RIS321576 Notulen van de raad van 23 januari 2025

49

Rutger de Ridder (VVD). Ik zit toch wel met mijn oren te klapperen. Voormalig bestuurderspartij Partij van de Arbeid, die van een Woonvisie waar ze zelf voor hebben gestemd, die van 2020, zegt: ja, we hebben toen wel voorgestemd, maar ja, dat doet eigenlijk er niet toe. Hoe kan de Partij van de Arbeid dit uitleggen? Samir Ahraui (PvdA). Weet u waar mijn oren van klapperen? Bij het vorige agendapunt hebben we een prachtig betoog gehad van de heer De Ridder waarin hij alle kansen greep om minder sociale huurwoningen te realiseren. Een prachtig betoog over betaalbaar wonen, over een mix van verschillende woningtypen. En nou net in een plan waar geen enkele betaalbare woning te vinden is of, nou ja, 80% duur is, interrumpeert de heer De Ridder mij omdat hij het er allemaal niet mee eens is. Doe dan gewoon boter bij de vis en sluit u aan om die betaalbaarheid ook in Scheveningen recht te trekken. Rutger de Ridder (VVD). Ik ben gek op boter bij de vis. Van een heerlijk tongetje gebakken in de roomboter word ik als VVD'er erg blij. Maar waar het hier om gaat, is dat de Partij van de Arbeid het eigen beleid van een paar jaar geleden bij het grofvuil zet, alsof dat er niet toe zou doen.

Hoe moeten ontwikkelaars in deze stad rekenen op een gemeenteraad die daar niet mee omgaat? Dan kunt u mij iets verwijten, maar ik heb niet de Woonvisie die uw wethouder afgelopen december heeft ingediend, gesteund. U die van 2020 wel, waar dít onder valt. Samir Ahraui (PvdA). Weet u, we zijn de laatste jaren druk bezig om de regie op de woningmarkt weer terug te grijpen. We zijn al een aantal jaren bezig om de ellende van een aantal jaren geleden te herstellen. Ik zie de heer Dubbelaar lachen, maar er is veel aan de hand. Veel mensen kunnen geen betaalbare woning vinden. Kennelijk is het voor de VVD prima dat de gemiddelde verkoopprijs in Scheveningen € 750.000 is en dat dat alleen maar toegankelijk is voor mensen met een jaarinkomen van € 150.000. Ik heb de heer De Ridder niet horen praten over die betaalbaarheid, zodat iedereen in Scheveningen een woning kan vinden. Nee, waar de VVD zich zorgen over maakt, is over welke deurknopjes dit gebouw krijgt, welke kleur bakstenen we uiteindelijk gaan kiezen en welke boogjes we gaan hanteren. Ik kan u vertellen: het gebouw kan er nog zo mooi uitzien, maar als het heel mooi is aan de buitenkant, dan is het te mooi om waar te zijn, want voor heel veel Scheveningers is het uiteindelijk gewoon nog steeds niet bereikbaar. De voorzitter. Meneer De Ridder, voor de derde maal. Rutger de Ridder (VVD).

Ik vind het prachtig, hoor, dat de Partij van de Arbeid hier heel hoog op het high horse gaat zitten, maar dat is niet het punt dat ik hier maak. Ik heb het in de commissie voldoende gehad over betaalbare koop, waar mijn fractie ook heel blij mee is. Maar waar het hier om gaat, is dat de Partij van de Arbeid de plank weer volledig misslaat en totaal, maar dan ook totaal voorbijgaat aan de eigen verantwoordelijkheid als raadsfractie, waar zij mee in hebben gestemd en wat het beleid is van de gemeenteraad, en nu daar durft tegen te stemmen. Ik vind het een schande. Samir Ahraui (PvdA). Het is heel makkelijk voor een partij die net een jaar in de oppositie zit om een coalitiepartij kwalijk te gaan nemen hoe ze bestuurdersverantwoordelijkheid nemen. Was dan gewoon in de coalitie blijven zitten. Dan had u ook op een andere manier verantwoordelijkheid kunnen nemen. Ik neem mijn verantwoordelijkheid. Ik neem mijn verantwoordelijkheid voor Scheveningen. Dat doe ik op deze manier. Dennis Groenewold (D66). Ik zou van de PvdA willen weten: wat is de bedoeling van een planuitwerkingskader en waar moet de raad daarbij op letten? Samir Ahraui (PvdA). Het planuitwerkingskader laat zien of een plan aan de ruimtelijke eisen voldoet. Wij zien ook dat het plan aan de kaders voldoet. Dat heb ik ook in mijn inbreng gezegd. Ik zie ook dat we daar als gemeente weinig sturingsmogelijkheden hebben.

Maar volgens mij is het onze taak als raad om op twee dingen te controleren: of het voldoet aan de kaders, maar ook of iets wenselijk is voor de stad. Ik vind, gezien de hele opgave die we in Scheveningen hebben, ook de 50

woningen die nog steeds gecompenseerd moeten worden vanwege het Norfolkterrein, dat we Scheveningen te weinig geboden hebben. We trekken bij dit plan uiteindelijk de conclusie dat we niet anders kunnen dan tegenstemmen. Dennis Groenewold (D66). Dat ben ik gewoon niet eens met de PvdA. Die wenselijkheid leg je juist vast in je kaders en daarna moet je plannen die worden gepresenteerd, toetsen áán je kaders. Maar goed, dat is dan die bestuurlijke verantwoordelijkheid die ik wel wil nemen in een coalitie. Maar ik ben vooral benieuwd wat de PvdA dan liever wil: 20% betaalbaar daar, geen sociale woningbouw, hoe jammer ook, of helemaal liever niks? Want dat is uiteindelijk wat er gebeurt als dit plan niet doorgaat. Samir Ahraui (PvdA). Het is heel frappant. Sinds ik in deze raad zit, is dit het eerste ruimtelijke project waar ik tegen ga stemmen. Dat doe ik niet lichtzinnig. Daar denken we goed over na en dan moet de argumentatie op orde zijn. Want hoe vaak krijg ik vanuit deze zelfde raad niet de suggestie dat ik niet kritisch zou zijn op de plannen die voorliggen? Mijn partij trekt hier een grens, omdat ik vind dat op Scheveningen de nood voor betaalbare woningen zo hoog is, dat we niet anders kunnen dan tegen dit PUK stemmen. De voorzitter. Meneer Groenewold, voor de laatste maal. Dennis Groenewold (D66). Uw argumentatie is niet op orde.

Want u zegt dat er een nood is voor sociale woningbouw, maar er is een nood voor wonen, überhaupt op woningen. Wat u nu doet is zeggen: we hebben weliswaar kaders waaraan we behoren te toetsen, maar dat interesseert ons niet; wij hebben een eigen mening en daarom stemmen we tegen dit plan. Die argumentatie klopt gewoon niet. Dat valt me echt tegen van de PvdA. Samir Ahraui (PvdA). Het wordt nu wel een beetje gek. Want als ik de redeneerlijn van de heer Groenewold zou volgen, dan zou elk plan dat hier voorligt en dat voldoet aan de kaders, automatisch op steun moeten rekenen van mijn partij, omdat we dat ooit een keer met elkaar hebben afgesproken. Zo werkt het natuurlijk niet. Want als dat inderdaad de wijze is waarop we met elkaar omgaan, dan zouden we het gros van de stukken dat voldoet aan de kaders gewoon op de besluitenlijst moeten plaatsen. Dan hebben we daar geen mening over. Dan weet ik zeker dat we twaalf uur 's nachts niet halen vanavond. Dat is niet de wijze waarop ik mijn raadswerk wil invullen. Ik beoordeel alle stukken die we zien op hun merites. Dat heb ik in dit geval ook gedaan. De voorzitter. Punt van orde van de heer Groenewold. Dennis Groenewold (D66).

Het is namelijk zo: als een project voldoet aan de kaders die we hebben vastgesteld, dan besluiten wij er helemaal niet meer over, want dan hebben we erover besloten doordat we die kaders hebben vastgesteld en dan past het binnen die kaders. Dus dit verhaal was gewoon quatsch. De voorzitter. Dat was niet helemaal een punt van orde. Samir Ahraui (PvdA). Volgens mij bevestigt de heer Groenewold alleen mijn punt. We krijgen hier het ene na het andere PUK. Die beoordelen we … Voorzitter, het is een interessante manier van debatteren als meneer Groenewold erdoorheen praat. De voorzitter. Ik kom er heel eventjes tussendoor, meneer Ahraui. Meneer Groenewold, ik snap het allemaal. Maar u heeft zelf ook op deze plek gezeten. Daarbij heeft u vele malen gezegd dat we het debat voeren via de microfoon en via de voorzitter. Laten we dat ook doen, want daar wordt het voor iedereen gezelliger van. Samir Ahraui (PvdA). Ik concludeer dat er bij D66 kennelijk een vinkenlijstje afgegaan wordt en dat op basis daarvan een besluit genomen wordt. Wij proberen verder te denken in wat er nodig is voor Scheveningen. Dat doen we met dit PUK niet. 51

De voorzitter. Meneer De Ridder heeft ook nog een interruptie. Een nieuw punt? Rutger de Ridder (VVD). Is de Partij van de Arbeid met mij eens dat we hier het bestemmingsplan moeten wijzigen, dat daardoor een PUK hier voorligt en dat we ons in dat PUK moeten houden aan de nieuwe geldende kaders die ná het bestemmingsplan zijn vastgesteld? Samir Ahraui (PvdA). Een interessant procedurevraagje neemt mijn punt niet weg dat wat er ook aangepast moet worden of van welk kader we nou wel of niet afwijken, de betaalbaarheid op dit stukje in Scheveningen voor ons de reden is dat wij tegen dit voorstel gaan stemmen. Rutger de Ridder (VVD). Het punt is en blijft natuurlijk dat als we binnen de geldende hoogte en rooilijnen waren gebleven, we het hier helemaal niet over hadden gehad vandaag. Samir Ahraui (PvdA). Als we het dan überhaupt al gaan hebben over het aanpassen van die hoogte, dan kunnen we het wellicht ook met elkaar hebben over het aanpassen van de betaalbaarheid. Want als we een paar kaders gaan aanpassen, waarom zouden we dan niet de kaders voor betaalbaarheid aanpassen? De voorzitter. Meneer De Ridder, voor de laatste maal. Rutger de Ridder (VVD). Het kan zo zijn dat de Partij van de Arbeid zegt: maak er 60 meter hoogte van. Dan hoeft de ontwikkelaar zich daar niet aan te houden, want het is een maximale hoogte. Je moet niet tot 60 meter bouwen, maar dat is dan maximaal.

Dan zouden we misschien een andere hoeveelheid woningen hebben. Maar dat is niet het geval. Samir Ahraui (PvdA). Als de VVD met mij wil meewerken en zorgen dat er een hoger gebouw kan komen waarin we veel meer betaalbare woningen zouden kunnen toevoegen, vindt zij de Partij van de Arbeid aan haar zijde. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Het college waar de Partij van de Arbeid onderdeel van is, komt met een voorstel naar de raad dat voldoet aan de kaders. De Partij van de Arbeid bekritiseert dat. Maar ik heb niet gezien dat er voorstellen worden ingediend vandaag door de Partij van de Arbeid om iets te wijzigen. Of heb ik dat gemist? Samir Ahraui (PvdA). De afgelopen dagen - de heer Dubbelaar weet dat ook - heb ik flink lopen zoeken naar manieren om dit plan nog aan te passen. Ik heb net ook al in mijn betoog gezegd dat ik zie dat het college en wij dan ook als raad heel weinig sturingsmogelijkheden hebben op dit plot. Ik had hier met liefde heel veel amendementen willen indienen. Als de heer Dubbelaar met mij mee wil doen in tweede termijn, kunnen we die vast nog wel even tikken om het woningbouwprogramma hier alsnog te wijzigen. Maar ik zie ook dat dat op dit moment niet heel realistisch is. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Hart voor Den Haag wil dat hier zo snel mogelijk gebouwd wordt, omdat het hier al zeven jaar braak ligt.

Maar ik begrijp dat de Partij van de Arbeid een voorstel van het college waar de Partij van de Arbeid zelf onderdeel van is, bekritiseert - een voorstel dat voldoet aan de kaders - en vandaag dus geen enkel voorstel inbrengt om dat te wijzigen. Dat is eigenlijk wel heel raar, meneer Ahraui. Samir Ahraui (PvdA). Ik vind het heel frappant dat ik van Hart voor Den Haag hoor dat ik moet ophouden met kritisch zijn op collegevoorstellen, terwijl de Partij van de Arbeid de afgelopen jaren constant de maat is genomen omdat zij niet dualistisch zou werken en niet kritisch zou zijn op het college. Nu ben ik dat een keer, nu ben ik een keer kritisch op een voorstel, en is het ook niet goed. Ik hoor het wel de volgende keer als ik hier weer een collegevoorstel steun, dat de heer Dubbelaar gaat zeggen dat het dan weer niet goed is en dat ik niet kritisch genoeg naar het voorstel kijk. Ik kan dus niet zo heel veel met deze interruptie. Ik heb het voorstel inhoudelijk beoordeeld en ben tot een 52

afweging gekomen. Die wijkt af, inderdaad, van het voorstel van het college. Volgens mij is dat ook hoe de democratie hier werkt. De voorzitter. Gaat u verder. Samir Ahraui (PvdA). Voorzitter, dank. Ik was bijna aan het eind gekomen. Volgens mij is inmiddels wel duidelijk dat wij dit PUK niet gaan steunen, want dat was de volgende zin van mijn inbreng. Tot slot. Projecten zoals deze onderstrepen voor ons het belang en de noodzaak van de broodnodige aanpassingen die in de nieuwe Woonvisie zijn geland. Want als we niet durven sturen, durven in te grijpen op de woningmarkt, dan zullen de gewone Hagenezen en Hagenaren op de woningmarkt altijd aan het kortste eind trekken. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Begrijp ik nou goed dat als die ontwikkelaar 30% sociaal realiseert binnen dit project, de Partij van de Arbeid dan wel instemt? Of zie ik dat totaal verkeerd? Samir Ahraui (PvdA). Als u die ontwikkelaar zo ver kan krijgen dat die sociale woningen toevoegt aan dit project, dan wil ik daar op een heel goede manier naar kijken. Dan doen we, denk ik, iets goeds voor Scheveningen. Dus wellicht dat dat inderdaad mijn standpunt zou aanpassen. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Maar de heer Ahraui is zich er toch van bewust dat deze ontwikkelaar meer doet dan hij volgens zijn beleid moet doen? Samir Ahraui (PvdA).

Ja, maar het is natuurlijk wel even de vraag wiens beleid we hier gaan verdedigen. Ga ik het beleid van de ontwikkelaar verdedigen of ga ik verdedigen wat wenselijk is op dit plot? Ik heb het al gezegd. Nu in Scheveningen is maar 17% sociaal. De gemiddelde verkoopprijs is gestegen naar € 750.000. Er is dus een hoge nood om in Scheveningen anders te gaan bouwen, omdat heel veel mensen een betaalbare woning nodig hebben. Ik zie dat in dit voorstel onvoldoende terug. Dat is waarom ik de afweging heb gemaakt zoals ik die heb gemaakt. De voorzitter. Meneer Dubbelaar, voor de laatste maal. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Dit beleid is van de coalitie, DENK, Partij voor de Dieren, D66, GroenLinks, CDA én de Partij van de Arbeid, en de ontwikkelaar doet méér dan uw beleid voorstelt. Dat kunt u toch gewoon erkennen hier? Samir Ahraui (PvdA). Ik zie een project dat ons nu wordt voorgesteld, waarin 80% dure koop zit. Want de grens voor betaalbare koop is € 450.000, namelijk de NHG. Dat betekent dat 80% waarschijnlijk ver boven die € 450.000 gaat zitten. Dat is gewoon voor de gemiddelde Scheveninger niet toereikend. Daar wil ik het liefst achterstaan. Voor hen heb ik deze afweging gemaakt. Ik vind dat zij beter verdienen. Isabel Bos (GroenLinks). Voorzitter.

In 2012 heeft de gemeenteraad ingestemd met het verlagen van het geëiste percentage sociale woningen bij het Norfolkterrein, onder voorwaarde dat deze woningen elders gecompenseerd zouden worden. Sindsdien, dus sinds 2012, wordt er op en om Scheveningen gezocht naar een plek voor deze verschuldigde 80 woningen. Die zoektocht is niet makkelijk gebleken en ondertussen groeit de wachtlijst voor sociale huurwoningen alsmaar door. Dat maakt het extra wrang dat we vandaag spreken over een bouwplan dat net niet voldoende woningen omvat om ook woningen in het sociale segment te moeten realiseren, maar wel genoeg woningen omvat om voor 80% uit dure koopwoningen te bestaan. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Die kritiek kwam ook in de commissie voorbij. Ik vraag me af of mevrouw Bos mij drie andere voorbeelden kan noemen waarbij het woonprogramma net onder die 80 woningen is gekomen.

53

Isabel Bos (GroenLinks). Ik heb daar zo geen voorbeelden van. Ik weet wel dat we met de nieuwe Woonvisie hebben afgeweken van die 80 woningen, omdat we gemerkt hebben dat het daardoor lastig bleek om toch aan voldoende sociale woningen te komen. We zijn die grens van 80 juist omlaag gaan brengen om meer sociaal te realiseren. Wat mijn fractie betreft is het daarom mooi dat we in de Woonvisie daar een aanpassing op hebben gemaakt. Die was dus blijkbaar ook nodig. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Kunt u mij dan één voorbeeld noemen? Isabel Bos (GroenLinks). Badhuisweg 4. De voorzitter. Meneer Dubbelaar, voor de laatste maal. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Dat vind ik flauw. Maar het komt bijna nooit voor. Dat kunnen wij toch gewoon meenemen in onze afwegingen? Het is niet alsof dit de dagelijkse gang van zaken is hier in deze stad. Het komt nu een keer voor, maar het is niet zo dat het doorgaans gebeurt. Isabel Bos (GroenLinks). Ik zie inderdaad ook geen bouwplannen voor 77 woningen als paddenstoelen uit de grond rijzen. Ik zie wel dat we het plan nu vandaag hier voor hebben liggen en daar spreek ik ook over. Lesley Arp (SP). Mijn geheugen is niet altijd perfect, maar ik meen mij te herinneren dat we het de afgelopen tijd ook hebben gehad over plannen zoals het PUK Staal en de locatie van de Bristol, en dat daar hetzelfde speelde.

Daarom hebben we ook discussie gehad over die grens van 80 woningen. Klopt dat? Isabel Bos (GroenLinks). Fijn dat u me daar even aan helpt herinneren! Dat zijn inderdaad debatten geweest waarin we het daarover hebben gehad. Dat zijn volgens mij ook plannen die nu geen doorgang meer vinden of in ieder geval stilliggen, want we hebben er al heel lang niks meer over gehoord. De voorzitter. Ik zie geen vervolginterruptie. Vervolgt u uw betoog. Isabel Bos (GroenLinks). Er is hier dus sprake van 77 woningen en, zoals gezegd, de grens om betaalbare woningen te moeten realiseren, lag tot voor kort nog op 80 woningen. Daarmee loopt Scheveningen hier eigenlijk meer dan twintig sociale huurwoningen mis. Als mijn fractie dat naast de zoektocht voor de nog verschuldigde 80 sociale huurwoningen plaatst, dan wringt dat. In de nieuwe Woonvisie die we voor de kerst als raad hebben aangenomen, laten we die grens van 80 woningen los en is de ambitie voor sociale huurwoningen op Scheveningen verhoogd. Dat hebben we ook juist gedaan omdat het aandeel sociale huurwoningen op Scheveningen nog laag is en we als gemeente vinden dat er een fijne woonplek op Scheveningen is voor iedereen. Die zou er ook moeten zijn, ongeacht de omvang van je portemonnee. Als we als stad willen handelen in het beste belang van onze inwoners, dan is wat mijn fractie betreft het vandaag voorliggende PUK niet wenselijk.

Wat de ontwikkelaar hier wil doen, mág volgens de eerder geldende regels, het kán, maar het is niet wenselijk. De nieuwe regels zullen hopelijk helpen om het tij op Scheveningen te doen keren, maar vandaag zal mijn fractie het voorliggende PUK niet steunen. Dennis Groenewold (D66). Ik heb dezelfde vraag die ik aan de PvdA heb gesteld: wat is de taak van de raad bij het beoordelen van het PUK? Isabel Bos (GroenLinks). Die taak is te kijken of het kan volgens de bestaande kaders. Wij hebben het plan nu bekeken, maar voor mijn fractie is het ook belangrijk om te kijken of het wenselijk is. Anders zouden we hier als raad haast een soort stempelpost zijn die kijkt: klopt het volgens de kaders, ja of nee? Dat zou je misschien ook door AI kunnen laten doen. Ik doe hier toch echt wel liever andere zaken dan dat.

54

Dennis Groenewold (D66). Dus de GroenLinks-fractie geeft aan: ook al volgt een ontwikkelaar de kaders die GroenLinks samen met de rest van de raad heeft meegegeven, dan nog gaat GroenLinks afwijken van de taak die zij heeft en kijken naar de wenselijkheid, waardoor er uiteindelijk niks gebeurt, die plek leeg staat en er helemaal geen woningen worden gerealiseerd? Isabel Bos (GroenLinks). Volgens mij hebben we als raad altijd nog iets te wensen als we zo'n PUK bespreken. Er wordt hier ook een amendement ingediend over de beeldkwaliteit. Als u denkt dat we verder niks meer te wensen mogen hebben, waarom steunt u dan een dergelijk amendement? Waar zijn we mee bezig met elkaar als we alleen maar kijken naar de bestaande regels en niet meer verder kijken naar wat we hier nou doen voor de stad? U geeft aan dat die plek al zeven jaar lang braak ligt. Dat vinden wij ook zeker niet een wenselijke situatie. Maar als we hier nu dure koopwoningen neerzetten, dan zal er de komende decennia geen enkele sociale huurwoning op die plek staan, want het zijn en blijven dan gewoon dure koopwoningen. Dat is echt niet in het belang van de Scheveningers die al zo lang op zoek zijn naar een betaalbare woning. De voorzitter. Meneer Groenewold, voor de derde maal. Dennis Groenewold (D66). Twee dingen.

Allereerst kunnen er nu wel ook betaalbare koopwoningen worden gerealiseerd, die, als het aan GroenLinks ligt, er helemaal niet komen. Ten tweede. Ik sta onder dat amendement omdat dát wel een kader is dat je in het PUK kunt meegeven, omdat dat een kader is waarvan afgeweken wordt, of dat in ieder geval niet is vastgelegd in het bestemmingplan en in de andere kaders die we hebben. Wat wel een kader is en waar de ontwikkelaar zich aan houdt, is de Woonagenda, waar u ook mee heeft ingestemd. Dat valt me toch tegen van GroenLinks. Isabel Bos (GroenLinks). Die discussie over PUK's hebben we ook in de commissie uitgebreid gevoerd. Volgens mij verschillen wij hierover gewoon van mening. Het standpunt van mijn fractie blijft: wij vinden het hier niet wenselijk, wij kunnen dit niet uitleggen aan de mensen die op Scheveningen wonen en aan mensen die al zo lang op zoek zijn naar een betaalbare woning. Dan heeft u het over die 20% betaalbare koop die erin zit. Dat is inderdaad beter dan dat we hier honderd procent villa's hadden neergezet. Maar nog steeds vind ik dan: als je dan toch een concessie wil doen, als je wil laten zien aan de mensen op Scheveningen dat we er voor hen zijn voor een fijne woning, dan ga je toch voor meer dan 20% betaalbare koop. Dan had je het 100% betaalbare koop gemaakt. Dan had u mij misschien nog wel positief gehoord hierover.

Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Ik snap niet hoe mevrouw Bos kan zeggen dat ze dat niet kan uitleggen. We hebben een wooncrisis buiten. Dat is mevrouw Bos bekend? Isabel Bos (GroenLinks). Dat is mij zeker bekend. Ik zie heel veel mensen om mij heen die op zoek zijn naar een woning. Ik heb ook laatst de heer Dubbelaar weer gehoord over hoeveel jongeren er ook zijn die stress ondervinden, echt mentale gezondheidsproblemen ondervinden door het feit dat er een wooncrisis is en zij geen woning kunnen vinden. Ik verwacht niet dat die jongeren hier in dit plan een woning gaan kunnen vinden. Want het gaat hier om betaalbare koop tot vierenhalve ton. Nou, ik kan het niet ophoesten met alleen mijn raadsinkomen. Ik verwacht niet dat we daar deze wooncrisis mee gaan oplossen, en zeker niet met die 80% dure woningen. Want we zien ook - kijk maar eens op Funda - dat er superveel heel dure koopwoningen zijn die echt al heel erg lang niet verkocht worden. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Maar we hebben wel zoiets als wooncarrière. Mensen schuiven toch gewoon door? Als het aan GroenLinks ligt, worden daar straks dus geen 77 woningen gerealiseerd. Ik vind dat eigenlijk wel heel kwalijk in een tijd dat er een wooncrisis is en een private ontwikkelaar een plan aan ons voorlegt dat voldoet aan de kaders die wij in meerderheid hebben vastgesteld.

Ik snap niet dat u dan zegt dat u dat niet kan uitleggen. Isabel Bos (GroenLinks). Ik vind het juist kwalijk dat er toch nog steeds een plan ligt om zo veel dure koopwoningen daar te realiseren. Ik kan dat dus niet uitleggen als ik kijk naar de wooncrisis, naar de vraag die er is in de stad. Je kan het hebben over wooncarrière; ik zie niet zo snel iemand uit een 55

sociale huurwoning een huis van vierenhalve ton kopen, als je daar de doorstroom omhoog zou willen gooien. Ik zie het niet gebeuren met dit plan. En ik had heel graag voor een ander plan gestemd. Ik wil ook niet dat het hier braak blijft liggen. Ik zoek ook altijd nog naar leuke oplossingen voor braakliggende grond. Er ligt nog een motie van mij: Initiatief zoekt braakliggende grond. Hier hadden we tijdelijke woningen neer kunnen zetten, andere initiatieven een plek kunnen geven. Dat doen we nu niet. Maar we kiezen er nu wel voor om dit voor decennia aan de markt te laten. Dat vind ik wrang. De voorzitter. Meneer Dubbelaar, voor de laatste maal. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Ik doe echt een dringend beroep op GroenLinks om haar verantwoordelijkheid te nemen naar de inwoners van deze stad, naar de woningzoekenden en naar jongeren die graag een woning willen hebben. Want uiteindelijk schuift toch gewoon alles door. Isabel Bos (GroenLinks). Mijn boodschap aan de woningzoekenden, de mensen die op de wachtlijst staan, die op zoek zijn naar een betere woning zou ook zeker zijn: wij stemmen tegen dit dure plan, want wij willen gewoon betaalbaarheid zien, juist ook op deze plek. Wij gunnen iedereen een fijne plek om te wonen, in Den Haag, op Scheveningen.

Zeker deze plek was een uitgelezen kans geweest om daar meer aan tegemoet te komen, om echt te bouwen voor de mensen die op zoek zijn. Nick Kaptheijns (PVV). Voorzitter. Ik volg mij zeer gewaardeerde collega Faddegon met wat hij te berde heeft gebracht over de Badhuisweg in de commissie. Ik zal het dan ook kort houden. Vandaag bespreken wij het gewijzigde voorstel concept-planuitwerkingskader Badhuisweg 4. Zoals mijn collega Faddegon al tijdens de commissiebehandeling aangaf, zit voor de PVV het grote pijnpunt in het parkeerbeleid. Ook bij dit bouwplan zijn er te weinig parkeerplaatsen en wordt bewoners geen parkeervergunning vergund. Het autootje pesten is werkelijk tot een kunstvorm verheven door dit college. Automobilisten zijn bijna tweederangsburgers in onze stad. Dat moet stoppen. Want of onze wethouder het nou leuk vindt of niet, veel van onze inwoners zijn afhankelijk van de auto. Daar zou meer rekening mee gehouden moeten worden bij alle bouwplannen. Wij kunnen dan ook niet instemmen met het voorliggende voorstel. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Dank aan de wethouder voor het gewijzigde plan. Het was wijs om het plan terug te trekken na de eerste behandeling. Het plan is inmiddels aangepast, het streven naar betaalbare koopwoningen is omgezet in een verplichting en de bouwhoogte is aangepast.

Over de beeldkwaliteit heeft collega De Ridder inmiddels een amendement ingediend, dat mijn fractie ook zal steunen. Maar toch is mijn fractie niet geheel blij met dit plan. Om werk te maken van een ongedeelde stad, dienen we meer sociale woningen op het zand te bouwen. Juist op een van de weinige stukjes onbebouwde grond dat er nog is op Scheveningen, had hier een slag geslagen kunnen worden. Het is jammer dat de ontwikkelaar net onder die 80 woningen blijft en zich daarom niet aan de Woonagenda, de toen geldende Woonagenda, hoeft te houden. Dit plan laat des te meer zien dat de nieuwe Woonagenda en Woonvisie met bijbehorende kaders, broodnodig zijn. Maar zoals collega Groenewold van D66 al zei, voldoet dit plan aan de toen geldende Woonagenda. Daarom zal de ChristenUnie/SGP het plan steunen, als het amendement van de VVD wordt aangenomen. Lesley Arp (SP). Voorzitter. Ik zal de komende tijd niet meer klagen over het gebrek aan dualisme in deze raad. De SP is niet van het credo 'bouwen, bouwen, bouwen', maar voor 'bouwen wat de samenleving het hardste nodig heeft'. Plekken waar we kunnen bouwen zijn schaars. We hebben de Scheveningers in het verleden beloofd om een plek te zoeken voor minstens 80 sociale huurwoningen. Door te kiezen voor plannen zoals deze, komen we geen centimeter dichter bij het inlossen van deze belofte.

Het kan dan ook geen verrassing zijn dat de SP dit plan niet zal steunen. Wethouder Van Asten (D66). Voorzitter. Dank weer voor de inbreng, na een lange discussie in tweevoud in de commissie, waarna het plan is aangepast door de ontwikkelaar. Nu hebben wij nog enkele afrondende amendementen en moties.

56

Ik begin met het amendement over de beeldkwaliteit op dit stuk. Het college is het van harte eens met ervoor zorgen dat er op Scheveningen een goede beeldkwaliteit is. Met het voorstel voor het PUK hebben we geprobeerd om dat zo duidelijk mogelijk te maken. De raad kiest binnen die afweging om nog iets meer scherpte daarin aan te gaan brengen. Met het voorstel dat het amendement beoogt, kunnen wij uit de voeten. Daarbij nog wel de volgende winstwaarschuwing. Er zijn mooie referentiebeelden neergezet. Die zullen nooit een-op-een kunnen worden overgenomen. Het zal worden beoordeeld door de Adviescommissie omgevingskwaliteit. Dan kijk ik naar de moties die zijn neergelegd door het CDA. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Ik was eigenlijk wel benieuwd hoe de wethouder reflecteert op het feit dat een coalitiepartner tegen zijn voorstel gaat stemmen, dat inmiddels in ieder geval al heeft aangekondigd. Wethouder Van Asten (D66). Als ik daar zo nog even op terug mag komen? Dan doe ik even de moties en dan geef ik nog een algemene beschouwing. De motie Regel bereikbaarheid en verkeersvoorzieningen bij Badhuisweg 4 heeft een wat ruime opvatting van voorzieningen. Ik ben benieuwd wat dat ons het komend jaar nog gaat brengen, waar voorzieningen naartoe gaan: schone lucht, levenskwaliteit in het algemeen? Ik kijk ernaar uit.

Dat wil niet zeggen dat wij deze motie niet aan de raad kunnen laten om ervoor te zorgen dat dit goed wordt opgelost daar. De tweede motie is Structureel overlegplatform samen met de buurt. Ik denk dat het belangrijk is dat de ontwikkelaar samen met de buurt en de BNS het gesprek blijft voeren over hoe we van dit PUK gaan naar een plan dat we ook daadwerkelijk kunnen uitvoeren. Daarbij benadruk ik wel: op het moment dat u dit vastlegt, legt u wel kaders vast - dat wordt dadelijk mijn bruggetje naar de vraag van de heer Dubbelaar - die dan natuurlijk wel leidend zijn voor die gesprekken. Dan kan daar niet nog weer van worden afgeweken. Maar het biedt wel ruimte. Ik denk dat het goed is om dat gesprek blijvend aan te gaan tot de oplevering daar. Deze kunnen we dus aan de raad laten. Hinke de Groot (CDA). Ik begrijp dat je de kaders van het PUK hebt. Maar de motie verzoekt wel wat meer dan tot nu toe is gedaan. Ze vraagt de gemeente om echt dat structurele overlegplatform te faciliteren. Ik doe dus even de dubbelcheck of de wethouder het ook zo interpreteert dat we het als gemeente echt aanjagen en dat het ook echt wat structureler wordt. Wethouder Van Asten (D66). We zullen in overleg kijken wat de beste cadans is in die afspraken, hoe vaak welke producten worden opgeleverd en welk moment een goed bijpraatmoment is.

Wij zullen dat als gemeente gaan faciliteren en ervoor zorgen dat de ontwikkelaar en de buurt het gesprek wel voeren. Daar zijn wij, behalve als faciliterende partij, natuurlijk niet direct partij in. Dan ten slotte het debat dat hier is geweest en tot de opstelling van onder andere de Partij van de Arbeid en GroenLinks heeft geleid. Ik maak me wel een beetje zorgen als wij hier kaders aannemen op het hogere niveau, waar toch de gemeenteraad voor is, in dit geval een Woonvisie, en dat die dan zo makkelijk terzijde wordt geschoven. Want wat betekent dat voor de nieuwe Woonvisie? Wordt die dadelijk ook net zo makkelijk terzijde geschoven omdat we op dat plot net weer wat anders willen? Het kan dan alle kanten opgaan. Op het moment dat u als raad iets wil veranderen - dat doen we namelijk ook als college - in den brede in de stad, dan kom je met het hoger liggende kader. Dan kan je niet bij een planuitwerkingskader zeggen: oké, nu schuif ik maar even het generieke beleid terzijde. Ik zou dat wel willen meegeven voor de goede besluitvorming die we hier doen. Ik snap ieders afweging hierin, het pleidooi voor meer sociale woningen; wij staan daar als college ook achter. Daarom hebben wij die nieuwe Woonvisie ook aan u gepresenteerd. Fijn dat u die ook heeft gesteund. Maar dit is een plan dat valt onder de oude woonvisiekaders.

Daarmee doe ik eigenlijk nog een pleidooi richting alle partijen om het plan niet op dit punt af te schieten. Samir Ahraui (PvdA). Ik voelde me toch een beetje persoonlijk aangesproken, ook door dat laatste deel. Ik voelde wel de noodzaak om recht te zetten - volgens mij weet wethouder Van Asten dat ook dat we dit niet gemakkelijk hebben gedaan. We zijn de afgelopen dagen op zoek geweest naar hoe je in de randvoorwaarden van een project, ook buiten het kader zelf om, antwoorden kan bieden op die 57

oplossingen. Daar zijn we niet uitgekomen, maar dat het makkelijk is geweest, wil ik hier wel van tafel vegen. Dit is de eerste keer sinds ik in de raad zit, dat ik tegen een PUK ga stemmen. Dat zegt volgens mij al voldoende over dat het voor mijn fractie zwaar weegt. Wethouder Van Asten (D66). Dit was meer een stemverklaring. Ik heb niet gezegd dat er makkelijk overheen wordt gestapt. Dat zeg ik niet. Ik zeg alleen dat er wel over het kader heen wordt gestapt op iets waarvan ik denk: als je het niet eens bent met de kaders, dan moeten de kaders worden aangepast en niet op het plan ter plekke worden bijgestuurd. Daarmee probeerde ik het zo algemeen mogelijk te houden. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Ik ben wel benieuwd wat de wethouder dan tegen die ontwikkelaar zegt. 'Ik zit in het college met een stel door-de-warlopers die doen waar ze zin in hebben.' Hoe bespreekt u zoiets? Wethouder Van Asten (D66). Als ik dit aan de ontwikkelaar zou uitleggen, dan zou ik zeggen: wij zijn een college in een dualistisch systeem met 45 raadsleden die allemaal individueel hun keuze moeten maken, en wij proberen daar te allen tijde een zo breed mogelijk draagvlak te vinden. Ik hoop dat we dat hier ook vinden. Ik heb er ook alle vertrouwen in dat we dat hier vanavond nog samen vinden.

Ik klapte wel mijn boekje wat sneller dicht, maar dat boekje had ik bij me omdat er wat vragen waren gesteld. Dus die loop ik nog even langs. Er waren twee vragen over de hoogte. Het CDA en de VVD kwamen daarmee. Wat zijn de consequenties van de lagere hoogte? U kent nu de opbouw, van vijf, zes naar zeven. Op het moment dat de hoogste laag naar beneden moet, ga je, om volume te blijven houden om een project te kunnen draaien, natuurlijk steeds meer naar een doos toe in plaats van die gelaagdheid erin. Dus vandaar dat de hoogte op die plek, 21 meter, de hoogte die overeenkomt met de hoogte van het hoogste punt van de bioscoop die ernaast staat, daar passend is. U kunt ook zien in het PUK zelf dat het ligt op de assen en dat het daarom stedenbouwkundig een wat meer markant gebouw mag zijn. Rutger de Ridder (VVD). Dus ik hoorde goed dat 21 meter de maximale hoogte, het hoogste punt is? Wethouder Van Asten (D66). Dat klopt, ja. De voorzitter. Gaat u verder. Wethouder Van Asten (D66). Dat waren de twee vragen die voorlagen. Met die beantwoording eindig ik mijn betoog en hoop ik natuurlijk dadelijk op een positieve stemming om dit stukje Scheveningen weer een stukje mooier te maken. De voorzitter. Ik constateer dat er geen behoefte is aan een tweede termijn. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. We stemmen aan het einde van de vergadering.

Rond zes uur willen we de dinerpauze doen. Misschien dat dat ietsjes later kan worden. Maar dan kunnen we nu nog door naar agendapunt M.

Aan de orde is: M. Voorstel van het college inzake uitgangspuntenbrief en schetsontwerp herontwikkeling de Pier (RIS320846). De beraadslaging wordt geopend.

58

Coen Bom (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Ik hoor de wethouder net zeggen dat hij hoopt Scheveningen een beetje mooier te maken. Daar gaat dit agendapunt ook over. Dit gaat over de Pier, hét icoon van Scheveningen. Niet alle partijen zijn het daarmee eens, maar wij wel. In de commissievergadering leek het een beetje alsof wij al akkoord moesten geven op alle plannen voor de Pier. Dat is nog helemaal niet het geval. Het zijn alleen maar een uitgangspuntenbrief en een schetsontwerp. Namens Hart voor Den Haag zeg ik gewoon dat wij vinden dat het er fantastisch uitziet, vooral de vele mogelijkheden. Een theaterzaal die kan worden omgebouwd tot een nachtclub. Cultuur kan er worden geplaatst. De congresfunctie, die wij heel belangrijk vinden. Dat alles gepaard natuurlijk met een hotel. Daar ging het vooral in de commissie over. Een aantal partijen maakten zich daar zorgen over. Het verhaal is natuurlijk dat de gemeente niet hoeft te investeren in dit plan - dat is nog een bijkomend mooi voordeel - maar sommige partijen willen dan wel alle zeggenschap. Ja, dat is natuurlijk lastig. Je moet een van de twee kiezen. Nu is de uitdaging om de vaart erin te houden. Complimenten aan de wethouder voor hoe de vaart er nu al in zit, want ik vind dat het heel voortvarend gaat. Laten we dat zo houden. Ze willen binnenkort met een BOPA komen.

Laten we zorgen dat dit aan de kant van de gemeente in ieder geval geen vertraging oploopt. Daarom hebben wij de motie Pier Pressure. Die gaat dus over het icoon. Het dictum: verzoekt het college om zich in te spannen om vertraging vanuit de gemeente te voorkomen; de gesprekken met betrokken partijen betreffende het Pierplein, de Palace Promenade en de parkeergarage te intensiveren, met als doel een gelijktijdige oplevering van de Pier en de aanlanding, om zo de overlast voor omwonenden tijdens de verbouwing te minimaliseren. Dat heeft natuurlijk ermee te maken dat ook het Pierplein moet worden herontwikkeld. Wij hopen dat daar vaart mee wordt gemaakt. De voorzitter. Door de heer Bom wordt de volgende motie (M.1 HvDH) ingediend:

Motie M.1 HvDH Pier Pressure. De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 23 januari 2025, ter bespreking van agendapunt M: Voorstel van het college inzake uitgangspuntenbrief en schetsontwerp herontwikkeling de Pier Constaterende dat, • • •

de Pier een icoon is voor Scheveningen-Bad; projectontwikkelaar Re:Born een nieuw plan heeft voor de ontwikkeling van een nieuwe Pier; de uitgangspuntenbrief en het schetsontwerp in de Gemeenteraad van 23 januari 2025 ter stemming wordt gebracht.

Van mening dat, • • • •

de nieuwe plannen van Re:Born qua duurzaamheid, uitstraling en haalbaarheid er veelbelovend uitzien; we als gemeente moeten streven naar snelle procedurele vervolgstappen; het college nu al met betrokken partijen moet werken aan een aantrekkelijk Pierplein, waarbij ook de herontwikkeling van de Palace Promenade en de uitbreiding van de parkeergarage op de Noordboulevard moet worden meegenomen; Re:Born heeft aangegeven dat zij eind dit jaar de omgevingsvergunning wil indienen om in de tweede helft van 2026 te starten met de bouw. Dit is financieel en technisch mogelijk als procedures vanuit de gemeente niet uitlopen.

Verzoekt het College: • om zich in te spannen om vertraging vanuit de gemeente te voorkomen;

59

• •

de gesprekken met betrokken partijen betreffende het Pierplein, de Palace Promenade en de parkeergarage te intensiveren, met als doel een gelijktijdige oplevering van de Pier en de aanlanding, om zo de overlast voor omwonenden tijdens de verbouwing te minimaliseren; de raad regelmatig te informeren over de voortgang.

En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Hinke de Groot (CDA). Voorzitter. De Pier is een icoon van Scheveningen en een icoon van onze stad aan zee. Het CDA is dan ook enthousiast over de serieuze toekomstplannen om de Pier op te knappen. Er is duidelijk geluisterd naar alle wensen en zorgen van bewoners, ondernemers, maar ook de raad. Alle wensen, van links tot rechts in deze raad, hebben een plekje gekregen in het voorstel. Laten we dus vooral instemmen en tempo maken. De heer Bom zei het ook al. Anders verdwijnt simpelweg de Pier op Scheveningen en dat kunnen we ons natuurlijk niet voorstellen. Het CDA roept iedereen in de raad en het college op om te zorgen dat we alle hoepels die er nog komen, snel doorkomen. Dan heb ik het over alle ruimtelijke procedures, van het VO, DO en het bindend advies van de raad over de omgevingsvergunning. En we moeten snel werk maken van het Pierplein eromheen en de Palace Promenade, want die kunnen echt nog een upgrade gebruiken. Dank ook voor de toezeggingen hierover van de wethouder tijdens de commissie. Kortom, vol lof, en voor wie het nog niet duidelijk was: het CDA stemt voor. Dennis Groenewold (D66). Voorzitter.

'Wow, daar is de Pier!' Dat waren de woorden van mijn nichtje - ik had het ook al in de commissie gezegd - toen ze vanuit Deventer voor het eerst naar Scheveningen kwam en de Pier zag. Om maar aan te geven wat een icoon het eigenlijk wel niet is en hoe blij we daar als stad wel niet mee moeten zijn. Zo'n gebouw dat je op ieder shot op televisie ziet als het over Den Haag gaat, samen met een paar prachtige andere iconen, zoals het Vredespaleis, het Binnenhof en het Kurhaus. Dan moet je blij zijn dat er een ontwikkelaar is - het is niet al te best hoe de Pier er nu bij staat - die daarin wil investeren en daar gewoon ook echt, echt mooie plannen mee heeft. Wat er nu voorligt is de vraag aan ons of we daarmee kunnen instemmen. D66 kan ermee instemmen, want wij zijn heel blij dat deze ontwikkelaar van deze markante plek in de stad weer een prachtige locatie wil maken. We hopen dat dat op een heel snelle, vlotte manier gaat lukken. Rutger de Ridder (VVD). Voorzitter. Scheveningen gaat mij en de hele VVD-fractie aan het hart, zoals u weet, van het Zwarte Pad tot aan de haven, van het Circustheater tot aan de Keizerstraat. Al deze plekken verdienen liefde en aandacht. De VVD wil dat al deze plekken ontwikkelingen krijgen die de plekken beter maken en mooier maken.

Zo hebben we ook nog wel een boodschappenlijstje bijvoorbeeld voor de haven en voor de Keizerstraat, maar ons boodschappenmandje voor de Pier is rijkelijk gevuld. De Haagse VVD is trots op dit plan. We gaan er ook vol voor. De Pier is bij uitstek een icoon van Scheveningen. Ze hoort in het rijtje haven, vuurtoren, Kniertje en Kurhaus. Deze ondernemer doet wat vele voorgangers niet lukte: een plan maken dat past binnen bijna alle kaders, met extreem goede participatie, met aandacht voor het heden en het verleden. De Maaskantpier, het Wilhelmina-wandelhoofd, de referentie naar het Kurhaus, alles zit erin. Daar is de Haagse VVD erg blij mee. Dit plan markeert hoeveel potentie er nog zit in Scheveningen Bad. Hoe we daadwerkelijk invulling kunnen geven aan de ambitie om Scheveningen nog mooier te maken. Hoe we de kust gezonder kunnen maken. Hoe we meer kwaliteit kunnen toevoegen. Ik wil dat we vandaag als raad vooral kijken naar wat dit plan brengt, niet enkel negatief doen, zoals ik een aantal partijen in de commissie hoorde. We krijgen een geweldig hotel, dat een nog geweldiger programma mogelijk maakt. Denk aan congressen die we eindelijk kunnen organiseren, voorstellingen, tentoonstellingen; cultuur op zee. De VVD is heel erg blij met dit plan. Nu moeten we aan de slag. De voorzitter. Ik moet zeggen dat dit lekker vlot gaat.

Maar misschien ben ik er wel weer veel te vroeg mee om dat te zeggen! Het woord is aan mevrouw Bos.

60

Isabel Bos (GroenLinks). Ja, voorzitter, u ziet wie er aan de microfoon staat. Ik kom met een beetje een stijlbreuk ten opzichte van de andere sprekers. Dus dat tempo zullen we nog maar eventjes moeten bezien. Voorzitter. Na het debat van vorige week donderdag zal het niet verrassend zijn dat GroenLinks minder enthousiast is over de plannen voor de Pier dan menig andere partij hier aanwezig. In 2022 nam deze raad in grote meerderheid een motie van GroenLinks aan waarin gesteld werd dat hotels op de Pier niet wenselijk zijn. Daar staat mijn fractie in ieder geval nog steeds achter. Ik hoor dat veel partijen nu ineens afstand doen van dat belangrijke kader dat we hebben vastgesteld met elkaar. Nog meer hotelkamers draagt wat mijn fractie betreft niet bij aan een fijn en bewoonbaar Scheveningen. Daarnaast heeft mijn fractie er moeite mee dat we hier worden gevraagd in te stemmen met wat in feite een verkooppitch van een ondernemer is. Niet omdat we de ondernemer er niet op vertrouwen dat hij actief met deze plannen aan de slag wil gaan, maar wel omdat we uit ervaring weten dat de praktijk soms weerbarstiger is dan papier. We zijn er niet gerust op dat, bijvoorbeeld als er sprake is van economische tegenwind, de plannen die nu aan ons voorgesteld worden ook precies in deze vorm overeind blijven staan. Mijn fractie zal daarom tegen dit plan stemmen. Dennis Groenewold (D66).

Wat wil GroenLinks dan met de Pier? Isabel Bos (GroenLinks). Dat is een lastige afweging. Zoals die er nu bij staat is natuurlijk ook niet wenselijk. Het is in deze vorm geen icoon zoals we dat wel zouden willen zien voor de stad. Maar nogmaals, mijn fractie vindt in ieder geval de hotelfunctie hier echt niet gewenst. We zien ook dat die er niet uit te halen is zonder de businesscase hiervoor in zwaar weer te brengen. Er waren partijen die overwogen om er gemeenschapsgeld in te steken. Dat zou mijn fractie ook geen goed plan vinden. Dat geld geven we echt liever uit aan zaken waar de gemeenschap veel meer op zit te wachten. Als we kijken naar wat er uit de participatie is gekomen rondom de Pier, zien we dat de Pier een paar belangrijke functies heeft. Vooral de uitwaaifunctie kwam daarin naar voren. Ook voor de mensen die op Scheveningen wonen is die heel belangrijk. Maar daarin zien we ook dat bijvoorbeeld hotels eigenlijk niet gevraagd worden door de bewoners. Daarmee voldoet het dus voor ons ook niet aan de wensen die de bewoners voor ons hebben neergelegd. Dennis Groenewold (D66). Dank voor het antwoord. Dan kan ik dus concluderen dat GroenLinks liever ziet dat de Pier gesloten wordt, gaat verkrotten en eigenlijk net als bij de Badhuisweg dat stukje gewoon niet meer toegankelijk wordt. Dat is in ieder geval consequent van GroenLinks. Isabel Bos (GroenLinks).

Zo toegankelijk is het op dit moment ook niet. Ik voorzie daar dus niet heel grote veranderingen. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Bij het vorige agendapunt moest wel van de kaders worden afgeweken en nu juist niet, maar dat even terzijde. In de commissie hadden we het erover dat de Pier geen must is. Dat is nog steeds uw stelling? Isabel Bos (GroenLinks). Als we keuzes moeten maken over waar we bijvoorbeeld gemeenschapsgeld aan uit zouden geven, dan is het voor ons geen must. Als we kijken naar wat we echt op Scheveningen willen doen, dan is dit niet de vorm die wij voor ons zien. Dan maken wij een afweging. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Een zeer opmerkelijke opmerking, want zo'n beetje heel Nederland kent de Pier. En dan heeft u het over gemeenschapsgeld, maar dat is natuurlijk juist het mooie van dit plan: waar wij nu vandaag over beslissen, kost weinig gemeenschapsgeld. Dat u over die andere plannen nog verder wil praten, daar kan ik me nog iets bij voorstellen. Maar dit gaat alleen maar om de uitgangspositie. Dan is het mij een raadsel dat u nu al wil zorgen dat het niet doorgaat, dat er wordt vertraagd en dat we straks inderdaad met een 'afbreekpier' zitten. Isabel Bos (GroenLinks). Een lange vraag; ik zit even te denken hoe ik daar het beste antwoord op kan geven. Kijk, het stuk dat voorligt, is best wel vaag.

Het is fijn dat de ontwikkelaar ermee aan de slag wil gaan en zeker ook dat hij het van eigen geld wil doen, maar we zien wel dat die hotels echt 61

van belang zijn voor de businesscase. Maar we zien ook dat wij hier drie jaar geleden met de raad een motie hebben aangenomen die door álle partijen hier gesteund is, behalve door Hart voor Den Haag; dus van u begrijp ik dat u wilt afwijken van het standpunt over hotels. Maar ik kan niet begrijpen waarom we nu ineens wel die hotels een goed idee vinden, waarom we daarin afwijken van een uitspraak die door alle partijen, behalve Hart voor Den Haag, in deze raad is gedaan. De voorzitter. Meneer Bom, voor de derde maal. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Dat heeft puur te maken met het feit dat het plan er toen nog niet lag. Dit is natuurlijk een unieke situatie. Daarmee redden we een icoon. Dat vinden wij dan. Dat vindt volgens mij bijna de hele raad. Dat is precies het punt. Daar is dat hotel voor nodig. Dus dan gaan we natuurlijk uitzonderingen maken. Het is toch helemaal niet raar om dat te herzien? Isabel Bos (GroenLinks). Ik laat het ook volledig aan uw fractie om een standpunt te herzien, al is dat hier dus niet het geval, want u was eerder wel voorstander van hotels. Elke fractie kan een eigen afweging maken of ze er nu van willen afwijken of niet. Wij maken deze afweging. Die is afwijkend ten opzichte van andere partijen, maar dat is wel ons standpunt hierin. De voorzitter. Voordat ik naar de heer De Ridder ga, zou ik wel willen verzoek wat meer via de voorzitter te spreken.

Het is veel direct naar elkaar toe, veel 'u', maar probeer toch even via de voorzitter te spreken. Dan hanteren we gewoon de gebruikelijke vergadervorm. Rutger de Ridder (VVD). Mevrouw Bos noemde het plan net vaag. Heeft mevrouw Bos ooit een plan zo uitgewerkt gezien als dit plan? Zelfs Amare, of het OCC, was niet zo uitgewerkt. We weten ook allemaal wat daarmee gebeurd is. Maar dit is zó uitgewerkt. Isabel Bos (GroenLinks). Het is zeker een uitgewerkt plan. Er staat van alles in. Maar het lastige hieraan vind ik dat het eigenlijk een stuk is met uitgangspunten. Het is, zoals ik al aangaf, een brochure waar we nu mee moeten instemmen. Als het een keer economisch tegenzit nadat hier in 2027 mee begonnen wordt - dan kan er zomaar weer ineens een nieuwe crisis zijn - houden we dan nog wel vast aan die cultuurfunctie die erin zit? Nee, daar hebben we geen enkele garantie voor in deze brochure waar we mee instemmen. Het is niet zoals we normaal onze kaders hebben waarmee we kunnen meten of er voldoende aan voldaan wordt of niet. Dat vindt mijn fractie lastig. Rutger de Ridder (VVD). Maar die zekerheid heb je nooit. Je weet twee dingen zeker: je moet belasting betalen en je gaat een keer dood. Gaat Amare failliet morgen, nou, dan hebben we daar geen cultuur. Dat kan zomaar, tenzij we er altijd maar geld in blijven stoppen. Dat is toch hetzelfde? Isabel Bos (GroenLinks).

De heer De Ridder en ik kennen het dossier Amare denk ik even goed. We weten ook dat daar afspraken zijn gemaakt voor een heel lange termijn, waar we ook nog wel een lange tijd aan vast zullen zitten. Daar zijn in ieder geval duidelijke afspraken gemaakt. Hier zie ik niet duidelijke afspraken. De voorzitter. Meneer De Ridder, voor de derde maal. Rutger de Ridder (VVD). Dat over Amare is alleen het KC-gedeelte, niet het NDT. Het is dus daadwerkelijk wel hetzelfde als bij de Pier: als er geen geld is, komt er ook niks. Isabel Bos (GroenLinks). Ik vind het altijd mooi om weer even te verwijzen naar Amare. Volgens mij is het verder niet zo'n goede vergelijking met dit plan. Daar laat ik het even bij. Samir Ahraui (PvdA). Voorzitter. Dank aan het college en de ontwikkelaar voor dit voorstel. Laat ik ook meteen helder zijn: mijn fractie steunt dit plan. De Pier is een mooie trekpleister voor Den Haag. Die wil mijn fractie graag in goede staat behouden. Als kind kwam ik er met veel plezier, rende ik eropaf om mijn ouders voor te zijn en was ik constant onder de indruk. Dat gevoel en plezier gun ik 62

elke kleine Samir! Als geboren en getogen Hagenees is die Pier voor mij ook iets typisch Haags en past die ook bij onze Haagse identiteit. Wij willen in dit stadium de ontwikkelaar dan ook de kans geven om verder met de plannen aan de slag te gaan. Ik doe even een check in de raadzaal of het nu goed is dat ik een collegevoorstel steun of niet. O, dat dualisme, jongens, heerlijk! Voor mijn fractie zijn wel twee dingen van belang. Ten eerste hebben wij nog zorgen over het risico dat de gemeente loopt, mocht de exploitatie of de herontwikkeling toch minder positief uitvallen dan verwacht. Mijn fractie hoopt dat die zorgen nog in dit debat weggenomen zouden kunnen worden. Zou de wethouder hier nog op kunnen reflecteren? En hoe gaat het proces van informatievoorziening van de ontwikkelaar naar de raad er in de komende tijd precies uitzien? Gaan we nog een wat uitgebreidere werkbespreking met bijvoorbeeld de ontwikkelaar doen, waarin we meer inzicht in de businesscase zouden kunnen krijgen? Welke type vormen zouden daar mogelijk in zijn? Ik weet niet of daar met de ontwikkelaar al van gedachten over gewisseld is. Ten tweede de openbare toegankelijkheid van de Pier. Voor mijn fractie zou het echt onverkoopbaar zijn als je alleen met een ticket lekker kan gaan uitwaaien op de Pier. In principe hebben we in de inbreng van de ontwikkelaar gehoord dat dat ook geenszins de bedoeling is.

Maar in de commissie vroeg mijn fractie ook al hoe dit precies geborgd gaat worden in toekomstige afspraken. De antwoorden die we daarop kregen in de commissie, waren wat ons betreft nog vrijblijvend. We horen graag nog hoe het college zich hiervoor hard gaat maken en of het deze afspraken eventueel in toekomstige overeenkomsten zou kunnen verankeren. Jan Willem van den Bos (PvdD). Voorzitter. De Partij voor de Dieren heeft met interesse gekeken naar de uitgangspuntenbrief en het schetsontwerp voor de herontwikkeling van de Pier. Allereerst moet gezegd worden dat de randvoorwaarden in deze uitgangspunten mooi klinken. Maar de vraag blijft toch ook bij mijn fractie knagen: wat als dit gedroomde plan niet mogelijk blijkt? Bijvoorbeeld: een duurzaam decentraal energienetwerk klinkt goed. Maar of het op deze schaal realistisch is, valt voor mijn fractie onmogelijk te beoordelen. Het alternatief lijkt echter toch een probleem met netcongestie. En hoe de natuurvergunning voor stikstofuitstoot hier moet komen, zeker ook gezien recente rechterlijke uitspraken, is voor mijn fractie moeilijk voorstelbaar. Dit maakt het lastig om goed te beoordelen hoe haalbaar het plan is. Maar uiteindelijk ligt de verantwoordelijkheid voor de uitwerking hiervan bij de ontwikkelaar.

Bij een volgende besluitronde, zoals een bindend advies voor een omgevingsvergunning, zal de Partij voor de Dieren benieuwd zijn of hier een oplossing voor gevonden kon worden. Daarnaast is het zo dat een grote investering een grote commerciële exploitatie vereist. We lezen in de uitgangspunten enthousiasme voor een 24 uurseconomie, 365 dagen in de week, met extra toerisme, extra kans op geluidsoverlast en meer lichtvervuiling. We spraken met bewoners op Scheveningen en ontvingen ook berichten van mensen die zich hier zorgen over maken. De Partij voor de Dieren snapt ook die zorgen. Al met al is het voor de Partij voor de Dieren duidelijk: een groot hotel en een 24 uurseconomie hier zien we als niet wenselijk. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. De Pier is van Scheveningen en van de hele stad. Het is een icoon echter waar we nu niet zo trots op kunnen zijn, als je kijkt naar de staat. De ChristenUnie/SGP is daarom blij met de plannen om de Pier te renoveren en daarbij een groot deel openbaar toegankelijk te houden en te maken, zoals het uitwaaidek, het zeedakpark en het observatiedek. Daarmee blijft het mogelijk om te pierewaaien voor ieder die dat wil en zo blijft de Pier van de stad. Maar de Pier is niet ons bezit. Dat zien we terug in de flinke hoeveelheid hotelkamers die de ontwikkelaar wil bouwen en de enorme massa onder het observatiedek.

In de commissie heb ik al benoemd dat mijn fractie geen groot voorstander is van nog meer hotels op Scheveningen, gezien de hotelstop die er is. Maar de Pier is wel van de stad, maar niet ons bezit, en daar hebben we ons toe te verhouden. Voor de ChristenUnie/SGP is het ondenkbaar om geen Pier te hebben. Daarom zullen wij voor dit plan stemmen. Fatima Faïd (HSP). Voorzitter. De Pier is een icoon voor Scheveningen en Den Haag. Het is goed dat er na jaren van stilstand een eigenaar is gevonden die wil investeren. Onze fractie is wel verdeeld over de schoonheid van het plan, maar we zien ook dat er gewoon een meerderheid in de raad is die wel 63

heel erg enthousiast is. Onze fractie is ook niet per se blij met de hotelkamers die worden toegevoegd. We geloven wel dat de eigenaar dit deel nodig heeft om de investering terug te verdienen. Daar de Pier voor de Scheveningse gemeenschap zeer belangrijk is, zullen wij het plan steunen. Isabel Bos (GroenLinks). Ik ben misschien een beetje in de war van de bijdrage van mevrouw Faïd. Ik hoop dat ik het goed begrepen heb. Het ging een beetje snel. Maar de HSP is dus voorstander van dit plan van een private ontwikkelaar voor een icoon van Scheveningen. Fatima Faïd (HSP). Ja, dat klopt. Wij zijn voor het plan, omdat het een icoon is. Maar nog belangrijker is voor ons dat de Scheveningers het heel graag willen en dat het hoort bij hun identiteit. U weet dat de Stadspartij het altijd belangrijk vindt om identiteiten van groepen in de samenleving ruimte te geven. Dus na heel veel discussie hebben wij besloten om vooral voor dat stukje te gaan en accepteren we dat er een hotel komt. We hebben ook geconstateerd dat het niet van ons is. Dan houdt het dus een beetje op, want zo werkt kapitalisme. Isabel Bos (GroenLinks). Ik had verwacht dat een krakerspartij misschien iets anders naar bezit ook zou kijken dan 'het is niet van ons, dus we doen er niks mee'. Maar u vindt dus een commercieel iets wat er gaat komen, iconisch voor Scheveningen? Fatima Faïd (HSP).

Je moet ons natuurlijk niet op ideeën gaan brengen. Dat is nooit verstandig. Ik heb begrepen dat Hart voor Den Haag ooit geprobeerd heeft om de Pier te kraken. Ik wil ze nog wel een keer lesgeven hoe ze dat dan moeten doen! Maar nogmaals, we hebben er heel lang over nagedacht. We hebben er heel lang discussie over gevoerd. Maar het is dermate belangrijk voor de identiteit van Scheveningers dat ik het belangrijk vind om vast te houden aan die traditie. Dan moet je soms ook gewoon water bij de wijn doen en dat doen we dan nu. De voorzitter. Mevrouw Bos, voor de laatste maal. Isabel Bos (GroenLinks). Ik vind het toch een opvallende, kapitalistische kijk van de Haagse Stadspartij. Ja, dat kan ook. Fatima Faïd (HSP). Wij houden er natuurlijk altijd van om iets aparts te doen dan alle andere fracties, een beetje de spanning erin houden. Op het moment dat wij de revolutie uitroepen, dan staan we er heel anders in. Dus we moeten heel veel zetels binnenhalen. Maar zolang dat nog niet zo is, moeten we dealen met het systeem kapitalisme. Het is nou eenmaal zo. De voorzitter. Aan spanning geen gebrek deze raadsvergadering. Ik denk dat de politieke junkies zitten te genieten van deze debatten. Dat is op zich al een verdienste, hartstikke mooi. Nick Kaptheijns (PVV). Voorzitter. Vandaag bespreken we de uitgangspuntenbrief en het schetsontwerp herontwikkeling van de Pier.

We werden enthousiast van dit collegevoorstel. Nog niet zo lang geleden zag de toekomst voor de Pier er somber uit, maar naar de mening van de PVV ligt hier een prachtig ontwerp, waardoor de Pier een continufunctie krijgt, wat ook recht doet aan het Scheveningse icoon dat de Pier natuurlijk is. We hebben nog wel wat zorgen. Onze fractie begrijpt dat het voor de businesscase van groot belang is dat er 191 hotelkamers komen. Dat heeft natuurlijk wel gevolgen voor parkeren. Het is belangrijk dat er goed geparkeerd kan worden, want de hotelkamers moeten vanzelfsprekend niet leegstaan. Als de vernieuwde Pier er straks is, moet deze wel goed bereikbaar zijn voor de hopelijk vele extra mensen die de Pier jaarlijks komen bewonderen. Dit geldt uiteraard ook voor de klanten van de diverse restaurants en voor de congresgangers. Wij betwijfelen sterk of die allemaal volgens de utopische wensen van het college op de fiets komen en voorspellen dan ook dat die bij voorkeur met de auto zullen willen komen en dus ook ergens hun auto zullen moeten parkeren. Hoewel het college aangeeft nog naar onder andere het parkeervraagstuk te gaan kijken, zult u begrijpen, kijkend naar het cv van dit college op dit vlak, dat we niet helemaal gerust zijn. Dit college staat namelijk niet bekend om zijn liefde voor automobilisten.

64

Onze fractie zal dat met argusogen blijven volgen. We kunnen desondanks wel instemmen met het voorliggende voorstel. Isabel Bos (GroenLinks). Misschien begrijp ik het verkeerd hoor, maar de PVV refereert nu aan het stuk alsof het van het college is. Het is van de ontwikkelaar, zoals het daar is opgeschreven. Er staat inderdaad de wens in dat de mensen met het ov komen en met de fiets. We hebben al een ontzettende verkeerschaos op Scheveningen. U heeft dus geen voorstel om hier toch nog parkeerplekken te realiseren? Want voor hotelkamers - dat was ook een belangrijke reden voor die motie om daar geen hotels te realiseren - is toch best wel vaak parkeerruimte ook nodig, die we hier niet hebben. Nick Kaptheijns (PVV). Dat klopt. Daarom hadden wij in beginsel ook wel wat twijfel over de hoeveelheid aan kamers. Wij dachten al direct: hoe gaat zich dat dan matchen? Maar wij vinden dat we in dezen toch wel wat meer ambitie moeten tonen en blijven liever dit proces met argusogen bekijken, omdat we toch gewoon willen dat dit plan er komt. Isabel Bos (GroenLinks). Die twijfel zat natuurlijk ook in het steunen van onze motie om geen hotel daar te realiseren, maar u komt nu zelf niet met een voorstel om toch nog wat meer tegemoet te komen aan uw visie op de mobiliteit. Ik ben gewoon verbaasd daarover. Nick Kaptheijns (PVV). Ja, dat kan zijn, dat mevrouw daar verbaasd over is.