RIS322674 Bijlage Staat van de organisatie 2025
Tekst van het document
maar ook een veilige haven bieden voor andere
dankzij de implementatie van moderne netwerk-
deze in 2025 wederom georganiseerd.
queer collega’s. We organiseren bijeenkomsten voor
technologie. Deze vernieuwing heeft gezorgd voor
ontmoeting en dialoog en zetten ons in voor veilig-
aanzienlijk betere prestaties en minder storingen,
heid en gelijkwaardigheid binnen de gemeente.
wat wordt aangetoond door een daling van meer
Fem Haag Fem Haag is een netwerk van en voor medewerkers
dan 50% in het aantal ernstige storingen vergeleken
van de gemeente Den Haag. Er is een actief bestuur
Netwerk Onbeperkt Inclusief
met vorig jaar.Verder is met de implementatie van
en circa 150 leden. Doel is om door middel van open
Neurodiversiteit verwijst naar de variaties in
Het Netwerk Onbeperkt Inclusief (NOI) wil bijdragen
een nieuw telefonieplatform een belangrijke stap
dialoog kwesties op het gebied van gendergelijk-
breinen. Deze variaties zijn onderdeel van de
aan meer draagvlak en bewustwording voor een
gezet in het moderniseren van onze communica-
heid, diversiteit en inclusie onder de aandacht te
natuurlijke diversiteit van de mensheid. Het omvat
inclusieve organisatie. Een organisatie waarin
tiemiddelen. Dit platform zorgt ervoor dat mede-
brengen, te bespreken en aan te kaarten. Zo wordt
verschillen in informatie verwerken, denken,
iedere werknemer zich welkom en gezien voelt, met
werkers beter bereikbaar zijn en efficiënter kunnen
bijvoorbeeld samengewerkt met verschillende
leren, communiceren en gedrag. Voorbeelden van
ieders unieke persoonlijkheid en al dan niet fysieke
werken, wat de dienstverlening aan onze burgers
afdelingen en netwerken binnen de organisatie om
neurodivergenties zijn AD(H)D, autisme (spectrum),
of mentale handicap of eigenheid. Het netwerk wil
verder verbetert. Door de modernisering van de
ervoor te zorgen dat de gemeente Den Haag voor
dyslexie, hoogbegaafdheid, linkshandigheid en
een toegankelijk aanspreekpunt zijn voor medewer-
netwerkinfrastructuur en communicatiesystemen
iedereen een veilige, diverse en inclusieve werkom-
andere neurologische kenmerken.
kers en leidinggevenden rondom het thema inclusie
is een betrouwbaardere digitale werkomgeving
geving is: samen bijdragen aan een cultuurverande-
en het creëren van een veilige werkomgeving en,
ontstaan, waardoor medewerkers beter bereikbaar
ring waarbij ruimte is voor gelijkheid en erkenning
Neurodiversiteit benadrukt dat deze verschillen
waar noodzakelijk, verder op de agenda zetten en
zijn en efficiënter kunnen werken.
van een ieders talenten. Ook is er een actieve
geen problemen of stoornissen zijn, maar unieke
zichtbaar maken.Iedereen kan zich aansluiten bij
groep ambassadeurs, die onze waarden binnen
manieren van functioneren die waarde hebben
het netwerk; iedere betrokken collega, ervarings-
Wet open overheid (Woo) op orde
de organisatie vertegenwoordigen en helpen met
en bijdragen aan de samenleving. Het gaat om
deskundige, drager van een label of diagnose.
Iedereen kan een Woo-verzoek indienen bij de
het verspreiden van nieuws door en rondom het
inclusiviteit en het erkennen van ieders sterke
Vandaar de naam Onbeperkt Inclusief.Het netwerk
gemeente. In een Woo-verzoek wordt gevraagd
netwerk
punten en unieke perspectieven. Er is nog veel
verkeert momenteel in een verkennende fase van
om publieke informatie, die in documenten staan
onbekendheid en onbegrip voor neurodivergente
een geplande doorstart. Onderdeel daarvan vormt
over een bepaald onderwerp, openbaar te maken.
Netwerk Neurodiversiteit
collega’s. Het netwerk streeft daarom naar meer
het samenstellen van een nieuw bestuur, waarna de
Om aanvragers hierin tegemoet te komen is een
Netwerk Neurodiversiteit, met nu ongeveer 280
bekendheid, acceptatie en begrip in de organisatie
doorstart definitief kan worden afgerond.
praktisch digitaal formulier gemaakt waarmee een
leden, streeft naar een neuro-inclusieve organisatie
en met name onder leidinggevenden en het hoger
en samenleving waarin de talenten en mogelijk-
management.
heden van neurodivergente mensen worden gezien
verzoek kan worden gedaan. Een dergelijk verzoek 2.4.4. NAAR EEN STEEDS BETERE
was al eerder mogelijk. Een verschil met de huidige
BEDRIJFSVOERING
wetgeving is dat de reguliere beslistermijnen korter
en gewaardeerd. Door kennisdeling en voorlichting
Het is belangrijk dat de organisatie zich steeds
In 2024 hebben we onder meer een flink aantal
is en dat de uitzonderingsmogelijkheden, om
over neurodivergenties, ontstaat meer herkenning,
bewuster is dat de behoefte van neurodivergente
processen verbeterd. Denk hierbij aan bijvoorbeeld
bepaalde informatie niet openbaar te maken,
erkenning, waardering en betere doorgroeimo-
collega’s niet altijd hetzelfde is. We worden gelukkig
het verkorten van processen, door processtappen
zijn aangescherpt.
gelijkheden. Ook is het netwerk een groep waar
steeds beter gevonden en gevraagd om mee te
weg te halen of overdrachten te beperken. Ook situ-
medewerkers steun en erkenning vinden.
denken. Bijvoorbeeld over de werkomgeving. Zoals
ationele inzet van een robot ondersteunde hierin.
47
48
Staat van de organisatie gemeente Den Haag 2025
< INHOUD
Om tijdige, kwalitatief goede en uniforme besluit-
uit eigen beweging openbaar te maken. De eerste
vorming op Woo-verzoeken mogelijk te maken
tranche van vijf informatiecategorieën moet sinds
hebben we een Woo-bureau georganiseerd. Hier
1 november 2024 verplicht openbaar worden
komen de Woo-verzoeken binnen en vanuit het
gemaakt. Daar voldoen wij als gemeente Den Haag
bureau worden de verzoeken in nauwe samenwer-
aan. Er is ingezet op bewustwording over de Woo
king met de diensten behandeld. Omdat gevraagde
bij ambtenaren en inwoners, onder andere door
documenten zich veelal bij de diensten bevinden
middel van de Expositie Open Over Open in het
verzamelen zij deze documenten. Vervolgens stemt
Atrium van het Stadhuis.
het Woo-bureau met de diensten en de verzoeker(s) af, beoordeelt (samen met de diensten) of bepaalde
Bekijk de film over wat de
passages in documenten al dan niet openbaar
Gemeente Den Haag doet
kunnen worden gemaakt en schermt deze
aan de Woo
niet-openbare passages af. Daarnaast stelt het Woo-bureau het besluit op en vertegenwoordigt de gemeente in eventuele juridische procedures.
Centralisering van juridische taken ten behoeve
In zo’n geval kan een getroffen ondernemer door
Kijk ook naar de aftermovie van
van de gehele gemeente Den Haag
de gemeente worden aangesproken op schade,
de expositie Open Over Open
Na het nemen van de centrale regierol met betrek-
bijvoorbeeld in de omzet, die ze veroorzaakt. Het is
Het binnen de wettelijke termijn reageren op een
king tot de behandeling van Woo-verzoeken door
belangrijk dat degenen die menen dat de gemeente
Woo-verzoek blijkt nog niet in alle gevallen mogelijk.
Juridische Zaken (DBV), is dit begin 2025 opgevolgd
verantwoordelijk is voor schade snel en goed
Wel zijn verzoeken en de voortgang inmiddels
door een vergelijkbare (centrale rol) voor een
geholpen worden met hun schadeclaim. Omdat
permanent in beeld, waarvoor eventuele bijsturing
Lees hier over de Strategie Actieve
Mandaatbureau en Bureau Nadeelcompensatie.
het aantal aanvragen tot schadevergoeding veel
gemakkelijker is. Nieuwe verzoeken kunnen daar-
Openbaarmaking 2025 - 2028.
Het kan, voor wat betreft nadeelcompensatie,
omvangrijker is geworden, is besloten een centraal
door sneller worden opgepakt. Daarnaast is er soms
voorkomen dat bijvoorbeeld winkelstraten worden
bureau nadeelcompensatie binnen Juridische Zaken
sprake van maatwerktermijnen, bijvoorbeeld waar
afgesloten vanwege werkzaamheden in de openbare
(DBV) in te richten.
het omvangrijke verzoeken betreffen. We kijken
ruimte.
dan, samen met de verzoeker welke reactietermijn
Modernisering bedrijfsvoeringssystemen (MBS)
redelijk is, gelet op de situatie met betrekking tot
Om toekomstbestendig en wendbaar te zijn in
het verzoek. Een kwalitatief goede behandeling van
onze (interne) dienstverlening is het belangrijk om
Datagedreven besluitvorming in de aanpak van schoolverzuim
Woo-verzoeken blijft een groot beslag leggen op de
standaardisering, uniformiteit en vernieuwing
In 2024 hebben de afdelingen Business Analytics en Leerling- en Onderwijszaken van dienst
beschikbare capaciteit. We besteden daarom nog
aan te brengen in processen en systemen. Tevens
Onderwijs, Cultuur en Werkgelegenheid (OCW) gewerkt aan een innovatief experiment om met
meer aandacht aan goed contact met de verzoeker
raken onze systemen steeds meer verouderd en
algoritmen en datatechnologie het beleid rond ongeoorloofd schoolverzuim effectiever en proac-
gedurende het proces en kijken we wat we nog
dienen tijdig vervangen te worden. Daarom zijn
tiever te maken. De focus lag op capaciteitsplanning en de dagelijkse toewijzing van meldingen aan
meer kunnen doen om het binnen de wettelijke
we gestart met het programma Modernisering
leerplichtambtenaren.
termijn behandelen van de Woo-verzoeken te
Bedrijfsvoeringssystemen (MBS). Hiermee werken we
Centraal in dit experiment staat het algoritme ALPA (Allocatie Leerplichtambtenaren), een in-house
verhogen.
aan een goede implementatie van het nieuwe perso-
ontwikkeld beslismodel. Het model simuleert beleidskeuzes en berekent dagelijks de optimale
neels– en salarissysteem met ingang van 2026.
verdeling van werk, met als doel: grip op de werkvoorraad, kortere doorlooptijden en een even-
Actieve openbaarmaking (Woo)
wichtige werkverdeling. Een robuuste data-infrastructuur is hierbij essentieel, met aandacht voor
Naast het behandelen van Woo-verzoeken,
De gemeenteraad is hierover
AVG-conforme verwerking dat voldoet aan de regels en richtlijnen van de Algemene Verordening
verplicht de Woo overheidsorganisaties -op
geïnformeerd via RIS320676.
Gegevensbescherming (AVG), gecontroleerde data-uitwisseling, continue kwaliteitscontrole en geau-
termijn, en gefaseerd- documenten in 17 infor-
tomatiseerde koppelingen met externe systemen.
matie-categorieën (geclusterd in 11 categorieën)
Dankzij de transparante opzet is het model uitlegbaar en vrij van vooroordelen – een echte ‘white box’. ALPA is inmiddels opgenomen in het algoritmeregister van de Nederlandse overheid. Potentie voor gemeentebrede inzet De ontwikkelde beslismodellen laten zien hoe datagedreven werken bijdraagt aan een efficiëntere en effectievere beleidsuitvoering. In essentie zijn deze modellen toepasbaar op vrijwel alle vraagstukken waarbij keuzes gemaakt moeten worden, doordat ze besluitvorming onderbouwen met data-infor. matie en inzichten.
49
50
Staat van de organisatie gemeente Den Haag 2025
< INHOUD
Assetmanagement In augustus 2024 is Stedelijk Beheer (DSB) gestart met een risicoanalyse om de digitale weerbaarheid van verschillende assets te onderzoeken, waaronder gemalen, beweegbare bruggen en tunnels. De uitkomsten van de analyse worden vertaald naar een stappenplan om de weerbaarheid van elke asset te versterken. Vervolgens wordt er bepaald welke aanpak nodig is voor andere groepen assets.
NEN 7510 certificering GGD In 2024 heeft GGD Haaglanden het NEN 7510 certificaat gekregen. NEN 7510 is een Nederlandse norm die betrekking heeft op informatiebeveiliging in de gezondheidszorg. Hiermee laat de organisatie zien dat persoonlijke gezondheidsinformatie beschikbaar is en blijft, vertrouwelijk behandeld wordt en dat de integriteit van de gegevens geborgd blijft.
2.5. KWALITEIT VAN BESLUITVORMING Met het programma bestuurlijke besluitvorming
Alle verbeterstappen worden nauw afgestemd
verbeteren we de kwaliteit van onze bestuurlijke
tussen de ambtelijke organisatie, het college en de
stukken, net als het proces van besluitvorming en
raad. Ieder werkt daarbij vanuit zijn eigen verant-
de samenwerking tussen het college, de raad en de
woordelijkheid aan de verdere verbetering van het
ambtelijke organisatie. In het programma wordt
bestuurlijke besluitvormingsproces.
gewerkt aan transparante en zorgvuldige besluitvorming en naar een besluitvormingsproces dat
Het leerprogramma, dat als doel heeft om de
iedereen kan volgen en controleren. Door dit zorg-
kwaliteit en transparantie van de besluitvorming
vuldig en met de betrokkenheid van alle belangrijke
in Den Haag te verbeteren, bestaat uit negen deel-
partijen te doen, te luisteren naar alle perspectieven
programma’s: 1) kwaliteit en proces bestuurlijke
en niet alleen te kijken naar de voordelen. Dit vraagt
stukken, 2) financiële controlfunctie, 3) overdracht
om een evenwichtig proces waarin iedereen
wisselingen college en raad, 4) opgave definiëring
kan meedoen, ook als ze een andere mening
publiek belang, 5) dialoog college en raad, 6) dialoog
hebben. Dit alles gebeurt binnen de regels van de
ambtelijke organisatie en raad, 7) informatiebeheer,
Gemeentewet, zodat tezamen het beste besluit voor
8) participatie en 9) beleidskompas. Het programma
de stad kan worden genomen.
gaat niet alleen over systemen, maar ook over cultuur, vakmanschap en over het samenspel tussen
De ambtelijke organisatie speelt hierbij een belang-
de verschillende actoren: raad, college en ambtelijke
rijke rol, want die bereidt het bestuurlijk besluitvor-
organisatie.
mingsproces voor. En wordt in de komende tijd verder verbeterd door gemeentebreed intensiever samen
In de afgelopen maanden zijn meerdere producten
te werken met behulp van duidelijke werkprocessen,
opgeleverd, zoals de Oplegger, die vanaf januari 2025
richtlijnen en slimmere automatisering. Hierdoor
is geïntroduceerd. Zo heeft de gemeenteraad
worden bestuurlijke stukken duidelijker, completer,
in december 2024 ingestemd met de nieuwe
transparanter en beter controleerbaar. Dat past bij de
Inspraak- en participatieverordening en is het
doorontwikkeling van de gemeentelijke organisatie
controlstatuut ambtelijk vastgesteld.
en versterkt het ambtelijk vakmanschap.
51
BIJLAGE A: ORGANISATIEVERHAAL
ORGANISATIEVERHAAL Wij zijn de gemeente Den Haag. Samen met alle collega’s maken wij ons sterk voor de internationale stad van Vrede en Recht. Die groene regeringsstad aan zee. Geboren, getogen, import of forens. Of we er nu wonen of niet: we zijn er thuis. Wij zijn er voor de stad Den Haag. Een stad die groots is en tegelijk wars van pretenties. Waar we successen boeken zonder naast onze schoenen te gaan lopen. Hoofdstad van de politiek en hofstad. Waar je midden ín het dagelijks nieuws werkt. G4-stad die aanvoelt als een keten van dorpjes. Waar je de hele wereld in terugziet. Ons Den Haag is ook een stad met behoorlijke uitdagingen. We doen ons werk in een stad van complexe maatschappelijke opgaves, rauwe grootstedelijke problematiek en forse tegenstellingen. Een stad van grote diversiteit in inwoners en opgaven. Met veel zichtbare, maar ook onzichtbare verschillen. Een groene stad, maar tegelijkertijd een stad van woningtekort die goed bereikbaar moet blijven. Ingeklemd tussen zee en aangrenzende gemeenten. Een stad waar driftig wordt gedemonstreerd, maar ook vrolijk wordt gefeest. Wij zijn er in die context voor alle Haagse inwoners, die zo verschillend zijn als ’t maar kan. In mentaliteiten, dynamieken en culturen. In manieren van spreken, talen, taalniveaus. Voor hen staan wij ’s ochtends op. Hun welzijn is onze zaak.
Wij zijn er voor de kwetsbaren en voor de zelfverzekerden, voor de mensen die hun weg wel vinden en voor hen die een steuntje in de rug nodig hebben. En al vind je velen van ons op de Leyweg, de Fruitweg, het IJspaleis en op andere werkvloeren, het liefst zetten we onze voeten op zand en veen.
Aan een stad vol groen en kleur, die schoon en leefbaar is. Waarbij we duurzaamheid altijd voor ogen houden. Want er is maar één stad, één wereld. Soms botst uitzondering met gelijkheid, regel met maatwerk, aandacht met tijd en wilskracht met procedures. Dat maakt ons werk boeiend en ook uitdagend. Omdat we altijd het verschil willen maken voor de mensen in Den Haag. Zowel grote als kleine belangen spelen in ons werk. Van woningbouw tot onderhoud van een speeltuin. Doordat we doorzetten, boeken we vooruitgang. Doordat we doorpakken, maken we gezamenlijk het verschil. Daarover hoeven we niet bescheiden te zijn. We mogen best vaker delen wat we samen voor elkaar krijgen in onze stad. Wij zijn die duizenden collega’s die het verschil willen maken en… dat ook doen. Van uniform tot t-shirt, van sneakers tot maatpak. Allemaal deel van dezelfde veelzijdige gemeentelijke organisatie. Waar mensen willen doorgroeien en zich blijven ontwikkelen. Wij werken met z’n allen in en aan de stad. Die complexe, mooie stad. Aan een stad waar inwoners zich geen nummer voelen, maar gezien en gehoord worden. Waar bedrijven zich graag vestigen en kunnen groeien. Waar bezoekers zich thuis voelen en hun weg vinden; ook als ze maar een dagje of een weekendje in de stad zijn. Wij werken aan het terugdringen van onnodige bureaucratie en het verbeteren van samenwerking, relatie en verbinding.
En al lukt het niet allemaal van vandaag op morgen: we gaan ervoor. Wij zijn de gemeente Den Haag en wij zijn er voor de inwoners, ondernemers, bezoekers en collega’s. Wij zijn er voor de stad.
Wij zijn er voor alle wijken, van Scheveningen tot Moerwijk en van Kijkduin tot Mariahoeve. Die wijken zijn al net zo divers als hun inwoners. Wij vinden het een uitdaging op één lijn te komen met al die mensen. En met hen te werken aan een gezond en beter leven. Wij zijn er voor en ín al die wijken, daar waar het gebeurt. Daar, recht voor onze neus, zien we onze inzet terug. Daar werken wij samen aan veiligheid en bereikbaarheid.
WIJ ZIJN DE GEMEENTE DEN HAAG en we zouden met niemand willen ruilen.
240388_DBV_Organisatieverhaal_AP_v3.indd 1
29-03-2024 10:59
BIJLAGE B: KENGETALLEN GEMEENTE DEN HAAG, G4 EN ALLE GEMEENTEN
VERHOUDING MAN/VROUW
GEMIDDELDE LEEFTIJD
AANDEEL BEZETTING IN PERSONEN JONGER DAN 35 JAAR
Den Haag: 45% / 55%
Den Haag: 45,6 jaar
Den Haag: 24%
G4: 46% / 54%
G4: 46,0 jaar
G4: 22%
Alle gemeenten: 45% / 55%
Alle gemeenten: 46,5 jaar
Alle gemeenten: 20%
GEMIDDELDE LENGTE DIENSTVERBAND
VERHOUDING VASTE/TIJDELIJKE ARBEIDSOVEREENKOMST
VERHOUDING VOLTIJD/DEELTIJD
Den Haag: 10,7 jaar
Den Haag: 85% / 15%
Den Haag: 60% / 40%
G4: 11,1 jaar
G4: 76% / 24%
G4: 70% / 30%
Alle gemeenten: 9,8 jaar
Alle gemeenten: 76% / 24%
Alle gemeenten: 60% / 40%
JAARVERZUIMPERCENTAGE
INHUURPERCENTAGE (EFFECTIEF)
GEMIDDELDE OPLEIDINGSKOSTEN PER MEDEWERKER
Den Haag: 7,7%
Den Haag: 18%
Den Haag: € 1.056
G4: 8,0%
G4: 14%
G4: € 1.100
Alle gemeenten: 6,7%
Alle gemeenten: 18%
Alle gemeenten: € 1.225
INSTROOMPERCENTAGE
DOORSTROOMPERCENTAGE
UITSTROOMPERCENTAGE
Den Haag: 17%
Den Haag: 10%
Den Haag: 9%
G4: 13%
G4: 16%
G4: 8%
Alle gemeenten: 16%
Alle gemeenten: 9%
Alle gemeenten: 9%
BIJLAGE C: JAARVERSLAG 2024 BUREAU INTEGRITEIT
Jaarverslag Bureau Integriteit
2024 2023
2
< INHOUD
Jaarverslag Bureau Integriteit 2024
INHOUD Inhoud
2
Voorwoord
3
Inleiding
8
Evaluatie Bureau Integriteit
9
VOORWOORD
Algemeen beeld: genuanceerd en positief
9
Meldingen en onderzoek
9
We werken met z’n allen in en aan de mooie stad
Sociale veiligheid
9
Den Haag. Waar inwoners en bezoekers zich thuis
Preventie
9
voelen. En waar ondernemers zich graag vestigen en
Bewustwording
11
kunnen groeien. De ambtenaren van deze gemeente hebben een bijzondere positie in de samenleving; ze
Informeren, leren en stimuleren
11
werken voor het algemeen belang van alle inwoners
Haags Leerproces Integriteit
12
en ondernemers.
Trainingen en leeractiviteiten
13
Samenwerkingen
14
De integriteit van onze organisatie zie je daarom
Advies
15
terug in het werk van iedere medewerker en
Beleidsthema’s
16
Meldproces
16
we een organisatie zijn waar inwoners op kunnen
Meldregeling en onderzoeksprotocol
16
vertrouwen en waar iedereen met trots en plezier
Een nieuwe gedragscode
16
werkt in een veilige werkomgeving.
Bestuurlijke integriteit
17
Integriteitsmeldingen en onderzoek
18
bestuurder, elke dag opnieuw. Met wat we doen voor de stad en hoe we dat doen, zorgen we dat
Het werk van Bureau Integriteit is altijd in beweging, net als de waarden en normen die bepalen hoe we met elkaar omgaan. Normen veranderen sneller
Om te zorgen dat Bureau Integriteit zo goed moge-
Het meldproces
18
dan waarden en het is belangrijk om ons daarvan
lijk aansluit bij ontwikkelingen in de samenleving
Cijfers meldingen 2024
19
bewust te zijn, zeker in een tijd van snelle techno-
én bij wat de gemeente nodig heeft, is vorig jaar
logische ontwikkelingen en media-aandacht voor
een onafhankelijke evaluatie uitgevoerd. Die heeft
ongewenst gedrag. Dit vraagt om gesprekken over
waardevolle inzichten opgeleverd. Ik ben daar heel
Vertrouwenswerk
23
Inleiding
23
onze mores en grenzen. Soms brengt dat ongemak
blij mee want zo kan het Bureau samen met andere
Netwerk vertrouwenspersonen
23
mee, maar als we daar beter mee leren omgaan,
onderdelen van de gemeente gericht werken aan
Centrale vertrouwenspersoon
23
kunnen mooie dingen ontstaan. Mijn uitnodiging:
verdere ontwikkeling en verbetering. En al lukt het
Externe vertrouwenspersoon
23
omarm het ongemak en voer het gesprek. Bureau
niet allemaal van vandaag op morgen: we blijven
Consulten
23
Integriteit ondersteunt dit graag met trainingen,
ons inzetten voor de mooie stad Den Haag.
Begeleiden betrokkenen
24
begeleiding en advies.
Hoe doet de gemeente Den Haag het?
24
Jenneke Blanken Hoofd Bureau Integriteit
3
Bureau integriteit 2025
Bescherming, bewustwording, handhaving Jaarverslag Bureau Integriteit 2024 5
< INHOUD
1 1
Haags leerproces integriteit
Beleidsontwikkeling Een nieuwe gedragscode
Het ‘Haags Leerproces Integriteit’ vormt de basis voor het moreel
In 2024 is gewerkt aan een nieuwe
leerproces van de organisatie, waarin alle werknemers geïnformeerd
gedragscode met bijpassende eed en
en getraind worden over integriteit, dilemma’s en hoe daarmee om
belofte.
te gaan. Hiermee biedt het Bureau een leeraanbod en ondersteuning
2 2
voor de medewerkers van de gemeente bij:
Melding Melding
4
Start interventie na akkoord bevoegd gezag
Start interventie Uitvoering interventie4 na akkoord (met zorg voor Algemeen Directeur betrokkenenen eventuele ordemaatregelen)
Bevestiging, Bevestiging,
eerste eerste beoordeling beoordeling eventueel eventueel contact contact met melder met melder
Bureau Integriteit Bureau Integriteit
3a 4a
• het kennen en kunnen toepassen van de regels en de
3 3
waarden van de organisatie;
verder aangescherpt en zijn onderliggende
• afgewogen en onderbouwde besluiten nemen;
beleidsdocumenten aangepast.
onder andere onder andere 4-ogen 4-ogen principe principe
Meldregeling en onderzoeksprotocol
• het herkennen van dilemma’s in de praktijk;
Als gevolg van de wijziging van de Wet
• het kunnen omgaan met die dilemma’s;
bescherming klokkenluiders, is de interne
• goed ambtenaarschap (bewust van bijzondere positie).
Na akkoord Algemeen Na akkoord Directeurgezag bevoegd
Extern Extern
3b 4b
Weging Weging
• het kunnen geven van heldere tegenspraak;
(met zorg voor betrokkenen en eventuele ordemaatregelen)
GKoo
Onderzoek Onderzoek
Meldproces In 2024 is het meldproces integriteit
Uitvoering interventie
AA inin frofro tete ndnd rvrv inin enen g g tietie
4
3c 4c
meldregeling op een aantal punten
5 5
Gesprekken Gesprekken
door leidinggevende door leidinggevende en Bureau Integriteit en Bureau Integriteit
6 6
Start Start nazorg nazorg en en uitvoering uitvoering eventuele eventuele arbeidsrechtelijke arbeidsrechtelijke en en verbeterverbetermaatregelen maatregelen
7 7
Advies Advies Bureau
Bureau Integriteit Integriteit aan aan Algemeen bevoegd Directeur gezag
Anders Anders
bijvoorbeeld mediation bijvoorbeeld mediation of cultuuronderzoek of cultuuronderzoek
aangepast.
Advies De adviseurs geven
Het meldproces
Cijfers
Handhaving
(on)gevraagd advies
164 164 meldingen meldingen in in 2024 2024
Bescherming en bewustwording Cijfers leeractiviteiten
Informeren, leren en stimuleren
6
Top 5 meest bekeken gemeentebrede nieuwsberichtgeving
#2 #3 #4
52
Meest bekeken
In behandeling In behandeling genomen genomen
59 59
Concreet Concreet
Presentatie Integriteit en dilemmatraining Training Moreel beraad/oordeelsvorming HIP&HOP integer handelen Training Integriteit voor leidinggevende Introductiedag leidinggevenden Training Leren door te kijken Dialoog vrijheid van meningsuiting
35 35
Gesprek met Gesprek met de leidingevende de leidingevende 23 Schendingen bij 23 Schendingen bij 18 meldingen 18 meldingen 4 Nog in behandeling 4 Nog in behandeling
9 9
Onderzoeken Onderzoeken Feitenonderzoeken 6 Feitenonderzoeken 8 schendingen 6 8 schendingen 2 Oriënterende onderzoeken 2 Oriënterende onderzoeken 1 1
Praat mee over de nieuwe gedragscode Podcast: Deel jij jouw politieke voorkeur 6 op de werkvloer? 4
52
Podcast: Pesten is niet oké 18
44 44
Geen reactie van de melder Geen reactie van de melder
34 34
Geen integriteit Geen integriteit
Presentatie Integriteit en dilemmatraining Training Moreel beraad/oordeelsvorming HIP&HOP integer handelen Training Integriteit voor leidinggevende Introductiedag leidinggevenden Training Leren door te kijken Dialoog vrijheid van meningsuiting
3 3
Naar gemeentelijke Naar gemeentelijke klachtencommissie klachtencommissie ongewenste ongewenste omgangsvormen omgangsvormen 2 gegrond verklaard 2 gegrond verklaard
12 12
Nog in behandeling Nog in behandeling (waarvan nog niet bekend is (waarvan nog niet bekend is wat het vervolg zal zijn) wat het vervolg zal zijn)
Feitenonderzoek nog Feitenonderzoek nog in behandeling in behandeling
10 ongewenste omgangsvormen
Totaal 3.198 deelnemers (geen unieke deelnemers)
Aandacht voor integriteit, ook in 2024
Geen vervolg mogelijk Geen vervolg mogelijk
Totaal 33 schendingen:
Totaal soorten leeractiviteiten: 100
2 3
78 78
Niet concreet Niet concreet
18
15
#5
86 86
Totaal 3.198 deelnemers (geen unieke deelnemers)
15
Handreiking: Deel jij je mening in het openbaar?
27 27
Totaal soorten leeractiviteiten: 100
2 3
4
gemiddeld 1946 x bekeken
#1
2023 behandeld +32 Uit 2023 behandeld +32 Uit
6 financiële schendingen
Bestuurlijke integriteit
5 misbruik van bevoegdheden/positie 4 misbruik middelen, voorzieningen of regelingen 3 misbruik van informatie
Advies
3 ongeoorloofde privégedragingen 2 schending wettelijk voorschrift
Advies aan burgemeester en wethouders
< INHOUD
6
Jaarverslag Bureau Integriteit 2024
3 taken
Vertrouwenspersonen Vertrouwenspersonen
1. Ondersteuning en begeleiding
verdeeld over de 7 diensten
25
2. Voorlichting
1
1
3. Advies aan management Externe vertrouwenspersoon
Centrale vertrouwenspersoon
Doel Veilig, gezond en integer werkklimaat
Vertrouwenswerk Cijfers
263
consulten
14
Sparren over het vermoeden van een integriteitsschending
135
Ongewenste omgangsvormen
47
4
221 in consulten benoemde ongewenste omgangsvormen 91 Intimidatie 49 Intimidatie arbeidsconflict
Bespreken van thema's die feitelijk niet thuishoren bij een vertrouwenspersoon, zoals financiële- en privéproblemen of een arbeidsconflict
43 Pesten 19 Discriminatie 12 Seksuele intimidatie
Begeleiding betrokkene 7
63
Onheuse bejegening
Agressie en geweld
Bureau Integriteit: bescherming, bewustwording en handhaving
7
8
< INHOUD
Jaarverslag Bureau Integriteit 2024
INLEIDING
EVALUATIE BUREAU INTEGRITEIT
Bureau Integriteit ondersteunt medewerkers en
Dit jaarverslag laat zien hoe Bureau Integriteit de
Het Bureau Integriteit bestaat sinds 2021 en is
ze om de onafhankelijke positie van het onderzoek
leidinggevenden bij de integriteitsaspecten van
gemeente in 2024 op het gebied van integriteit
een jonge organisatie, die zich ontwikkelt in een
te versterken en te investeren in communicatie
hun dagelijkse werk. Dat doet ze op verschillende
heeft ondersteund. In 2024 ontving het Meldpunt
wereld die niet stilstaat. Vanuit de wens om verder
met alle betrokkenen zowel voor, tijdens en na
manieren. Door medewerkers te beschermen met
Integriteit 164 meldingen van vermoedens van inte-
te professionaliseren en daarbij optimaal aan te
de melding. Tot slot is het advies om meer oog te
het stellen van duidelijke regels en kaders en met
griteitsschendingen. Het totaal aantal is lager dan
sluiten bij wat nodig is in de organisatie en wat
hebben voor de nazorg, zowel voor het individu als
het bieden van laagdrempelig en toegankelijk
in 2023 toen het meldpunt 209 meldingen ontving.
past bij recente maatschappelijke ontwikkelingen is
de organisatie. In 2024 is al gestart met het door-
vertrouwenswerk. Door bewustwording te creëren
In 2022 was het aantal meldingen ongeveer gelijk
in 2024 een evaluatie uitgevoerd. Dit is gedaan door
voeren van verbeteringen.
met trainingen en gesprekken over integriteit en
aan dit verslagjaar, namelijk 176 meldingen.
het externe bureau I4Integrity in samenwerking
morele dilemma’s en door praktische handvatten
Mogelijk was 2023 een eenmalige trendbreuk.
met prof. dr. Leo Huberts, emeritus-hoogleraar
Sociale veiligheid
bestuurskunde.
De externe deskundigen geven aan dat ontwik-
te bieden voor medewerkers en leidinggevenden. En door gevraagd én ongevraagd te adviseren.
Met dit jaarverslag legt Bureau Integriteit verant-
Met het Meldpunt Integriteit zorgt het Bureau ervoor
woording af over haar activiteiten in het jaar 2024.
Algemeen beeld: genuanceerd en positief
teitsvraagstukken kunnen leiden. Zo zijn ongewenst
dat vermoedens van integriteitsschendingen veilig
Aan bod komen de evaluatie van het Bureau,
De evaluatie is positief over het beleid, de instru-
gedrag en sociale veiligheid steeds belangrijker
kunnen worden gemeld en dat er gehandhaafd
bewustwording, beleidsthema's, bestuurlijke inte-
menten en het Bureau Integriteit. Ook de wens en
en is meer kennis op dat vlak nodig om hier als
wordt wanneer de grenzen worden overschreden.
griteit, integriteitsmeldingen en onderzoek, en het
bereidheid van de gemeente Den Haag tot kritische
organisatie mee om te gaan. Dat vraagt om een
Bij de ondersteuning die Bureau Integriteit biedt, is
vertrouwenswerk.
reflectie en het constante streven naar verbetering
samenhangende aanpak en waar nodig coördinatie.
als het gaat om integriteit, wordt positief beoor-
Het is belangrijk dat Bureau Integriteit afstemming
deeld. Er is waardering voor en draagvlak bij mede-
zoekt met P&O voor onder andere het werken aan
werkers en leidinggevenden voor Bureau Integriteit
een prettige en veilige werkomgeving, organisatie-
en voor het vertrouwenswerk. Tegelijkertijd is er
ontwikkeling en leiderschapsontwikkeling. Bureau
ruimte voor ontwikkeling en verbetering. In het
Integriteit heeft hierin al de eerste stappen gezet.
continu aandacht voor evalueren, leren en bijsturen.
Bescherming
Bewustwording
• Duidelijke en vindbare regels en procedures
• Integriteit is onderdeel van het dagelijks werk
• Zicht op risico’s, kansen en weerbaarheid in processen en functies
• De leidinggevende in positie
• Helderheid over rollen en verantwoordelijkheden
• Aanbod van gevarieerde en op maat beschikbare instrumenten
Handhaving • Vrijmoedigheid om zaken bespreekbaar te maken, stimuleren • Consequent optreden en zorgvuldig onderzoek • en duidelijke communicatie
Evalueren, leren en bijsturen
kelingen in de maatschappij tot nieuwe integri-
rapport zijn aanbevelingen opgenomen die concrete aanwijzingen en handvatten geven om volgende
Preventie
stappen te kunnen maken. De aanbevelingen
Een belangrijke aanbeveling tot slot is om meer
richten zich met name op meldingen en onderzoek,
focus te leggen op de preventie bij het onderwerp
het onderwerp sociale veiligheid en preventie.
integriteit. Twee dingen zijn daarbij vooral belangrijk. Allereerst met elkaar in de organisatie meer
Meldingen en onderzoek
aandacht besteden aan het onderwerp integriteit.
Een deel van de aanbevelingen gaat over de
En ook het krijgen van concrete handvatten over
afhandeling van meldingen en het onderzoek naar
hoe om te gaan met integriteitskwesties en onge-
de meldingen. De onderzoekers benadrukken het
wenst gedrag. Dit helpt om samen een cultuur
belang van het versnellen van de doorlooptijden bij
te maken, waarin het gewoon wordt om hier met
het doen van een melding. Tegelijkertijd adviseren
elkaar over te spreken. Bureau Integriteit speelt
9
10
< INHOUD
Jaarverslag Bureau Integriteit 2024
BEWUSTWORDING hierin een belangrijke rol. Het tweede wat nodig is,
Het is belangrijk dat Bureau Integriteit zichtbaar,
andere organisaties en bijvoorbeeld de landelijke
is om opener te zijn over welke zaken er allemaal
laagdrempelig en vindbaar is. Alle medewerkers
dag tegen pesten, is bedoeld om te informeren en
voorvallen. Niet vanuit het oogpunt goed of fout,
moeten begrijpen wat integer handelen inhoudt en
om het ‘het goede gesprek’ te stimuleren. Bureau
maar vanuit het oogpunt 'hoe kunnen we hier met
hoe je met ingewikkelde dilemma’s omgaat. Daarbij
Integriteit heeft in 2024 verschillende onderwerpen
elkaar van leren en hoe kunnen we hier anders mee
hoort ook het herkennen van niet-integer gedrag
over het voetlicht gebracht via gemeentebrede
omgaan'. Hierin moet Bureau Integriteit het voor-
en leren hoe hiermee om te gaan. Het is bovendien
nieuwsberichtgeving en specifieke nieuwsbrieven.
touw nemen.
belangrijk dat voor iedereen helder is waar je
Daarnaast zijn korte podcasts geïntroduceerd
terecht kunt met vragen, om te sparren of om een
waarin collega's met elkaar in gesprek gingen.
melding te doen.
Ook werd gelegenheid geboden om de dialoog
De aanbevelingen en ruimte voor ontwikkeling uit het evaluatierapport geven Bureau Integriteit
met elkaar aan te gaan via verschillende online en
richting voor de doorontwikkeling in de komende
Informeren, leren en stimuleren
jaren. Daarmee is in 2024 al een begin gemaakt
De communicatie van het Bureau is gericht op
door een adviseur integriteit aan het team toe
het informeren over regels en kaders, zoals de
In antwoord op de motie “Duidelijkheid voor acti-
te voegen, specifiek op het onderwerp ‘gedrag’
gedragscode, het Haags Personeelsreglement en de
vistische ambtenaren” is in 2024 de handreiking
en door verplichte trainingen voor nieuwe leiding-
Ambtenarenwet, en over beleid, zoals een nieuwe
“Ambtenaar en vrijheid van meningsuiting in het
gevenden aan te bieden. Om de onafhankelijke
meldprocedure.
publieke debat” ontwikkeld. De handreiking is op
positie van Bureau Integriteit te versterken zijn
fysieke bijeenkomsten.
verschillende manieren breed onder de aandacht
er een aantal wijzigingen doorgevoerd in het
Ook het communiceren over actualiteiten zoals
gebracht. Daarnaast hebben er moreel beraden
meldproces. Hierover lees je meer onder het kopje
ambtelijk activisme, integriteitsonderzoeken bij
plaatsgevonden over dit onderwerp.
'beleidsthema's'. Daarnaast wordt er in 2025 gestart met de werving van een vaste tweede centrale vertrouwenspersoon.
Gemeentebrede nieuwsberichtgeving 2024
Aantal keer bekeken
Handreiking: Deel jij je mening in het openbaar?
2.184
Praat mee over de nieuwe gedragscode
2.135
Podcast: Deel jij jouw politieke voorkeur op de werkvloer?
1.995
Aandacht voor integriteit, ook in 2024
1.711
Podcast: Pesten is niet oké
1.706
Podcast: De activistische ambtenaar
1.332
Maatschappelijk betrokken: wat zijn je kaders als ambtenaar?
1.204
Podcast: Als betrouwbaar en oplossingsgericht botsen
932
Podcast: In gesprek over integriteit
927
Podcast: Over diversiteit en inclusie
495
Even iets over jezelf opzoeken. Of toch niet?
152
11
12
< INHOUD
Jaarverslag Bureau Integriteit 2024
Haags Leerproces Integriteit
Trainingen en leeractiviteiten
Grafiek: Overzicht leeractiviteiten 2024
Bureau Integriteit ondersteunt de gemeente bij
Ook in 2024 zijn er trainingen integriteit verzorgd
het zijn van een integere organisatie. Daarbij is
6
het belangrijk dat alle medewerkers op de hoogte
Totaal soorten leeractiviteiten: 100
2 3
brede introductiedagen. Nieuwe medewerkers
Totaal 3.198 deelnemers (geen unieke deelnemers)
4
zijn van de geldende regels en kaders én dat zij
krijgen alle informatie over wat integriteit inhoudt,
dilemma’s herkennen en weten hoe ze hiermee om kunnen gaan. Om dit te bereiken is er het Haags Leerproces Integriteit. Hiermee biedt het Bureau
15 52
een leeraanbod en ondersteuning voor de medewerkers van de gemeente bij: • het kennen en kunnen toepassen van de regels en de waarden van de organisatie;
voor alle nieuwe medewerkers op de gemeente-
18
• afgewogen en onderbouwde besluiten nemen;
Presentatie Integriteit en dilemmatraining Training Moreel beraad/oordeelsvorming HIP&HOP integer handelen Training Integriteit voor leidinggevende Introductiedag leidinggevenden Training Leren door te kijken Dialoog vrijheid van meningsuiting
wat er in de gedragscode staat en ze oefenen met het bespreken van dilemma’s. Zoals hierboven beschreven wordt voor nieuwe leidinggevenden de verplichte training ‘Aan het Roer’ aangeboden. Zij kunnen ter verdieping ook de Masterclass ‘Integriteit voor Leidinggevenden’ volgen. De masterclass voor leidinggevenden is door de deelnemers beoordeeld met gemiddeld een 7.8.
• het kunnen geven van heldere tegenspraak; • het herkennen van dilemma’s in de praktijk; • het kunnen omgaan 2 3met die dilemma’s;
Totaal soorten leeractiviteiten: 100
• goed ambtenaarschap (bewust van bijzondere
Totaal 3.198 deelnemers (geen unieke deelnemers)
6
positie).
4
Leidinggevenden hebben een belangrijke rol om
15
integriteit onderdeel te maken van het dagelijks
52
werk. Daarom wordt van hen nog iets anders verwacht, namelijk: • actief het integriteitsbeleid kennen en
Presentatie Integriteit en dilemmatraining Training Moreel beraad/oordeelsvorming HIP&HOP integer handelen Training Integriteit voor leidinggevende Introductiedag leidinggevenden Training Leren door te kijken Dialoog vrijheid van meningsuiting
“Samen met leidinggevende praten over wat we dagelijks tegenkomen en waar we tegenaan lopen vind ik een fijne vorm en leerzaam”
18 ondersteunen;
• zelf voorbeeldgedrag zichtbaar maken en overpeinzingen en missers delen; • regelmatig en expliciet met medewerkers over integriteit in gesprek gaan; • kritische tegenspraak organiseren;
Naast de structurele trainingen, biedt het Bureau
• consequent en zichtbaar handhaven bij
ook trainingen op aanvraag aan. Daar wordt
integriteitsschendingen.
binnen de gemeente goed gebruik van gemaakt. Een adviseur integriteit plant een intake in waarbij
Bureau Integriteit ondersteunt en faciliteert leiding-
de behoeften van de afdeling besproken worden,
gevenden bij het vervullen van deze verantwoorde-
zodat er een passend advies kan worden gegeven.
lijkheid op verschillende manieren. Op de verplichte
Naast de Basistraining Integriteit en het ‘Speel
introductiedag voor leidinggevenden faciliteert zij
Open Kaart’ dilemmaspel, worden nog de trai-
de training ‘Aan het Roer’. Daarin krijgen nieuwe
ningen voor leidinggevenden, de training Morele
leidinggevenden – zowel nieuw bij de gemeente als
Oordeelsvorming, Moreel Beraad en Leren door te
doorgegroeid binnen de gemeente – alle informatie
Kijken aangeboden. Ook zijn er in samenwerking
over hun rol en verantwoordelijkheid bij het zijn van
met de afdeling Organisatieontwikkeling dialoog-
een integere organisatie. Ook oefenen ze met het
sessies georganiseerd. Daarin konden medewerkers
bespreken van dilemma’s. Daarnaast is een master-
met elkaar in gesprek gaan over bijvoorbeeld de
class ontwikkeld, waarin dieper wordt ingegaan op
spanningen in het Midden-Oosten en wat dat met
de integriteitsrisico’s per afdeling. Geoefend wordt
hen doet.
met het voeren van gesprekken over integriteit, als bijvoorbeeld een medewerker een melding heeft gedaan.
“Goed begin om basiskennis van integriteit en de manier waarop dit in onze organisatie geïmplementeerd is mee te krijgen. Mijn behoefte naar meer verdieping is echter groter. Door de verschillen in de groep wel beeld gekregen dat de organisatie met meer worstelingen kampt, soms groot, soms klein”
“Belangrijke leeractiviteit (niet alleen voor leidinggevenden). Als geheel opnemen in het Haags Introductieprogramma voor nieuwe medewerkers is mijn advies. Uitnodiging aan bestaande collega's kan ook zeker”
13
14
< INHOUD
Jaarverslag Bureau Integriteit 2024
Grafiek: Overzicht leeractiviteiten per dienst 2024
Grafiek: E-learnings per dienst 2024
Totaal: 623
Totaal: 100 40
37
300 262 250
32
200 24 150
18
7
7
directeuren over een eventuele nieuwe neven-
betalingen doet en ontvangt. Bureau Integriteit
functie. Dit advies bestaat uit een inventarisatie van
werkt mee aan verschillende bewustwordings-
mogelijke kwetsbaarheden die kunnen ontstaan in
elementen binnen het programma. Ook is er een
de combinatie met de eigen functie. Het advies kan
samenwerking met het programma Digifit, dat zich
worden meegenomen in de afweging of een neven-
inzet voor de digitale fitheid van de organisatie en
functie wel of niet passend is. Het is uiteindelijk aan
de medewerkers. Dat gaat bijvoorbeeld over infor-
de leidinggevende om wel of geen toestemming te
matieveiligheid en privacy, onderwerpen van zowel
geven. In 2024 zijn drie adviezen gegeven.
dit programma met de dilemma’s die het Bureau
7
3
dat de gemeente Den Haag veilige en betrouwbare
oogpunten is er meegekeken door collega’s vanuit
100
10
8
Bureau integriteit geeft advies aan (algemeen)
Bureau Integriteit als Digifit. Vanuit verschillende
16
8
133
Het programma Beheersbaar Betalen zorgt ervoor
50 3 0
BS
D DB V DP Z DS B DS O O CW O CW SZ en W SZ W Ge m ee br nt ee e d
0
* Exclusief de voorlichtingen van de vertrouwenspersonen
39 22
44
36
21
11
2
8
6
4
BSD
DBV
DPZ
DSB
31
4 DSO
opstelt voor gebruik in de trainingen. Een doel van het Bureau is om afdelingen en
OCW SZW
directies zelf in staat te stellen regelmatig het onderwerp integriteit aan de orde te stellen. Bij de
Integriteit en dilemma’s
afdeling Front Office van de dienst Sociale Zaken
Omgangsvormen en Integriteit: Alles wat jij moet weten als leidinggevende
en Werkgelegenheidsprojecten zijn door middel van train-de-trainer workshops twee collega’s opgeleid om voor hun afdelingen workshops en presentaties over integriteit te verzorgen.
Samenwerkingen
presentaties en het begeleiden van gesprekken
Ook met de afdeling Operaties binnen de Haagse
Integriteit is een onderwerp van de hele organisatie.
over gevoelige onderwerpen. Ook zien zij op deze
Handhavingsorganisatie is deze samenwerking
Bureau Integriteit heeft daarbij een ondersteunende
manier veel verschillende afdelingen, wat hen kan
aangegaan.
rol. Om die rol goed te kunnen vervullen werkt het
inspireren voor een volgende opdracht.
Advies
Bureau samen met verschillende afdelingen. Met de directie Mens & Organisatie (voorheen
Bureau Integriteit heeft ook een belangrijke
Voor de basistraining Integriteit en het ‘Speel Open
Personeel & Organisatie) is een nauwe samenwer-
adviesrol. Het komt regelmatig voor dat medewer-
Kaart’ dilemmaspel beschikt het Bureau over een
king op meerdere beleidsonderwerpen, zoals neven-
kers of leidinggevenden te maken krijgen met een
netwerk van collega’s uit de hele organisatie. Naast
werkzaamheden, screeningsbeleid en de gedrags-
situatie waarbij integriteit een rol speelt. Zij kunnen
hun reguliere functie faciliteren en begeleiden zij
code. Met de afdeling Organisatieontwikkeling
dan voor een advies terecht bij Bureau Integriteit.
deze training een aantal keer per jaar. Elk kwartaal
zijn dialoogsessies aangeboden over actuele
In 2024 is 68 keer advies gevraagd. De meeste
wordt voor deze collega’s een netwerkbijeenkomst
onderwerpen. De afdeling Leren & Ontwikkelen
adviesvragen gingen over een vermoeden van een
georganiseerd. Daarnaast is er twee keer per jaar
ondersteunt bij het gezamenlijk ontwikkelen
integriteitsschending (18 keer), omgangsvormen (12
een train-de-trainer sessie, waarbij ervaren en
van nieuwe trainingen, zoals de masterclass voor
keer) en nevenwerkzaamheden (7 keer). Het aantal
nieuwe ‘Speel Open Kaart’ begeleiders ervaringen
leidinggevenden en de workshop die gegeven
is vergelijkbaar met 2023 waarin 69 keer advies
kunnen uitwisselen en waarbij de adviseurs
wordt tijdens het Haags Ontwikkelprogramma.
werd gevraagd.
integriteit de begeleiders trainen in het geven van
Ook is er een warme samenwerking met het
deze sessies. In 2024 is de samenwerking met het
programma Leiderschap, waarin een gemeente-
Traineeprogramma van de gemeente opgezet.
brede koers voor leidinggevenden wordt bepaald
Trainees zullen vanaf april 2025 getraind worden
en vormgegeven. Het programma Werkomgeving
om de basistraining Integriteit te geven en het
geeft een impuls aan diverse projecten en activi-
dilemmaspel te begeleiden. Op deze manier is er
teiten die bijdragen aan een prettig en veilig werk-
meer capaciteit om de basistraining Integriteit
klimaat, waarin integriteit en (on)gewenst gedrag
binnen de organisatie te faciliteren. Trainees
uiteraard een grote rol spelen.
worden daarmee ook opgeleid in het geven van
15
16
< INHOUD
GEDRAGSCODE
Jaarverslag Bureau Integriteit 2024
MELDREGELING
BESTUURLIJKE INTEGRITEIT
BELEIDSTHEMA’S
Integriteit van het college van burgemeester en
In 2024 is ook afgesproken dat Bureau Integriteit
Bureau Integriteit draagt bij aan de ontwikkeling
De arbeidsjuristen adviseren over eventuele
wethouders omvat het eerlijk, transparant en
een rol heeft in het ambtelijk ondersteunen van
van een aantal brede beleidsthema’s. In 2024 heeft
rechtspositionele maatregelen.
verantwoord uitvoeren van hun taken.
de behandeling van een vermoedelijke integriteits-
het Bureau beleid ontwikkeld over het meldproces,
• Alleen de gemeentesecretaris is bevoegd om van
schending door een raadslid of een fractieverte-
de meldregeling en het onderzoeksprotocol.
deze adviezen af te wijken. Een algemeen direc-
De burgemeester heeft een centrale rol bij vermoe-
genwoordiger. Dit is vastgelegd in het protocol
Ook is er gewerkt aan de ontwikkeling van een
teur die het niet eens is met een advies kan dit,
dens van bestuurlijke integriteitsschendingen.
Vermoeden Integriteitsschending Raadsleden
nieuwe gedragscode. Niet al het beleid waaraan
met redenen omkleed (comply or explain) voor-
Die rol komt voort uit artikel 170 lid 2 van de
Den Haag. De burgemeester informeert de
gewerkt is in 2024 is ook afgerond in datzelfde jaar.
leggen aan de gemeentesecretaris, die horende de
Gemeentewet, waarin de burgemeester wordt
gemeenteraad via het jaarverslag van de gemeente-
Integriteitsbeleid vergt zorgvuldige afwegingen.
argumenten een besluit neemt.
belast met de taak de bestuurlijke integriteit van de
raad jaarlijks over het aantal meldingen.
De gesprekken binnen de organisatie over beleid
• Alle correspondentie naar melders en betrokkenen
zoals de gedragscode en het meldproces werken
zal in het vervolg vanuit Bureau Integriteit plaats-
tegelijkertijd mee aan de bewustwording over het
vinden en niet langer vanuit de dienst. Daarmee
Bij het meldpunt zijn in 2024 drie meldingen
belang van het onderwerp.
wordt de onafhankelijke positie van Bureau
binnengekomen die zich zowel richtten op bestuur-
Integriteit ook voor melders en betrokkenen
lijke als ambtelijke integriteit. Ook voerde het
zichtbaar.
college, met behulp van een hoogleraar integriteit,
Meldproces Bureau integriteit behandelt meldingen en doet
gemeente te bevorderen.
twee bijeenkomsten over dilemma's en thema's
regelmatig onderzoek naar mogelijke schendingen.
Meldregeling en onderzoeksprotocol
rondom bestuurlijke integriteit. Daarnaast heeft het
Elke casus kent een eigen context, eigen gevoelig-
Als gevolg van de wijziging van de Wet bescher-
Bureau advies verstrekt aan de leden van het college
heden en een eigen dynamiek, maar een ding is
ming klokkenluiders, is de interne meldregeling
over diverse vraagstukken. Een vraag handelde
zeker; elke casus heeft een grote impact. Daarom is
op een aantal punten aangepast. Zo is er onder
over een nevenfunctie en vijf vragen over overige
het belangrijk continu aandacht te hebben voor een
andere een uitbreiding gekomen op het gebied van
belangen. Daarnaast zijn er drie adviezen gegeven
zorgvuldig meldproces waarin melders en betrok-
bescherming tegen benadeling. Ook is het onder-
naar aanleiding van ambtelijke vragen gerelateerd
kenen zich gehoord voelen en op een passende
zoeksprotocol aangepast aan de doorontwikkeling
aan het college.
manier op meldingen wordt gereageerd. In 2024 is
van het meldproces en de nieuwe visie van Bureau
het meldproces integriteit verder aangescherpt en
Integriteit naar aanleiding van de eerder genoemde
Verder is het protocol Integriteitsmeldingen
zijn onderliggende beleidsdocumenten aangepast
evaluatie. Beide regelingen zijn afgestemd met
Collegeleden vastgesteld. Dit protocol is bestemd
met een externe inhoudsexpert, Loes Wevers. Om de
verschillende disciplines binnen de organisatie.
voor de leden van het college en gaat over een
onafhankelijke positie van Bureau Integriteit te
De besluitvorming zal in 2025 worden gestart.
zorgvuldige handelwijze bij integriteitsmeldingen
versterken zijn er, naar aanleiding van de evaluatie,
over het college of collegeleden. Het protocol geeft
een aantal wijzigingen doorgevoerd.
Een nieuwe gedragscode
aan wie het eerste aanspreekpunt is voor de college-
• Er is een duidelijkere scheiding tussen Bureau
In 2024 is gewerkt aan een nieuwe gedragscode met
leden en wat de vervolgstappen zijn.
Integriteit en de arbeidsjuristen gekomen; Bureau
bijpassende eed en belofte. Hiervoor zijn dialoog-
Integriteit is het expertisecentrum dat meldingen
bijeenkomsten met medewerkers georganiseerd.
beoordeelt, adviseert over de behandeling,
De opgehaalde input en opbrengsten uit 2024
onderzoekt en adviseert over de afhandeling en
zullen worden gebruikt om de gedragscode te finali-
aanbevelingen doet om herhaling te voorkomen.
seren en implementeren in 2025.
17
18
< INHOUD
Jaarverslag Bureau Integriteit 2024
19
INTEGRITEITSMELDINGEN EN ONDERZOEK Het meldproces
• Ongewenst gedrag
Iedereen kan een (vermoeden van een) integriteits-
• Misbruik van informatie
schending melden bij het Meldpunt Integriteit.
• Ongeoorloofde privégedragingen
Het Meldpunt Integriteit is onderdeel van Bureau
• Misbruik van middelen, voorzieningen of
Integriteit. Het Bureau behandelt elke melding
164 meldingen meldingen in in 2024 2024 164 2023 +32 Uit behandeld
regelingen
onafhankelijk. In 2024 heeft het Meldpunt
• Misbruik van bevoegdheden/positie
Integriteit 164 meldingen ontvangen. Een melding
• Financiële schendingen
86
In behandeling genomen
78
van een vermoeden van een integriteitsschending gaat over gedrag van een medewerker van de
Het Meldpunt Integriteit zorgt voor registratie
gemeente Den Haag. Het gaat daarbij in de meeste
van de ingediende meldingen. Soms wordt bij de
gevallen om een overtreding van de gedragscode.
melder nog nadere informatie opgevraagd. Aan de
In de gedragscode staat beschreven waar
hand van de geleverde informatie beoordeelt het
medewerkers zich aan moeten houden.
Meldpunt Integriteit of het gaat over gedrag van een medewerker van de gemeente Den Haag en of
Voorbeelden van (vermoedens van) integriteit-
de inhoud van de melding kan worden aangeduid
schendingen zijn:
als een vermoeden van een integriteitschending.
2
4
na akkoord bevoegd gezag
3 Weging
onder andere 4-ogen principe
4c
Gesprek met de leidingevende
9
Onderzoeken
Nog in behandeling
(met zorg voor betrokkenenen eventuele ordemaatregelen)
Na akkoord bevoegd gezag
Onderzoek Extern
4b
35
4
Bureau Integriteit
4a
Concreet
6
Gesprekken door leidinggevende en Bureau Integriteit
Anders bijvoorbeeld mediation of cultuuronderzoek
3
Feitenonderzoeken
2
Oriënterende onderzoeken
1
Feitenonderzoek nog in behandeling
Uitvoering interventie
Bevestiging,
eerste beoordeling eventueel contact met melder
59
8 schendingen
A in fro te nd rv in en g tie
1
Start interventie
Niet concreet
23 Schendingen bij 18 meldingen
Het meldproces Melding
27
5
6 Advies
Bureau Integriteit aan bevoegd gezag
Start nazorg en uitvoering eventuele arbeidsrechtelijke en verbetermaatregelen
Cijfers meldingen 2024
44
Geen reactie van de melder
34
Geen integriteitskwestie
12
Naar Gemeentelijke klachtencommissie ongewenste omgangsvormen 2 gegrond verklaard
Jaar
Aantal meldingen
2021
121
2022
176
ten aanzien van het aantal meldingen per jaar.
2023
209
De eerste jaren steeg het aantal meldingen, nu is
2024
164
In 2024 ontving het Meldpunt Integriteit 164 nieuwe meldingen. Sinds de oprichting van Bureau Integriteit in 2021 is er een wisselend beeld
7
Geen vervolg mogelijk
er sprake van een daling. Er is niet een duidelijke oorzaak aan te wijzen voor het verminderde aantal meldingen.
Nog in behandeling (waarvan nog niet bekend is wat het vervolg zal zijn)
20
< INHOUD
Jaarverslag Bureau Integriteit 2024
In 2024 werden 86 van de 164 nieuwe meldingen
78 meldingen konden niet in behandeling worden
verder in behandeling genomen. 78 meldingen
genomen door het Bureau. Sommige meldingen
konden niet in behandeling worden genomen
worden ten onrechte gemeld bij Bureau Integriteit.
Korte omschrijving
Vastgestelde schendingen
Opgelegde maatregel
door het Bureau, daarover volgt later meer uitleg.
Voorbeelden hiervan zijn klachten van burgers over
Daarnaast werden er ook 32 meldingen uit 2023
de dienstverlening van de gemeente of meldingen
Ongewenst gedrag
Waarschuwing
afgerond.
over medewerkers van een andere organisatie.
Vermoedens van fysiek geweld na oplopende emoties tussen twee collega's. Rijbewijs ingevorderd na rijden onder invloed in privétijd.
Ongepast gedrag privé
Waarschuwing
Vermoedens van misbruik zakelijke OV-kaart.
• Misbruik van gemeentelijke middelen, voorzieningen of regelingen. • Financiële schending
Brief over onterecht gedeclareerde reiskosten en het vervolg (in twee gevallen). Beëindiging arbeidsovereenkomst (in één geval).
Vermoedens van fysiek geweld tussen twee collega's na onenigheid.
Ongewenst gedrag
Waarschuwing
Vermoedens van meer dan alleen zakelijk contact met cliënt.
Ongewenst gedrag
Beëindiging arbeidsovereenkomst
Vermoedens van ongewenst gedrag.
Ongewenst gedrag
Waarschuwing
Vermoedens van lekken en onterecht raadplegen gegevens.
Lekken/ misbruik informatie
Waarschuwing
Vermoedens ongewenst gedrag.
Ongewenst gedrag
Waarschuwing
Vermoedens van agressie bij medewerker.
Ongewenst gedrag
Voorwaardelijk ontslag
Vermoedens van een gemaakte heimelijke opname van een privégesprek die verspreid is onder collega's.
• Schending van wettelijk voorschrift • Ongewenst gedrag
Beëindiging arbeidsovereenkomst
Vermoeden dat medewerker collega's verzoekt in systeem te kijken en gegevens van zoon op te zoeken.
• Misbruik positie en bevoegdheden • Lekken/misbruik informatie
Ontslag door uitlener
Vermoedens van ongepast gedrag in privésfeer.
• Misbruik van gemeentelijke middelen, voorzieningen of regelingen. • Ongepast gedrag privé.
Waarschuwing
Vermoedens van diefstal in bedrijfsrestaurant.
Financiële schending
Brief met afspraken
Vermoedens van meer dan zakelijk contact met cliënt.
Misbruik positie en bevoegdheden. Misbruik van gemeentelijke middelen, voorzieningen of regelingen.
Beëindiging arbeidsovereenkomst
Vermoedens van diefstal.
Financiële schending
Waarschuwing
Vermoedens van uitzetten enquête vanuit eigen bedrijf onder collega's.
Misbruik positie en bevoegdheden
Gesprekken gevoerd
Vermoedens van diefstal in winkel onder werktijd.
Schending van wettelijk voorschrift
Waarschuwing
Vermoedens van diefstal uit tuin burger.
Ongepast gedrag privé.
Waarschuwing
Zo mogelijk stuurt het Meldpunt Integriteit de Als er sprake is van een vermoeden van een inte-
melding door naar de juiste instantie voor verdere
griteitschending bepaalt de aard en omvang van
afhandeling. In totaal werden er in 2024 34 kwesties
de kwestie wat er nodig of noodzakelijk is voor een
gemeld bij het Meldpunt Integriteit die buiten de
zorgvuldige afhandeling. In sommige gevallen is een
scope van Bureau Integriteit vallen.
onderzoek nodig omdat nog niet duidelijk is wat er precies is gebeurd. In de meeste gevallen zijn de
Het komt vaak voor dat het nodig is om meer
feiten bekend en is er geen nader onderzoek nodig.
informatie te ontvangen van de melder na het
In die situatie voert de leidinggevende een gesprek
eerste contact met het Meldpunt Integriteit.
met de betrokken medewerker in aanwezigheid van
Het Meldpunt Integriteit neemt dan contact op
een adviseur integriteit. Als de melding gaat over een
met de melder om te onderzoeken of er voldoende
klacht over ongewenst gedrag kan de Gemeentelijke
informatie is om te kunnen concluderen dat er
klachtencommissie ongewenste omgangsvormen
sprake is van een concreet vermoeden van een
(GKoo) onderzoek doen naar de klacht.
integriteitsschending. Bij 44 meldingen reageerde de melder niet meer op vragen van het Meldpunt
59 meldingen werden behandeld door het
Integriteit ter verduidelijking van de melding. Deze
Bureau. In 2024 zijn 35 meldingen in behande-
meldingen heeft Bureau Integriteit daarom niet in
ling genomen zonder dat er een feitenonderzoek
behandeling kunnen nemen.
nodig was. In 7 kwesties was het noodzakelijk om een feitenonderzoek te starten, in 2 gevallen was
Integriteitsschendingen
een oriënterend onderzoek voldoende. In totaal
In 2024 zijn er in totaal 33 integriteitsschendingen
zijn 3 meldingen overgedragen aan de GKoo.
vastgesteld bij 26 meldingen. Soms worden er bij
Bij 12 meldingen waren de vervolgstappen in 2024
een melding meerdere schendingen vastgesteld.
nog niet bekend omdat de meldingen nog in de
Het merendeel van de schendingen ging over
oriënterende fase waren.
ongewenst gedrag (10 keer) gevolgd door financiële schendingen (6 keer). Verder zijn vastgesteld:
27 meldingen werden in eerste instantie in behan-
misbruik van bevoegdheden of positie (5 keer),
deling genomen door het Bureau, maar werden om
misbruik van middelen, voorzieningen of regelingen
verschillende redenen onvoldoende concreet. Dit is
(4 keer), ongeoorloofde privégedragingen (3 keer),
door Bureau Integriteit beoordeeld na het verrijken
lekken en/of misbruik van informatie (3 keer)
van de melding door onder andere het opvragen van
en schending van wettelijk voorschrift (2 keer).
informatie en bewijsstukken bij de melder. Ook kan een meldgesprek noodzakelijk zijn voor een goede
Bij de 32 behandelde meldingen uit 2023 zijn bij
beoordeling.
13 meldingen 14 schendingen vastgesteld.
Het valideren van de melding, zoals dit proces formeel heet, leidde in deze gevallen uiteindelijk niet tot voldoende aanleiding om de melding nader
Tabel: Overzicht van vastgestelde schendingen
te onderzoeken. Zie vervolg op pagina 22
21
22
< INHOUD
Jaarverslag Bureau Integriteit 2024
Korte omschrijving
Vastgestelde schendingen
Opgelegde maatregel
Vermoedens van verkopen/doorspelen van informatie en vermoedens van bedreiging.
Lekken en/of misbruik informatie
Beëindiging arbeidsovereenkomst
Vermoedens van oneigenlijk gebruik van dienstwagen en het op rekening van de gemeente Den Haag kopen van spullen voor eigen gebruik.
Misbruik van gemeentelijke middelen, voorzieningen of regelingen.
Voorwaardelijk ontslag (in één geval) Waarschuwing (in ander geval)
Mogelijke verwerking van hervestiging van burgers zonder geldige documenten.
• Misbruik positie en bevoegdheden • Misbruik van gemeentelijke middelen, voorzieningen of regelingen.
Beëindiging arbeidsovereenkomst
Vermoedelijk heeft een medewerker een uittreksel adres en uittreksel adreshistorie gevraagd aan een collega en zijn deze afgegeven.
• Misbruik positie en bevoegdheden • Financiële schending
Waarschuwing
Vermoedens van valsheid in geschrifte.
Financiële schending
Aangifte bij politie
Vermoedelijke grepen uit de kas van de personeelsvereniging en collega's gevraagd dit onder de pet te houden.
• Financiële schending • Ongewenst gedrag
Beëindiging arbeidsovereenkomst en aangifte
VERTROUWENSWERK Inleiding
is daarnaast vertrouwenspersoon voor het hogere
Het netwerk van gecertificeerde vertrouwensper-
management en voert vertrouwelijke gesprekken
sonen onder leiding van de centrale vertrouwens-
met medewerkers wanneer een hogere lijnmanager
persoon, is onderdeel van de infrastructuur rond
hierbij betrokken is of wanneer er andere redenen
het bouwen aan een psychologisch en sociaal
zijn om niet naar een decentrale vertrouwensper-
veilige werkomgeving. De vertrouwenspersonen
soon te gaan.
zijn onafhankelijk en de gesprekken die zij voeren zijn vertrouwelijk. Zij geven voorlichting zowel
Externe vertrouwenspersoon
Tot slot: niet alle meldingen die gedaan zijn
bij het afleggen van de eed en belofte als in
De externe vertrouwenspersoon is als onafhankelijk
in 2024 konden worden afgerond in hetzelfde
teambijeenkomsten.
professional sparringpartner voor medewerkers die om voor hun geldende redenen niet bij een
jaar. 17 meldingen zijn nog niet afgerond in 2024 en zullen verder worden behandeld in 2025.
Netwerk vertrouwenspersonen
interne vertrouwenspersoon terecht willen. Naast
Bij 4 meldingen is al wel duidelijk dat er geen
De gemeente Den Haag beschikt over een netwerk
casuïstiek wordt de externe vertrouwenspersoon
onderzoek nodig is en dat de leidinggevende in
van gecertificeerde vertrouwenspersonen,
ook benaderd voor overleggen met interne profes-
gesprek zal gaan met de betrokken medewerker.
bestaande uit één centrale vertrouwenspersoon,
sionals en het adviseren van managers en de
Bij 1 melding is een feitenonderzoek gestart dat
gemiddeld 25 interne decentrale vertrouwens-
gemeentesecretaris.
nog niet is afgerond en bij 12 meldingen is nog niet
personen en één externe vertrouwenspersoon.
duidelijk wat het vervolg zal zijn.
Samen vormen zij het gemeentelijk netwerk van
Consulten
vertrouwenspersonen en zijn zij beschikbaar voor
In 2024 zijn 263 medewerkers in gesprek gegaan
alle Haagse medewerkers. De interne vertrouwens-
met een vertrouwenspersoon. Het ging daarbij