RIS322584 Notulen van de raad van 8 mei 2025

80

De heer Van Zanen. Dat is de kern, of althans een van de kernen van de discussie van nu. Dat is terecht, hoor, en daar leg ik ook verantwoording over af. Nee, er waren geen eerdere meldingen. De politie moet informatiegestuurd werken, want de capaciteit is eindig. Dat is gedaan en er was iets stevigs aan de hand in Rijswijk, en dan gebeurt dat. Dan kunt u weer zeggen dat ik de signalen had moeten zien. Zeker, daar baal ik van en dat had anders gemoeten, maar het is niet zo. De politie heeft informatiegestuurd gewerkt en dus kwamen ze later. Tegen het optreden zelf, toen dat er eenmaal was, had u geen bezwaar want dat ging allemaal goed, maar het had veel eerder gemoeten. Ja, dat had ik ook graag gewild. Rutger de Ridder (VVD). Ik vraag me af of de burgemeester het nodig vindt om het huidige actieplan nog bij te schaven en misschien nog aan te passen voor deze zomer. Is dat al iets om over na te denken? Ik snap dat we nu nog niet kunnen zeggen 'A, B en dan C', maar is dat nog iets? De heer Van Zanen. Op het moment waarop ik voor de eerste keer met de politie en met onze mensen zat, en daarna met een aantal ondernemers, en dinsdag opnieuw met een groter netwerk, is dat hét onderwerp geweest. Daar wacht ik niet mee. We hebben natuurlijk opgetreden, en hier wacht ik niet mee. Daar beginnen we gewoon nu mee. Alles wat we nu al kunnen verbeteren, doen we.

Alleen weet ik niet of me dat in twee weken lukt. Ik kom daar straks natuurlijk nog op, maar ik zeg het nu alvast maar. Maar alles wat we morgen kunnen doen, doen we gewoon. Volgens mij hebben we woensdag het actieplan weer aan de orde. Dan kunt u ook nog wat boodschappen meegeven. We gaan daar natuurlijk gewoon mee aan het werk, maar ik weet niet of ik het binnen veertien dagen al helemaal klaar heb. Wat we kunnen, doen we. En ik begin daar nu mee, want ik wil dit niet nog een keer meemaken. Kavish Partiman (CDA). Dat actieplan is niet zomaar tot stand gekomen. Dat is een traject van jaren geweest. Ik begrijp dus toch niet dat de burgemeester nu suggereert dat we dat actieplan overhoop gaan gooien, terwijl we eigenlijk al zijn begonnen aan het zomerseizoen. Dat zou ik wel zorgwekkend vinden. De heer Van Zanen. En daar ben ik het volstrekt mee eens. Het actieplan stáát, want de werkwijze, de samenwerking en het doorbreken van al die kolommen die we in alle organisaties hadden, is geweldig gebleken. Alleen zeg ik nu wel dat wij nog een paar dingen moeten uitzoeken. Die moeten we echt onderzoeken. Ik wil het ook weer gedragen hebben door bewoners, door ondernemers en natuurlijk door de mensen binnen de organisatie. Hierbij zijn meer portefeuilles aan zet en dat heeft ook altijd goed gewerkt.

Sommige dingen duren misschien drie weken en andere vier, maar als zich morgen een hete dag zou voordoen en we dit zouden zien, ga ik nu de bevoegdheid of, sterker nog, de opdracht geven om te zeggen: code geel is prima, maar we houden de verkeersregelaars langer. Ik noem maar iets. Dat is dan in strijd met de code, als u begrijpt wat ik bedoel. Zo bedoel ik het. Ik wil niet af van de kleurcode, integendeel. De voorzitter. Gaat u verder. De heer Van Zanen. Ja. Dat waren de opmerkingen van de ondernemers. Dan ga ik gauw naar meneer Guernaoui en zal ik de dingen aan de orde stellen die ik nog niet heb besproken. Een paar citaten van Guernaoui zijn me uit het hart gegrepen, alleen weet ik niet of de weg ernaartoe voor mij helemaal hetzelfde is. Dat denk ik niet, maar u kunt ervan uitgaan dat 'eerder ingrijpen', 'direct in de kiem smoren' en 'aan de voorkant voorkomen' ook ons beleid is. Dat is het beleid van het college maar ook van de driehoek. Aan de voorkant ingrijpen voorkomt namelijk ellende later. Daar heeft hij gewoon gelijk in. Punt. Er zijn ook een heleboel concrete vragen gesteld. Ik pak er een paar uit en ik realiseer me dat ze dat niet allemaal zijn, maar dat doen we dan nog op schrift als de heer Guernaoui dat wil. Dat kan, hoor. Eén vraag ging over het Meldpunt Kust.

Hebben die nou meldingen gekregen? Zij hadden maar drie meldingen, namelijk een om 17.00 uur, een om 17.15 uur en een om 18.30 uur. Volgens mij heb ik dat zonet kunnen opschrijven. En ook die zagen niet op rellende jongeren. Dat waren eigenlijk gewone meldingen die we elke dag krijgen, of in ieder geval altijd op dat soort momenten. Dat geldt 81

dus ook voor signalen van ondernemers en het ov: niet. Dat geven ze zelf ook aan, hoor. En dat vind ik eerlijk gezegd vreselijk. Ik kom bij de eerste motie. Dat is motie I.11 HvDH, over makkelijker kunnen melden. Daarvan denk ik: dat is prima, want dat willen we heel graag. Dat moeten we faciliteren. Die krijgt dus oordeel raad, of hoe we dat ook noemen. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Nog even snel, want ik zie dat u een aantal vragen overslaat, maar dit was de belangrijkste. Dus onze politie en onze handhavers, die daar allemaal aan het werk waren, hebben niets opgemerkt van hoe het eraan toeging en wat voor een chaos er was ontstaan? De heer Van Zanen. Nou, ik weet niet wat u er nou weer van maakt, maar zij hebben van alles opgemerkt, namelijk dat het hartstikke druk was en dat er een heleboel gedoe en verkeer was. Volgens mij was de tram er ook een uur uit. Het was allemaal ingewikkeld en het was retedruk. Het was heel erg druk, omdat het zo geconcentreerd was, vermoed ik, maar dat gaan we dus nog nader in beeld brengen. Het 'gebroei', om dat woord van een van u maar even te gebruiken, was pas later. Dat was achteraf allemaal te laat, want dat hebben ze niet gehoord en te laat gezien. We hebben namelijk ook geen meldingen gekregen. Zo vat ik het maar samen. Dan hebben we de motie over het openbaar maken van de beelden, I.12 HvDH.

Volgens mij is die motie vergelijkbaar met de dringende oproep in motie I.5 VVD. Nou is het niet mijn bevoegdheid ik ga er niet over; het is aan het OM - maar u vraagt allebei of ik het OM dringend wil oproepen of wil verzoeken om dat te doen. Prima, dat ga ik graag doen. Oordeel raad voor beide moties. Dat wil ik namelijk graag. Ik weet alleen niet of het lukt. Ook moet u zich goed realiseren dat dit pas gebeurt als onderzoek geen identificatie heeft opgeleverd. Dat is de algemene lijn. Het moet dus echt eerst onderzocht worden. En dan is het openbaar ministerie ook nog eens extra voorzichtig met minderjarigen. Dat zeg ik er even bij; dat is gewoon een feit. Dan de motie over de extra maatregelen, I.8 HvDH. Daarin staan een aantal dingen genoemd, bijvoorbeeld het waterkanon. Kijk, als de politie had voorgesteld om een waterkanon in te zetten, had ik onmiddellijk ja gezegd. Dat hebben ze niet gevraagd en daar hadden ze ook geen aanleiding voor, maar dat snapt u. En dan weet ik niet zeker of dat waterkanon nou de meest wijze beslissing was geweest in deze situatie, met al die smalle straatjes. Dat ga ik dus niet zomaar doen. Ik ben echter wel bereid om in beeld te brengen wat er mogelijk is. Of dat binnen twee weken lukt, weet ik niet zeker, zoals ik ook al tegen de heer De Ridder zei, maar we gaan wel degelijk kijken wat er aan extra maatregelen mogelijk is.

In de motie wordt ook het voorbeeld van de gebiedsverboden genoemd. Dat doe ik en dat ga ik ook doen zodra dat kan. Zodra ik de spullen heb en een gebiedsverbod kan opleggen, ga ik dat gewoon doen. Zeker. Dat helpt namelijk. Het heeft geholpen met oud en nieuw en het helpt weleens bij het voetballen et cetera. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Dank u wel, maar voor ons is belangrijk dat we in de tussentijd, voordat u, hopelijk binnen twee weken, klaar bent met dat maatregelenpakket, wel zorgen dat er meer capaciteit is, zodat we dit in ieder geval voor de korte termijn kunnen voorkomen en daarna die extra maatregelen kunnen gebruiken. Hoe kijkt u daartegen aan? De heer Van Zanen. Dit ligt in het verlengde van de vraag van de heer De Ridder van zonet, namelijk: wanneer begin je er nou aan? Ik ga niet over twee of drie weken spreken, maar alles wat ik nu kan doen bij alles wat zich nu voordoet, gaan we meteen doen, gelet op de kennis die we nu weer hebben. Dat geldt ook voor de diensten. Alleen wil ik ook gewoon met draagvlak van ondernemers, bewoners, mijn collega's in het college en de diensten even kijken wat er structureel kan. Ik ga niet meteen braaf ja roepen als er gevraagd wordt om capaciteit, want ik moet volgende week weer uitleggen waarom er geen politie is in … Nou ja, roept u maar, want u kent die plekken allemaal uit uw hoofd, net als ik.

U kunt er echter van op aan dat wij vanaf vandaag alles op alles zetten om herhaling te voorkomen met de middelen die we nu hebben, maar ik kan niet beloven dat dat alleen maar in de capaciteit zit, want het kan alleen als we het gezamenlijk doen. Dat heeft tot dusver ook goed gewerkt, alleen niet vorige week donderdag.

82

Dan motie I.9 HvDH, over het verhalen van de schade. Die moet ik ontraden, want het is niet aan de gemeente om daarin een rol op zich te nemen. Schade moet worden verhaald op degene die de schade heeft veroorzaakt. De gemeente heeft geen rol. Ik roep wel iedereen op om aangifte te doen. Men kan zich ook voegen in eventuele strafprocessen of civielrechtelijke actie ondernemen. Dat heeft het OM ook meteen aangegeven. Ook is er natuurlijk de eigen verzekeraar. Voor zover het gemeentelijke eigendom betreft, wordt de schade verhaald waar het maar enigszins kan. Dan meneer De Ridder. Ik ben het zeer eens met zijn opmerking dat dit niet normaal is. Anderen hebben dat weer in andere bewoordingen gezegd. Ik geloof dat een van u had over 'deze streken'. Ik denk dat dat de heer Etalle was. Was u dat, meneer Etalle? Nee, dit is inderdaad niet normaal. De motie over gezichtsherkenning, I.6 VVD, moet ik ontraden. Ik heb de uitleg en de bedoeling van meneer De Ridder gehoord en die snap ik op zich ook wel, maar het is natuurlijk een exclusieve verantwoordelijkheid van het openbaar ministerie … Nee, ik lees nu iets voor over een motie die ik al had ondersteund. Neem me niet kwalijk. Op basis van de huidige wetgeving kunnen deze camera's hiermee niet worden uitgerust. Bij het live cameratoezicht wordt daarom nooit gezichtsherkenning toegepast.

Een uitzondering is dat in het kader van de opsporing achteraf door het openbaar ministerie gezichtsvergelijking op de vastgelegde beelden kan worden toegepast. Daar kun je van alles van vinden. Ik heb ook gehoord wat de Partij voor de Dieren daarvan vond en ik vind er zelf misschien ook wel wat van, maar ik kan het nu niet doen. Er staat 'per direct' en dat kan ik gewoon echt niet doen. Ik moet de motie dus ontraden. Op de volgende vraag ben ik misschien al voldoende ingegaan, maar de heer De Ridder stelde die ook. Ben ik in de eerste contacten, zowel zondag als dinsdag, iets tegengekomen waar ondernemers maar ook bewoners tegen aanlopen? Dat is inderdaad het melden. Dat is gewoon een dingetje; daar moeten we iets op verzinnen waardoor dat makkelijker en eenvoudiger kan, en waardoor we onze mensen bij alle diensten in staat stellen om die signalen te herkennen en er bovendien iemand is die ze optelt. Want één zacht signaal is natuurlijk niks; dat is het beroerde. Dan is het: ja, maar dat komt elke dag voor. Maar als je er tien of twaalf hebt, hoop ik dat er een lampje aangaat. Dat moeten we echt doen. Daar ben ik het dus zeer mee eens. En dan uw hartenkreet over de positiviteit van Scheveningen. Zet 'm op, zou ik zeggen. Daar gaat de collega straks nog op in. Dan meneer Groenewold. Dank voor uw persoonlijke noot.

U bent de eerste geweest die dat heeft gedaan, en daarna heeft de heer Mahmood dat in andere bewoordingen gedaan. Ik zal het laten nagaan. Op een gegeven moment moet de openbare orde worden hersteld op die plekken, eerst op het strand en daarna bij de tram en toen gingen ze naar de andere kant van het plein en zo; hou maar op. Dan gaan ze dus ergens heen, en dus ook de woonwijken in. Toen de rust was weergekeerd is er nog wel gesurveilleerd. Ik hoop ook dat u dat heeft gehoord. Er is toen gesurveilleerd door de politie in woonwijken. Ik hoor het graag van u allebei als daar nog andere signalen over zijn, want het is natuurlijk wel een werkwijze waar ik ze op zal wijzen: let even op; als je het moet doen vanuit de openbare orde, moet je dat doen, het spijt me, maar hou er even rekening mee wat dat betekent voor de flats en voor een aantal van de woonwijken. Het lijkt me heel verstandig om daar rekening mee te houden. Dan mevrouw Arp. Over het tijdpad hebben we het gehad. Nu even over de inzet van de ME. Ik heb begrepen dat er is gebeld met de loco. Dat was overigens donderdagavond wethouder Kapteijns. Die heeft meteen gereageerd en toestemming gegeven tot optreden. Daar zat voor zover ik weet geen tijd tussen. Dan heeft u gevraagd of de driehoek u erover kan informeren of de politie voldoende in staat is om sociale media te bekijken.

Ik vind dat wij dit zelf ook moeten doen, maar dat doet er niet toe. Ik zal het ook in de driehoek aan de orde stellen. Niet alles mag, hè. Sterker nog, ze zijn natuurlijk strikt aan regels gebonden. Het mag alleen maar met open bronnen. Maar ik zal dat vragen. Het kan ook wel. We kunnen daar misschien ook over spreken bij de werkbespreking. Dat geldt ook voor de opsporing van digitale oproepen, want die kunnen ook dodelijk zijn voor ons. Kan het jongerenwerk ingeschakeld worden bij rivaliserende groepen? Die vraag is zeer terecht. Dit is volgens mij een eerste duiding, maar dit wordt vervolgd. Er zijn namelijk nog heel veel open eindjes.

83

Dan meneer Etalle. Ik deed zonet al een voorzet van deze beantwoording. Zijn deze streken normaal? Nee, die zijn niet normaal. Motie I.13 FVD, Wie zijn deze mensen, ontraad ik. De gemeente beschikt niet over deze gegevens. Zij mag daar niet over beschikken en het college ziet ook geen meerwaarde in het hebben van deze gegevens. Politie en OM mogen bovendien geen gegevens delen van vermoedelijke daders. Daarnaast wordt er niet geregistreerd op culturele achtergrond. Dan meneer Partiman. Volgens mij heb ik de meeste van zijn vragen al beantwoord. Wat ik heel belangrijk vind, en laat ik dat maar ronduit zeggen tegen de jongeren die hier nog naar kijken: 'Schaam je. Schaam je! Waarom doe je dat nou? Je hebt een leuke avond.' Mevrouw Holman zei het ook: die jongens hebben het gewoon lollig gehad. Het zijn ook niet alle jongeren van Den Haag, en ze waren ook niet allemaal op het strand, maar een aantal hebben zich gewoon misdragen. Schaam je! En dan de ouders. Ik was altijd gewend om te vragen: waar ben je geweest? Of: waar ga je naartoe? En: jij was daar toch niet bij, hè? Want wat is de rol van de ouders? Het is ook een uiting van een opvoedingsprobleem. Ik vind het echt een schande dat kinderen dit doen. Iemand gebruikte dat woord, dus laat ik het ook doen.

Er zijn enkele aangiften, maar voor zover ik weet, heeft niemand zich nog spontaan aangemeld om te zeggen dat het zijn zoon of dochter, of natuurlijk vooral de zoon, was. Schaam je. Het is onze stad, hè, van iedereen! Nou, ik heb het nog een keer gezegd, in mijn eigen woorden. Dan meneer Mahmood. Ik vond het heel mooi wat u zei over die verschillende werelden. Kavish Partiman (CDA). Ik had één specifieke vraag gesteld, en de burgemeester heeft wel een beetje toegelicht dat er wat problemen zijn bij het achterhalen van informatie, maar ik vroeg me toch af hoe dat gaat. Je hebt aan de ene kant de openbare bronnen en aan de andere kant de misschien minder openbare bronnen, zoals Telegram en dat soort toestanden. Zijn er nog specifieke dingen waar bijvoorbeeld onze politie of onze veiligheidsdiensten tegen aanlopen in het signaleren van een dreigend probleem? De heer Van Zanen. Weet u, de politie mag veel minder dan ik soms graag zou willen. Ik heb namelijk wel meer situaties, ook afgelopen week nog, waarin ik graag had geweten waar die mensen opeens vandaan kwamen. Ze komen hier ook weleens op een weg, en dat had ik graag geweten, en de politie trouwens ook, omdat je daarop dan je inzet kan doen. Maar dat zijn allemaal gesloten groepen en daar mogen we niet in. Daar mag de politie niet zomaar in. Daar vind ik iets van, maar dat mag dus niet.

Maar als ik dat ga roepen, duurt het jaren voordat het aangepast is. Ik wil dat ook. Ik wil dat we die discussie gaan voeren, in de Tweede Kamer bijvoorbeeld. Het heeft natuurlijk allemaal te maken met privacy en iedereen moet daar ongeveer het zijne van vinden, maar ik vind wel dat wát we kunnen, maximaal moet worden gebruikt. Ik moet constateren dat we niet in staat zijn gebleken om signalen op te tellen die er blijkbaar wel waren bij alle organisaties die ik noemde. Achteraf zeg je: inderdaad hadden we het misschien opgeteld kunnen weten en dan hadden we eerder opgetreden. Dat had ik wel graag gewild. Het was hier gelukkig niet aan de orde, maar u kunt ervan uitgaan dat ik het onmiddellijk hoor als de veiligheidsdiensten iets zien. Die mogen namelijk meer. Ook de politie hoort dat dan. Maar dat - hoe zeg ik dat netjes? - was niet aan de orde. Kavish Partiman (CDA). Wat ik wél hoor van de burgemeester, is dat er van verschillende kanten informatie binnenkwam maar dat die informatie niet gelinkt werd om tot scherpe en tijdige conclusies te komen. Dan zit er dus waarschijnlijk iets mis tussen wat er binnenkomt en hoe daarover met elkaar gecommuniceerd wordt. Is dat een probleem binnen ons gemeentelijke apparaat en binnen de driehoek? Waar zit dat probleem? De heer Van Zanen. Het zit niet alleen daar. Het zit ook niet alleen bij ons, maar het zit overal.

Je moet het allemaal binnenkrijgen. Wordt het dan aan elkaar verknoopt? Zie je alle zes de meldingen, die misschien op zichzelf niet zo erg zijn maar alle zes tegelijk wel? Er wordt nu gezegd dat er informatie was maar dat die niet gemeld is, of omdat er niks was, of omdat men dacht: moet ik dat nou melden? Als je natuurlijk een van die zachte signalen bent, dan vraag je je dat af. Dat is me van de week letterlijk zo gezegd door een van de ondernemers: 'Als ik het had geweten … Maar ja, het was bij mij op het terras en ik vond het zo vervelend om te bellen want die mensen hebben het al zo druk.' 84

Zo plat is het, hè. Het is geen onwil. Maar dan komt het signaal gewoon niet binnen. Het komt ook voor, maar dat is nu dus niet het geval, dat er wel een signaal binnenkomt maar dat signalen niet aan elkaar geknoopt worden. Het lijkt me op beide terreinen, dus zowel wat betreft de methodiek als de intensiteit en de meldingsbereidheid, verstandig om te kijken hoe we dit kunnen verbeteren en strak kunnen trekken. Soms gaat het ook een paar jaar goed; dat is ook zo'n voorbeeld. Eerst waren de boulevardondernemers er ook aldoor bij, maar die hebben op een gegeven moment gezegd: het gaat goed, dus nou doen we het even niet. Die komen nou weer. Dat is ook een van de concrete maatregelen: het netwerk verbreden. De voorzitter. De heer Partiman, voor de derde maal. Kavish Partiman (CDA). Ik ben blij dat de burgemeester het op deze manier zegt. Ik neem ook aan dat er binnenkort weer een brief naar de raad komt over het vervolg hiervan en om de informatie met ons te delen die er nu misschien nog niet is. Is de burgemeester bereid om ook deze informatie eventjes inzichtelijk voor ons te maken? Waar ligt die mismatch en wat kunnen we daaraan doen? Dan kunnen we daarover het gesprek met elkaar voeren. Voor ons is het ook handig om die informatie te hebben, om daarop te kunnen toetsen. De heer Van Zanen. Ik weet dus niet wanneer ik met iets kom, maar het is zo snel mogelijk.

Dan zal dit daar ook onderdeel van uitmaken. Lesley Arp (SP). Ik ben wel nieuwsgierig naar het volgende. De burgemeester heeft een paar keer gezegd dat wij blijkbaar niet in staat zijn geweest om die onlinesignalen tijdig op hun waarde te schatten. Dit soort fenomenen speelt natuurlijk niet alleen in onze veiligheidsregio. Ik vraag me dus ook af wat de kennisdeling is met andere regio's met metropolen daarin, die ook te maken hebben met jongeren die 'streken uithalen'. Ik vind het trouwens geen streken; ik vind dat er levensgevaarlijke dingen zijn gebeurd. Maar is die kennisdeling er? De heer Van Zanen. Ja. Dat geldt voor veel meer onderwerpen. Dat gaat overigens niet via de veiligheidsregio's, want we hebben gewoon de nationale politie. Gelukkig maar, wat dat betreft. Deze dingen worden allemaal gedeeld. Den Haag is bijzonder maar niet uniek, en dit komt op veel meer plekken voor. Reken er maar op dat dit onmiddellijk wordt gedeeld. De nationale politie zit er ook bovenop. En alles wat ze daar geleerd hebben en toepassen, gaan we hier ook weer toepassen. Destijds hebben we ook rond rivaliserend jeugdgroepen een bepaalde methodiek weten te ontwikkelen met hulp van het jongerenwerk. Ook dat zullen we nu weer eens even tegen het licht houden. Kunnen we dat gebruiken? Zo zijn er meer voorbeelden. Ik vond de verschillende werelden van meneer Mahmood heel mooi.

Ik heb geprobeerd om uit te leggen hoe het is gegaan en dat ze niet meteen zijn gaan vegen. Ik heb ook gezegd dat ik graag wil kijken wat er is gebeurd op andere plekken van dat stukje Scheveningen. En inderdaad heb ik de suggesties gezien over de mensen die hebben deelgenomen. U gebruikte daar het woord 'drek' voor en dat vind ik nog een te net woord. Het geeft geen pas, want we kennen de feiten nog niet. U heeft een aantal opmerkingen gemaakt over crowdcontrol, het parkeren en de onrust. Ik hoop dat ik daarover heb aangegeven dat het wel degelijk een onderdeel was van de situatie op 1 mei. Ik stel voor dat we het daar gewoon bij betrekken en we dus ook even kijken hoe het daar precies is gegaan. Dat konden we op deze korte termijn nog niet helemaal uitschrijven, maar dat gaan we wel doen, natuurlijk samen met de collega. Mevrouw Holman had het over een blinde vlek. Zeker. Op de block party ben ik ingegaan. We moeten niet alle jeugd over één kam scheren. Dat ben ik met haar eens. Ook op de monitoring ben ik ingegaan, net als op de afstemming binnen de verschillende politie-eenheden, en zeker op de nationale politie. Dan zou ik de drie moties van meneer Kaptheijns van de PVV willen bespreken. Motie I.1 PVV ontraad ik. De achtergrond van de relschoppers is niet bekend. We weten daarom ook niet wat voor verblijfsstatus de bezoekers aan Scheveningen hadden.

En de bepaling wie er wel en niet in Nederland mogen blijven is de exclusieve verantwoordelijkheid en bevoegdheid van het Rijk. De gemeente heeft hierbij geen rol. 85

Dan motie I.2 PVV. Die ontraad ik. De schade moet worden verhaald op degene die de schade heeft veroorzaakt. De gemeente heeft hierin geen rol. Wel roep ik ertoe op om alsjeblieft aangifte te doen. Dat blijf ik ook doen. Je kunt je voegen. Voor zover bekend is de schade aan gemeentelijke eigendommen beperkt, maar waar mogelijk wordt die schade verhaald. Daarnaast krijgt de gemeente niet alle informatie van het OM. Ik kan het dus ook niet onderzoeken. Ten slotte motie I.4 PVV. De vervolging en de bestraffing van daders is aan het openbaar ministerie en de rechter. De gemeente heeft hierin geen rol. De gegevens van de daders zijn niet bekend bij de gemeente en het is wettelijk niet mogelijk om als strafmaatregel gemeentelijke voorzieningen zoals een uitkering of Ooievaarspas in te trekken. Dan mevrouw Faïd. Zij vroeg of we gesprekken gaan voeren met deskundigen, aangezien de relschoppers erg jong waren. Wat is dat nou? Wat gebeurt daar nou? Dit is de nieuwe realiteit; daar ben ik vanavond mee begonnen. Het lijkt me dus zeer de moeite waard om te kijken naar de onderliggende problematiek. Ik weet niet of dat kan in het kader van het Actieplan Kust, maar het kan zeker naar aanleiding daarvan. Ik stel ook voor dat we dat in het college bespreken. Als mensen op sociale media uitingen doen die strafbaar zijn, bijvoorbeeld over voor eigen rechter spelen, dan let het OM daar ook op.

Daar ga ik van uit. En we moeten Scheveningen zeker positief op de kaart zetten. Dan meneer Smit. Hij sprak mooie woorden, die ook heftig en beangstigend waren. Signalen uit het ov waren er niet, in ieder geval niet tot 14.00 uur. Om 14.00 uur hebben we nog gebeld, begrijp ik. De discussie over de gezichtsherkenning snap ik, en die over de dieren ook. U heeft uw pleidooi weer gehouden. Dan mevrouw Butt, over Slachtofferhulp. Wanneer er aangifte wordt gedaan, wijst de politie standaard op Slachtofferhulp. Daar kan dan gebruik van worden gemaakt. Niet iedereen wil dat, maar het kan wel. Daarnaast kunnen mensen ook direct, dus zonder tussenkomst van de politie, ondersteuning krijgen van Slachtofferhulp. Mensen hoeven dus niet eerst langs bij de gemeente. Dan mevrouw Klokkenburg. Ik hoop dat ik op mijn manier heb uitgelegd hoe we tot de toepassing van code geel zijn gekomen. Die vroegtijdige signalen moeten inderdaad eerder worden opgepakt. En niet alleen het melden maar ook de methode en de wijze waarop meldingen kunnen binnenkomen moeten zo laagdrempelig mogelijk gemaakt worden. En inderdaad, goed nieuws is noodzakelijk. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Ik ga ervan uit dat de loco straks de vragen zal beantwoorden die ik aan haar heb gesteld, maar ik had de burgemeester nog de vraag gesteld waarom hij niet direct is teruggekeerd naar Den Haag. De heer Van Zanen.

Yes, deze vraag had ik zelfs aangekruist. Eigenlijk ben ik van die school. U weet dat nog uit augustus 2020. Toen was ik een paar dagen in Egmond. Ik had toen echt vakantie, terwijl ik nu hard aan het werk was. Ik heb 's ochtends om 4.00 uur, toen ik moest plassen, met de directeur veiligheid gebeld: hoe is het gegaan en hoe loopt het verder? Er is een loco en daar ga ik niet tussen zitten, heb ik gezegd. Vervolgens heb ik met de bestuursadvisering gesproken en gevraagd of die ondertussen kon regelen dat ik terug kon. Ten derde heb ik met Karin Krukkert gebeld om te vragen wat de stand van zaken was en hoe het ging. Ik kon terugkomen, maar dan was ik zaterdag in de loop van de middag teruggekomen. En als ik terug had willen komen, had ik dat natuurlijk vrijdagavond Nederlandse tijd willen doen, omdat ik er dan moest zijn, vond ik. Dat kon niet. Ik zou op zondagochtend terug zijn. Dat betekent dus dat ik daar zaterdagochtend heel vroeg moest vertrekken, want er was heel veel tijdsverschil. Dat heb ik afgewogen. Ik heb het dus wel degelijk afgewogen, maar alles stond gesteld en ik kon verder ook geen bijdrage leveren. Ik had ook fysiek geen bijdrage kunnen leveren. Dat is mijn afweging geweest, zeg ik heel open en eerlijk. Dat is het en daar sta ik nog steeds achter, hoe vervelend het ook is. De voorzitter.

Het is wellicht voor de kijkers thuis goed om even te duiden wie Karin Krukkert is. De heer Van Zanen. O, sorry. Het waren de directeur veiligheid, mijn bestuursadviseur en de woordvoerder. Mevrouw Krukkert is de politiechef van de eenheid Den Haag, die alles aan het voorbereiden was en precies wist hoe het ervoor stond en wat er voorbereid was voor de vrijdagavond.

86

Zij vroeg wanneer ik terug zou kunnen zijn. Zaterdagmiddag, zei ik, waarop zij zei: dan heeft het toch geen zin? De voorzitter. Dan is dat ook helder voor iedereen. Hartelijk dank. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Ik ga ervan uit dat mijn moties I.7, over de extra financiële middelen voor instrumenten, en I.10 door een wethouder worden behandeld. Door de locoburgemeester, oké. Helder, dank. De voorzitter. Dat klopt inderdaad. Die moties zullen door een van de wethouders geapprecieerd worden. De heer Smit heeft nog een interruptie. Robin Smit (PvdD). Ja, over de beantwoording van mijn vraag over de signalen vanuit het ov. Daarvan gaf de burgemeester aan dat die rond een uur of twee nog niet bekend waren. Maar de vraag erachter was vooral of dat soort signalen niet eerder ergens waren opgepopt, of dat het misschien ergens fout is gegaan. Dat gaf een van de insprekers namelijk aan. De vraag was eigenlijk of dat kan worden meegenomen in een evaluatie, om te weten te komen of dingen misschien niet goed zijn ingeschat of gezien. De heer Van Zanen. Daarop zeg ik volmondig ja. Mijn eerste reactie was zowel zondag als dinsdag tegen die mensen die er verstand van hebben en tegen de ondernemers en de bewoners: maar we hadden toch afgesproken dat jullie signalen zouden doorgeven? Daar horen dus ook de openbaarvervoerplekken en het rijdende openbaar vervoer bij.

Dat kan allemaal informeel en collegiaal, want dat zijn natuurlijk de mensen die het het beste weten. Wij moesten toen vaststellen dat die signalen er niet zijn gekomen. Als ze zijn afgegeven, was dat heel laat. Daarom is er pas laat opgeschaald. Of ze zijn niet aangekomen, maar dat is eigenlijk hetzelfde als wat ik zonet tegen meneer Partiman zei. Dus ja, wij nemen dit ook mee, want het zijn waardevolle signalen. De voorzitter. Voordat ik u verder laat gaan, wil ik ook de Gasten van de Raad die binnen komen lopen, van harte welkom heten op de publieke tribune. Dat is, denk ik, eigenlijk de belangrijkste plek in deze raadzaal. Van harte welkom dus. Fijn dat u er bent. Burgemeester, had u nog iets toe te voegen aan uw betoog? De heer Van Zanen. Ja, dat is dat ik samen met de collega's in het college maar ook met de diensten zeer gemotiveerd ben om een van de eerste kwesties waarmee ik als burgemeester van Den Haag werd geconfronteerd, naar beste weten te voorkomen en te verbeteren, maar dat ik geen garanties kan afgeven aangezien er een nieuwe realiteit is. Maar ik ga ervoor; dat u dat weet. De voorzitter. Hartelijk dank. Dan kijk ik even naar het college. Wie kan ik nu het woord geven? Dat is wethouder Barker, over de handhaving. Wethouder Barker (PvdD). Voorzitter. Ik had specifiek één motie, over het regionaal afstemmen over handhavers.

Natuurlijk zijn de rellen en de daarmee gepaard gaande agressie onacceptabel, maar de vraag is of dit een taak is voor handhavers. Onze inzet moet er namelijk vooral op gericht zijn om het te voorkomen. Handhavers kunnen de ogen en de oren in de wijk zijn en zij kunnen ook leefbaarheidsaspecten aanpakken, maar handhavers zijn niet toegerust op rellen. Het is hun taak niet om de orde te handhaven. Ik denk dat dat een belangrijk aspect is, want het is echt een andere rol. Ze zijn én er niet voor getraind, én er niet voor uitgerust, én niet bevoegd om op dat moment op te treden. Daar is de politie gewoon voor. Het is dus echt ongewenst om handhavers in te zetten in een rol die eigenlijk puur op het gebied van veiligheid zit, zoals in deze motie wordt verzocht. De politie is hiervoor de aangewezen partij. Daarnaast zijn er ook andere risico's, rond aansprakelijkheid, omdat het om andere gemeentes gaat, en rond gegevensuitwisseling. Daarom wil het college deze motie ontraden.

87

Wethouder Bruines (D66). Voorzitter. Ik ga in op motie I.7 HvDH. Die gaat over het verbeteren van het imago van Scheveningen. Ik wil me graag aansluiten bij de woorden van een van de insprekers, de heer Wörsdörfer. Hij zei: laten we ook vooral niet vergeten om met elkaar te blijven benoemen hoeveel mooie dingen er op Scheveningen gebeuren, hoe fijn het is en hoe gezellig het kan zijn, en het over het algemeen ook is. Laten we niet vergeten dat dit een incident was, waardoor iedereen ook echt overvallen is geweest. We hebben daar net uitgebreid met de burgemeester over gesproken en dat ga ik allemaal niet herhalen. Het was onwenselijk, naar en verschrikkelijk, en we moeten er alles aan doen om het te voorkomen, maar we moeten ook het andere verhaal blijven laten zien en laten horen. Er wordt redelijk goed gemonitord, zowel door The Hague & Partners als door onze eigen afdeling communicatie, hoe hierover nationaal en internationaal gesproken en gecommuniceerd wordt. Er is natuurlijk een hoop aandacht voor geweest. Internationaal was die aandacht er wat minder of eigenlijk niet. We hebben dat niet echt kunnen vinden. Nationaal was die aandacht er natuurlijk wel. Er is op dit moment een extra campagne, die eigenlijk net gestart is, om Scheveningen juist voor het zomerseizoen weer extra onder de aandacht te brengen. The Hague & Partners doet dat.

Het is een nationale, of eigenlijk een regionale/nationale campagne om de combinatie van strand en stad onder de aandacht te brengen. Er zijn een aantal evenementen. De oproep in de motie is om nog extra mediacampagnes te lanceren en ook extra evenementen te organiseren. Daar zit natuurlijk een financiële component aan. Zowel de budgetten voor de campagnes als de budgetten voor de evenementen zijn al grotendeels belegd binnen de bestaande beschikbare middelen. We zullen er in ieder geval bij de evenementenorganisatoren op aandringen - we hebben verschillende rondes - om ook echt aanvragen te doen voor Scheveningen. We kunnen kijken of we er nog wat restantmiddelen voor kunnen inzetten, maar dat is niet veel. Dat is eigenlijk wat we op dit moment kunnen doen gezien het financiële budget. Ik roep de initiatiefnemers dus ook echt op om goede aanvragen te doen voor Scheveningen, zodat we die kunnen meenemen in de volgende ronde. In de actieve pers en in de communicatie zullen we zo veel mogelijk positieve berichten over Scheveningen naar voren brengen. Ik waardeer het initiatief dus zeer en ik ben het er ook mee eens, maar gezien het beslag dat reeds op de financiële middelen is gelegd moet ik de motie wel ontraden, omdat we er op dit moment gewoon geen budget voor hebben en alles vastzit. Maar wat er nog binnen de bestaande regeling kan, zullen we optimaal doen.

Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Wat vorige week gebeurd is, hadden we niet voorzien, toch? Dat zei de burgemeester zonet ook. En het is schadelijk voor het imago van Scheveningen. Daar is een brandbrief over gekomen. Ik vraag hier om te kijken naar extra financiële middelen, zonder dat ik een bedrag noem. Eén ding begrijp ik niet, namelijk dat u deze motie niet omarmt gezien het verhaal dat u net hield. Ga met ze in gesprek, kijk welke mogelijkheden er zijn en wat er nog niet gealloceerd is, en kijk welke kansen deze motie biedt om dat imago te versterken waar dat kan, voor onze Haagse economie en voor de economie van Scheveningen. Wethouder Bruines (D66). Ik ben het heel erg eens met wat de heer Guernaoui zegt, maar ik stel ook vast dat u mij een budget heeft meegegeven om per jaar te besteden aan evenementen. Daarvoor volgt nog een volgende ronde, dus we zullen proberen om dat zo veel mogelijk en zo goed mogelijk ook aan Scheveningen te besteden. We kunnen ook kijken naar de campagnes die er zijn en proberen om de actieve en de passieve communicatie zo goed mogelijk in te zetten, maar u kunt mij niet vragen om dit toe te zeggen zonder dat er op dit moment financiële middelen zijn. Die hele begroting van Economie zit potjedicht. Dat betekent dus dat er extra middelen moeten komen of dat u mij vraagt om een voorstel te doen voor dingen waarmee we kunnen stoppen.

Als u dat expliciet vraagt en daar ook nog een voorstel voor doet, wil ik daar met alle plezier naar kijken. Dan moet u ook kijken of u daar een meerderheid voor krijgt. Maar u kunt mij niet vragen om middelen ter beschikking te stellen die er niet zijn. Punt. Dat is dan misschien een punt dat we bij de begroting kunnen bespreken, maar binnen de bestaande budgetten voor 2025 kan ik alleen kijken wat er kan binnen de bestaande middelen die nog niet zijn uitgegeven. Ik heb toegezegd om daarvoor aanvragen uit te lokken. En als er nog een beetje over is, kunnen we dat ook proberen richting Scheveningen te krijgen. Dat is het. Helaas, zeg ik erbij. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Wat u zegt en wat u wilt gaan doen, is precies wat ik in deze motie vraag. Dus waarom zegt u dan niet te zullen gaan kijken welke mogelijkheden er zijn om 88

daar dan vervolgens mee terug te komen, zodat we Scheveningen iets meer kunnen bieden dan oorspronkelijk de bedoeling was, vanwege wat er de afgelopen tijd is gebeurd? Wethouder Bruines (D66). Het is niet helemaal waar wat de heer Guernaoui zegt, omdat hier gevraagd wordt om extra financiering. Ik heb daarvan al gezegd dat we het zullen moeten doen binnen de huidige begroting, waarbij wat daarvan nog niet is uitgegeven, we kunnen proberen uit te lokken om dat naar Scheveningen te laten gaan en daar aanvragen op te krijgen. Die oproep doe ik ook echt aan de initiatiefnemers van evenementen. We hebben er ook een systematiek voor. Maar ik kan op dit moment geen extra middelen toezeggen omdat die niet in deze begroting zijn voorzien. De voorzitter. Dan is het woord aan wethouder Kapteijns voor het appreciëren van nog een motie. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Voorzitter. Dat betreft motie I.10 HvDH, Meer ov naar Scheveningen. Die motie wil ik ontraden namens het college. Er wordt natuurlijk veel extra ov ingezet in juist de zomermaanden, ook als het warm is, wat ook op 1 mei het geval was. Ik noem de Strandexpress en extra ritten van tram 9 tijdens de zomerdienstregeling. Daarbuiten zet de HTM extra trams in als dat nodig is. Dat was ook op 1 mei het geval. Dus wat de motie vraagt gebeurt al.

Ik wil daarbij nog benadrukken dat de capaciteit van het ov geen rol heeft gespeeld bij de ongeregeldheden. Op basis van advies van de politie moest geconstateerd worden dat de veiligheid van het HTMpersoneel niet meer gegarandeerd kon worden, waardoor de HTM gedurende een bepaalde periode is gestopt met rijden. Dat heeft dus niet zozeer met de capaciteit te maken maar meer met de omstandigheden, waarbij het op advies van de politie niet meer als verantwoord werd gezien dat de HTM bleef rijden. Daarna is de tramdienstregeling weer hervat. De voorzitter. Dan dank ik ook het college voor de beantwoording. Meneer Guernaoui, een punt van orde? Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Nou ja, ik heb een vraag gesteld aan de locoburgemeester. Dus ik ga ervan uit dat die beantwoord wordt, want zij was degene die er op dat moment verantwoordelijk voor was. De voorzitter. Ik zie dat de burgemeester nog wat wil zeggen. De heer Van Zanen. Dit betreft namelijk ook de regeling voor het locoschap. Ik ben mijn bijdrage niet voor niets begonnen met te zeggen dat ik verantwoordelijk ben voor dit gebeuren. Het gaat om de openbare orde en veiligheid. Ik ben heel dankbaar dat wethouder Kapteijns op de donderdagavond de dingen kon doen die nodig waren. De volgende dag heeft de andere loco, wethouder Vavier, dat gedaan.

Op die vrijdag lag de concentratie op de preparatie van de avond, want dat was natuurlijk het meest spannende; het gaat dat 's avonds? Ik was er zelf niet bij maar het is mij allemaal verteld en gebleken; hoe gaan we naar buiten, weten we al wat? Dat neemt allemaal ontzettend veel tijd. Er moest ook meteen met de opsporing worden begonnen. De driehoek was ook op vrijdag. Ik heb u hier dus eigenlijk alles al verteld. Als er dus iets fout is gegaan in uw ogen, komt dat door mij. Ik heb in ieder geval geprobeerd dat allemaal te beantwoorden en ik draag daar ook de verantwoordelijkheid voor. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Ik heb een aantal vragen gesteld over wat er op dat moment is gebeurd. Kijkend naar het feitenrelaas, staat daar alleen maar één actie in: twaalf over negen geeft de locoburgemeester na verzoek van de politie toestemming voor de inzet van de mobiele eenheid. Ik zie totaal niet wat er van tevoren en wat er daarna is gebeurd. Ik zie ook totaal niet wat er de afgelopen dagen is gebeurd. Want u was er niet. U was voor de stad in het buitenland, en dat begrijp ik. Maar het lijkt er nu op dat op dat moment al die loco's helemaal niets hebben gedaan. Is dat dus ook wat u zegt? De heer Van Zanen. Nee, dat is juist niet wat ik zeg. We gaan het debat nu overdoen, maar goed, dat mag. De politie heeft altijd een ambtsinstructie.

Ik zit niet zelf op het paard en ik loop ook niet met 89

knuppels. Daar ben ik niet op getraind, dat doet de politie allemaal zelf. Er zijn twee essentiële momenten geweest. De dinsdag is er de stuurgroep die het voorbereidt, die de codes vaststelt met de ondernemers, de politie, de bewoners en onze mensen. Twee momenten tijdens die dagen waren cruciaal. Dat is het moment waarop de burgemeester, lees de loco Kapteijns, toestemming moest geven voor het inzetten van de ME. Het tweede moment was dat er op vrijdag een statement moest komen. Dat heeft de politie gedaan en dat heeft het college gedaan bij monde van wethouder Vavier in haar hoedanigheid toen van locoburgemeester. Bovendien was er om twee uur 's middags een driehoek. Dat is er gebeurd. Punt. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Dit gaat er bij mij allemaal niet in. Er is iets verschrikkelijks gebeurd op Scheveningen, waarvan we allemaal hebben gezegd, u incluis, dat dit nooit meer mag gebeuren. En dan zegt u nu dat er twee loco's waren. Dat is dus ineens veranderd. Ik hoor nu namelijk zeggen dat de ene loco het overdraagt aan de andere loco, dit terwijl de burgemeester zelf in het buitenland zit. Verder heeft u gezegd: ik ben verantwoordelijk, ook al zit ik in het buitenland. Met alle respect, maar als u in het buitenland zit, kunt u niet uw werk hier doen, want dat lukt gewoon niet. De heer Van Zanen. Met dat laatste ben ik het helemaal eens.

Recent heb ik met mevrouw Van Doorn een discussie gehad over weer een heel ander onderwerp. Toen kwam ook de vraag aan de orde hoe het gaat als ik er zelf als burgemeester niet ben, waarbij we het ook nog even hebben gehad over mijn privésituatie. Ik heb toen gezegd dat er altijd een loco is. Dat wordt allemaal keurig geregisseerd en afgesproken, op de minuut af. Dat spreken we gewoon af omdat wij ook allemaal onze verplichtingen hebben. In dit geval was vanaf vrijdagochtend acht uur wethouder Vavier locoburgemeester en op 4 mei tot twaalf uur was wethouder Van Asten de loco. En vervolgens heb ik het weer overgenomen. Zo is het gegaan. Dat heeft dus niks te maken met wisselen of rare dingen, nee, dat is om het mogelijk te maken dat ik, zoals in dit geval, de VNG en de stad vertegenwoordig in het buitenland. En er kan ook iets met mij gebeuren en dan moet ik erop kunnen rekenen. Er is mij ook gevraagd of we er ook met enige regelmaat op oefenen dat loco's dan gewoon hun werk doen. Dat hebben ze gedaan en ik heb verteld wat ze hebben gedaan. Punt. De voorzitter. Hartelijk dank. Ik kijk even rond of er behoefte is aan een tweede termijn. Massimo Etalle (FVD). Ik zou mijn motie willen wijzigen, voorzitter. De voorzitter. Maar daar is geen tweede termijn voor nodig. De motie kan in principe gewoon gewijzigd worden. U kunt wellicht nu ook aangeven wat de wijziging is.

Massimo Etalle (FVD). Ik heb het dictum van de motie gewijzigd. Het is uitgebreid, in de zin dat er nu ook in komt staan: te onderzoeken wat de achtergrond van de relschoppers is en inzichtelijk te maken of en waar in Nederland zij verblijven, en om binnen vier weken te rapporteren aan de raad. De voorzitter. Motie I.13 FVD is in die zin gewijzigd, dat zij thans luidt:

Motie I.13 FVD Wie zijn die mensen? (gewijzigd) De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 8 mei 2025, ter bespreking van de recente ordeverstoringen en de bredere problematiek rond openbare veiligheid, Constaterende, dat: ▪ op 1 mei zware rellen plaatsvonden op Scheveningen; ▪ de inwoners gebukt gaan onder dit terreur; ▪ ondernemers gebukt gaan onder dit terreur; ▪ normale strandgangers gebukt gaan onder dit terreur; ▪ het grote merendeel van de relschoppers een buitenlandse achtergrond hadden. 90

Overwegende, dat: ▪ Scheveningen een plek is om te wonen, werken en te ontspannen; ▪ deze geweldsuitbarsting onacceptabel is. Verzoekt het college: ▪ Te onderzoeken wat de achtergrond van de relschoppers is en inzichtelijk te maken: o of en waar in Nederland zij verblijven; o of zij over de Nederlandse nationaliteit beschikken; o hoe zij de Nederlandse nationaliteit verkregen hebben; o hoe zij Nederland bereikt hebben; ▪ Dit binnen 4 weken te rapporteren aan de raad. En gaat over tot de orde van de dag. De gewijzigde motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Ik geef het woord aan de burgemeester voor zijn appreciatie van de gewijzigde motie. De heer Van Zanen. Het college blijft deze motie, ook in gewijzigde vorm, ontraden. Massimo Etalle (FVD). Ik ben daarin toch wel heel teleurgesteld. Het is toch een groot mysterie waarom de dag ervoor meer mensen op het strand zijn maar de dag erna minder mensen terwijl er dan wel meer geweld is. Dat heeft dan toch te maken met wie de mensen zijn op het strand? Deze motie vraagt te onderzoeken wie de relschoppers waren. Waar komen ze vandaan? Hoe kunnen we hierop handelen? Ik denk dus dat dit onderzoek heel belangrijk is om dit in de toekomst te voorkomen en om echt de daad bij het woord te voegen en te zeggen dat dit onacceptabel is en nooit meer mag gebeuren. De heer Van Zanen.

Ik heb in mijn beantwoording al aangegeven dat dit gewoon niet kan en dat we die gegevens niet zullen krijgen omdat het niet mag. We gaan wel na hoe het zit met die dagen en die pieken, hoe dat dan werkt en waarom het dan op de piekdag minder druk lijkt dan op de andere dag waarover we het hadden, de donderdag. Dat gaan we wel doen maar daar hebben we dat andere niet voor nodig en het mag ook niet. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. Vanavond aan het einde van alle beraadslagingen gaan we stemmen over de ingediende moties. Ik dank de Gasten van de Raad voor hun aanwezigheid en ik wens ze wel thuis. Ik hoop dat u een mooie avond gehad heeft.

Aan de orde is: K. Voorstel van het college inzake Ontwikkelvisie Beatrixkwartier en Bezuidenhout-West (RIS321791). De beraadslaging wordt hervat. De voorzitter. De eerste termijn van de raad is geweest en het college gaat nu antwoorden in de persoon van wethouder Van Asten. Wethouder Van Asten (D66). Voorzitter. We hebben goed en uitgebreid gesproken over de Ontwikkelvisie Beatrixkwartier en Bezuidenhout-West. Zoals u weet, wordt deze ontwikkelvisie uitgewerkt in een ontwikkelstrategie, waarin er nog veel meer kan gebeuren. Ik meende een beetje 91

tussen de regels door te horen dat het net leek alsof we het over een bestemmingsplan hadden dat alles al heel erg vastlegt. Maar dat is het natuurlijk niet. Zoals u op de laatste pagina van het voorstel kunt lezen, willen we adaptief zijn voor nieuwe ontwikkelingen als dat kan. Dat laatste zit natuurlijk in die hele rekensom van hoe we omgaan gaan met groennormen, voorzieningen et cetera. Ik kom op de moties en het amendement. Allereerst motie K.1 HvDH, Maak van Schenkviaduct een tunnel, die vraagt om een haalbaarheidsonderzoek te doen naar de realisatie van een ondergrondse verbinding tussen de centrumring van Den Haag en het Bezuidenhout. U heeft daar ook al eerder naar gevraagd. U leek trouwens ook wel te zeggen dat het Schenkviaduct volgens het voorstel een voetgangers- en fietsersovergang was. Dat gaat er wel bij komen maar het blijft gewoon een tweezijdige autoweg. Dus voor alle autoliefhebbers in de zaal - ik zie dat ik nu meteen de aandacht krijg van de heer Meinesz - zeg ik dat het gewoon mogelijk blijft om over het spoor te gaan in de auto. Toen ik het verzoek in de motie onder ogen kreeg om een onderzoek te doen naar de mogelijkheid van een tunnel ben ik eens gaan graven, niet direct voor de tunnel zelf maar wel in de archieven. Ik kwam daarbij tegen dat er in 2015, onder mijn illustere voorganger de heer De Bruijn, al een onderzoek is gedaan.

U kunt zich wellicht ook nog wel herinneren dat er toen de situatie was van: oei, het viaduct gaat niet lang meer mee. Maar toen heeft men blijkbaar een paar keer hard tegen de pilaren aangeschopt en dacht men 'dit kan nog wel wat jaren mee', waarna er gestopt is met dat verdere onderzoek. Om aan de motie te voldoen, kan ik dat onderzoek uit 2015, inclusief het verslag ervan et cetera, aan u doen toekomen. Daarbij zij wel aangegeven dat het onderzoek van toen eigenlijk alleen nog maar meer bemoeilijkt wordt door onder andere nu de Vlietlijn die daar ook een kruising heeft. Ik geloof dat we met het prijspeil van 2015 al spraken van ongeveer € 200 mln. - als je het snel zegt lijkt het weinig - en inmiddels zijn we weer tien jaar verder. Het moet dus wel haalbaar en betaalbaar zijn. Maar goed, we kunnen met deze motie uit de voeten, in de zin dat we u genoemde informatie zullen verschaffen. Dan amendement K.B SP, Ook geen fata morgana in de ontwikkelvisie. De indienster heeft zeker een punt dat we dit naar aanleiding van Centraal eigenlijk al hadden moeten aanpassen. Dus dit amendement kunnen wij van harte aan de raad laten. Dan motie K.6 SP, Geen Grotiusplaats 2.0. Nou, dat wil niemand maar het is heel goed om dat goed te onderstrepen. Er was nog enig debat over het geen actieve medewerking verlenen aan bouwplannen.

Als iets bijvoorbeeld bij het HIT binnenkomt, dan is het wel goed om aan te geven dat wanneer men het nodig vindt dat er bijvoorbeeld spelvoorzieningen of groen vanuit het Utrechtsebaanpark moeten komen, dit dan niet opgaat. Mocht dat op een andere manier wel kunnen, dan kunnen we er wel mee aan de slag. Dus deze motie kunnen we goed aan de raad laten om daarmee te gaan werken. En op een Grotiusplaats 2.0 zit niemand te wachten. Dan motie K.5 CDA, Ook grondgebonden gezinswoningen in het Bezuidenhout. In de ontwikkelstrategie willen we ook graag nader onderzoeken waar deze plekken eventueel haalbaar zijn om te realiseren en welke woningen daar dan mogelijk zijn. Op het moment dat je bredere of vierkantere bouwtorens maakt, is het vaak wat lastig om daar woningen in te maken, maar wellicht zal niet alles zo worden gebouwd. Dus we gaan dat graag onderzoeken richting de ontwikkelstrategie. Dan motie K.2 VVD, Monarch IV: parkeeroplossing via bestaande inrit. In de commissie Leefomgeving hebben we het daar ook over gehad. Ik meen dat dit was in een tweeminutendebat dat was aangevraagd door de heer Martinez van Andel. Ik heb toen ook aangegeven graag dat gesprek aan te willen gaan, wel in de wetenschap dat de raad het bestemmingsplan al heeft goedgekeurd. Dat neemt niet weg dat een goed gesprek altijd mogelijk is.

Dus ik ga het gesprek aan met het RVB, zoals ik ook al heb toegezegd in de commissie. Deze motie maakt dat expliciet. Dus oordeel raad. Joren Noorlander (D66). Voorzitter, ik had het eigenlijk al aan het begin van dit debat moeten zeggen maar ik heb mijn motie K.3 D66, Behoud de ambitie, inmiddels aangepast. Het dictum ervan luidt nu: roept het college op een bandbreedte van 1.850 tot 3.000 woningen voor dit gebied te hanteren, zoals aangegeven in de Structuurvisie CID, met inachtneming van de Haagse richtinggevende normen. De heer Ahraui is als mede-indiener van de motie toegevoegd. De voorzitter. Motie K.3 D66 is in die zin gewijzigd, dat zij thans luidt:

92

Motie K.3 D66 Behoud de ambitie (gewijzigd) De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 8 mei 2025, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Ontwikkelvisie Beatrixkwartier en Bezuidenhout-West (RIS321791). Constaterende dat: ▪ er in de Structuurvisie CID (RIS307135) 3000 woningen voor het gebied Beatrixkwartier en Bezuidenhout-West gepland staan; ▪ de woningnood enorm is en niet snel zal afnemen. Overwegende dat: ▪ het planvormingsproces voor het bouwen van nieuwe woningen al snel zo’n 7 jaar in beslag neemt; ▪ er voor de einddatum van de ontwikkelvisie wel al gesproken kan worden over het realiseren van meer dan 1850 woningen in dit gebied en dit planproces kan worden opgestart; ▪ er in dit gebied kansen zijn voor sloop/nieuwbouw, maar ook voor het optoppen van sommige bestaande complexen. Roept het college op: ▪ een bandbreedte van 1850- 3000 woningen voor dit gebied te hanteren, zoals aangegeven in de Structuurvisie CID, met inachtneming van de Haagse richtinggevende normen. En gaat over tot de orde van de dag. De gewijzigde motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Wethouder Van Asten (D66). Ja, die motie kan ik goed volgen. De motie geeft ook invulling aan het adaptief zijn richting de ontwikkelstrategie.

Het is ook goed om aan te geven dat elke woning die erbij komt ook zijn beslag heeft via de richtinggevende norm en dat er ook wel ruimte voor moet komen. Wat betreft die 1.850: we hebben het aantal grotendeels naar beneden moeten bijstellen vanwege de goede staat van de woningen van Bezuidenhout-West. De heer De Ridder gaf aan dat hij graag wat hoogstedelijker werk zou willen zien in Bezuidenhout-West. Nou, wie weet dat dat er ooit nog komt, maar tot die tijd zijn deze woningen nog goed. Met deze motie kunnen we aan de slag op het moment dat zich eventueel nog extra mogelijkheden voordoen, mits ze voldoen aan de richtinggevende normen. Dus deze motie kan ik goed aan de raad laten. Jan Willem van den Bos (PvdD). Ik vroeg mij af of het college zich dan geen zorgen maakt. In het participatieverslag wordt aangegeven dat er een maximumaantal woningen komt. Is het dan geen verwarrend signaal om zo'n motie nu te omarmen? Wethouder Van Asten (D66). Nee, dat vind ik niet. Ten eerste omdat we in het raadsvoorstel zelf al aangeven dat deze visie een adaptieve visie is, dus dat er altijd mogelijkheden kunnen ontstaan waarvan we nu nog niet weten of die zich voor gaan doen. Haag Wonen is een van de grote grondeigenaren daar met die complexen, dus we zien het ook niet heel snel gebeuren. Dus als we het al hebben over 'meer dan deze woningen' zal dat in beperkte mate zijn.

Daarbij komt dat de Structuurvisie CID natuurlijk ook een participatieproces heeft doorlopen waarbij sprake was van een groter aantal woningen. Wat ik belangrijk vind, is dat we continu het gesprek blijven aangaan als er wijzigingen plaatsvinden. Laten we ook eerlijk zijn, dit is niet het laatste moment dat we met de buurten van het CID in gesprek gaan. We gaan namelijk ook nog toewerken naar het buitenruimteplan en de ontwikkelstrategie. Als er dadelijk nog bouwprojecten zijn, zal dat natuurlijk ook nog in samenspraak met de buurt gaan gebeuren. Dus op die manier ben ik niet bang dat mensen nu van hun stoel gaan vallen en denken: wat gebeurt hier nu?

93

Lesley Arp (SP). Ik wil dan toch nog even het punt dat mevrouw Klokkenburg eerder maakte, in herinnering roepen. Zou het niet veel transparanter zijn geweest als het via een amendement was gedaan? We hebben nu dit stuk besproken waar ook heel duidelijk de afweging in staat op basis van de Haag Wonen-strategie en op basis van de participatie. Ik wil niet de intenties van de indieners in twijfel trekken maar het voelt alsof we nu via een motie een geitenpaadje maken dat niet transparant is. Waarom zou je dit voor de duidelijkheid niet beter via een amendement kunnen regelen? Want dan weet de stad ook duidelijk waar de raad staat, mits zo'n amendement een meerderheid haalt. Wethouder Van Asten (D66). Ik zit nu er nu even op te kauwen dat u mij nu vraagt welk instrument u als raad zou moeten inzetten. Ik heb graag over een heleboel dingen een mening. Ja, het vastleggen in een amendement maakt het ook weer duidelijker. Aan de andere kant: in ieder geval zolang we de heer Dubbelaar in ons midden hebben, schudt hij elk moment het RIS-nummer van een betreffende motie zo uit zijn zak; dat gaat zelfs jaren terug. Dus aan geheugen in deze raad geen gebrek. En we werken een en ander natuurlijk nog uit richting de ontwikkelstrategie, waarin dit ook nog weer vaster komt te liggen.

Het stuk zelf spreekt ook over een adaptieve mogelijkheid, in de zin dat er altijd ingespeeld kan worden op ontwikkelingen die zich eventueel nog voordoen maar die we nu niet direct voorzien. Dus het past daarin. Het is daarom ook een prima motie. Het instrument kan. Lesley Arp (SP). Voor de goede orde: ik stel het instrument zelf niet ter discussie om bijvoorbeeld collega-raadsleden te recenseren of wat dan ook. Het gaat mij echter om het volgende. Dit was een vrij fundamenteel onderwerp in de discussie in de commissie en in de discussie met de stad. Om dan ineens weer van die 1.850 naar die 3.000 te gaan, is een soort zwabber, waarvan ik dan zou zeggen dat je daar op z'n minst totaal transparant over moet zijn, zodat bewoners die hebben geparticipeerd niet later moeten horen: via een motie zijn we ineens weer de andere kant op geslagen. Ik zou dat echt een heel gek verhaal vinden richting de stad. Wethouder Van Asten (D66). Ik sta hier niet om de motie te verdedigen. Ik zie dat de aangepaste motie in ieder geval de bandbreedte geeft vanaf het aantal van 1.850 woningen tot het aantal 3.000 woningen. Daarmee wordt er ook aan voldaan dat die 1.850 prima overeind kan blijven. De motie geeft tegelijkertijd de mogelijkheid aan: als we echt die woningen nodig hebben in deze stad, waar ik goed in kan komen, dan moeten we ons niet te veel beperken.

Dit met alle voorwaarden daarbij, zoals ten aanzien van de voorzieningen, leefbaarheid, bereikbaarheid et cetera. Richting de ontwikkelstrategie zullen we merken hoeveel woningen er in de looptijd van deze visie en deze strategie mogelijk zijn. De voorzitter. Mevrouw Arp, voor de derde maal. Lesley Arp (SP). Dat is ook precies de reden waarom ik aan de heer Noorlander had gevraagd hoe ik deze motie moest duiden. Is het een motie van 'mag het een onsje meer zijn' of is het een motie waarbij we weer teruggaan naar die 3.000? Waar in de aangepaste motie dat aantal van 3.000 weer wordt genoemd, gaan bij mij alle alarmbellen rinkelen dat we toch wel een flinke draai maken ten opzichte van het gesprek met de stad. Dus dat is ook de reden waarom mijn fractie zich hierover zorgen maakt. Wethouder Van Asten (D66). Nou, een hele grote draai maken richting de stad … Ik denk dat dat nog wel meevalt. Want dan zou u ook kunnen zeggen dat we een enorme draai hebben gemaakt toen we van 3.000 naar 1.850 gingen. Als ik dan even een prikkelende stelling mag doen: toen heb ik u ook niet per se gehoord dat dát onbetrouwbaar was. Maar goed, volgens mij hebben we geen tweede termijn waarin u de indiener er verder nog over kunt bevragen, maar wellicht kunt u dat straks nog doen achter de coulissen. Wij kunnen er als college in ieder geval mee leven. De voorzitter.

Een tweede termijn is zeker nog mogelijk mocht de raad dat wensen, want we zitten nog in de eerste termijn. Hinke de Groot (CDA). Ik vind het debat erg verwarrend. Uit het participatietraject en de constatering van de beperkte ruimte in dit deel van de stad, is naar voren gekomen dat het aantal van 94

1.850 woningen beter past in Bezuidenhout-West en het Beatrixkwartier. En nu zegt de wethouder: we kunnen toch wel richting de 3.000 woningen. Hoe verhoudt dat zich dan tot de omgevingsvisie waarin staat dat we als gemeente gaan voor gematigde groei en tot de eerdere uitspraak van wethouder Van Asten om juist een rem op de woningbouw te zetten om de stad leefbaar te houden? Eerst was het 1.850 en nu is het 3.000. Wat gaan we doen? Zo veel mogelijk woningen bouwen? Of is het niet beter om eerst die 1.850 woningen te realiseren met genoeg voorzieningen? Wethouder Van Asten (D66). Het nadeel van interrupties die vrij lang doorlopen, is dat je moet gaan denken waar je als eerste op in zal gaan. U quote mij op iets wat ik niet gezegd heb, zo van: we gaan even een flinke rem op de woningbouw zetten. Nee, we gingen voor de gematigde groei. De omgevingsvisie bevat ook een groeitempo, dat voorlopig nog doorloopt tot 4.000 waarna het iets terugzakt, mede omdat we dan grote uitleggebieden hebben bebouwd. In de Structuurvisie CID zijn we uitgegaan van 3.000 woningen, waar ook de woningen van Haag Wonen bij zaten. Het is nog steeds mogelijk dat er daar een verdichting gaat plaatsvinden.

Het is namelijk de participatie van Haag Wonen geweest in dit stuk waarbij is gezegd: we zitten nog niet aan het einde van de levensduur van deze woningen, dus in de tijd tot 2040, zijn we op dit ogenblik niet voornemens om die woningen daar te gaan bouwen. Nou, dan gaan we ze niet op een andere plek neerzetten want dat past niet in dat gedeelte van Bezuidenhout. Dus de ruimte voor die woningen blijft dus nog wel degelijk beschikbaar maar waarschijnlijk zullen vanaf 2040 langzaam de plannen daarvoor kunnen worden uitgerold, zo daar dan behoefte aan is. Hinke de Groot (CDA). Het is een beetje flauw om te zeggen 'ik weet niet waar het naartoe gaat', want volgens mij is heel duidelijk waar het CDA naartoe wil, namelijk dat we naar realistische plannen gaan qua aantal woningen. Uit het participatietraject is heel duidelijk naar voren gekomen dat het gaat om 1.850 woningen als passend daar. Is het dan niet veel beter, ook qua duidelijkheid naar de stad, om dat gewoon aan te houden? Wethouder Van Asten (D66). Dan bent u dat deel over de participatie iets te beperkt aan het lezen en zou ik u willen aanraden om daar nog even naar terug te gaan, want dat geeft wel degelijk ruimte om meer te doen, maar dan wel in een tempo dat anders ligt. Want die 1.850 kan later toegevoegd worden op dat Bezuidenhout-West gedeelte. Dat staat er ook klip-en-klaar in.