RIS322019 Notulen van de raad van 3 april 2025

Adeel Mahmood (DENK). Dat wil ik best doen. Forum had het net over een aantal kosten voor autobezitters. Het kost allemaal heel veel geld. Vervolgens heeft meneer Mekers van D66 een aantal vragen gesteld over de kosten van de parkeervergunning bijvoorbeeld, € 8 per maand voor de eerste parkeervergunning. Maar mijn vraag was: als je al die landelijke zaken zoals benzinekosten en andere dingen waar ondernemers over gaan, erbij haalt, wat is dan precies de relatie tussen de financiën en de Parkeerstrategie die vandaag hier voorligt? Massimo Etalle (FVD). Dat de mensen bereid zijn die kosten voor de auto te betalen, toont aan dat mensen afhankelijk zijn van een auto. Anders zouden ze die niet hebben, want het is ontzettend duur. Daarom is het onverstandig om te veel parkeerplaatsen weg te halen. Mensen hebben een auto nodig om zich te verplaatsen. Niet iedereen kan op de fiets naar het stadhuis. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Ik hoorde meneer Mekers ook reageren op u: € 1 per maand voor de eerste autovergunning. Maar u zegt ook: ik ga van de ene wijk naar de andere wijk. Dus ik kan 66

zomaar van Moerwijk naar Scheveningen rijden en twee uur daar parkeren. Wat ben je dan kwijt per maand? Massimo Etalle (FVD). Voor twee uur parkeren in Scheveningen? Een hoop! Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Daarmee wil ik alleen aangeven, net zoals u, dat het belachelijk veel geld kost in Den Haag. Zeker als we alles betaald parkeren gaan maken, omdat je constant van de ene wijk naar de andere wijk moet rijden. Massimo Etalle (FVD). Ik ben het natuurlijk helemaal eens met de heer Meinesz. Op Scheveningen parkeren kost iets van € 7 per uur. Als je daar een maand lang elke dag twee uur parkeert, zit je zo aan € 500. Dat zijn enorme kosten. Dat zijn kosten die mensen maken om te kunnen leven. Lesley Arp (SP). Voorzitter. Als zijnde de enige persoon in deze raad die voor de startnotitie parkeerreferendum heeft gestemd, wilde ik toch nog even een korte inbreng doen over dit onderwerp. Als SP geven we prioriteit aan het ov, maar sommige bewoners zijn afhankelijk van de auto om naar het werk te gaan, zorg te verlenen of familie te bezoeken. Wij vinden het eigenlijk niet eerlijk om deze mensen te vragen om betaald te parkeren op plekken waar geen parkeerprobleem is. Daarom steunen wij de motie en het amendement van de ChristenUnie/SGP.

Ik denk ook dat het afschaffen van het draagvlakcriterium en de 90%-parkeerdrukmeting ook wel de wenkbrauwen zou doen fronsen bij mensen die nu forse bedragen moeten betalen voor parkeren op eigen terrein. Dat zal ook bij hen tot onbegrip leiden. Samengevat: de SP steunt het schrappen van de derde parkeervergunning, maar is tegen het schrappen van het draagvlakcriterium en de parkeerdrukmeting voor het invoeren van betaald parkeren. Daarom zal voor de SP de stemming over de voorstellen van de ChristenUnie/SGP doorslaggevend zijn voor de stemming over de Parkeerstrategie. De voorzitter. Ik geef het woord aan mevrouw Klokkenburg, voor een punt van orde, denk ik dan. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Dat klopt, voorzitter, want ik kan natuurlijk alleen maar het verhaal van de SP onderschrijven. Even voor de administratie: ik zie in het RIS zowel motie G.1 als G.2 staan. Ik heb alleen G.2 ingediend en niet G.1. Die zou dus verwijderd moeten worden uit het RIS. De voorzitter. Waarvan akte. Goed dat u het even zegt. Wij gaan ervoor zorgen dat het goed komt. Hartelijk dank. Het woord is aan de wethouder voor de beantwoording van het college. Daarna gaan we schorsen voor de dinerpauze, maar dat zal toch later worden dan zes uur. We gaan zien hoe laat het wordt. Het is een stevig debat geweest. Er zijn veel amendementen en moties ingediend. We gaan luisteren naar de wethouder.

Wethouder Kapteijns, het woord is aan u. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Voorzitter. Ik zal proberen de eetpauze op een redelijke tijd te laten starten. Maar misschien toch enkele woorden over waarom dit parkeerbeleid belangrijk is, wat het college betreft. We zien namelijk dat de stad groeit. De toename van het aantal inwoners en bezoekers zorgt voor groei van het aantal verplaatsingen naar en binnen Den Haag. De ruimte die we daarvoor beschikbaar hebben, groeit niet mee. In de Strategie Mobiliteitstransitie van een aantal jaar geleden hebben we met elkaar opgeschreven en afgesproken dat we de groei van de stad willen opvangen zonder een groei van de toename van het autoverkeer. Dat betekent dat we willen sturen op autobezit en op autogebruik. Dat is heel erg belangrijk om de stad leefbaar, maar ook bereikbaar te houden, juist voor de mensen die afhankelijk zijn van de auto. In de actualisatie van de Parkeerstrategie doen we een aantal aanscherpingen die in dat licht vrij essentieel zijn, wat het college betreft, om de groei van de stad op te kunnen vangen en de parkeeroverlast voor bewoners in veel wijken te kunnen beheersen. Voorzitter. Er waren maar een paar vragen gesteld. Die zal ik eerst beantwoorden. Dan ga ik snel naar de amendementen en de moties. De ChristenUnie vroeg technisch waarom alleen de wijzigingen in de actualisatie staan.

Dat heeft ermee te maken dat het een actualisatie is. De hele 67

Parkeerstrategie uit 2022 blijft intact, op drie onderdelen na, wat het college betreft. Omdat het een actualisatie betreft en geen wijziging of een nieuw stuk, is hiervoor gekozen. De ChristenUnie vroeg nog naar Morgenstond. Ik denk dat we daar een mooi participatieproces hebben doorlopen. De specifieke vraag was waarom niet is gekozen voor zonering. Dat heeft ermee te maken dat we graag eenduidig beleid willen. Als je kiest voor eenzelfde regime in een zo groot mogelijk gebied, dan is dat eenduidiger en ook beter te communiceren. Daarom is ervoor gekozen om dat zo te doen. DENK vroeg nog naar een aantal parkeerlocaties. Ik stel voor dat ik in de voortgangsbrief parkeren die voor de zomer komt, op die specifieke locaties inga namens het college. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Toch even over die zonering. Het is een wens van het college. Uit de participatie komt denk ik wel iets anders en het gebied kenmerkt zich al door verschillende regimes. Je zou dus ook die twee regimes in stand kunnen houden, dus eentje voor de dag en eentje voor de avond. Je had ook het gebied voor de dag kunnen uitbreiden, want volgens mij is dat ook een wens die uit de participatie kwam. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Zoals u in het participatieverslag hebt kunnen lezen, was het allemaal niet per se eenduidig.

Dat was eigenlijk ook de hoofdreden waarom het college uiteindelijk ervoor heeft gekozen om alleen in de avond betaald parkeren in te voeren. In een deel van het gebied een ander regime gaan hanteren zou echt tot meer onduidelijkheid leiden. Dat is de overweging geweest. Want bezoekers willen ook graag weten waar ze aan toe zijn. Het is beter over te brengen als je voor grotere, eenduidigere gebieden kiest. Dat is ook onderdeel van het voornemen dat we hebben. Dat staat ook in de brief die nu niet op de agenda staat, maar die wel in november bij het debat hoorde. We willen juist naar eenduidiger parkeerbeleid. In dat kader is ook in Morgenstond gekozen voor één venstertijd. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Volgens mij klopt het niet. De venstertijd zoals die nu al geldt rondom het winkelcentrum, blijft intact. Er gaan dus gewoon twee regimes gelden in dat gebied. Dus wat de wethouder zegt, klopt al niet: dat er één regime is omdat dat helderder is. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Nee, dat was het regime dat al bestond. We veranderen alleen het invoeren van het parkeren 's avonds. Dat er rondom de winkelstraten van de Leyweg al betaald parkeren was, verandert niet. Dat is ook eenduidig. Zo min mogelijk veranderen leidt ook tot eenduidiger beleid. Forum vroeg me op te reflecteren op Sartre, l'enfer, c'est les autres.

Ik denk dat Sartre vooral bedoelde dat de blik van een ander het individu beïnvloedt op een manier dat het zich geobjectiveerd voelt door het bewustzijn van de ander. Ik denk dat dat is wat Sartre ermee wilde zeggen. Ik denk dat ik de andere vragen een andere keer beantwoord. De voorzitter. Meneer Etalle wil daar nog even op door filosoferen! Massimo Etalle (FVD). Dan begrijpt de wethouder toch heel goed dat je liever in een auto zit dan in het ov? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ik denk niet Sartre daar specifiek opvattingen over had. In zijn algemeenheid denk ik dat in heel veel gevallen het ov voor heel veel mensen een heel goed alternatief is en dat voor sommige bestemmingen en voor sommige mensen de auto het beste alternatief is. We voeren juist voor de mensen die de auto nodig hebben dit parkeerbeleid. Het betekent namelijk dat je als bewoner maximale kans hebt om je auto in je eigen straat kwijt te kunnen, om me toch even tot het onderwerp te beperken. Massimo Etalle (FVD). Mijn andere vragen werden een beetje van tafel geveegd. Maar mijn belangrijkste vraag was: erkent de wethouder dat de parkeerdruk niet los gezien kan worden van de bevolkingsdichtheid en bevolkingsgroei?

68

Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Tenzij het ons lukt om het relatieve autobezit ook terug te dringen. Daar is het beleid op gebaseerd. Als het gemiddelde autobezit per huishouden hetzelfde blijft en de bevolking groeit, dan leidt dat tot meer auto's en ook meer parkeerdruk. Dat is zo en dat is de laatste jaren de situatie. Voorzitter. Ik ben bij de amendementen. Ik probeer ze te doen op volgorde van nummering. Ik begin met G.A, het amendement van de ChristenUnie: Draagvlak- en parkeerdrukmeting voor uitbreiding betaald parkeren c.q. venstertijden. Het zal, denk ik, niemand verrassen dat het college dit amendement moet ontraden. Dit is nou precies waar we van af wilden en wat eigenlijk ook al staand beleid was. Dat leggen we nu ook formeel in de Parkeerstrategie vast, als uw raad daarmee instemt. Een belangrijke reden is dat we af willen van het waterbed. We willen niet mensen eerst in de overlast zetten en dat het probleem pas een of twee jaar later wordt opgelost. We willen het probleem meteen oplossen. Bovendien, niet onbelangrijk, de effectuering van het doorvoeren van betaald parkeren zou hierdoor onzeker worden, waardoor de in de Programmabegroting 2023-2026 vastgelegde financiële prognose, die ook structureel in de meerjarenbegroting doorwerkt, onzeker zou worden. Het kan dus ook zomaar een gat slaan in de begroting. Ik wil dit amendement dus met klem ontraden.

Dan ben ik bij het amendement G.B, Participatie venstertijden. Wat dit amendement vraagt, is in feite al wat we doen. Het is eigenlijk de uitvoering van de SP-motie, wat we ook in Morgenstond en op andere plekken in de stad de facto aan het uitvoeren zijn. Als uw raad eraan hecht om dit ook in de Parkeerstrategie vast te leggen, dan kan het amendement wat het college betreft aan de raad gelaten worden. Ik zou bij G.C zijn, maar ik doe eerst even G.E, want ze gaan beide over de derde parkeervergunning en het amendement van CDA en DENK is wat verstrekkender dat het amendement van de VVD. Ik doe dus eerst even G.E, het amendement van het CDA en DENK. Leonie Gerritsen (PvdD). Even een punt van orde. Ik heb niet alle letters erbij staan. Kan de wethouder de namen van de moties oplezen, alstublieft? De voorzitter. Ja, dat zou mooi zijn, wethouder. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ja. Excuus voor de verwarring, maar ik probeer het een beetje ook in de logica van het afdoen van de amendementen te doen. G.E is het amendement van het CDA en DENK, Derde vergunning blijft mogelijk. Dit wil het college graag ontraden. Er zijn relatief niet zo veel derde vergunningen, maar ze zitten vaak wel in gebieden waar al een hoge parkeerdruk is.

Als we dit niet zouden doen, dan raakt dit, vind ik, ook aan rechtvaardigheid, want hiermee geef je bewoners die afhankelijk van een eerste auto, minder mogelijkheid om in hun eigen buurt te parkeren, omdat er mensen zijn die drie parkeervergunningen nodig hebben. Voor de derde parkeervergunning, gezien de kosten - uit een aantal interrupties werd dat al duidelijk - zijn er echt alternatieven om voor vergelijkbare bedragen niet op straat te parkeren. De noodzaak is er dus ook niet. We kunnen met het intrekken van die derde vergunning de parkeerdruk op een aantal plekken in de stad omlaag brengen. Dat draagt ook echt bij aan de leefbaarheid. Kavish Partiman (CDA). Begrijp ik goed dat de wethouder zegt dat dit amendement niet aangenomen moet worden en dat op de plekken waar nu een derde vergunning geldt, die ook gewoon ingetrokken gaat worden? Want hij geeft aan dat er veel derde vergunningen zijn - ja, die zijn al uitgegeven - op plekken waar een hoge parkeerdruk is. Ja, die druk is hoog in bepaalde wijken. Maar het gaat nu om nieuwe wijken ook, die erbij komen, want we zijn betaald parkeren aan het uitbreiden. Daar zijn er nu geen derde vergunningen en daar gaan we die ook niet meer mogelijk maken, terwijl dat ook wel wijken zijn waar dit in principe mogelijk zou zijn. Dus ik snap de redenering van de wethouder niet zo goed.

Wil hij bestaande vergunningen intrekken? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ja, dat is zoals het voorstel van het college luidt. Op het moment dat het parkeervergunningensysteem wordt ingevoerd, vervallen alle derde parkeervergunningen. Dat is de essentie van het voorstel dat op tafel ligt. Ik begrijp dus de verbazing eerlijk gezegd niet zo goed bij de heer Partiman. We gaan de derde vergunningen intrekken. Bij het invoeren van het nieuwe parkeervergunningsysteem moet namelijk iedereen een nieuwe parkeervergunning gaan aanvragen in 69

de stad. Dat gaat leiden tot een enorme opschoning van het bestand. Dan beginnen we eigenlijk weer met een schone lei. Dat betekent dat de 1.200 bestaande derde vergunningen komen te vervallen. Dat is een bewuste keuze vanwege de argumenten die ik zojuist aangaf. Kavish Partiman (CDA). Ik moet u heel eerlijk zeggen dat ik het niet zo had gelezen. Ik schrik er echt wel een beetje van dat we nu 1.200 vergunningen gaan intrekken. Betekent dit dat die 1.200 mensen hun auto's moeten gaan verkopen of dat ze elke dag betaald parkeren moeten gaan betalen omdat wij hier nu besluiten dat het gewoon niet meer mag? Dat is niet echt goed beleid. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dat is te rechtvaardigen beleid, alleen al omdat we met Den Haag ongeveer de laatste stad in heel Nederland zijn waar je een derde parkeervergunning kan krijgen. Er is geen enkele stad in de G4 die nog derde parkeervergunningen heeft. Ook in Rotterdam en in Utrecht is dit zonder al te veel problemen doorgevoerd. De voorzitter. Meneer Partiman, voor de derde maal. Kavish Partiman (CDA). Des te meer reden om dit dan niet te gaan doen. We willen hier toch geen Amsterdam worden? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Rotterdam zei ik volgens mij, niet Amsterdam.

En of we dat willen worden? Meneer Partiman doet alsof hier iets heel schokkends gebeurt, terwijl we ongeveer de laatste plek in Nederland zijn waar dit op dit moment het beleid is. Dus zo vreemd is dit niet. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). U stelt het vergunningenplafond straks vast. Als dat niet toelaat om een tweede vergunning krijgen, krijgen mensen dan hun tweede vergunning of niet? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dat is op het moment dat we vergunningenplafonds gaan invoeren. Zo ver zijn we niet. Maar in theorie is dat een van de knoppen waar je aan kan draaien, ja, dat klopt. Maar dat is de komende jaren niet aan de orde. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Nee, maar het klopt toch dat u dat wil gaan invoeren als het nieuwe parkeervergunningensysteem in werking treedt? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Als het nieuwe parkeervergunningensysteem in werking treedt, dan geeft dat ons de mogelijkheid, omdat we veel beter grip hebben op de vergunningen die uitgegeven zijn, om het aantal uitgegeven vergunningen naast het aantal beschikbare parkeerplaatsen te plotten. Dan kun je wijkgericht gaan kijken welke oplossingen mogelijk zijn in het geval de parkeerdruk veel hoger is dan wenselijk is vanuit het oogpunt van leefbaarheid. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Dat vergunningenplafond is gekoppeld aan het aantal beschikbare parkeerplekken.

Dus dat betekent eigenlijk dat als er heel veel plekken weg zijn gegaan, dat plafond natuurlijk veel dichterbij is en u dus een voordeel heeft: hoe minder plekken, hoe minder vergunningen. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Nee, daar zit geen relatie tussen. Ik vind het woord 'voordeel' ook wat misplaatst. De voorzitter. Gaat u verder. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ik kan het nog wel even kort toelichten. Je kunt gewoon objectief in kaart brengen hoe het aantal parkeervergunningen zich verhoudt tot het aantal parkeerplaatsen. Op basis daarvan kun je heel wijkgericht interventies plegen. Ik denk dat dit een heel mooie nieuwe stap is in ons parkeerbeleid.

70

De voorzitter. Meneer Meinesz, u bent volgens mij drie keer geweest op dit punt. We geven de wethouder de kans om de beantwoording voort te zetten. Dan kunt u straks nog een keer. Gaat u verder, wethouder. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Het amendement van de VVD over de derde vergunning gaat minder ver dan het andere amendement, want daarin zit een koppeling met de wijken waar een lagere parkeerdruk is. Dat vindt het college sympathiek. Toch wil het college het graag ontraden om de reden zoals ik zojuist heb aangegeven. Ook in wijken waar een lage parkeerdruk is, zijn vaak prima alternatieven voor mensen die een derde parkeervergunning nodig hebben. Ook is het college er wat huiverig voor dat die aantoonbare afhankelijkheid tot uitvoeringsproblemen gaat leiden. Het college houdt dus vast aan het oorspronkelijke raadsvoorstel en wil dit amendement van de VVD ontraden. Voorzitter. Ik ben bij amendement G.D van de VVD. Dat gaat over de motorrijder. Daar heb ik een technisch probleem mee. De VVD stelt voor een passage op te heffen in de oude Parkeerstrategie. Dat staat op dit moment eigenlijk niet op de agenda. Dat is de Parkeerstrategie uit 2022. Mijn voorstel zou zijn om dit amendement te veranderen in een motie of dat we even in de pauze overleg hebben hierover, want een amendement indienen op iets wat niet op de agenda staat, lijkt mij best ingewikkeld. De voorzitter.

Wellicht dat we even naar mevrouw Peeck kunnen gaan om daarop te reageren en te kijken wat we daarmee kunnen doen. Caroline Peeck (VVD). Via het dictum in de actualisatie worden allerlei zaken veranderd in de Parkeerstrategie. Wij doen hetzelfde met dit amendement. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ja, maar alleen de voorgestelde wijzigingen van het college zijn aan de raad voorgelegd. Om dan met terugwerkende kracht de Parkeerstrategie die in 2022 aangenomen is, te amenderen terwijl alleen de wijzigingsvoorstellen formeel op de agenda staan, lijkt me niet goed. Maar ik wil het ook gewoon inhoudelijk bekijken. Misschien kan het wel. De voorzitter. Mevrouw Peeck voegt een nieuw dictum toe. Dat lijkt mij geen enkel probleem. Dus u kunt het daar inhoudelijk verder over hebben en daar mag u met elkaar over van mening verschillen, maar mevrouw Peeck voegt een dictum toe en dat lijkt me gewoon toegestaan. Mevrouw Peeck, wilt u daar nog iets aan toevoegen? Caroline Peeck (VVD). Nee, voorzitter, dank, u heeft helemaal gelijk. Wij voegen ook iets toe. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dan slik ik deze laatste opmerking in. Excuus, voorzitter. Dan kijk ik even inhoudelijk naar dit punt. De voorzitter. Sorry, voordat we verdergaan, wil mevrouw Klokkenburg nog wat zeggen. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Dit is precies waarom ik had gevraagd waarom we zo'n gek raadsvoorstel krijgen.

Over heel veel mogen we dus niet meer praten blijkbaar. We mogen het alleen over de wijzigingen van het college hebben, terwijl we volgens mij gewoon een breed debat kunnen hebben over die Parkeerstrategie. Mijn verzoek was ook om voortaan een integraal stuk voor te leggen in plaats van alleen wijzigingen. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Daar ben ik op ingegaan, denk ik. Het is een actualisatie die slechts op enkele punten gewijzigd is. Vandaar dat het college voor deze vorm gekozen heeft. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Maar dan is het toch wel zo fair om als raad ook op zijn minst te kunnen actualiseren? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ik had al erkend dat het aan uw raad is als u het in stemming brengt. Inhoudelijk wil ik het amendement graag ontraden. Niet alleen omdat het staand beleid is uit 71

2021, 2022, maar ook omdat we dit op dit moment nog niet aan het effectueren zijn. Er loopt op dit moment een onderzoekje. Dat heb ik in de parkeervoortgangsbrief van eind vorig jaar aangekondigd. Dat onderzoek loopt nu. We zijn in kaart aan het brengen wat de mogelijkheden zijn om motoren fiscaal te belasten. Ook de punten die in dit amendement zitten, worden daarin meegenomen, zoals het ruimtebeslag van motoren. Want motoren worden nu vaak op de stoep geparkeerd. Dat leidt vaak ook tot toegankelijkheidsproblemen. We zijn dit vraagstuk integraal aan het bekijken. Als de uitkomst daarvan is dat het wenselijk is dat motoren ook in parkeervakken geparkeerd worden, dan kan het zo zijn dat het college met een voorstel komt om ook motoren fiscaal te belasten. Maar zo ver zijn we nog helemaal niet. Dus om dit op voorhand niet te willen onderzoeken, daar zou het college heel erg tegen zijn. Dit amendement wil ik dus graag ontraden. Voor de zomer zal ik in de voortgangsbrief over parkeren een update over het onderzoek aan uw raad doen toekomen. Ik stel voor dat we dan een beter en ook wat inhoudelijker debat over de voor- en nadelen van motoren onder betaald parkeren brengen, kunnen voeren. Caroline Peeck (VVD). Ik hoor het college zeggen dat er al een onderzoek loopt. Maar als het amendement aangenomen wordt, kan het onderzoek gewoon gestopt worden.

Dat scheelt geld en ambtelijke tijd. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dat klopt in theorie. Het college zou daar niet voor zijn. Wat het college betreft kunnen er heel goede argumenten om te kijken hoe we het parkeren van motoren onder het regime van betaald parkeren kunnen brengen. Daar heb ik zojuist wat over gezegd. Het amendement is dus ontraden. De voorzitter. Gaat u verder. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ik ben bij de moties. Ik doe die op de volgorde van indiening en niet meer op volgorde van nummering. De voorzitter. Als u dan wel eventjes de titel erbij zegt iedere keer? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ik zal het nummer, de titel en ook de partij vermelden. Ik begin bij motie G.17, Verander venstertijden bij de laadpalen in de hele stad, van de heer Meinesz van Hart voor Den Haag. Die vraagt om venstertijden te veranderen van 10.00 tot 22.00 uur naar 10.00 tot 17.00 uur. Die wil het college graag ontraden. We zijn een enorm kostbare laadpaleninfrastructuur aan het bouwen in de stad. We willen graag dat die laadpaleninfrastructuur goed benut wordt. Als we dit zouden doen, dan zouden we alleen maar meer laadpalen moeten aanleggen, waardoor de businesscase alleen maar slechter wordt en dit ons veel geld zou kosten. Alleen al om die reden - ik kan er nog meer aanreiken - zou ik de motie willen ontraden.

Dan ben ik bij motie G.11, Altijd parkeerdrukmeting, ook van Hart voor Den Haag. Ik wil die graag ontraden. Als we betaald parkeren invoeren, wordt er altijd al een nulmeting gedaan, behalve in de ontwikkelgebieden, omdat het daar geen voorwaarde is voor invoering. Dat zijn de gebieden waar grote bouwontwikkelingen zijn. Daar heeft het ook niet zoveel zin om op voorhand een parkeerdrukmeting te doen. Op alle andere plekken doen we het wel. Deze motie is dus ontraden. Dan ben ik bij motie G.10 van Hart voor Den Haag, Altijd draagvlakonderzoek. Deze motie wil ik sterk ontraden vanwege dezelfde argumenten als bij het amendement van de ChristenUnie. Het slaat een gat in de begroting als we het invoeren van betaald parkeren, wat al in de begroting verwerkt is, afhankelijk gaan maken van draagvlak. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Dus eigenlijk wat de heer Kapteijns hier zegt is: het is niet zo belangrijk wat de buurt vindt, wij gaan gewoon doen wat wij willen. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ik had meerdere argumenten aangereikt. Een belangrijk ander argument is dat we al veel ervaring hebben met het invoeren van betaald parkeren en dat we zien dat het draagvlak vanzelf komt als het waterbed maar in de buurt komt van de wijk waar je betaald

72

parkeren wil invoeren. Draagvlak creëren betekent dat we eerst problemen moeten veroorzaken. Het college kiest er liever voor om dat niet te doen. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Dat is wel heel raar wat u nu zegt. 'We' vinden, maar vindt u het niet belangrijk wat de stad vindt? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Vanzelfsprekend is de stem van de bewoners hierin ook belangrijk, alleen niet doorslaggevend, omdat we vanuit een visie proberen richting te geven aan hoe we met de schaarse ruimte in de stad omgaan. Dat betekent ook dat we op heel democratische wijze in deze gemeenteraad richtinggevende besluiten nemen, waarbij we dan niet per se straat voor straat een meerderheid van de mensen vragen of ze er ook achter staan. Dat is ook besturen. De voorzitter. Meneer Meinesz, voor de derde maal. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). U bent toch helemaal niet democratisch bezig, wethouder? U wil straks 1.200 derde vergunningen in gaan trekken. Dat is toch onbetrouwbaar bestuur? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dat is een andere motie. Maar het is geen onbetrouwbaar bestuur. Dat doen we omdat we vinden dat er in de schaarse-ruimtevraag die we met elkaar hebben, mensen die een derde parkeervergunning nodig hebben voor hetzelfde geld prima een alternatief kunnen vinden. Dat kan in nagenoeg alle gevallen. Voorzitter. Motie G.12 gaat over de Hofbadtoren.

Dezelfde motie is eerder ingediend in november 2024. Dus ik denk dat ik het kort ga houden. Ik wil de motie graag ontraden. We hebben voor de bewoners in de Hofbadtoren als gemeente een stap naar voren gezet. We hebben een oplossing gevonden samen met Staedion. De oplossing is dat mensen kunnen parkeren bij het zwembad, tegen hetzelfde tarief waartegen ze kunnen parkeren op het interne terrein van de woontoren. Dus deze motie wil ik graag ontraden. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Er is geen oplossing. Een heleboel bewoners die hebben meegedaan aan de loting, hebben geen parkeervergunning gehad en zitten met een probleem. Maar ook de mensen die een vergunning hebben gehad bij het Hofbad, kunnen de auto daar niet kwijt omdat daar vaak activiteiten zijn. Er zijn 45 tot 50 plekken iedere dag vrij voor de Hofbadtoren. Kunt u nu eindelijk eens wat voor die mensen gaan doen? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Het college heeft al wat voor deze mensen gedaan, ondanks dat we hier geen partij waren, wil ik nog maar eens benadrukken. Omdat hier de gelegenheid was van een gemeentelijke parkeerplaats in de directe nabijheid, hebben we daar vrijwillig 38, geloof ik, parkeerplaatsen beschikbaar gesteld voor de bewoners, voor hetzelfde tarief.

Het komt inderdaad voor - dat is de voorwaarde - dat er grote evenementen zijn in het zwembad, en dat is vaak op zaterdagmiddag, maar dat is drie, vier keer per jaar. Daar wordt actief over gecommuniceerd naar de bewoners. Dat is allemaal beheersbaar. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Maar u zadelt gewoon mensen uit een sociale huurflat die geen parkeervergunning hebben gekregen, op met verschrikkelijk veel problemen. Waarom helpt u die mensen niet? Er zijn 50 plekken vrij. Dat aantal mensen kan misschien gered worden. Waarom helpt u die mensen niet gewoon? U bent er toch ook voor de inwoners van Den Haag? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Misschien praten we langs elkaar heen, maar we hebben die mensen geholpen. We hebben voor iedereen die daar woont, een passende parkeeroplossing gevonden. Dat is ofwel parkeren op het eigen terrein en als dat niet lukt, kun je parkeren op het terrein van het zwembad. De voorzitter. Meneer Meinesz, voor de derde maal.

73

Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Als u zegt dat u alles opgelost heeft, waarom krijg ik dan iedere dag mails van mensen uit die flat die in paniek zijn en die problemen hebben daardoor? Hoe kan dat dan, als u alles opgelost heeft? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dat zijn echt andere geluiden dan dat ik ontvang. Voorzitter. Ik ben bij motie G.16, Open het parkeerterrein naast het Beachstadion in de zomer, ook van Hart voor Den Haag. Die wil ik ook graag ontraden. We hebben een heel grote, gebouwde parkeergarage laten openen bij Scheveningen Haven, 840 plekken. Dit was een tijdelijk parkeerterrein, in afwachting van een definitieve oplossing. Die is er nu. Het zou dus heel gek zijn om nu dit parkeerterrein open te laten. Het is ook niet meer nodig. De voorzitter. Meneer Meinesz, kort. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Ligt het parkeerterrein er nog? En is er een parkeerprobleem in de zomer in Scheveningen? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Het probleem in Scheveningen is vooral dat te veel mensen met de auto komen en niet per se dat er een parkeerprobleem is. Het was altijd de staande afspraak, ook met de exploitant, dat deze parkeerplaats zou verdwijnen. De motie is dus ontraden. Motie G.14, Gratis parkeren op Scheveningen in de winter van Hart voor Den Haag, wil het college ook graag ontraden. Het zal u niet verbazen.

Scheveningen is een vierseizoenenbadplaats, waar ook in de winter de nodige activiteiten zijn. Ook in de winter willen de mensen aan de Vaillantlaan graag aan een rustige straat wonen, zonder auto's die naar Scheveningen rijden waarvoor dat niet nodig is en die een alternatief zouden hebben. Door gratis parkeren daar te maken, ga je dat faciliteren en daar is het college niet voor. Ik ben bij motie G.18 van Hart voor Den Haag, Zet de actualisatie van de Parkeerstrategie on hold totdat er een uitkomst is van een Rekenkameronderzoek. Die wil het college ook graag ontraden. Sowieso lijkt het on hold zetten van de actualisatie het college een heel slecht idee, gezien de urgentie van de parkeerproblemen in de stad. Waar het gaat om een Rekenkameronderzoek: dat is natuurlijk aan uw raad. Maar het is denk ik goed om aan te geven dat de Gemeentelijke Accountantsdienst als onafhankelijke auditdienst de parkeerinkomsten toetst op rechtmatigheid en ook kijkt naar eventuele onregelmatigheidsfouten of ongeregeldheden. Dat is de wettelijke plicht die we hebben als college als onderdeel van de jaarrekening. Dus om daar een Rekenkameronderzoek naar te laten doen, heeft niet per se meerwaarde, denkt het college, dus ontraden. De voorzitter. Maar uiteindelijk is het oordeel wel aan de raad. Het is ook een verzoek aan de raad.

Prima dat het college daar dan ook wat van vindt, maar uiteindelijk is het verzoek wel aan de raad gericht en niet aan het college. Meneer Meinesz? Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Even over de vorige motie, want de wethouder begon over de Vaillantlaan. Het is juist voor mensen op de Vaillantlaan heel belangrijk dat je gratis kan parkeren in Scheveningen, dat je lekker uit kan waaien daar. Daar is het heel belangrijk voor. Ik weet niet waarom de wethouder zit te lachen hier. De voorzitter. Dit was over de vorige motie. Gaat uw gang, wethouder. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ik zat te bedenken hoe groot de afstand is van de Vaillantlaan naar het strand en dat er ook een bus rijdt. Er zijn dus voldoende alternatieven om ook zonder auto op Scheveningen te komen. Als je wel met de auto wil, is dat helemaal prima, maar dan is het gewoon betaald parkeren. En excuus, de motie over de Rekenkamer is inderdaad aan de gemeenteraad gericht. Daar had ik overheen gelezen. Maar dat is wat het college ervan vindt. Voorzitter. Motie G.13 van Hart voor Den Haag heet Geen POET als het niet moet. Ik wil die motie ook ontraden, vooral ook omdat we heel veel van wat in deze motie wordt gevraagd, eigenlijk gewoon doen. Als je je auto niet op je eigen terrein meer kwijt kan omdat je er een tuin van hebt gemaakt, heb je sowieso geen POET. Dat geldt sowieso in de hele stad. In gebieden waar de 74

parkeerdruk laag is, zoals in de Vogelwijk, hoef je dan ook je auto niet eens op je eigen oprit te zetten als je daar niet voor kiest. Dan heb je gewoon recht op een vergunning. Je betaalt dan wel het tweede tarief, maar die keuze krijgt iedereen in gebieden met een lage parkeerdruk. Dat is ongeveer wat de motie vraagt. Ik beschouw het maar als een compliment aan het college. We doen dus eigenlijk al wat de motie vraagt, maar ik wil die wel stellig ontraden. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Maar het is toch gewoon zo dat mensen met een eigen oprit hun auto op hun eigen parkeerterrein moeten zetten? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ja, dat is het uitgangspunt, maar u koppelt het hier aan een lage parkeerdruk. Bijvoorbeeld in de Vogelwijk is een lage parkeerdruk. Daar hebben we die verplichting dus niet. Ook al zou je je eerste auto op je eigen oprit kwijt kunnen, kun je alsnog een bewonersvergunning krijgen, voor het tweede tarief. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Maar dat is toch niet eerlijk, voor het tweede tarief? Wat is dit voor onzin? Waarom moeten zij een tweede vergunning betalen, terwijl er zat plek is voor de deur? Er staan honderden plekken leeg in de Vogelwijk. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Het college heeft hier de balans proberen te vinden en een financiële prikkel willen geven om je auto wel op de oprit te zetten, als je die mogelijkheid hebt.

Nogmaals, als je van je oprit een tuin hebt gemaakt, dan vervalt dat. Dan heb je geen POET. Dat doen we overal in de stad. Wat u aangaf in toelichting op uw motie, is dus in ieder geval al niet zo. Omdat we toch een prikkel in het systeem willen hebben, dat als je je auto op je eigen terrein kwijt kan, het toch doet, heeft het college gekozen voor het tweede tarief. Maar die mogelijkheid is er dus gewoon. Wat deze motie vraagt, kan dus al. De voorzitter. Meneer Meinesz, voor de derde maal. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Dus als ik het goed begrijp, als mensen een tuin hebben gemaakt van hun oprit, krijgen ze hun eerste vergunning voor op straat te parkeren? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dat heeft u goed begrepen. Voorzitter. Ik ben bij motie G.15, Onderzoek naar de oorzaak van 25% parkeerboetes, ook van Hart voor Den Haag. We hebben per jaar in Den Haag ongeveer 15 miljoen parkeertransacties. Daarvan zijn ongeveer 300.000 bezoekers die een naheffing krijgen. Dat is ongeveer 2%. Dat is laag, ook in relatie tot andere steden. Van die 2% maakt ook nog een heel laag percentage bezwaar. Als mensen bezwaar maken of in beroep gaan, dan zijn we daarna heel coulant in de afhandeling daarvan. Daar hebben we het in een debatje in de commissie ook over gehad. Dus een onderzoek is wat het college betreft niet nodig.

Er is geen enkele aanleiding om te veronderstellen dat we hier een probleem te pakken hebben. Deze motie wil ik dus ook graag ontraden. Ik ben bij de moties van de ChristenUnie. Ik neem motie G.2 en G.3 even bij elkaar. De ene vraagt om draagvlak- en parkeerdrukmeting op te nemen in de regeling en de ander om participatie venstertijden op te nemen. Ik kan er op twee manieren naar kijken. Ik kan zeggen dat de motie overbodig is, want als de Parkeerstrategie aangepast wordt, dan passen we ook de regeling aan. Ik kan de moties ook aan de raad laten, want op het moment dat we dingen gaan wijzigingen in de strategie, dan gaan we dit ook doen. Als uw raad het belangrijk vindt om dat middels een motie nog te onderstrepen, dan is dat wat het college betreft prima. Ik ben bij motie G.4. Die gaat over de VvE-vergunning. Ze heet ook VvE-vergunning. Ik zou willen vragen aan de ChristenUnie om die aan te houden. We zijn in overleg met de VvE's. Ik kan toezeggen om daar voor de zomer in de voortgangsbrief over parkeren op terug te komen. Ik had al toegezegd dat we op zoek gaan naar een oplossing. Dus wat het college betreft: aanhouden. Anders zou ik de motie graag willen ontraden, want we zitten gewoon midden in een proces. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Het is hier in het debat in november over gegaan.

Ik heb van de VvE vernomen dat zij sinds 18 november niks meer hebben gehoord vanuit het stadhuis. Het 75

enige wat ze te horen krijgen, is dat het aanbod blijft zoals het is. Dus wat de wethouder zegt, 'we zijn in overleg', klopt niet voor al die VvE's. Daarom heb ik ook die motie ingediend, om te zorgen dat in ieder geval met al die VvE's gesproken wordt. Kan de wethouder daar iets over zeggen? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Het zijn drie of vier VvE's die deze vergunning nog hebben. Hoe intensief die gesprekken zijn dat moet ik u even schuldig blijven. Dat weet ik niet precies. Maar ik zeg toe dat we voor de zomer u informeren over hoe we er met de VvE's uitgekomen zijn. Met die toezegging zou deze motie wat het college betreft aangehouden kunnen worden. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Het zijn inderdaad vier VvE's die zo'n vergunning hebben, maar ik mag hopen dat, als er gezocht wordt naar een oplossing, er ook daadwerkelijk met alle vier gesproken wordt. Dan kan het niet zo zijn dat je zegt: we hebben het er met twee over en met die andere twee niet. Zij hebben mij laten weten dat ze sinds 18 november helemaal niks meer hebben gehoord. Dan vraag ik me af hoe hoog het op het prioriteitenlijstje staat van het college. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ik neem dit signaal ter harte en ik ben met u eens dat we met alle VvE's moeten praten. Er staan heel veel dingen hoog op het prioriteitenlijstje van het college. Dit is er ook eentje van.

Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Fijn dat dit ook hoog op het prioriteitenlijstje staat. Ik ben bereid om de motie aan te houden, maar ik zal zeker een vinger aan de pols houden. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dank daarvoor. De voorzitter. Aangezien motie G.4 CU/SGP is aangehouden, maakt zij geen onderdeel meer uit van de beraadslaging. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ik ben bij motie G.9 van de ChristenUnie, Betaalbaar deelvervoer 2.0. In de Voortgangsbrief Parkeerstrategie 2024 van eind vorig jaar hebben we al aangegeven dat we aan het kijken zijn, met name in Den Haag Zuidwest, hoe we deelmobiliteit kunnen stimuleren. Dat doen we samen met woningbouwcorporaties en ook met OnzeAuto en de Vereniging Deelauto. Op dit moment is daar geen budget voor beschikbaar, moet ik erbij vermelden. Maar kijken of we een pilot kunnen doen, met name ook voor mensen met een Ooievaarspas, past daar heel goed bij. Ik kan deze motie dus aan de raad laten. Caroline Peeck (VVD). Ik moest even nadenken over wat de wethouder zei: er is geen budget, maar we gaan kijken hoe het kan. Het moet toch ergens van betaald worden? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Het dictum verzoekt om een pilot uit te werken. We zijn dus al bezig met een deelmobiliteitsproject. Dat kunnen we koppelen aan Ooievaarspashouders, want dat is dan het nieuwe element, als ik dat zo even heel grofmazig bezie.

Als dat grote budgettaire gevolgen heeft, dan zal ik dat aan uw raad melden. Maar het zal wel binnen de papieren lopen, denk ik. Caroline Peeck (VVD). Ik hoor u dus zeggen dat u een pilot gaat uitwerken waar nu al geen geld voor is. Dat lijkt me een ongelooflijk zinvolle besteding van de tijd voor ambtenaren! Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ik apprecieer deze motie. Als deze aangenomen wordt, dan gaan we ermee aan de slag. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Zijn er inmiddels al cijfers over het gebruik van de deelmobiliteit, van de deelauto? Daar vraag ik al twee, drie jaar om. Hoe succesvol is het ondertussen? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Die gegevens zijn er. Die kunt u vinden in de deelmobiliteitstrategie, die een paar maanden geleden hier door uw raad is aangenomen. Als er actuelere cijfers zijn, dan nemen we die mee in de rapportages die daarover gaan. 76

De voorzitter. Meneer Meinesz, kort. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Kunt u dan mij een keer een e-mailtje sturen met wat precies het gebruik is per inwoner van Den Haag van de deelmobiliteit, van de deelauto? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Die informatie is bekend. Die is naar uw hele raad gestuurd. Bij een volgend passend moment, misschien wel de begroting, is het college van harte bereid om hier ook weer nader over te rapporteren. De voorzitter. Meneer Meinesz, voor de derde maal, wel kort hoor! Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Ik vind het raar, want ik heb ooit eens gevraagd om cijfers te geven over de deelauto in Den Haag en die had de wethouder toen niet. Ik vind het opmerkelijk dat hij die nu wel heeft. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). De cijfers die we hebben, delen we altijd graag, zeker met uw raad. Voorzitter. Motie G.5 heet 'Een lege laadplek helpt niemand'. Die raakt een beetje aan een eerdere motie van Hart voor Den Haag. Ook deze motie wil ik graag ontraden, deels vanwege dezelfde argumenten. We investeren flink in een kostbaar laadnetwerk voor elektrische rijders in de stad. Dat wil je zo goed mogelijk benutten. Als ik dan naar deze motie kijk: juist in de gebieden waar de parkeerdruk laag is, is de noodzaak er ook niet om dit te beperken, want dan kun je met de benzineauto natuurlijk makkelijk een andere parkeerplaats vinden.

Dit gaat immers over de gebieden waar een lage parkeerdruk is. Dus deze motie wil ik graag ontraden. Ik ben bij motie G.6 van de VVD, Maak bewonersgarages ook toegankelijk voor bewoners uit de wijk. Deze motie kan ik aan de raad laten, met daarbij wat kanttekeningen. In principe hebben we als college geen zeggenschap over de restcapaciteit in bewonersgarages. We zijn wel met ParkBee onder andere in gesprek. Dat is een aanbieder. Er zijn er meerdere van. Ik kan ook andere merken noemen, maar dit is er eentje die heel actief is in Den Haag. We zijn aan het kijken waar zij parkeerplaatsen aanbieden en of het ook mogelijk zou zijn om die aan bewoners aan te bieden. Dat zou dus een invulling kunnen zijn van de uitvoering van deze motie, als die aangenomen wordt. In de voortgangsbrief zal het college daar wat meer over zeggen, mocht de motie daadwerkelijk aangenomen worden. Motie G.7, Sluit een parkeerakkoord voor efficiënt gebruik van de ruimte, is ook van de VVD. Die motie wil ik graag ontraden. We zijn op dit front ook actief. Zoals bekend, denk ik, zijn we bezig met een prijsvraag. We dagen de markt, partijen uit om met oplossingen te komen ten aanzien van parkeerplaatsen van bedrijven en organisaties waarvan we weten dat ze 's avonds vaak leegstaan, omdat tijdens kantooruren die parkeerplekken natuurlijk het meest gebruikt worden.

'Help ons, bedenk iets slims, hoe kunnen we nou die parkeerplekken gaan benutten voor bewoners?' Daar is best wat respons op. Dat gaat ook leiden tot een inventarisatie van plekken. Dat is onderdeel van de uitvraag. Dus eigenlijk zijn we hier al mee bezig. Wat deze motie specifiek vraagt, is om met MKB Den Haag en VNO-NCW West hier afspraken over te maken. Dit zijn partijen waar het college graag en veel mee spreekt, maar het college heeft niet het idee dat zij nou direct de sleutel zijn tot het ter beschikking krijgen van parkeerplaatsen van bedrijven. Dit zijn brancheorganisaties. Die gaan natuurlijk niet over de parkeerplekken van individueel aangesloten leden. Om daar een convenant mee af te sluiten, lijkt het college niet per se heel zinvol. Dus sympathiek, we doen het deels al, maar ik zou de motie toch willen ontraden. Dan ben ik bij de laatste motie. Dat is motie G.8 van D66, Bezettingsgraad in beeld. Deze motie wil het college ook ontraden. Dat raakt ook een beetje aan wat ik zojuist aangaf. De marktuitvraag die we aan het doen zijn, voorziet hier voor een deel in. Het deel wat dit wat ingewikkeld maakt, is dat het voor de gemeente eigenlijk niet doenlijk is om deze motie uit te voeren, omdat we geen mogelijkheid hebben, als we geen toestemming krijgen, om in privégarages te gaan onderzoeken wat de bezettingsgraad is.

Je kan als gemeente vragen of eigenaren van garages zelf data

77

aan willen leveren. De vraag is hoe betrouwbaar die is. Kortom, in de uitvoering lopen we tegen allerlei problemen aan waardoor deze motie toch ontraden moet worden. Peter Mekers (D66). Nou is dit debat al een aantal keren uitgesteld, dus ik snap dat er al wat onderzoek heeft kunnen plaatsvinden, omdat deze motie al langer bekend was. Maar ik daag de wethouder dan toch wel uit om te kijken of we niet op bepaalde manieren die bezettingsgraad toch beter inzichtelijk kunnen maken. Mensen betalen belasting voor hun parkeerplaats. WOZ wordt daarin meegenomen. We weten waar auto's geregistreerd staan. Als je dat alleen al aan elkaar koppelt, kun je al enig zicht krijgen op waar parkeerplaatsen leeg zouden staan of niet. Dus ik daag de wethouder uit om de motie creatief op te pakken. Hoe kun je met de data die je al hebt, dat inzichtelijk maken? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Daar zijn we dus al mee bezig, met ParkBee, maar ook met die prijsvraag. Ik denk dat we met elkaar op het goede spoor zitten. Maar wat deze motie vraagt, is ingewikkeld. Het college constateert ook dat er best een grote kans is dat deze motie aangenomen gaat worden. Mocht dat het geval zijn, dan zullen we natuurlijk kijken hoe we haar zo goed mogelijk kunnen uitvoeren. Maar het wordt lastig, omdat we geen grondslag hebben om van private garageeigenaren dit soort data op te vragen.

Maar eens met de indiener van deze motie dat dit wel een kansrijke route kan zijn. Peter Mekers (D66). Blij dat de wethouder er toch welwillend tegenover staat. Vragen staat altijd vrij, en zeker als mensen daarmee misschien zelfs nog enige inkomsten kunnen vergaren doordat ze een parkeerplaats beschikbaar stellen. En niet iedereen meldt zichzelf aan voor een prijsvraag of bij een aanbieder. Ik vind het voor de raad wel interessant om te weten waar de potentie nog zit in de stad. Ik hoop dat we inderdaad daar toch meer inzicht in gaan krijgen. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Mocht de motie aangenomen worden, dan gaan we ons best doen om daar zo veel mogelijk inzicht in te krijgen. De voorzitter. Ik constateer dat er geen behoefte is aan een tweede termijn. De beraadslaging wordt gesloten. De vergadering wordt van 18.34 uur tot 19.35 uur geschorst. Voorzitter: de heer Van Zanen. De voorzitter. Ik zie een spontaan punt van orde van de heer Mahmood. Adeel Mahmood (DENK). Voorzitter. Er worden wat lekkernijen uitgedeeld. Misschien vragen jullie je af waarom. Mede op initiatief van collega Hera Butt - die is even niet hier - en een aantal fracties willen wij vandaag Eid-al-Fitr, Suikerfeest vieren samen met de raad. Dus we delen vandaag baklava uit namens DENK, GroenLinks, D66 en de PvdA.

Als jullie het lekker vinden, waar ik natuurlijk ook van uitga: de vier lekkernijen zijn afkomstig van vier Haagse ondernemers. Dat zijn Altin Petek, Hilal Patisserie, Guleroglu en Yeşilçam. Dus als het smaakt naar meer, dan weten jullie waar jullie moeten zijn. Eet smakelijk! (Geroffel op de bankjes) De voorzitter. Dank u wel. Volgens mij is een reclame-uitzending duurder dan dit. Maar goed. Ik begrijp dat u er allemaal heel erg luidruchtig van wordt, maar we gaan nu wel stoppen. We gaan nu aandacht hebben voor agendapunt H.

78

Aan de orde is: H. Voorstel van het college inzake Voorontwerp INTHR lijn 6C (Bezuidenhout) (RIS321525). De beraadslaging wordt geopend. Peter Mekers (D66). Voorzitter. De bespreking over dit onderwerp verliep goed in de commissie. De participatie lijkt goed te zijn verlopen. De wethouder heeft een aantal zaken goed toegezegd, zoals meer ruimte voor de fietser op het Stuyvesantplein, zodat men niet het hele plein om hoeft te rijden als men linksaf wil, de andere straat in. Er is ook aandacht voor de logische looproutes van de ov-haltes, zodat de voetgangers die hun eigen route vinden, dat ook op een veilige manier kunnen doen. Richting de Laan van NOI en het station wordt nog gekeken naar hoe het zit met de dekking van de ov-lijnen. Mogelijk komt er daarover nog een motie voorbij. Al met al kan ik het kort houden. Wij zijn tevreden met het ontwerp. Leonie Gerritsen (PvdD). Voorzitter. De Partij voor de Dieren is blij dat ook op lijn 6 een toegankelijke tram zal komen te rijden. Tijdens de commissie kwamen nog een aantal zorgpunten naar voren, zoals fietsveiligheid, fietsparkeren, verplaatsbaarheid van bomen en de locatie van een gehandicaptenparkeerplaats, maar de wethouder heeft gelukkig toegezegd dat we dit terug gaan zien in het definitief ontwerp. Een ander onderwerp dat naar voren kwam, ook bij de inspraak, is de halte Stuyvesantstraat van tram 2 en bus 23.

Die is nu gesloten en wordt gemist door bewoners. HTM zegt dat die niet open hoeft, maar zij kijken niet naar alle aspecten. Aangezien er nu toch al een participatietraject loopt in die wijk over ov, leek het mijn fractie heel logisch om nog eens navraag te doen over deze halte en of die nou echt zo overbodig is als de HTM beweert en misschien toch in de toekomst heropend zou moeten worden. Daarom de volgende motie: verzoekt het college in gesprek te gaan met Wijkberaad Bezuidenhout, Voorall en andere stakeholders om de maatschappelijke functie van de halte Stuyvesantstraat in kaart te brengen; de uitkomsten van deze gesprekken en een gedegen afweging over het sluiten of openen van de halte te delen met de raad. Deze informatie zou erg van pas komen bij het bespreken van de vervoerplannen. Dus als het haalbaar is, zou het goed zijn om de resultaten daarvóór al te delen. De voorzitter. Door mevrouw Gerritsen wordt de volgende motie (H.1 PvdD) ingediend:

Motie H.1 PvdD Onderzoek nut en noodzaak halte Stuyvesantstraat De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 3 april 2025, ter bespreking van het voorstel van het college inzake Voorontwerp INTHR lijn 6C (Bezuidenhout) (RIS321525). Constaterende, dat: ▪ in het HTM Vervoerplan 2025 staat opgenomen dat halte Stuyvesantstraat (tram 2 en bus 23) wordt opgeheven; ▪ de OV situatie in Bezuidenhout verandert door het verplaatsen van een halte van lijn 6; ▪ uit participatie naar voren komt dat bewoners de halte Stuyvesantstraat missen. Overwegende, dat: ▪ HTM vooral de factoren ‘aantal reizigers’ en ‘tijdswinst’ mee laat wegen in het al dan niet sluiten van haltes; ▪ voor gebruikers ook factoren als ‘bereikbaarheid zorginstellingen’ en ‘drukke weg oversteken’ meewegen; 79

▪

de gemeente Den Haag hier ook oog voor wil hebben in het kader van toegankelijkheid.

Verzoekt het college: ▪ in gesprek te gaan met Wijkberaad Bezuidenhout, Voorall en andere stakeholders om de maatschappelijke functie van de halte Stuyvesantstraat in kaart te brengen; ▪ de uitkomsten van deze gesprekken en een gedegen afweging over het sluiten of openen van de halte te delen met de raad. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Voorzitter. Ik denk dat we inderdaad kunnen terugkijken op een mooi proces waar het gaat over de inpassing van lijn 6C in Bezuidenhout en ook een mooi resultaat. Dank aan iedereen en complimenten aan iedereen die daaraan heeft meegewerkt. Er is een motie ingediend over de halte Stuyvesantstraat door de Partij van de Dieren. Deze motie wil het college toch ontraden, met name omdat het geen betrekking heeft op dit voorontwerp. Onlangs, eerder deze week, heeft uw raad de conceptreactie van het college ontvangen op de vervoerplannen van 2026. Die gaan we nog bespreken. Dat zou de plek zijn waar we het hier dan over kunnen hebben. Ik weet niet precies wanneer dat besproken gaat worden, maar heel binnenkort. Om daarvoor al dit met de wijk te bespreken, lukt dus sowieso niet. Het heeft een vrij strak tijdpad. We hebben in het kader van het vervoerplan wel met bewoners gesproken. Ook ROVER bijvoorbeeld is een organisatie die hier aandacht voor vraagt.

Het komt dus zeker terug bij de conceptreactie op het vervoerplan dat we gaan bespreken. Dus dan is dit niet de goede plek. Ik wil de motie graag ontraden. Leonie Gerritsen (PvdD). Dan is het toch juist logisch om nu dat gesprek aan te gaan, zodat, als we dat vervoerplan bespreken, we iets hebben liggen? Fijn dat er al wat gesprekken zijn gevoerd, maar bundel dat dan en deel dat met de raad. Dan is iedereen volgens mij blij en geïnformeerd. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). We bespreken dat vervoerplan over enkele weken. Het is dus gewoon niet uitvoerbaar. We gaan dit overbrengen aan de MRDH. Het is ook het standpunt van het college dat deze halte weer open moet. We zijn het dus ook niet met elkaar oneens. Er is ook steun vanuit de stad voor om dat te vragen. We gaan dus zeker aan MRDH vragen om te heroverwegen of deze tijdelijk gesloten halte weer open kan, alleen niet op deze plek op dit moment. Leonie Gerritsen (PvdD). Oké, dan houd ik de motie aan. De voorzitter. Aangezien motie H.1 PvdD is aangehouden, maakt zij geen onderdeel meer uit van de beraadslaging. De voorzitter. Ik constateer dat er geen behoefte is aan een tweede termijn. De beraadslaging wordt gesloten. Voorzitter: de heer Sluijs.

Aan de orde is: I. Voorstel van het college inzake Zienswijze Evaluatie en doorontwikkeling GR MRDH (RIS321523). De beraadslaging wordt geopend.

80

Lotte van Basten Batenburg (VVD). Voorzitter. De Haagse VVD is kritisch op de MRDH. Samenwerking op vervoer in de regio is natuurlijk goed en is ook heel logisch in onze verstedelijkte regio. Maar op economie zien wij weinig meerwaarde en dat blijkt ook uit de evaluatie die is gedaan. Zoals aangekondigd in de commissie, heeft de VVD drie punten waarop we de zienswijze die voor ons ligt, willen aanpassen. Het eerste is een amendement dat heet Sociale veiligheid mag geen sluitpost zijn. Dat besluit om dictum I. b. als volgt aan te vullen - het gaat dan om de laatste zin in het dictumpunt: 'De beschikbare budgetten voor veiligheid mogen niet als sluitpost worden gebruikt.' En de zienswijze op pagina 4 als volgt aan te vullen - het staat midden in de tekst, u kunt het allemaal nalezen in het amendement dat is rondgestuurd: 'De ervaren (sociale) veiligheid in bus en tram is een randvoorwaarde voor goed OV en de beschikbare budgetten voor veiligheid mogen dan ook niet als sluitpost worden gebruikt.' Dat is natuurlijk belangrijk omdat we weten dat die budgetten voor ov zeer onder druk staan door beslissingen van het kabinet. Wij vinden het goed dat het college oproept, en dat wij dat als raad ook doen, om daar met kracht tegen in te blijven gaan bij het Rijk.

Maar als er dan toch bezuinigd moet worden, dan vinden wij het heel belangrijk dat die sociale veiligheid niet de sluitpost wordt op die rekening. Wij willen vanuit Den Haag alvast meegeven dat als die situatie zich gaat voordoen, wij al duidelijk stelling hebben genomen. Dit amendement is medeondertekend door Caroline Peeck. Dan een tweede amendement. Dat heet Participatie waar het hoort. Dat besluit dictum I. d. als volgt te wijzigen - dan schrappen wij alles wat er stond als d en dan voegen wij toe: 'Participatie dient te verlopen via de gemeenten die het betreft. Hiervoor dient ruimte te worden gecreëerd in besluitvormingsprocessen van de MRDH'. En om dan ook de zienswijze als volgt aan te passen - daar schrappen wij wat tekst en wij voegen toe: 'Ten slotte zijn we ten sterkste tegen de voorgenomen invulling van de participatie van het actieplan. Alle participatie dient te verlopen via de deelnemende gemeenten, zodat inwoners en ondernemers via vertrouwde kanalen hun mening kunnen geven en de gemeenteraad, als directe democratische vertegenwoordiging, deze inbreng kan meewegen in zijn zienswijze aan en handelen naar de MRDH. De MRDH dient besluitvormingsprocessen aan te passen om gemeenteraden in staat te stellen om de participatie goed vorm te geven. De actielijn participatie moet uitsluitend hierop worden gericht.

Tijdigheid van aanlevering van stukken is hierbij een belangrijk aandachtspunt.' Peter Mekers (D66). Voor een heel groot deel kan ik het amendement volgen. Ook ik erger me wel aan het korte venster dat we hebben, als raad maar ook als burgers, om te participeren op stukken die vanuit de MRDH voorliggen ter besluitvorming. Dus daar kan ik u volgen. Waar ik u dan niet helemaal in kan volgen is om te zeggen dat de participatie met de burgers helemaal bij de gemeenten moet blijven liggen, zoals die al lag. Want we zien juist bij gemeenteoverschrijdende lijnen en dergelijke dat je dan misschien twee, drie, vier verschillende participatietrajecten moet opzetten om over één lijn te praten. Dan is het toch juist logisch dat de MRDH daar de verantwoordelijkheid voor krijgt? Of zie ik dat verkeerd, mevrouw Van Basten Batenburg? Lotte van Basten Batenburg (VVD). Wij zouden dat heel erg zonde vinden. Wij kijken daar dus echt anders naar. Voor burgers, voor de gemiddelde inwoner van Den Haag, voor de gemiddelde ondernemer in Den Haag is de bekende weg participatie bij de gemeente.

Op het moment dat je daar een extra gremium, een ander orgaan en participatiestructuren aan toevoegt, dan is de vraag: hoe gaan ze daarover geïnformeerd worden, waar moeten ze dan heen? Moeten ze dan een andere gemeente toe om te kunnen inspreken, hun zienswijze te kunnen indienen et cetera? Wij vinden dat de democratische legitimiteit echt hier in onze gemeenteraad ligt. We moeten dus zorgen dat de processen van de MRDH de ruimte bieden dat wij die participatie goed kunnen voeren en dat wij ook als democratische vertegenwoordiging, die wij zijn van de stad, in staat worden gesteld om die afweging te maken. Want een zienswijze, weten we hier ook, is ook niet automatisch een aanpassing van een besluit. Dat kunnen wij hier het beste democratisch wegen voor Den Haag. Dat geldt voor andere gemeenten inderdaad in andere gemeenten. Peter Mekers (D66). Dank voor dat antwoord. Ik vraag me dan wel het volgende af. Bij de MRDH worden de besluiten genomen over bijvoorbeeld het openbaar vervoer. Dat is wettelijk zo geregeld. Zij zijn concessieverlener. Dan wil je toch ook juist dat daar mensen gehoord kunnen worden, dat daar de 81

participatie plaatsvindt en dat die daar versterkt wordt? Ik ben bang, als je dat verspreidt over 21 verschillende gemeenten, dat men niet gehoord wordt, zoals we dat ook de afgelopen jaren hebben ervaren. De MRDH doet nu een proef met zelf meereizen in bus en tram om van reizigers dingen te horen. Daar zijn de uitkomsten nog niet helemaal van bekend. Maar dat wordt op dit moment uitgevoerd. Dat lijkt me juist de toekomst van participatie, om op het beslissende niveau te kunnen participeren. Waarom ziet de VVD dat anders? Lotte van Basten Batenburg (VVD). Daar lopen volgens mij twee dingen door elkaar heen. Het is natuurlijk goed als de MRDH zelf gaat kijken wat er gebeurt in dat gebied en in die vervoersregio en dat meeweegt in de manier waarop zij zelf de politieke besluitvorming voorbereiden. Maar de echte participatie over besluiten doen wij hier. Dat kan ook alleen gewogen worden door een echte volksvertegenwoordiging en dat zijn wij. Die zitten niet in de MRDH. Dus wij willen juist die democratische legitimiteit laten lopen via de enige volksvertegenwoordiging die er is en die is op stadsniveau. Tenzij je het naar de provincie zou doen, maar daar zijn wij dan weer tegen, want dat vinden wij een ongelukkig bestuursniveau om stedelijke belangen bij neer te leggen. De voorzitter. Meneer Mekers, voor de derde maal. Peter Mekers (D66).

Dat laatste ben ik met u eens, mevrouw Van Basten Batenburg. Maar ik zie wel dat door hier lokaal te participeren er meer stappen en mogelijkheden zijn die de invloed die doorebt richting MRDH - die gaat dan via onze raad wellicht en via onze wethouders of onze adviescommissies - afzwakt dan wanneer je rechtstreeks participeert. Ik ben dus bang dat als we het zo blijven doen, per gemeente participeren, de invloed van bewoners juist minder is dan wanneer we het bij de MRDH neerleggen. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Volgens mij ziet de heer Mekers mijn intenties met het amendement niet goed. Hij zegt 'als we het zo blijven doen'. Maar wij willen het niet zo blijven doen. Wij willen het beter gaan doen. Wij willen zorgen dat daar een goede ruimte voor is, dat er echt de tijd is, zodat mensen híér kunnen inspreken, híér hun zienswijze kunnen meegeven en dat wij die dus ook beter kunnen meenemen in de MRDH. Dat kunnen we doen met een position paper, waar we het over gehad hebben, dat we beter als Den Haag stelling nemen wat we vinden dat de MRDH moet doen. Maar volgens mij kunnen wij dat als enige orgaan, want als burgers participeren bij de MRDH, bij wie doen ze dat dan? Dat doen ze bij ambtenaren of bij bestuurders, maar niet bij volksvertegenwoordigers. Daar is waar het zou moeten plaatsvinden. De voorzitter.