RIS323100 Bijlage 1 Jaarverslag 2024 DeHaagseScholen
Tekst van het document
Jaarverslag
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
Inhoud Voorwoord
3
Deel I / Bestuursverslag
4
1. 1.1 1.2 1.3 1.4
De Haagse Scholen in het kort Onze organisatie Governance Samenwerkingspartners en verbonden partijen Klachtenbehandeling en beroepsinstanties
5 9 11 12 13
2. 2.1 2.2 2.3 2.4
Ontwikkeling onderwijs 16 Onderwijskwaliteit 17 Passend en inclusiever onderwijs 21 Toekomstgericht en toekomstbestendig onderwijs 23 Integraler onderwijs 27
3. 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5
Ontwikkeling organisatie HR Huisvesting en facilitaire zaken ICT Informatiebeveiliging en privacy Communicatie
29 30 37 41 42 44
4. 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5
Financiële verantwoording Financieel resultaat 2023 Staat van baten en lasten meerjarig Balans in meerjarig perspectief Financieel beheer Risico’s en risicobeheersing
45 46 48 50 52 56
5. Bijlagen Nevenfuncties college van bestuur Hoofd- en nevenfuncties leden raad van toezicht Verslag raad van toezicht Rooster van aftreden raad van toezicht Verslag gemeenschappelijke medezeggenschapsraad Overzicht van de scholen
60 61 62 64 69 70 73
Deel II / Jaarrekening
74
Deel III / Overige gegevens
153
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant
154
2
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
3
Voorwoord Het afgelopen jaar hebben wij onszelf uitgedaagd om na te denken over
Helaas zien wij ook dat dit jaar de onderwijsresultaten wat zijn gedaald.
het onderwijs van de toekomst. En specifiek hoe dat er voor De Haagse
Dat staat in schril contrast met de mooie ontwikkelingen die onze scholen
Scholen uitziet. Ons huidige ambitiestatement is niet meer passend bij
maken. Het verrast ons niet dat de onderwijsresultaten onder druk staan.
de uitdagingen waar we vandaag de dag in het onderwijs mee te maken
Een stevig tekort aan bevoegde leerkrachten op een aantal scholen en een
hebben. Dit vraagt van ons dat wij als organisatie wendbaar en veerkrachtig
complexer wordende instroom maken de opgave ingewikkeld. We weten wat
zijn en een strategie ontwikkelen die aansluit bij de veranderingen in onze
ons te doen staat en we hebben de kennis en ervaring om dat te doen.
samenleving. We zetten daarvoor een stip op de horizon en kijken 10 jaar
We vertrouwen dus op onze mogelijkheden om de resultaten op een goed
vooruit: het jaar 2035. Wat hebben onze leerlingen nu nodig, om dan goed
niveau te houden.
te kunnen functioneren in de maatschappij? In 2024 hebben we onderzoek gedaan en onze interne organisatie betrokken om helder te krijgen waar
Waar we de komende jaren ook moeten interveniëren is ons begrotingsbeleid.
onze focus moet liggen. We zijn inmiddels een goed eind op weg en zien
Door het wegvallen van de middelen uit het Nationaal Programma Onderwijs
een rode draad aan thema’s terugkomen die een plek krijgen in onze nieuwe
en minder gemeentelijke subsidies moeten we scherper aan de wind varen.
strategische koers. We hebben dan ook heel veel zin om daarmee aan de
Daarbij moeten we rekening houden met een dalend leerlingaantal op
slag te gaan en de komende 10 jaar weer het beste onderwijs voor onze
stichtingsniveau op basis van de demografische ontwikkeling van Den Haag.
leerlingen te kunnen bieden. Ondanks al deze uitdagingen blijft het onderwijs een prachtig vakgebied. Goed onderwijs valt of staat met onze eigen mensen. Door het lerarentekort
Het bereidt onze nieuwe generatie voor op de wereld van morgen en wij
zijn we genoodzaakt het onderwijs anders te organiseren. We zien dat
blijven ons daar onverminderd voor inzetten. Dat doen wij samen met onze
onze scholen dat vaak oppakken vanuit die urgentie, maar gaandeweg een
collega’s, heel veel dank voor jullie harde werken. Raad van toezicht en GMR,
mooie onderwijsvisie ontwikkelen die de noodzaak overstijgt. Deze transitie
veel dank voor jullie vertrouwen en kritisch meedenken en onze partners in de
brengt mooie bijeffecten met zich mee, zoals breder en rijker onderwijs
stad, laten we er samen weer voor gaan.
en schoolteams die wendbaarder en meer divers zijn. We zijn dan ook trots op onze schoolteams, die ondanks de tekorten de uitdaging aangaan
Karen Peters en Wiely Hendricks
om hun onderwijs(organisatie) te veranderen. De kracht hiervoor zit in de
College van bestuur
schoolteams.
De Haagse Scholen
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
Deel I Bestuursverslag
Jaarverslag 2024
4
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
1.
De Haagse Scholen in het kort
Jaarverslag 2024
5
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
De Haagse Scholen in het kort De Haagse Scholen is een stichting voor primair en speciaal openbaar onderwijs. Op onze 51 scholen verzorgen wij met ca. 2.000 onderwijsprofessionals onderwijs aan ca. 15.000 leerlingen in de leeftijd van 4 tot 18 jaar. De Haagse Scholen kenmerkt zich door haar openbare identiteit; ieder kind is welkom op één van onze scholen. De scholen zijn goed verspreid over de stad, voor ieder kind in Den Haag is er een openbare school in de nabije omgeving, op loop- dan wel fietsafstand. Een overzicht van alle scholen is te vinden in de bijlage. Daarnaast zijn alle scholen ook te vinden op de website van De Haagse Scholen en op Scholenwijzer Den Haag. De Haagse Scholen kent een grote diversiteit aan leerlingen en scholen. Met ons brede aanbod aan SBO, SO en VSO scholen en expertise op dat vlak hebben we een regionale functie als het gaat om het speciaal onderwijs. Een aantal van onze reguliere basisscholen kent een bijzonder onderwijsconcept; Montessori, Dalton, OGO en IB-PYP. Naast aandacht voor de basisvaardigheden taal, rekenen, wereldburgerschap en digitale geletterdheid is er op onze scholen ook ruim aandacht voor o.a. techniek-, bewegingsonderwijs en culturele vorming.
Jaarverslag 2024
6
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
De missie van De Haagse Scholen is: ‘We bereiden onze leerlingen voor op de wereld van morgen’
voor een strategische heroriëntatie, gericht op een termijn van tien jaar. Centraal
Onderwijsinhoudelijke doelen zijn een brede ontwikkeling,
stond de vraag: ‘Welke beloftes en ambities willen we in 2035 waarmaken voor onze
grotere leermotivatie, onderzoekende houding en vaardigheden.
leerlingen, ouders en samenleving?’
De missie hebben wij vertaald in zes beloften aan leerlingen en
Een gezamenlijke aanpak
hun ouders: vaste waarden om te werken aan goed onderwijs voor
Uit de evaluatie van het vorige strategische proces hebben we waardevolle inzichten
iedere leerling. Deze beloften kan je lezen via deze link.
gehaald die dit jaar als basis dienen voor onze aanpak. Hoewel het college van bestuur eindverantwoordelijk is, hebben we in 2024 gekozen voor een intensief en breed
Hier werken we aan met drie pijlers van het ambitiestatement:
gedragen traject. Hierbij hebben we collega’s van de werkvloer, de raad van toezicht,
onderwijsvernieuwing, professionalisering en profilering.
de Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad, de kinderraad en externe ketenpartners actief betrokken.
Onze strategie en sturingsvisie: 2035 – dichterbij dan je denkt
Het Strategisch LeiderschapsTeam (SLT), bestaande uit collega’s van vijftien
In 2024 hebben we grote stappen gezet in het herzien en vernieuwen
Strategie om onze visie voor 2035 te concretiseren in ambities en beloften.
verschillende scholen, speelde een centrale rol. Zij werkten samen met de beleidsgroep
van het strategisch beleid van De Haagse Scholen. Dit was een jaar waarin we samenwerkten aan een toekomstvisie die ons voorbereidt
Drie routes naar de toekomst
op het onderwijs van 2035. Ons doel hierbij is: een strategie
In 2024 werkten we vanuit drie strategische routes:
ontwikkelen die niet alleen aansluit bij de veranderingen in onze
1.
samenleving, maar ook recht doet aan onze identiteit, professionele
De 10-jaarsroute: Het vormgeven van de langetermijnvisie op het onderwijs van 2035.
cultuur en ambities voor de komende tien jaar.
2.
Waarom een nieuwe strategie?
3.
De middellangetermijn route (2 tot 4 jaar): Het bepalen van speerpunten en ambities voor de korte termijn.
Het huidige ambitiestatement, oorspronkelijk opgesteld in 2012
De dagelijkse praktijk: Het continu verbeteren van ons onderwijs aan de hand van bestuurlijke prioriteiten uit het bestuursplan.
en aangescherpt in 2019, voldoet niet langer aan de uitdagingen en dynamiek van de afgelopen vijf jaar. Grote maatschappelijke
Deze integrale aanpak zorgt ervoor dat onze strategie niet alleen visionair is, maar ook
vraagstukken, zoals digitalisering, kansengelijkheid en duurzaamheid,
praktisch toepasbaar in de dagelijkse praktijk.
hebben directe impact op het onderwijs. Daarom hebben we gekozen
7
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
Resultaten en voortgang in 2024 •
Strategische thema’s bepaald: Het SLT en onze beleidsgroepen hebben gewerkt aan een set kernambities en beloftes die richting geven aan onze strategie.
•
Betrokkenheid vergroot: Door participatie van diverse stakeholders hebben we een breed draagvlak gecreëerd. De kinderraad bracht waardevolle inzichten vanuit het perspectief van onze leerlingen.
•
Openbaar onderwijs in gesprek: Met het thema ‘DHS en de maatschappij’ hebben we binnen en buiten onze scholen gesprekken op gang gebracht over onze identiteit als openbare onderwijsorganisatie.
•
Voorbereiding op het nieuwe ambitiestatement: De bouwstenen voor het ambitiestatement 2025-2030 zijn in kaart gebracht, waaronder de missie, visie, unieke waarden en speerpunten.
In onze sturingsvisie creëren wij de voorwaarden voor scholen om het aanbod van hun school zo goed mogelijk af te stemmen op de schoolpopulatie. De complexe omstandigheden van dit moment - personeelstekorten, een toenemend beroep door leerlingen op specialistische onderwijs- en zorgondersteuning en financiële zorgen voor grote groepen ouders in de stad - en de grote uitdagingen waar we voor staan – intensivering samenwerking met kinderopvang, schaalvergroting op institutioneel niveau – ontstijgen het niveau van de individuele school. Meer dan voorheen zijn centrale regie en een collectieve aanpak noodzakelijk om scholen voor te bereiden op de toekomst richting 2035. Als onderdeel van de nieuwe strategische koers vindt ook een herijking plaats van onze sturingsvisie.
Jaarverslag 2024
8
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
1.1 Onze organisatie Organisatiestructuur; scheiding van functies
De raad van toezicht bestaat op statutaire gronden uit zes leden:
In het kader van de wet ‘Goed onderwijs, goed bestuur’ zijn de functies van bestuur en interne toezichthouder gescheiden. Deze functiescheiding is gerealiseerd door de vorming van een apart orgaan voor intern toezicht, een raad van toezicht en een apart orgaan voor bestuur, een college van bestuur, het bevoegd gezag van De Haagse Scholen. De heer mr. W. (Wiely) Hendricks
Voorzitter
Mevrouw dr. C.M.T (Karen) Peters
Lid
De heer M. (Mark) Frequin
Voorzitter
Mevrouw I. (Ingrid) Brummelman
Vice-voorzitter
Mevrouw J. (Jolanda) van Bussel
Lid
Mevrouw G. (Guity) Mohebbi
Lid
De heer H-F. (Henk-Frits) Verkerk
Lid (herbenoemd per 15 juli 2024)
De heer E. (Erik) van der Zant
Lid (benoemd per 15 maart 2024)
Het college van bestuur kent een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het geheel aan activiteiten en werkzaamheden binnen De Haagse Scholen. Binnen deze collegiale
In het verslagjaar heeft een tweetal wijzigingen plaatsgevonden in de personele
taakopvatting zijn de taken verdeeld op basis van expertise en achtergrond, jaarlijks
samenstelling van de raad van toezicht. Met het toetreden van de heer van der Zant tot
vindt actualisatie hiervan plaats.
de raad van toezicht begin 2024 is de raad van toezicht weer op volle sterkte, medio mei 2024 is de heer Verkerk herbenoemd tot lid van de raad van toezicht. Een opgave
Een overzicht van de nevenfuncties van de bestuurders is opgenomen in de bijlage.
van hoofd- en nevenfuncties en het rooster van aftreden is opgenomen in de bijlage.
Nevenfuncties worden vooraf voorgelegd aan de voorzitter van de raad van toezicht.
Hoofd- en nevenfuncties worden voorgelegd aan de voorzitter van de raad van toezicht.
Er is geen sprake van conflicterende hoofd- dan wel nevenfuncties in het kader van de
Er is geen sprake van conflicterende hoofd- dan wel nevenfuncties in het kader van de
code goed bestuur.
code goed bestuur.
9
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
Raad van toezicht
Organisatiestructuur De (gemeenschappelijke) medezeggenschap; wisselingen in de
GMR
College van bestuur
personele samenstelling Op onze scholen is de medezeggenschap geregeld door een eigen medezeggenschaps
Bestuurssecretatiaat
Beleid & Advies
Control
Bedrijfsvoering
raad (MR). Taken en bevoegdheden zijn geregeld in de Wet medezeggenschap op scholen en het eigen medezeggenschapsreglement. De medezeggenschap is de ‘brug’ tussen ouders en leerkrachten. Goede medezeggenschap is van belang voor iedere school; in verband met een toename van bevoegdheden van de MR neemt het belang van een goed functionerende MR op schoolniveau toe. Medio 2024 is het
Bovenschoolse directeuren
onderzoeksrapport naar de staat van de medezeggenschap op decentraal niveau opgeleverd. Het rapport biedt waardevolle inzichten over het functioneren van de medezeggenschap op decentraal niveau en ervaren knelpunten. In het onderzoek is naar voren gekomen dat de meeste MR-leden en schooldirecteuren tevreden zijn over
Interim directeuren MR
51 scholen
het functioneren van de MR, tegelijkertijd doet het onderzoek een aantal waardevolle aanbevelingen voor verdere verbetering. Het bestuurskantoor; herpositionering van verschillende functies De medezeggenschap op bovenschools niveau verloopt via de gemeenschappelijke
Het bestuurskantoor bestaat uit de afdeling Beleid & Advies, de afdeling Bedrijfs-
medezeggenschap (GMR). De GMR heeft in totaal zestien zetels. Van deze zetels
voering en het Bestuurssecretariaat. Het bestuurskantoor verricht ondersteunende
worden er acht vervuld door ouders en acht vervuld door medewerkers van De Haagse
werkzaamheden voor de scholen en het totaal van de organisatie op het gebied van de
Scholen. Binnen de personeels-en oudergeleding zijn twee zetels gereserveerd voor
bovenschoolse beleidsontwikkeling, de adviesfunctie, de ondersteuning van scholen
het speciaal onderwijs. De GMR vergadert maandelijks, het college van bestuur schuift
bij de implementatie van beleid en de financiële-, personele- en salarisadministratie,
op uitnodiging aan bij het overleg van de GMR voor het geven van een toelichting en
verzuim, huisvestiging en facilitair. In 2024 is een klein aantal organisatorische
het beantwoorden van vragen. In het verslagjaar hebben verschillende wisselingen
wijzingen aangebracht binnen het bestuurskantoor; in het kader van de versterking
plaatsgevonden in de personele samenstelling van de GMR. Eind 2024 is een nieuwe
van de HR-keten zijn de medewerkers van het team verzuim en het HR-team samen-
voorzitter aangetreden, in de persoon van mevrouw Klazine de Bas-Verdonschot.
gevoegd. Vanwege de wens om meer aandacht te besteden aan de positionering van
Na een jarenlang dienstverband heeft de ambtelijk secretaris van de GMR in 2024 een
profilering van De Haagse Scholen als maatschappelijk relevante speler en betrokken
andere baan gevonden. Het is nog niet gelukt om de bestaande vacature op permanente
werkgever is de communicatieadviseur gepositioneerd bij het bestuurssecretariaat,
basis in te vullen. Het jaarverslag van de GMR van De Haagse Scholen is opgenomen in
in de nabijheid van het college van bestuur. Nieuw in de organisatie is de functie van
de bijlage.
directiesecretaresse op het bestuurssecretariaat.
10
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
11
1.2 Governance; De Haagse Scholen voldoet aan de bepalingen uit de Code Goed bestuur en Goed Toezicht
De Haagse Scholen opereert binnen wettelijke kaders, mede inbegrepen de Wet
Naast de dialoog met de GMR voert het college van bestuur overleg met
Medezeggenschap op Scholen en de Wet Normering Topinkomens. De Haagse Scholen
verschillende stakeholders; op lokaal niveau met de schoolbesturen in de stad, de
voldoet aan de leidende principes en de verplichtende bepalingen uit de Code Goed
organisaties voor kinderopvang waarmee wordt samengewerkt, lerarenopleidingen,
bestuur van de PO-Raad en de Code Goed Toezicht van VTOI-NVTK, er zijn geen
instellingen voor jeugdzorg en welzijn en de verschillende samenwerkingsverbanden.
(meldingen over) afwijkingen op de Codes geconstateerd in 2024.
Een belangrijke gesprekspartner voor het college van bestuur is het gemeentebestuur
Aanvullende (vrijwillige) kaders zijn opgenomen in de Gedragscode DHS.
en het ambtelijk apparaat van de gemeente Den Haag. Naast de statutair verplichte gespreksonderwerpen, zoals de begroting en de samenstelling van de raad van toezicht
De Haagse Scholen kent een functionele scheiding (two-tier) tussen het bestuur en
vindt periodiek overleg plaats over het lokaal onderwijsbeleid in Den Haag en de
intern toezicht. De invulling van horizontale verantwoording op bestuurlijk niveau vindt
huisvestingssituatie van de scholen. Naast contacten op lokaal niveau is het college van
in eerste instantie plaats in het overleg tussen het college van bestuur en de GMR.
bestuur nauw aangesloten bij de ontwikkelingen op landelijk niveau, in de contacten
Op voorzittersniveau vindt regelmatig (in)formeel overleg plaats tussen het college van
met de PO-Raad en het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW).
bestuur en de GMR. Het college van bestuur woont daarnaast de overlegvergaderingen van de GMR bij voor het geven van een toelichting op beleidsinitiatieven en het beantwoorden van vragen vanuit de raad van toezicht over voorliggende advies- en of instemmingsverzoeken. Het college van bestuur hanteert een open dialoog, waarbij naast de formeel verplichte documentatie de GMR breed geïnformeerd wordt over actuele ontwikkelingen en beleid, onder meer door het delen van de interne managementrapportages. Parallel hieraan is ook sprake van horizontale verantwoording tussen afzonderlijke scholen en hun MR.
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
1.3 Verbonden partijen; geen urgente ontwikkelingen
In het kader van de jaarverslaglegging gaan wij voor het begrip verbonden partijen uit van partijen waar wij een materieel bestuurlijk belang (bijv. in de vorm van een bestuurlijke zetel of stemplicht) en financieel belang hebben in de organisatie (financiële problemen bij een derde organisatie die op ons kunnen worden verhaald). Verbonden partijen in dit kader zijn de verschillende samenwerkingsverbanden waar wij in participeren (SPPOH, SWVZHW, SPOW en PPO Delflanden). In het verslagjaar hebben hier geen urgente ontwikkelingen plaatsgevonden die van invloed zijn op onze bedrijfsvoering.
Jaarverslag 2024
12
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
13
1.4 Klachtenbehandeling en beroepsinstanties; toename klachten passend onderwijs en zorgplicht
De meeste klachten over de dagelijkse gang van zaken in een school worden in goed
externe oorzaak (bijv. gescheiden ouders). In 2024 zagen we een toename van het
onderling overleg tussen ouders, medewerkers op school en directie afgehandeld.
aantal klachten over passend onderwijs en zorgplicht, met name op het punt van de
Op het moment dat in onderling overleg een passende oplossing niet haalbaar is en/
verwijzing van leerlingen naar het speciaal onderwijs. Het merendeel van de klachten
of een klacht in de ogen van klager niet naar tevredenheid is afgedaan, kan een klacht
is afkomstig van ouders, een klein aantal klachten betreft (oud)medewerkers op de
worden ingediend. De meest voorkomende manier is om een klacht in te dienen bij het
scholen. Bij klachten van (oud)medewerkers ligt vaak een arbeidsconflict ten grondslag
bestuur. Voor de afhandeling hiervan hanteert De Haagse Scholen een klachtenregeling.
aan de klacht.
In geval een klager de klacht eerst wil bespreken met een onafhankelijk persoon, kan contact worden opgenomen met een van de twee onafhankelijke vertrouwenspersonen.
Vanuit preventief oogpunt zijn in 2024 trainingsbijeenkomsten oplossingsgerichte gespreksvaardigheden geweest voor in eerste instantie onze adjunct-directeuren,
In 2024 zijn 42 klachten ingediend bij het bestuur (in 2022 en 2023 respectievelijk
mede ter voorkoming van klachten en het bevorderen van een professioneel klimaat
64 en 45). Voor het merendeel van de klachten geldt dat na toepassing van hoor- en
waarin ouders zich gehoord voelen. In 2025 volgen bijeenkomsten voor directeuren.
wederhoor en met een of twee gesprekken met partijen een passende oplossing getroffen is ter afdoening van de klacht. Een beperkt aantal klachten legt tegelijkertijd
Naast de mogelijkheid tot het indienen van een (formele) klacht bij het bestuur
een onevenredig beslag op tijd ten gevolge van een opeenstapeling van klachten en
zijn er nog verschillende andere instanties om een klacht in te dienen dan wel een
(gerechtelijke) procedures, vaak in combinatie met verstoorde verhoudingen tussen
(gerechtelijke) procedure te starten:
school en klager. Om ingewikkelde dossiers vlot te trekken is in 2024 meer dan in voorgaande jaren een (succesvol) beroep gedaan op het instrument van mediation. De opgedane ervaringen zijn positief, de verwachting is dat het instrument ook in 2025 regelmatig wordt ingezet. Een klein aantal klachten is gegrond verklaard en is actie op ondernomen (bijv. in de vorm van een aanpassing van een schooladvies). De aard en onderliggende oorzaak van de klachten is divers, een deel van de klachten kent een
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
14
Landelijke Klachtencommissie Onderwijs
Klokkenluidersregeling
Indien een klager ontevreden is met de klachtafhandeling van het schoolbestuur,
De Haagse Scholen kent een Klokkenluidersregeling voor het melden van een
kan klager deze voorleggen aan de Landelijke Klachtencommissie Onderwijs.
vermoeden van een misstand. In het verslagjaar is in het kader van deze regeling geen
De Commissie bekijkt dan de zaak en brengt een advies uit aan het college van bestuur
melding gedaan.
over de situatie. In 2024 zijn 4 kwesties behandeld bij de Landelijke Klachtencommissie Onderwijs, het bestuur is in alle gevallen in het gelijk gesteld.
In 2024 is De Haagse Scholen in 1 geval aansprakelijk gesteld n.a.v. een ongeval op school met een leerling. De behandeling hiervan loopt via onze verzekeraar. Over de
Landelijke geschillencommissie Passend Onderwijs
gegrondheid van de aansprakelijkheidstelling is nog geen uitspraak gedaan door de
In 2024 is door 2 ouders een zaak aanhangig gemaakt bij de Landelijke
verzekeraar.
Geschillencommissie Passend Onderwijs over respectievelijk een ontwikkelingsperspectief (OPP) van een leerling en een overstap van een leerling naar een andere
Tabel; overzicht (gerechtelijke) procedures
school. Inzake het OPP zijn de ouders door de commissie in het gelijk gesteld, inzake de overstap is De Haagse Scholen in het gelijk gesteld. Commissie Bezwaarschriften DHS In het kader van de Algemene Wet Bestuursrecht kan een ouder een bezwaar indienen tegen een besluit van De Haagse Scholen bij de Commissie Bezwaarschriften DHS. In de praktijk betreft het hier met name bezwaren over besluiten voor toelating, verwijdering en schorsing van een leerling. In 2024 zijn 4 bezwaren ingediend bij de Commissie voor Bezwaarschriften DHS. In 2 gevallen is De Haagse Scholen in het gelijk gesteld, een maal is de lengte van de schorsing teruggebracht en een maal is in onderling overleg afspraken gemaakt over een toelating. Gerechtelijke procedures In 2024 is De Haagse Scholen 6 keer voor de rechter gedaagd (arbeidsongeval, (ver) bouw van een van onze scholen, schadevergoeding i.v.m. schorsing van een leerling, een ontslagzaak, eenmaal over een leverancier en een maal over een verwijdering). In 2 gevallen is De Haagse Scholen in het gelijk gesteld, drie zaken zijn in onderling overleg geschikt, bij de schorsingszaak is de lengte van de schorsing aangepast.
2022 Aantal/Gegrond
2023 Aantal/Gegrond
2024 Aantal/Gegrond
Landelijke Klachtencommissie Onderwijs
3/1 deels
1/0
4/0
Landelijke Geschillencommissie Passend Onderwijs
1/0
1/1
2/1
Landelijke Geschillencommissie WMS
0/0
0/0
0/0
Bezwaren personeel Commissie van Beroep
2/0
0/0
0/0
Cie. Bezwaarschriften
3/2
5/1
4/1 deels
College voor de Rechten van de Mens
0/0
1/0
0/0
4 / nog niet bekend
4/0
6/1 deels
Gerechtelijke procedures
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
Naast het indienen van een klacht bij het bestuur kan een klager zich ook wenden tot een van de twee onafhankelijke vertrouwenspersonen. De vertrouwenspersonen gaat na of de klacht door bemiddeling kan worden opgelost en kan een klager begeleiden bij het indienen van een klacht. Het aantal meldingen bij de vertrouwenspersonen is gestegen van 60 meldingen in 2023 naar 108 meldingen in 2024. De meeste meldingen zijn na tussenkomst van de vertrouwenspersoon direct afgehandeld met de betreffende school dan wel via tussenkomst van het schoolbestuur. Een aantal meldingen heeft geleid tot een formele klacht bij het schoolbestuur. Het merendeel van de meldingen is afkomstig van ouders, het aandeel meldingen van medewerkers ligt substantieel hoger dan bij de formele klachten. Een mogelijke verklaring is gelegen in het onafhankelijke en toegankelijke karakter van de vertrouwenspersonen, in vergelijking tot het formele karakter van een klacht bij het schoolbestuur. Medio 2024 heeft een van de vertrouwenspersonen, na meer dan 15 jaar werkzaam te zijn geweest voor De Haagse Scholen een stap teruggedaan. De werkzaamheden zijn overgenomen door mevrouw Ira Sloof, gecertificeerd vertrouwenspersoon. In 2024 zijn we daarnaast geconfronteerd met een tweetal complexe zedenzaken. Op twee scholen hebben ouders melding gedaan van een (mogelijk) zedenincident.
In beide gevallen is de Vertrouwensinspecteur geïnformeerd en heeft de politie onderzoek gedaan naar aanleiding van gedane aangiftes. Bij beide onderzoeken heeft de politie vastgesteld dat er geen strafbaar feit heeft plaatsgevonden. De meldingen zijn ingrijpend voor alle betrokkenen, in en om de school. (Na)zorg voor de leerlingen en de medewerkers op de school was een cruciale factor om gezamenlijk verder te gaan. Het crisisprotocol van De Haagse Scholen biedt handvaten om op een prudente manier om te gaan met gevoelige kwesties zoals zedenzaken. Na afronding van een dossier vindt een evaluatie plaats van het protocol.
Jaarverslag 2024
15
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
2.
16
In dit hoofdstuk verantwoordt het bestuur het gevoerde
Ontwikkeling onderwijs
beleid op het terrein van onderwijskwaliteit, passend en inclusiever onderwijs, toekomstgericht en toekomstbestendig onderwijs en integraler onderwijs. De ambities en doelen uit het Bestuursplan 2024-2027 van De Haagse Scholen staan hierbij centraal.
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
17
2.1 Onderwijskwaliteit
Het verzorgen van goed onderwijs en het continu verbeteren van de onderwijskwaliteit
2.1.2 Lezen, taal en rekenen blijven aandachtspunt
is onze kernopdracht. Onze scholen richten zich op het versterken van de basisvaardigheden (lezen, taal, rekenen en wereldburgerschap) en de brede ontwikkeling van
In 2024 werd voor het eerst de doorstroomtoets afgenomen. De belangrijkste
leerlingen. Daarbij vraagt het enorme personeelstekort (zie ook hoofdstuk 3, Organisatie)
veranderingen zijn het toetsmoment (februari in plaats van mei), één centrale
en het effect daarvan op de onderwijskwaliteit veel aandacht.
aanmeldweek voor het voortgezet onderwijs en een vereiste bijstelling van het schooladvies naar boven wanneer de toetsresultaten hoger zijn dan het advies.
2.1.1 Focus op basisvaardigheden en kwaliteitszorg
Hiermee beoogde het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) een soepelere overgang naar het voortgezet onderwijs en meer kansengelijkheid. Scholen kunnen kiezen uit verschillende doorstroomtoetsen. Deze worden nu allemaal
Het versterken van de basisvaardigheden kreeg opnieuw veel aandacht afgelopen
op dezelfde wijze genormeerd. Vanwege de veranderingen onderzocht de Inspectie van
jaar. Het streven is dat ieder kind minimaal het fundamentele niveau voor lezen,
het Onderwijs of het nodig was de beoordelingswijze bij te stellen. Vanaf augustus
taalverzorging en rekenen (1F-niveau) behaalt aan het einde van de basisschool, tenzij
2024 werden er nieuwe signaleringswaarden bepaald voor referentieniveau 1S/2F.
het kind een eigen leerlijn volgt. Ten aanzien van de streefniveaus (2F/1S) verwachten
Voor referentieniveau 1F bleven deze gelijk. Bij De Haagse Scholen zagen we het
we dat scholen de lat hoog leggen, waarbij ze rekening houden met de ontwikkeling van
afgelopen jaar voor het eerst een daling van het aantal scholen dat de signalerings-
leerlingen en de school. Ook wereldburgerschap stond centraal. Doel was dat alle scholen
waarde behaalde op 1F en 1S/2F niveau. Er spelen meerdere factoren een rol spelen
over een samenhangend en gedragen plan beschikken om in de komende jaren te
bij deze daling. Zo zien we op scholen met een hoog ziekteverzuim (en waar veel extern
kunnen sturen op de ontwikkeling van leerlingen. Daarnaast namen we afgelopen jaren
personeel wordt ingehuurd) vaker lagere resultaten. Ook het dalende instroomniveau
verschillende stappen om de bovenschoolse kwaliteitszorg verder te versterken, zowel
van het jonge kind is van invloed. Tegelijkertijd liet een aantal scholen juist een stijgende
voor onze reguliere scholen als scholen voor (voortgezet) speciaal onderwijs (zie verderop
lijn zien in hun leerresultaten, onder andere als gevolg van gerichte interventies in de
in deze paragraaf).
afgelopen jaren.
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
Aantal scholen boven de singaleringswaarde Boven sign. waarde 1F
Boven sign. waarde 1S/2F
*43 scholen
18
2.1.3 Extra inzet op (wereld)burgerschap We investeerden veel in wereldburgerschap het afgelopen jaar. Alle scholen voldoen nu aan de wettelijke taken en inspectienormen. Iedere school werkte dit jaar aan een beleidsplan waarmee in de komende jaren gericht gestuurd kan worden op de ontwikkeling van leerlingen binnen dit domein. Met name het doelgericht
37 33
41 35
43 39
38 35
werken en doorlopende leerlijnen zijn op de meeste scholen ontwikkelpunten. Als bestuur monitoren en ondersteunen we deze ontwikkeling, onder andere met het meetinstrument voor Burgerschap.
2.1.4 Inspectie-onderzoeken op scholen 2020-21
2021-22
2022-2023
2023-2024
In 2024 bezocht de Inspectie van het Onderwijs de volgende scholen: De Leeuwerikhoeve, Het Galjoen, Springbok International en SO De Strandwacht. De beoordeling van de inspectie en de bestuurlijke reactie hierop zijn opgenomen in de rapportages en te vinden op de website van de Inspectie.
De resultaten voor lezen, taal en rekenen onderstrepen de noodzaak voor extra aandacht voor de basisvaardigheden, vooral nu de kwaliteit op scholen steeds meer onder druk staat door het enorme personeelstekort. Op alle scholen met een daling
2.1.5 Sociale veiligheid en schoolklimaat
in resultaten zijn gerichte interventies ingezet, zoals het inzetten van het programma ‘Goed Worden Goed Blijven’ van de PO-Raad. Ook in de bovenschoolse kwaliteitszorg
Het schoolklimaat en sociale veiligheid vormen een onderdeel van de
besteden we hier continu aandacht aan (zie 2.2.6). Met doelgerichte interventies en
kwaliteitsgesprekken op de scholen. Input daarvoor is onder meer het veiligheidsplan
meer kennisuitwisseling en professionalisering van (met name) intern begeleiders
van de school en de jaarlijkse monitorresultaten ‘sociale veiligheid en welbevinden’ die
zorgen we ervoor dat scholen hun onderwijskwaliteit continu blijven ontwikkelen en
scholen onder hun leerlingen afnemen. Lange tijd voerden we die monitor centraal uit
de basisvaardigheden verder versterken (zie ook paragraaf 2.2.5).
binnen De Haagse Scholen via de vragenlijst van Scholen met Succes. In 2024 maakten nog steeds veel scholen daar gebruik van, maar 23 scholen kozen voor een ander, voor hun school beter passend (gestandaardiseerd en goedgekeurd) instrument om dit in beeld te brengen. Alle scholen leveren jaarlijks deze monitordata aan bij de Inspectie van het Onderwijs.
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
2.1.6 Kwaliteitszorg is altijd in ontwikkeling
•
19
Ook in 2024 werkten we met de intern begeleiders aan het stellen van ambitieuze doelen op schoolniveau door gerichte professionalisering, het verhelderen van
Het afgelopen jaar is de bovenschoolse kwaliteitszorg verder ontwikkeld.
werkwijzen en praktische hulpmiddelen (zoals formats) op schoolniveau.
•
Jaarlijks actualiseren we de bovenschoolse instrumenten voor kwaliteitszorg
Hierdoor hebben we steeds beter zicht op de wijze waarop scholen hun doelen en
(zoals het kwaliteitsbeeld en de kwaliteitszorgmonitor), waarmee we de
ambities stellen en kunnen we beter vaststellen of deze doelen en ambities ver
belangrijkste kwaliteitsgebieden per school kunnen volgen. Afgelopen jaar betrof dit onder andere de monitoring van burgerschap. Daarbij maken we onder andere •
•
genoeg reiken. •
Het versterken van intern begeleiders en (startende) directeuren en het vergroten
gebruik van meerjarige data-analyses.
van kennis over onderwijskwaliteit kreeg prioriteit. Hiervoor benutten we o.a. de
De Inspectie oordeelde in april 2024 dat aan de bestuurlijke herstelopdracht
managementdagen, maar ook de ingezette ontwikkeling van Ib’er naar kwaliteits-
(gericht op het zicht op resultaten van speciaal onderwijs) is voldaan. De sturing
coördinator speelt hierbij een belangrijke rol. Daarbij zijn directeur en Ib’er samen
op resultaten binnen het speciaal onderwijs blijft in ontwikkeling. Zo kijken we
verantwoordelijk voor de aansturing en samenhang tussen de verschillende
ook naar andere kwaliteitsgebieden zoals sociaal gedrag en executieve functies
kwaliteitsdomeinen binnen het team. In 2024 startte de tweede leergang en in
en onderzoeken we met de scholen hoe we hier ambities aan kunnen verbinden.
schooljaar 2025-2026 begint de laatste groep, zodat alle IB’ers in 2026 de leergang
Daarnaast vraagt het werken met het doelgroepenmodel op een aantal scholen
hebben kunnen volgen. Ook stelden we samen met scholen en een externe
om begeleiding. Vanaf 2025 zetten we experts van onze scholen in voor dit proces
deskundige een profiel op voor een bovenschoolse kwaliteitscoördinator, die deze
en verdiepen we de bestuurlijke expertise door een leergang bovenschoolse
ontwikkeling inhoudelijk gaat ondersteunen. De verwachting is dat we deze nieuwe
kwaliteitszorg in gespecialiseerd onderwijs.
functie komend kalenderjaar kunnen invullen.
In 2023 heeft de Inspectie van het Onderwijs bij zowel De Haagse Scholen en de
•
Tot slot was het vergroten van expertise over het jonge kind een aandachtspunt.
P.H. Schreuderschool als bij Stichting Primair Passend Onderwijs Haaglanden een
Dit is essentieel omdat het fundament voor het verdere leren in de eerste
specifiek onderzoek uitgevoerd (19 december 2023). Een van de constateringen
6 levensjaren wordt gelegd. Tegelijkertijd zien we juist in de onderbouw de grootste
was dat het bestuur niet voldeed aan de borging van het passend onderwijs omdat
groep anders bevoegden voor de klas. Daarom investeerden we in het uitbouwen
niet voldaan werd aan de ondersteuning die past bij de behoefte van de leerlingen.
van het leernetwerk Jonge kind met coaches en specialisten op dit terrein. In 2024
Volgens de wet moet het onderwijs gericht zijn op de individuele begeleiding, die
troffen we de voorbereidingen voor de ‘Dag van het jonge kind’ die in januari 2025
is afgestemd op de behoefte van de leerlingen. Het bestuur heeft hiervoor een
plaatsvond. Verschillende leernetwerken van De Haagse Scholen werkten mee aan
herstelopdracht gekregen. In 2024 hebben we gewerkt aan deze herstelopdracht.
het programma gericht op ‘krachtig kleuteronderwijs’. Daarnaast hebben we ingezet
De inspanningen zijn tijdens het bestuursgesprek en ook schriftelijk medio 2024
op intensievere samenwerking met de pabo’s (microcredentials), VVE partners en
gedeeld met de onderwijsinspectie. We wachten nog steeds op een reactie hierop.
gemeente om meer collega’s op te leiden tot jonge kind specialisten.
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
2.1.7 Werken aan onderwijskansen
20
NPO voortgezet Sinds 1 augustus 2021 ontvangt De Haagse Scholen middelen vanuit het
Met goed onderwijs werken we aan de onderwijskansen van onze leerlingen. Zeker in
Nationaal Programma Onderwijs. De inzet van de NPO-middelen is gericht op het
relatie tot de uitdagingen in de stad en de kwetsbare omstandigheden waar te veel
inhalen van leer- en ontwikkelvertraging bij leerlingen én op ontwikkeling van het
kinderen in opgroeien is op een aantal vlakken extra inzet nodig. De middelen worden
onderwijs. Binnen De Haagse Scholen is bij aanvang van het NPO gekozen om het
over de scholen verdeeld op basis van de richtlijnen in de regeling.
in te zetten op een wijze die past bij onze visie op onderwijs, onze ambities en eigen ontwikkeling. Op schoolniveau wordt inhoud gegeven aan het plan aangezien er wordt
Zoals gezegd lag in 2024 de focus onder andere op het jonge kind (2 tot 6 jaar).
gewerkt aan de punten waar de desbetreffende school de meeste ontwikkelgroei
Ook het onderwijs aan de kinderen van nieuwkomers blijft van belang. Daarnaast liep
kan maken. In ieder geval wordt in de schoolprogramma’s op alle ontwikkelgebieden
de uitvoering van het Nationaal Programma Onderwijs, gericht op het tegengaan van de
aandacht besteed, waarbij we zien dat het accent ligt op de basisvakken rekenen,
onderwijsachterstanden die door de corona-periode ontstonden, op bovenschools en
begrijpend lezen, taal en motorische ontwikkeling.
schoolniveau door (zie hieronder). In 2024 kreeg ook de inzet van brugfunctionarissen een belangrijke impuls door de lokale en landelijke subsidieregeling. De brugfunctionaris
Om de NPO-middelen ook een duurzaam effect te laten hebben, kiezen onze scholen
legt een verbinding tussen het gezin thuis, het kind op school en – waar nodig – met
voor diverse vormen van professionalisering voor ondersteuning en begeleiding door
professionals, instanties en partners in de wijk om zo de ontwikkelkansen van kinderen
externe deskundigen en voor individuele scholing op specifieke expertise
te vergroten.
(zoals leescoördinator, rekencoördinator).
Nieuwkomersonderwijs
Binnen De Haagse Scholen is aan de scholen gevraagd om een klein deel middels
In 2023 werd het nieuwkomersonderwijs herijkt. In 2024 vertaalde de stedelijke
hun schoolprogramma beschikbaar te stellen voor bovenschoolse activiteiten,
werkgroep (met een afvaardiging uit de drie grote Haagse schoolbesturen, gemeente
zoals professionalisering, verbetercultuur, evidence informed werken en ondersteuning
Den Haag en SPPOH) dit naar een meerjaren agenda. De uitdaging is niet langer een
voor scholen bij de uitvoering van het NPO-programma op hun school. Dit met
enorme toestroom van nieuwkomerskinderen zoals in de periode 2021-2023, maar
instemming van de MR op school en de GMR. In 2024 werd met name ingezet op
juist een terugloop in het aantal aanmeldingen. De oorzaak is op dit moment nog niet
versterkte ondersteuning van de bovenschoolse leernetwerken en op de inzet van
duidelijk. Het grillige beeld maakt het huidige systeem (financieel) kwetsbaar.
STEAM (Science, Technology, Engineering, Arts and Mathematics). Op scholen met
Komend jaar wordt op stedelijk niveau gewerkt aan een duurzaam toekomstscenario,
nieuwkomers groepen zien wij dat er is ingezet op extra ondersteuning op taalgebied
dat zich richt op nieuwkomersonderwijs van hoge kwaliteit binnen een systeem
na het eerste jaar nieuwkomersonderwijs.
dat flexibel genoeg is om onverwachte schokken op te vangen. Vanuit de stedelijke werkgroep is daarnaast gewerkt aan een professionaliseringsaanbod voor leerkrachten en voor directie/intern begeleiders.
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
21
2.2 Passend en inclusiever onderwijs
In 2024 lag de bestuurlijke focus bij passend onderwijs op het versterken van de
middelen van het samenwerkingsverband, zo’n startklas. In 2025 begint een derde
basisondersteuning voor onze leerlingen. Daarnaast zetten we stappen richting
startklas bij obs De Zonnebloem. Een ander initiatief van SPPOH betrof de ‘inclusie-
inclusiever onderwijs.
impuls’ van € 9.000, bedoeld voor scholen die met extra ondersteuning en gerichte professionalisering inclusiever willen werken. Na de zomer ontvingen zes van onze
2.2.1 Samenwerken aan inclusiever onderwijs
scholen deze additionele middelen. Om het belang van inclusiever onderwijs te onderstrepen, spraken de schoolbesturen
Binnen Stichting Passend Primair Onderwijs Haaglanden (SPPOH) is in 2024 een aantal
van SPPOH halverwege 2023 af om te werken aan een verlaging van het deelname-
ontwikkelingen naar inclusiever onderwijs ingezet (zie hieronder). De meeste scholen
percentage aan het speciaal basisonderwijs van maximaal 2% in 2026. We zijn nog te
voor speciaal onderwijs hebben ook een regiofunctie en zijn daarnaast ook aangesloten
kort op weg met de hierboven genoemde maatregelen om al effecten te kunnen zien.
bij andere samenwerkingsverbanden zoals Zuid Holland West (SWV ZHW), Passend
In september bleek dat het deelname percentage aan speciaal basisonderwijs nog niet
Primair Onderwijs Delflanden (PPO Delflanden) en samenwerkingsverband Primair
daalde. Daarnaast zagen we ook dat het aantal thuiszitters in Haaglanden toenam.
Onderwijs Westland (SPOW). Bij SWV ZHW is sinds 2025 een nieuwe bestuurder
Bovendien constateerde de Inspectie van het Onderwijs in een tussentijds onderzoek
geworven en bij SPOW is afgelopen jaar een nieuw ondersteuningsplan vastgesteld.
naar aanleiding van haar herstelopdracht aan SPPOH dat er (nog) geen dekkend netwerk van (onderwijs)voorzieningen is. Ook het aanhoudende personeelstekort speelt
We hebben ons binnen de verschillende samenwerkingsverbanden het gelopen jaar
ons parten. Al deze ontwikkelingen leggen druk op en leiden tot gesprekken binnen
gericht op de landelijke opdracht vanuit het ministerie van OCW om de komende jaren te
het samenwerkingsverband over de besteding van en de middelen voor het nieuwe
werken aan inclusiever onderwijs.
ondersteuningsplan van SPPOH, dat in 2025 moet worden vastgesteld.
Bij SPPOH startte in 2024 een aantal ‘inclusieve leeromgevingen’, zoals de startklas. Het doel van startklassen is om startende kleuters met extra ondersteuningsbehoeften op maat te begeleiden, zodat zij binnen het regulier basisonderwijs kunnen blijven. Bij De Haagse Scholen organiseren obs De Voorsprong en obs Houtwijk met extra
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
2.2.2 Werken aan inclusiever onderwijs binnen De Haagse Scholen
22
2.2.3 Scholen vragen ondersteuning bij zorgplicht casuïstiek Schoolbesturen en hun scholen hebben de plicht ervoor te zorgen dat elk kind een
In het kader van inclusiever werken was in 2024 één van de prioriteiten van De Haagse
passende plek krijgt. Deze zorgplicht geldt voor kinderen die al op school zitten en
Scholen het prikkelen en laten groeien van een inclusievere manier van denken. Het gaat
kinderen die worden aangemeld. Het doel van de zorgplicht is dat de school samen en
daarbij om een continue ontwikkeling binnen het schoolteam en in de klas. Zo hebben
in overleg met ouders zoekt naar een passende onderwijsplek.
we tijdens een managementdag aandacht besteed aan inclusiever onderwijs onder leiding van externe deskundige Bert Wienen. De bijeenkomst werd opgenomen, zodat
Door de ingewikkelde regelgeving rond zorgplicht zagen we een toenemende
schoolteams de lezing samen konden bekijken en hierover in gesprek konden gaan.
behoefte bij onze scholen aan advies en begeleiding bij zorgplichtvragen en specifieke
In 2025 blijft dit thema regelmatig terugkomen op managementbijeenkomsten.
casuïstiek. Daarom hebben we in 2024 extra capaciteit ingezet om de scholen hierin te
Naast bovenstaande is het versterken van de positie van intern begeleiders belangrijk
ondersteunen. De ondersteuning varieerde van een aantal contactmomenten om
voor een stevige basisondersteuning en inclusiever onderwijs. Dat gebeurde in 2024
scholen op weg te helpen tot intensieve ondersteuning van meerdere maanden,
onder ander in de leernetwerken, waar interne begeleiders en specialisten kennis en
bijvoorbeeld in situaties waarin een conflict was ontstaan met ouders. Op initiatief van
ervaring uitwisselden en van elkaar leerden. Ook de leergang tot kwaliteitscoördinator
verschillende schoolbesturen in Den Haag, waaronder De Haagse Scholen, startte in
speelt hierbij een belangrijke rol (zie paragraaf 2.2).
december 2024 een zorgplichtwerkgroep. De ambitie van de werkgroep is om vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid helderheid en verbetering aan te brengen in het
Met de inzet van de ambulante diensten op reguliere scholen richten we ons op
uitvoeren van de zorgplicht binnen Haaglanden.
preventieve ondersteuning, zodat meer leerlingen in het regulier onderwijs kunnen blijven. Eind 2023 werd een nulmeting uitgevoerd om beter zicht te krijgen op het aanbod, de rol, en positionering van de ambulante diensten, evenals de samenwerking
2.2.4 Jeugdhulp in Den Haag is anders georganiseerd
tussen deze diensten binnen het bestuur en de samenwerkingsverbanden. Sindsdien namen we verschillende stappen om de onderlinge samenwerking te
Per 1 januari 2024 veranderde het jeugdhulpstelsel in Den Haag. Samenwerkings-
versterken. Op basis van onze nulmeting deed Stichting Passend Primair Onderwijs
verbanden Kracht en RondomJou regelen de hulp aan de Haagse jeugd en gezinnen,
Haaglanden (SPPOH) medio 2024 breder onderzoek naar de ambulante diensten in
ieder in een eigen deel van de stad. De start van deze nieuwe organisaties vergde veel tijd
regio Haaglanden. De uitkomsten van dit onderzoek zullen in 2025 worden gedeeld en
en had grote impact, ook op de samenwerking met de scholen in het primair onderwijs.
besproken met de schoolbesturen.
Omdat we van scholen signalen kregen dat de implementatie moeizaam verliep, is er sinds begin 2024 regelmatig contact tussen de schoolbesturen, de gemeente Den Haag, Kracht en RondomJou. Samen zetten we ons in voor steeds betere samenwerking tussen de scholen en Kracht en RondomJou.
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
23
2.3 Toekomstgericht en toekomstbestendig onderwijs We zien dat steeds meer scholen kiezen om het onderwijs fundamenteel anders in
De versnellingsscholen delen hun kennis en expertise met de rest van de
te richten. De oplopende personeelstekorten en de druk die daardoor ontstaat op de
organisatie via de beleidsgroep ‘Anders en toekomstgericht organiseren’. Zo stond
onderwijskwaliteit zijn vaak een eerste aanleiding. Maar ook andere ontwikkelingen,
de managementbijeenkomst van september geheel in het teken van dit thema met
zoals de beweging naar inclusiever onderwijs en de kansen in de samenwerking met
inspirerende sprekers en verdiepende workshops. Verder werkten we het afgelopen
kinderopvang, geven stimulans aan deze transitie.
jaar aan een korte film over het proces van anders organiseren op de verschillende versnellingsscholen.
2.3.1 Van de versnellingsscholen leerden we veel over anders organiseren
Naast de versnellingsscholen werken ook andere scholen aan het anders organiseren van het onderwijs op basis van hun onderwijsvisie. Zo ontwikkelden bijvoorbeeld de Leeuwerikhoeve en Waterland een eigen model waarbij een breder team van
De Haagse Scholen ondersteunt vijf scholen (de zogenaamde versnellingsscholen)
professionals (naast de leerkrachten) verbonden is aan meerdere groepen. Ook werken
als voorlopers in deze transitie. Deze scholen zijn nu twee tot drie jaar op weg.
meerdere scholen aan meer samenwerking met kinderopvang (en andere partners) om
Hierbij kiezen ze verschillende routes om hun onderwijs anders te organiseren.
een rijke schooldag te ontwikkelen (zie paragraaf 2.4). De geleerde lessen van scholen
Ongeacht de gekozen route zien we een aantal rode draden in hun veranderprocessen.
gebruiken we ook in de ontwikkeling van een concept voor een ‘school van de toekomst’
Er ontstaat meer gezamenlijkheid binnen de teams: in visie, pedagogische aanpak,
samen met partners, als onderdeel van een breder programma in Den Haag Zuid-West.
afspraken en verantwoordelijkheden. De ‘eigen klas’ wordt vaker losgelaten en er komt meer onderlinge samenwerking. Daarnaast worden de teams diverser qua opleiding, achtergrond en talenten en daarmee verandert ook het onderwijsaanbod. Bovendien zijn de teams wendbaarder om met elkaar uitdagingen aan te gaan en eventuele uitval op te vangen. De meeste leerlingen waarderen de andersoortige lessen en aanpakken.
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
De versnellingsscholen krijgen vanuit het bestuur extra hulp en (financiële) ondersteuning om het transitieproces van anders organiseren te versnellen, omwille van de urgentie van de tekorten en het toekomstbeeld hierin. Hiernaast de vijf versnellingsscholen met in het kort hun gekozen route:
P.C. Hooftschool Op de P.C. Hooftschool zijn vaste vakleerkrachten onderdeel geworden van het team en verzorgen nu ongeveer 20% van het lesprogramma. Daarmee verbreedt en verrijkt de school het onderwijsaanbod en kunnen ze ook op andere manieren aan taal-, reken- en gedragsdoelen werken. Maria Montessori De Maria Montessorischool werkt toe naar groepsdoorbroken werken per bouw. Elke bouw wordt geleid door een team bestaande uit leerkrachten, een ondersteuner en een IB-er, die intensief samenwerken. De Kleine Keizer De Kleine Keizer zet in op intensieve samenwerking met hun kinderopvangpartner om gezamenlijk kwalitatieve dag arrangementen te realiseren. De gezamenlijk aangestelde combinatiefunctionarissen spelen hier een belangrijke rol in; zij zijn zowel tijdens als buiten schooltijd vertrouwde gezichten voor de kinderen en ouders. Ook zijn op deze manier banen/ contracten interessanter te maken voor collega’s. De Tweemaster De Tweemaster werkt met clusteronderwijs en combinatieklassen, zodat er aan grotere clusters en gecombineerde klassen onderwijs kan worden verzorgd. Daarnaast zet de school in op STEAM (Science, Technology, Engineering, Arts & Mathematics) onderwijs. Vakkrachten via KOO worden structureel ingezet om ontwikkeltijd voor de clusters te creëren. Dr. Willem Drees De Dr. Willem Drees werkt in jaargroepen.
Binnen de jaargroepen is sprake van teamgericht organiseren, waarbij verschillende mensen met verschillende functies met elkaar verantwoordelijk zijn voor het onderwijs binnen de jaargroepen. Ook hier worden vakkrachten van KOO structureel ingezet om ontwikkeltijd voor de jaargroepen te creëren.
24
Jaarverslag 2024
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
Er zijn ook uitdagingen. De inpassing van anders bevoegden vraagt bijvoorbeeld
Inspiratie en kennisdeling over duurzaam anders organiseren binnen onze
aandacht op verschillende vlakken: het functiebouwhuis is niet altijd passend en er
organisatie is van groot belang om de ontwikkeling op scholen te ondersteunen
is soms extra begeleiding of gerichte bijscholing nodig. Er kan stagnatie ontstaan
en een olievlekwerking tot stand te brengen.
25
bij vertrek van personeel of wisseling van samenwerkingspartner. De bestaande systemen zijn soms star en dwingend, dit geldt ook voor het beeld van onderwijs en het beroep van leerkracht. Ook de schoolgebouwen zijn vaak nog niet geschikt voor het anders organiseren van het onderwijs. Er is een lange adem, veel vasthoudendheid en
2.3.3 Verder toegenomen belangstelling voor ICT oplossingen
flexibiliteit nodig om processen, organisatie en werkwijzen te veranderen. Steeds meer scholen hebben belangstelling voor het format van het Digitale
2.3.2 Personeelstekort is versneller, maar niet voldoende voor duurzame verandering
Klaslokaal. Dit kan ter ondersteuning dienen op de basisvaardigheden als er tijdelijk geen leerkracht of onderwijsondersteuner beschikbaar is. Scholen werken meestal met de leerlingen op school vanuit het Digitale Klaslokaal, een onderwijsassistent verzorgt dan de pedagogische begeleiding. Soms zetten scholen deze toepassing in om
Veel van onze scholen zijn voorbereid op tijdelijke of incidentele personeelstekorten,
afstandsonderwijs te verzorgen wanneer er geen onderwijsgevende beschikbaar is.
maar nog niet alle scholen zijn bezig om hun onderwijs duurzaam en vanuit visie anders
Het gaat dan om een dag per week of incidenteel een dag.
te organiseren. Niet overal wordt urgentie gevoeld. Om de noodzaak hiervan breed in alle schoolteams en MR-en te agenderen, vroegen we alle directeuren het afgelopen
Een paar scholen fungeren op dit gebied als voorbeeldschool: daar is het Digitale
jaar om met hun teams een noodplan te maken voor situaties met 20% en 50% minder
Klaslokaal goed doorontwikkeld en geïntegreerd in het lesprogramma van de
beschikbare (bevoegde) leerkrachten. Bij een enkele school is dat nu nog ondenkbaar,
bovenbouwgroepen van de school. Leraren en directies van andere scholen gaan er op
bij andere scholen binnen onze stichting is dit al de harde realiteit. Deze noodplannen
schoolbezoek voor inspiratie en om hier meer over te leren.
zijn besproken met de MR van de school. Verder ontwikkelde De Haagse Scholen in 2024 meerjarig ICT-beleid, gericht op We zien dat deze noodplannen denkrichtingen opleveren voor het anders organiseren
onderwijsinnovatie vanuit technologieperspectief. Daarin zijn initiatieven als het Digitaal
van het onderwijs en op sommige scholen ook tot uitvoering komen. Bijvoorbeeld
Klaslokaal, leerlijnen digitale geletterdheid en leerlijnen ICT beschreven. In de uitvoering
grotere eenheden formeren, anders bevoegden inzetten of ICT-mogelijkheden benutten.
krijgen we ondersteuning van specialisten van een private organisatie (Work21) en van
Wil zo’n verandering duurzaam zijn (als onomkeerbaar proces), dan moet het anders
Kennisnet.
organiseren hand in hand gaan met de visie op toekomstgericht onderwijs en de gewenste onderwijskwaliteit.
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
2.3.4 Weer acht scholen aan de slag met een Innovatievonk ‘It only takes a spark to get a fire going’. Dat is het idee achter de Innovatievonken: onderwijsvernieuwing vanuit de teams en de leerlingen stimuleren. 2024 was het vierde jaar op rij dat onze 51 scholen een Innovatievonk aan konden vragen; budget en begeleiding om met een eigen vernieuwingsplan aan de slag te gaan. Na een korte voorselectie kwamen in maart acht scholen bijeen om hun plan te pitchen. Rode draad in de plannen was de talentontwikkeling van leerlingen op een betekenisvolle manier te stimuleren, vaak door te doen en te ontdekken. Dit jaar leverden leerlingen een actievere bijdrage aan de Innovatievonken, door mee te werken aan de pitches, deel te nemen aan de jury en de gasten te vertellen over hun project. Verder was tijdens de bijeenkomst de betrokkenheid van alle lagen van ons onderwijs zichtbaar: leerlingen, leerkrachten, directeuren, beleidsmedewerkers, bovenschoolse directeuren en bestuurders waren enthousiaste deelnemers.
2.3.5 Planvorming gestart naar doorgaande lijn PO-VO voor IB-onderwijs De Haagse Scholen heeft met Startpunt International en Springbok International twee geautoriseerde IB-PYP scholen (International Baccalaureaat, Primary Years Programme). Twee andere scholen, Anne Frank en Het Galjoen, zijn onderweg daar naar toe. In samenwerking met de Johan de Witt scholengroep wordt nu de verbinding met het IB-MYP (Middle Years Programme) gelegd. De betrokken scholen zijn intensief gaan samenwerken met als doel een gedeelde visie op leren te ontwikkelen en een doorgaande lijn in curriculumontwerp vanuit het International Baccalaureaat. Hiervoor gebruiken ze onder andere de rijkssubsidie Verbinding PO-VO, die als doel heeft de overgang van leerlingen in het primair onderwijs naar het voortgezet onderwijs te versoepelen. Onderdeel van de gezamenlijke verkenning is tevens een oriëntatie op mogelijk toekomstige huisvesting in de vorm van een campus voor 2,5 tot 19 jaar.
Jaarverslag 2024
26
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
Jaarverslag 2024
27
2.4 Integraler onderwijs
De samenwerking met de kinderopvang is van groot belang om jonge kinderen van
2.4.2 Kindcentrumontwikkeling steeds belangrijker
0 tot en met 12 jaar optimaal te kunnen begeleiden bij het opgroeien, ontwikkelen en leren én ouders te ondersteunen en te ontzorgen. Het streven naar integraler
Verschillende van onze scholen werken al nauw samen met hun kinderopvangpartner.
onderwijs in samenwerking met kinderopvang en andere partners is nauw verbonden
Op enkele scholen werken collega’s zowel bij de kinderopvang (BSO) als in het onderwijs
met de beweging naar inclusiever onderwijs en toekomstgericht en toekomstbestendig
via een zogenoemde combinatiefunctie. Daarnaast zetten meerdere scholen zich samen
onderwijs (zie 2.2. en 2.3).
met de buitenschoolse opvang in voor een rijk naschools programma.
2.4.1 Samenwerken aan een optimale ontwikkelomgeving
De huidige verkokerde wet- en regelgeving en geldstromen werpen drempels op voor integrale samenwerking met kinderopvang. In de praktijk vinden scholen en opvang daar wel oplossingen voor, maar dat kost vaak extra tijd, energie en geld. Ook afgelopen jaar
Een rijk dagprogramma, met een doorgaande lijn tussen opvang en onderwijs, biedt
ondersteunden we scholen hierbij waar dit kon, maar een meer ideale situatie zou een
kinderen optimale kansen om zich te ontwikkelen. Dit geldt nog meer voor kinderen
duurzame samenwerkingsvorm met kinderopvang zijn. Zo kunnen we op grotere schaal
die opgroeien in minder stimulerende thuissituaties. Deze groep is vooral gebaat bij
integraal werken in kindcentra en schaars personeel vaker delen. Komend jaar willen
“eerder beginnen” (de leercurve is tot 4 jaar het steilst), een goede doorgaande lijn van
we ons onder andere richten op een bestuurlijke strategie voor integrale samenwerking
de peuteropvang naar school, een rijk buitenschools aanbod, extra ondersteuning en
met diverse vormen van kinderopvang. Onderdeel van de strategie kunnen kaders zijn
zorg waar nodig, een goed contact met ouders en een vast team van professionals met
die we op weg naar kindcentrumontwikkeling aan de scholen meegeven.
verschillende expertises die hier invulling aan geven. Om een optimale ontwikkelomgeving voor kinderen te realiseren hebben we naast nauwe samenwerking met de kinderopvang, ook andere partners nodig, zoals schoolmaatschappelijk werk, jeugdzorg en Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG).
Start | Voorwoord | Deel I / Bestuursverslag | Deel II / Jaarrekening | Deel III / Overige gegevens
2.4.3 Nog eens 15 scholen startten met een rijkere schooldag Meer scholen binnen onze organisatie organiseerden in 2024 met de subsidie School en omgeving een langere en rijkere schooldag voor leerlingen (15 nieuwe scholen ontvingen de subsidie, 14 scholen ontvingen de subsidie vorig jaar al). Deze subsidie riep de Rijksoverheid in 2022 in het leven om kinderen die opgroeien in minder kansrijke thuissituaties een stimulerend naschools programma te kunnen bieden. Elke school kiest eigen accenten in het programma en werkt samen met vertrouwde samenwerkingspartners. Deze subsidie biedt mogelijkheden om kansen voor kinderen te vergroten, maar door het vooralsnog tijdelijke karakter en de versnippering in het naschoolse aanbod (met buitenschoolse opvang, activiteitenaanbod via andere subsidies) is laten aansluiten op- en/of integreren binnen het schoolprogramma een grote uitdaging. Het is op dit moment nog onzeker of de subsidie aan scholen die deze afgelopen jaar ontvingen wordt doorgezet. In maart 2025 kunnen scholen opnieuw subsidie aanvragen voor drie schooljaren (vanaf 2025-2026).