitale) leermiddelen,
moeten gaan dalen. Dit heeft onvermijdelijk ook gevolgen voor het onderwijsaanbod,
voedingsmiddelen voor leerlingen (o.a. schoolontbijt van het Jeugd Educatie
dat afgelopen jaren verruimd is geweest.
Fonds), activiteiten voor leerlingen en externe leerlingbegeleiding.
Ten opzichte van de begroting waren in totaal 8 fte minder medewerkers in dienst, wat een voordelig hoeveelheidsverschil van € 696k uitmaakt. Een tweede bepalende factor voor de loonkosten is de cao primair onderwijs. Medio 2024 is een salarisstijging van 4,9% ingegaan. Ook de voorgaande cao (+10%) leidt in 2024 nog tot hogere lasten in
49
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
50
4.3 Balans in meerjarig perspectief (A2): reserves dalen door nieuwe onderhoudsvoorziening Balans
Realisatie Realisatie Realisatie 2022 2023 2024
Begroot 2025
Begroot 2026
Begroot 2027
Begroot 2028
Vaste activa Immateriële vaste activa
-
-
Materiële vaste activa
13.562
16.252
19.753
Financiële vaste activa
-
-
-
13.562
16.252
19.753
Begroot 2025
Begroot 2026
Begroot 2027
Begroot 2028
21.507
21.507
-
-
-
Algemene reserves publiek
52.942
55.962
35.793
30.459
26.064
24.896
25.357
21.073
19.935
19.707
Algemene reserve publiek
41.722
46.340
32.395
30.399
26.064
24.896
25.357
-
-
-
Bestemmingsres. Publiek (NPO)
10.277
9.438
3.253
-
-
-
-
21.073
19.935
19.707
Overige res.& fondsen
184
184
145
60
-
-
-
Reserve privaat
1.033
1.033
1.294
1.294
1.294
1.294
1.294
Totaal eigen vermogen
53.246
56.995
37.088
31.753
27.359
26.191
26.652
Voorzieningen
11.893
12.599
27.069
27.069
27.069
27.069
27.069
Vlottende activa Voorraden
Realisatie Realisatie Realisatie 2022 2023 2024
Eigen vermogen -
Totaal vaste activa
Balans
-
-
-
-
-
-
-
13.433
23.212
21.242
21.242
21.242
21.242
21.242
-
-
-
-
-
-
-
Liquide middelen
53.903
56.210
39.509
32.421
28.460
28.431
29.119
Totaal vlottende activa
67.337
79.422
60.752
53.663
49.703
49.673
50.362
Langlopende schulden
-
-
-
-
-
-
-
Totaal activa
61.135
95.674
80.505
75.170
70.776
69.608
70.069
Kortlopende schulden
15.759
26.080
16.349
16.349
16.349
16.349
16.349
Totaal vreemd vermogen
27.652
38.679
43.417
43.417
43.417
43.417
43.417
Totaal passiva
80.899
95.674
80.505
75.170
70.776
69.608
70.069
Vorderingen Effecten
Vreemd vermogen
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
In de balans van 2024 is de grootste mutatie de toepassing van een nieuwe methode voor de onderhoudsvoorziening. Dit is een structurele, meerjarig doorwerkende, stelselwijziging. Vanwege nieuwe regelgeving koos het bestuur ervoor om de oude egalisatiemethode, die niet langer meer is toegestaan, te vervangen voor de componentenmethode. Het gevolg is een stijging van de voorziening met € 13,8 miljoen per 1/1/2024 en een gelijktijdige daling van de algemene reserve. Hiervoor heeft het bestuur naast bovenschoolse reserves ook bovenmatige reserves van scholen moeten inzetten. Deze mutatie heeft een impact op de financiële kengetallen, waaronder het weerstandsvermogen en de signaleringswaarde voor bovenmatige reserves. De reserves dalen in 2024 verder door het financieel resultaat. Komende jaren dalen de reserves opnieuw door begrote verliezen. De NPO bestemmingsreserve daalde hard in 2024 en raakt in de loop van 2025 uitgeput. De liquide middelen daalde mee met deze verliezen. De kortlopende schulden zijn aanzienlijk afgenomen in 2024 nadat deze incidenteel in 2023 fors gestegen waren door voorgeschoten doelsubsidies van het Rijk en door een aantal lopende bouwprojecten. Inmiddels zitten de kortlopende schulden weer op een niveau vergelijkbaar met 2022. De vorderingen op de balans wordt grotendeels veroorzaakt door meerdere nog af te rekenen bouwprojecten.
Een aantal projecten is inmiddels afgerond, waardoor naar verwachting deze post gaat dalen in 2025. Verder zijn zowel de kortlopende schulden als de vorderingen meerjarig stabiel begroot, omdat ze moeilijk voorspelbaar zijn (en relatief weinig betekenis hebben voor het financieel management). De materiële vaste activa nemen toe door investeringen van scholen in vooral ICT en leermiddelen en door bovenschoolse investeringen in verduurzaming van schoolgebouwen.
Jaarverslag 2024
51
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
52
4.4 Financieel beheer
Deze paragraaf gaat in op aspecten van het financieel beheer waarover verantwoording
De Inspectie hanteert ook een signaleringswaarde om de aanwezigheid van bovenmatig
moet worden afgelegd op basis van de regelgeving.
eigen vermogen te bepalen. Schoolbesturen moeten eigen vermogen boven de signaleringswaarde verantwoorden.
4.4.1 Vermogenspositie meer dan voldoende
Eind 2024 bedroeg het totale publieke eigen vermogen van De Haagse Scholen € 35,8 miljoen. Op grond van de formule van de Inspectie zou de bovengrens liggen bij
Het weerstandsvermogen van De Haagse Scholen is meer dan toereikend. Dit getal
€ 29,0 miljoen. Dit overschot aan eigen vermogen is afgelopen jaren ontstaan door
is een indicator waarmee we berekenen in hoeverre we risico’s financieel op kunnen
grote bedragen aan incidentele bekostiging (o.a. NPO) die maar beperkt waren in te
vangen. Het beschikbare weerstandsvermogen in de vorm van algemene reserves
zetten als gevolg van het lerarentekort, zie voorgaande paragrafen. Van dit bovenmatige
(publiek en privaat, exclusief bestemmingsreserve NPO) bedroeg eind 2024 € 33,8
eigen vermogen bevindt zich € 3,2 miljoen in de NPO bestemmingsreserve. Corrigeren
miljoen (2023 nog € 47,6 miljoen). De laatste risicoanalyse in opdracht van De Haagse
we het eigen vermogen hiervoor, dan resteert een algemene reserve van € 32,5 miljoen,
Scholen door Aon in 2022, kwam uit op een minimaal benodigd weerstandsvermogen
niet ver boven de signaleringswaarde. Naar verwachting zal de reserve in de loop van
van € 17,8 miljoen.
2025 onder de signaleringswaarde zakken en is geen sprake meer van bovenmatigheid.
De algemene indicator die de Inspectie van het Onderwijs hanteert voor het minimale weerstandsvermogen geeft een blijvend positief beeld. Nu en in de toekomst (op basis van de begroting) blijft de score ruim voldoende. Dat betekent dat de reserve >5% van de baten groot is.
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
53
Tabel: kengetallen vermogenspositie
Kengetal
Realisatie Realisatie 2023 2024
Signaleringswaarde ondergrens reserve (eigen vermogen/totale baten)
0,31
Signaleringswaarde bovengrens eigen vermogen
2,19
0,20
1,23
2025
2026
2027
Signalering
0,17
0,15
0,15
Ondergrens: <0,05
0,99
0,87
0,86
Bovengrens: > 1,0
Liquiditeit is het vermogen om te kunnen voldoen aan alle betalingsverplichtingen op de korte termijn. Uit de tabel blijkt dat dat dit geen enkel risico is op basis van de verwachte kasstromen. De (operationele) inkomende kasstroom, die bijna volledig bestaat uit betaling van de Rijksbekostiging en vergoedingen van de gemeente, is genoeg om aan alle betalingsverplichtingen te voldoen. De uitgaande kasstroom wordt gedomineerd door de personeelslasten en (in mindere mate) betalingen aan crediteuren in de exploitatie. Kasstromen uit financieringsactiviteiten zijn er niet, op de rentebaten en -lasten van de rekening courant en (spaar)deposito’s bij de Nederlandse staat (Schatkistbankieren) na.
4.4.2 Uitgaande kasstroom toegenomen
Eigen liquiditeit dekt volledig alle investeringsactiviteiten in materiële vaste activa.
Per saldo namen de liquide middelen af met € 16,7 miljoen, tot een bedrag van
Omdat er geen leningen nodig zijn en het vreemd vermogen beperkt blijft tot
€ 39,5 miljoen. De afname komt deels door het negatieve resultaat (zie vorige
vooruitbetaalde bedragen van debiteuren (Rijk, gemeente), is en blijft de solvabiliteit
paragraaf), maar ook door daling van de kortlopende schulden en door investeringen.
zeer hoog en geen enkel risico.
Het kas-stroomoverzicht in de jaarrekening 2024 geeft nadere detailinformatie. Tabel: kengetal solvabiliteit
De meerjarenbegroting in het bestuursplan geeft een dalende kasstroom, als gevolg van negatief begrote resultaten. In de volgende tabel staan de financiële kengetallen voor liquiditeit.
Solvabiliteit (eigen vermogen +voorzieningen / totale passiva)
Tabel: kengetal liquiditeit
Kengetal
Liquiditeit (vlottende activa/kort vreemd vermogen)
Kengetal
Realisatie Realisatie 2023 2024 3,05
3,72
2025
2026 2027
Signalering
3,28
3,04
Ondergrens: <0,75
3,04
Realisatie Realisatie 2023 2024 0,73
0,80
2025
2026 2027
Signalering
0,78
0,77
Ondergrens: <0,30
0,77
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
4.4.3 Risicomijdend treasurybeleid levert (alsnog) veel rente op
54
4.4.4 Investeringsbeleid ongewijzigd De scholen zijn beslissingsbevoegd om te beslissen over hun investeringen, zonder dat
Er waren in 2024 geen afwijkingen van de regels in het Treasurystatuut. In dit document
het bestuur beperkingen oplegt op grond van (beperkte) liquiditeit. Om het effect van
staat het beleid voor het aantrekken en wegzetten van liquide middelen, volgens de
de investeringen op de jaarlijkse exploitatie van iedere individuele school te bepalen,
voorschriften in de Regeling beleggen, belenen en derivaten OCW (gewijzigd d.d.
maakt iedere school een meerjaren investeringsbegroting. Hierin zijn ICT, lesmethodes
19 december 2018).
en meubilair de grootste posten.
Een risicomijdend treasurybeleid staat centraal. Alleen beleggen in risicoarme financiële
De financieel-administratieve kaders voor de verwerking van investeringen liggen
producten, waaronder staatsobligaties en deposito’s is mogelijk, na de raad van toezicht
vast in een beleidsnotitie “activeren en afschrijven”. Voor gebouwonderhoud is
geïnformeerd te hebben. Belegging van overtollige liquide middelen in aandelen, opties,
een voorziening gevormd, die is gebaseerd op een meerjaren onderhoudsplan.
derivaten (of financiële instrumenten zoals renteswaps) is niet toegestaan. Het aangaan
Het onderhoudsplan bevat naast de onderhoudslasten (uit de voorziening) ook
van leningen vergt goedkeuring van de raad van toezicht.
investeringen in materiële vaste activa voor de verduurzaming van schoolgebouwen. Deze investeringen verdienen zichzelf terug met lagere energielasten.
De enige toegepaste beleggingsvorm in 2024 waren spaardeposito’s bij het Schatkistbankieren (Nederlandse Staat). Op 31-12-2024 was € 20 miljoen aan
In 2024 was sprake van € 6,6 miljoen aan investeringen, grotendeels op de scholen
liquiditeiten van De Haagse Scholen belegd in spaardeposito’s met een looptijd van
(2023: € 5,8 miljoen). Begroot was € 4,1 miljoen. Er is meer dan een miljoen euro
12 maanden. Een jaar eerder op balansdatum was dit € 25 miljoen. In de jaarrekening is
geïnvesteerd in verduurzaming, wat niet als zodanig was opgenomen in de begroting.
een specificatie van de deposito’s opgenomen (o.a. omvang, vrijval van beleggingen en
De rest van het verschil met de begroting wordt grotendeels veroorzaakt door meer
looptijden) conform artikel 10 van de Regeling beleggen, belenen en derivaten. De rest
aanschaf van meubilair en ICT middelen (laptops, tablets) ten behoeve van het
van de liquiditeiten stond op de centrale rekening courant van het Schatkistbankieren en
onderwijsproces door scholen. Daar staat een afname tegenover van investeringen
(in beperkte mate) op betaalrekeningen van scholen bij ING. In 2024 was in totaal sprake
in onderwijsleermiddelen. Deze afname wordt hoofdzakelijk veroorzaakt doordat
van € 2,3 miljoen aan rente-inkomsten (in 2023: € 1,3 miljoen).
lespakketten steeds meer als “totaalpakket” worden afgenomen van uitgevers in een licentiemodel, in plaats van aangekocht. Daardoor stijgen de licentiekosten in de
De stijging is vooral het gevolg van hogere rentes. Er zijn (en waren in 2024) geen
exploitatie en dalen de investeringen in leermiddelen.
uitstaande leningen, aangetrokken leningen en andere beleggingen, zoals afgesloten derivatenovereenkomsten binnen De Haagse Scholen.
De komende jaren verwachten we jaarlijkse investeringen die variëren tussen afgerond € 3 miljoen en € 5 miljoen. De materiële vaste activa blijven als gevolg ongeveer gelijk.
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
4.4.5 Beleid omtrent de allocatie van middelen niet gewijzigd
55
De afdracht valt uiteen in een viertal bestemmingen: •
Bestuur en dienstverlening aan scholen (bestuurskantoor): hieronder vallen de lasten van het college van bestuur, GMR en de (staf)afdelingen Beleid & Advies,
De Haagse Scholen wil dat zoveel mogelijk geld vloeit naar de scholen, ten gunste van
Bedrijfsvoering en het Bestuurssecretariaat. Hier zijn naast de strategische
het onderwijs aan leerlingen. Scholen ontvangen de Rijksbekostiging (per brin-nummer)
beleidsvorming en control de centrale ondersteuning aan de scholen belegd.
integraal, waarna zij een percentage van deze bekostiging afdragen voor verschillende
•
doelen. Dit afdrachtspercentage was in 2024 hoger dan in 2023, maar lager dan de
voor de schoolgebouwen (onderhoud, energie, schoonmaak, etc.) is centraal belegd,
jaren daarvoor. De stijging in 2024 wordt met name verklaard door een overschot in 2022 op een paar doelbestemmingen die verrekend zijn met de scholen in 2023.
Exploitatie van de schoolgebouwen: de verantwoordelijkheid en daarmee het budget waarvoor de scholen een deel van de bekostiging afdragen.
•
Personele risico’s: grote risico’s in het personeelsmanagement van de scholen
In 2024 waren afdrachtspercentages weer kostendekkend begroot. 2025 zal ongeveer
zijn op grond van het uitgangspunt van solidariteit centraal ‘verzekerd’. Dit betreft
vergelijkbaar zijn met 2024.
lasten als gevolg van hoog ziekteverzuim, boventalligheid van personeel, eigen risico uitkeringen Vervangingsfonds/Participatiefonds, overgangsregeling BAPO (extra lasten oudere medewerkers) en betaald ouderschapsverlof waarvoor scholen
Tabel: afdracht van de lumpsum Rijksbekostiging door scholen per bestedingsdoel
vergoedingen ontvangen.
2022
2023
2024
2025
7,5%
6,9%