RIS322584 Notulen van de raad van 8 mei 2025
Tekst van het document
We moeten dus van alles doen, maar in essentie is de gedachte van het Actieplan Kust er eentje waar de VVD heel trots op is.
33
De voorzitter. U vervolgt uw betoog. Rutger de Ridder (VVD). Ik eindigde met 'waren we er nu maar'. Dat was een mooie afsluiting, dacht ik. De voorzitter. Dan kon u die nog een keer herhalen. Door de heer De Ridder worden de volgende moties (I.5 VVD en I.6 VVD) ingediend:
Motie I.5 VVD Zet de relschoppers online De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 8 mei ter bespreking van de Raadsmededeling ongeregeldheden op Scheveningen 1 mei (RIS 322111). Constaterende dat: - op 1 mei jl. Scheveningen-Bad geteisterd werd door relschoppers; - deze relschoppers moeten worden opgespoord en berecht; - er nog geen enkele aanhouding is gedaan; - de politie ook nog geen beelden van deze relschoppers online heeft geplaatst om de opsporing te bevorderen. Overwegende dat: - we alles uit de kast moeten trekken om deze relschoppers op te sporen en te berechten; - het plaatsen van beelden van deze relschoppers bijdraagt aan de herkenbaarheid van de relschoppers en zodoende de pakkans vergroot kan worden; - het openbaar maken van de beelden daarnaast een afschrikwekkende werking heeft voor herhaling. Verzoekt de Burgemeester: - er in de driehoek op aan te dringen om de beelden van de relschoppers op Scheveningen zo snel mogelijk online te zetten zodat deze relschoppers zo snel mogelijk kunnen worden opgespoord en berecht. En gaat over tot de orde van de dag.
Motie I.6 VVD Relschoppers mogen niet ongestraft wegkomen! De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 8 mei ter bespreking van de Raadsmededeling ongeregeldheden op Scheveningen 1 mei (RIS 322111). Constaterende dat: - op 1 mei jl. Scheveningen-Bad geteisterd werd door relschoppers; - een week later nog geen enkele aanhouding is verricht; - deze relschoppers als de wiedeweerga moeten worden opgespoord en berecht. Overwegende dat: - er tal van camera’s beschikbaar zijn op en rond de boulevard die kunnen worden ingezet voor opsporing; - gezichtsherkenning een goede manier is om deze relschoppers direct in de kraag te vatten als zij zich opnieuw begeven op deze plek; - de bestaande camera’s op en rond de boulevard uitgerust zouden moeten worden met gezichtsherkenning om dit mogelijk te maken.
34
Van mening dat: - de relschoppers niet ongestraft mogen wegkomen en alle middelen moeten worden ingezet om hen op te sporen en te bestraffen. Verzoekt de Burgemeester: - de camera’s op de boulevard en rond de Palacepromenade en Kurhaus per direct uit te rusten met gezichtsherkenning zodat de relschoppers makkelijker herkend kunnen worden als zij zich opnieuw begeven op deze plek. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Dennis Groenewold (D66). Voorzitter. Eerst een persoonlijke noot. Op 1 mei was ik thuis aan het studeren voor mijn studie. Ik hoorde de sirenes en de overvliegende helikopter. Dan ga je kijken: wat is er aan de hand? De beelden die ik toen zag, hebben mij echt zo boos gemaakt over wat er in mijn dorp is gebeurd. Dat is eigenlijk bijna niet met woorden te beschrijven; dat zeiden anderen ook al. Dit is absurd; dit mag niet nog een keer gebeuren. Dat kan gewoon niet. Dan mijn inbreng namens de fractie van D66. Stel dat je ondernemer bent op de boulevard, dat het mooi weer is, dat het druk is, dat je geld kunt verdienen en dat er dan een groep jongeren komt die hebben afgesproken om voor jouw winkel te gaan rellen. Je bent gedwongen om je deuren te sluiten en ziet vervolgens ook nog dat ze met jouw terras aan de haal gaan.
Stel dat je een moeder bent die met haar dochtertje van 3 een ijsje wil gaan halen op de boulevard en ineens midden in een groep met de politie vechtende jongeren terechtkomt. Stel dat je op Scheveningen woont en blij en trots bent dat er zoveel mensen naar jouw plaatsje komen om te genieten van het mooie weer, maar dat een groep jongeren dat verpest omdat zij liever willen gaan rellen dan genieten. Het is bijna onvoorstelbaar, maar het is helaas allemaal echt gebeurd op 1 mei. Deze groep jongeren heeft al die mensen de vrijheid ontnomen om van de omgeving en het weer te genieten, heeft ondernemers de kans ontnomen om geld te verdienen en hebben veel bewoners woongenot ontnomen. Stel je voor dat je als agent op zo'n mooie zomerse dag charges moet uitvoeren omdat een groep kinderen heeft besloten dat ze met jou en met elkaar willen gaan vechten. Het is niet te geloven. Laat ik meteen al die agenten bedanken voor hun inzet die avond. Ik wens de agent en ook het paard die gewond zijn geraakt sterkte. Wat er die avond is gebeurd, is voor D66 onacceptabel. Mensen moeten op Scheveningen vrij en veilig zijn als bewoner, als toerist, als ondernemer en als ordehandhaver. Het moet voor iedereen duidelijk zijn dat dit niet kan en consequenties heeft. Hopelijk helpen de beelden om de daders te vinden, meer dan de twee die al zijn opgepakt.
Ik ben in ieder geval blij dat de eerste daders zijn opgepakt. Hopelijk volgen er nog velen. Nick Kaptheijns (PVV). Zou D66 als consequentie kunnen steunen dat we gebiedsverboden gaan instellen voor dergelijke jongeren? Er werd net gesproken over 'kinderen', maar er zaten gewoon jongeren en volwassenen bij. Dennis Groenewold (D66). Mensen die worden opgepakt, moeten volgens mij gewoon berecht worden en moeten de zwaarste straf krijgen die daarvoor staat. Wij, zeker wij als gemeenteraad, gaan niet over de straf die mensen krijgen. Op landelijk niveau kan dat misschien nog worden aangepast. Als een gebiedsverbod daarbij zit, kunnen ze een gebiedsverbod krijgen. Ik ga niet over de straf die mensen krijgen als ze door de rechter worden veroordeeld voor iets wat ze hebben gedaan. Nick Kaptheijns (PVV). Dan kan ik dus concluderen dat u niet al in beginsel negatief tegenover een gebiedsverbod staat. Dennis Groenewold (D66). D66 steunt de wet. Als de rechter uitspreekt dat iemand een gebiedsverbod krijgt en als dat binnen de wet is, zullen wij dat steunen. Ik ken de wet op dat punt ook niet helemaal uit mijn hoofd.
35
Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Het is een burgemeestersbevoegdheid, maar steunt u dan dat de burgemeester deze relschoppers een gebiedsverbod oplegt? Dennis Groenewold (D66). Als de burgemeester dat bepaalt omdat hij dat op dat moment nodig acht, zal ik hem onder die voorwaarde daarin steunen om te voorkomen dat dit nog een keer gebeurt. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Nee, wat vindt D66 zelf? Is dat nodig? Dennis Groenewold (D66). Dat is heel lastig, omdat we nog niet precies weten wat de precieze motivatie van die jongeren is geweest. Ik vind dat het recht hier zijn beloop moet krijgen en dat de burgemeester zijn werk moet doen. Ik heb er vertrouwen in dat de experts hun werk hier goed gaan doen. De voorzitter. Meneer Guernaoui, voor de derde maal. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Er is toch geen enkel excuus voor wat jongeren die geweld hebben gebruikt, daar hebben gedaan? Het gaat toch niet om de motivatie van de jongeren? Als ze veroordeeld worden, moet je gewoon een gebiedsverbod opleggen en moeten zij nooit meer terugkomen naar Scheveningen. Ik hoop dat D66 dat met Hart voor Den Haag eens is. Dennis Groenewold (D66). In essentie wel, maar ik hoop wel dat mensen ook een tweede kans kunnen krijgen. Dat is ook iets waar ik in geloof.
Als die jongeren de volgende keer naar Scheveningen komen en zich wel goed gedragen, dan kan dat, maar dit soort gedrag is niet welkom. Daar moet je ze op aanspreken en dat moet veroordeeld worden. Soms verdienen mensen ook een tweede kans. Wat was hier nu precies aan de hand? Er is op social media opgeroepen om naar Scheveningen te komen en om te gaan vechten en te rellen. Bizar! Hoe kun je daar beleid op maken als gemeente? Ik denk dat dat vrij beperkt is, ook omdat een zeer groot deel van deze groep waarschijnlijk niet eens uit Den Haag komt, maar uit de regio of van elders in het land. Dit is eigenlijk ook een ding dat landelijk opgepakt moet worden. De politie moet landelijk kunnen monitoren als dit soort signalen er zijn. Dit speelt niet alleen in Den Haag. Massimo Etalle (FVD). Ik hoor dat de heer Groenewold zegt dat een deel van de groep misschien niet eens uit Den Haag komt, maar is de heer Groenewold dan geïnteresseerd in een onderzoek naar waar deze groep vandaan komt, zodat we dit soort patronen kunnen herkennen? Dennis Groenewold (D66). Het gaat mij niet zozeer om waar die mensen vandaan komen. Het gaat erom dat wij niet gaan over wat elders in dit land gebeurt. Als duidelijk is dat ze allemaal vanuit het hele land hiernaartoe komen, gaat het mij erom dat dat punt duidelijk is.
In die zin ben ik het dus met u eens, want dan moet er landelijk actie op worden ondernomen. Massimo Etalle (FVD). Maar als zou blijken dat ze wel allemaal uit Den Haag komen, is het een heel Haags probleem en zullen we het hier dus binnen de gemeente moeten oplossen. Zou de heer Groenewold dan een onderzoek steunen om te kijken waar deze jongeren vandaan komen? Dennis Groenewold (D66). Dank voor die vraag. Ik denk dat we, als ze worden opgepakt, heel goed weten waar ze vandaan komen, want ze zullen daar ook berecht moeten worden. De signalen die ik heb gekregen toen ik de dag erna met ondernemers sprak toen ik met hen ben gaan kijken wat er allemaal is gebeurd en hoe ze het hebben ervaren, geven aan dat ze daarna allemaal niet meer naar huis konden omdat ze met de trein naar Amsterdam, Hoorn of de Achterhoek moesten. Mijn indruk is dus in ieder geval dat ze niet uit Den Haag komen. Dan is het wel belangrijk dat die signalen tijdig terechtkomen op de juiste plek. Toen ik las dat die signalen pas in de avond bekend waren, verbaasde dat me, want van de bewoners en de ondernemers heb ik begrepen dat in de middag al bekend was dat er iets broeide; dat hoorde Hart voor Den Haag dus ook toen ze daar aan het ombudsen waren. Ik heb ook gehoord dat de oproep door 36
jongeren om met elkaar te gaan rellen, online al veel eerder is gedaan, waarschijnlijk al in de ochtend. Daarom vraag ik de burgemeester hoe hij ervoor gaat zorgen dat dit soort signalen eerder bij de juiste mensen terechtkomen, zodat er tijdig gehandeld kan worden. Ik ben ook benieuwd - ik vind dit een lastige vraag, maar ik wil deze vraag toch stellen - of er rekening is gehouden met de bewoners in de woonwijken achter de boulevard. Ik heb namelijk signalen ontvangen dat toen de boulevard en de straten erachter werden leeg geveegd en de ME charges uitvoerde, de relschoppers zich de woonwijken in hebben verplaatst en dat dit ook daar de nodige overlast heeft opgeleverd. Ik snap dat je, als je op zo'n moment moet kiezen, die mensen daar misschien wegveegt, maar ik wil benadrukken dat dit ook voor de mensen daarachter problemen heeft opgeleverd. Naast de rellen is er nog iets anders misgegaan, want ik lees dat er gekozen is voor code geel. Ik ben het met de voorgaande sprekers eens dat op z'n minst code oranje beter was geweest. Ik hoor graag een reflectie daarop van het college. Ik heb namelijk ook beelden gezien van het verkeer dat vast stond, bijvoorbeeld op de Gevers Deynootweg, waardoor hulpdiensten vast kwamen te staan.
Dat is buiten de rellen die er zijn geweest ook gewoon een structureel probleem waar we echt oplossingen voor moeten vinden, want het kan niet zo zijn dat de hulpdiensten hun werk niet kunnen doen en dat een ambulance om iemands leven te redden daar niet langs kan omdat het autoverkeer daar vast staat. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Ik citeer: 'Oranje wordt gekozen als er zeer veel drukte wordt verwacht omdat het erg warm is, dus boven de 21 graden, en als veel mensen vrij zijn.' Dat betekent toch dat er een verkeerde code is gekozen? Dennis Groenewold (D66). Dat is ook precies de reden waarom ik zei dat ik verbaasd was dat er niet voor oranje is gekozen. Daarom vraag ik het college hoe het daarop reflecteert. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Dan begrijp ik dat u met 'verbaasd' eigenlijk zegt dat de verkeerde code is gekozen. Oké, helder. Dennis Groenewold (D66). Ja. In tegenstelling tot u wil ik het college nog wel de kans geven om die keuze te motiveren. Met de kennis die ik nu heb, lijkt het er in ieder geval op dat ik een andere keuze zou hebben gemaakt. Ik zeg er eerlijk bij dat het dan wel een stuk makkelijker is om een keuze te maken. De voorzitter. Meneer Guernaoui, voor de derde maal. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). De kennis was toch vooraf aanwezig? Het was warm, warmer dan 25 graden. Er waren veel vrije dagen en veel mensen waren vrij.
Dennis Groenewold (D66). Sterker nog: 1 mei is een vrije dag in het land naast ons. We hadden dus ook kunnen verwachten dat er veel mensen uit Duitsland zouden komen. Nogmaals, in die zin denk ik dat ik ook een andere keuze zou hebben gemaakt, achteraf gezegd. Laten we hopen dat er de komende tijd meer arrestaties volgen, want zonder strafrechtelijke consequenties geef je deze groep relschoppers een vrijbrief om bij de volgende oproep weer te komen rellen. Dit was geen mooie eerste zomerse dag en geen goede reclame voor Scheveningen. De komende tijd moet duidelijk worden hoe het precies zo uit de hand heeft kunnen lopen, want alleen door dat te weten kunnen we echt gaan werken aan gerichte maatregelen om dit soort bizarre excessen in de toekomst te voorkomen, zodat iedereen op Scheveningen weer de vrijheid heeft om te genieten van wat deze plek te bieden heeft, ondernemers weer de ruimte hebben om te ondernemen en bewoners weer fijn kunnen wonen, met trots op Scheveningen. Lesley Arp (SP). Voorzitter. Het college sprak vrijdagmiddag en in een recente brief zijn afkeuring uit over de rellen op Scheveningen van 1 mei.
Dat is volledig terecht, al vond de SP het opmerkelijk dat een eerste reactie van het college, al is het maar een blijk van medeleven richting kustbezoekers en ondernemers die verstrikt raakten in deze chaos, vrij lang uitbleef, terwijl landelijke bewindspersonen zich al wel in de kwestie mengden. Laat er geen misverstand over bestaan: de SP snapt dat het op een rij zetten van feiten zorgvuldigheid vraagt en tijd kost, maar als de schrik bij bewoners, bezoekers en 37
ondernemers er zo diep in zit, is het juist ook belangrijk om snel en zichtbaar betrokkenheid te tonen als college. Dat gezegd hebbende wil de SP kort vooruit- en terugkijken, allereerst met een aantal feitelijke vragen waarop mijn fractie de antwoorden mist in het feitenrelaas. De politie ontving om 19.45 uur een signaal van een oproep die op sociale media circuleerde; de heer Groenewold refereerde daar al aan. Hoelang circuleerde die oproep op dat moment al? Daarnaast heeft de locoburgemeester om 21.10 uur toestemming gegeven om de ME in te zetten. Hoe laat heeft de politie het verzoek gedaan om de ME in te zetten? Kortom: hoeveel tijd zat er tussen het verzoek en de toestemming? Het college geeft ook aan in te willen zetten op het sneller signaleren van een veranderende sfeer en het vergroten van de meldingsbereidheid. Dat lijken mij hele goede stappen, maar de grote toestroom van jongeren die de boel kwamen ontregelen, lijkt het resultaat te zijn van oproepen op sociale media. Ik ben voorzichtig met mijn woorden, omdat ik nog niet alle feiten heb; vandaar een voorzichtige duiding. Het is niet de eerste keer dat rellen in onze stad op sociale media zijn aangewakkerd.
Hebben onze driehoek en de politie in het algemeen genoeg grip op dit soort fenomenen, zowel qua kennis als qua capaciteit? Kunnen wij hierin als raad op termijn uitgebreider meegenomen worden door de driehoek? Ook de SP vindt het belangrijk dat de daders van vernieling en geweld of pogingen daartoe die op heterdaad op beeld zijn vastgelegd, hier niet straffeloos mee wegkomen, al ligt die bal natuurlijk ook bij het OM. Graag worden wij, zodra dit mogelijk is, geïnformeerd over de vraag of ook de mensen die digitaal tot wanordelijkheden hebben opgeroepen, zullen worden opgespoord en waar mogelijk aangepakt. Zodra er meer bekend is over de samenstelling van de jongeren die daar rellen hebben getrapt, moet er wat de SP betreft ook inzage komen in het netwerk daaromheen. Daarbij speelt natuurlijk ook de belangrijke vraag waar deze jongeren vandaan kwamen. De heer Groenewold hintte op basis van gesprekken met ondernemers erop dat ze uit het hele land kwamen, maar we hebben ook berichten gehoord dat het ging om rivaliserende groepen. Zeker als het om rivaliserende groepen gaat, vindt de SP het belangrijk dat we te weten komen in hoeverre jongerenwerkers en hulpverleners aangehaakt zijn bij de leefwereld van deze specifieke groepen en welke signalen zij hebben ontvangen. Ook deze kennis is wat de SP betreft belangrijk om meer grip te krijgen op dit fenomeen.
Dit debat is wat ons betreft dus een eerste duiding, maar verdient zeker gauw een vervolg zodra we alle feiten boven tafel hebben. Massimo Etalle (FVD). Voorzitter. Op donderdag 1 mei is het zomerseizoen begonnen op Scheveningen. Stoelen, stenen, koevoeten en tafels vlogen door de lucht. Burgers, ondernemers en politie zijn geterroriseerd door een enorme meute rellende jongeren. De politie heeft zich heldhaftig geweerd, maar onder de streep lijken de relschoppers als winnaar uit de bus te komen: Scheveningen vernield, toeristen voor lange tijd afgeschrikt, gratis met de tram en slechts twee aanhoudingen. Onacceptabel, zoals hier uniform klinkt uit de monden van de raadsleden, de wethouders en de burgemeester. Maar ja, wat betekent 'niet accepteren' als ik denk aan de Schilderswijkrellen van 2015, die ook 'onacceptabel' werden genoemd, als ik denk aan de rellen van 2020, die ook 'onacceptabel' genoemd zijn, en als ik denk aan de avondklokrellen, die ook 'onacceptabel' genoemd zijn, en aan de rellen na Turkije-Luxemburg, die ook 'onacceptabel' waren? Nu was er weer geweld en is het weer 'onacceptabel'.
Zeggen jullie dit omdat jullie het menen of om stemmen binnen te harken en de boel te sussen totdat iedereen het weer vergeten is? Want hoewel ik er niet aan twijfel dat de meerderheid van Den Haag dit geweld inderdaad onacceptabel vindt, kan ik moeilijk iets anders concluderen dan dat de gemeente deze streken helaas wél een beetje accepteert. We hebben hier regelmatig debatten over straatintimidatie, de sfeer op Scheveningen, verkeersveiligheid, geluidsoverlast en noem maar op. En toch scheuren nog steeds gehuurde Mercedessen door de straten, worden vrouwen nog altijd uitgemaakt voor 'hoer' of 'kech' en zijn er toch nog steeds geweldsexplosies. Ik heb de beelden bekeken en ik zie wederom hetzelfde patroon: een enorme horde allochtone jongeren die Den Haag afbreekt. Den Haag heeft één groot probleem: immigratie. Als dat niet opgelost wordt, blijven we hier 50 tinten migratiedebatten voeren tot de stad volledig afgebroken is. Ik kan er echt niets anders van maken. Op verzoek van de raad dien ik daarom de motie Wie zijn die mensen? in, geïnspireerd door de door ons allen geliefde Sigrid Kaag. Het dictum luidt: verzoekt het college te onderzoeken wat de achtergrond van de relschoppers is en inzichtelijk te maken of zij over de Nederlandse nationaliteit beschikken, hoe zij de Nederlandse 38
nationaliteit verkregen hebben en hoe zij Nederland bereikt hebben en dit te rapporteren aan de raad. Ik hoop dat deze motie ook de rest van de raad helderheid biedt over de uitdagingen van Den Haag. Laten we deze wijsheid meenemen wanneer we besluiten over de toekomst van onze stad en ons enige land. De voorzitter. Door de heer Etalle wordt de volgende motie (I.13 FVD) ingediend:
Motie I.13 FVD Wie zijn die mensen? De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 8 mei 2025, ter bespreking van de recente ordeverstoringen en de bredere problematiek rond openbare veiligheid, Constaterende, dat: ▪ op 1 mei zware rellen plaatsvonden op Scheveningen; ▪ de inwoners gebukt gaan onder dit terreur; ▪ ondernemers gebukt gaan onder dit terreur; ▪ normale strandgangers gebukt gaan onder dit terreur; ▪ het grote merendeel van de relschoppers een buitenlandse achtergrond hadden. Overwegende, dat: ▪ Scheveningen een plek is om te wonen, werken en te ontspannen; ▪ deze geweldsuitbarsting onacceptabel is. Verzoekt het college: ▪ Te onderzoeken wat de achtergrond van de relschoppers is en inzichtelijk te maken: o of zij over de Nederlandse nationaliteit beschikken; o hoe zij de Nederlandse nationaliteit verkregen hebben; o hoe zij Nederland bereikt hebben; ▪ Dit te rapporteren aan de raad. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Ik heet de mensen die net binnengekomen zijn van harte welkom. Ik heb begrepen dat zij op werksafari zijn. Zij kijken, denk ik, een aantal minuten naar ons debat hier in de raad. Dus van harte welkom. Kavish Partiman (CDA). Voorzitter. Allereerst wil ik me aansluiten bij alle woorden van waardering die zijn uitgesproken voor onze politie en hulpdiensten.
Veel respect voor deze mannen en vrouwen, die zich keer op keer onder de grootste druk en met risico voor eigen veiligheid inzetten om de orde te handhaven in onze stad. Dat handhaven van de orde blijkt nogal vaak een behoorlijke kluif te zijn. Honderden jongeren werden opgeroepen om naar onze badplaats te komen. In principe is daar niets mis mee. Op mooie dagen genieten van ons prachtige Scheveningen, een visje happen en een terrasje pakken juichen we allemaal toe, maar als het doel van de oproep is om naar Scheveningen te komen om de boel kort en klein te slaan, zijn we ze liever kwijt dan rijk. Ik ben in elk geval blij dat de minister aan het kijken is naar aanvullende maatregelen die nodig zijn. Graag hoor ik van de burgemeester wat de status is van de maatregelen en of hij een tipje van de sluier kan oplichten over de aard van deze maatregelen. Massimo Etalle (FVD). Ik hoor dat de heer Partiman zegt dat als deze jongeren naar Scheveningen komen om de boel kort en klein te slaan, hij ze liever kwijt dan rijk is. Als blijkt dat deze jongeren überhaupt naar Nederland zijn gekomen om de boel kort en klein te slaan, is de heer Partiman het er dan mee eens dat wij ze liever kwijt dan rijk zijn? 39
Kavish Partiman (CDA). Als mensen waar dan ook komen omdat ze de boel kort en klein willen slaan, zijn we ze liever kwijt dan rijk. Ik weet niet waar u op doelt. Massimo Etalle (FVD). Zal de heer Partiman dan mijn motie steunen voor een onderzoek naar de achtergrond van deze jongeren? Kavish Partiman (CDA). Nee, want ik vind het niet bevorderlijk voor de onderlinge cohesie in onze gemeenschap om mensen af te rekenen op hun achtergrond, want dan zou ik daar ook een deel van kunnen zijn omdat ik ook gewoon van migrantenafkomst ben, maar ik werk keihard en lever mijn bijdrage in deze samenleving. Ik vind dat geen terechte benadering. De voorzitter. Meneer Etalle, voor de derde maal. Massimo Etalle (FVD). Het onderzoek dient niet om mensen af te rekenen op hun achtergrond, maar om mensen af te rekenen op de vernielingen die ze aangericht hebben op Scheveningen. Als wij, om dit in de toekomst te voorkomen, willen weten waar die vernielers vandaan komen, lijkt dit mij een heel gepast onderzoek. Ik heb de heer Partiman daar volgens mij niet tussen zien staan. Ik snap zijn vrees voor zo'n onderzoek dan ook niet. Kavish Partiman (CDA). Volgens mij is de politie volop bezig met het doen van onderzoek naar wie daar is geweest en wie zich daar heeft misdragen. Ik denk dat dat de juiste plek is waar dit onderzoek gedaan moet worden.
Ik vraag mij ook af hoe het kan dat er openbare filmpjes gedeeld worden op sociale media die honderden jongeren hebben kunnen bereiken en dat wij niet in de gaten hadden dat hier iets mis zou gaan. Ik zie in de tijdlijn dat pas om 19.46 uur een signaal ontvangen wordt van een oproep op sociale media. Was dit het eerste moment waarop deze oproep gedeeld werd? Weten we nu al vanaf hoe laat deze berichten überhaupt gedeeld werden? Als dat eerder was, hoe komt het dan dat we pas op dit late tijdstip doorkregen dat er een dreiging van ongeregeldheden was? Kan de burgemeester uitleggen hoe het verzamelen van dergelijke informatie in zijn werk gaat en kan hij eventueel ook aangeven waar er tekortkomingen zijn in ons systeem, waardoor de politie te laat achter informatie komt? Terwijl we terecht kijken naar de rol van politie en opsporing, moeten we ook niet voorbijgaan aan de rol van ouders. Waar zijn zij als hun kinderen 's avonds laat in Scheveningen rondlopen en zich misdragen, stenen gooien en vernielingen aanrichten? Worden ouders eigenlijk betrokken in het traject van opsporing en afhandeling? Zo niet, waarom niet? Het lijkt mij niet onredelijk dat ook ouders op hun verantwoordelijkheid worden aangesproken. Als jongeren zo ontsporen, mogen we als samenleving ook vragen stellen aan het thuisfront. Deze jongeren zijn niet uit de lucht komen vallen. Daar zit een opvoeding achter.
Wordt daar in het vervolgtraject nog iets mee gedaan of laten we dit buiten beeld? Tot slot richt ik mij nadrukkelijk tot het Openbaar Ministerie: pak nu eindelijk door. De misdragingen en vernielingen die zich daar hebben voorgedaan, mogen niet zonder gevolgen blijven. Natuurlijk heb ik respect voor een zorgvuldig strafproces en als de politie tijd nodig heeft voor onderzoek, moet die ruimte er zijn. Maar laten we wel wezen: de beelden zijn glashelder en gezichten zijn herkenbaar, ook van de relschoppers die bijvoorbeeld bovenop een politiebus klommen. Dit moet leiden tot aanhoudingen en vervolging. Gelukkig zijn de eerste al geschied. Ik zeg dit in alle scherpte tegen het OM: een beroep op drukte, capaciteitsproblemen of personeelstekorten is onacceptabel en valt aan de samenleving niet uit te leggen. De rechtsstaat moet zichtbaar zijn op het moment dat die wordt uitgedaagd. Er is geen enkele reden, procedureel noch praktisch, om hier niet keihard tegen op te treden. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Welke extra maatregelen zijn volgens het CDA nodig om dit in de toekomst te voorkomen? Kavish Partiman (CDA). Volgens mij hebben we een groot team van deskundigen hier in het stadhuis, bij de politie en bij het Open Ministerie die daar een goede afweging in kunnen maken. Ik 40
lees in de brief van het college ook dat het daarmee bezig is. Ik hoop ook echt dat de burgemeester alvast een tipje van de sluier kan oplichten om ons te vertellen wat de effectiefste maatregelen zouden kunnen zijn die hier kunnen worden toegepast, maar de welwillendheid lees ik wel terug in die brief. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Dan zal ik mijn vraag nog simpeler maken: zijn er volgens het CDA extra maatregelen nodig om dit in de toekomst te voorkomen? Kavish Partiman (CDA). Zoals ik in de brief kan lezen, achten de veiligheidsdiensten dat noodzakelijk. Zij zijn daarmee bezig en ik steun ze daarin. De voorzitter. Meneer Guernaoui, voor de derde maal. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Volgens het CDA zijn er dus extra structurele maatregelen nodig en u wacht op het college, op de burgemeester, totdat hij daarmee komt. Kavish Partiman (CDA). Volgens mij werkt het zo dat de mensen die daar deskundig in zijn, zich daarover buigen, zodat een maatregel die wordt genomen daadwerkelijk effectief is. Volgens mij hebben we er als stad helemaal niets aan om dingen lukraak te roepen die praktisch of juridisch misschien niet uitvoerbaar zijn of die de plank totaal misslaan en niemand helpen. Adeel Mahmood (DENK). Voorzitter. Wat er op 1 mei is gebeurd in Scheveningen, kan niet.
Wat voor velen een mooie avond had moeten worden op een zomerse dag, is omgeslagen in een vervelende, angstige avond voor gezinnen, jonge kinderen, ondernemers en hulpdiensten. De veroorzakers van deze onrust, de relschoppers, dienen dan ook hard aangepakt te worden. Ik heb op 1 mei en in de nasleep daarvan verschillende werelden gezien: een wereld van gezinnen, jongeren en ouderen die aanwezig waren voor een leuke avond en van ondernemers, die angsten hebben moeten doorstaan, een wereld van de hulpdiensten, die alles op alles moesten zetten om de avond onder controle te krijgen en een wereld van verziekers van onze samenleving, de relschoppers, maar ook de massale onlinehaat richting Nederlanders met een kleur. Beide verdienen een harde afkeuring. Ik weet nog dat ik als klein kind ook weleens op Scheveningen kwam. Een keer was dat zonder mijn ouders. We waren daar met een soort buurthuis, voor een vliegtuigshow. Ik had wat guldens op zak en ik kocht een Magnum Almond. Ik schrok erg van de prijs, want die was anders dan in de buurtwinkel, maar ik had er zoveel zin in en ik moest dat ijsje gewoon hebben. De smaak van die Magnum Almond herinner ik mij nog steeds, eigenlijk omdat die zoveel kostte, maar het is een leuke herinnering aan Scheveningen.
Mijn zoontje is wat ijs betreft nog gekker dan ik, zo gek dat ik thuis mijn ijs in de vrieskast moet verstoppen in een lege diepvriesgroentedoos. Hij en mijn dochter vinden het ijs altijd weer, maar dat is een leuk spelletje thuis. Waarom vertel ik dit? Voor het eerst heb ik meegemaakt dat mijn zoontje van 6 nee zei tegen ijs en zo snel mogelijk naar huis wilde. Dat was op donderdag 1 mei. Zelfs na aandringen en op enige afstand van de relschoppers wilde hij geen ijs, want hij was bang. We gaan het herstellen, we gaan weer trampolinespringen en we gaan weer een ijsje eten op Scheveningen, maar dit was iets wat heel veel gezinnen op die bewuste avond hebben meegemaakt. Zoals ik al zei, was ik daar zelf ook aanwezig, samen met mijn kinderen en meerdere gezinnen uit de familie, met kinderwagens. We waren bewust iets later op de avond, in de hoop dat het wat rustiger zou zijn geworden. Nou, niet dus. Ik kom later terug op de crowdcontrol, maar ik was rond 20.15 uur net op de boulevard en we zagen de politie al staan in een rij met wagens en politiepaarden; ik had nog geen idee waarom. We schrokken ook van de drukte op de boulevard. Op dat moment waren er geen opstootjes zichtbaar. Het was superdruk, te druk zelfs, maar er was in mijn beleving geen sprake van een intimiderende sfeer.
We hebben ongeveer een halfuurtje gelopen op de boulevard, toen we opeens kinderen moesten vasthouden, wegtrekken en optillen omdat een menigte aan het rellen was. Je zag niet waarom en je wist niet waarom. Blijkbaar was de politie op dat moment begonnen met het verdrijven van de massa. Voor de massa jongeren leek het op een spel, dat wegrennen. Ik heb mij toen hardop afgevraagd waarom de politie in eerste instantie niet naar groepen jongeren toe was gelopen om hen te sommeren om weg te gaan en om, bij het niet opvolgen hiervan, 41
hun ID te checken en hen te bekeuren. Dat lees ik vandaag ook in een binnengekomen brief van de Scheveningse ondernemers. Kan de burgemeester hierop reageren? Waarom is er niet eerst geprobeerd om af te stappen op groepjes jongeren? Is dat iets wat we op een volgende drukke dag of een zomerse drukke dag wél kunnen doen? Want het verdrijven van een massa op de manier waarop dat ging, kwam op mij over als probleemverergerend voor de velen die er waren voor een gezellige avond, maar ook als heftig voor de capaciteit van de politie in combinatie met de menigte. Natuurlijk heb ik respect voor de afweging van de politie op dat moment. Blijkbaar had zij meer informatie dan ik, maar ik vind dit geen gekke gedachte en dat gevoel is door velen gedeeld. Mijn zusje en nichtje hadden twee dagen later nog steeds last van de stress daardoor, omdat zij geen kant op konden. De trap op naar het Kurhaus leek het meest veilige. Uiteindelijk gingen zij ook over tot het sluiten van hun hek. We moesten weg, maar dat kon niet. Mijn zusje heeft met veel stress aan een manager van het Kurhaus gevraagd of we a.u.b. door het Kurhaushotel naar buiten mochten met acht à negen kinderen. Daar werkte de aardige manager gelukkig aan mee; dus dank aan het Kurhaus daarvoor. Aan de andere kant aangekomen maakten wij weer hetzelfde mee: rellende jongeren. De filmpjes hebben we allemaal gezien.
Uiteindelijk hebben we na flink wat omlopen de auto's kunnen bereiken. We stonden heel lang vast in het verkeer om Scheveningen uit te komen. Er waren heel veel mensen die hetzelfde hebben meegemaakt, zonder steun of hulp van iemand. Ze voelden zich aan hun lot overgelaten. We lezen een soortgelijk verhaal in het AD over een moeder van een kind van 3. Toen mijn zusje vervolgens thuis aankwam en dezelfde avond en de dagen erna filmpjes bekeek op social media en uitlatingen van politici hoorde, werd zij weer geraakt: zoveel bagger en racistische drek. Ook dat moet een keer ophouden. Wat wij moeten aanpakken, is fout gedrag, of het nou zogenaamde dronken Nederlandse rijkeluiszoontjes zijn, zoals laatst nog in België, of hier op Scheveningen. Niemand moet het idee hebben dat je ermee weg kunt komen als je geweld veroorzaakt. Dan een aantal vragen. In de media is het beeld geschetst dat vooraf honderden jongeren met elkaar op de vuist gingen, dus dat daar niet toe werd opgeroepen maar dat ze daadwerkelijk met elkaar op de vuist gingen. Klopt dat beeld? Ik heb dat namelijk niet gezien. Was het gewoon drukte met misschien wat ruzie of gingen honderden jongeren daadwerkelijk met elkaar op de vuist? Graag een reactie. Dan over crowdcontrol. Parkeergarages waren in de middag al vol. Dat veranderde in de avond niet.
Hoe is hiermee rekening gehouden? In de brief staat ook dat het verkeer om 18.00 uur al vaststond. Wat is daar vervolgens mee gedaan? Gezinnen zaten urenlang vast in de auto. Nog voordat er ongeregeldheden waren, was het niet te doen om er te komen of te vertrekken. Hoe is het belang van deze bezoekers en gezinnen meegenomen? Er waren geen verkeersregelaars aanwezig om het verkeer te managen na de onrust. Ouders en kinderen waren hier de dupe van. In de brief is te lezen dat er 22 postenverkeersregelaars waren. Mijn vraag is of deze ook zijn ingezet nadat de onrust uitbrak, want waar waren deze 22 posten dan toen gezinnen weg wilden? Het is logisch dat de politie de handen vol had aan de relschoppers, maar er waren vele mensen die gewoon snel weg wilden. Tramhaltes stonden vol en het verkeer stond volledig vast. Met verkeersregelaars ter plekke was dat veel beter te managen. Dus graag een reactie hierop. De bewoners rondom wooncomplexen aan de zijde van het Palaceplein maken zich ook grote zorgen. Zij klagen over overmatige overlast, geweld, openbare dronkenschap et cetera. Het helpt ook niet dat je in de plint maar liefst vier alcoholverkooppunten hebt. De bewoners geven aan dat zichtbaar en preventief toezicht ontbreekt op deze locatie, met name als het heel druk is aan de andere kant van het strand.
Ik wil de burgemeester vragen om in de inzet ook rekening te houden met deze wooncomplexen, waar zichtbaarder toezicht meer dan gewenst is. Graag een reactie hierop. De vraag is natuurlijk ook: hoe nu verder? We gaan hier de komende periode ongetwijfeld weer een debat over voeren, maar we krijgen weer zomerse dagen en het gaat weer druk worden. Scheveningen moet gezellig en toegankelijk blijven. Ik heb op 1 mei onvoldoende gezien dat er rekening wordt gehouden met de verkeersdrukte en, als die er eenmaal is, hoe ermee wordt omgegaan om die te voorkomen. Hoe gaat u ervoor zorgen dat er op drukke dagen, voordat dingen uit de hand lopen, al de-escalerend wordt gewerkt? Is hier voldoende capaciteit voor? Onze bewoners verdienen dit niet. De bezoekers in onze stad verdienen dit niet, de ondernemers niet en de hulpdiensten al helemaal niet.
42
Janneke Holman (PvdA). Voorzitter. Wat vorige week donderdagavond op Scheveningen is gebeurd, is onacceptabel, zeg ik tegen de heer Etalle: jongeren die de confrontatie zochten met de politie, spullen van ondernemers sloopten en de eerste mooie zomerdag van het jaar voor bewoners, ondernemers en badgasten verpestten. Dank aan de burgemeester voor de brief met de tijdlijn en de feiten. Hoewel ik begrijp dat de eerste prioriteit van de politie die avond was om de openbare orde en veiligheid te herstellen, hoop ik dat alsnog meer daders worden aangehouden en dat jongeren of de ouders van jongeren zich melden bij de politie. De grote vraag is natuurlijk hoe dit heeft kunnen gebeuren. Achteraf is het natuurlijk makkelijk praten. Die disclaimer wil ik alvast geven, want met de kennis van nu hadden we het in deze zaal natuurlijk allemaal beter gedaan. Ga er maar aan staan, zou ik zeggen. Wat de PvdA betreft, ligt er nu vooral een opdracht om te onderzoeken hoe we dit kunnen voorkomen in de toekomst, welke blinde vlekken er zitten in het actieplan en hoe we Scheveningen voor iedereen een veilige en gezellige badplaats laten blijven. Toch is er een hoop te leren uit hoe dit is gelopen. Mij valt op dat in de tijdlijn in de brief pas op de avond zelf een signaal binnenkomt over de oproep op sociale media.
Als je terugzoekt op TikTok, dat het openbare topje van de ijsberg is van wat al eerder is gewisseld op Snapchat en in Telegramgroepen, zie je dat dinsdag al de eerste video's rondgaan met de boodschap dat Scheveningen op donderdag the place to be is. Dat werd overigens vaak in één adem genoemd met het strand van Nesselande bij Rotterdam, waar dezelfde avond ook opstootjes waren. Daar wil ik aan toevoegen: daarbij was de intentie niet vooraf om rellen of rotzooi te trappen, maar om er een feestje van te maken en de zomer te vieren. Verwijzingen naar de aankondiging van een spontane block party gaan al dagen van tevoren rond. Daarom vind ik het belangrijk om niet alle jongeren die avond op Scheveningen op één hoop te gooien. Het gaat om een groep relschoppers waar we hier terecht onze woede over uitspreken, maar ook om een nog grotere groep meelopers en de allergrootste groep, jongeren die hier kwamen voor een leuke avond, maar ook verzeild raakten in een situatie waarvoor ze absoluut niet naar Scheveningen waren gekomen. Daardoor rijst bij mij de vraag of de monitoring van sociale media wel op orde is.
Zitten hier genoeg mensen op die de onlinewereld snappen en die hier niet alleen naar kijken met een veiligheidsbril maar ook met een crowdcontrolbril om een inschatting te maken van de drukte? Deze informatie is belangrijk om de SUS-teams, handhaving en politie tijdig in te kunnen zetten en om onderscheid te kunnen maken tussen die groepen, zodat jongeren die hier niets mee te maken willen hebben, snel weer weg kunnen. Mijn vraag is ook of de informatie-uitwisseling tussen de veiligheidsregio's over dit soort onlinesignalen en -bewegingen op orde is, want het beeld is toch dat nieuws over waar wat te beleven valt, in ieder geval de hele Randstad rondgaat. Graag een reactie. Tot slot wil ik natuurlijk graag mijn dank uitspreken aan iedereen die donderdagavond hard heeft gewerkt om de openbare orde en veiligheid op Scheveningen te herstellen en die heeft geholpen met het opruimen van de rotzooi. Laten we ons samen inzetten voor een mooie, gezellige en rustige zomer. Nick Kaptheijns (PVV). Voorzitter. Het is donderdagavond 1 mei. De eerste zomerse dag van het strandseizoen zit er bijna op. Wat er dan gebeurt, tart elke verbeelding. Honderden straatterroristen belaagden de politie op de Scheveningse boulevard. Bakstenen, glas, terrasmeubilair en fietsen vlogen door de lucht. De politie werd in het nauw gedreven. ME en agenten te paard moesten noodgedwongen charges uitvoeren.
Badgasten kwamen knel te zitten tussen vechtende agenten en straatterroristen. Winkelcentrum Palace Promenade werd uit voorzorg gesloten en de ravage was groot. Dan heb ik het nog niet eens over het aangetaste imago van onze prachtige badplaats. Wat dit alles nog extra schrijnend maakt, is dat problemen met straatterroristen al vele jaren gaande zijn in Scheveningen. Meerdere colleges hebben deze problemen op hun bordje gehad en de raad heeft er ook al meerdere keren over gesproken, bijvoorbeeld in 2020, maar de praktijk laat zien dat er geen vooruitgang is. Ondernemers, bewoners, badgasten klagen al jaren over de terreur van voornamelijk allochtoon straattuig en smeken om maatregelen, maar er gebeurt niks. Net als in 2020 zal iedereen vandaag in deze zaal weer schande spreken van wat er is gebeurd, maar wanneer gaan we nu eindelijk eens serieuze stappen maken? De raadsmededeling van het college geeft in ieder geval geen enkel vertrouwen. Er wordt wel gesproken met bewoners en ondernemers, maar het document 43
ademt niets uit van urgentie. Dat is bij de veiligheidsmaatregelen voor de aankomende NAVO-top wel anders. Daar worden kosten noch moeite gespaard. De opmerking dat de politie die avond geen aanhouding kon verrichten omdat de focus lag op het herstellen van de openbare orde, vinden wij ronduit pijnlijk. Er zijn inmiddels maar liefst twee arrestaties verricht. Voor ieder weldenkend mens moet inmiddels glashelder zijn dat jarenlang praten, pappen en nathouden helemaal niets heeft opgeleverd. Het roer moet om. Wat ons betreft gaan de handschoenen uit en komt er een zerotolerancebeleid. Het gaat om de vraag wie de baas is op de straten in Scheveningen en Den Haag, of mensen een rustig dagje uit kunnen, of bewoners een veilige leefomgeving hebben en of ondernemers kunnen ondernemen. Wat de PVV betreft: drie overtuigende ja's. Om dit kracht bij te zetten hebben we een aantal voorstellen. In de raadsmededeling valt te lezen dat sec de samenstelling van de groep straatterroristen nog niet duidelijk is en dat de politie een opsporingsonderzoek is gestart naar de identiteit van de straatterroristen. Het is niet uitgesloten dat onder deze straatterroristen asielzoekers zaten. De PVV laat er geen twijfel over bestaan: asielzoekers die zich waar dan ook in Den Haag schuldig maken aan straatterreur, verdienen geen plaats in onze samenleving.
Daarom een motie waarvan het dictum luidt: verzoekt het college het kabinet luid en duidelijk op te roepen om asielzoekers die zich schuldig maken aan straatterreur, per direct het land uit te zetten. Waarschijnlijk zaten er bij die straatterroristen ook Haagse inwoners, waaronder minderjarigen. Ouders zijn verantwoordelijk voor hun minderjarige kinderen. Daarom is het niet meer dan logisch dat zij schade die is veroorzaakt door hun minderjarige kinderen vergoeden. De PVV dient dan ook een motie in met als dictum: verzoekt het college te onderzoeken welke mogelijkheden de gemeente Den Haag heeft om schade veroorzaakt door minderjarige straatterroristen te verhalen op hun ouders. In het geval van volwassen Haagse straatterroristen zal onderzocht moeten worden of zij, op welke manier dan ook, gemeentelijke ondersteuning krijgen. Het kan niet zo zijn dat Haagse Mohammed op donderdagavond terrassen in Scheveningen sloopt en vrijdagochtend in een sportclub zit met zijn Ooievaarspas. Dat is niet aan de samenleving uit te leggen. Daarom een motie met als dictum: verzoekt het college in kaart te brengen voor opgepakte straatterroristen of zij op welke manier dan ook gemeentelijke ondersteuning genieten en die waar mogelijk te schrappen. De PVV is natuurlijk niet naïef.
De politiecapaciteit in de regio loopt tegen haar grenzen aan en het college kan ook niet zomaar een blik extra handhavers opentrekken. De straatterreur in Scheveningen heeft echter aangetoond dat er momenten kunnen ontstaan waarop er meer handhavers nodig zijn. Door nauw samen te werken met de omliggende gemeenten in de regio zou het misschien mogelijk kunnen zijn om handhavers tussen gemeenten uit te wisselen wanneer daar behoefte aan is. Daarom een motie met als dictum: verzoekt het college te onderzoeken of er met omliggende gemeenten in de regio samengewerkt kan worden om de inzet van handhavers te kunnen opschalen indien nodig. De voorzitter. Door de heer Kaptheijns worden de volgende moties (I.1 PVV, I.2 PVV, I.3 PVV en I.4 PVV) ingediend:
Motie I.1 PVV Asielzoekers die zich schuldig maken aan straatterreur per direct het land uit De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 8 mei 2025, ter bespreking van Raadsmededeling ongeregeldheden op Scheveningen 1 mei (RIS322111) Constaterende, dat: • de exacte samenstelling van de groep straatterroristen momenteel nog niet duidelijk is en de politie een opsporingsonderzoek is gestart naar de identiteit van de straatterroristen. Overwegende, dat: • het niet uitgesloten is dat onder de straatterroristen asielzoekers zaten; 44
•
asielzoekers die zich schuldig maken aan straatterreur geen plaats in onze samenleving verdienen.
Verzoekt het college: • het kabinet luid en duidelijk op te roepen om asielzoekers die zich schuldig maken aan straatterreur per direct het land uit te zetten. En gaat over tot de orde van de dag.
Motie I.2 PVV Ouders schade laten vergoeden die is veroorzaakt door minderjarige De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 8 mei 2025, ter bespreking van Raadsmededeling ongeregeldheden op Scheveningen 1 mei (RIS322111) Constaterende, dat: • de exacte samenstelling van de groep straatterroristen momenteel nog niet duidelijk is en de politie een opsporingsonderzoek is gestart naar de identiteit van de straatterroristen. Overwegende, dat: • er waarschijnlijk Haagse inwoners bij de straatterroristen zaten, waaronder minderjarigen; • ouders verantwoordelijk zijn voor hun minderjarige kinderen en het daarom logisch is dat zij schade veroorzaakt door hun meerderjarige kinderen vergoeden. Verzoekt het college: • te onderzoeken welke mogelijkheden de gemeente Den Haag heeft om schade veroorzaakt door minderjarige straatterroristen te verhalen op hun ouders. En gaat over tot de orde van de dag.
Motie I.3 PVV Waar mogelijk inzet handhavers regionaal afstemmen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 8 mei 2025, ter bespreking van Raadsmededeling ongeregeldheden op Scheveningen 1 mei (RIS322111) Constaterende, dat: • handhavers een belangrijke bijdrage leveren aan het veilig en leefbaar maken van de gemeente Den Haag; • de gemeente te maken heeft met een beperkte politiecapaciteit in de regio en ook niet zomaar een extra blik handhavers kan opentrekken. Overwegende, dat: • de straatterreur in Scheveningen heeft aangetoond dat er momenten kunnen ontstaan dat er meer handhavers nodig zijn; • door nauw samen te werken met omliggende gemeenten in de regio er mogelijk handhavers tussen gemeenten kunnen worden uitgewisseld wanneer daar behoefte aan is. Verzoekt het college: • te onderzoeken of er met omliggende gemeenten in de regio samengewerkt kan worden om de inzet van handhavers te kunnen opschalen indien nodig. En gaat over tot de orde van de dag.
45
Motie I.4 PVV Waar mogelijk schrappen gemeentelijke ondersteuning van Haagse straatterroristenkinderen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 8 mei 2025, ter bespreking van Raadsmededeling ongeregeldheden op Scheveningen 1 mei (RIS322111) Constaterende, dat: • de exacte samenstelling van de groep straatterroristen momenteel nog niet duidelijk is en de politie een opsporingsonderzoek is gestart naar de identiteit van de straatterroristen. Overwegende, dat: • er waarschijnlijk Haagse inwoners bij de straatterroristen zaten; • het niet aan de samenleving is uit te leggen als Haagse straatterroristen gemeentelijke ondersteuning genieten. Verzoekt het college: • in kaart te brengen voor opgepakte straatterroristen of zij op welke manier dan ook gemeentelijke ondersteuning genieten en die waar mogelijk te schrappen. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Ik krijg het verzoek om een hele korte schorsing voor een sanitaire stop. Dat gaan we doen, een minuutje of twee. De vergadering wordt van 16.34 uur tot 16.38 uur geschorst. Fatima Faïd (HSP). Voorzitter. Wat een mooie zonnige dag had moeten worden, is op heftige rellen uitgelopen. De Haagse Stadspartij is niet tevreden met de tijdslijn zoals die er nu ligt.
Er zit volgens ons een groot gat tussen het moment waarop er iets werd gepost op sociale media en het politieingrijpen. Welke accounts waren dat bijvoorbeeld? We kunnen zeker begrijpen dat de politie mede daardoor extra alert was, maar wat was nou precies de aanleiding voor de politie om in te grijpen? Wat is er gebeurd? Zijn er in dit stadium al mensen door de politie meegenomen of weggestuurd? Waar waren de SUS-teams op dat moment? Ik sluit me wat dat betreft aan bij een deel van de inbreng van meneer Mahmood, want we zagen allemaal rennende jongeren door Scheveningen, maar wat er is er eigenlijk van tevoren voorgevallen? Daarnaast valt ons op dat de betrokken mensen best wel erg jong zijn en dat er ook veel jonge meisjes onderdeel uitmaakten van de groepen. De Haagse Stadspartij mist ook hierin duiding: wat betekent dit? Worden er gesprekken gevoerd met jongeren en het maatschappelijk middenveld over hoe dit zo uit de hand heeft kunnen lopen? Zo ja, kan de burgemeester dan toezeggen de raad hierover te informeren? Welke signalen waren er of zijn er over mogelijke onrust in de stad? Wat is er aan de hand? Want het duurde heel lang; de rellen duurden heel lang. Een groot deel van de jongeren is vrij jong. Hoe kan het dat men zich zo massaal urenlang tegen de politie heeft gekeerd? Wij willen dus graag weten wat de onderliggende problematiek is.
Het kan zijn dat er iets is met die ouders. Al die dingen zijn al door meerdere collega's genoemd, maar wij zijn ervan geschrokken dat zulke jonge kinderen zich zo lang massaal gekeerd hebben tegen de politie. Ik snap dat het niet gelijk morgen kan en dat dat nog allemaal uitgezocht moet worden, maar dat zouden we wel belangrijk vinden. Een ander ding heeft betrekking op de oproepen op sociale media om voor eigen rechter te spelen. Ik mag toch hopen dat dat ook gemonitord wordt.
46
Tot slot sluit ik mij aan bij de vraag op welke manier de gemeente contact heeft gezocht met de bewoners en de ondernemers op Scheveningen en wat we gaan doen om te zorgen dat Scheveningen weer op een positieve manier op de kaart staat. Massimo Etalle (FVD). Ik hoor dat mevrouw Faïd wil dat politiemensen oproepen gaan monitoren waarin frustratie wordt geuit over de rellen op Scheveningen. We zitten echter met een enorm personeelstekort bij de politie. Er zijn tot nu toe pas twee mensen aangehouden, dus ik denk dat ze wel hogere prioriteiten hebben dan het digitaal jagen op burgers die hun frustratie uitspreken over de wetteloosheid. Fatima Faïd (HSP). Ik hoor niet precies een vraag, maar ik ga die toch even zelf duiden. Volgens mij zitten we met z'n allen niet te wachten op oproepen om voor eigen rechter te spelen. Ik ga er gewoon van uit dat de politie het monitort als mensen op de socials of waar dan ook strafbare uitlatingen doen. En dan heb ik het nog niet over de racistische drek, die ook gewoon dagenlang door is gegaan. Massimo Etalle (FVD).
Klopt het dan dat mevrouw Faïd vindt dat de politie zich moet bezighouden met deze volgens haar strafbare uitingen, die duidelijk voortkomen uit frustratie over het geweld van een enorme horde allochtone jongeren, in plaats van met het opsporen van dat geweld? Er is een enorm tekort en dan moet de politie tweets gaan lezen? Dat is toch gênant? Fatima Faïd (HSP). Nou ja, volgens mij bent u zelf een beetje gênant, want u vond het een aantal weken geleden bij dat incident met die fietsen, ook op Scheveningen, schandalig dat er eigengereid opgetreden zou zijn door die jongeren. En nu zegt u ineens: nee, iedereen mag het heft in eigen hand nemen, want we zijn gefrustreerd. Ik vind dát een beetje schandalig. De voorzitter. Uiteraard via de voorzitter. Meneer Etalle, voor de derde maal. Massimo Etalle (FVD). Mevrouw Faïd is de boel behoorlijk aan het verdraaien. Ik heb schande gesproken van een geweldsdaad en niet van een tweet. Mevrouw Faïd wil dat de politie tweets gaat zitten lezen, terwijl ik mijn ergernis erover heb geuit dat er geweld is gepleegd bij het terughalen van fietsen die al dan niet gestolen zouden zijn. Fatima Faïd (HSP). Maar wij zijn van de partij die preventief wil optreden, dus ik denk dat het heel handig is dat als mensen strafbare uitlatingen doen op socials of wherever, de politie gewoon haar werk doet en optreedt, en geen onderscheid maakt. Robin Smit (PvdD).
Voorzitter. Wat zich op Scheveningen heeft afgespeeld, is heftig, beangstigend en ronduit onacceptabel voor de politie, voor handhavers en voor andere hulpverleners die tussen de rondvliegende stenen stonden, voor ondernemers die hun eigendommen vernield zagen worden, voor omwonenden die zich onveilig voelden in hun eigen straat en ook voor bezoekers die ongevraagd midden in deze chaos belandden. Ook als Partij voor de Dierenfractie willen we onze steun uitspreken voor iedereen die getroffen is rondom deze gewelddadige avond. Het is goed dat er wordt gekeken wat er misging, wat we kunnen verbeteren en of de voorbereiding voldoende was, en hoe we jongeren kunnen bereiken voordat het uit de hand loopt, alles om te voorkomen dat dit zich herhaalt. De politie is direct na de rellen een onderzoek gestart, zo blijkt ook uit de brief. Ook blijkt uit die brief dat de exacte samenstelling van de groep relschoppers nog onbekend is. Ik loop dan ook niet vooruit op de zaken voordat er meer feiten bekend zijn. Een van de insprekers gaf hier ook aan dat bewoners eerder meldingen hebben gedaan, maar ook dat er al eerder signalen waren geuit over een grimmige sfeer, bijvoorbeeld vanuit het ov. Massimo Etalle (FVD). Gaat de heer Smit dan stemmen voor de motie over een duidelijke rapportage over de samenstelling van de groep relschoppers? Robin Smit (PvdD).
Volgens mij is dat een overbodig voorstel, omdat dat al wordt gedaan.
47
Kan de burgemeester reageren op de uitspraak van een van de insprekers dat bewoners al eerder melding hebben gedaan, en op de signalen over een grimmige sfeer vanuit het ov? Kan de burgemeester daarop reageren? Kan hij erop reflecteren hoe het kan dat deze signalen niet zijn opgevangen? Hoe wordt dit meegenomen als verbeterpunt om van te leren in de toekomst? Verandert deze gebeurtenis nog iets aan de wekelijkse operationele overleggen vanuit het Actieplan Kust? De Partij voor de Dieren waarschuwt ook met klem voor het normaliseren van gezichtsherkenning op straat. Ik zeg dit specifiek in de richting van de VVD. Gezichtsherkenning voor identificatie in de openbare ruimte is een grens die wij als Partij voor de Dieren niet willen oversteken. Gezichtsherkenning op straat verandert onze samenleving van een plek waar je vrij mag zijn in een plek waar je altijd bekeken en herkend wordt, niet alleen als relschopper, maar ook als demonstrant, als journalist, als toerist of gewoon als inwoner die zich verplaatst door de stad. Rutger de Ridder (VVD). Is de heer Smit het met mij eens, of begrijpt hij mij nu wel goed, dat het er in het voorstel van de VVD niet om gaat dat iedereen zomaar herkend kan worden? Begrijpt hij dat wij juist deze relschoppers willen inladen, zodat we ze direct in de kraag kunnen vatten zodra zij weer opnieuw op Scheveningen zijn? Robin Smit (PvdD).
Los ervan dat dit überhaupt een inbreuk is op mensenrechten en privacy, maakt de technologie van gezichtsherkenning ook enorm veel fouten. Dat is dus een heel groot risico dat wij echt niet willen nemen. We moeten voorkomen dat we een samenleving worden waarin we de vrijheid op straat en de mensenrechten inruilen voor een technologische politiestaat. Laten we kiezen voor menselijke waardigheid boven geautomatiseerde en algoritmische gezichtsherkenning. Rutger de Ridder (VVD). Nou maakt meneer Smit echt een karikatuur van wat ik heb voorgesteld. Hij doet alsof de VVD zou voorstellen om van Nederland een soort politiestaat te maken. Het gaat erom dat wij bijzondere maatregelen moeten nemen voor bijzondere situaties. Dat moet meneer Smit toch ook met mij eens zijn. Robin Smit (PvdD). Nee, ik denk dat de heer De Ridder niet goed naar mij luistert. Ik vind dit een inbreuk op mensenrechten. De vraag is niet of het werkt. De vraag is vooral wat we kwijtraken. De vraag is ook hoe je ervoor zorgt dat je de fouten uit zo'n systeem haalt. Die fouten zijn gewoon immens groot. We hebben bij het toeslagenschandaal kunnen zien hoe het is gegaan met de werking van algoritmes. Dit is gewoon niet de kant die de Partij voor de Dieren op wil. Rutger de Ridder (VVD).
Nogmaals, ik heb toch echt het idee dat de Partij voor de Dieren hier iets van een karikatuur van maakt, want er zijn natuurlijk zeker mensen bij betrokken die de fouten eruit halen. Dit wordt ook al toegepast bij voetbalstadions, bijvoorbeeld om hooligans sneller te kunnen opmerken. We gaan dus niet iedereen lopen volgen. Het is bedoeld om ook wat terug te geven, namelijk de veiligheid op Scheveningen, door deze mensen van straat te halen. Robin Smit (PvdD). Ja, en precies die camera's in de voetbalstadions die de heer De Ridder aanhaalt, worden enorm bekritiseerd. Niet voor niets zorgt de AVG-wetgeving er juist voor dat we deze kant niet op gaan. Dat is precies de wetgeving die bepaalt dat we deze kant niet op moeten. Voor de Partij voor de Dieren is dit ook gewoon onbespreekbaar. Laten we kiezen voor een menselijke waardigheid … Dit heb ik al eerder gezegd, sorry. Ik zal het niet herhalen. De Partij voor de Dieren zal zich onverminderd blijven inzetten voor een menselijke aanpak. De beelden die we voorbij zagen komen over vernield materiaal zoals ruiten, fietsen en bankjes, tonen de heftigheid van die avond. Tijdens die omstandigheden zijn er ook dieren ingezet door de politie en is er een paard gewond geraakt.
Zoals u van de Partij voor de Dieren gewend bent, zult u ook vanavond weer horen dat we ons als Partij voor de Dieren blijven uitspreken tegen het gebruik van dieren door de politie.
48
Nick Kaptheijns (PVV). Ik hoor de hele tijd dat het gaat over de menselijke maat, maar hoe kunnen we recht doen aan het geweld, de vernielingen en de ellende die die avond hebben plaatsgevonden? Robin Smit (PvdD). In de brief van het college staat ook dat er maatregelen zijn genomen. En staat ook dat de politie ermee bezig is en dat het OM aan zet is. Volgens mij wordt u dus op uw wenken bediend, aangezien we dit verder aan het uitzoeken zijn. Nick Kaptheijns (PVV). Dat is een heel leuk antwoord, maar het is totaal geen antwoord op mijn vraag. De heer Smit heeft hetzelfde hele tijd over de menselijke maat binnen dit hele proces. Ik hoorde anderen al spreken over een tweede kans, voordat we überhaupt weten wat er aan de hand was of wat er gebeurd is. Ik wil daar dus toch wel iets meer over horen. Robin Smit (PvdD). De menselijke maat is gewoon dat we zorgen dat de signalen die bijvoorbeeld zijn geuit door omwonenden en ondernemers eerder aangepakt worden. Want kennelijk zijn die signalen ergens terechtgekomen, maar niet op het juiste adres. Dat is precies het punt dat ik hier maak. Ik noem ook de signalen vanuit het ov. Misschien zijn die niet bij de juiste persoon terechtgekomen of is er een andere inschatting gemaakt, maar ik kan dat nu niet beoordelen. Rutger de Ridder (VVD).
Ik hoor de heer Smit van de Partij voor de Dieren eigenlijk alleen maar zeggen dat hij dingen mínder wil. Klopt dat? Robin Smit (PvdD). Nee, dan legt de heer De Ridder mij woorden in de mond die ik niet heb gezegd. Ik heb alleen kritiek geuit op een van de voorstellen die onder anderen de heer De Ridder heeft gedaan. Rutger de Ridder (VVD). Nou, de Partij voor de Dieren wil ook dat paarden en honden niet meer worden ingezet. Dat is wel degelijk mínder, terwijl dat juist een van de twee maatregelen was die echt goed werkten. Dus als al het andere niet werkt, moeten we dat toch kunnen blijven inzetten? Robin Smit (PvdD). Ik ben eigenlijk heel erg verbaasd dat de heer De Ridder er verbaasd over is dat wij ons als Partij voor de Dieren uitspreken tegen de inzet van dieren. Wij vinden dieren gewoon geen machines. Het zijn geen machines die je in moet zetten. De voorzitter. De heer De Ridder, voor de derde maal. Rutger de Ridder (VVD). Ik concludeer dat de Partij voor de Dieren niets extra's wil doen, maar dat zij minder wil doen om deze ongeregeldheden tegen te gaan. Daarmee binden zij uiteindelijk de burgemeester de handen op de rug. Dat is de conclusie die ik trek. Dat moeten we niet doen. Robin Smit (PvdD). Ik vind het jammer, maar een van de punten die ik heb genoemd in mijn inbreng betreft de wekelijkse overleggen vanuit het Actieplan Kust.