RIS322666 Notulen raad 22 mei 2025

Andere steden zijn Zürich, waar boetes enorm kunnen oplopen en afvalcontroleurs de overtreders traceren, Wenen met boetes tot € 2.000 voor het dumpen van grofvuil op straat, Tokio met boetes tot € 1.200 voor het dumpen van illegaal afval, San Francisco met boetes tot $ 1.000, Milaan met boetes tot € 500 en legioenen handhavers die controleren op illegale afvaldumpingen, en zo zijn er nog meer voorbeelden te noemen. Het antwoord is: ja, Den Haag kampt met een afvalprobleem. Een afvalprobleem dat in plaats van af te nemen met de dag erger wordt. Wijken als de Schilderswijk, Rustenburg-Oostbroek, Transvaal, Laak, Centrum, Moerwijk, Morgenstond en ga zo maar door gaan eronder gebukt. De puinhopen die je daar aantreft, zijn met geen pen te beschrijven. Wat zou het daarom mooi zijn geweest als ik nu had kunnen zeggen dat er achter mij op het grote scherm een filmpje klaarstond om ook de mensen in wijken waar het over het algemeen gezien redelijk op orde is - Vogelwijk, Marlot, delen van Benoordenhout - te kunnen laten zien hoe het in andere delen van de stad toegaat. Helaas, het kan niet. Het initiatiefvoorstel van Hart voor Den Haag pleit voor een harde aanpak en had ook als titel kunnen hebben: wie niet luisteren wil, moet maar voelen. Want dat is de rode draad in ons voorstel. Overtreed jij de regels, vervuil jij de stad, dan ben je erbij. Afval dumpen op straat pikken wij niet.

Hele inboedels op straat gooien tolereren wij niet meer. Afvalzakken naast in plaats van in de containers wordt hier niet meer geaccepteerd. Den Haag is het zat, net als al die inwoners van de wijken die ik noemde, die 's morgens als zij de deur uit stappen om hun werkdag te beginnen geconfronteerd worden met een met opengescheurde vuilniszakken bezaaide leefomgeving, met stank, meeuwen en ratten, en dat soms dagenlang aaneen. Want Den Haag geeft de bewoners aan dat het soms drie werkdagen kan duren voordat hun afvalmelding überhaupt in behandeling wordt genomen. Dat kan niet langer. Wij spreken mensen, gisteren nog in Escamp een dame die al zeker 50 jaar in de Stede woont en die aangaf: als dit niet verandert, zal ik helaas serieus in overweging nemen de stad te verlaten. Een vrouw liet mij haar noodkreten aan de verantwoordelijk wethouder liet lezen en de algemene, in haar bewoording nietszeggende reactie daarop. Mensen verliezen de moed en de hoop dat het probleem opgelost gaat worden. Daarom is de tijd van praten, het positieve gesprek, de citroengeur op de ORAC's in de hoop dat mensen wél hun afval in de containers gooien, de wijkchallenges en de afvalzakkenbingo wat Hart voor Den Haag betreft voorbij. Er moet gehandhaafd gaan worden.

Zichtbaar op straat aanwezig zijn, mensen op de bon slingeren zodra zij de regels overtreden, hoge boetes uitdelen, verhuurders aansprakelijk stellen, malafide uitzendbureaus aanpakken, deur aan deur controleren op overbewoning en dat keihard aanpakken. We gaan onderzoeken of we bij excessen naar Amsterdams en Rotterdams voorbeeld mensen in heropvoeddorpen kunnen plaatsen, in de hoop dat zij weer op het rechte pad gekregen kunnen worden. Handhavers dienen te worden uitgerust met een pinapparaat, zodat afvalovertreders direct hun boete kunnen voldoen. Het is een lichtpuntje dat we begin deze maand konden lezen dat het college bereid is dit te gaan onderzoeken. Wij kijken reikhalzend uit naar de resultaten daarvan. Wij zijn het de mensen in onze stad verplicht ervoor te zorgen dat er een mentaliteitsomslag komt in Den Haag, want Den Haag pikt het niet langer dat de stad vervuild wordt. Doet u dat wel, dan

17

zijn de consequenties voor u: een boete en meteen betalen, de overvaltechniek waar ik mee begon. De goeden mogen namelijk niet onder de kwaden lijden. Is er dan helemaal geen ruimte voor positiviteit? Jazeker wel. In de eerste plaats wil ik namens de hele fractie van Hart voor Den Haag veel waardering en respect uitspreken voor de mannen en vrouwen van de HMS, die dagelijks hun stinkende best doen in hun pogingen onze stad schoon te houden, maar ook voor hen is het dweilen met de kraan open. Veel waardering en respect ook voor de mannen en vrouwen van het Veeg- en Straatbedrijf, onze oranje helden, en al die andere helden die wel hun steentje bijdragen om de stad schoon te houden: ORAC-adoptanten en bewoners als Manna Kloosterman uit Laak of Wim van Stam uit Mariahoeve die, hoewel ze soms de wanhoop nabij zijn, dag in dag uit meldingen doen bij de gemeente en troep bij de ondergrondse containers opruimen. De voorzitter. Hoever bent u nu, meneer Van Andel? Carlos Martinez van Andel (Hart voor Den Haag). Ik ben bijna klaar, nog twee minuten. Deze en al die andere Haagse helden moeten wij koesteren en belonen. Dat willen wij in de vorm van compensatie op hun afvalstoffenheffing, niet meer dan terecht wat Hart voor Den Haag betreft.

Ook is er ruimte voor ludieks, zoals het plaatsen van peukenverzamelaars waar mensen hun stem kunnen uitbrengen op thema's, bijvoorbeeld: wie moet wat u betreft de verkiezingen winnen? Links Partij van de Arbeid, rechts Hart voor Den Haag, en dan mag u raden welke kant het eerst vol is. Dit is namelijk het meest illustrerende voorbeeld van het falende huidige beleid. Bij de ingangen van dit stadhuis hingen voorheen asbakken. Daar konden mensen hun peuken in kwijt, maar op enig moment is er besloten die asbakken helemaal weg te halen en stickers met de positieve boodschap op te hangen: rook hier liever niet. Gevolg, een zee aan sigarettenpeuken op de grond en in het riool. Kortom, wees duidelijk, want daar hebben de mensen behoefte aan: hier niet roken, punt. Afsluitend. Iedere ORAC - dat zijn ondergrondse restafvalcontainers, voor de mensen die de term niet kennen - krijgt een tuintje om het aantal bijplaatsingen terug te dringen. Het fleurt de boel ook nog eens op en het vergroent de stad. Kortom, mouwen opstropen, afvalovertreders keihard aanpakken, afvalhelden belonen, niet prullen maar poetsen. Op naar een schoon Den Haag! Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel, meneer Martinez van Andel. We gaan het er een keer over hebben hoelang we dit toestaan, maar voorlopig kan ik niet ingrijpen. De beraadslaging wordt geopend. Nick Kaptheijns (PVV). Voorzitter.

Vandaag bespreken we het tweede gewijzigd initiatiefvoorstel van Hart voor Den Haag Van Napels aan de Noordzee naar Singapore achter de duinen. Om te beginnen wil de PVV haar waardering uitspreken voor dit initiatiefvoorstel, niet alleen voor de tijd en de energie die erin is gestoken, maar ook omdat we de strekking ondersteunen. De leefbaarheid in veel Haagse straten wordt ondermijnd door afvalhufters. Niet voor niets heeft de PVV in haar verkiezingsprogramma staan dat we de camerainzet tegen afvaldumpers willen en de inzet van boa's om zwerfafval te voorkomen met zware boetes. Deze zaken komen ook terug in het initiatiefvoorstel, dus dat is helemaal goed. Het deed ons deugd om te lezen dat gemeenten volgens minister Van Weel een last onder dwangsom kunnen opleggen en alle vrijheid om de hoogte van het bedrag te bepalen. Met het bedrag van € 1.000 dat in het initiatief wordt voorgesteld, kan onze fractie prima leven. Dat geldt overigens voor de meeste van de 33 voorliggende deelbesluiten. We zullen dan ook voor het initiatiefvoorstel stemmen. Adeel Mahmood (DENK). Voorzitter, heel kort. Afval in onze stad is een groot probleem. Dat moeten we aanpakken. Daar zijn we natuurlijk al mee bezig, al heel veel jaren. Gaat het snel genoeg? Nee, ik vind van niet. Moet er meer gebeuren? Jazeker. Wij zullen tegen het initiatiefvoorstel stemmen.

We hebben wat mij betreft ook te lang daarbij stilgestaan in de commissie. Het is een voorstel dat ook de menselijke waardigheid raakt, en dat doet ons pijn. We gaan geen Ooievaarspassen afpakken van gezinnen die het moeilijk hebben. 18

Lesley Arp (SP). Voorzitter. Dank aan de heer Martinez van Andel voor zijn initiatiefvoorstel. Maar zoals onze fractievertegenwoordiger Van Wijngaarden al aangaf in de commissievergadering, hebben wij op een aantal punten fundamentele bezwaren. Het ontnemen van woonrechten, het opzetten van zogenaamde 'tuigdorpen' en het afstraffen van arbeidsmigranten als oplossing voor het afvalprobleem zijn voor de SP buiten alle proporties. De SP heeft in het verleden wel altijd gepleit voor buurtconciërges als ogen en oren van de wijk die een volwaardig salaris zouden moeten verdienen. Ik haalde dat vanochtend ook al aan bij het Kindervragenuur. Daarin staan wij aan dezelfde kant als de indiener. Helaas zijn hier in het verleden al meerdere voorstellen van de SP over ingediend die het niet hebben gehaald. Die hebben helaas nog niet tot uitbreiding van het aantal buurtconciërges geleid. Wij zullen hier bij de behandeling van de jaarrekening en de begroting de komende tijd zeker weer de aandacht op vestigen. Noud Dumoulin (VVD). Voorzitter. Vanuit de VVD ook dank aan de indiener. Wij zien ook inderdaad het probleem met veel afval op straat en vinden dat het college gas moet geven, maar dit voorstel gaat daar niet aan bijdragen. Heel veel is juridisch niet haalbaar en de financiële onderbouwing is minimaal. Wij vinden het jammer, want er zijn wel oplossingen nodig.

Maar dan moet wel duidelijk zijn hoe we die gaan betalen en hoe die binnen de kaders van de wet vallen. Daarom zullen wij het initiatiefvoorstel niet steunen. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. In de commissie is door collega Van Vliet al duidelijk gemaakt waarom de ChristenUnie/SGP dit initiatiefvoorstel niet steunt. Want hoezeer we een schone stad belangrijk vinden en handhaving op fout geplaatst afval toejuichen, kunnen we niet akkoord gaan, allereerst vanwege het ontbreken van een fatsoenlijke financiële onderbouwing maar ook vanwege diverse acties zoals het uit huis zetten van mensen of het opzetten van, in de woorden van de heer Martinez van Andel, 'tuigdorpen'. De gewijzigde versie brengt geen verandering in hoe mijn fractie zal stemmen. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Dit debat is een vervolg op de bespreking die we in de commissie Leefomgeving hebben gehad, waar wij 30 concrete voorstellen hebben gedaan om Den Haag schoner te maken. Stevig, ja. Soms juridisch op het randje, dat klopt. Maar met één helder doel: eindelijk grip krijgen op het groeiende afvalprobleem. En wat kregen we terug? Geen inhoudelijke steun, maar cynisme. Er werd zelfs gesuggereerd dat er bij Hart voor Den Haag geen slimme mensen zouden zijn die de plannen juridisch zouden kunnen toetsen.

De Partij voor de Dieren vond dat het allemaal bestaand beleid was, terwijl iedereen met eigen ogen kan zien dat er op straat helemaal niets verandert. Wat mij vooral stoort, is dat de meeste partijen niet één idee hebben ingebracht om het plan beter te maken. Het was alleen maar afbreken, niet opbouwen, terwijl we toch meerdere raadsconferenties hebben gehad om juist samen te werken en elkaar te versterken. Maar sommigen lijken vooral bezig met het behouden van hun eigen positie in plaats van het oplossen van de echte problemen. Terwijl zij traineren en ridiculiseren verloedert de stad. Het vuil stapelt zich op, het aantal ratten neemt toe. Het is tijd dat we kiezen: politiek comfort of verantwoordelijkheid nemen. Deze stad verdient beter. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Voorzitter. Het college kan het kort houden. Er zijn aan het college geen vragen gesteld. We hebben een debat in de commissie gehad en het college heeft op alle dictumpunten schriftelijk gereageerd. De rode draad door die appreciatie is dat veel van de voorstellen juridisch niet haalbaar zijn, moeilijk uitvoerbaar zijn en soms ook in lijn zijn met de manier waarop het college naar de stad kijkt. Carlos Martinez van Andel (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Er zijn geen vragen gesteld. Dank aan de PVV voor de steun en dank voor de opmerkingen. Wij zullen het plan ongewijzigd ter stemming brengen vanavond.

19

De voorzitter. Dank u wel, meneer Martinez van Andel, voor uw initiatief. De beraadslaging wordt gesloten.

Aan de orde is: L.

Gewijzigd initiatiefvoorstel VVD: Kom naar Kijkduin! (RIS319474).

De voorzitter. Het woord is aan de initiatiefnemer, mevrouw Van Basten Batenburg, voor een korte toelichting. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Een korte toelichting, voorzitter. Ik heb net een mooi precedent gezien, dus ik voel me vrij. We hebben een mooi debat gehad in de commissie. Daarvoor wil ik alle leden die daarbij waren danken. We hebben in die commissie ook drie insprekers gehoord. Die zeiden eigenlijk in koor: wij hebben de gemeente echt nodig om wat te maken van Kijkduin. Kijkduin is een toeristische kern, en die heeft wat liefde en aandacht nodig om op te bloeien, om eigenlijk te kunnen worden wat wij als stadsbestuur ook hebben gezegd dat we willen dat Kijkduin wordt. Die aandacht krijgt de binnenstad wel, inclusief een financiële bijdrage. En die aandacht krijgt ook Scheveningen met een financiële bijdrage. Na dit jaar is de financiële bijdrage voor Kijkduin er niet meer. In de preadvisering van het college is juist heel nadrukkelijk naar voren gebracht dat precies de organisatie die nu die steun wel krijgt van de gemeente, nodig is om die aandacht te kunnen gaan geven aan Kijkduin. Op basis van de inbreng van de commissie, op basis ook van de inbrengen vanuit de stad en het preadvies van het college, hebben wij het voorstel iets aangepast.

Wij hebben geprobeerd tegemoet te komen aan de opmerkingen van de commissie en we hebben ook goed naar het preadvies gekeken. We hebben daarbij een aantal zaken aangepast die u allemaal heeft kunnen zien de afgelopen dagen. Belangrijk daarbij is natuurlijk de dekking, die wij hebben veranderd naar aanleiding van de opmerkingen die zijn gemaakt. Ik hoop dat de raad daar met positiviteit naar kijkt en dat we vandaag samen de opdracht aan het college kunnen geven om ook het komende jaar, samen met Kijkduin, met de bewoners en met de ondernemers, te werken aan een bloeiend Kijkduin: niet een Kijkduin dat lijkt op Scheveningen, maar juist een Kijkduin - ik kijk specifiek meneer Smit aan - waar ook ruimte is voor rust, tot jezelf komen en dat prachtige stille strand, dus passend bij het mooie karakter van die familiebadplaats. De voorzitter. Dank u wel, mevrouw Van Basten Batenburg. Zo kan het ook. De beraadslaging wordt geopend. Nick Kaptheijns (PVV). Voorzitter. Vandaag bespreken we het gewijzigd initiatiefvoorstel Kom naar Kijkduin van de VVD. Onze fractie wil om te beginnen de VVD danken voor de energie die in dit voorstel is gestoken. Het is een sympathiek voorstel. Kijkend naar de tien genoemde punten kan de PVV deze in mindere of meerdere mate wel ondersteunen. Een feestelijke openingsmaand. Een feestje van de laatste bouwplaats.

Het streven is om de leukste badplaats van Nederland te worden. Dat is allemaal mooi. Maar kijken we naar wat er onlangs in Scheveningen is gebeurd en naar de problemen die daar al vele jaren spelen, moeten we wel beseffen dat we de gezelligheid met hand en tand moeten verdedigen tegen straattuig. Dat element met betrekking tot veiligheid mist de PVV een beetje in het voorstel, al begrijpen we de positieve insteek. De initiatiefnemers geven aan dat er momenteel al heerlijk kan worden gespeeld in Kijkduin. Echter, zij willen dat er nog meer kan gebeuren, zowel buiten als binnen. Gedacht moet worden aan speelplekken bij het winkelcentrum rond de boulevard. Ik kan me voorstellen dat andere doelgroepen niet zitten te wachten op continu geschreeuw van kinderen. Hopelijk wordt daar ook rekening mee gehouden.

20

Het is goed om te zien dat de initiatiefnemers in de gewijzigde versie meer invulling hebben gegeven aan de financiën. Onze fractie heeft geen moeite met de kleine bedragen die uit bestaande potjes worden gehaald. Onze fractie zal dan ook voor het initiatiefvoorstel stemmen. Lesley Arp (SP). Voorzitter. Dank aan de indiener voor dit initiatiefvoorstel. Ook wij hopen dat de ondernemers en bewoners van Kijkduin de lange periode van onbereikbaarheid en economische schade snel achter zich kunnen laten. Tijdens de commissievergadering heeft onze fractie echter gezegd ook wel wat kritisch naar het voorstel te kijken. We konden ook wel de lijn volgen in het oordeel van het college. Het voorstel legt de focus op Kijkduin als toeristische trekpleister, onder andere door stadspromotie en meer evenementen te faciliteren. Een belangrijk onderdeel van het voorstel is dan ook een bijdrage van een ton aan de Stichting Marketing Kijkduin. Zeker als het gaat om het faciliteren van nieuwe trekkers zou het bewonersperspectief wat de SP betreft ook van meet af aan daarin mee moeten worden genomen, aangezien zij ook de consequenties zullen ervaren, bijvoorbeeld qua mobiliteit. We hebben de indiener horen spreken in de commissie dat er een bewoner zitting neemt in de stichting, maar dat zien wij toch niet als precies hetzelfde als volwaardige bewonersparticipatie.

Verder ben ik heel benieuwd naar de visie van het college op de financiële paragraaf die is toegevoegd. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Dank aan de VVD voor dit voorstel. In de commissie was mijn fractie op een paar punten kritisch. Inhoudelijk zien wij een heel aantal goede punten, maar een deugdelijke dekking ontbrak nog en ook de rol en betrokkenheid van bewoners. Wat mijn fractie betreft is de gewijzigde versie een goede verbetering, maar we zouden nog terughoudend willen zijn met het oormerken van geld voor een specifieke stichting. Daarom heb ik een amendement geschreven om dictumpunt IV te wijzigen: IV. Een bedrag ter hoogte van € 100.000 beschikbaar te stellen ten behoeve van activiteiten in Kijkduin in 2026 waarbij zowel de Stichting Marketing Kijkduin, bewoners als ondernemers betrokken worden, en dit te financieren uit de projectreserve Stedelijke Ontwikkeling Economie. De voorzitter. Door mevrouw Klokkenburg wordt het volgende amendement (L.A CU/SGP) voorgesteld:

Amendement L.A CU/SGP geld voor activiteiten Kijkduin De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 22 mei 2025, ter bespreking van het Gewijzigd Initiatiefvoorstel VVD Kom naar Kijkduin! (RIS319474), Besluit dictumpunt IV als volgt te wijzigen: ▪ IV. Een bedrag bijdrage te doen aan de Stichting Marketing Kijkduin ter hoogte van € 100.000 beschikbaar te stellen aan ten behoeve van activiteiten in Kijkduin in 2026 waarbij zowel de Stichting Marketing Kijkduin, bewoners als ondernemers betrokken worden, en dit te financieren uit de projectreserve Stedelijke Ontwikkeling Economie. Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Allereerst complimenten aan de VVD voor het initiatiefvoorstel. Het is belangrijk dat Kijkduin op de kaart gezet wordt. Alle initiatieven daartoe zijn meegenomen. In het kader daarvan willen we bij dit agendapunt graag een motie indienen die ziet op het feit dat een aantal horecazaken wacht op het vergunningstraject. Bezoekers van de boulevard hebben op dit moment slechts keuze uit een handvol horecazaken. Er is een gering aanbod, ook door de trage besluitvorming van de gemeente. Vele ruimtes zijn inmiddels verhuurd, maar ondernemers kunnen nog niet aan de slag omdat vergunningsprocedures te lang duren.

Er zijn een aantal horecazaken, bijvoorbeeld in de panden aan Zeekant 39 en Zeekant 33 en 35, die nog steeds wachten op een 21

officiële vergunning. Wij zijn van mening dat een algemene ontheffing voor deze ondernemers die wachten op een officiële vergunning goed zou zijn voor de badplaats Kijkduin: meer reuring, meer positiviteit, alles wat de VVD met het voorstel beoogt. Daarom dienen we een motie in met als dictum: verzoekt het college nog voor Hemelvaart te zorgen voor deze algemene ontheffing, zodat deze ondernemers, die veelal slachtoffer zijn van een verbouwing die veel langer heeft geduurd dan gepland, vast wat geld terug kunnen verdienen en bezoekers Kijkduin beter weten te gaan vinden. De motie is medeondertekend door Richard de Mos. De voorzitter. Door de heer Sluijs, daartoe gesteund door de heer De Mos, wordt de volgende motie (L.1 HvDH) ingediend:

Motie L.1 HvDH Algehele ontheffing ondernemers Kijkduin De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 22 mei 2025, ter bespreking van Gewijzigd initiatiefvoorstel VVD: Kom naar Kijkduin! Constaterende, dat: ▪ bezoekers van de boulevard bij Kijkduin op dit moment slechts de keuze hebben uit een handvol horecazaken; ▪ het geringe aanbod komt door de trage besluitvorming bij de gemeente (vele ruimtes zijn inmiddels verhuurd, maar ondernemers kunnen nog niet aan de slag doordat vergunningsprocedures te lang duren); ▪ bijvoorbeeld de horecazaken die in de panden aan Zeekant 39 en Zeekant 33, 35 komen, nog steeds wachten op hun officiële vergunning; ▪ deze ondernemers graag, inclusief het schenken van alcohol, open willen. Van mening, dat: ▪ een algehele ontheffing voor ondernemers die wachten op hun officiële vergunning goed zou zijn voor de badplaats Kijkduin (meer reuring, meer positiviteit). Verzoekt het college: ▪ nog voor Hemelvaart te zorgen voor deze algemene ontheffing, zodat deze ondernemers, die veelal slachtoffer zijn van een verbouwing die veel langer heeft geduurd dan gepland, vast wat geld terugverdienen en bezoekers Kijkduin beter weten te gaan vinden. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Wethouder Van Asten (D66). Voorzitter.

Allereerst dank ik iedereen die mij beterschap heeft gewenst in de afgelopen week, toen ik mijn leeftijd langzaam begon te voelen, denk ik dan maar, en even uitgevallen was met mijn rug. Ik dank collega Barker voor het overnemen van die commissie. En excuus aan iedereen die stukken had voorbereid voor de commissies van vorige week, want ik had gelijk in één keer vier dagdelen commissies. Die werden dus grotendeels of zowat allemaal geschrapt. Dat gaan we samen inhalen, gezellig, maar nogmaals dank voor de beterschapswensen. Dank ook aan de VVD voor het initiatiefvoorstel over Kijkduin. Het is heel goed om deze mooie badplaats in het zonnetje te zetten, zeker ook op een structurele manier, want die verdient nog wel wat aandacht. Ik kom er zelf ook regelmatig op wandeltochten of hardlooptochten langs. Het ligt er prachtig bij. Het is alleen nog zo leeg aan de boulevard. Die verdient natuurlijk een mooie invulling, zodat het ook daar weer net zo gezellig is als vroeger. Daarvoor is een initiatiefvoorstel ingediend. Ik weet nog dat toen wij als college dit initiatiefvoorstel in eerste instantie behandelden, wij een beetje ermee in onze maag zaten. Het zijn natuurlijk heel veel over het algemeen zeer sympathieke, leuke ideeën, waarvan je denkt: hoe komt dit nou samen in één voorstel? Je denkt: is het nou in één keer af te keuren als college of juist te 22

omarmen? Juist door de diversiteit aan ideeën hebben we toch een negatief advies gegeven. Daar zitten wat inhoudelijke punten bij, bijvoorbeeld: communiceer over gratis parkeren. Op zich doen we dat als college natuurlijk niet daarover, maar wel over goede bereikbaarheid. Dat delen we dan natuurlijk wel weer met de indiener. Eén aanspreekpunt voor Kijkduin. Als we daar een nieuwe ambtenaar voor zouden moeten aantrekken, kost dat ook geld terwijl we juist mensen op het stadsdeel hebben lopen of mensen die zich nog vol met de bouw bezighouden. Die mensen zijn goed te vinden. De binnenspeeltuin of de attractie. Die is uit deze versie gehaald, maar wel blijft dat we hiermee nog iets van een buitenspeeltuin moeten regelen. En ja, een buitenspeeltuin op Kijkduin ligt aan zee. Ik zie nog steeds, met wat voor weertype dan ook, toch echt kleine kinderen met emmertjes, schepjes en laarzen richting de zee gaan en uiteindelijk ook weer terugkomen. Hoe koud of hoe slecht het weer ook is, ze hebben dan wel een ijsje, want dat hoort bij een dagje strand. Als dadelijk de speelboot er ook weer is, dan is er voldoende te beleven. Het zijn dat soort zaken die het lastig maken. Ik wil hier echt positief naar kijken en met zo veel mogelijk ideeën echt aan de slag gaan, ook los van dit initiatiefvoorstel.

Ik wil ze daarmee niet van de indiener afpakken - begrijp me niet verkeerd - maar zeker uitvoeren en dat gezamenlijke doel bereiken. Los van die punten ga ik naar de dekking, want dat is toch een vrij heikel punt. Er zitten twee punten in. Dictumpunt III luidt nu: 'De extra kosten voor sporttoestellen te financieren vanuit het programma Sport'. De officiële reactie daarop is: 'Na indiening van dit initiatiefvoorstel heeft de raad de programmabegroting 2025 vastgesteld'. Er zijn toen geen middelen gereserveerd. Wij werken vraaggericht op het gebied van sporten en bewegen in de openbare ruimte. Ik ben blij dat hier geen actieve leisure wordt genoemd. Er was een bootcampvoorziening - dat dan wel - aanwezig op het strand van Kijkduin, maar deze werd dan weer niet goed gebruikt. Samen met de gebruikers van het strand van Kijkduin willen we inventariseren welke sport- en/of beweegtoestellen wel passen op Kijkduin. Dit past binnen het huidige sportbeleid. Een eenmalige investering kan deels worden bekostigd vanuit het programma Sport. De structurele lasten voor het onderhoud door het stadsdeel komen daar dan nog bij. Daarnaast is het beleid dat de douches, die ook werden opgenomen, aanwezig zijn bij elke strandafslag, dus die worden ook op Kijkduin gerealiseerd. Dictumpunt IV gaat over de bijdrage aan de Stichting Marketing Kijkduin van een ton.

U heeft als raad het budgetrecht, dus u kunt besluiten middelen te herschikken. Alleen vraagt een reallocatie van middelen binnen een programma wel een integrale afweging, zodat duidelijk wordt wat dit betekent voor andere bestedingsdoelen vanuit het programma. Wellicht is dan dit initiatiefvoorstel op één onderwerp, terwijl we natuurlijk ook werken naar de voorjaarsnota en de begroting, niet het meest geschikte moment. De dekkingsbron hiervan is namelijk ook al bestemd voor onder andere de uitbreiding van de universiteit - die zit hierin - en het programma voor betaalbare bedrijfsruimte, dus niet voor het toerisme op Kijkduin bevorderen, hoe nobel dat doel dan ook is. Vandaar dat wat ons betreft die dekkingsbron daarvoor niet geschikt is. Voor zaken zoals reguliere promotie-inzet werken we ook via The Hague & Partners. We willen ook gaan kijken hoe we goed kunnen samenwerken met de stichting om te zorgen dat Kijkduin op de been blijft de komende tijd. We verwachten ook veel van partners, onder andere van FRED, de eigenaar van het hele gebeuren daar. Die heeft natuurlijk een groot belang, en daarom ook een grote verantwoordelijkheid, om te zorgen dat mensen naar Kijkduin komen. Ik denk dat het belangrijk is om een groot deel van deze middelen daaruit te halen. En ook andere partners op Kijkduin zouden hier wel bij kunnen varen. Het vakantiepark is er daar een van.

Maar die vraag ligt ook bij de stichting. Uiteraard kunnen er evenementensubsidies worden aangevraagd voor bijvoorbeeld een openingsfeest et cetera. Resumerend. Wij blijven bij het negatieve oordeel op het initiatiefvoorstel op basis hiervan, maar wij ondersteunen zeker de inzet van de indiener, de VVD, om ervoor te zorgen dat Kijkduin echt de aandacht krijgt die het verdient en dat waar er kansen liggen die in het initiatiefvoorstel staan, we die verder kunnen gaan uitwerken. Dat over het initiatiefvoorstel. Voor het amendement geldt hetzelfde: het valt onder de algemene paraplu. Dat is de reden waarom wij het ontraden, want het heeft nog steeds dezelfde dekkingsbron. Het is verder aan uw raad om te zien of dit een verbetering of verslechtering van het voorstel is.

23

Dan heb ik nog een motie, ingediend door Hart voor Den Haag, over enkele horecazaken die in afwachting zijn van een officiële vergunning voor het schenken van alcohol. Ik heb dat nagevraagd. Ten eerste: wat in de motie staat, kan niet op basis van de wet. Zo'n algemene ontheffing is echt niet mogelijk. Ik zou dus willen vragen om de motie in te trekken. We kunnen dadelijk nog alle artikelen erbij doen, zodat u zich daarvan kunt vergewissen. Het belangrijkste is dat ik op basis hiervan - het is mij eerder ter ore gekomen - even heb gekeken hoe het staat met die vergunningen. Het wordt waarschijnlijk heel lastig om het voor Hemelvaart te regelen. Op 9 mei is alle laatste informatie door de aanvragers ingediend en nu worden ze beoordeeld. We hebben ze op een soort versnelde procedure gezet om er echt zo snel mogelijk naar te kijken. Als het via een reguliere procedure van dertien weken gaat, dan zijn we over het seizoen heen. Wij zien ook wel in dat dat niet wenselijk is, dus wij willen daar heel hard aan gaan werken. Wat deze motie vraagt, kan niet. Maar we stemmen pas vanavond, dus ik wil graag even kijken hoe dat erin zit. Dat was het voor het college. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Voorzitter. Dank aan alle collega's voor hun inbrengen over het voorstel. Ik begin bij de PVV. De PVV mist de veiligheid.

Dit voorstel ziet niet op alles wat er geregeld moet worden op Kijkduin, maar natuurlijk deel ik dat veiligheid een voorwaarde is. Want als het niet veilig is, willen mensen zeker niet naar het gebied toe komen. Dan het geschreeuw van kinderen. Daar kijk ik misschien wat anders naar. Het is wel een familiebadplaats. We hebben als raad sinds jaar en dag gezegd dat we dat ook willen. Daar hoort af en toe wat geluid bij. Ik denk dat er nog steeds plekjes te vinden zullen zijn waar meneer Kaptheijns rustig zijn eigen stekje kan vinden waar hij minder last heeft van anderen. Dan de SP. Het bewonersperspectief is binnen de Stichting Marketing Kijkduin geborgd, omdat er een bewoner in zit. Natuurlijk vinden wij als VVD ook dat als er zaken georganiseerd worden, er goede bewonersparticipatie nodig is. Volgens mij zit dat heel sterk in de uitvoering. Wat mij betreft legt dit voorstel dat geen strobreed in de weg. Dan de ChristenUnie/SGP. Heel veel dank voor het amendement. Ik kan me de overwegingen in het amendement goed voorstellen, dus ik kan dan ook van harte het oordeel aan de raad laten en er aan mijn eigen fractie een positief advies over geven. Ik zou nog wel het volgende richting het college willen zeggen. De opmerkingen van het college over de dekking gehoord hebbende, zou het ons als raad wel heel ernstig beperken.

Het betekent dat wij op één moment in het jaar, alleen tijdens de begrotingsbehandeling, iets van financiële sturing kunnen geven. Op het moment dat wij een motie indienen en het college daar een dekking in ziet staan of het verzoek ziet staan om het mee te nemen bij de begroting, moeten we een dekking hebben; dan moeten we een dekking aanwijzen. Bij de begroting heeft het college al een integrale afweging gemaakt. Wij hebben geen sturingsmogelijkheden meer. Ik wil dan ook alle collega's vragen om daar heel goed over na te denken, los van de stem over het voorstel. Als de collega's het op inhoud niet eens zijn met dit voorstel, dan begrijp ik de afweging. Maar alstublieft, denk goed na. Wij hebben als raad het recht om wijzigingen aan te brengen in de begroting. Dit gaat om kleine bedragen binnen hele grote begrotingsposten. Als daar problemen door zouden zijn ontstaan, dan had ik dat graag gehoord. Maar ik heb niet gehoord van het college dat er iets misgaat. Als dat wel zo is, zal ik de eerste zijn om bij de voorjaarsnota of de begroting voorstellen te doen om die aan te passen. Ik vind het wel heel belangrijk dat wij ons als raad hier niet te klein maken. Verder vind ik het heel grappig dat het college de voorstellen wat divers vond. Het is toch leuk om dat een keer te horen als VVD. Ik hoorde het college ook zeggen dat één aanspreekpunt niet nodig is.

Ik weet niet of de wethouder de inspraak heeft teruggekeken. Mensen uit het gebied van Kijkduin zeggen: we weten niet waar we moeten zijn, we worden van het kastje naar de muur gestuurd en daardoor loopt alles zo traag, zo langzaam, zo moeilijk, zo stroperig. Ik begrijp de blik van de wethouder wel een beetje, die dan denkt: nou ja, dat is het ook niet allemaal. We hebben hele welwillende mensen. Dat weet en zie ik ook. Maar ik heb ook ervaren, bijvoorbeeld bij de grote wijzigingen op Scheveningen, op de Noordboulevard, dat het kan helpen als er een vooruitgeschoven post is die vaak in het gebied is en waarvan je weet: als we het tegen die persoon zeggen, dan wordt het opgepakt. Die trekt zijn collega's aan het jasje in plaats van dat hij zegt: hier is een e-mailadres, probeer het bij mijn collega. Dat bedoelen wij met dat aanspreekpunt. Het is niet iemand met een nieuwe baan. Het is vooral iemand die 24

zich een klein beetje eigenaar voelt namens de gemeente. Wij hopen dat dat kan helpen om de komende jaren Kijkduin in het positieve licht te zetten. Ik zou ook nog graag op een punt van de wethouder willen reageren. Hij zei iets over de speelgelegenheden. Eigenlijk heb ik dat aangepast op basis van het preadvies van het college. Daar stond letterlijk in: 'Ondernemers geven aan ideeën te hebben voor meer beschutte speelgelegenheden voor kinderen. Ook hierin zal het college graag samenwerken met de Stichting Marketing Kijkduin'. Ik probeerde daar juist wat aan tegemoet te komen door niet in te zetten op een indoorvoorziening, maar op iets wat het college al leek te omarmen. Dat was dus onze inzet. Wij denken dat daar wel ruimte voor is en ik heb ook concrete ideeën gehoord. Hoe mooi zou het zijn als het een regenspeeltuin is met bootjes in het water? Daar zijn mooie ideeën over in deze raad. Tot slot zei de wethouder iets over samenwerking met de stichting die hij graag wil voortzetten. Dat kan niet als we dit initiatiefvoorstel niet aannemen, want dan is er geen stichting meer na dit jaar. De voorzitter. Ik constateer dat er geen behoefte is aan een tweede termijn. De beraadslaging wordt gesloten. De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. Voorzitter: de heer Sluijs.

Aan de orde is: M. Voorstel van het college inzake het Actieprogramma mensenhandel 2025-2028 (RIS320843). De beraadslaging wordt geopend. Marije Mostert (D66). Voorzitter. Iedereen moet de vrijheid hebben om eigen keuzes te maken. Het is onacceptabel dat mensen onder dwang van bijvoorbeeld geweld, afpersing of misleiding worden gedwongen criminele activiteiten te ondernemen, seks te hebben of onder erbarmelijke omstandigheden andere werkzaamheden uit te voeren. We hebben hier een mooi debat over gevoerd in de commissie. D66 is blij met de toezeggingen van het college als het gaat over de fenomeenanalyse van de uitzendbranche, het inzichtelijk maken van de financiële middelen voor het programma veiligheid en het inzichtelijk maken van de wet- en regelgeving die de aanpak van mensenhandel bemoeilijkt. Het punt waar ik vandaag in het bijzonder aandacht voor vraag, is criminele uitbuiting onder jongeren. We zien hierin dat daderschap en slachtofferschap vaak door elkaar heen lopen, en dat maakt de aanpak heel complex. In het bijzonder de aanpak onder jonge meiden verdient extra focus. Meiden worden minder snel als dader geïdentificeerd terwijl zij een groter risico lopen om zowel slachtoffer als dader te worden.

Dat betekent dat jonge meisjes uit beeld blijven terwijl zij in zeer benarde situaties zitten, risico lopen op ernstige problematiek zoals verslaving, excessief geweld en soms het volledig verdwijnen van de aardbol, en dat is verschrikkelijk. Daarom dient D66 de volgende motie in. Ik begrijp van de voorzitter: het dictum, niet de hele motie. Ik heb goed opgelet vorige keer. Wij roepen het college op om in kaart te brengen welke vormen van specifiek meidenwerk er momenteel in Den Haag zijn; dit naast de aanbevelingen uit het rapport van Radar Advies te leggen en waar nodig het meidenwerk uit te breiden of aan te passen, en de uitkomsten te delen met de raad. Deze is medeondertekend door Fatima Faïd van de Haagse Stadspartij en Rachid Guernaoui van Hart voor Den Haag. De voorzitter. Door mevrouw Mostert, daartoe gesteund door mevrouw Faïd en de heer Guernaoui, wordt de volgende motie (M.1 D66) ingediend:

25

Motie M.1 D66 Voorkom dat meiden ook dader worden De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 22 mei 2025, ter bespreking van het debat over het Actieprogramma Mensenhandel 2025-2028 (RIS320843). Constaterende dat: • het aantal jonge meiden dat verdacht is van een misdrijf in 2022 met 42 % is gestegen ten opzichte van het jaar daarvoor; • het aantal daders onder jongens slechts met 3% gestegen is. Overwegende dat: • meiden vaak niet herkend worden als dader, omdat zij meestal een andere rol vervullen (meer faciliterend en minder in het oog springend); • meiden andersoortige delicten plegen, zoals vermogensdelicten; • meiden minder in beeld zijn bij de politie als dader; • meiden minder goed bereikt worden met preventieve maatregelen, zoals jongerenwerk. Van oordeel dat: • we er alles aan moeten doen om te voorkomen dat meiden dader worden en dat specifiek meidenwerk hier een belangrijke bijdrage aan kan leveren. Roept het college op: • in kaart te brengen welke vormen van specifiek meidenwerk er momenteel in Den Haag zijn; • dit naast de aanbevelingen uit het rapport van Radar Advies te leggen en waar nodig het meidenwerk uit te breiden en/of aan te passen; • de uitkomsten te delen met de raad. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Samir Ahraui (PvdA). Voorzitter.

Laat ik ermee beginnen dat het goed is om te zien dat het collegevak weer goed gevuld is en dat er weer een sociaaldemocraat in hun midden te vinden is. Hij hoort het niet, maar hij zal het later vast nog een keer horen. In de commissie heeft mijn fractie al haar steun uitgesproken voor dit actieplan. Tegelijkertijd vragen wij ook aandacht voor de positie van ongedocumenteerden in onze stad, die steeds nijpender aan het worden is. Ongedocumenteerde mensen zijn extra kwetsbaar om slachtoffer te worden van mensenhandel en uitbuiting, omdat zij vaak niet om hulp durven te vragen uit angst voor de gevolgen. Een wandeling door de stad levert al snel de meest schrijnende verhalen op, want de angst voor gevolgen kan ervoor zorgen dat slachtoffers geen uitweg meer zien en vast blijven zitten in erbarmelijke omstandigheden. Mijn fractie kan en wil dat niet accepteren en verwacht dan ook meer van het college om de drempels weg te nemen en om opvang en zorg toegankelijker te maken voor deze kwetsbare groep.

Vandaar ook de motie Geen dichte deur voor slachtoffers zonder papieren, met als dictum: verzoekt het college te borgen dat ongedocumenteerde slachtoffers van mensenhandel in Den Haag laagdrempelig toegang hebben tot opvang, zorg en nazorg, en hierover jaarlijks te rapporteren; in overleg met de politie te bevorderen dat signalering bij deze doelgroep met de nodige zorgvuldigheid en menselijke maat gebeurt, zonder automatisch direct het vreemdelingentoezicht toe te passen; het Actieprogramma mensenhandel 2025-2028 aan te vullen met een aparte, uitgewerkte paragraaf over de aanpak voor ongedocumenteerde slachtoffers, en de raad hierover in Q3 2025 te informeren. De motie wordt mede ingediend door collega Butt van GroenLinks. Daarnaast vindt mijn fractie het een gemiste kans dat we in dit voorstel …

26

Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik heb toch een vraagje over de motie over het aanvullen van een raadsvoorstel waar we vandaag over gaan stemmen. Hoe ziet de PvdA dat voor zich? Samir Ahraui (PvdA). Mijn volgende motie vraagt om samen met alle randgemeenten een actieprogramma op te stellen met concrete maatregelen waar we met z'n allen achter kunnen gaan staan. Ik denk dat het een mooie kans is om dan ook meteen dit onderwerp daarin mee te nemen. Lotte van Basten Batenburg (VVD). De eerste motie moet ik eigenlijk zo begrijpen dat die extra paragraaf in dat nieuwe actieprogramma moet komen en niet in het raadsvoorstel van vandaag? Samir Ahraui (PvdA). Dat zou wel ideaal zijn. Ik vind überhaupt dat we een actieprogramma met alle gemeenten zouden moeten hebben, omdat al die actielijnen niet los van elkaar gezien zouden kunnen worden. Mijn volgende motie is daarmee al een beetje aangekondigd. We gaan samenwerken met heel veel partners, maar niet zoals dat bijvoorbeeld is vormgegeven in de regio Rotterdam, waar dertien gemeenten de handen ineen hebben geslagen om tot gezamenlijk beleid te komen. Het college heeft aangegeven dat er geen duidelijke reden is waarom we dat in Den Haag niet doen, terwijl veel acties uit dit plan echt regiogericht zijn.

Vandaar de motie Mensenhandel stopt niet bij de gemeentegrens, met als dictum: verzoekt het college het initiatief te nemen tot het opzetten van structurele regionale samenwerking op het gebied van mensenhandel binnen de regio Haaglanden; daartoe in overleg te treden met buurgemeenten, de Veiligheidsregio Haaglanden en andere relevante bestuurlijke of maatschappelijke partners, en de raad uiterlijk in Q3 2025 te informeren over de voortgang. De motie wordt mede ingediend door de collega's Guernaoui van Hart voor Den Haag, Butt van GroenLinks, Mostert van D66 en Klokkenburg van de ChristenUnie/SGP. De voorzitter. Door de heer Ahraui, daartoe gesteund door de heer Guernaoui en mevrouw Butt, wordt de volgende motie (M.2 PvdA) ingediend:

Motie M.2 PvdA Mensenhandel stopt niet bij de gemeentegrens De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 22 mei 2025, ter bespreking van het Actieprogramma Mensenhandel 2025-2028. Overwegende, dat: ▪ regionale samenwerking de effectiviteit van signalering, preventie en hulpverlening bij mensenhandel kan vergroten; ▪ het bundelen van gemeentelijk beleid kan bijdragen aan consistente bescherming van slachtoffers en sterkere barrières tegen uitbuiting; ▪ een gezamenlijke, regionale aanpak ook de positie van netwerkpartners kan versterken en overlap kan voorkomen. Constaterende, dat: ▪ mensenhandel vaak grensoverschrijdend is en zich niet beperkt tot de gemeentegrenzen van Den Haag; ▪ in de regio Rotterdam een Regionaal Beleid Mensenhandel bestaat waarin 13 gemeenten samenwerken; ▪ het Haagse actieprogramma veel samenwerking met regionale partners beschrijft, maar zelf lokaal is ingestoken; ▪ het college heeft aangegeven geen bezwaar te hebben tegen een regionale benadering, maar dit tot nu toe niet heeft opgezet. Verzoekt het college: ▪ het initiatief te nemen tot het opzetten van structurele regionale samenwerking op het gebied van mensenhandel binnen de regio Haaglanden, 27

▪ ▪

daartoe in overleg te treden met buurgemeenten, de Veiligheidsregio Haaglanden en andere relevante bestuurlijke of maatschappelijke partners; de raad uiterlijk in Q3 2025 te informeren over de voortgang.

En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer Ahraui, daartoe gesteund door mevrouw Butt, wordt de volgende motie (M.3 PvdA) ingediend:

Motie M.3 PvdA Geen dichte deur voor slachtoffers zonder papieren De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 22 mei 2025, ter bespreking van het actieprogramma mensenhandel 2025-2028. Overwegende, dat: ▪ mensenhandel bestreden moet worden, ongeacht de verblijfsstatus van het slachtoffer; ▪ veilige toegang tot zorg en opvang cruciaal is om slachtoffers in beeld te krijgen; ▪ signalering en zorgvuldigheid bij politie en hulpverleners essentieel zijn. Constaterende, dat: ▪ ongedocumenteerde mensen een verhoogd risico lopen om slachtoffer te worden van mensenhandel; ▪ het ontbreken van een verblijfsstatus een drempel kan zijn om hulp of opvang te vragen uit angst voor handhaving op basis van de vreemdelingenwet; ▪ het college stelt dat zij recht hebben op opvang en zorg, maar geen inzicht heeft in de lokale capaciteit of toegankelijkheid.

Verzoekt het college: ▪ te borgen dat ongedocumenteerde slachtoffers van mensenhandel in Den Haag laagdrempelig toegang hebben tot opvang, zorg en nazorg, en hierover jaarlijks te rapporteren; ▪ in overleg met de politie te bevorderen dat signalering bij deze doelgroep met de nodige zorgvuldigheid en menselijke maat gebeurt, zonder automatisch direct het vreemdelingentoezicht toe te passen; ▪ het actieprogramma Mensenhandel 2025–2028 aan te vullen met een aparte, uitgewerkte paragraaf over de aanpak voor ongedocumenteerde slachtoffers; ▪ de raad hierover in Q3 2025 te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Elk jaar zijn er veel te veel mensen het slachtoffer van mensenhandel in onze stad. Dat is onacceptabel, en daarom is dit actieprogramma ook zo belangrijk. Daarom moeten er stappen gezet worden om seksuele criminaliteit en arbeidsuitbuiting terug te dringen, maar op het gebied van seksuele uitbuiting schiet het actieprogramma wat de ChristenUnie/SGP betreft nog tekort. Te vaak worden vrouwen en meisjes, mannen en jongens door mensenhandelaren gedwongen tot illegale prostitutie, waar ook hotelkamers voor worden gebruikt. In het actieprogramma erkent het college wel dat de hotelbranche een risicobranche is, maar de te nemen actie daarbij is nog te mager.

Slechts twee themabijeenkomsten met de risicobranches is wat het college in de komende vier jaar wil doen om dit probleem aan te pakken, waarvan één met de hotelsector. Dat is veel en veel te weinig. Hotels moeten ook hun verantwoordelijkheid nemen, en een aantal hotels doet dat ook al. Maar als gemeente mogen we daar best een handje bij helpen, want voor seksuele uitbuiting is in Den Haag geen plaats.

28

Al in 2023 heeft mijn fractie de burgemeester gewezen op het belang van kennis van signalering bij hotelpersoneel, zodat seksuele uitbuiting herkend wordt en voorkomen en gestopt kan worden. Toen heb ik reeds een motie ingediend om het certificeringsprogramma No Room for Sex Trafficking van Defence for Children, het OM en het ministerie van Justitie en Veiligheid onder de aandacht te brengen bij de hotelbranche. Dit programma wordt gratis aangeboden en traint hotelpersoneel op het signaleren en melden van seksuele uitbuiting. In 2023 zegde de burgemeester toe dat de training in het actieprogramma zou terugkomen, maar dat is niet het geval. Daarom dien ik een amendement in, samen met de collega's Van Basten Batenburg van de VVD, Guernaoui van Hart voor Den Haag en Partiman van het CDA, om besluit dictumpunt IV als volgt te wijzigen: IV. vast te stellen het Actieprogramma mensenhandel Den Haag 2025-2028, met dien verstande dat in de bijlage op pagina 18 aan de alinea 'Themabijeenkomsten' de volgende tekst wordt toegevoegd: Daarom gaat de gemeente het gratis certificeringsprogramma No Room for Sex Trafficking, mede mogelijk gemaakt door het ministerie van Justitie en Veiligheid, actief onder de aandacht brengen van de Haagse hotelbranche.

Ook wordt in 2025 in samenwerking met de hotelbranche onderzocht of het certificeringsprogramma verplicht gesteld kan worden voor hoteleigenaars. De voorzitter. Door mevrouw Klokkenburg, daartoe gesteund door mevrouw Van Basten Batenburg, de heer Partiman en de heer Guernaoui, wordt het volgende amendement (M.A CU/SGP) voorgesteld:

Amendement M.A CU/SGP geen plaats voor seksuele uitbuiting in Den Haag De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 22 mei 2025, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Actieprogramma Mensenhandel 2025-2028 (RIS320843), Besluit dictumpunt IV als volgt te wijzigen: • IV. vast te stellen het Actieprogramma Mensenhandel Den Haag 2025-2028, met dien verstande dat in de bijlage op pagina 18 aan de alinea ‘Themabijeenkomsten’ de volgende tekst wordt toegevoegd: Daarom gaat de gemeente het gratis certificeringsprogramma ‘No Room for Sex Trafficking’, mede mogelijk gemaakt door het ministerie van Justitie&Veiligheid, actief onder de aandacht brengen van de Haagse hotelbranche. Ook wordt in 2025 in samenwerking met de hotelbranche onderzocht of het certificeringsprogramma verplicht gesteld kan worden voor hoteleigenaars. Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Robin Smit (PvdD). Voorzitter. De Partij voor de Dieren is voorstander van het voorliggende voorstel over de aanpak mensenhandel, die in 2018 al is ingezet. In de commissie haalde onze fractie ook een punt aan uit de brief van de klankbordgroep (ex)sekswerkers.

Dat ging over een voorstel om vanuit de sector zelf mee te werken aan het signaleren en herkennen van mensenhandel door trainingen die nu worden gegeven binnen de gemeentelijke teams en andere netwerkpartners zoals de politie over mensenhandel signaleren en melden ook aan te bieden aan sekswerkers. De burgemeester gaf in de commissie aan daar positief tegenover te staan en bereid te zijn om te kijken naar de mogelijkheden om sekswerkers diezelfde training te laten volgen. Onze fractie blijft deze actie van de burgemeester dan ook volgen. De Partij voor de Dieren maakte ook een ander punt, een fundamenteel punt, in de commissie over de lobby richting het Rijk over de registratie van sekswerkers. Ook daarover citeer ik opnieuw uit de brief van de klankbordgroep. Het registreren van de gegevens van sekswerkers schiet zijn doel voorbij en is gevaarlijk voor de veiligheid van de sekswerkers. En registratie faciliteert eerder mensenhandel en misstanden. Ook is die lobby voor registratie tegenstrijdig met het vastgestelde gemeentelijke beleid uit 2022 om het stigma van sekswerkers te bestrijden. Daarom dient onze fractie samen met de Hart voor Den Haag het amendement Sekswerk acceptatie in plaats van registratie in. Dit amendement schrapt twee passages in het Actieprogramma mensenhandel, waarin 29

lobbyactiviteiten als acties worden genoemd, bedoeld om sekswerkers te verplichten zich te registreren. Het verplicht registreren van persoonsgegevens werkt stigmatiserend en meerdere onderzoeken in landen waar dit al gebeurt laten een averechts effect zien op sekswerkers en de aanpak van mensenhandel, want het werkt dat juist meer in de hand. De voorzitter. Door de heer Smit, daartoe gesteund door mevrouw Faïd, wordt het volgende amendement (M.B PvdD) voorgesteld:

Amendement M.B PvdD Sekswerk acceptatie in plaats van registratie De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 22 mei 2025, ter bespreking van het voorstel van het college inzake Actieprogramma Mensenhandel 2025-2028 (RIS320843). Besluit dictumpunt IV als volgt te wijzigen: ▪

IV. vast te stellen het Actieprogramma Mensenhandel Den Haag 2025-2028, met dien verstande dat in het Actieprogramma op pagina 11 en in de bijlage 1 van het actieprogramma op pagina 29 de volgende teksten worden geschrapt: •

Daarnaast merken we dat goed zicht wordt bemoeilijkt doordat de wettelijke grondslag ontbreekt voor gemeentelijke toezichthouders om persoonsgegevens van sekswerkers te verwerken bij zachte signalen van mensenhandel. Dit blijven wij aankaarten bij het ministerie van Justitie en Veiligheid en de landelijke politiek.

•

Door middel van een lobby voor een wettelijke grondslag voor het verwerken van persoonsgegevens van sekswerkers bij (zachte) signalen van mensenhandel

Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. De heer Etalle is de volgende op de sprekerslijst, namens Forum voor Democratie, maar hij is niet in de zaal aanwezig. Mevrouw Butt en mevrouw Van Basten Batenburg zien af van het woord. De heer Van Zanen. Voorzitter. Dank u wel voor de bespreking nu en tijdens de commissie. Ik ga in een aantal moties. Motie M.1 van mevrouw Mostert van D66 over de jonge meiden zou ik willen omarmen, als ik kijk naar de oproep. We hebben er natuurlijk ook in de commissie over gesproken. We gaan het doen, dus dat lijkt me heel goed. Dan de motie Geen dichte deur voor slachtoffers zonder papieren van de Partij van de Arbeid. Daar heb ik eigenlijk ook geen bezwaar tegen, maar ik snap wel de opmerking van mevrouw Van Basten Batenburg. Dat is de techniek; het is het derde dictum. We stellen 'm nu vast. Nou heb ik het volgende bedacht toen ik daar net zat. We hebben volgens mij in de commissie een evaluatie afgesproken; ik kijk ook even naar wethouder Vavier. Er komt sowieso weer een nieuwe rapportage. Is het niet denkbaar dat we daar dan een paragraaf in opnemen dat hiervan verslag wordt gedan? Is dat een idee? Maar dan lees ik het ook zo, want we stellen nu wel het actieprogramma vast. Ik kijk ook naar mevrouw Van Basten Batenburg. Dan lijkt me deze motie prima, zeg ik namens het college.

Dan de andere motie van de Partij van de Arbeid. Daar hebben we het in de commissie ook over gehad. Ik was het zeer eens met de inbreng van de zijde van de Partij van de Arbeid dat dit eigenlijk regionaal moet, maar dat is ook zo. Ik realiseer me bij nader inzien dat het actieprogramma nogal lokaal lijkt te zijn ingestoken, maar dat is eigenlijk niet zo. Ik lees voor. Op dit moment bestaat er al een structurele regionale samenwerking op het gebied van mensenhandel binnen de Veiligheidsregio Den Haag, 27 gemeenten, vanuit het Regionaal Samenwerkingsverband Integrale Veiligheid, het RSIV. Het RSIV maakt onderdeel uit van de Veiligheidscoalitie regio Den Haag en is een samenwerking van alle gemeenten, politie en OM. Mensenhandel is een van de kernthema's van het RSIV, en met inzet van een ketenregisseur mensenhandel voor heel de regio wordt ingezet op het 30

versterken van de regionale samenwerking en een zo effectief en efficiënt mogelijke aanpak. Dit gebeurt onder andere door een regionaal platform mensenhandel waar gemeenten samenkomen en een bestuurlijke mensenhandeltafel. Het helpt daarbij dat veel van de partners van de gemeente Den Haag in de aanpak van mensenhandel, zoals het HEIT, SHOP en de politie, al regionaal werken. Waar mogelijk - dat heb ik ook gezegd tijdens de commissie; ik wil het best nog even nagaan en er aandacht voor vragen - zullen we ook tijdens de looptijd van het actieprogramma buurgemeenten betrekken in het doorontwikkelen van het mensenhandelbeleid, beleidsmatig meer stimuleren en ook vormgeven. Ik kan nou twee dingen doen. Ik kan zeggen: we doen het al, het is overbodig. Maar laten we in de geest van vandaag zeggen: weet u, er gebeurt al heel veel, maar laten we … Ik vat deze motie zo op dat we de volgende keer als we het programma maken duidelijker maken dat het een regionaal gedragen verhaal is. Misschien kunt u 'm nu aanhouden, dan kan ik het bewijzen. Samir Ahraui (PvdA). Het is goed om deze toelichting van de burgemeester te krijgen. Ik dacht: ik pak even ook dat actieplan er opnieuw bij. Dan ga je ook al die verschillende actielijnen langs. Er staat dan vooral: gemeente, gemeente, gemeente, gemeente.

Bij geen enkele actielijn staat duidelijk op welke punten er meer of minder met verschillende randgemeenten wordt samengewerkt. Ik denk dat het heel erg goed is om dat inzicht wel met elkaar te hebben, zodat je juist grensoverschrijdend kan kijken. Met dat in mijn achterhoofd zou ik de motie nu gewoon in stemming laten brengen. De heer Van Zanen. Uitstekend. Als u het goedvindt, zie ik het als een oproep tot een verbeterslag. Ten slotte het amendement van de heer Smit van de Partij voor de Dieren. Het volgen van die training is een toezegging; die bevestig ik hierbij. Ik weet dat de heer Smit en anderen mij en het college zullen volgen of dat dan gebeurt. Dit amendement over de registratie van de persoonsgegevens wijs ik af. Ik wist dat het zou komen en we hebben het er ook in de commissie over gehad. Allereerst is de grondslag waarop wij lobbyen niet gericht op een algemene of verplichte registratie van persoonsgegevens van sekswerkers. Een grondslag voor de verwerking van de bijzondere persoonsgegevens van sekswerkers is van essentieel belang om de gemeentelijke taken op het gebied van regulering, toezicht en handhaving van de gehele seksbranche adequaat te kunnen uitvoeren. Door het verbod om de persoonsgegevens van sekswerkers te verwerken wordt de uitvoering van deze taken zeer ernstig bemoeilijkt.

Gemeentelijke toezichthouders van het HEIT zien bijvoorbeeld geregeld 'zachte' signalen van mogelijke misstanden, waaronder mensenhandel. Zij kunnen deze nu niet verwerken en delen met de politie of hulpverlening. Hierdoor kunnen mogelijke slachtoffers van mensenhandel niet of niet tijdig worden geholpen. Om dus de gemeentelijke taken goed te kunnen uitvoeren en mensenhandel effectief te kunnen bestrijden, is die grondslag essentieel. Uiteraard wordt alleen gelobbyd voor een grondslag voor zover dat noodzakelijk is voor de uitvoering van de gemeentelijke taken. Een algemene registratie van persoonsgegevens van sekswerkers is daarbij nooit een doel. Ten slotte. Ik heb het ook in de commissie gezegd. Ik heb goed gehoord wat de heer Smit zei en wat er ook in de brief stond. Vanuit de sector wordt gezegd, wat meerdere branches zeggen: zullen we het zelf reguleren? Dat vindt de Partij voor de Dieren altijd een goed voorstel van de zijde van ondernemers en ik ook. Hè meneer Smit, zeg ik via de voorzitter. Natuurlijk staan mijn oren en ogen, en ook die van mijn medewerkers, open voor alternatieven. Maar zolang ik ze niet heb, heb ik een grondslag hard nodig, juist om mensenhandel te bestrijden. Robin Smit (PvdD). Ik hoor de burgemeester zeggen dat de registratie geen doel is.

Maar uiteindelijk is die registratie wel een onderdeel, dus uiteindelijk zijn de gegevens van sekswerkers een onderdeel van het registratieproces. De ervaringen in andere landen waar dit nu ook gebeurt omwille van de paraplu 'we pakken mensenhandel aan', zoals in Duitsland en in Oostenrijk, laten echt zien dat daardoor veel meer sekswerkers in het onvergunde circuit terecht zijn gekomen en dat het dus mensenhandel in de hand werkt. Ik zie dat als hele grote signalen dat we dit gewoon niet moeten doen. Ook als er wel mensenhandel speelt, ook bij zachte signalen, kan je te allen tijde dat soort misstanden melden bij de politie. Dat is gewoon een onderdeel. Je kan het gewoon melden bij Meld Misdaad Anoniem.

31

De heer Van Zanen. Ik ben het niet met u eens. Ik hoor heel goed wat u zegt. Ik weet ook dat het al een eindeloos lange discussie is. Het is helemaal niet de bedoeling om te stigmatiseren. Wat wij willen, is registreren, in de gaten houden, helpen, die meiden beschermen. Dat kunnen we niet als ik een blinddoek voor heb. Nogmaals, de registratie is geen doel op zich, maar het is wel nodig om gegevens te kunnen uitwisselen. Daarom ben ik voor een grondslag en dat blijf ik ook. Robin Smit (PvdD). Maar ik snap het dan niet. In het vorige programma, het Actieprogramma mensenhandel 2020-2023, staat letterlijk de zin dat we in vergelijking met veel andere steden heel veel slachtoffers in beeld hebben. Dan denk ik: dan gaat het toch goed? De heer Van Zanen. Nee, het gaat niet goed en niet goed genoeg. We hebben dit instrument nodig. Wij lobbyen hier al heel lang voor, ook in G4-verband, zeer specifiek en zeer genuanceerd. Dat blijf ik doen, want het is nodig. De voorzitter. Meneer Smit, voor de derde maal. Robin Smit (PvdD). Maar ik hoor de burgemeester niet reflecteren op ervaringen in steden waar ze dit systeem al tien jaar gebruiken. Meerdere onderzoeken laten zien dat de cijfers van de illegaliteit alleen maar toenemen. De heer Van Zanen. Ik ben elk moment van de dag bereid om rapporten en dingen te laten inzien, maar ik blijf lobbyen voor de grondslag tot het tegendeel blijkt.

Ik laat me graag overtuigen, maar ik ben er nu niet van overtuigd. Ik wil een grondslag hebben. Hera Butt (GroenLinks). Als ik de burgemeester goed begrijp, dan is het niet de bedoeling om alle sekswerkers in Den Haag te gaan registreren. Klopt dat? De heer Van Zanen. Ik weet niet of ik de vraag van mevrouw Butt kan beantwoorden. Ik weet niet wat ik dan nu zeg, want u zult ongetwijfeld een vervolgvraag hebben. Wat ik niet wil, is wat hier staat: dat er geen grondslag nodig is en dat er alternatieven zijn die zelfs beter zijn. Daar geloof ik niets van. Dat is me tot nu toe niet gebleken. Als ik niks kan bekijken en als er geen gegevens uitgewisseld kunnen worden door mensen van het HEIT, dan vind ik dat slecht, link en risicovol. Nogmaals. Ik zeg het heel graag voor de derde keer en ook nog voor de vierde keer. Als er alternatieven zijn die door de deskundigen net zo waardevol worden gevonden als de discussie over de grondslag, laat ik me graag overtuigen. Want het is geen principekwestie. Hera Butt (GroenLinks). Mijn fractie staat natuurlijk ook aan de zijde van de burgemeester als het gaat om het aanpakken van misstanden. Maar mijn fractie heeft wel vraagtekens bij dit middel en dit idee. Bijvoorbeeld de Autoriteit Persoonsgegevens heeft zich eerder al uitgesproken over de registratie van sekswerkers.