RIS322668 Notulen van de raad van 12 juni 2025

Ten vierde: in datzelfde kader steunt de Haagse VVD de net ingediende motie van de ChristenUnie/SGP over de aflopende veiligheidsbudgetten, want de aanpak van high-impact crimes, ondermijning, radicalisering, jeugdcriminaliteit en digitale veiligheid is structureel, maar is niet structureel gefinancierd.

32

Ten vijfde: voorkom alstublieft ook incidenteel beleid met een open einde. Een nieuwe coalitie zal niet blij worden van het nu verlengen van incidentele intensiveringen van deze coalitie, waardoor een nieuwe coalitie opgescheept zit met aflopende budgetten. Ik wil de wethouder dus vragen om hiervoor te waken. Tot slot, zoals ik al had aangekondigd, mijn motie. Die verzoekt het college een beleidsarme begroting te presenteren die zo veel mogelijk financiële ruimte laat voor een nieuwe coalitie om structureel en incidenteel bij te sturen. Robin Smit (PvdD). Ik heb een vraag over een eerder punt van mevrouw Van Basten Batenburg vóór het indienen van de motie. We hebben al een interruptiedebatje gehad over het knelpunt van de openbare ruimte. Ik hoorde mevrouw Van Basten Batenburg pleiten voor investering in dat veiligheidsknelpunt, maar hoe verhoudt dat zich tot het financiële knelpunt op het punt van de openbare ruimte? Lotte van Basten Batenburg (VVD). De aflopende veiligheidsbudgetten zijn een knelpunt. Dat is structureel beleid dat niet structureel is gefinancierd. Dat is een opgave die breder is in de gemeentebegroting en waar de wethouder Financiën al langer aan werkt. Als daarin stappen worden gezet, steunen wij dat ook, want dat vinden wij belangrijk.

De andere kant is dat de specifieke tekorten in de openbare ruimte heel groot zijn en sowieso niet in één keer kunnen worden opgelost in deze begroting. Daar heeft mijn fractie ook al jaren aandacht voor gevraagd, ook in de coalitieonderhandelingen. Ik vond het leuk dat D66 net zei dat het daar extra in wil investeren. Helaas hebben wij dat als VVD destijds helemaal niet gemerkt aan de onderhandelingstafel. Dat is jammer, maar het is heel terecht dat meneer Smit hier aandacht voor vraagt. Als er stappen te zetten zijn in het echt oplossen van die knelpunten - dat gaat dus om harde punten van onderhoud aan onze wegen en straten en aan ons groen - denk ik zomaar dat de VVD dat juist echt zal zien als een goede stap in de goede richting. Robin Smit (PvdD). Ik ben blij om dat te horen, want op het punt van de pot voor de openbare ruimte zit je natuurlijk ook met het probleem van structureel beleid dat op sommige vlakken incidenteel wordt gefinancierd, maar als ik mevrouw Van Basten Batenburg goed begrijp, kan daar bij een volgende begroting op hoofdlijnen een keuze in gemaakt worden. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Het is het soort voorbeeld waar de VVD in ieder geval welwillend naar zal kijken. Daarbij vind ik het wel belangrijk dat dit echt om die achterstanden gaat en niet om nieuwe keuzes die worden gemaakt, want daar zou ik de scheidslijn willen trekken.

We moeten dan dus echt terugzien dat die tekorten erdoor teruglopen. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik ben een beetje aan het kauwen op de motie. Ik hoorde de VVD ook 'beleidsarm' zeggen. Ik heb de wethouder horen zeggen dat dat de ambitie is. Tegelijkertijd moeten structurele problemen structureel opgelost worden. Ik doel op de door u genoemde knelpunten. Ik wil niet nog een keer het onderscheid maken tussen de knelpunten, maar de genoemde knelpunten die opgelost moeten worden, vragen ook om structurele investeringen. Daar bent u ook voorstander van. Ik ben dus zoekende naar wat 'beleidsarm' betekent. Ik vrees ook dat daar wat verwarring over kan ontstaan. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik weet ook dat dat geen zwart-witte afweging zal zijn. Daar zullen absoluut ook grijze gebieden bij zijn en wij zullen ongetwijfeld ook van mening verschillen met GroenLinks over 'wat is nou een hard knelpunt en wat is dat niet?' Maar er zijn zeker ook een aantal zaken aan te wijzen die echt harde knelpunten zijn. Er worden een aantal voorbeelden genoemd in de Voorjaarsnota. Dat zijn evidente knelpunten, zou ik zeggen. Ik kan daar eigenlijk niet heel veel meer dan dit over zeggen tegen meneer De Vuyst. Ja, wij begrijpen dat er altijd discussie kan zijn over knelpunten. Wij vragen verhoogde aandacht van de wethouder Financiën om ervoor te waken dat niet alles een knelpunt is.

Ik noem maar iets: we hebben hier een debat gehad over een aanvulling van het Olympisch fonds. Dat zou mijn fractie niet willen betitelen als 'het oplossen van een knelpunt'.

33

Maarten De Vuyst (GroenLinks). De wethouder die dat aangaat, is net de zaal uit. Ik geef een voorbeeld: de raad heeft besloten om de formatie van de Ombudsman te vergroten; dat hebben we eigenlijk niet zo netjes gedaan, want dat hebben we niet gedekt. Het college voert dat nu dus aan als knelpunt, maar dat vraagt om een structurele oplossing. Ziet u dat dan nog steeds als 'beleidsarm'? Hoe werkt dat door in uw motie? Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik denk dat dit in dit geval voor het college een onoverkomelijk knelpunt is. De voorzitter. Ik neem aan dat meneer Guernaoui iets nieuws heeft. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Ja, ik ben benieuwd hoe de Haagse VVD omgaat met de knelpunten die door landelijk beleid worden veroorzaakt. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik ben blij dat de heer Guernaoui die vraag aan mij stelt, want eigenlijk wil ik van hem heel graag horen of alle twaalf fractieleden van Hart voor Den Haag al lid zijn geworden van een landelijke partij om allemaal in te zetten op een goede dekking voor al die landelijke knelpunten. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Ik heb het niet nagevraagd. Ik heb mijn landelijk lidmaatschap inmiddels opgezegd. Ik kan daar qua invloed dus niets meer aan doen. Wij als lokale partij willen dat wel, maar u bent landelijk lid.

Wat gaat u doen bij uw landelijke partij, zodat deze knelpunten worden opgelost als uw partij weer gaat regeren? Lotte van Basten Batenburg (VVD). Om te beginnen zal ik de heer Guernaoui een 'word lid'-linkje doorsturen van mijn mooie partij de VVD. Ik zie dat meneer Smit dat linkje ook graag wil ontvangen; dat gaat helemaal goedkomen. Ook deze ronde is er landelijk weer geld bij gekomen en worden een aantal knelpunten opgelost. Er is veel negatiefs gezegd over het laatste kabinet, maar er zijn stappen gezet op het gebied van jeugd en de herverdeling van het Gemeentefonds. Zijn die stappen groot genoeg? Ook ik vind van niet en daar zet ik mij ook binnen mijn partij voor in. Dat zal ik dus ook zeker blijven doen. De voorzitter. Door mevrouw Van Basten Batenburg wordt de volgende motie (F.7 VVD) ingediend:

Motie F.7 VVD Beleidsarme begroting De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 12 juni 2025, ter bespreking van het voorstel van het college inzake Voorjaarsnota 2025 (RIS322212). Constaterende dat: • het college deze zomer de ontwerpbegroting 2026-2029 voorbereidt; • de raad voor het einde van het jaar de begroting 2026-2029 dient vast te stellen; • op 18 maart 2026 gemeenteraadsverkiezingen plaatsvinden. Overwegende dat: • er harde financiële knelpunten zijn die het huidige college moet oplossen; • na de gemeenteraadsverkiezingen een nieuwe coalitie en nieuw college moeten worden gevormd; • volgens de voorliggende voorjaarsnota de nieuwe coalitie voor flinke financiële uitdagingen staat.

34

Verzoekt het college: • een beleidsarme begroting te presenteren die zoveel mogelijk financiële ruimte laat voor een nieuwe coalitie om structureel en incidenteel bij te sturen. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Ik stel voor dat we tot 16.00 uur schorsen. De vergadering wordt van 15.38 uur tot 16.05 uur geschorst. De voorzitter. Aan de orde is de eerste termijn van het college. Het woord is aan de wethouder Financiën, mevrouw Bruines. Wethouder Bruines (D66). Voorzitter. Dank aan de leden van de raad voor de behandeling en ook voor de wijze waarop die gaat. Volgens mij zei mevrouw Klokkenburg dat de wethouder het eigenlijk ook best wel spannend vond. We hebben een stap gemaakt en we zijn een weg ingeslagen waarvan we de komende jaren met elkaar moeten bekijken hoe we die verder precies gaan invullen en of dit werkt. Ik denk dat we in de commissie een heel goed gesprek hebben gehad. Ook nu weer zie ik dat u echt heel erg uw best heeft gedaan om vanuit uw opvattingen aan te geven wat u belangrijk vindt en wat u graag terug wilt zien. De ene keer is dat wat concreter dan de andere keer, maar complimenten daarvoor. Ik ga nu in op de inhoud.

Ik denk dat het goed is om te beginnen met iets wat velen van u hebben geconstateerd en waarvoor de heer Guernaoui als eerste spreker veel aandacht gevraagd heeft: hoe zit het nou met landelijk? Ook anderen hebben daar het nodige over gezegd: op de korte termijn is onze begroting misschien best wel sluitend, maar als je echt naar de toekomst kijkt, zie je dat zich echt problemen gaan voordoen, dat er grote risico's zijn en dat we daar heel zorgvuldig mee moeten omgaan. Dat heeft voor een heel groot deel te maken met wat we het evenwicht en de balans tussen taken en middelen noemen: wat krijgen we als taken van het Rijk in medebewind en in wettelijke uitvoering opgedragen en hebben we daar genoeg geld voor? Verder gaat het ook over alle afspraken die er nu met het Rijk zijn over de vulling van het Gemeentefonds en het risico dat er nog aan komt bij de herverdeling. Dat gaat om groot geld. Het is allemaal dus geen koek en ei. Daar moeten we dus zorgvuldig mee omgaan. Daarom is het inderdaad ontzettend belangrijk dat ook de lobby richting het Rijk blijft voortgaan. Het kabinet is nu net gevallen. Er is gevraagd wat dat precies betekent.

Ik zal daar straks iets over zeggen, maar dit betekent in ieder geval een hoop onzekerheid, maar inderdaad ook kansen om door te gaan met die lobby richting een nieuwe regering en om iedereen nog eens goed mee te geven wat er allemaal op het spel staat. Volgende week is de jaarvergadering van de VNG. Daar ligt dan een resolutie voor waarin staat dat we met volle vaart vooruitgaan. We doen er alles aan om ervoor te zorgen dat het Rijk de afspraken gestand doet die we met het bestaande kabinet hebben gemaakt, bijvoorbeeld over een mogelijke bijdrage voor Prinsjesdag - daarover zou in de augustusonderhandelingen besloten moeten worden - als laatste tegemoetkoming voor de tekorten in de afgelopen jaren in de jeugdzorg, maar ook om aan de bel te blijven trekken richting de verkiezingsprogramma's van alle partijen, de Kamerleden en de landelijke lijsttrekkers en om aandacht te blijven vragen voor diverse thema's. We zijn er immers nog niet. Wethouder Bredemeijer zal straks nog ingaan op het punt van de jeugdzorg, maar misschien is het goed om in dat verband te zeggen dat de binnen de VNG gemaakte afspraak over de optie van een gang naar de rechter nog steeds flink overeind blijft staan als de afspraak die conform het advies van de commissie-Van Ark ook met de premier is gemaakt over die bijdrage voor 2023-2024 en de jeugdzorg, niet doorgaat.

Je moet als gemeente immers echt voldoende middelen hebben om die gedecentraliseerde taken gewoon op een goede manier uit te kunnen oefenen. Dat is bij de jeugdzorg nog niet het geval, net als bij een heleboel andere taken. Er zijn ook een aantal middelen weggevallen. Daar heb ik een algemene opmerking over. Vinden wij nou dat dat dingen zijn die op ons eigen bordje liggen en waar we wat aan kunnen of 35

moeten doen? Dat is ook een punt waar de heer Guernaoui op inging. Soms krijgen we gewoon te kort gefinancierd. Dan is de vraag of wij daar iets aan moeten doen of dat we er bij het Rijk voor moeten blijven lobbyen dat dat wordt aangevuld. Maar er zijn ook gewoon bezuinigingen bij het Rijk op middelen die altijd naar de gemeenten toe gingen en die nu wegvallen. Daarvan zijn ook een aantal voorbeelden genoemd. In principe zijn wij van mening dat, als het Rijk besluit om iets niet meer te doen, minder te doen of te gaan bezuinigen, het natuurlijk van de gekke is dat de gemeente dat dan moet oplossen. Aan de andere kant kan dit ook tot gaten leiden in beleid dat we allemaal belangrijk vinden. Daarin zal dus een afweging moeten plaatsvinden. We hebben een hele grote lijst met knelpunten; die heeft u in de Voorjaarsnota zien staan. Op al die punten, die ook langsgekomen zijn jeugd, openbare ruimte, gezinsopvang, prijsstijging van de leges en veiligheid, waar natuurlijk ontzettend veel onder valt; en er zijn er nog meer, die hier niet allemaal genoemd worden - gaat het sowieso een hele grote puzzel worden om een mooie begroting te krijgen waarin we ook weer een aantal stappen kunnen zetten in het oplossen van knelpunten, maar ook in het voldoen aan de begrotingsregels, zoals 'structureel voor structureel'. Dat even vooraf.

Daarmee kan ik gelijk de motie van de heer Guernaoui appreciëren. De motie is natuurlijk best wel overbodig, want er staat echt in wat er nu allemaal gebeurt, maar ik wil namens het college iedereen oproepen om ook binnen de eigen lijnen echt goed aan de orde te laten zijn wat er nodig is. Als u in uw eigen lobby's en uw eigen lijnen informatie, overzichten of bedragen nodig heeft, moeten we dat doen. De G4 werkt daarin samen en ook de VNG werkt daarin samen. Op de VNG-site zal ook altijd worden teruggekoppeld hoe het ermee staat. De tweede bullet gaat over het naar de gemeenteraad communiceren van de acties en resultaten van de lobby. Ik vind niet dat de gemeente alle lobby's en dingen die de VNG doet, naar u moet communiceren, want die kunt u allemaal zelf terugvinden op die website. Maar het is goed om in het najaar het net op te halen: wat zien wij nou? Ik denk ook dat we het als gemeente zelf, in partijverband en ook in samenwerking in de G4 en binnen de VNG moeten doen. De motie is een beetje overbodig, maar zij is echt een oproep; zo zouden we haar moeten zien. Het is dus aan u hoe u daarmee om wilt gaan. Ik ga nu graag de opmerkingen langs. Ik heb nog niet gezegd dat we het in het college als volgt hebben afgesproken.

Soms werden hele specifieke moties ingediend of hele specifieke vragen gesteld die echt op een beleidsterrein zitten en betrekking hebben op een portefeuille. Dan zal de betreffende wethouder daarop reageren. Ik doe wat meer het algemene verhaal. Dan de discussie die raakt aan de motie van de VVD. Er zijn natuurlijk een aantal dingen die we belangrijk vinden. We hebben een coalitieakkoord, we hebben beleid en een heleboel beleidsvoornemens die nog niet helemaal zijn uitgevoerd. We hebben knelpunten in de bestaande uitvoering, ook door materiaalkostenstijgingen. Door wat voor redenen dan ook worden dingen duurder en stijgen de kosten. We hebben een hele lijst knelpunten, die ook genoemd worden in de Voorjaarsnota. U zegt dat we die moeten oplossen. Tegelijkertijd willen we proberen om nog wat ruimte over te houden voor een volgende coalitie, want de knelpunten moeten ook weer niet zó ver worden opgelost dat er geen geld meer over is, maar we willen ook geen problemen over de schutting gooien. We willen ook weer structureel gaan regelen wat structureel moet, want als je het incidenteel oplost, staat een volgende coalitie voor de vraag hoe zij dat dan weer moet regelen. Die 'beleidsarmheid' is dus niet zo simpel. Gaan we helemaal nieuwe dingen verzinnen waar we het nog nooit over hebben gehad? Daar komen we niet eens aan toe.

Volgens mij zijn we het er dus over eens dat die categorie niet aan de orde is. Ik ben een beetje bang - dat leg ik namens het college gewoon bij u neer; we hebben er zojuist ook nog even over zitten praten - want hoe voorkomen we dat we een discussie gaan voeren over wat nou precies wel of niet 'beleidsarm' is en of iets nu moet of misschien juist aan een volgende coalitie is? Dat luistert best nauw. Ik denk dat het in ieder geval heel belangrijk is dat het college u toezegt om bij de straks komende begroting, bij alle voorliggende keuzes en ook bij hoe er wordt omgegaan met de moties en de invulling en uitwerking daarvan en met de punten die u allemaal genoemd heeft die niet in een motie gevat zijn, heel goed aan te geven welk oordeel we geven aan die punten en aan de prioriteiten die het college zelf nog aan u gaat voorstellen: waarom is dit opgevoerd, zien wij dit als een knelpunt, als een stap verder in de uitvoering van het vastgestelde beleid of als een financieel-technische stap waarmee we iets wat nu tot incidenteel was, structureel maken? Daar zitten natuurlijk heel veel nuances in. Ik vind het belangrijk om scherp te hebben dat het daarom wat moeilijk is. Daarom vind ik het lastig om namens het college positief te preadviseren over de motie van mevrouw Van Basten Batenburg over wat nu precies 'beleidsarm' is. 36

Het college zegt: trek de motie in of laten we, misschien in de tweede termijn, nog heel scherp krijgen wat we precies waarmee bedoelen. De voorzitter. Voordat ik de heer Guernaoui laat interrumperen, verwelkom ik medewerkers, die hier misschien voor het eerst zijn; ik hoop niet voor het laatst. Welkom! Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Dank voor de uitleg en de worsteling die de wethouder aangeeft over 'beleidsarm' en 'niet-beleidsarm', maar ik zou het graag terug willen zien in de begroting. Mevrouw Van Basten Batenburg zal straks op haar motie ingaan, maar wij zouden graag in de begroting terug willen zien wat nieuw is en wat niet nieuw is. Eigenlijk willen we zo veel mogelijk niet nieuw, als dat niet nodig is. Wethouder Bruines (D66). Volgens mij zegt de heer Guernaoui in zijn woorden heel klip-en-klaar wat ik zojuist wat omslachtiger heb geprobeerd uit te leggen, want ik denk dat het daarom gaat. Wat is 'nieuw'? Het is soms nieuw geld en het is soms ander geld. Ik denk niet dat er nieuw beleid in zit, maar er zitten nogal wat nuances in. Ik vind het heel belangrijk - dat meen ik echt oprecht; ook het college vindt het heel belangrijk - dat voor u heel duidelijk is wat nou wat is, waarom het erin staat en met welke argumenten het college heeft gemeend dat het verstandig is om het nu op deze manier te doen.

Ik denk dat dat de kern is van het gesprek waarvan wij het allemaal heel belangrijk vinden om dat met elkaar te hebben, zodat u ook kunt zien of u dat ook vindt, of het tegemoetkomt aan de naar voren gebrachte opmerkingen en vragen en of u, als dat niet zo is, de afweging begrijpt waarom het anders, niet, minder of misschien wel meer is. Dat inzicht is voor ons het belangrijkste punt. Wij zijn een beetje bang dat met de letterlijke tekst van zo'n motie die nuance eruit valt en dat we dan een discussie krijgen over 'is dit nou beleidsarm of is dit niet beleidsarm?' en 'u had toch gezegd dat alles beleidsarm zou zijn?' versus 'het is beleidsarm, maar het is bestaand beleid'. Daar worstelt het college mee. Vandaar het voorstel - ik moet zeggen: na lang beraad - om dat gesprek goed te voeren en de motie op deze manier in te trekken. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik geloof niet dat de wethouder mijn motie kan intrekken; laten we dat maar eerst vaststellen. Als ik de wethouder zo hoor, moeten we als raad bij de retraite van het college komen zitten. Dat vind ik op zich een gezellig idee. Ik denk ook dat dat leuk kan zijn bij die retraite. Ja, dat denk ik echt, meneer Van Asten; dat kan ongelofelijk gezellig worden. Er zijn een paar mensen bij die er een mooi feestje van kunnen maken. Gisteravond heeft u dat in de Rekeningencommissie helaas gemist, meneer Van Asten.

Wethouder Bruines was daar wel de hele avond bij. Maar serieus, dit is een hele goede omschrijving: als wij als raad deze motie aannemen, zeggen wij duidelijk tegen het college: let hierop. Dan komt het college na, als het goed is, een zorgvuldige afweging, bij ons terug met een begroting. En ja, dan zullen we daar ongetwijfeld een gesprek over hebben, maar ik heb nog nooit iemands hoofd eraf gebeten voor een motie. De voorzitter. Het verzoek was alleen maar om de motie in te trekken, niet om haar op te eten, kapot te bijten of zo. Wethouder Bruines (D66). Ik weet heel goed hoe mevrouw Van Basten Batenburg in deze discussie zit. Dat waardeer ik heel erg, maar de oproep is wel om onduidelijkheid hierover te voorkomen. Volgens mij begrijpen we elkaar heel goed over hoe belangrijk het is om meer dan we in de afgelopen jaren hebben gedaan inzichtelijk te maken met welke argumentatie het college de keuzes maakt die het maakt en hoe die keuzes zich verhouden tot de oproepen die u gedaan heeft. Ik zou eigenlijk willen vragen om het bij die afspraak te houden; dat is de oproep. Natuurlijk kan ik niet iemands motie intrekken, maar misschien geeft dit toch meer helderheid dan deze motie. Maar het is uiteindelijk aan de raad. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Dan vraag ik me toch af of dat iets gaat uitmaken.

Denkt de wethouder dat we, als deze motie niet in stemming komt, dat gesprek niet alsnog gaan voeren, ook gelet op het debat dat we in de commissie hebben gevoerd?

37

Wethouder Bruines (D66). Ik denk dat we dat gesprek voeren en ook moeten voeren; dat heb ik zojuist ook gezegd. Deze motie geeft wat het college betreft ook de beperking van dat gesprek daarover aan. Dat is het oordeel van het college daarover. Kavish Partiman (CDA). Even voor mijn helderheid: de wethouder zegt dat het college met de grootste terughoudendheid deze begroting zal opstellen. Ik snap de worsteling met de definiëring van 'beleidsarm'; daar zit ik ook een beetje mee, maar er wordt nu dus wel door het college aangegeven dat het deze begroting met terughoudendheid gaat opstellen en dat er geen grote nieuwe beleidsstukken bij komen, omdat het college weet dat we in het laatste jaar van deze periode zitten en met een open vizier het gesprek met de raad gaat voeren, waarbij het voorstel van de heer Guernaoui wordt meegenomen over 'wat zijn de nieuwe dingen, wat zijn niet de nieuwe dingen en hoe past dat binnen dat uitgangspunt van terughoudendheid?' Wethouder Bruines (D66). Ja. Tegelijkertijd hoor ik u zeggen: we moeten vooral dit en dat doen en hiernaar en daarnaar kijken. Dat raakt soms ook aan een mogelijke intensivering van het beleid. Dan denk ik: is dat beleidsarm of beleidsrijk? Dan kom je al in een discussie daarover. Vandaar mijn oproep. Ik denk dat 'terughoudendheid' een goed woord is, maar het veld waar het over gaat, is uiteindelijk heel breed.

Het college is natuurlijk niet demissionair. Wij hebben ook gewoon de dingen te doen waarvan wij denken dat zij goed en belangrijk zijn. Wij zijn gewoon nog een jaar in dienst, om het zo te zeggen. Maar vanwege de financiële terughoudendheid, ook richting de toekomst, en omdat we weten dat er volgend jaar verkiezingen zijn en er ook nog nieuwe keuzes gemaakt moeten worden, begrijpen wij de wens heel goed. Dat is ook een van de redenen waarom in de Voorjaarsnota staat dat we voor een bedrag van € 10 mln. nu geen voorstellen zullen gaan doen. Kavish Partiman (CDA). U heeft mij in mijn bijdrage geen wensenlijstje op tafel horen leggen. Het enige wat ik heb aangegeven, is dat ik er waarde aan hecht dat dit financieel prudent wordt gedaan en met 'structureel structureel' en 'incidenteel incidenteel'. Als op basis daarvan keuzes op tafel worden gelegd in de begroting, moeten we dat open gesprek met elkaar voeren. Maar zoals ik de wethouder begrijp, wordt er met terughoudendheid gekeken naar hele grote nieuwe dingen die erbij komen en kijkt het college dus op die manier naar het samenstellen van de komende begroting, die voor een deel overgaat in de nieuwe periode. Wethouder Bruines (D66). Zeker.

Tegelijkertijd wordt er natuurlijk ook doorgeregeerd, want er is ook gewoon beleid gemaakt of in ontwikkeling dat door moet gaan, maar het gaat er ook om dat dat goed beargumenteerd moet worden. Je moet op een gegeven moment ook iets met wensen vanuit de raad die er al lagen. Waarom dan nu en niet volgend jaar? Dat soort afwegingen zullen daar dus ook in moeten worden meegenomen. Ik denk dat ik al ben ingegaan op de belangrijkste punten van GroenLinks. Wat zijn precies de gevolgen van de val van het kabinet? We hadden het zojuist over de afspraak over de jeugdzorg. Wat er nu verder gaat gebeuren, is voor ons net zo goed een black box als voor u, want we weten nog niet welke onderwerpen op de agenda van het nieuwe kabinet blijven en wat de Kamer daarvan gaat vinden. We weten wel wat alle gevoelige onderwerpen zijn. De lobby op de BDU, de lobby op de jeugdzorg en de lobby op een heleboel andere dingen blijven dus gewoon doorgaan, in de hoop dat dit kabinet of op z'n minst het volgende daar wel mee aan de slag gaat. Als er meer inzicht is in wat er nog wel of niet behandeld gaat worden, hebben we daar misschien wat meer inzicht in. Dan kunnen we dat ook aan u doen toekomen. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik doe nu de interruptie die ik zojuist wilde doen, specifiek over het punt van de SPUK.

Volgens mij hebben we het daar in de commissie over gehad, maar het antwoord staat me niet meer bij. Dat bedrag is gedaald, maar is dat nou in de Voorjaarsnota ingeboekt of niet? Met andere woorden: moeten wij een deel van de € 438 mln. die dit landelijk nog zou moeten opleveren, voor onze rekening nemen? Zo ja, is dat dan ook al verwerkt in het budgettaire beeld? Wethouder Bruines (D66). Nee. Van een aantal SPUK's, de specifieke doeluitkeringen die we van het Rijk krijgen voor bepaald beleid, is gezegd dat die omzetting mogelijk is, maar dat zijn er veel minder 38

dan gedacht. Wat er landelijk wel is gebeurd, is dat de 10% korting die al was ingeboekt bij het hoofdlijnenakkoord, nu op de begrotingen van de departementen is neergelegd. Met betrekking tot de afspraken die nu verder nog gemaakt moeten worden over hoe die doeluitkeringen verder vorm wordt gegeven, is er de angst of de zorg dat die 10% korting doorvertaald wordt naar de gemeenten; daar ligt volgende week een motie over bij de VNG. Wij zeggen: wacht eventjes, het was bedoeld om de bureaucratische lasten te verminderen; als dat uiteindelijk helemaal niet gebeurt terwijl wij wel die 10% korting krijgen, hebben we wel een probleem met elkaar. We zijn daar dus nog niet uit. Het heeft er in ieder geval niet toe geleid dat hiervoor een bedrag uit het Gemeentefonds is gehaald, maar we krijgen dit linksom of rechtsom vast wel weer om onze oren. De voorzitter. Dat denk ik ook. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Het is dus niet in het Gemeentefonds terechtgekomen. Dat betekent ook dat dit nog niet in ons budgettair beeld staat. Dit kan ook nog een tegenvaller opleveren op het moment dat we in het najaar onze meerjarenbegroting opstellen. Wethouder Bruines (D66). Specifiek over de BDU, ook al betreft dat natuurlijk de begroting van de MRDH: daar ga je dit in zien. Als dit niet wordt gerepareerd, moet er dus gesneden worden in de dienstverlening.

Als de verdere uitwerking van de andere SPUK's die nu nog bij de ministeries in behandeling zijn, er uiteindelijk toe leidt dat wij minder middelen krijgen - dus 10%, een deel daarvan of weet ik veel hoe dat allemaal zal gaan - betekent dat dat we minder kunnen doen. Dan gaat natuurlijk de discussie spelen over de vraag of wij dat zelf uit onze eigen begroting aanvullen of niet. Daarbij zou ik de principiële lijn willen hanteren dat we dat niet gaan doen, maar dat betekent wel dat we minder kunnen doen. Daar gaat de stad, afhankelijk van welke SPUK dat is, wel iets van merken. Dat is dan wel een gevolg van het rijksbeleid. Ik denk dat het belangrijk is om dat goed te blijven uitstralen. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Het kan dus zo zijn dat de doorvertaling van die specifieke uitkeringen pas in het najaar komt en dat we ons daar dan toe moeten verhouden. Over de brede doeluitkeringen heb ik het met de burgemeester in de commissie gehad: als er inderdaad 10% wordt bezuinigd op het ov, gaat dat gevolgen hebben voor de burgers. Het is niet voor niets dat HTM deze week toeterde. Ik denk dat dat nog wel een paar keer mag gebeuren, vooral in de buurt van de Tweede Kamer, om mensen daar wakker te maken, want dat betekent dat de kaartjes duurder worden of dat er minder gereden gaat worden. Dat gaat echt niet zonder gevolgen blijven; dat ben ik volstrekt met het college eens.

Wethouder Bruines (D66). Wat de heer De Vuyst zegt klopt. Waarschijnlijk is het ook nog een combinatie van die beide gevolgen. Maar goed, dat komt allemaal nog in een ander verband langs als dat niet hersteld wordt. De PvdA heeft met name aandacht voor de jeugd gevraagd. Daar zal wethouder Bredemeijer straks op ingaan. De Partij voor de Dieren heeft het in het bijzonder gehad over de openbare ruimte en vraagt de toezegging dat die terugkomt met hoe dit dan precies zit met het structurele tekort. Daar is een discussie over geweest. We weten, zoals mevrouw Van Basten Batenburg ook aangaf, al langer dat daar een tekort zit. De vraag is ook hoe we in welk tempo in staat zijn om dat tekort op een verantwoorde wijze in te lopen, in welke mate dat kan en of dat nu ook moet, want die vraag hoort daar altijd bij. We nemen het onderwerp dus graag mee, maar we hebben als college natuurlijk ook afwegingen te maken tussen al die belangrijke onderwerpen die u genoemd heeft, maar die sowieso al op tafel liggen. Dit is een van de aandachtspunten die u meegeeft. Dit stond overigens ook in de knelpuntenlijst van het college in de Voorjaarsnota. De SP heeft gesproken over de gezinsopvang en het woonwagenbeleid. De collega's zullen die moties preadviseren.

Ik moet zeggen dat de inbreng van Forum voor Democratie leidde tot een superinteressante discussie over de inzet van AI en wat dat betekent voor de inzet van het aantal ambtenaren. Dat is een punt van wethouder Bredemeijer, maar die was toen volgens mij net een vlag aan het hijsen op het dak. Ik weet dus niet of hij het gehoord heeft. Ja, toch wel; dan gaat hij daar vast iets over zeggen. 39

De voorzitter. Dat hield daar geen verband mee. Wethouder Bruines (D66). Inderdaad. Heel binnenkort krijgen we de Staat van de Organisatie weer langs. Dat is misschien een mooi moment om hier echt eens wat dieper op in te gaan. De ChristenUnie/SGP gaf het belang van veiligheid aan. Er ligt ook een motie, de motie Geen aannames met veiligheid deel 3. Dat gaat natuurlijk over wegvallende rijksmiddelen. De motie is vrij specifiek geformuleerd. Dat vindt het college een beetje lastig, maar ik heb daarom in het begin gezegd dat we de wens goed meenemen, maar dat we wel vragen om ruimte om echt even te kijken wat we kunnen en hoe we dat kunnen doen, met name in de financiële uitwerking. De raad moet zich daar maar over uitspreken, maar neem in acht dat we uw opmerking serieus meenemen en zeker beargumenteerd kijken wat we daarmee doen. Dit is gewoon een oproep om daar heel serieus mee aan de slag te gaan. In die zin wachten we af wat de raad daarover besluit. Dan nog het punt van mevrouw Klokkenburg over de Haagse Hosts en veiligheid. Daar zal wethouder Vavier straks op ingaan. Dat geldt ook voor het noodfonds. De motie van mevrouw Van Basten Batenburg heb ik al besproken. Ik kijk nog even of er specifieke vragen voor mij liggen. Volgens mij heb ik alles wel aangeraakt. Ik denk dat ik uiteindelijk toch alles behandeld heb. Als dat niet zo is, hoor ik dat graag.

Wethouder Van Asten (D66). Voorzitter. Eén motie van de SP, de motie Financiële reserve voor woonwagenstandplaatsen. Daar kunnen wij mee uit de voeten. Het instellen van een reserve betekent natuurlijk nog niet dat daar automatisch dekking voor gevonden is, maar laten we deze motie in ieder geval meenemen als aanmoediging tot het zoeken van die dekking voor de komende jaren, zo niet decennia. De motie is dus aan de raad. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Waarom moet dat via een reserve? Wethouder Van Asten (D66). Het zou niet specifiek via een reserve hoeven. Het kan bijvoorbeeld ook uit de pot die gemaakt wordt voor woningbouw, maar ik kan de indiener hierbij natuurlijk wel goed volgen. We hebben natuurlijk een uitspraak van de rechter gekregen die ons hier echt specifiek op wijst, vooral op de noodzaak om op korte termijn tot die standplaatsen te komen. Dat vraagt wellicht wel wat extra aandacht en inzet. Juist een reserve kan voor iedereen nog eens inzichtelijk maken hoe we daarmee bezig zijn. Technisch is het dus niet direct noodzakelijk, maar het is ook geen nieuw beleid. De voorzitter. Soms zijn ze goed, hè? Vaak zijn ze goed; nee, altijd zijn ze goed. Wethouder Vavier (GroenLinks). Voorzitter. Ik ga in op een amendement en twee moties. Ik begin met de motie van mevrouw Klokkenburg van de ChristenUnie/SGP, de motie Vul het Haags Noodfonds Vluchtelingen aan.

Het college onderschrijft het grote belang van het Haags Noodfonds Vluchtelingen. Ik zou willen dat we de middelen hadden om deze subsidie aan te vullen. Dat is op dit moment helaas niet zo. Zoals u weet, moet die financiële puzzel, waar we het hier vanmiddag natuurlijk over hebben, nog gelegd worden. Als uw raad deze motie aanneemt, zal ik haar meenemen op het lijstje. Ik moet u daarbij wel aangeven dat de lijst met onvermijdelijke knelpunten die met de beschikbare middelen opgelost moeten worden, heel erg lang is. Het ophogen van een subsidieplafond is, hoe belangrijk de activiteiten ook zijn, niet een onvermijdelijk knelpunt. Als deze motie wordt aangenomen, nemen we haar mee, maar ik kan dus geen garantie geven dat het lukt om het noodfonds aan te vullen. Dan de structurele financiering voor Haagse Hosts. Ook het belang van de Haagse Hosts is heel erg duidelijk. In tegenstelling tot wat mevrouw Klokkenburg aangeeft, namelijk dat dit een openbareorde- en veiligheidsfunctie is, ziet het college dat niet zo. Het college ziet dit echt als een aanvulling op de zorg om opvanglocaties goed te laten landen in de wijken en om de veiligheid en de leefbaarheid zowel binnen als buiten samen met het sociaal beheer te borgen.

Ze hebben een heel positief effect op de omgeving rondom de opvanglocaties, maar hiervoor geldt eigenlijk hetzelfde als voor de motie over het Haags noodfonds: als deze motie wordt aangenomen, neem ik haar zeker mee, 40

zeker ook met de warme aanbeveling van de Haagse raad, maar gezien de lange lijst van onvermijdelijke knelpunten kan ik ook hierbij niet garanderen dat het college deze motie kan uitvoeren. Dan het amendement van mevrouw Arp van de Socialistische Partij. Dat amendement vraagt om de passage 'het zoeken naar alternatieven met het gezin tijdens de intakegesprekken' op pagina 9 van de Voorjaarsnota te schrappen. Dit amendement moet ik met klem ontraden. In de toelichting staat heel terecht dat het niet de wens is om kosten te reduceren, maar dat het belang van het gezin en in het bijzonder het belang van het kind en de rechten van het kind centraal staan. Die staan ook centraal bij de hele beweging die wij maken bij het Daklozenloket om die gezinsopvang te organiseren. Deze intakegesprekken zijn superbelangrijk, juist om te achterhalen wat de mogelijkheden van het gezin zijn naast opvang in een hotel, maar zeker ook om te achterhalen wat nou eigenlijk precies in het belang is van het kind. Die intakegesprekken zijn niet bedoeld om de kosten te reduceren en al helemaal niet om te bezuinigen. Die intakegesprekken zijn bedoeld om echt heel scherp te krijgen wat nou eigenlijk echt in het belang van het kind is. Lesley Arp (SP).

Allereerst doet het mij deugd dat de wethouder dit benadrukt, maar als dat zo is, staat het wel heel ongelukkig in de Voorjaarsnota, want je leest eigenlijk een passage waarin drie besparingslijnen worden genoemd. Twee van die besparingslijnen kan mijn fractie rationeel gezien heel goed volgen: we willen natuurlijk niet onnodig geld uitgeven aan hotels en we willen meer eigen regie over opvangplekken. Maar deze derde lijn … Hoewel ik blij ben met de woorden van de wethouder, weten we op basis van de afdoening van de motie van mevrouw Klokkenburg, de motie Geen kind op straat, dat we bezig zijn met het instellen van extra fte's bij de intake en dat er nog een heel dashboard komt. Ik zou het verstandiger vinden om dit nu niet expliciet als besparingslijn op te nemen en om even dat hele dashboard en die hele exercitie af te wachten. Wethouder Vavier (GroenLinks). Het indirecte effect van die intakegesprekken kan natuurlijk wel zijn dat er andere oplossingen voor zo'n gezin worden gevonden. Dan heb je indirect dus wel een positief financieel effect van deze intakegesprekken, maar het is zeker geen besparingsmaatregel. Lesley Arp (SP). Als uit een intake, geredeneerd vanuit het belang van het kind, blijkt dat het verstandiger is om het kind op een alternatieve manier op te vangen, dus niet in een hotel of in onze eigen gezinsopvang, dan is dat natuurlijk een logische uitkomst.

Maar we maken nu de aanname dat dit een manier is om te besparen. Ik wil echt met klem oproepen om eerst dat dashboard af te wachten en om af te wachten wat het effect is van die extra fte's. Ik ben blij met de woorden van de wethouder, maar mijn fractie moet iets vaststellen waarin de intake als een besparingslijn wordt geformuleerd. Hoewel ik echt blij ben met de Voorjaarsnota en het hele proces, gaat mijn fractie niet voor de Voorjaarsnota stemmen als dit in de Voorjaarsnota blijft staan. Wethouder Vavier (GroenLinks). Ik zou het natuurlijk heel erg spijtig vinden als dit de reden daarvoor zou zijn, maar dan zou ik de SP graag willen vragen om het amendement te wijzigen en om niet die zin te schrappen, want die intakegesprekken zijn ongelofelijk belangrijk. Die zullen we echt blijven voeren, maar die zijn dus niet bedoeld om te besparen of te bezuinigen, maar om het recht en met name de kinderrechten en het belang van het kind vast te stellen. In sommige gevallen kan daaruit komen dat er een financieel effect is omdat we dan iets anders organiseren voor zo'n gezin, bijvoorbeeld een ticket terug naar het land van herkomst. Dat kan je dan zien als een positief financieel effect. Het is niet een bezuinigingsmaatregel, maar wel een positief financieel effect, voor de gemeente dan. De voorzitter. Mevrouw Arp, volgens mij voor de tweede keer. Lesley Arp (SP).

Dit is de derde keer, voorzitter. Als dit amendement wordt aangenomen, wordt deze maatregel in de context van een drietal besparingsmaatregelen weggehaald. Het feit dat wij via extra fte's gaan investeren in de intake en dat we dat gaan monitoren via een dashboard, is allemaal eerder aangekondigd, bijvoorbeeld ook in het kader van de afdoening van de motie-Klokkenburg. Door dit amendement aan te nemen zegt de raad niet dat je niks meer met de intake mag doen, maar alleen dat 41

we dat niet doen in de context van drie besparingsmaatregelen. Dat is hoe ik het amendement interpreteer. Mocht er achter de schermen contact zijn over dit amendement, dan is dat prima, maar dit is hoe ik het nu interpreteer. Wethouder Vavier (GroenLinks). Dit amendement vraagt om de passage 'het zoeken naar alternatieven met het gezin tijdens de intakegesprekken' te schrappen. Ik kan dat niet anders zien dan dat we dan moeten stoppen met die intakegesprekken. De voorzitter. Dank u wel voor uw fairness, mevrouw Arp. Janneke Holman (PvdA). Ik las het amendement van de SP en ik dacht: fijn dat dit wordt ingediend, want volgens mij is dat helemaal in lijn met de debatten die we daar eerder over hebben gehad en de conclusies die we daar als raad uit hebben getrokken. Ik lees de zin toch echt op dezelfde manier als mevrouw Arp: het college wil de kosten reduceren door middel van het zoeken naar alternatieven met het gezin tijdens de intakegesprekken; ik sla de andere twee dingetjes even over. Die intakegesprekken worden in deze zin dus direct gekoppeld aan het reduceren van de kosten. Volgens mij is dit moeilijk op een andere manier te lezen. Misschien moeten we daar straks inderdaad op een andere manier uit komen met elkaar, maar ik begrijp heel goed wat mevrouw Arp hier zegt. Wethouder Vavier (GroenLinks).

Volgens mij begrijpen we elkaar ook heel goed, want ik weet niet beter dan dat we in het commissiedebat het hier uitgebreid over hebben gehad en dat de raad zich ook heel erg kon vinden in de lijn van het college om meer energie te gaan steken in de gesprekken aan de voorkant met de gezinnen om te kijken wat nou echt het belang van het kind is. De bedoeling van deze tekst in de Voorjaarsnota is dus niet dat die intakegesprekken worden gebruikt als instrument om te bezuinigen. Maar een effect van deze intakegesprekken en dus het vinden van een alternatief voor het gezin dat beter past bij het gezin en dat beter in lijn is met de rechten van een kind, is dat het een besparing kan opleveren. Dus misschien hoort het niet helemaal precies in het rijtje zoals de aanbesteding voor hotelopvang dat wel doet, maar het is wel een instrument dat als indirect effect een besparing kan opleveren. Maar het doel van de intakegesprekken, nogmaals, zijn dus echt de rechten van het kind. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Als deze zin geschrapt wordt, dan blijven de intakegesprekken gewoon staan, want we wijzigen hier geen beleid, volgens mij. Ik onderschrijf wat de collega's hebben gezegd. Het staat nu echt in het rijtje als kosten reducerend en niet als vooral in het belang van het kind werkend.

Dus als de wethouder met een alternatief zou komen waar dat helderder uit blijkt, dan is dat misschien handig. Maar zoals het nu letterlijk in de tekst staat, is het echt kosten reducerend. Wethouder Vavier (GroenLinks). Ik heb, geloof ik, alles gezegd wat hierover te zeggen valt. Maar ik kan zeker nog even contact opnemen met mevrouw Arp om te kijken of we het toch op een andere manier kunnen formulieren, zodat de raad zich er wat geruster bij voelt dat dit niet als een bezuinigingsmaatregel wordt doorgevoerd; dus alle openheid daarover. Wethouder Bredemeijer (CDA). Voorzitter. Er is een aantal thema's waarover vragen zijn gesteld. Ik begin met Onderwijs. Er is gevraagd naar de Onderwijskansenregeling. Dat is een doorn in ons oog. Er lijkt in totaal € 177 mln. op de rijksbegroting geschrapt te worden. Daar verzetten we ons in alle hevigheid tegen als college van Den Haag, maar ook in G4-verband. Dus D66 kan er gerust op zijn dat dit iets is wat we heel graag uit de voorstellen van het Rijk geschrapt willen zien. Het is alleen niet de regeling die in onze begroting landt. Dat is logisch, zou misschien meneer Assad zeggen, want het is een bezuiniging, dus die landt sowieso niet meer in de begroting. Maar ook niet als het geen bezuiniging zou zijn; het landt in de begroting van de schoolbesturen.

Daarom kunnen we de consequentie van een mogelijke bezuiniging ook niet schetsen in onze begroting. Maar kort en goed, we verzetten ons ertegen. Het is een regeling die, als die wegvalt, veel consequenties gaat hebben voor met name vmbo-scholen en praktijkonderwijs. Daar zijn de gevolgen echt heel stevig voor. Dat

42

moeten we voorkomen. Dus dat zullen we blijven doen. Maar in onze begroting zal het niet terug kunnen komen. Dat was Onderwijs. Op het gebied van Jeugd hebben we tal van vragen gekregen. Voor de raad is helder wat de status op dit moment is. Niet alleen in de jeugdhulp, maar ook in de jeugdzorg en in de jeugdbescherming zijn er grote problemen en grote zorgen. Zorgen waar we dagelijks mee aan de slag zijn om in ieder geval in Den Haag dat te doen wat nodig is. We wijzen ook het Rijk erop dat de bezuinigingen en de extreem trage besluitvorming de jongeren en de gezinnen geen goed doen. Dat ziet dus op jeugdhulp, maar ook zeker op jeugdbescherming, op gesloten jeugdzorg. Op al die onderwerpen is er totale stilstand: een hervormingsagenda die maar niet gaat vliegen, de reikwijdte in de Jeugdwet die maar niet aangepast wordt, financiële tegemoetkomingen waarmee maar niet over de brug wordt gekomen, kleine uitzonderingen daargelaten. Onze continue lobby richting het Rijk is om dat voor elkaar te krijgen. Onderdeel van die lobby is niet het onderwerp eigen bijdrage. Dat is zijdelings natuurlijk wel voorbijgekomen in de Voorjaarsnota. Daar heeft de staatssecretaris over geschreven dat als dat onderzocht wordt, wat op dit moment wellicht de situatie is, het met heel veel nauwkeurigheid en heel veel zorgvuldigheid ook gepaard zal gaan.

In die woorden lees ik wel dat dit niet zomaar een besluit zal zijn, maar een heel zorgvuldig gesprek zal behoeven, ook in de Tweede Kamer. Mocht dat überhaupt gaan gebeuren; 23 juni wordt gestemd over wat controversieel is en wat niet. Dus dat moeten we dan even zien. Er is zo ontzettend veel om voor te lobbyen op het onderwerp Jeugd, met name de kosten, de reikwijdte in de hervormingsagenda en de jeugdbescherming, dat ik het in het kader van de stevigheid van die lobby verstandig vind om die focus aan te houden en dit daarin nu dus niet heel specifiek te benoemen. Ik wil de motie dus ontraden. Janneke Holman (PvdA). Die eigen bijdrage gaat natuurlijk ontzettend veel impact hebben op gezinnen, kinderen en jongeren in onze stad en raakt mensen direct in de portemonnee. Er zijn heel veel argumenten te noemen waarom dit echt een heel slecht idee is en het ook gewoon niet kan in het kader van het VN-Kinderrechtenverdrag. Is de wethouder het er niet mee eens dat we ervoor moeten strijden dat dit bij het kabinet van tafel gaat, ook al is het in het bredere pakket van alles waarvoor te lobbyen valt rond Jeugd? Want dat begrijp ik heel goed, natuurlijk. Wethouder Bredemeijer (CDA). Mevrouw Holman noemt argumenten tegen het invoeren van een eigen bijdrage. Er zijn, denk ik, ook argumenten voor het invoeren van een eigen bijdrage. Het college heeft daarin geen standpunt.

Het is wel heel belangrijk om de nuance in dit vraagstuk te blijven zien. De vraag naar jeugdhulp gaat niet bepaald gepaard met hoge drempels, zal ik maar met een understatement uitdrukken. Drempels zijn non-existent. Iedereen die jeugdhulp vraagt, krijgt die ook onmiddellijk. We zijn juist bezig met een beweging om te vragen of het op een andere manier kan: zijn er misschien in uw omgeving, binnen de sportvereniging of binnen de cultuur mogelijkheden? We werpen echt even een aantal drempels op, omdat het niet normaal is dat één op de zeven kinderen in de jeugdhulp zit. De grote afnemers van de jeugdzorg zitten ook niet aan de onderkant van de samenleving. Dat zal mevrouw Holman waarschijnlijk ook weten. Er wordt ontzettend veel gebruik van gemaakt aan de bovenkant van de samenleving, als ik dat zo wat oneerbiedig mag uitdrukken, dus door de wat rijkere gezinnen. Daar wordt groot afgenomen. Dat is een argument aan de andere kant. Kort en goed, deed het Rijk nu maar iets. Dan hadden we hier misschien een discussie ook. Maar er gebeurt niets. Dus laten we eerst zorgen dat er iets gebeurt, dat de hervormingsagenda wordt doorgevoerd, dat de reikwijdte wordt ingeperkt, en dan is dit wellicht ook een thema om het over te hebben. Voorzitter. Ik heb nog een aantal vragen over de dienstverlening en de bedrijfsvoering.

Het staat de raad natuurlijk vrij om zelf te speuren in documenten als de Staat van de organisatie, de jaarrekening en dergelijke, want daar staat de uitstroom van het aantal medewerkers ook genoemd, in ieder geval in percentages. Het exacte aantal is 959 uitstroom in 2024. In de jaarrekening kun je dan opzoeken wat het gemiddelde salaris van een medewerker in de gemeente Den Haag is. Dat is € 77.000. Dat brengt dan een bedrag van € 74 mln. op. Dat is wat je jaarlijks aan salariskosten ziet van uitstromende medewerkers. Dan de vraag over AI: ik heb eerder toegezegd het AI-beleid in Q3 naar de gemeenteraad te sturen. Daarin zal het college uiteenzetten hoe het met AI om wil gaan in de toekomst. Dat zal in ieder 43

geval niet zijn om AI in de plaats te laten komen van medewerkers. Er is namelijk een groot tekort aan medewerkers. Daarom hebben we dus ook de ontwikkeling van AI hard nodig om de dienstverlening op orde te houden en het werk gedaan te krijgen. Massimo Etalle (FVD). Ik hoor dat de wethouder zegt: AI doen we niet in plaats van medewerkers, maar zien we wel als oplossing voor het tekort aan medewerkers. Dat is toch eigenlijk hetzelfde? Wethouder Bredemeijer (CDA). Klopt, maar de vraag is gesteld hoeveel communicatiemedewerkers, tolken en data-analisten door AI zouden kunnen worden vervangen. Vervangen van mensen doe je niet met AI wat mij betreft. Maar in een arbeidsmarkt waar krapte is, is het wellicht verstandig om na te denken over innovaties en hoe die kunnen helpen, bijvoorbeeld door repeterende werkzaamheden door AI te laten doen, zodat je de mensen die je wel tot je beschikking hebt, meer het persoonlijk contact met de stad voor hun rekening kunnen nemen. Yousef Assad (D66). Even over de onderwijsmotie: heel goed dat het college zich in alle hevigheid gaat verzetten. Maar stel dat het gebeurt en het ons niet lukt om die bezuinigingen van tafel te krijgen. Hoe ziet het college dan de rol van de gemeente om daar iets in te betekenen samen met de scholen? Wethouder Bredemeijer (CDA). Dit is een van de bezuinigingsopties die het Rijk heeft. Er zijn er meer, helaas.

Wordt er nu geïnvesteerd in onderwijs? Helaas volstrekt niet; er wordt bezuinigd op onderwijs. Dat is best een hard gelag. Er zijn vast ook plekken waar geschoven kan worden, maar juist bezuinigen op zoiets als een kansenregeling is hartstikke onverstandig. We zijn op dit moment de Haagse Educatieve Agenda, de HEA, aan het vormgeven. Dat doen we samen met het onderwijsveld. Dat gaat van kinderopvang tot de universiteit. Dat is het hele brede veld. We hebben heel veel gesprekken met elkaar over wat er op dit moment gebeurt en wat we in Den Haag kunnen doen om in ieder geval een onderwijsveld te houden waar we het hebben over kansen voor kinderen; onder het gesternte van die bezuiniging wellicht, dus daar bereiden we ons wel op voor. Maar we prioriteren daar echt in, zodat het op de goede plekken blijft komen en, liever niet, maar als het toch gebeurt, waar dan eventueel wel? Dat doen we dus samen met het onderwijsveld. We zijn best ver met die Haagse Educatieve Agenda. Daar zal het in landen. Yousef Assad (D66). Ik hoor de wethouder. Daar is mijn fractie natuurlijk blij mee. Wordt in de HEA ook in die bewoordingen ingegaan op de bezuinigingen, wat daarvoor in de plaats komt of hoe daarop wordt gestuurd, zodat we daar een indruk van krijgen? Wethouder Bredemeijer (CDA). Ja, absoluut. We hebben het hier bijvoorbeeld ook over de SPUK. Dus hier geldt ook een korting van 10%.

Daar kunnen we ook in prioriteren met elkaar. Ik heb dat gesprek ook gevoerd met de besturen en de onderwijsinstellingen. Want het zou nogal dom zijn om te zeggen: 10% hier, 10% daar, helaas, dit moeten we zo doen. Je kunt daar gewoon in prioriteren. Je kunt daar het gesprek over voeren. Het landt daarin. Daar zal ik de commissie Samenleving en ook de gemeenteraad goed in meenemen. De voorzitter. Dat was bijna de eerste termijn van het college, maar wethouder Vavier heeft nog een dingetje te melden, dus daar nog even uw aandacht voor. Gaat uw gang, wethouder Vavier. Wethouder Vavier (GroenLinks). Voorzitter. Dank voor deze coulance. Dit leek handig om een tweede termijn te voorkomen, in ieder geval op dit punt. Nog even over het amendement van de SP: ik heb zojuist even overlegd met de collega's van control. Zoals we net in het debat hebben besproken, komen er extra fte voor de intakegesprekken die worden ingevoerd. We zullen die intakegesprekken ook blijven voeren en blijven zoeken naar passende alternatieven, als dat beter is voor de positie van het kind. Met die interpretatie kan het college dit amendement aan de raad laten. Lesley Arp (SP). Heel fijn dat we op basis van het debat tot een beter begrip van elkaars visie en standpunten zijn gekomen. Ik ga met veel belangstelling de eerder aan mevrouw Klokkenburg toegezegde stukken over de monitoring in de gaten houden. 44

De voorzitter. Ik constateer dat enkel meneer Etalle behoefte heeft aan een tweede termijn. Massimo Etalle (FVD). Voorzitter. Ik heb de motie Inzet AI voor ambtelijke functies: roept het college op te onderzoeken welke ambtelijke functies, taken of processen in aanmerking komen voor (gedeeltelijke) ondersteuning of vervanging door AI-technologie, hierbij expliciet aandacht te besteden aan ethische randvoorwaarden, privacybescherming, transparantie en medezeggenschap van medewerkers en de raad hierover uiterlijk in het vierde kwartaal van 2025 te informeren middels een rapportage met bevindingen, risicoanalyse en concrete aanbevelingen. Deze is medeondertekend door de heer Guernaoui van Hart voor Den Haag. De voorzitter. Door de heer Etalle, daartoe gesteund door de heer Guernaoui, wordt de volgende motie (F.8 FVD) ingediend:

Motie F.8 FVD Onderzoek naar inzet AI voor ambtelijke functies De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 12 juni 2025, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Voorjaarsnota 2025 (RIS322212) Constaterende dat: • kunstmatige intelligentie (AI) wereldwijd in opkomst is en steeds breder wordt toegepast binnen publieke en private organisaties; • AI-technologie in staat is om routinematige, administratieve en data-intensieve werkzaamheden efficiënt en accuraat uit te voeren; • de Gemeente Den Haag worstelt met toenemende werkdruk, krapte op de arbeidsmarkt en de noodzaak tot kostenbeheersing en kwaliteitsverbetering van de dienstverlening. Overwegende dat: • het van belang is dat de gemeente Den Haag toekomstgericht opereert en innovatieve technologieën verkent om haar organisatie slagvaardiger en efficiënter te maken; • de inzet van AI kan bijdragen aan het verlichten van de werkdruk voor ambtenaren, het verbeteren van de dienstverlening aan inwoners en het efficiënter inzetten van middelen; • het belangrijk is om bij de toepassing van AI oog te houden voor ethische, juridische en privacyaspecten, evenals voor het behoud van menselijke controle en transparantie.

Roept het college op: • te onderzoeken welke ambtelijke functies, taken of processen in aanmerking komen voor (gedeeltelijke) ondersteuning of vervanging door AI-technologie; • hierbij expliciet aandacht te besteden aan ethische randvoorwaarden, privacybescherming, transparantie en medezeggenschap van medewerkers; • de raad hierover uiterlijk in het vierde kwartaal van 2025 te informeren middels een rapportage met bevindingen, risicoanalyse en concrete aanbevelingen. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. We schorsen enkele ogenblikken, zodat de wethouder de motie kan lezen. De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. Wethouder Bredemeijer (CDA). Voorzitter. Ik zou de heer Etalle willen verzoeken om de motie aan te houden. Dat heeft ermee te maken dat ik - ik zei het zojuist ook al - in Q3 kom met AI-beleid. Daar 45

hebben we met elkaar al even over gesproken in de commissie. Dat AI-beleid zal ik dus sturen. Ik hoop daar dan ook het goede gesprek met de commissie over te kunnen voeren. Want het behelst nogal wat als we dit zouden moeten gaan doen. Ik had het net al even over een personeelstekort. Het gaat echt niet lukken om dit op zo een termijn te doen. Dan zou ik liever het gesprek over het AI-beleid willen voeren: wat kan ons helpen, wat zijn belemmeringen en wat zijn inderdaad ethische vraagstukken? Dat is echt iets meer dan een motie en het afdoen daarvan. Dat doet geen recht aan het vraagstuk en aan de inzet van ons personeel. Ik wil de raad, mocht deze motie niet aangehouden worden, met klem ertoe oproepen om tegen de motie te stemmen, want dit kunnen we niet voor elkaar krijgen. We gaan wel AI-beleid vormgeven en dan voeren we dit gesprek daar graag over. Massimo Etalle (FVD). Worden aspecten van het onderzoek dat ik hier voorstel dan meegenomen, verwacht u, in dat debat dat we in Q3 hebben? We zullen een brief krijgen van het college. Staan daar antwoorden in op de vragen die ik hier stel? Wethouder Bredemeijer (CDA). Ja, voor een heel stuk zeker, want het gaat inderdaad over bijvoorbeeld de vraag welke repeterende werkzaamheden die nu door mensen gedaan worden, we anders kunnen inrichten en hoe we innovatie erbij betrekken en het toekomstgericht houden.

Maar ook: hoe houden we de relatie met de stad persoonlijk en warm? We hebben een relatie met de stad te onderhouden. Het is dus geen digitaal vraagstuk. Het is een vraagstuk waar veel meer bij komt kijken. Maar de zaken die worden aangestipt in de motie - daarom wilde ik die net ook even goed tot me nemen - komen wel degelijk terug in dat vraagstuk. Massimo Etalle (FVD). Dan houd ik de motie aan. De voorzitter. Maar u had een mede-indiener en die vindt er misschien ook iets van. Gaat uw gang, meneer Guernaoui. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Omdat ik er ook onder sta, wil ik graag benadrukken dat we wel moeten kijken wat we met dat AI-beleid kunnen doen aan verbetering van de dienstverlening en hoe we eventueel bepaalde werkzaamheden niet meer laten doen, waardoor we ruimte creëren voor andere werkzaamheden. Wethouder Bredemeijer (CDA). Dank voor die gelegenheid, zeg ik tegen de heer Guernaoui en zeker ook tegen de heer Etalle. Dat zullen we dan ook echt vanuit dat AI-beleid met elkaar kunnen bespreken. De voorzitter. Aangezien motie F.8 FVD is aangehouden, maakt zij geen onderdeel meer uit van de beraadslaging. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. Vanavond gaan we stemmen en eventueel stemverklaringen afleggen. We gaan gauw door. Agendapunt H en I zijn van de agenda af, dus we schieten op. We gaan gauw naar agendapunt J.

Aan de orde is: J.

Voorstel van het college inzake Voorontwerp INTHR lijn 6A (Transvaal) (RIS321716).

De beraadslaging wordt geopend. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Voorzitter. Het is goed om te zien hoe de wethouder met de wijk, inclusief de ondernemers, goed gesproken heeft over dit voorstel. We kunnen als GroenLinks ook het voorstel steunen. We hebben een punt voor een motie. Omdat het college het eigenlijk met ons eens is, 46

is het een 'spreekt uit'-motie geworden, met mevrouw Holman van de PvdA, de heer Mekers van D66, mevrouw Klokkenburg van de ChristenUnie/SGP en de heer Smit van de Partij voor de Dieren: de raad spreekt uit dat 30 km/uur hard genoeg is op de straten betrokken bij dit project, te weten de Paul Krugerlaan tussen de Reitzstraat en de Delftselaan, en de Steijnlaan, en roept het college op om in de gesprekken met HTM en de nood- en hulpdiensten deze overtuiging van de raad over te brengen. Caroline Peeck (VVD). Voor de Haagse VVD zijn veiligheid en leefbaarheid belangrijke overwegingen als we een afweging maken voor het invoeren van 30 km/uur. De nood- en hulpdiensten zijn daar voor ons belangrijke raadgevers in. Kan de heer De Vuyst aangeven hoe het vervolg van dit traject eruit zal zien als deze motie wordt aangenomen, maar de nood- en hulpdiensten wel vasthouden aan hun advies? Voorzitter: de heer Sluijs. Maarten De Vuyst (GroenLinks). De wethouder heeft al aangegeven dat het college zelf ook vindt dat 30 km/uur hier goed genoeg is, maar dat de gesprekken met de nood- en hulpdiensten nog moeten plaatsvinden. Als hij die gesprekken aangaat, dan gaat hij die dus in met de steun van de raad, is het idee van deze motie. Wij denken dat 30 km/uur hier hard genoeg is. Het is geen resultaatverplichting in die zin. Het is een onderhandelingsinzet. Caroline Peeck (VVD).

U zegt dat het college nog niet gesproken heeft met de nood- en hulpdiensten, maar ik begreep in de commissievergadering dat dit wel zo was, maar dat ze op dit moment hun advies nog niet hebben bijgesteld. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ze zijn er nog uit. Er zal vast wel een eerste keer gesproken zijn. Het lijkt me ook stug dat er nog niet een eerste keer gesproken is. Maar ik begreep uit het voorstel dat hier nog opnieuw met de nood- en hulpdiensten over gesproken zou worden. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). U dient nu een motie in. Dat heeft onze partij ook gedaan tijdens de behandeling van de programmarekening vorig jaar. Die had als titel Snelheidsduivels op de Paul Krugerlaan. Daar zou een snelheidsmeter geplaatst worden, maar die is tot vandaag de dag nog steeds niet geplaatst. Het had volgens ons al heel veel snelheidsduivels kunnen schelen als die motie was uitgevoerd. Is het niet beter dat we eerst even een snelheidspaal neer gaan zetten en gaan kijken wat dat voor effect heeft? Maarten De Vuyst (GroenLinks). Nee, dit ben ik niet met u eens. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). U dient nu zelf een motie in. U wilt zelf, geloof ik, ook wel dat uw motie uitgevoerd zal worden, als die aangenomen wordt. Maar er ligt dus een unaniem aangenomen motie. Daar stond u ook onder. Ik heb die hier.