RIS321383 Notulen van de raad van 14 november 2024

onverstandig, want we willen dat mensen de auto in de parkeergarage zetten. Dan moeten we de tarieven op het Zwarte Pad en dergelijke natuurlijk wel op hoogte houden. Dus het amendement is ontraden. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Is de wethouder het dan niet eens met de VVD dat het zonde is dat deze parkeerterreinen, die echt bedoeld zijn voor bezoekers om te parkeren, zodat ze niet in de woonwijken gaan staan, zo verhoogd zijn in tarief? Dat is nog even los van de indexatie. Het idee dat deze parkeerterreinen, die zijn bedoeld voor bezoekers, niet lager geprijsd zijn, is toch eigenlijk een denkfout? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Nee, dat is geen denkfout, want we willen dat mensen de auto in de parkeergarages zetten. Bij het Zwarte Pad hebben we het dagkaarttarief verhoogd naar € 30. Dat doen we omdat je in de parkeergarage voor, ik geloof, € 37 of € 38 kan staan. Dan zit er dus een prikkel in het systeem om je auto in de parkeergarage te zetten. Dat is precies wat we met elkaar willen. Nogmaals, we hebben het over een trendmatige verhoging. Ik begrijp dus ook niet zo goed waarom we nu dit debat voeren. Lotte van Basten Batenburg (VVD). De trend was volgens mij het afgelopen jaar geen 7,7%. Dus daar gaat iets mis in de berekening van de wethouder. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). We hebben het over van € 6,75 per uur naar € 7 per uur.

Ik heb mijn rekenmachine niet bij de hand, maar dat is conform de trend. Die zal rond de 3% liggen. De voorzitter. Mevrouw Van Basten Batenburg, de laatste keer, gaat uw gang. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Gaat die verhoging dan eindeloos door, wat de wethouder betreft? Volgend jaar wordt het dus € 7,25 of € 7,50 misschien, als de inflatie een beetje tegenvalt. En dan wordt het het jaar daarna € 8 en dan wordt het € 9. Dan gaan we over een jaar of vier € 12 per uur betalen? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Welkom in de wereld van de gemeentefinanciën. Dit soort tarieven wordt trendmatig verhoogd. Wat de trend gaat zijn of hoeveel de inflatie gaat zijn, dat weten we niet, maar tenzij je daar anders over beslist, is dit de manier waarop het gaat. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Nog niet zo heel lang geleden was het in de wintermaanden gratis. Wat is er gebeurd met de visie van het college om een vierseizoenenbadplaats te maken? Is de wethouder het met Hart voor Den Haag eens dat het in de winter wat moeilijker is om mensen naar Scheveningen te trekken? Zou het niet bijdragen aan de ambitie vierseizoenenbadplaats om in ieder geval in de winter weer gratis te parkeren? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). We willen dat mensen met de fiets, het openbaar vervoer of op een andere manier naar Scheveningen komen, en niet met de auto. Dat willen we ook liever niet in de winter.

Hoelang het precies geleden is dat we tariefverschillen hanteerden in de seizoenen, kan ik me niet herinneren. Maar dit is een tarief waardoor het ook in de winter aantrekkelijk is om je auto in de parkeergarage te zetten. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Is het de wethouder bekend dat heel veel bezoekers aan Scheveningen uit België en uit Duitsland komen? Van die laatste groep is bekend dat ze weleens fietsen meenemen - dat hebben ze een periode gedaan - maar dat ze niet op de fiets komen.

64

Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Het is niet zo dat de meeste mensen met de auto komen en ook niet zo dat de meeste mensen uit België of Duitsland komen. De meeste mensen die naar Scheveningen komen, komen gewoon uit Den Haag. De verdeling in de mobiliteit is ongeveer een derde auto, een derde fiets en een derde openbaar vervoer. We hebben het afgelopen jaar 25% meer bezoekers aan Scheveningen gezien dan het jaar daarvoor. Er is dus geen enkele reden om langer stil te staan bij wat u suggereert dan we nu hebben gedaan. Voorzitter. Ik ben bij de moties. Ik doe ze in volgorde van indiening. Ik begin met motie HvDH.3, Campagne over afvalboetes. In de eerste constatering staat dat we niet communiceren over de boete voor afvalovertredingen. Dat is al niet juist. Dat doen we wel. Op iedere ORAC staat een sticker en op veel afvalophaalauto's staat het ook. We communiceren er ook in het bredere verhaal over. Om hier apart over te gaan communiceren, want dat is wat de motie vraagt, is in strijd met de manier waarop we mensen proberen te helpen om zich aan de regels te houden. Het is veel effectiever - dat is ook onderzocht - om mensen op een positieve manier te betrekken bij het schoonhouden van de stad, dus om de regels goed uit te blijven leggen en mensen daarop aan te spreken.

Daar hoort dan ook uiteindelijk een boete bij, maar het college zou er niet voor zijn om, zoals hier wordt voorgesteld, hier een aparte campagne voor te doen. Het college wil de motie graag ontraden. De voorzitter. Meneer De Mos, ander punt weer, hè? Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Het gaat nu over afval, net ging het over parkeren. Maar het gaat allebei net zo slecht. Want hoe vindt de wethouder zelf dat het gaat met het schoonhouden van de stad? Als we nou eens kijken naar, pak 'm beet, de Bomenbuurt. Ik ben daar pas komen wonen. Bij iedere ORAC liggen matrassen, koelkasten, restafval, andere illegale lozingen. Hoe vindt u dat het gaat in Laak? Hoe vindt u dat het gaat in Rustenburg-Oostbroek? 'Het is allemaal onder controle' is waarschijnlijk het antwoord, want dat is het antwoord van dit college: gaat u rustig slapen, alles is onder controle. Maar probeer het nog een keer, hoe gaat het? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Het gaat langzaam maar zeker een klein beetje beter. Dat komt omdat we met het Aanvalsplan Afval veel extra inzet kunnen plegen. We hebben ook bijvoorbeeld voor Laak, maar ook voor Transvaal en de Schilderswijk, de mogelijkheid om extra middelen vrij te maken. Dat hebben we ook gedaan. Dat gaan we nu ook terugzien. We zien dat er meer ploegen beschikbaar zijn.

Natuurlijk, we zijn er nog lang niet en iedere bijplaatsing is er een te veel, maar we zijn op de goede weg. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Op de goede weg? De wethouder zit graag op de fiets. Fiets dan ook eens langs die wijken. Want de werkelijkheid is heel anders. 1.600 respondenten bij Omroep West hebben leefbaarheid op één gezet. Zij maken zich daar zorgen om, waarschijnlijk omdat de stad heel smerig is. Anders staat dat niet op één, als je je zorgen maakt op de leefbaarheid. Dat is vraag één. Dan kom ik nog even terug op het boetebedrag en de stickers. Er is een heel debat over geweest in 2022 met uw voorganger. Die stickers stonden op de ORAC's. Met het nieuwe beleid komen ze niet meer op de nieuwe ORAC's. Dus die communicatie wordt achterwege gelaten. Dat is nog een vraag. En dan, ja, 89 boetes, is nou niet heel strikt handhaven op afvalbeleid. De afvalhufters dansen hier de horlepiep, want die komen er iedere keer mee weg. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Die laatste zijn de heterdaadbetrappingen. Dat is natuurlijk ook heel ingewikkeld. Waar we veel meer boetes mee binnenhalen, is met de controles van de afvalzakken. Daar worden duizenden boetes per jaar voor opgelegd in onze stad; dus de adresgegevens uit de vuilniszak peuteren, zal ik maar even plastisch zeggen. Ik ga na of het boetebedrag niet op iedere ORAC staat. Ik ben ervan uitgegaan dat het zo is.

Mocht dat niet zo zijn, dan ga ik erachteraan, zeg ik namens het college. Maar deze motie wil ik graag ontraden.

65

De voorzitter. Laatste keer, gaat uw gang. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Het is in ieder geval een mooie toezegging dat we krijgen te horen hoe het zit met de communicatie vanaf de ORAC met de boetewaarschuwing voor als je het verkeerd aanbiedt. Ik wil de wethouder verzoeken - want 'duizenden boetes' klinkt erg interessant - om die informatie naar de raad te sturen. Dat hoeft niet vandaag. Maar die informatie hebben wij niet kunnen vinden. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ik zal dat in de voortgangsbrief over het Aanvalsplan Afval nog even netjes uiteenzetten. Dat is ook een toezegging. Dan ben ik bij motie HvDH.7. Die heet Eerst alternatief parkeren alvorens ook maar te praten over verbreden tramlijn 6 Paul Krugerlaan. Die motie wil ik ontraden. Het voorontwerp van lijn 6 Paul Krugerlaan is 22 oktober vrijgegeven voor inspraak. Daar staat in dat we inzetten op een aantal maatregelen die we nu aan het bekijken zijn. Het gaat om onder andere de Karweilocatie en de Haagse Marktgarage. Dat is, denk ik, wel bekend hier. Dat gaat parallel oplopen met de herontwerpen van het Hobbemaplein en de Paul Krugerlaan. Er is geen enkele reden om daar niet op te wachten. Dus deze motie wil ik graag ontraden. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). 'We zetten in op.' Dat klinkt niet echt als een garantie. 'We zetten in op.' Ik wijs op de parkeerdruk op de Paul Krugerlaan.

Gaat u er maar eens heen op een zaterdagmiddag om daar uw auto te parkeren. Dat is een onmogelijke opgave. Dus als u voor de tram parkeerplaatsen weghaalt, dan brengt u de winkelstraat een genadeslag toe. Ik zou zeggen: eerst de alternatieve parkeerplekken op orde en dan kunt u de tramlijn verbreden. Het is een heel slecht idee als u dat niet zo doet. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). U heeft als raad ingestemd met het voorstel voor nieuwe trams in de Haagse regio. Dat betekent dat die zijn besteld, dat betekent dat ze moeten gaan rijden en dat betekent dat we het voorontwerp zoals dat op dit moment ter inspraak ligt, als raadsvoorstel naar uw raad zullen sturen. Dan kijk ik uit naar het debat daarover, maar deze motie moet ik op dit moment echt stellig ontraden. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Maar u kunt het toch niet verkopen aan de winkelstraat, aan de buurt om te zeggen: beste mensen, u heeft een parkeerdruk waar je de broekhoest van krijgt, maar we gaan lekker nog meer parkeerplaatsen weghalen, en misschien, heel misschien hebben we oplossing voor u en misschien niet? Maar goed, dan ligt die tramlijn er al en dan kunnen de mensen fluiten naar die parkeerplaatsen. Dat is niet de goede manier. Ik doe graag nogmaals het verzoek aan het college: eerst de parkeerplaatsen regelen als alternatief en dan pas met die tramlijnverbreding aan de slag.

Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ik heb niet 'misschien, heel misschien' gezegd. Deze woorden worden mij in de mond gelegd. We zijn actief bezig om die parkeeroplossingen te regelen. Als het even kan, dan doen we dat ook. Maar dat is geen enkele reden om nu hierop te wachten. Adeel Mahmood (DENK). We weten dat er een nieuwe, brede tram aankomt. Het lijkt me niet zorgvuldig om te zeggen dat we daar niet over mogen praten. Maar ik hoorde u net iets zeggen over de parkeerplaatsen. Bent u bereid om met die ondernemers in gesprek te gaan en om ons ook mee te nemen in wat er aankomt met die parkeerplaatsen? Ik hoor net Karweilocatie, Haagse Markt. Misschien is het goed om daarin samen met de wethouder MKB op te trekken en die ondernemers ook mee te nemen in wat er gaat komen, zodat ze daarop voorbereid zijn.

66

Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Die gesprekken lopen al, ook met mijn collega-wethouder Icar. Dank daarvoor. Ik ben bij motie HvDH.12, stop snelheidsduivels op diezelfde Paul Krugerlaan. Op zich ziet het college mogelijkheden om hier positief tegen aan te kijken, maar dan moeten we wel even met elkaar de lenigheid betreffen om naar het dictum te willen kijken. In het dictum staat het verzoek om een 'flits-geluidspaal' te plaatsen. Die bestaan eigenlijk niet. Die zijn in ieder geval niet juridisch handhaafbaar. Ik denk dat er wordt bedoeld een flexflitser. Het gaat over snelheid, dus dan zal bedoeld zijn een flitser die snelheid meet. Ik ben namens het college bereid om aan het Openbaar Ministerie te vragen of er iets kan bij de Paul Krugerlaan, met natuurlijk wel de winstwaarschuwing dat het Openbaar Ministerie erover gaat en dat er niet zo heel veel te verdelen zijn in Nederland. Het tweede punt van het dictum vraagt om een waarschuwingsbord. Die zijn niet zo heel erg effectief. Maar ik wil wel kijken wat we wel kunnen doen. Ik wil dus wel in de geest van het tweede dictumpunt kijken, als zo'n flexflitser er nu niet komt, wat er dan wel kan. Als we de motie zo mogen uitleggen, dan kan ik haar aan de raad laten. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Ik val bijna van mijn stoel, zowaar wat positiefs. Ik begin ontzettend vrolijk te worden.

Ik wil bij dezen dan de motie wijzigen en 'flits-geluidpaal' veranderen in 'flexflitser'. Dan hebben we een mooie motie. De voorzitter. Motie HvDH.12 is in die zin gewijzigd, dat ze thans luidt:

Gewijzigde motie Stop snelheidsduivels op Paul Krugerlaan De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 13 november 2024, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Programmabegroting 2025-2028. Constaterende, dat: ▪ de Paul Krugerlaan volgens bewoners en ondernemers door snelheidsovertreders wordt gebruikt als racebaan, waarbij men met veel kabaal hard optrekt; ▪ de (verkeers)veiligheid door roekeloos en hard rijden voor bewoners, ondernemers en bezoekers in het geding is. Van mening, dat: ▪ de te hoge snelheid omlaag kan brengen; ▪ de pakkans van aso’s in het verkeer kan vergroten; ▪ de overlast van geluid van optrekkende auto’s van aso’s kan terugdringen. Verzoekt het college: ▪ het Openbaar Ministerie te verzoeken om een flexflitser te plaatsen; ▪ tot die tijd waarschuwingsborden te plaatsen die oproepen om vaart te verminderen. * Weghalen wat niet van toepassing is. NB. Ook kan een verzoek aan de raad worden gedaan. In dat geval wordt in plaats van ‘het college’ ‘de raad’ ingevuld. En gaat over tot de orde van de dag. De gewijzigde motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Mooi. Dan ben ik bij motie HvDH.13, Breng verkeerscirculatie terug in de Schilderswijk. Deze motie is overbodig. Er is een motie ingediend door het CDA, die 67

eigenlijk ongeveer hetzelfde vraagt. Bij de afdoening van die motie heb ik toegezegd om in 2025 een onderzoek uit te voeren naar alle mogelijke maatregelen die bijdragen aan de luchtkwaliteit en de doorstroming van de Vaillantlaan en ook de omliggende straten. Met wat hier staat, zijn we dus eigenlijk al bezig. De motie is dus ontraden wegens overbodigheid. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). We doen het al, maar de buurt weet nergens van. Een week of twee geleden hadden we een zaal met honderd man in de Schilderswijk, in Transvaal. Ze hebben helemaal geen idee wat er gebeurt. Misschien kan de buurt erbij betrokken worden? Kan er in gesprek gegaan worden met de bewonersorganisaties die erbij waren, die ook heel veel mensen vertegenwoordigen? Misschien dat die mensen dan meegenomen kunnen worden in hetgeen wat u allemaal aan het doen bent. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dat neem ik ter harte. Ik weet niet waar we precies staan in het onderzoek, maar dat moeten we zeker samen ook met de omgeving doen, helemaal eens. Maar HvDH.13 is dan dus niet meer nodig. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Als dit een toezegging is dat er met de buurt in gesprek wordt gegaan over hetgeen wat er loopt, dan hou ik de motie aan. De voorzitter. Aangezien motie HvDH.13 is aangehouden, maakt ze geen onderdeel meer uit van de beraadslaging. We gaan snel door, gelet op de tijd.

Wethouder Kapteijns. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Motie HvDH.20 heet Stoppen met plannen autoluw maken omgeving Hobbemaplein. Daar kunnen we, denk ik, heel kort over zijn. Het raadsvoorstel voorontwerp Hobbemaplein zit in de pijplijn. Het komt morgen, kan ik u verklappen, naar uw raad toe. Dat lijkt me het moment om heel uitgebreid over het Hobbemaplein te praten en ook over het alternatief dat door de ondernemers opgesteld is, waar ik vanuit het college veel waardering voor heb. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Als het gaat om verder praten, hoe kan het dan zo zijn dat er namens de gemeente Den Haag gecommuniceerd is naar de initiatiefnemers: joh, dit plan is van tafel, het gaat niet door? Die initiatiefnemers komen bij mij en zeggen: dit is een spek-en-bonengesprek geweest, we zijn afgepoeierd, we zijn afgewimpeld. Dat doet toch geen recht aan wat hier in de commissie op 10 oktober is besloten om er ook écht verder over te praten? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Het is moeilijk om over derden te praten, maar ik heb echt een heel andere terugkoppeling gekregen van die gesprekken die hebben plaatsgevonden. De heer Mahmood heeft daar gisteren ook wat over gezegd. We hebben twee keer heel intensief ambtelijk gesproken met de ondernemers, ook over het plan. Het plan is helemaal doorgerekend door het ingenieursbureau. Het lijkt uiteindelijk niet te passen.

Ik heb met uw raad afgesproken dat we beide plannen tegelijkertijd bespreken in de commissie Leefomgeving. Die afspraak heb ik gemaakt met uw raad. De onderbouwing komt daar ook bij. Het past dan niet om deze motie aan te nemen. Dus die wil ik graag ontraden. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Wat heeft het voor zin om plannen nog te bespreken als u naar de initiatiefnemers al klip-en-klaar bent geweest, keihard? Het autoluw maken is heilig, daar gaan we niet aan tornen, uw initiatief gaat in de prullenmand en alle tekeningen bestuderen kost veel te veel tijd: dat is de terugkoppeling die ik heb gehad van de ondernemers. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Kortheidshalve: ik heb dus een andere terugkoppeling gehad.

68

Adeel Mahmood (DENK). We hebben inderdaad op 10 oktober in de commissie besproken dat we die plannen samen willen behandelen. Maar dan wil ik ook de wethouder vragen om een serieuze terugkoppeling aan de raad over waarom die plannen wel of niet goed zijn, op welke aspecten. Ik vraag dus een duidelijke terugkoppeling over wat er wel of niet goed is aan de plannen van de ondernemers, zodat we daar ook een oordeel over kunnen vellen. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Zoals afgesproken, komt morgen niet alleen het raadsvoorstel van het voorlopig ontwerp van het Hobbemaplein, maar ook het plan van de ondernemers en de appreciatie, de technische onderbouwing van wat het college heeft moeten constateren over het alternatieve plan. Dat ligt dan gewoon hier in de openbaarheid in de commissie Leefomgeving en daarna in de raad. Dan kunnen we het er uitgebreid over hebben. De voorzitter. Gaat u door. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ik ben bij motie HvDH.14. Die gaat over de Hofbadtoren. Daar hebben we ook meermaals intensief over gesproken. Als u zich die gesprekken kunt herinneren, dan zal het u niet verbazen dat deze motie door het college ontraden moet worden. We zijn voor de mensen in de Hofbadtoren over onze eigen schaduw heengestapt.

Ondanks dat we daar als gemeente eigenlijk geen rol hadden, hebben we parkeerplaatsen bij het aanliggende zwembad ter beschikking gesteld aan de bewoners. Iedereen die meegedaan heeft met de loting en uitgeloot was, heeft daar onder dezelfde voorwaarden om te kunnen parkeren als bij de Hofbadtoren zelf, een parkeerplaats gekregen. Dat is per 1 november ingegaan. Zover ik erover geïnformeerd word, functioneert dat nu. Er is dus geen enkele reden om deze motie aan te nemen. Het zou ook geen recht doen aan de gesprekken die wij met elkaar in de commissie daarover hebben gevoerd en de oplossing die we met elkaar hebben gevonden. Dus deze motie wil ik graag ontraden. De voorzitter. Meneer De Mos, kort. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). We hebben gisteren de insprekers gehoord. Die waren hier met twintig man; ze hebben niet alle twintig ingesproken. Er was ook een meneer die zei: hoe kun je mensen die in een sociale huurwoning wonen met duizenden euro's per jaar opzadelen om een auto te hebben om naar hun werk te gaan? Wat zegt u tegen die mensen die gisteren kwamen inspreken en die het gewoon niet meer weten, die gewoon in paniek zijn? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). De rekensommen die gisteren gemaakt werden, gingen uit van als mensen het straattarief zouden moeten betalen. Niemand in de Hofbadtoren hoeft het straattarief te betalen.

Iedereen kan parkeren op het eigen binnenterrein van de Hofbadtoren of op het parkeerterrein bij het zwembad. Dan betaal je iets meer dan wat je betaalt voor een eerste bewonersvergunning. Ik snap heel goed dat dat zuur aanvoelt. Je betaalt € 32, geloof ik, per maand in plaats van € 7,50. Ik kan me voorstellen dat dat voor mensen best een uitgave is. Dus dat wil ik helemaal niet bagatelliseren. Maar het is wel de oplossing die past bij op je eigen terrein kunnen parkeren en de afspraken die we daar met Staedion over hebben gemaakt. Die hadden in principe ook bekend moeten zijn op het moment dat mensen daar kwamen wonen. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Het is interessant om te zien dat het college gewoon afscheid neemt van het gelijkheidsbeginsel. De een moet meer betalen en de ander minder. Er werden hier gisteren echt voorbeelden berekend van vier- tot vijfduizend euro per jaar. Ik geloof niet dat die mensen dat uit de duim zuigen, want die gaan toch niet heel veel geld aftikken als dat niet nodig is. Dus er zit weer een heel groot verschil tussen hetgeen het college zegt en hetgeen de bewoners zeggen. Maar dat klopt ook, want 74% van de stad herkent zich niet in en voelt zich niet vertegenwoordigd door dit college. 69

De voorzitter. Wethouder, wilt u daarop reageren? Het hoeft niet. Ik heb geen vraag gehoord. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Nee. Adeel Mahmood (DENK). Het zijn echt serieuze zorgen waar die bewoners van de Hofbadtoren mee zitten, maar ik ben wel getriggerd door de discussie van daarnet. Ik ga terug naar het coalitieakkoord uit 2018, waarin een paar keer wordt gerefereerd aan het college. Daarin staat letterlijk, met de handtekening van de heer De Mos: bij nieuwbouwprojecten moet een parkeeroplossing worden aangeboden; er worden geen parkeervergunningen op straatniveau uitgegeven. Kan het zo zijn dat die uitwerking van 2018 dit als resultaat heeft? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Hoe dat precies in de tijd zit, wil ik even in het midden laten. Maar het is inderdaad zo dat dit al jaren beleid is. Het was ook het beleid onder het college van twee of drie keer geleden. Het principe dat je bij nieuwbouwontwikkeling op eigen terrein dient te parkeren, was ook het beleid in 2018. Dat is ook, inderdaad, in dat akkoord toen nog eens bevestigd. Lotte van Basten Batenburg (VVD).

Is de wethouder het met de VVD eens dat als er in het verleden een fout is gemaakt en dat je dan, naar de praktijk kijkend, denkt 'potverdomme, dat pakt echt niet goed uit', je als stadsbestuur moet opstaan en moet denken 'weet je wat, we gaan er wat aan doen, we gaan het aanpassen, want het werkt niet'? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). In zijn algemeenheid ben ik dat met de VVD eens. Om maar meteen de tweede interruptie voor te zijn: in dit geval is er geen fout gemaakt. We hebben bewust met elkaar de keuze gemaakt om betaald parkeren in te voeren in dat deel van de stad. Dat heeft ermee te maken dat er een zwembad ligt, dat er een bioscoop ligt. Dat het wat oneerlijk kan voelen, nogmaals, daar heb ik echt veel empathie voor. Het kan oneerlijk voelen dat als je niet op eigen terrein kunt parkeren in hetzelfde wijkje, je dan wel recht hebt op een bewonersvergunning en daardoor iets minder geld kwijt bent voor het parkeren van je auto. Dat is de consequentie van het beleid dat we met elkaar hebben. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Empathie is natuurlijk een heel belangrijke emotie. Die hebben we volgens mij als mensen, nou ja, sommigen zullen zeggen van Onze-Lieve-Heer en andere zullen zeggen in de evolutie gekregen. Meestal zet het je aan tot actie. Het doet iets met je. Het betekent dat je iets wil doen voor andere mensen. Dat vind ik ook heel mooi.

Ik ben ook blij dat de wethouder zegt dat hij dat wel voelt en dat hij dat ziet. Maar zou hij dan ook bereid zijn om dat om te zetten in actie, om te kijken hoe we dit met maatwerk kunnen oplossen? Want het mag toch niet zo zijn dat die mensen duizenden euro's per jaar kwijt zijn, terwijl ze afhankelijk zijn van die auto, terwijl toen ze er gingen wonen, ze er echt op mochten rekenen dat ze die auto daar ook kwijt konden? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dat is precies wat het college heeft gedaan. Ondanks dat we daar geen verantwoordelijkheid hadden, hebben we met Staedion gezegd: we kunnen deze mensen niet aan hun lot overlaten. Daarom hebben we gekeken naar wat een goede oplossing zou zijn. Die oplossing hebben we gevonden door op het parkeerterrein van het zwembad dat naast de Hofbadtoren ligt, het Hofbad, parkeerplaatsen vrij te maken. De parkeerplaatsen zijn voor het zwembad. Die hebben we vrijgemaakt voor de bewoners. Die kunnen dus onder dezelfde voorwaarden daar parkeren als waaronder ze anders op het binnenterrein hadden moeten parkeren. Daarmee hebben we, inderdaad, precies wat u zegt, de empathie gekoppeld aan een oplossing die passend is voor dit probleem. De voorzitter. De laatste keer, mevrouw Van Basten Batenburg.

70

Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik hoor ook dit van de wethouder. Het is een mooie stap. Maar we hebben gisteren natuurlijk gehoord dat - ik denk ook dat dat de reden was dat de wethouder het woord 'empathie' noemde - het probleem er nog is. Daarom stonden die mensen hier gister in te spreken. De wethouder zegt nu nee, maar die mensen stonden hier toch in te spreken? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). We hebben veel contact met deze mensen, omdat ze erkennen dat de oplossing die geboden is, een heel grote verbetering is ten opzichte van de vorige situatie. Maar het liefst zouden ze natuurlijk gewoon het straatparkeertarief betalen. Dat gaat alleen in tegen alle afspraken en ons parkeerbeleid. We hebben dit compromis kunnen aanreiken. Nogmaals, ik ben heel blij dat dit kan, dat we daartoe in de gelegenheid waren en dat er ook een zwembad naast dit complex lag, want dit kan natuurlijk niet overal in de stad. We moeten er ook geen gewoonte van maken. Maar in dit geval hebben we dat kunnen doen met elkaar. De voorzitter. Meneer De Mos, een nieuw punt? Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Ja, zeker een nieuw punt. Een compromis is toch iets waar mensen tevreden mee zijn? Dat hier dan niet gisteren een gigantische inspraak was. Een compromis is: we zijn eruit samen, de kerk ligt in het midden, we zijn allemaal tevreden. Tevredenheid ontbreekt volledig.

Maar wat is nou de parkeerdruk die is opgelost in dit gebied? Want meneer Mahmood deed net of het beleid in het college van 2018 kwam, maar wij waren geen college van overal betaald parkeren invoeren. Dat is toch echt dit college. Welke parkeerdruk is nu opgelost met deze maatregel? De voorzitter. Wethouder Kapteijns, ten slotte. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). De parkeerdruk is daar niet richting de 90 of 100%, als dat is wat de heer De Mos graag wil horen. Maar dat is natuurlijk niet de relevante vraag. Op piekmomenten, als er veel bezoekers zijn bij het zwembad, als daar verdere bouwontwikkelingen komen, dan is in dat Deelplan 20 betaald parkeren gewoon onderdeel van de randvoorwaarden waaronder dat plaatsvindt. Dat was bekend toen Staedion daar de Hofbadtoren ging bouwen. Dat was bekend bij de mensen toen ze daar een woning gingen huren. De voorzitter. Meneer De Mos, de laatste keer nu. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). 'Als' is verbrande turf, zei mijn moeder altijd. Maar als er geen parkeerdruk is en geen draagvlak? Dat was een heel goede regel die oud-wethouder Peter Smit ooit hier had. Zullen we niet gewoon teruggaan daarheen? Dat voorkomt heel veel problemen. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Nee, dat heb ik net proberen uit te leggen.

De redenen waarom destijds daar is gekozen voor betaald parkeren, zijn nog steeds de redenen waarom we daar betaald parkeren willen houden. Voorzitter. Dan ben ik bij motie HvDH.16, Heropen garage Apeldoornselaan in 2025. Deze motie moet ik ontraden. We zijn bezig met het heropenen van deze volautomatische autoberging. Dat kost heel veel geld. Het kost € 5 mln. Ik durf zelf niet aan om uit te rekenen hoeveel dat per parkeerplaats is, want dan denk ik bij mezelf: waarom doen we dit eigenlijk? Maar daar hebben we toe besloten. Daar heeft u als raad toe besloten. Daar is een Europese aanbesteding voor nodig. Die loopt nu. De verwachting is dat in 2026 de garage weer geopend kan worden. Deze motie vraagt om dat sneller te doen. Dat kan dus niet. Daarom wil ik haar dus ontraden. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). De eerste vraag: wanneer in 2026, in het eerste, tweede, derde of vierde kwartaal? En vlak voor de verkiezingen, januari 2022, is door de oude wethouder Verkeer

71

gezegd: het geld is er. Het ging toen nog over € 4,6 mln. Waarom is de VAB drie jaar later nog steeds dicht, terwijl de parkeerdruk in Rustenburg-Oostbroek de hoogste van Nederland is? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dat komt doordat er technisch gezien toch nog meer aanpassingen nodig waren dan aanvankelijk werd ingeschat. We lopen nu met een Europese aanbesteding. In Q2 volgend jaar gaan we daar een partij uit destilleren. Dan kunnen we dus ook de definitieve planning maken. Maar de voorlopige planning is dat als in Q3 of eind volgend jaar de renovatie kan starten, in de tweede helft van 2026 de garage weer in gebruik kan worden genomen. Ik zou willen dat het sneller kon, maar dat zijn de termijnen waar we ons ook aan te houden hebben. Of we dit soort volautomatische autobergingen nog veel moeten bouwen in de stad? Ik denk dat we het antwoord met elkaar kunnen formuleren. De voorzitter. Gaat u vooral door. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Voorzitter. Ik ben bij motie HvDH.18, Maak einde aan gevaarlijke afsluiting Kaapstraat. Daar hebben we ook heel vaak over gesproken al. Ik wil deze motie ontraden. Ik heb een toezegging gedaan dat ik, als de Adviescommissie bezwaarschriften met een uitspraak komt, met de ondernemers ga praten en dat ik eind van het jaar daar u over zal informeren. Dat is wat deze motie vraagt, alleen iets stelliger. Dit is een staande toezegging.

Ik kan deze motie dus ontraden. U kunt haar ook aanhouden, want ik kom nog dit jaar, als het agendatechnisch allemaal lukt natuurlijk, met een terugkoppeling van het gesprek dat ik met die ondernemers ga hebben. De voorzitter. Je zet je microfoon uit, maar dat is niet nodig. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dan ga ik snel door. Bij de motie van de VVD ben ik nu. Motie VVD.9 gaat over betaald parkeren in Kijkduin. Het is goed om daar kort op in te gaan. Aanvankelijk was de planning om dit jaar al betaald parkeren in te voeren in Kijkduin. Daar heb ik ook met ondernemers over gesproken. De bouwontwikkelingen zijn op dit moment nog bezig. Die zijn echt in de afrondende fase. Daarom leek het het college niet fair om dan nu al betaald parkeren in te voeren. Daar komt die uitspraak vandaan 'tot alle bouwhekken weg zijn'. In die context is die uitspraak altijd gedaan. Toen heb ik ook met ondernemers gesproken en hebben we gezegd: dan is het misschien ook wel fair om de hele zomer van 2025 geen betaald parkeren in te voeren. Dus dan hebben we het eigenlijk twee keer uitgesteld. Dat is nu de planning. Over de precieze planning kan ik u nog nader over informeren. Dat wil ik ook nog met de ondernemers over in gesprek, als dat helpt. Maar we denken nu aan eind volgend jaar of misschien begin het jaar daarop.

Als ik deze motie letterlijk neem, dan gaat het over de verbouwing van het Atlantic Hotel. Die verbouwing moet nog beginnen. Dat is een private verbouwing op eigen terrein, die geen enkele invloed heeft op de bereikbaarheid van Kijkduin. Ik heb proberen na te gaan wanneer die verbouwing klaar zou moeten zijn. De voorlopige inschatting is eind 2028. Dat lijkt me op geen enkele manier de bedoeling, temeer omdat de bewoners echt vragen om invoering van betaald parkeren. Afgelopen dinsdagavond was ik daar met collega Bredemeijer en de burgemeester. De bewoners zien het steeds drukker worden en die willen graag betaald parkeren invoeren. Dat is een stukje achtergrond. Daarom moet ik deze motie ontraden. De voorzitter. Mevrouw Van Basten Batenburg heeft een interruptie. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Meneer Partiman was eerder. De voorzitter. Zeker, maar ik kies nu een keer voor u, omdat het uw motie is. Maar goed, het verrast u natuurlijk dat ik voor u kies.

72

Lotte van Basten Batenburg (VVD). Dank, voorzitter. Het is inderdaad onze motie. Wat ik frappant vind, is het volgende. Er is een motie aangenomen door deze raad. In die motie stond heel duidelijk de redenering waarom het gevraagd werd. Dat heeft te maken met economische belangen. Dat heeft te maken met het economische perspectief. Het heeft jaren in de hekken gestaan. De ondernemers die daar nu zitten, hebben het ongelooflijk moeilijk. Er is nog veel leegstand. Tegelijkertijd is het een gebied met onwijs veel potentie. Dus wij hebben ze een zetje in de rug willen geven. De raad heeft gezegd: we willen dat. Het college weigert het gewoon uit te voeren. Dat kan toch niet? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). In die scherpte zou ik niet dit debat met u willen voeren. Ik heb u zojuist in alle redelijkheid de context en de achtergrond uitgelegd. We zien dat de parkeerdruk toeneemt en dat we dat parkeren ook nodig hebben om de bereikbaarheid van Kijkduin te reguleren. Als Kijkduin er straks weer in volle glorie staat, is echt de verwachting dat de bezoekersaantallen snel zullen gaan toenemen. De Vogelwijk heeft al betaald parkeren. We kunnen dus met elkaar op onze vingers uittellen dat de parkeerdruk volgend jaar al fors zal zijn. Daar moeten we tijdig bij zijn. We willen niet dat mensen eerst in de problemen komen en dan het probleem oplossen. Nogmaals, dat is de context.

Ik wil met u in gesprek en met de ondernemers in gesprek, als dat helpt. Maar dat is wel de achtergrond van waarom we toch echt de keuze moeten maken om niet te wachten tot 2029 of 2030. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Wachten tot 2029 of 2030 is sowieso al iets heel anders dan wat de wethouder nu voorstelt in deze begroting. Dat is ook de reden dat we nu die motie indienen. In de begroting staat dat er eind volgend jaar betaald parkeren is. Dat staat erin. Dat gaat in tegen een aangenomen motie van de raad. Ik wil echt de wethouder vragen: waarom voert hij een aangenomen motie van de raad niet uit? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Volgens mij heb ik dat antwoord net gegeven. Waar komen die bouwhekken vandaan? Die komen niet van het Atlantic Hotel. De uitspraak 'wacht tot het laatste bouwhek weg is' had betrekking op de ontwikkeling van het winkelcentrum en alle appartementsgebouwen die daar gebouwd zijn. Het Atlantic Hotel heeft daar echts niets mee van doen. De voorzitter. Laatste keer, mevrouw Van Basten Batenburg. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik weet het niet. De wethouder vertelde mij net wat er in mijn motie staat en hoe ik die bedoeld heb. Dat is toch een beetje een bijzondere situatie. Er staat letterlijk in de motie die we hebben aangenomen dat het Atlantic Hotel nog een hele tijd verbouwd wordt. Het staat in de tekst van die motie.

Dat zijn de bouwhekken waar het over gaat. Het gaat niet om de bereikbaarheid van Kijkduin. Het gaat om de economische aantrekkelijkheid van Kijkduin en het feit dat die ondernemers echt de gemeente nodig hebben nu om die mooie start te maken. Het gaat een fantastisch gebied worden. Het is al prachtig. Maar het heeft echt nu wel een startsteuntje nodig van het college. Als de wethouder zegt 'ik zeg hier toe dat er het komende jaar sowieso geen betaald parkeren wordt ingevoerd en dat we met ondernemers in gesprek gaan om te kijken per wanneer dan wel', dan wil ik de motie best aanhouden. Maar anders wil ik hier echt … Dan vind ik ook dat we als raad ervoor moeten staan. We hebben hier met elkaar een uitspraak gedaan over wat we verwachten van het college. Ik hoop dat de hele raad het steunt dat als het college weigert die uit te voeren … Ik doe nu een handreiking voor een tussenweg. Als het college die dan ook niet aanpakt, dan hoop ik echt dat we die motie heel duidelijk aannemen en dat we inderdaad tot 2029 wachten. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Volgens mij hebben we elkaar beiden een handreiking gedaan. Ik ben ook de VVD-fractie daar dankbaar voor. Het gaat natuurlijk niet alleen over de economische ontwikkeling van Kijkduin. Het gaat ook over de leefbaarheid en de bereikbaarheid van Kijkduin. In die balans moeten we elkaar weten te vinden.

Want leefbaarheid en bereikbaarheid zijn natuurlijk ook in het belang van de ondernemers. Maar vanuit de bewoners is er echt breed draagvlak om betaald 73

parkeren in te voeren, want de mensen die nu inhuizen in die appartementen, willen gewoon hun auto kwijt kunnen. Dat wordt steeds moeilijker. Maar laat ik uw handreiking aannemen. Laten we in de loop van volgend jaar kijken waar we met elkaar staan. Dan zal de inzet van het college zijn dat het gesprek dan gaat over Q1 2026. Dan doe ik wat u mij suggereert. Dan voeren we het niet volgend jaar in. Dan kunt u de motie aanhouden. Kavish Partiman (CDA). Ik keek even of de VVD wilde reageren. Dit is natuurlijk nieuwe informatie. Ik vind het best wel interessant. Ik vind de vraag van de VVD wel terecht en tegelijkertijd de geste van de wethouder ook. Dus als er iets hier wordt gedaan, dan kan ik mijn interruptie achterwege laten. Zo niet, dan heb ik wel een vraag. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik zou kunnen zeggen dat ik hier over moet nadenken, maar laat ik het gebaar van de wethouder vol aanpakken en zeggen: oké, wij gaan hier graag over in gesprek. Dan praten we ongetwijfeld ergens volgend jaar verder over dit punt. De voorzitter. U houdt de motie nu even aan, hè? Oké. Aangezien motie VVD.9 is aangehouden, maakt ze geen onderdeel meer uit van de beraadslaging. Gaat u gauw door, wethouder. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dank voor het aanhouden van deze motie. Voorzitter. Ik ben bij motie VVD.7. Die gaat over duurzaamheid. Verduurzaming kleine vve's heet de motie.

Het college vindt het een heel sympathieke motie. Kleine vve's moeten actief geholpen worden om die verduurzamingsslag te kunnen maken. Alleen, wat dit dictum verzoekt, dat kunnen we gewoon niet waarmaken als gemeente. Daar hebben we gewoon de capaciteit niet voor. We hebben meer dan twintigduizend vve's. Om voor al die vve's alle formulieren te gaan invullen, want zo staat het hier, daar kan de gemeente niet aan beginnen. Ik vind het ook niet de rol en de verantwoordelijkheid van de gemeente. Vve's hebben vve-beheerders en het zijn zelf ook de woningeigenaren. Dus de motie zoals die hier staat, wil ik graag ontraden. Lotte van Basten Batenburg (VVD). We hebben specifiek toegevoegd aan de motie 'wanneer dat gewenst is'. De wethouder schetst hier het beeld alsof het met elke kleine vve moet. Ik denk dat dat niet het geval zal zijn en dat ze ook echt niet allemaal tegelijk komen. Dus we snappen ook dat dat stap voor stap gaat. Maar dat er wat extra gewenst is en in de combinatie met wanneer het dan ook gewenst is bij vve's; ik zou eigenlijk hopen dat de wethouder dat ook wel zou willen omarmen. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). We doen al best wel veel voor vve's. Sommige vve's hebben iets meer hulp nodig dan andere vve's. Maar hier wordt gevraagd om 'stap-voor-stapbegeleiding bij het aanvragen van subsidies en leningen'.

Dan gaan we ook echt in de verantwoordelijkheid van de vve's zelf treden. Dat gaat echt te ver. Daarom wil ik de motie toch echt ontraden. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Dat is natuurlijk absoluut niet de bedoeling. Ik ben een aanhanger van Reagans woorden over wat de overheid kan betekenen voor mensen en hoe eng het kan zijn als ze te dichtbij komt, maar dat terzijde. Op dit moment is 3% van het beschikbare budget gebruikt. Dat moet de wethouder toch ook zonde vinden? Want hij heeft die ambitie voor 10.000 woningen per jaar. Dat willen we allemaal. Wij denken echt dat dit een stap kan zijn. Het gaat niet om alle vve's tegelijk. Maar zorg nou dat je die extra stap zet op het moment dat die vve's in beeld komen. Want ze komen dus blijkbaar niet over die drempel heen, want ze gebruiken het budget niet. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Nee, de rentekorting blijft nog achter. Daar zetten we ook extra op in. We zien dat het wat aangroeit. Het is al laat. Volgens mij zitten we niet zo heel ver van elkaar 74

af. Als we de motie niet al te letterlijk hoeven uit te leggen, maar het gaat om waar het nodig is, een extra stapje doen om vve's een duwtje in de rug te geven om ze ook naar die rentekorting te begeleiden, dan kan ik de motie ook aan de raad laten. De voorzitter. Weer een novum! Niet bij stilstaan, mevrouw Van Basten Batenburg, ga gauw door. Gewoon arresteren. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ja, voorzitter, ik probeer ook een beetje de sfeer goed te houden hier! Doorgaans nemen we moties natuurlijk heel letterlijk. Voorzitter. Met motie VVD.8, Verduurzaming voor iedereen, heeft het college wel een ernstig probleem en ook een beetje een principieel probleem. Want het dictum vraagt om te stoppen met het onnodig beperken van de EFG-aanpak tot bepaalde wijken. Daar gaat het eigenlijk al meteen mis. De EFG-aanpak is namelijk echt een stadsbrede gebiedsgerichte aanpak. Dus die EFG-aanpak doen we in de hele stad. We hebben een heel mooi aanbod voor iedereen in de stad. Alleen waar het gaat om extra financiering, maken we gebruik van onder andere het Nationaal Isolatieprogramma. Dat is rijksgeld. Aan dat rijksgeld zijn voorwaarden verbonden. Een van die voorwaarden is dat je het geld alleen mag besteden aan woningen met een lagere WOZ-waarde dan het gemiddelde in de stad.

Om aan die voorwaarden te kunnen voldoen, moet je je op bepaalde wijken richten om daar die extra financiële ondersteuning te geven. Dat neemt niet weg dat die EFG-aanpak zich op de hele stad richt. Op dit punt moet ik de motie toch echt ontraden. Lotte van Basten Batenburg (VVD). De wethouder moet toch, net als de VVD, om die 10.000 woningen per jaar te isoleren, echt de hele stad willen bereiken? Want heel veel van deze woningen staan in wijken die de wethouder nu links laat liggen. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dat is ook niet zo. Dus ik kan de VVD-fractie op dit punt misschien geruststellen. De EFG-aanpak richt zich op de hele stad. We hebben voor iedereen in de hele stad een heel mooi aanbod. We ondersteunen ook iedereen, ook financieel, die dat nodig heeft. We zijn heel succesvol geweest om de extra rijksmiddelen in Den Haag binnen te halen, via het Volkshuisvestingfonds, via het Nationaal Isolatieprogramma. Alleen is voorwaarde voor het kunnen uitgeven van dat geld dat het zich op bepaalde wijken of op bepaalde woningen moet richten. Dat is dus geen keuze. Maar ik snap uw punt. We moeten - dat onderstreept het college ook - er voor iedereen in de hele stad zijn. Die 10.000 woningen, dat moeten woningen zijn over de hele stad. Maar zoals de motie geformuleerd is, kan het echt niet, dus ontraden. Lotte van Basten Batenburg (VVD).

De wethouder heeft natuurlijk helemaal gelijk. Er zijn voorwaarden verbonden aan die landelijke regeling. Maar die voorwaarden gaan over inkomens van mensen. Die gaan niet over hele wijken uitsluiten, en dat is wat dit college doet. Dat is toch een gemiste kans? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Nee, die voorwaarden gaan niet over inkomens. De voorwaarden zijn gekoppeld aan de WOZ-waarde. Die WOZ-waarde moet onder het Haags gemiddelde zijn. In de Vogelwijk of Benoordenhout is de WOZ-waarde van woningen boven het Haags gemiddelde. Daar mogen we dat geld dus niet uitgeven. Dat is de achterliggende gedachte. Maar verder is iedereen van harte uitgenodigd om gebruik te maken van alle mogelijkheden die we hebben. De voorzitter. Mevrouw Van Basten Batenburg, laatste keer. Lotte van Basten Batenburg (VVD). De wethouder sluit hele wijken uit van deze regeling. Dat is niet de basis van die regeling vanuit het Rijk. Hij scheert hele wijken over een kam. De wethouder schudt zijn hoofd, maar dat is toch hoe die aanpak hier is ingevuld? 75

Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Nee, de EFG-aanpak richt zich op de hele stad. We kunnen in sommige delen van de stad, omdat we daar rijksmiddelen voor hebben, een extra aantrekkelijk aanbod doen. Maar ook in de Vogelwijk, ook in Benoordenhout - dat waren mijn voorbeelden - ondersteunen we mensen, ook financieel, met het verduurzamen en isoleren van hun woning. Dat valt allemaal onder de EFG-aanpak. Voorzitter. Ik ben bij motie D66.1. Die gaat over verkeersdrempels. Dat is toch wel een vrij problematische motie, zal ik maar even als startzin formuleren. Ze klinkt best sympathiek, alleen is het aanleggen van een drempel in een woonstraat aan allerlei randvoorwaarden verbonden. Dat kan niet zomaar overal. Dat kan tot verkeersgevaarlijke situatie leiden. We hebben ook te maken met de hulpdiensten en de HTM, die daar ook een zegje over wil hebben. Als we de indruk gaan wekken dat bewoners zich kunnen aanmelden om een drempel in hun straat te krijgen, dan gaan we vooral heel veel teleurstellingen organiseren. Het is ook niet nodig. Ik zou D66 willen vragen om deze motie aan te houden. We komen - dat zal de heer De Vuyst verheugen; althans, ik heb dat vaker toegezegd - heel binnenkort met een 30 kilometeraanpak. We gaan veel straten in Den Haag naar 30 km/uur brengen. Daar gaan we allemaal drempels aanleggen. We gaan dus echt heel veel aan drempels doen.

Als u het naar aanleiding van die brief nog te weinig vindt, dan zouden we het weer eens over dit plan kunnen hebben. Maar vooralsnog is dit, hoe sympathiek ook, niet de juiste oplossing voor dit vraagstuk. Marieke van Doorn (D66). Dank aan de wethouder voor de beantwoording. Wij zijn ook heel erg verheugd over de aankondiging van het 30 km/u-plan dat er aankomt. Wij zijn er heel benieuwd naar. Als het 30 km/u wordt, dan komen die drempels daar natuurlijk al. Daar is onze motie dus niet per se voor bedoeld. Het is juist bedoeld voor straten waar nog geen 30 km/u is of komt, maar waar bewoners wel zeggen: ik word gek van de snelheidsduivels hier en ik wil graag iets doen voor de verkeersveiligheid bij mij in de straat. Ziet de wethouder dit soort tijdelijke drempels niet als een mooie manier om bewoners te betrekken bij verkeersveiligheid? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Mensen die zich zorgen maken over de verkeersveiligheid in de eigen straat waar te hard gereden wordt, weten ons doorgaans goed te vinden. Dat is volkomen terecht. We gaan met hen in gesprek en we gaan kijken welke oplossing daar mogelijk is. Als een drempel een oplossing is, dan leggen we daar gewoon een drempel. Alleen past het idee dat je vrij simpel een tijdelijke drempel in een 50 km/u-straat zou kunnen leggen in een drukke stad als Den Haag niet heel erg goed bij de werkelijkheid.

Als we dit soort dingen willen doen, moeten we met heel veel stakeholders heel ingewikkelde afspraken maken. We moeten inwoners niet een worst voorhouden die we vervolgens in heel veel gevallen niet op de barbecue kunnen leggen, als dat een spreekwoord is. Marieke van Doorn (D66). Ik heb er nog nooit van gehoord, maar ik ga er ook maar even niet op in. Vaak nemen bewoners contact met ons op, als ze bang zijn dat ze hun kinderen niet veilig kunnen laten fietsen omdat er geracet wordt, zelfs in woonstraten. Ik hoop dat hun woonstraten die 30 km/umake-over krijgen met vaste drempels. De wethouder zegt dat je hem gewoon kan bellen en dat je dan zo'n drempel krijgt, maar we horen ook vaak dat bewoners lang moeten wachten totdat hun straat veiliger wordt gemaakt, ook al zijn er hier vragen over ingediend en beantwoord. Het is geen woonstraat, maar ik neem als voorbeeld de Finnenburg. Ik heb daar in een vorige periode al vragen over gesteld en de heer Martinez van Andel in deze periode. Dat is nog steeds een racebaan. Het kan dus heel lang duren, blijkt ook uit sommige voorbeelden. Misschien is dat een uitzondering, maar als het in zo'n geval lang duurt om de een of andere reden, is zo'n tijdelijke drempel dan een oplossing? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Deze casus heb ik niet helemaal bij de hand, maar ik zeg toe dat ik me daarin ga verdiepen.

Als het inderdaad te lang duurt, dan moeten we daar snel een oplossing voor bedenken. Maar dat is nog wat anders dan wat deze motie vraagt, namelijk om een oproep op de

76

website te doen dat iedereen een drempel in zijn straat kan aanvragen. Dat is het idee achter deze motie. Nogmaals, dat gaat alleen maar tot teleurstellingen leiden. De voorzitter. Laatste keer, mevrouw Van Doorn. Marieke van Doorn (D66). Het is juist een manier om mensen te betrekken bij verkeersveiligheid, dus ik vind het jammer dat het college die laat liggen. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ik heb de suggestie gedaan om de motie aan te houden. Daarna kunnen we kijken of we dit echt nodig hebben. Ik ben bij motie D66.2, I want to ride my bicycle, om fietsverkeerslessen in het Engels aan te bieden. Volgens mij zijn er twee internationale talen die iedereen verstaat: de taal van de liefde en de taal van het fietsen. Dus of er nou echt heel veel behoefte is om in het Engels fietsverkeerslessen te krijgen? De signalen zijn bij ons eerlijk gezegd niet heel erg bekend. Maar als dit helpt en als er vraag komt vanuit scholen, dan kan ik de motie aan de raad laten. Het belangrijkste is dat we zo veel mogelijk mensen op de fiets krijgen. Dan de motie D66.4, Bewegen belonen, over een beloningselement bij verkeerslessen op scholen. Deze motie moet ik helaas wel ontraden. Ze is echt overbodig. We hebben onlangs in Den Haag Veilig Verkeer Nederland een opdracht gegund om met heel veel scholen een verkeersgedragsaanpak te implementeren.

Daar zit ook een beloningselement in, waar deze motie om vraagt. De motie is dus echt overbodig. Marieke van Doorn (D66). Uit de commissiebeantwoording bleek niet dat 'bewegen belonen' ook al in dat project zat, want dat heeft de wethouder zeker genoemd. Maar goed, als het nu erin zit en we dat als een toezegging kunnen zien, dan trekken we de motie in. De voorzitter. Aangezien motie D66.4 is ingetrokken, maakt zij geen onderdeel meer uit van de beraadslaging. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dan motie GL.5 over de ontmoetingsvlonder. We hebben een fietsvlonder en een boomvlonder. Een ontmoetingsvlonder lijkt het college een prima aanvulling om eens te gaan piloten. Het college kan deze motie omarmen. Dan motie GL.6, Energietransitie van onderop, ook bij inkoop. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Het ontgaat ons op dit uur en na die uren bijna. Wordt er nu gezegd dat het een goed idee is om vlonders op parkeerplaatsen te leggen om in smalle woonstraatjes gezellig buiten te gaan zitten tussen de geparkeerde auto's? (Hilariteit) Wethouder Kapteijns (GroenLinks). We kennen een aantal plekken in de stad waar picknicktafels staan. Die staan soms ook in de openbare ruimte en soms leidt dat tot al dan niet onveilige situaties. Dan merken we vaak dat mensen toch heel erg gehecht zijn aan zo'n picknicktafel als ontmoetingsplek.

We bieden al de fietsvlonder aan, waarmee je tijdelijk fietsparkeerplaatsen in je straat kunt krijgen, en de boomvlonder. In aanvulling daarop past deze er ook bij. Als het niet loopt, dan stoppen we er weer mee. Zo werken we. Lotte van Basten Batenburg (VVD). We kennen de fietsvlonders al. Ik vind de picknicktafel overigens hartstikke sympathiek, maar wat mij betreft liever niet op een parkeerplek. Het lijkt me ook minder leuk zitten, maar dat is misschien een kwestie van smaak als ik het zo hoor. Ik vind auto's

77

overigens wel mooi, maar serieus. Hoeveel van die vlonders hebben we en wordt dat aantal nu uitgebreid? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). We hebben twaalf fietsvlonders, denk ik. We hebben daar een wachtlijst van een à twee jaar voor op dit moment. Dat verloopt uitermate democratisch. Dat zou u moeten aanspreken als democratische partij. Hij wordt op proef neergelegd en vervolgens wordt een enquête uitgevoerd in de hele straat. Pas als de meerderheid van de mensen het een goed idee vindt, komt ie er echt te liggen. En dan gaat de vlonder weer naar een andere plek waar de mensen het willen proberen. Als de meerderheid van de omwonenden het geen goed idee vindt, dan halen we de vlonder weg en is het weer een parkeerplaats. Is dat een antwoord op uw vraag? Lotte van Basten Batenburg (VVD). Er zijn twaalf fietsvlonders, er is een gigantische wachtlijst en nu gaan wij er een doel aan toevoegen. Dat betekent toch dat die wachtlijst langer wordt? Die fietsvlonders hebben tenminste nog een nut, want dan kan je de fietsen van de stoep halen. Het wordt hier steeds gezelliger, maar dit is wel een vrij serieus punt. Er is al een wachtlijst, dus er zijn nu twee opties. Of de wethouder gaat door dit voorstel van GroenLinks die wachtlijst langer maken en ontmoetingsplekken in een wijk belangrijker maken dan het parkeren van die fietsen, wat daadwerkelijk nut heeft.

Of hij zegt nu dat hij extra vlonders gaat aanschaffen. Dan lijkt het me een ongedekte motie. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dit gaat niet ten koste van de fietsvlonders. Dit kan prima uit het bestaande programma. Het zijn geen enorme bedragen. Ik stel me voor dat we het met een of twee proberen. De uitwerking van de motie zal nog uw kant op komen, mocht die worden aangenomen. Kavish Partiman (CDA). Als er in een wijk behoefte aan iets is, dan is het wel leuk om ernaar te kijken en een pilot te starten. Maar ik vraag me af of er ook wordt gekeken naar de parkeerdruk in de wijk, als we zo'n initiatief nemen. Ik denk dat dat ook een rol speelt. Als er een hoge parkeerdruk in een wijk is, vraag ik me af of het wijsheid is om daar parkeerplekken weg te halen. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Het mooie van de manier waarop we met fietszones omgaan, is dat we dat aan de bewoners zelf vragen. Niet iedereen heeft een auto in de straat, dus dat gaat uitermate democratisch. In 80% van de gevallen blijft de vlonder liggen en wordt het een echte fietsparkeerplaats. In zo'n 20% van de gevallen kiezen de mensen ervoor om 'm toch weer weg te laten halen. Dat verloopt doorgaans heel soepel. Kavish Partiman (CDA). Dit is geen antwoord op mijn vraag. De wethouder zegt dat er wordt gesproken met de bewoners en noem maar op. Dat snap ik allemaal.

Maar er zijn ook harde cijfers over de parkeerdruk in wijken. Als de parkeerdruk heel erg hoog is, dan lijkt me dat een van de belangrijkste criteria om mee te wegen bij het besluit of je dat dan überhaupt wil doen. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Nee, het is geen criterium. Waar de autoparkeerdruk hoog is, zien we ook vaak dat de fietsparkeerdruk hoog is. Dat zijn vaak de wijken in deze stad waar heel veel fietsen in de openbare ruimte staan. Nogmaals, dit is een heel goed werkende manier en ook een heel democratische manier, wat niet alleen de VVD maar alle democratische partijen zou moeten aanspreken, om samen met mensen een oplossing te zoeken voor het fietsparkeerprobleem en ook andere problemen. De voorzitter. Meneer Partiman, laatste keer, althans over dit onderwerp. Kavish Partiman (CDA). Het gaat mij niet alleen maar om die fietsvlonder. Het gaat om de pilot om weer iets nieuws toe te voegen naast de fietsvlonder en de boomvlonder, terwijl de parkeerdruk hoog 78

is. Daarom blijf ik ernaar vragen, want ik krijg geen antwoord op mijn vraag hoe de parkeerdruk hierin wordt meegewogen. Ik weet dat er behoefte is aan fietsparkeerplaatsen, maar er wordt nu een picknicktafel aan toegevoegd. Er worden dus steeds meer parkeerplaatsen weggehaald. Dat kan in een wijk waar geen hoge parkeerdruk is. Maar in een wijk waar de druk hoog is, is er ook behoefte aan die parkeerplaats. Hoe wordt dat meegewogen bij het besluit om dit al dan niet toe te kennen, dus niet alleen die fietsvlonder en die boomvlonder, maar ook die picknicktafel? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dat gaat op dezelfde manier. Eén parkeerplaats meer of minder doet niet significant iets met de parkeerdruk. Maar het zal voor mensen die een auto bezitten een reden zijn om bij de pilot te zeggen: leuke pilot, maar doe mij toch maar weer die parkeerplaats terug. En dat is dan zoals het gaat. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Het is zo inconsequent beleid als deze motie wordt aangenomen door de raad. We hebben het vanmiddag gehad over de Aquajutters. Die worden weggestuurd. 'Ontmoeten? Wegwezen! Daar doen we niet meer aan.' En dan komt er een ontmoetingsvlonder. Als je dit ergens vertelt op een verjaardag, dan is het toch een hele slechte grap. Kan de wethouder dat inconsequentie beleid eens duiden? Want ik begrijp er helemaal niks meer van.

Vanmiddag had ik een hele discussie met uw collega over de Aquajutters. Daar is geen plek voor, maar de ene na de andere vlonder wordt hier gecreëerd. Ik zou nog wel een paar vlonders willen, een parkeervlonder bijvoorbeeld. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Volgens mij zijn dit twee casuïstieken die heel weinig met elkaar te maken hebben. Ik kan best een poging doen om hier antwoord op te geven, maar ik denk dat ik dat omwille van de tijd beter niet kan doen. Dit gaat over de openbare ruimte, waar doorgaans een parkeerplaats is en waar nu een auto staat. Als mensen in de straat in meerderheid ervoor kiezen om daar een andere functie aan toe te kennen, dan is zo'n vlonder een hele goede manier om dat met elkaar uit te proberen. De voorzitter. Laatste keer, meneer De Mos. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Het gaat in the end of the day altijd om geld. We bespreken hier de begroting. We halen dus geld weg bij goede ontmoetingsplekken, want die worden niet geholpen. De zeevissersvereniging met 100 leden, de Aquajutters, wordt De Mallemok uit gejaagd. Maar we hebben wel geld voor allerlei vlonders op plekken die bedoeld zijn om er je auto te parkeren. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ik denk dat ook financieel gezien die vergelijking vrij snel mank gaat. Ik ben bij motie GL.6, Energietransitie van onderop.

Het college legt de motie zo uit dat het wordt verzocht in overleg te gaan met energiecoöperaties om te kijken op welke andere manieren ze ondersteuning nodig hebben en kunnen bijdragen aan doelen die we als gemeente hebben, waar we bijvoorbeeld een inkoopopdracht voor zouden formuleren. We hebben een aantal actieve energiecoöperaties in Den Haag, maar die zijn vooral heel druk met de dingen die ze nu al doen. Of dit nu meteen tot enorm grote opdrachten richting energiecoöperaties gaat leiden? Ik denk dat we wat dat betreft qua verwachtingen wat aan de managementkant moeten zitten. Als de motie vraagt om met energiecoöperaties in gesprek te gaan, te kijken waar extra ondersteuning nodig is en daar op die manier ook meer informatie over op te halen, dan kan het college uit de voeten met deze motie. Dan ben ik bij motie PvdD.1, Fiets veilig op station, over de Greet Hofmansflat - laten we 'm vooral zo blijven noemen - de stalling aan de Rijnstraat, precies tussen het Koningin Julianaplein en het Prins Bernhardviaduct. Ik kan de motie aan de raad laten, maar dan moeten we 'm wel beschouwen als een onderzoeksmotie. Het college begrijpt heel goed wat hier gevraagd wordt, maar het zal wel geld kosten of het zal ergens anders vandaan moeten komen als we langere bewakingstijden bij deze 79

fietsenstalling willen. We moeten goed in kaart brengen wat de consequenties zijn. Ik zal ook bij collega Van Asten precies moeten nagaan wanneer de KJ-stalling weer opengaat. Dat leggen we op elkaar en als de motie wordt aangenomen, komen we tot een afdoening die hopelijk ook tot tevredenheid van de indiener leidt. Leonie Gerritsen (PvdD). Ik kan daarmee instemmen. Het lijkt me fijn als dat liever snel kan, maar dat laat ik aan de wethouder. De voorzitter. Dus trekt u 'm in of houdt u 'm aan? Leonie Gerritsen (PvdD). Ze moet wel eerst worden aangenomen voordat de wethouder er wat mee gaat doen. Maar ik begrijp dat het eerst wordt onderzocht en niet meteen gebeurt. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Motie PvdD 5, Laat klimaatadviezen niet in de la liggen, gaat over het Klimaatberaad. Dat gaan we morgen presenteren. Daarom heb ik al de hele week deze mooie button op, omdat het Klimaatweek is. Groen Bezig! staat erop, voor de kijkers thuis die het misschien niet kunnen lezen. Het college kan deze motie aan de raad laten. We hebben al statuten voor het Klimaatberaad, maar het lijkt me alleen maar verstandig om samen met uw raad een goede procedure af te spreken over wat we gaan doen met die adviezen en op welke manier ze hier ook aan uw raad worden aangeboden. Ik kan de motie dus aan de raad laten. Dan ben ik bij motie PvdA.4, Inzet voor minstens een jaar gratis OV voor kinderen.