RIS322666 Notulen raad 22 mei 2025

Maar dit is wel een beetje wat wij nu hebben. Dan kun je natuurlijk ook echt wel wat aanpassingen doen, maar ook dan weer publiek-privaat. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Als het werkbezoek ons iets heeft laten zien, dan is het toch dat het gaat om de internationale markt? Het is toch geen Nederlandse markt? We moeten toch internationale congressen hiernaartoe halen zodat we die spin-off voor de economie hebben? Dus dat 79

gebouw moet ook gereed worden gemaakt voor die internationale congressen. Bent u dat met mij eens? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Het zal u niet verrassen dat ik dat met u eens ben. We zijn het ook in zoverre zo ver eens dat we dus niet alleen met Amsterdam, Utrecht en Rotterdam te maken hebben, maar ook met Toulouse, Brussel, Lyon en noem maar op. Wij hebben als Den Haag zijnde ooit gekozen voor een bepaalde richting. Dat is een beetje de legal, vrede en recht. We hebben binnenkort zelfs de NAVO-top hier. Dat is nogal wat. Dus dat laat wel zien dat Den Haag in een bepaalde richting zit. Maar we moeten wel ook die toekomst in. Er wordt niet voor niets een heel groot gebouw nu neergezet midden op de weg. Dat is niet omdat we zo lekker de ruimte hebben om heel grote congressen te ontvangen. Dus laten we met elkaar zeggen: we gaan dat onderzoek aan en dan kijken we wat er uitkomt. Dan kunnen we ook echt die toekomst in als Den Haag zijnde en hopelijk heel veel mooie congressen binnenhalen. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Dat werkbezoek heeft laten zien dat je concurreert op de internationale markt. We zullen dus ook internationale bedrijven nodig hebben om die internationale congressen naar Den Haag te halen. Dat is voor mijn collega's van GroenLinks en Partij voor de Dieren misschien ook een reden om dit op deze manier te gaan doen. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag).

Ik kijk nog heel even naar de partijen die ik wellicht vergeten ben. Mevrouw Klokkenburg had het ook over het preadvies. Ik denk dat ik daar wel voldoende over gezegd heb. Met dat preadvies hebben we ook echt wat gedaan. We willen gewoon heel graag dat dit voorstel erdoor komt. Daarom hebben we heel constructief geluisterd en ook constructief met het college gesproken over hoe we het zo kunnen aanpassen dat het college er ook mee uit de voeten kan. Ik was dus niet verbaasd dat het preadvies aangepast werd. We hebben met elkaar gewoon heel goed samengewerkt. Ik zou willen afsluiten met de hoop uit te spreken dat we heel brede steun gaan krijgen voor het initiatiefvoorstel, omdat de congresmarkt een ontzettend belangrijke pijler is onder onze verder vrij eenzijdige economie. Laten we echt die keuze maken. Ga het onderzoek doen. Dan gaan we daarna met elkaar verder praten over hoe we daarmee verder gaan. De voorzitter. Ik constateer dat er geen behoefte is aan een tweede termijn. De beraadslaging wordt gesloten. -

Afronding debat commissie.

Aan de orde is: S. Vaststelling voorontwerp autoluwe Prinsestraat e.o. en eenrichtingsverkeer Prinsessewal (RIS321310). De beraadslaging wordt geopend. Caroline Peeck (VVD). Voorzitter. Ook de Haagse VVD wil een groenere en leefbaardere Prinsestraat met ruimte voor de fiets en wandelaars. Het plan dat nu voorligt vinden we alleen onnodig ingewikkeld. We willen graag dat echt bestemmingsverkeer ook met een auto wel de ondernemers en de winkels kan bereiken. Daarom dienen we vandaag vijf moties in, die, zoals in de commissie al zei, samenhangen om eerdergenoemde te bereiken. De eerste motie is Een bereikbare en gezellige winkelstraat voor iedereen: verzoekt het college in de proeffase alleen het eenrichtingsverkeer op de Prinsessewal in te voeren en gedurende een periode van een jaar de effecten daarvan te monitoren; de resultaten van deze monitoring na een jaar aan de raad voor te leggen, inclusief een afweging of aanvullende maatregelen nodig zijn.

80

De tweede motie heet 'Meer ruimte voor fietsers en voetgangers in de Prinsestraat' en verzoekt het college bij de verdere uitwerking van het ontwerp in de Prinsestraat het principe 'auto te gast' als uitgangspunt te hanteren. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik ben wat verbaasd over de titel versus het dictum. U zegt nu 'auto te gast'. Dat is een versobering van wat het plan was van de ondernemers en bewoners, want die vroegen echt om de straat autoluw te maken. Dat is voor voetgangers en fietsers veiliger dan wat u nu vraagt. Dat klopt toch? Caroline Peeck (VVD). Met onze moties maken we ook de Prinsestraat autoluw. We halen alleen het ingewikkelde eruit: de ontheffingen. Maarten De Vuyst (GroenLinks). In uw voorstel, 'auto te gast', kan al het sluipverkeer er gewoon doorheen rijden. U houdt dat er op geen enkele manier uit, toch? Caroline Peeck (VVD). Wij denken dat we met het eenrichtingsverkeer maken van de Prinsessewal, het sluipverkeer er al uit halen. Want om de Prinsestraat te bereiken, moet je over de Mauritskade, daarna moet je door de Vondelstraat en over de Noordwal. Daarna kom je pas bij de Prinsestraat. We willen echt alleen bestemmingsverkeer, verkeer dat bij de winkels en bij de ondernemers wil komen. De voorzitter. Laatste keer, meneer De Vuyst. Maarten De Vuyst (GroenLinks).

Maar het klopt wel dat de VVD niet kan garanderen dat dit alleen maar gebruikt zal worden door mensen die daar moeten zijn. Ook mensen die aan het zoeken zijn, kunnen erdoorheen. Daarmee houd je de onveilige situatie in de Torenstraat in stand voor fietsers. Caroline Peeck (VVD). We hebben het nu niet over de Torenstraat. Door in de Prinsestraat parkeerplaatsen weg te halen, de Prinsessewal eenrichtingsverkeer te maken en ook nog de auto daar te gast te doen, waardoor er echt veel meer ruimte is voor fietsers en voor voetgangers, denken we echt dat er geen sluipverkeer is, maar alleen bestemmingsverkeer, verkeer dat we echt willen hebben, waardoor ondernemers en winkels daar echt bereikbaar blijven. Voorzitter. De derde motie is Kiss & ride in de Prinsestraat: verzoekt het college in de verdere uitwerking van het ontwerp minimaal vier kiss & ride-plekken op logische locaties in de Prinsestraat op te nemen. De vierde motie is Zorg voor mantelzorgers: verzoekt het college in de verdere uitwerking van het ontwerp te onderzoeken of in de directe omgeving van de Prinsestraat een of meerdere parkeerplekken voor mantelzorgers met een vergunning kunnen worden gerealiseerd. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Is er dan een parkeerplaats die alleen toegankelijk is voor mensen die een mantelzorgvergunning hebben? Heb ik dat goed begrepen? Caroline Peeck (VVD).

We hebben inderdaad de vraag om te onderzoeken of er parkeerplekken voor mantelzorgers met een vergunning kunnen komen. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Maar dat betekent dus dat de VVD een publieke parkeerplek onttrekt aan de voorraad. We hebben verder nog nergens dat je een parkeerplek alleen voor mantelzorgers hebt. Caroline Peeck (VVD). In de Prinsestraat gaan ook met onze moties parkeerplekken weg. We hebben veel gesproken met bewoners daar. Er zijn veel oudere bewoners die afhankelijk zijn van mantelzorgers. Die mantelzorgers moeten soms alleen heel even kort iets kunnen brengen, misschien eten of schone sokken of zoiets. Dan zou je willen dat deze mensen niet in de parkeergarage hoeven te parkeren, maar dat ze gewoon daar eventjes hun auto kunnen neerzetten en iets naar binnen kunnen brengen.

81

De voorzitter. Meneer De Vuyst over de schone sokken, gaat uw gang. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Voor de schone sokken zijn net vier kiss & ride-plekken voorgesteld. Dat is dus al gecoverd. Voor de rest heeft Den Haag aparte parkeervergunningen voor mantelzorgers. Dus dat deel is ook al gecoverd. Wat mevrouw Peeck wel doet, is een parkeerplek meneer Meinesz, goed opletten - onttrekken aan de voorraad voor iedereen. Caroline Peeck (VVD). We hebben goed geluisterd naar bewoners en we hebben die vraag gehoord. Als de parkeerplekken weg zijn en als onze motie niet wordt aangenomen die vraagt dat er parkeerplekken op de Prinsessewal blijven, dan zijn er heel weinig parkeerplekken in de buurt. En er zijn veel mantelzorgers die daar eventjes zouden moeten kunnen parkeren en die dan genoodzaakt zijn om naar een parkeergarage te gaan. Leonie Gerritsen (PvdD). Ik ga even door op het punt van de heer De Vuyst. Een vergunning voor mantelzorgers heeft helemaal niks te maken met snel of niet snel. Er gaan parkeerplekken weg. De VVD stelt voor om wat er over blijft te reserveren voor mantelzorgers; niemand anders mag daar staan of zo. Het is een beetje onduidelijk wat de VVD nou precies daarvan verwacht. Caroline Peeck (VVD). Daarom hebben we het ook als onderzoek geformuleerd.

We stellen alleen vast dat als alles zo gaat zoals het nu in het plan staat, er geen parkeerplekken zijn in de Prinsestraat, geen parkeerplekken op de Prinsessewal en zijn alle parkeerplekken daaromheen vol. Dan zal een mantelzorger dus naar een parkeergarage moeten. Met dit voorstel vragen we om te onderzoeken of het mogelijk is om een parkeerplek voor een mantelzorger met een vergunning te organiseren. Leonie Gerritsen (PvdD). Bedoelt de VVD dan een nieuwe tekening met een parkeerplek erin getekend? Want het is het een of het ander. Je hebt of hetzelfde ontwerp, maar er moet iets in geschrapt worden, want er moeten extra parkeerplekken komen voor mantelzorgers. Of de parkeerplekken die wel over blijven, 'daaromheen' noemde mevrouw Peeck het zojuist, worden gereserveerd voor mantelzorgers en dus onttrokken aan het publieke parkeeraanbod. Caroline Peeck (VVD). Er woont een oudere bevolking in de Prinsestraat en de omgeving. We vragen om te onderzoeken of het mogelijk is om een parkeerplek te maken voor mantelzorgers, omdat die parkeerplekken, zoals het nu in de stukken staat, overal worden weggehaald. We hebben ook gevraagd om kiss & ride-plekken, maar nu worden alle plekken gewoon weggehaald. Een mantelzorger moet dus naar een parkeergarage. De voorzitter. Laatste keer, mevrouw Gerritsen. Leonie Gerritsen (PvdD).

Ik vraag steeds hetzelfde, maar mevrouw Peeck geeft geen antwoord. Hoe ziet de VVD dat voor zich? Door parkeerplekken erbij te tekenen of door parkeerplekken die er al zijn, te reserveren? Het is een van de twee. Je kan zeggen 'we willen een onderzoek', maar waarnaar, welk van die twee opties? Caroline Peeck (VVD). In het voorliggende plan van het college zijn er geen parkeerplekken. Ze moeten heel ver ergens naartoe. Dan zeg ik: zoek een parkeerplek en kijk waar je een plek kan maken waar een mantelzorger met een vergunning zou kunnen parkeren. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Is mevrouw Peeck het met Hart voor Den Haag eens dat als we alle parkeerplekken gewoon behouden, deze motie overbodig is en er geen probleem is voor de mantelzorger? Caroline Peeck (VVD). We hebben wel echt lang nagedacht over het weghalen of het laten bestaan van een parkeerplek in de Prinsestraat. We zijn het helemaal eens over de Prinsessewal, want daar moeten de parkeerplekken behouden worden. We hebben de insprekers ook gehoord over het Zeeheldenkwartier. Er zijn veel zorgen dat mensen zullen uitwijken naar andere wijken. Maar voor de 82

Prinsestraat denken we dat voor de leefbaarheid, als we echt de auto te gast maken en meer ruimte geven voor fietsers en voetgangers, die parkeerplekken daar weg moeten. Maar we willen dat mensen die daar iets komen ophalen, zoals een groot bed of een espressomachine of gereedschap, wel snel op de kiss & ride-plekken kunnen parkeren. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). U wil daar de kiss & ride-plekken voor gebruiken, maar volgens mij zegt de naam 'kiss & ride' het al: je mag stoppen, iemand afzetten en dan moet je meteen weer doorrijden. Dus wat u zegt, kan helemaal niet op die kiss & ride-plek. Caroline Peeck (VVD). Je kan prima een kiss & ride-plek realiseren waar mensen snel een bed kunnen ophalen dat ze gekocht hebben en weer doorrijden. De voorzitter. Laatste keer, meneer Meinesz. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Nee, dat gaat niet. Ik heb er toevallig eens drie geregeld bij een school. Daar was de bedoeling: je kan stoppen, mensen eruit gooien en dan moet je gelijk weer doorrijden. Daar is een kiss & ride-plek voor. Wat u zou willen, is misschien een groengele zone. Dan hebben ze in ieder geval twee uur de tijd om voor twee dubbeltjes een bed in en uit te laden. De voorzitter. Als je ze eruit gooit is het ook de laatste kus geweest, denk ik! Caroline Peeck (VVD). Wij hebben er met ondernemers over gesproken.

Wij denken dat ondernemers met vier kiss & ride-plekken bereikbaar zijn en dat klanten naar hen toe kunnen komen om hun spullen op te halen, te kopen en weer weg te rijden. De voorzitter. Het is echt een afrondingsdebat. Peter Mekers (D66). Ik kan me bij mijn voorgangers aansluiten voor wat betreft de mantelzorgvergunning en hoe dat technisch moeilijk in elkaar zit. Maar ik had nog een vraag over de kiss & ride. Er zitten ook twee coffeeshops in de buurt. We zien nu al dat bezoekers vaak met hun auto verkeerd parkeren om toch nog eventjes naar binnen te wippen en wat op te halen. Hoezo gaan die kiss & ride-plekken daar niet meestal voor gebruikt worden in de avond- en nachturen en heeft de buurt daar geen overlast van? Want daar ben ik bang voor. Op het Torenplein zit een coffeeshop. Cremers zit daar in de straat. Ik zie het al gebeuren dat we juist overlast aanwakkeren. Caroline Peeck (VVD). Op de Westduinweg heb je ook een coffeeshop. Daar staat: wie hier verkeerd parkeert, krijgt niks. Ik ga ervan uit dat zo'n bordje ook op de kiss & ride-plek terechtkomt. Kavish Partiman (CDA). Los van het coffeeshopgebeuren, waar de oplossing heel makkelijk is gewoon sluiten die handel - heb ik wel een serieuze vraag aan de VVD. De motie is heel sympathiek. Mevrouw Peeck geeft steeds aan dat ze met bewoners heeft gesproken.

We weten dat dit plan ook tot stand is gekomen in samenwerking met de ondernemers. Heeft ze haar voorstellen ook bij ondernemers neergelegd en hoe kijken zij hier tegenaan? Caroline Peeck (VVD). Er zijn ongeveer zestig ondernemers in de Prinsestraat. We hebben het grootste deel gesproken. We zijn deur aan deur geweest. We hebben een enquête gehouden waar tweehonderd mensen op gereageerd hebben. Uiteraard is het beeld ook verschillend. Het is echt niet zo dat er één lijn te trekken is voor alle ondernemers. Maar het belangrijkste wat we daar gehoord hebben, hebben we nu in moties vervat. Voorzitter. De allerlaatste motie is Behoud parkeerplekken Prinsessewal: verzoekt het college de bestaande parkeerplaatsen op de Prinsessewal te behouden. Peter Mekers (D66). We hebben heel veel mensen horen inspreken. Er is een heel uitgebreid participatieproces geweest. Hoe kan het nou dan dat de VVD mensen vindt die totaal de andere kant op lijken te willen met de voorstellen waar ze nu mee komt? Hoe moet ik dat wegen tegen elkaar? Wie 83

doet het dan niet goed? Of heeft u alleen mensen gesproken die u zocht? Ik probeer even te peilen hoe ik dat moet wegen. Misschien kan mevrouw Peeck mij dat verhelderen. Caroline Peeck (VVD). Vier jaar geleden, hoorden we ook de insprekers zeggen, zijn de eerste dingen opgehaald. Toen lag er natuurlijk nog geen plan. Nu ligt er gewoon een plan. We zijn echt al anderhalf jaar met ondernemers en bewoners in gesprek. We hebben gevraagd hoe zij tegen dit plan aankijken. Dit is wat we opgehaald hebben. Want dat is ook ons werk als raadslid, toch? Peter Mekers (D66). Er is eerder vandaag ingesproken. Die ondernemer gaf aan dat hij u niet heeft gesproken. Als de ondernemers die u wel heeft gesproken, dit soort dingen hebben geuit, dan is dat niet uit de participatie gebleken. Dat is dan toch wel heel raar. Hoe moet ik dat dan duiden? Caroline Peeck (VVD). Wat ik al zei: de plannen waren eerder nog niet concreet. Die plannen zijn pas sinds een tijd concreet. Wij zijn al heel lang in gesprek. Als Haagse VVD zijn we altijd met ondernemers in gesprek, ook in de Prinsestraat, ook al lang. We hebben dus wel heel veel leden van de BIZ gesproken in de afgelopen periode. De voorzitter. Meneer Meinesz, u heeft iets nieuws, hè? Weet u het zeker? Want er is geen nieuwe motie of zo ingediend. Maar gaat uw gang. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag).

Ik had bij de vorige motie wat gezegd en dat daar gelaten. Mevrouw Peeck zegt dat het pas is besloten. Maar de VVD heeft ooit eens een motie ingediend voor schuin parkeren op dat onderdeel. Ik weet het nog goed. Ik heb toen met mevrouw Det Regts het debat gevoerd. Toen heb ik haar gevraagd of zij een degelijk onderzoek of enquête heeft gedaan in de buurt. Nee, dat hoefde volgens mevrouw Det Regts niet. Vervolgens gaat u het anderhalf jaar daarna wel doen. Waarom heeft u toen niet meteen geluisterd naar onze partij? Caroline Peeck (VVD). Nieuwe fractie, nieuwe ronde, nieuwe kansen! De voorzitter. Ik denk dat dat een eerlijk antwoord is. Door mevrouw Peeck worden de volgende moties (S.1 VVD, S.2 VVD, S.3 VVD, S.4 VVD en S.5 VVD) ingediend:

Motie S.1 VVD Behoud parkeerplekken Prinsessewal De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 22 mei 2025, ter bespreking van het voorontwerp autoluwe Prinsestraat e.o. en eenrichtingsverkeer Prinsessewal (RIS321310). Constaterende dat: - het voorontwerp voorziet in het invoeren van éénrichtingsverkeer op de Prinsessewal richting Piet Heinplein; - in het voorontwerp 32 parkeerplekken op de Prinsessewal vervallen. Overwegende dat: - de parkeerplaatsen op de Prinsessewal een belangrijke rol vervullen in de bereikbaarheid van de wijk en het winkelgebied; - er in de omliggende buurten zoals het Zeeheldenkwartier zorgen zijn over de verhoging van de parkeerdruk als gevolg van het verdwijnen van de parkeerplaatsen op de Prinsessewal; - het opheffen van de parkeerplekken niet voorwaardelijk is voor het verbeteren van de verkeersveiligheid voor fietsers, daar er al extra ruimte ontstaat door de Prinsessewal éénrichtingsverkeer te maken. Verzoekt het college: - de bestaande parkeerplaatsen op de Prinsessewal te behouden. 84

En gaat over tot de orde van de dag.

Motie S.2 VVD Een bereikbare en gezellige winkelstraat voor iedereen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 22 mei 2025, ter bespreking van het voorontwerp autoluwe Prinsestraat e.o. en eenrichtingsverkeer Prinsessewal (RIS321310). Constaterende dat: - de Prinsestraat een smalle straat is, waar nu te veel autoverkeer doorheen gaat en er veel draagvlak is om doorgaand verkeer uit de Prinsestraat te weren; - het voorontwerp voorziet in het invoeren van éénrichtingsverkeer op de Prinsessewal van de Noordwal naar de Mauritskade en het afsluiten van de Prinsestraat, met een ontheffingensysteem waaraan hoge kosten verbonden zijn; - bewoners en ondernemers in de Prinsestraat en het Hofkwartier zich grote zorgen maken over de effecten van dit plan op de bereikbaarheid voor bestemmingsverkeer en de consequenties voor leefbaarheid en de karakteristieke bedrijvigheid in de Prinsestraat.

Overwegende dat: - het doel om doorgaand verkeer uit de Prinsestraat te weren naar verwachting ook bereikt kan worden door de Prinsessewal éénrichtingsverkeer te maken, waardoor bestemmingsverkeer nog wel de Prinsestraat in kan en er geen duur ontheffingensysteem nodig is; - het invoeren van éénrichtingsverkeer op de Prinsessewal richting de Mauritskade er direct voor zorgt dat de Prinsestraat geen sluiproute meer vormt voor doorgaand verkeer; - door eenrichtingsverkeer van de Prinsessewal in stand te houden er geen effecten zullen zijn op de bredere plannen voor Centrum Noord; - dit alternatief tegemoet komt aan de zorgen van bewoners en ondernemers. Van mening dat: - indien uit de evaluatie blijkt dat het effect van het éénrichtingsverkeer onvoldoende effect heeft, alsnog voor verdergaande maatregelen kan worden gekozen. Verzoekt het college: - in de proeffase alleen het éénrichtingsverkeer op de Prinsessewal in te voeren en gedurende een periode van een jaar de effecten daarvan te monitoren; - de resultaten van deze monitoring na een jaar aan de raad voor te leggen, inclusief een afweging of aanvullende maatregelen nodig zijn. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie S.3 VVD Kiss & ride in de Prinsestraat De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 22 mei 2025, ter bespreking van het voorontwerp autoluwe Prinsestraat e.o. en eenrichtingsverkeer Prinsessewal (RIS321310). Constaterende dat: - het voorontwerp voorziet in het laten vervallen van alle reguliere parkeerplaatsen in de Prinsestraat; - daarmee geen mogelijkheden meer overblijven voor kortstondig parkeren voor bewoners en klanten om spullen in of uit te laden.

85

Overwegende dat: - bewoners, ondernemers en hun klanten behoefte hebben aan mogelijkheden voor kortstondig parkeren om personen of zware goederen te kunnen brengen of ophalen. Verzoekt het college: - in de verdere uitwerking van het ontwerp minimaal vier kiss & ride-plekken op logische locaties in de Prinsestraat op te nemen. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie S.4 VVD Meer ruimte voor fietsers en voetgangers in de Prinsestraat De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 22 mei 2025, ter bespreking van het voorontwerp autoluwe Prinsestraat e.o. en eenrichtingsverkeer Prinsessewal (RIS321310). Constaterende dat: - het autoluw maken van de Prinsestraat onder andere tot doel heeft doorgaand autoverkeer te weren en meer ruimte te geven aan fietsers en voetgangers; - met het eenrichtingsverkeer maken van de Prinsessewal richting de Mauritskade er geen sprake meer van doorgaand verkeer in de Prinsestraat zal zijn. Van mening dat: - door de auto als 'gast' toe te laten alleen nog bewoners en bestemmingsverkeer door de Prinsestraat zal rijden; - bewoners en bestemmingsverkeer daarmee niet afhankelijk zijn van een ontheffing om hun huis danwel de winkels te bereiken. Verzoekt het college: - bij de verdere uitwerking van het ontwerp in de Prinsestraat het principe ‘auto te gast’ als uitgangspunt te hanteren. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie S.5 VVD Zorg voor mantelzorgers De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 22 mei 2025, ter bespreking van het voorontwerp autoluwe Prinsestraat e.o. en eenrichtingsverkeer Prinsessewal (RIS321310). Constaterende dat: - in het Hofkwartier meerdere bewoners afhankelijk zijn of of verzorgd worden door mantelzorgers; - mantelzorgers nu vaak op straat parkeren met bezoekersuren of een mantelzorgvergunning. Van mening dat: - mantelzorgers met een mantelzorgvergunning dichtbij hun dierbaren en niet in een parkeergarage zouden moeten hoeven te parkeren. Verzoekt het college: - in de verdere uitwerking van het ontwerp te onderzoeken of in de directe omgeving van de Prinsestraat een of meerdere parkeerplekken voor mantelzorgers met een vergunning kunnen worden gerealiseerd. En gaat over tot de orde van de dag. 86

De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Wij hebben ook twee ijzersterke moties, want het is natuurlijk een heel slecht idee wat daar gaat gebeuren: één richting. We hebben zelfs van de insprekers van De Groene Eland gehoord dat ze het een slecht plan vonden om de Prinsessewal tweerichtingsverkeer te maken. Dat zegt al genoeg. Wij hebben daarom deze motie: verzoekt het college het idee van eenrichtingsverkeer los te laten; de Prinsessewal te herinrichten zoals deze altijd gebruikt is, in twee richtingen, met behoud van goede bereikbaarheid voor alle doelgroepen. Deze is medeondertekend door de heer Nick Kaptheijns van de PVV en Massimo Etalle van de FVD. Dan hebben we nog een motie 'Iedereen ontlast met de auto te gast', een mooi stukje poëzie. Wij verzoeken het college de Prinsestraat zodanig te herinrichten dat het een straat wordt waar auto's te gast zijn. Dan denkt u: dat hebben we al gehoord. Dat klopt. Maar wij hebben daarbij staan, als tweede dictumpunt: daarbij de bestaande parkeerplaatsen in de Prinsestraat te behouden, om de economische vitaliteit en bereikbaarheid van de straat te waarborgen. Deze is ook medeondertekend door de vorige twee. De voorzitter. Door de heer Meinesz worden de volgende moties (S.6 HvDH en S.7 HvDH) ingediend:

Motie S.6 HvDH Altijd twee richting op de Prinsessewal De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 22 mei 2025, ter bespreking van Vaststelling voorontwerp autoluwe Prinsestraat e.o. en eenrichtingsverkeer Prinsessewal. Constaterende, dat: • Den Haag steeds slechter bereikbaar wordt voor de ondernemers in de binnenstad; • de autodruk en het aantal auto’s behoorlijk toe zouden nemen in de Vondelstraat en bij het kruispunt Vondel- / Elandstraat; • de stad al veel concurrentie heeft; • na de aanleg van de Rotterdamsebaan juist deze ingang van groot belang is voor de bereikbaarheid van de Haagse binnenstad. Overwegende, dat: • er steeds meer winkelruimtes leeg komen te staan door alle verkeersmaatregelen; • de binnenstad te allen tijde goed bereikbaar moet blijven, ook vanaf de Mauritskade. Verzoekt het college: • het idee van éénrichtingsverkeer los te laten; • de Prinsessewal te herinrichten zoals deze altijd gebruikt is, in twee richtingen, met behoud van goede bereikbaarheid voor alle doelgroepen. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie S.7 HvDH Iedereen ontlast met de auto te gast De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 22 mei 2025, ter bespreking van Vaststelling voorontwerp autoluwe Prinsestraat e.o. en eenrichtingsverkeer Prinsessewal. Constaterende, dat: • het voornemen om de Prinsestraat om te vormen tot een autoluwe straat ertoe leidt dat een groot deel van de straat niet langer bereikbaar zal zijn per auto; 87

• • • •

dit de bereikbaarheid van nabijgelegen parkeerterreinen en parkeergarages ernstig beperkt, waaronder die aan de Nobelstraat; ondernemers en winkeliers in de omgeving hebben aangegeven hierdoor omzetverlies te vrezen; het Venduehuis een belangrijke functie vervult in het Haagse culturele en commerciële landschap en afhankelijk is van goede logistieke en klantbereikbaarheid; Hotel Parkzicht eveneens nadelige gevolgen ondervindt indien de bereikbaarheid en parkeergelegenheid worden verslechterd.

Overwegende, dat: • winkels, ondernemers en horecazaken in de Prinsestraat afhankelijk zijn van goede bereikbaarheid en nabijgelegen parkeerplaatsen. Verzoekt het college: • de Prinsestraat zodanig te herinrichten dat het een straat wordt waar auto’s te gast zijn; • daarbij de bestaande parkeerplaatsen in de Prinsestraat te behouden, om de economische vitaliteit en bereikbaarheid van de straat te waarborgen. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Voorzitter. In totaal waren er zeven moties. Misschien toch twee zinnen vooraf. Het college is toch wat verbaasd over de moties die zijn ingediend. Want het plan dat hier voorligt, is niet een plan van het college. Het is het plan van de ondernemers van de Prinsestraat. U heeft de voorzitter van de BIZ daar ook duidelijk over gehoord. Die ondernemers hebben een enquête uitgevoerd. Uit deze breed uitgezette enquête blijkt dat 81% van de ondervraagden achter deze plannen staat. Dit maakt onderdeel van het bredere Centrum-Noord. De participatie voor de verkeersplannen voor Centrum-Noord wordt in menig debat als voorbeeld gebruikt van hoe je participatie moet inrichten in de stad. Ik verbaas me er dus wat over dat dan hier zeven moties worden ingediend die eigenlijk deze plannen weer onderuit schoffelen. Er is breed draagvlak voor.

Er is vier jaar geparticipeerd. Waar er specifieke vraagstukken waren, zoals bij het Venduehuis - de directeur van het Venduehuis heeft ook ingesproken tijdens de commissie - hebben we een oplossing gezocht. Dat even vooraf. Dan zal ik nu de moties appreciëren. De voorzitter. Zelfs een opmerking vooraf leidt tot een interruptie. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Ik hoor dat de wethouder het allemaal zo vreemd vindt, want het was allemaal besproken en het was allemaal geregeld. Ja, er was ook geregeld, door de VVD volgens mij, om daar schuine parkeerplekken te maken. Waarom houdt u dat niet aan dan, als u het zo belangrijk vindt dat het hetzelfde blijft? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). De heer Meinesz heeft het waarschijnlijk over de Prinsessewal. Daar is nooit sprake geweest van schuin parkeren, want schuin parkeren leidt per definitie tot verkeersonveilige situaties. Dat willen we nergens in de stad, dus ook niet op de Prinsessewal. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Waarom heeft u dat toen niet gezegd? Het was een aangenomen motie. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Het is al heel lang collegebeleid dat we schuin parkeren nergens wenselijk vinden. Caroline Peeck (VVD). Kan de wethouder aangeven in welk jaar de enquête door de BIZ gedaan is?

88

Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dat weet ik niet precies. Maar dit is een participatietraject dat vier jaar loopt, waar ook 23 bewonersorganisaties en andere organisaties actief, echt maandelijks over om de tafel hebben gezeten. Met elkaar zijn ze tot dit gedragen voorstel gekomen. Dus vandaar dat ik mijn verbazing erover uitspreek dat de VVD-fractie dan opeens met heel andere voorstellen komt in de vorm van deze moties. Caroline Peeck (VVD). Ik zal de wethouder helpen. Het was in 2021. Toen lagen de plannen zoals ze nu voorliggen, er nog niet. Wij hebben een enquête gehouden in 2024 en 2025. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ik heb deze enquête gezien. Die is verder niet gedeeld met iemand. Maar ik vraag me af of dat een enquête is die voldoet aan de eisen die wij als gemeente aan een enquête stellen. Laat ik het zo in zijn algemeenheid stellen. De voorzitter. Mevrouw Peeck, laatste keer. Caroline Peeck (VVD). Er zijn 51 zienswijzen ingediend op het plan. Dat betekent ook dat er echt veel zorgen zijn die door bewoners en ondernemers zijn geuit. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dit gaat om een stevige ingreep in de openbare ruimte. Dus dat mensen daarbij gebruik maken van hun recht om een zienswijze in te dienen, is niet verrassend. U heeft van de voorzitter van de BIZ expliciet gehoord dat de BIZ hier honderd procent achterstaat.

Het overgrote deel van de ondernemers en de bewoners staat hier ook achter. Voorzitter. Ik ga de motie appreciëren. De eerste motie is Een bereikbare en gezellige winkelstraat voor iedereen. Die vraagt om in de proeffase alleen het eenrichtingsverkeer op de Prinsessewal in te voeren en voor de rest eigenlijk niets te doen. Daarmee ga je er dus voor zorgen dat er geen beperking wordt gesteld aan het autoverkeer in de Prinsestraat. Daarmee zal de Prinsestraat een sluiproute blijven voor heel veel automobilisten. Er zal heel veel autoverkeer door de Prinsestraat blijven rijden dat daar eigenlijk niet thuishoort. Dat betekent dat het voor fietsers onveilig blijft, want je kan als fietser eigenlijk niet door de Prinsestraat fietsen als een auto je tegemoetkomt. Ook voor de voetgangers zal er geen veilige loopruimte extra ontstaan. We kunnen geen groen toevoegen in de straat. Het algehele beeld en de uitstraling van de Prinsestraat zal daardoor niet worden wat de initiatiefnemers zich daarbij hadden voorgesteld. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Bent u zelf niet een beetje debet aan dat sluipverkeer? Mensen die vroeger namelijk door de Zoutmanstraat in de binnenstad terecht wilden komen, moeten nu doorrijden. Ze gaan rechtsaf en komen daar via de Mauritskade weer terecht. U bent dus eigenlijk zelf debet aan dat sluipverkeer. Wat vindt u daarvan? Wethouder Kapteijns (GroenLinks).

Nee, dat ziet het college echt anders. Dit is allemaal onderdeel van de bredere circulatie in het hele Centrum-Noordgebied. We doen dit stap voor stap en dit is het volgende puzzelstukje in de hele puzzel die we daar leggen. We beogen juist dat de automobilisten gebruikmaken van de doorgaande 50 kilometerwegen, en dat is de Prinsestraat in geen geval. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Maar hoe gaat u dan straks het volgende probleem oplossen, bij de Vondelstraat-Elandstraat? Daar komt straks de hele boel vast te staan, want dat wordt het volgende stuk waar het sluipverkeer naartoe gaat. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dit gaat leiden tot iets meer verkeer op de Elandstraat. Die 25%, die ook een van de insprekers noemde, klopt, maar dat kan de Elandstraat prima aan. Dat zijn ook straten waar we dit soort wijkverkeer liever willen hebben dan in de Zoutmanstraat of in de Prinsestraat. Als deze motie zou worden aangenomen, valt dus eigenlijk de hele bodem onder het plan van de ondernemers uit. Dat is de korte samenvatting. We doen op zich niet iets heel geks in de Prinsestraat. Eigenlijk kent een heel groot deel van het centrum van Den Haag de inrichting die de Prinsestraat straks gaat hebben. We zien dat dat voor winkelstraten in het algemeen hele positieve gevolgen heeft gehad. Er is dus ook geen twijfel bij het college dat het voor de Prinsestraat de juiste 89

keuze is om de auto daar zo veel mogelijk uit te halen. Dat biedt namelijk heel veel kansen om bijvoorbeeld terrassen aan te leggen en de straat de uitstraling te geven die hij verdient, in plaats van een sluiproute voor auto's te zijn. Deze motie wil ik dus met kracht ontraden. Dan motie S.4 VVD, Meer ruimte voor voetgangers en fietsers in de Prinsestraat. De titel van de motie vraagt wat anders dan het dictum van de motie, want als deze motie aangenomen zou worden, ontstaat er minder ruimte voor voetgangers en fietsers in de Prinsestraat. Dan worden er namelijk meer auto's toegelaten. De ondernemers hebben er expliciet voor gekozen om de Prinsestraat autoluw te maken. Als deze motie aangenomen zou worden, zou 'auto te gast' het uitgangspunt zijn. En 'auto te gast' klinkt sympathiek, maar het betekent gewoon dat iedereen die daar met de auto doorheen wil rijden, erdoorheen kan blijven rijden. De oplossing die de ondernemers hebben gekozen, met de geslotenverklaring, is de meest passende en meest effectieve manier om de hoeveelheid autoverkeer daar terug te dringen. Dan zorg je er namelijk voor dat alleen de ondernemers en de bewoners die daar echt moeten zijn, door de Prinsestraat kunnen blijven rijden. En zoals ik zonet al aangaf, gaat dit echt in tegen de wensen van het initiatief Centrum-Noord. Ook deze motie wil ik dus graag ontraden.

Dan ben ik bij de motie Kiss & ride in de Prinsestraat. Dat is S.3 VVD. Deze motie is ook juridisch best ingewikkeld, want een kiss & ride-plek is echt alleen bedoeld om mensen uit de auto te laten stappen. We zien ze inderdaad veel bij scholen. We kennen ze eigenlijk helemaal niet in winkelstraten, dus het zou een soort novum zijn. In het huidige ontwerp zitten op dit moment al vier plekken voor laden en lossen. Daar kunnen mensen dus sowieso gebruik van maken binnen de venstertijden. Bovendien passen we de oplossing die daar gekozen is, toe op heel veel plekken in het centrum, ook in de nabije omgeving. In bijvoorbeeld de Nobelstraat of de Vleerstraat kunnen mensen gewoon gehaald en gebracht worden. Die straten zijn echt op loopafstand. Het gaat om tientallen meters, wat prima te overbruggen is. Behalve dat de motie dus de facto niet uitvoerbaar is, is die ook onnodig. Deze motie wordt dus ook ontraden. Dan ben ik bij de motie Zorg voor mantelzorgers, S.5 VVD. Daarvoor geldt eigenlijk hetzelfde. Deze motie wil ik ook met kracht ontraden. De gemeente Den Haag kent geen parkeerplaatsen die speciaal bestemd zijn voor mantelzorgers. Het zou dus heel bijzonder zijn als we die nu zouden gaan introduceren in deze straat. Daar is ook geen reden toe.

Mantelzorgers hebben gewoon een mantelzorgvergunning en kunnen nog steeds parkeren op enkele tientallen meters van de Prinsestraat, in de Vleerstraat of in de Nobelstraat. Dat is voor mantelzorgers een hele goede oplossing, en schone sokken kunnen tijdens de venstertijden gewoon gebracht en gehaald worden bij de mensen die ze nodig hebben. Deze motie wil ik dus ook ontraden. Dan ben ik bij motie S.1 VVD, Behoud parkeerplekken Prinsessewal. Die motie vindt het college iets ingewikkelder, want ik heb persoonlijk nog een gesprek gehad met de bewoners van de Toussaintkade. Dat had ik ook toegezegd in de commissie. Naar aanleiding van dat gesprek ben ik aan het onderzoeken of het mogelijk is om die parkeerplaatsen toch even te behouden in de fase waarin we nu zitten. Maar dat kan alleen als het op een verkeersveilige manier kan. Daarover gaat eigenlijk het onderzoek dat we nu aan het doen zijn en daarover gaat ook het gesprek dat we nu aan het voeren zijn, ook met de nood- en hulpdiensten. Die moeten immers op een veilige manier over dat brede fietspad dit deel van het centrum kunnen blijven bereiken. Die gesprekken zijn nog gaande en ik kan daar niet op vooruitlopen. Omdat ik nu niet de informatie heb dat dit tot een verkeersveilige situatie gaat leiden, moet ik deze motie dus op dit moment ontraden. Caroline Peeck (VVD).

Een fractiegenoot is vanochtend nog even gaan fietsen over de Prinsessewal, en zag toen dat 9 van de 26 geparkeerde auto's met hun neuzen de verkeerde kant op stonden. Die situatie is dus eigenlijk op dit moment al gaande, net als in meerdere winkelstraten: mensen letten goed op, het is veilig en er gebeuren geen ongelukken. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dat is de huidige situatie. In de nieuwe situatie komt er een 4 meter breed fietspad, met een afscheiding in het midden waar de auto's die richting de Mauritskade rijden overheen moeten rijden om een parkeerplaats te bereiken. Als hen daar fietsers of nood- en hulpdiensten tegemoetkomen, kan dat tot vervelende situaties leiden. Ik ben dus bereid om daarnaar te kijken en we zijn dat ook aan het doen, alleen is daar op dit moment nog geen uitsluitsel over. Als dit dus niet op een verkeersveilige manier mogelijk is - dat weet ik nu dus nog niet - kan ik niks anders doen dan deze motie ontraden. 90

Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Dit heb ik natuurlijk al een paar keer gehoord. Waarvoor is die afscheiding er eigenlijk gekomen? Waarom moet die daar zijn in het midden? Als die afscheiding er niet is, heb je dus geen probleem, begrijp ik. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Die afscheiding is nodig om een markering te hebben voor de fietsers, om op een veilige manier over het fietspad te kunnen fietsen met het autoverkeer dat hun tegemoetkomt. Het fietspad wordt 4 meter breed. Dat is zo breed omdat de nood- en hulpdiensten van dat fietspad gebruik moeten kunnen maken in geval van nood. Dat kan dus ook tegemoetkomend verkeer opleveren, wat in potentie tot verkeersonveilige situaties kan leiden. Daar wil ik me graag goed over laten informeren voordat we dit besluit kunnen nemen. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). U gaat gewoon in het midden van de weg een obstakel maken! Dat is volgens mij levensgevaarlijk voor een fietser, zeker 's nachts in de stad, want dan rijden daar ook mensen met een bakje op, denk ik. Dat kan ik me zomaar voorstellen. Dan gaat u toch geen muur in het midden van de weg zetten? Maar ik weet, denk ik, wel waarvoor dat is. Dat is omdat je dan niet uitkomt met de parkeerplekken, want daar heb je een bepaalde ruimte voor nodig. Klopt het wat ik zeg? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Nee, dat heeft er niets mee te maken.

Het wordt ook geen muur; het wordt waarschijnlijk een hele zachte afscheiding, misschien zelfs een visuele. Maar dat is ook niet het punt. Het punt is dat het tegemoetkomende fietsverkeer ervan uit moet kunnen gaan dat het veilig fietst op een fietspad. Als auto's daar het fietspad moeten oversteken om te kunnen inparkeren, leidt dat in potentie tot verkeersonveilige situaties en dat willen we niet. Omdat we er nu geen uitsluitsel over hebben of we hiermee een nieuwe verkeersonveilige situatie creëren, moet ik de motie dus ontraden. De voorzitter. Laatste keer, meneer Meinesz. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Waarom heeft u er toen dan bij de Soestdijksekade voor gekozen om het fietspad achter die schuinparkeervakken te trekken? De voorzitter. Dat is misschien een ander onderwerp. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Die situatie ken ik niet precies, maar het illustreert dat je in een drukke stad als Den Haag altijd op zoek bent naar de beste oplossing op dat moment op de beste plek, en dat we in de beperkte ruimte soms moeilijke keuzes te maken hebben. Ook hier is dat het geval. Dan ben ik bij de motie Altijd twee richting op de Prinsessewal, van Hart voor Den Haag. Dat is S.6 HvDH. Het zal niemand verbazen dat ik die ook echt moet ontraden.

Als je iets wil doen aan de Prinsestraat en je op de Prinsessewal tweerichtingsverkeer wil houden, kun je de facto niks doen, tenzij je de Prinsessewal laat doodlopen op de Prinsestraat. Je kan dan namelijk verder nergens meer naartoe. Dat lijkt het college onlogisch en ook onwenselijk. Deze motie zou ook niet tot verbetering leiden van de veiligheid van de fietsers. Deze motie moet ik dus stevig ontraden. De voorzitter. Meneer Meinesz, iets nieuws? Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Ja. Ik weet nog goed dat de wethouder daar met de bewoners is gaan praten omdat ik dat aangegeven had. Dat heeft hij gedaan; dank daarvoor. De wethouder vindt het heel belangrijk wat de BIZ in de Prinsestraat vindt. Die zeggen allemaal: we willen het zo. Nou is er daar ook een afvaardiging van de ondernemers en de bewoners, en die zegt: wij willen gewoon dat het tweerichtingsverkeer blijft en dat de parkeerplaatsen behouden blijven. En dan zegt u nu: daar heb ik geen boodschap aan. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Nou, dat de Prinsessewal tweerichtingsverkeer moet blijven, heb ik echt niemand horen zeggen. Er zal vast iemand te vinden zijn die dat vindt, maar nee, hier is echt 91

heel breed draagvlak voor in de hele buurt. Ook de mensen op de Toussaintkade hebben daar geen enkel bezwaar tegen. Hun bezwaren richten zich vooral op het vervallen van de parkeerplaatsen. Daar heb ik zonet wat over gezegd. Tot slot de laatste motie van Hart voor Den Haag. Dat is S.7 HvDH, Iedereen ontlast met de auto te gast. Deze motie vraagt ons eigenlijk om de bestaande parkeerplaatsen in de Prinsestraat te behouden. Ik denk dat het weinig toelichting behoeft dat dat ingaat tegen iedereen die betrokken is bij het ontwerpproces van dit project. Het hele idee is juist om de Prinsestraat veel aantrekkelijker te maken. Dat doe je door parkeerplaatsen weg te nemen, waardoor daar terrassen en groen kunnen komen en de straat een uitstraling kan krijgen die uitnodigt om er te gaan winkelen en verblijven. Binnen een paar minuten lopen van de Prinsestraat zijn er, zo zeg ik uit mijn hoofd, drie parkeergarages. Dat zijn de Torengarage, de Citygarage en het Noordeinde. Die hebben honderden parkeerplaatsen, dus die parkeerplekken zijn daar ook niet nodig. Tot zover, voorzitter. De voorzitter. Dank u wel, wethouder Kapteijns. Dat was me wel een afronding debat van heb ik jou daar. We komen natuurlijk nooit klaar als ze bijna twee uur duren. De beraadslaging wordt gesloten.

Aan de orde is: T.

Reissector vecht reclameverbod aan.

De beraadslaging wordt geopend. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Dit kan een stuk korter, hoor. Ik wil graag een motie indienen met de veelzeggende titel 'Draai reclameverbod terug'. Deze motie verzoekt het college het reclameverbod per direct terug te draaien. De motie is medeondertekend door Richard de Mos. De voorzitter. Door de heer Sluijs, daartoe gesteund door de heer De Mos, wordt de volgende motie (T.1 HvDH) ingediend:

Motie T.1 HvDH Draai reclameverbod terug De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 22 mei 2025, ter bespreking van afronding debat reclameverbod. Constaterende dat: • het college een reclameverbod heeft ingevoerd op legale producten zoals vliegreizen, cruises en auto’s; • dit leidt tot verlies van gemeentelijke inkomsten en economische schade voor (Haagse) ondernemers; • het verbod juridisch twijfelachtig is en fundamentele vrijheden raakt. Verzoekt het college: • het reclameverbod per direct terug te draaien. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Wethouder Barker (PvdD). Voorzitter. Allereerst is deze motie onuitvoerbaar, omdat die het college iets vraagt te doen wat een raadsbevoegdheid is. Het college kan niet opeens besluiten om een verordening opzij te zetten. Het college kan dat niet. De raad heeft zelf besloten een lokale wet, dus 92

een verordening, vast te stellen. De raad kan niet zomaar ertoe oproepen om die verordening per direct te stoppen. Als het college zo zou handelen bij raadsbesluiten, zou het de rol van de raad tot niets terugbrengen. De voorzitter. Het woord is aan de heer Sluijs, terwijl de tijd van het college voorbij is. Gaat uw gang. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Maar als de raad vandaag uitspreekt dat dat reclameverbod teruggedraaid moet worden, dan gaat het college dat toch uitvoeren? Wethouder Barker (PvdD). Het college kan dat dus niet uitvoeren, want het is een raadsbesluit. De raad moet dat besluit dus nemen. Het college kan niet per direct iets terugdraaien waar de raad toe heeft besloten. De raad heeft er met een initiatiefvoorstel, alles overwegende, voor gekozen om de APV aan te passen. De raad kan het college niet per motie oproepen om de APV aan te passen. De raad kan wel de APV zelf aanpassen, maar dat kan het college niet per direct voor de raad doen. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Zou de wethouder kunnen uitleggen hoe ik het dan moet verwoorden zodat het college wel kan uitvoeren wat wij beogen? Wethouder Barker (PvdD). Allereerst heeft de raad natuurlijk zelf een initiatiefvoorstel aangenomen. Als de raad dat wil terugdraaien, moet de raad dus een nieuw initiatiefvoorstel aannemen, dat het tegenovergestelde stelt.

Nu heeft de raad er heel bewust voor gekozen om een initiatiefvoorstel aan te nemen, en dan kan het college niet opeens zeggen: dat initiatiefvoorstel flikkeren we weg. De voorzitter. Laatste keer, meneer Sluijs. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Dit vind ik wel een beetje makkelijk. Het college is zelfs voor de rechter gedaagd. Destijds heb ik in de commissievergadering te horen gekregen: we kunnen er niet over praten, want het is onder de rechter. Nu heeft de rechter er een uitspraak over gedaan, die in het voordeel van het college is uitgevallen. Maar als de raad uitspreekt dat de raad een einde maakt aan het reclameverbod, gaat het college dat toch gewoon uitvoeren? Wethouder Barker (PvdD). Mijn punt is dat de raad ertoe kan besluiten om het terug te draaien, omdat het een APV is. Het college kan niet per direct een APV terugtrekken, want dat is een raadsbevoegdheid. Dat is wat ik zeg. Maar daarnaast vindt het college het natuurlijk ook om andere redenen niet verstandig om dit te doen. Allereerst kloppen de constateringen niet, want zoals de heer Sluijs terecht zei, heeft de rechter heel duidelijk gezegd dat het kan. Dan is het dus gek om in een constatering te zeggen dat het juridisch twijfelachtig is of het kan. De rechter heeft het college namelijk net voor honderd procent gelijk gegeven. Er wordt ook gesteld dat er inkomstenderving is. Dat is ook niet het geval.

We hebben geen inkomstenderving. Dus ook wat dat betreft is wat in de motie staat niet per se waar. De voorzitter. Laatste keer, meneer Sluijs. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). De wethouder kan niet volhouden dat er geen inkomstenderving is. Als organisaties geen reclame meer mogen maken, loop je daarop inkomsten mis. Of is die ruimte helemaal opgevuld met de hobby's van de wethouder, zoals groenten en veganistische hapjes en noem het maar op? Wordt de reclame daarmee dan nu gevuld, in plaats van met auto's en vliegtuigen? Voor deze gewoon legale en toegestane producten mag nu geen reclame meer worden gemaakt, en de wethouder zegt dat dit de gemeenschap helemaal niets kost. Wethouder Barker (PvdD). Een belangrijk verschil is misschien dat de heer Sluijs ervan uitgaat dat de gemeente reclame verkoopt. De gemeente verkoopt echter geen reclame. De gemeente geeft een concessie uit, waar een specifieke exploitant dan reclame voor koopt. De gemeente heeft gewoon een contract met verschillende exploitanten. Als we een nieuw contract met deze beperking zouden maken, is de verwachting ook dat dit eerder gunstig dan ongunstig zal uitpakken. Dat is dus een belangrijk 93

verschil. Dat de APV nu is aangepast, heeft geen financiële gevolgen voor de gemeente Den Haag, omdat het sowieso niet zo is dat de gemeente contracten aangaat met bijvoorbeeld TUI. De voorzitter. Dit is de vierde keer, meneer Sluijs, dus het spijt me. Gaat u door, wethouder … Is dit weer een nieuw punt, meneer Sluijs? Weet u het zeker? Nou, laat maar horen. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Ja, voorzitter het is een nieuw punt, want ik vraag me dan het volgende af. Zat deze uitzondering dan al in het contract dat was gesloten? Wethouder Barker (PvdD). Het is een publiekrechtelijke keuze. Het is dus via de APV vastgelegd en uiteindelijk hebben alle aanbieders zich daaraan te houden. Maar de gemeente heeft privaatrechtelijk een concessie afgegeven waarbinnen de aannemer die zo'n concessie neemt, verplicht is om aan wetgeving te voldoen. Toen bijvoorbeeld het verbod op gokreclame landelijk werd ingevoerd, moesten de concessiehouders zich daar ook naar schikken binnen de bestaande contracten. Noud Dumoulin (VVD). Als de raad dit wil en deze motie aanneemt, kan het college toch gewoon een voorstel doen om de APV te wijzigen? Het is prima dat de wethouder dit niet wil, maar dit is gewoon procedureel gegoochel. Wethouder Barker (PvdD). Nou, ik noemde dat in de motie staat dat het per direct moet gebeuren. Daarnaast gaat het college er niet over.

Dus als de raad het college zou verzoeken om een voorstel te doen dan kan dat natuurlijk, hoewel het gek is gegeven het feit dat de raad net iets anders heeft besloten en je enige consistentie hoopt te zien bij de raad. Maar je kan het college niet vragen om per direct een gemeentelijke verordening te veranderen, want dat is een raadsbevoegdheid. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Er zal een gewijzigde motie komen, waar 'per direct' uit gehaald wordt. Dan wordt het dus: het reclameverbod terug te draaien. Dan haal ik 'per direct' eruit. Wethouder Barker (PvdD). Dan geldt dus alsnog dat het niet direct gebeurt en het college dus een voorstel zou moeten doen. De andere punten blijven dan echter wel staan. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Het college gaat dan dus een voorstel doen. Dat is wat we wilden. De voorzitter. Dat gaat u uitspreken en dan kijken we of de raad dat wil. Zo gaan we het doen, hè? Zo gaat u het doen, denk ik. Motie T.1 HvDH is in die zin gewijzigd, dat ze thans luidt:

Motie T.1 HvDH Draai reclameverbod terug (gewijzigd) De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 22 mei 2025, ter bespreking van afronding debat reclameverbod. Constaterende dat: • het college een reclameverbod heeft ingevoerd op legale producten zoals vliegreizen, cruises en auto’s; • dit leidt tot verlies van gemeentelijke inkomsten en economische schade voor (Haagse) ondernemers; • het verbod juridisch twijfelachtig is en fundamentele vrijheden raakt. Verzoekt het college een voorstel aan de raad voor te leggen: • om het reclameverbod terug te draaien. En gaat over tot de orde van de dag.

94

De gewijzigde motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De beraadslaging wordt gesloten. Voorzitter: de heer Sluijs.

Aan de orde is: U.

Commissiebrief inzake Evaluatie pilot doneerrekjes (RIS319650).

De beraadslaging wordt geopend. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. De doneerrekjes in Den Haag werken nog niet optimaal. Dat ontkent de CU/SGP niet. Maar uit het onderzoek blijkt niet alleen dat mensen het idee heel goed vinden maar ook dat de bekendheid nog te wensen overlaat. Geef dus niet op, college. Gedragsverandering kost immers tijd, en we zien dat het bijvoorbeeld in Duitsland goed werkt. Daarom heb ik een motie samen met collega Gerritsen, waarvan het dictum luidt: verzoekt het college om de pilot met de doneerrekjes uit te breiden naar minstens vijf afvalhotspots in Den Haag zoals het Zuiderpark, de boulevard en winkelcentra in de stad, om het gebruik van de doneerrekjes verder kenbaar te maken door een stadsbrede campagne en om hiervoor een bedrag van maximaal € 30.000 uit het raadsinitiatievenfonds te reserveren. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Nou, wil het toeval dat ik twee weken geleden, toen u emotie eigenlijk zou indienen, naar buiten stapte en Marso tegenkwam. Marso is een van de vegers die ook door de heer Sluijs eerder vandaag nog werd bedankt voor al het harde werk. Hij is hier al heel lang veger, en ook in het gebied van de Grote Marktstraat. En hij zegt: nee, die doneerrekjes werken niet; ik zie er nooit iets in zitten en de prullenbakken worden nog steeds overhoop gehaald.

Het kan natuurlijk zijn dat de flesjes heel snel uit de rekjes worden gehaald - dat snap ik - maar dat is ook nog niet echt vastgesteld. Ik vraag de ChristenUnie dus waarom we iets zouden herhalen waarvan uit de evaluatie niet blijkt dat het werkte, en het ook nog zouden uitbreiden. Daar zit ik wel heel ernstig mee. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Uit die evaluatie bleek wel dat heel veel mensen de rekjes sympathiek vonden, maar er onbekend mee waren. Mensen hebben dus geen idee dat die bedoeld zijn om je statiegeldblikjes of -flesjes in te doen. Als er dus meer bekendheid komt, en als je het doet op plekken in de stad waar mensen veelvuldig komen en ook terugkomen en er dus beter bekend mee kunnen raken, zou je er optimaal gebruik van kunnen maken. Daarmee kun je de mensen die hun vaste routes langs de rekjes lopen, ook beter bedienen. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik bedenk dat ik nog iets ben vergeten. De doneerrekjes zijn in de plaats gekomen van de asbakken, dus het leidt ook nog eens tot meer peuken op de grond. Wat er nu gebeurt, werkt dus echt een beetje averechts. Eigenlijk ben ik dus veel meer geïnteresseerd in iets anders. Ik snap wat u wilt en ik vind dat een sociaal mooi streven, maar die doneerrekjes doen het niet, dus we hebben iets anders nodig. Ook wilt u er € 30.000 uit ons eigen raadspotje aan besteden. Laten we er dan een vrijere opdracht van maken.

Laten we, bijvoorbeeld met een prijsvraag, gaan zoeken naar initiatieven die wel werken in plaats van nu voor meer werk te zorgen voor de straatvegers. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Ik denk dat de pilot daarvoor echt nog te kort is geweest, omdat we in de buurlanden zien dat het wel werkt op deze manier. Gedragsverandering kost tijd; ik zei het al. Daarom roep ik het college toch op om nog vol te houden. Wellicht kunnen de rekjes ook wat beter zichtbaar worden, in plaats van uitgevoerd te worden in dezelfde kleur grijs als de vuilnisbakken. We kunnen ze bijvoorbeeld knalgroen-geel maken, zodat ze wat beter zichtbaar zijn. Maar ik hoor ook wat de heer De Vuyst zegt, en ik waardeer zijn idee. Ik ben dus eigenlijk wel benieuwd of we daarin samen kunnen optrekken, misschien richting de Voorjaarsnota of de begroting.

95

De voorzitter. Meneer De Vuyst, voor de derde maal. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Als dat betekent dat u nu de motie even aanhoudt en er verder over nadenkt, oké, dan kan dat. Maar als u de motie nu indient, moeten we het hierover hebben. Ik bedacht alleen nog wel iets anders. Ik zie de heer De Ridder hier nu niet, maar ik ken hem als een voorstander van beeldkwaliteit en ik weet niet of de groen-gele doneerrekjes binnen het beeldkwaliteitsplan passen. Nu ben ik daar niet de grootste fan van, maar goed. Drie Scheveningse haringen erop en dan mag het wel, hoor ik hier nu! Maar dat even terzijde, voorzitter. De voorzitter. We dwalen af, meneer De Vuyst. Mevrouw Klokkenburg. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Ik waardeer de inbreng over de beeldkwaliteit van onze prullenbakken en doneerrekjes. Ik denk dat we daar wel uit zullen komen. Eigenlijk verzoekt de heer De Vuyst mij nu bijna om deze motie aan te houden. Dat is een bijzondere move in deze raadzaal. Dat maken we niet heel vaak mee. Ik ga erover nadenken, maar ik hoor ook graag eerst de wethouder. De voorzitter. Door mevrouw Klokkenburg, daartoe gesteund door mevrouw Gerritsen, wordt de volgende motie (U.1 CU/SGP) ingediend:

Motie U.1 CU/SGP Gooi de handdoek niet in de doneerring! De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 22 mei 2025, ter bespreking van de Commissiebrief inzake Evaluatie pilot doneerrekjes (RIS319650), constaterende, dat: ▪ het college in de periode januari 2023 tot april 2024 een pilot van 32 doneerrekjes heeft uitgevoerd in het Centrum en rond het Centraal Station (RIS319650); ▪ tijdens deze pilot op gemiddeld 4 dagen in de week 3 keer de inhoud van deze ringen is geteld en werd bijgehouden (RIS31965); ▪ het college de doelstelling heeft om het zwerfafval in de stad te verminderen; overwegende, dat: ▪ dat slechts 27% van de respondenten van de enquête over de doneerrekjes het concept kende, maar de respondenten wel positief waren over het concept (RIS319650); ▪ doneerringen onderdeel zijn van een gedragsverandering die tijd kost; ▪ de tellingen tijdens de pilot niet optimaal waren om een representatief beeld te krijgen van het gebruik, omdat doneerrekjes ook snel kunnen worden leeggehaald; ▪ een stadsbrede campagne effectiever en doelmatiger is dan een campagne in een enkel stadsdeel; ▪ een stadsbrede campagne effectiever is als de doneerrekjes op meerdere plekken zichtbaar zijn; ▪ de pilot zo’n 15.000 euro heeft gekost; ▪ doneerringen een menswaardige manier zijn om statiegeld te verzamelen; verzoekt het college: ▪ om de pilot met de doneerrekjes uit te breiden

naar minstens 5 afvalhotspots in Den Haag zoals het Zuiderpark, de boulevard en winkelcentra in de stad; ▪ om het gebruik van de doneerrekjes verder kenbaar te maken door een stadsbrede campagne; ▪ hiervoor een bedrag van maximaal 30.000 euro uit het raadsinitiatievenfonds te reserveren, en gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging.

96

Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Voorzitter. Ook het college vindt de doneerrekjes een heel sympathiek idee. Daarom hebben we die ook uitgebreid getest in Den Haag, op 32 plekken. De uitkomst van die test was dat, hoe sympathiek het idee ook is, de rekjes niet werken. Ze werken op twee manieren niet. In de eerste plaats zien we dat er heel veel afval in de rekjes wordt aangeboden dat daar niet in thuishoort. Ook deden we het eigenlijk om te zorgen dat de vuilnisbakken niet meer doorzocht zouden worden. Dat effect niet zien we ook niet. Dus hoe sympathiek ook het idee, dit is voor het college reden om hier niet mee door te gaan. We laten de 32 rekjes wel hangen, maar we gaan er niet mee door. Het college voelt er dus ook niets voor om de pilot uit te breiden. Ik wil de motie dus ontraden. De ervaring die wij in Den Haag met de doneerrekjes hebben is ook in lijn met hoe het op dit moment in alle andere steden in Nederland gaat. We hebben echt heel veel gedaan aan de bekendheid. We hebben afvalvoorlichters ingezet. Ook hebben we hele duidelijke stickers aangebracht op de afvalbakken en hebben we dingen gedaan met social media. Het is niet te verwachten dat een uitbreiding van de pilot tot andere resultaten gaat leiden. Wat nodig is, is dat er veel meer innamepunten voor blikjes en flesjes komen. Daarover zijn we stevig in gesprek met het Rijk en met de frisdrankindustrie.

De beraadslaging wordt gesloten.

Aan de orde is: V. Raadsmededeling inzake Programma laagdrempelig voorlichten en vaccineren (RIS321725). De beraadslaging wordt geopend. Caroline Verduin (D66). Voorzitter. Ik ben blij dat we aan dit belangrijke onderwerp toe zijn gekomen. D66 maakt zich namelijk zorgen over de lage vaccinatiegraad in onze stad, waardoor levensgevaarlijke kinderziektes als de mazelen en kinkhoest terugkomen. We moeten hard werken om het vertrouwen terug te winnen. Daarom wil ik twee moties indienen. De eerste motie verzoekt het college in overleg te treden met schoolbesturen op alle Haagse basisscholen om tot een samenwerking/plan van aanpak te komen voor de organisatie van voorlichtingsactiviteiten over vaccineren tegen kinderziektes, gericht op ouders/verzorgers en kinderen, met toegankelijke en betrouwbare informatie, hierbij in te zetten op voorlichtingsbijeenkomsten twee maal per jaar in samenwerking met CJG en GGD, in samenwerking met het CJG, GGD en schoolbesturen te sturen op minimaal één basisschool per wijk waar ouders op school hun kinderen kunnen laten vaccineren, met prioriteit voor wijken met de grootste risico's op lage vaccinatiegraad, en de raad over de voortgang en planning van bovenstaande maatregelen uiterlijk vóór de zomer van 2025 te informeren. Deze motie is medeondertekend door mevrouw Butt van GroenLinks, mevrouw Holman van de PvdA en meneer Mahmood van DENK.