RIS321382 Notulen van de raad van 13 november 2024

De wethouder doet het voorkomen dat Jobcenter twee jaar lang alleen maar waarschuwingen in de wind zou hebben geslagen. Dat is onwaar. De eerste daadwerkelijke aanzegging van ontruiming dateert van 16 september 2024. Daarvoor is steeds periodiek overleg geweest, waarin ontruiming steeds nog niet nodig was. De wethouder spreekt ook van illegaliteit. Ook dit behoeft nuance. Aanvullende vergunningverlening is namelijk voor de locatie mogelijk. Daarbij meent Jobcenter goede juridische argumenten te hebben dat zij nog steeds de huurder is. Die vraag ligt op dit moment nog voor bij het gerechtshof Den Haag. Als Jobcenter hierin gelijk krijgt, heeft de gemeente een enorm probleem, want dan heeft zij namelijk onrechtmatig een huurder ontruimd. Met name dit punt zou de raad niet zomaar moeten negeren - althans, dat zou onverstandig zijn - in het belang van de gemeente, zo meent Jobcenter. De wethouder spreekt ook nog van arbeidsmigranten als 'wegwerpproducten van werkgevers'. Hoewel de wethouder niet rechtstreeks Jobcenter beschuldigt, is de opmerking wel suggestief en eigenlijk ook best wel grievend. Jobcenter wil benadrukken dat zij haar medewerkers niet als wegwerpproducten behandelt. Jobcenter voldoet aan alle wet- en regelgeving. Zij kreeg nimmer een klacht van de gemeente de afgelopen jaren. Het vinden van alternatieve huisvesting … De voorzitter. Dank u wel.

De drie minuten zijn voorbij. Het spijt me. Ik ga nog een keer de namen opnoemen van de mensen die er niet waren, maar misschien nu wel: G. van de Merkt, H. Bouzaghdoud, D.P. Juhász, R. Remmerswaal en R. Pronk. Zij zijn er niet. Dit was agendapunt B. Het is inmiddels tien voor vier; zo gaan die dingen. Veel dank voor alle bijdragen.

Aan de orde is: C.

Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken.

De raad heeft hieromtrent beslist zoals hierna bij elk nummer is aangegeven. Raadsadressen Nr. Afzender en onderwerp 1 2

Belanghebbende d.d. 1 oktober 2024 inzake vuurwerk (behoort bij 10802966) Belanghebbenden d.d. 29 september 2024 inzake erfpacht (10805768)

Voorstel afdoening

Kopie antwoord In handen van het college van commissie B en W. Bestuur In handen van het college van commissie B en W Ruimte

28

3

4

5 6

7 8 9 10

11 12 13 14

15

16

17

18

19

Johan Maasbach Wereldzending d.d. 27 september In handen van het college van commissie 2024 inzake herhuisvesting Uithof-locatie/ B en W Ruimte nieuwbouwwoningen Zevensprong (10805811) Belanghebbende d.d. 5 en 23 oktober 2024 inzake In handen van het college van commissie verzoek aanpassen regelgeving (2 x behoort bij B en W Bestuur 10786682) Belanghebbende d.d. 6 oktober 2024 inzake de In handen van het college van commissie Populier (10807637) B en W Samenleving Bewonersinitiatief Kraayenstein d.d.3 oktober 2024 In handen van het college van Commissie inzake openbaar gebied Karperdaal en Steurendaal B en W Leefomgeving Kraayenstein (10807649) Belanghebbende d.d. 3 oktober 2024 inzake In handen van het college van commissie problemen nav woning Hof Wonen (10807656) B en W Ruimte Belanghebbenden d.d. 8 oktober 2024 inzake In handen van het college van commissie parkeerproblemen Rivierenbuurt (10808522) B en W Leefomgeving Leefcommissie Klein Houtrust d.d. 10 oktober 2024 In handen van het college van commissie inzake padelbanen Houtrust (10808546) B en W Samenleving Belanghebbende d.d. 10 oktober 2024 inzake In handen van het college van commissie bomenbeleid/bomenkap m.n. op de Laan van de B en W Leefomgeving Mensenrechten (10808603) ANVR d.d.

16 oktober 2024 inzake verbod op In handen van het college van commissie fossiele reclame (10810245) B en W Leefomgeving Belanghebbende d.d. 16 oktober 2024 inzake klacht In handen van het college van commissie invoering milieuzone (10810249) B en W Leefomgeving Belanghebbende d.d. 16 oktober 2024 inzake VVE In handen van het college van commissie (behoort bij 10791407) B en W Ruimte Stichting Wijkbelangen Uilennest d.d.29 oktober In handen van het college van commissie 2024 inzake stadsverkeer Den Haag, emissieszone B en W Leefomgeving en rechtszaak (10813835) Nextprojecten d.d. 31 oktober 2024 inzake In handen van het college van commissie brandbrief ivm keuze van aanbod vrij gekomen B en W Samenleving gymzaal in het Talentenhuis (10816017) Belanghebbenden d.d. 3 november 2024 inzake In handen van het college van commissie pilot scholendriehoek Benoordenhout; onveilige B en W Leefomgeving verkeerssituatie (10816045) Belanghebbenden d.d. 3 november 2024 inzake In handen van het college van commissie wethouder en bedrijven zetten burgers en hun B en W Bestuur gezondheid buiten spel (10816083) Belanghebbende d.d. 6 november 2024 inzake In handen van het college van commissie klacht over participatietraject omgevingsvergunning B en W Samenleving PWO (10818444) Belanghebbende d.d.

7 november 2024 inzake In handen van het college van commissie straatnaambordje in de duinen (10818454) B en W Leefomgeving

Ter kennisnemingen Nr. Afzender en onderwerp 1 Belanghebbende d.d. 9 oktober 2024 inzake parkeerdruk verlagen Bezuidenhout (10807669) 2 Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland d.d. 4 oktober 2024 inzake financieel toezicht begroting 2025 (10807676)

Voorstel afdoening Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen

29

3

4 5 6

7 8 9 10

11

12 13 14 15 16 17 18 19 20

Belanghebbenden d.d. 2 oktober 2024 inzake passing legislation Voor kennisgeving aannemen to ban street advertisements that promote fossil fuel products (10808698) Stichting Armoedefonds d.d. 14 oktober 2024 inzake toenemende Voor kennisgeving aannemen druk op armoedehulporganisaties (10808730) Bewonersinitiatief Kraayenstein d.d. 15 en 16 oktober inzake Voor kennisgeving aannemen nadere informatie Kraayenstein (10810306) Belanghebbenden e.a. d.d. 14 en 28 oktober 2024 inzake update Voor kennisgeving aannemen participatiefase 2 eindhalte tramlijn 11 aan de Zeeruststraat (10810323 + behoort bij) Belanghebbende d.d. 17 oktober 2024 inzake werkzaamheden Voor kennisgeving aannemen Tasmanstraat (10810332) Belanghebbende d.d. 20 oktober 2024 inzake afsluiting Daal en Voor kennisgeving aannemen Bergselaan (10811133) Belanghebbende d.d. 16 oktober 2024 inzake eerste surf Voor kennisgeving aannemen mogelijkheid indoor Den Haag (10811149) Raad van State, afdeling bestuursrechtspraak d.d. 16 oktober Voor kennisgeving aannemen 2024 inzake uitspraak Bp Brasserskade 2023 en omgevingsvergunning Brasserskade 227A d1 (gecoördineerd) (10811170) Belanghebbenden d.d. 21 oktober 2024 inzake onredelijk besluit Voor kennisgeving aannemen tot spoedeisende bestuursdwang en kostenverhaal huisvuil (10812677) Stichting Leids Verzet d.d.

24 oktober 2024 inzake uitstel Voor kennisgeving aannemen invoering Zero Emissie Stadsdistributie (10812686) Jobcenter Haaglanden d.d. 24 oktober 2024 inzake ontruiming Voor kennisgeving aannemen Jaap Edenweg 2 (10813273) Varend Corso Westland d.d. 25 oktober 2024 inzake Varend Voor kennisgeving aannemen Corso 2025 (10813282) Belanghebbende d.d. 30 oktober 2024 inzake nettarief stelsel Voor kennisgeving aannemen netbeheerders (10816145) Belanghebbende d.d. 1 november 2024 inzake verslag provincie Voor kennisgeving aannemen Zuid-Holland invulling asielopgave spreidingswet (10816180) Belanghebbende d.d. 1 november 2024 inzake overlast van Voor kennisgeving aannemen Renewi in Wateringseveld (10816188) Vereniging Vrienden van Den Haag d.d. 4 november 2024 inzake Voor kennisgeving aannemen begroting 2025 – 2028 en project Haagse Lanen (10816267) Comité Haagse Lanen d.d. 6 november 2024 inzake open brief Voor kennisgeving aannemen mbt aanpak en prioritering Haagse Lanen 2025-2028 (10818461) Vereniging Eigen Huis d.d. 7 november 2024 inzake onderzoek Voor kennisgeving aannemen seniorvriendelijkste gemeente (10818475)

Aan de orde is: D.

Vaststelling van de Notulen van 12 september en 3 oktober 2024.

De Notulen van 12 september en 3 oktober 2024 worden ongewijzigd vastgesteld.

Aan de orde is: E.

Vaststelling van de besluitenlijst. 30

E.1 Voorstel van het college inzake Normen- en toetsingskader rechtmatigheid 2024 (RIS320276) Het voorstel wordt zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen. De voorzitter. We gaan over tot de beraadslagingen. De agendapunten F tot en met I worden gezamenlijk besproken, maar vanavond afzonderlijk in stemming gebracht. Het lijkt me verstandig dat we een paar minuten schorsen voor een wisseling. Dan kan iedereen ook genieten van waarvan hij wil genieten. De vergadering wordt van 15.52 uur tot 16.02 uur geschorst.

Aan de orde is: F.

Voorstel van het college inzake Programmabegroting 2025-2028 (RIS319799).

G.

Voorstel van het college inzake Kadernota weerstandsvermogen (RIS320223).

H.

Tariefvoorstellen:

H.1 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot zevende wijziging van de Verordening toeristenbelasting Den Haag 2016 (RIS320102). H.2 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot vierde wijziging van de Verordening afvalstoffenheffing Den Haag 2021 (RIS320103). H.3 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot elfde wijziging van de Algemene legesverordening Den Haag 2021 (RIS320104). H.4 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot vijfde wijziging van de Verordening onroerendezaakbelastingen Den Haag 2021 (RIS320109). H.5 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot vierde wijziging van de Verordening liggeld voor woonschepen en bedrijfsschepen Den Haag 2021 (RIS320110). H.6 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot vierde wijziging van de Verordening rioolheffing Den Haag 2021 (RIS320111). H.7 Voorstel van het college inzake Verordening tot vijfde wijziging van de Verordening binnenhavenbelasting Den Haag 2021 (RIS320128). H.8 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot vierde wijziging van de Verordening begraafrechten Den Haag 2021 (RIS320129). H.9 Gewijzigd voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot vijfde wijziging van de Verordening parkeerregulering en parkeerbelasting Den Haag 2022 (RIS320142).

H.10 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot wijziging van de Verordening leges Omgevingswet Den Haag 2024 (RIS320250). I.

Bedrijveninvesteringszones:

I.1 Voorstel van het college inzake Verordening bedrijveninvesteringszone Dierenselaan Apeldoornselaan Den Haag 2025 (RIS319816). 31

I.2 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Keizerstraat Den Haag 2025 (RIS319817). I.3 Voorstel van het college tot Vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Kijkduin Den Haag 2025 (RIS319819). I.4 Voorstel van het college tot Vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Westvlietweg Den Haag 2025 (RIS319820). I.5 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Goudsbloemlaan Den Haag 2025 (RIS319822). De voorzitter. Aan de orde zijn de agendapunten F tot en met I. Kort samengevat gaat het over de Programmabegroting 2025-2028 en alles wat daarmee samenhangt. We bespreken de voorstellen in één keer, althans u, maar ze worden waarschijnlijk in de loop van de avond afzonderlijk in stemming gebracht. Ik geef zoals gebruikelijk bij de programmabegroting het woord in de gebruikelijke sprekersvolgorde, naar grootte, te beginnen met de oppositie. De beraadslaging wordt geopend. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Ik heb een leuk citaat van collega Hera Butt om mee te beginnen: 'Signalen zijn signalen en dat zijn feiten'. Dat zei zij in een van de debatten een aantal weken geleden. Volgens mij zijn de signalen - signalen zijn signalen en dat zijn feiten - vandaag wel duidelijk naar aanleiding van de inspraak. Verkiezingen zijn niet slechts een ritueel.

Ze zijn de fundering van onze democratie. Ze zijn bedoeld om beleid te maken dat de wil van het volk weerspiegelt. Bij de laatste Tweede Kamerverkiezingen heeft een overweldigende meerderheid van de Nederlanders gekozen voor een andere koers. Dit signaal was ook duidelijk bij de uitslag van de laatste gemeenteraadsverkiezingen. Het volk verlangt om gehoord te worden en wil veranderingen die aansluiten bij hun verwachtingen en behoeften. Maar waar blijft de verandering? In deze stad is er op oneigenlijke gronden alles aan gedaan om Hart voor Den Haag buiten de deur te houden. In een enquête van Omroep West wordt gesteld dat de samenstelling van de coalitie zonder Hart voor Den Haag de invullers bezighoudt. Citaat: 'Dit college is in mijn ogen onwettig, omdat de grootste partij is buitengesloten. Mijn stem is gewoon gepikt.' Democratie in onze stad betekent niet alleen dat het zittende college aan de macht is. Het betekent ook dat de grootste partij met de steun van een groot en groeiend deel van het volk haar ideeën kan en moet uitvoeren. En daar gaat het volledig mis. Op wijkschouwen en themabijeenkomsten in de stad horen wij dat mensen zich níét gehoord voelen en dat er over hen wordt beslist in plaats van met hen. We hebben de insprekers gehoord.

We weten dat zo'n 74% van de bevolking weinig tot niet tevreden is over de prestaties van de wethouders en zich weinig tot niet vertegenwoordigd voelt door dit college. We hebben 15.000 handtekeningen voor een burgerinitiatief dat oproept tot een referendum inzake de uitbreiding van betaald parkeren. We zien de bewoners van de Hofbadtoren die een brandbrief aan de raad hebben gestuurd met een noodkreet om hun auto's te kunnen parkeren, hetgeen de gemeente nu onmogelijk maakt. We hebben daarbij ook de insprekers gehoord. Een motie: verzoekt het college om per direct de bewoners van de Hofbadtoren een parkeervergunning op straat te geven. Medeondertekend door de heer Meinesz. Verzet en meer dan duizend handtekeningen zijn er ook bij de herinrichtingsplannen van het Hobbemaplein, waar bewoners en ondernemers stellen dat er met de gemeente spek-enbonengesprekken zijn geweest, zonder inspraak, zonder eigen inbreng, met als triest dieptepunt het rücksichtslos van tafel vegen van het alternatieve plan van de ondernemers van het Haags Veen. Een motie: verzoekt het college het Hobbemaplein en omgeving bereikbaar te houden door te stoppen met de plannen voor het invoeren van eenrichtingsverkeer en afsluitingen. Medeondertekend door Meinesz.

32

Een ander voorbeeld is het ondanks de vele smeekbedes van bewoners en ondernemers vasthouden van de gemeente aan de beslissing om de Kaapstraat ter hoogte van de kruising Kempstraat/Schalkburgerstraat doodlopend te houden. Een motie: verzoekt het college om voor het kerstreces in overleg met bewoners en ondernemers met een oplossing te komen waarbij de Kaapstraat op enigerlei wijze wordt ontsloten, en de raad over de uitkomsten te informeren. Medeondertekend door Meinesz. En wat dacht u van bewoners en ondernemers die vanwege de verkeersafsluitingen van de Parallelweg en de Hoefkade stellen dat ze zich 'opgesloten' voelen? Een motie: verzoekt het college om samen met bewoners en ondernemers op korte termijn een plan op te stellen waarbij de verkeerscirculatie van het autoverkeer wordt verbeterd, en de raad over de uitkomsten te informeren. Medeondertekend door Meinesz. Beloften niet nakomen draagt ook niet bij aan het herwinnen van vertrouwen. Vlak voor de gemeenteraadsverkiezingen werd gezegd dat de garage onder de Apeldoornselaan in het onder parkeerdruk geteisterde Rustenburg-Oostbroek weer open zou gaan. Wat denkt u: de garage zit nog potdicht! Een motie: verzoekt het college de parkeergarage in 2025 te heropenen, en de raad te informeren hoe het dit gaat doen. Medeondertekend door Meinesz.

En dan het participatieloze doordrambeleid bij de grootschalige opvang van diverse kwetsbare doelgroepen en asielzoekers in het voormalige HagaZiekenhuis. Allereerst: waarom jokt de wethouder? Zij liet weten met de stichting die pleit voor kleinschalige opvang in gesprek te zijn, maar dat klopt niet. Er is geen overleg, niet via de mail, niet telefonisch, noch in gesprek. Er is nooit contact gezocht. Graag een reactie. 1.262 mensen reageerden overwegend negatief op grootschalige opvang. De zorgen zijn groot; u heeft vandaag de insprekers ook weer gehoord. Een juridisch gevecht met de gemeente is in aantocht.

Een motie om dat te voorkomen, en dan doe ik even het 'constaterende' er ook maar bij om duidelijk te maken dat het college echt bezig is met drijfzand: constaterende dat bij de grootschalige opvang van diverse kwetsbare doelgroepen en asielzoekers in het voormalige HagaZiekenhuis: - geen duidelijkheid is of de veiligheid en leefbaarheid in de wijk worden gegarandeerd, - geen duidelijkheid wordt gegeven door het college of het verantwoord is de mix en omvang van de doelgroepen samen te huisvesten, - geen duidelijkheid is over de businesscase (wie betaalt wat wanneer, kosten bewoonbaar maken complex, asbestsanering en verbouwing in eigen beheer), - geen ontbindende voorwaarden met het COA zijn opgenomen, - de door het college toegezegde termijnen meermaals niet worden gehaald en worden opgeschoven, - de communicatie van het college naar buiten vaak onhelder en onjuist is, zodat het vertrouwen van omwonenden in het college tot een minimum is gedaald, - de door het college ongewenste start van de termijn van vijf-zeven jaar volstrekt onvoorspelbaar is wat als er geen 440 asielzoekers zijn of de gewenste aantallen van andere doelgroepen niet gehaald kunnen worden zodat er ruimte ontstaat om de tijdelijke opvang tot in het oneindige te laten duren, - de verbouwing voor de tijdelijke opvang een risico vormt voor het opsouperen van de beschikbare stikstofdepositie, waardoor de bouw

van toekomstige seniorenwoningen mogelijk niet meer mogelijk is, - geen duidelijkheid is over de permanente invulling (in eerdere plannen de helft van het voormalige HagaZiekenhuis, in de laatste plannen een derde). Kortom, onduidelijkheid alom. Daarom de motie: verzoekt het college de grootschalige opvangplannen 'on hold' te zetten. Medeondertekend door Verdonk en Kaptheijns. Van de raad en van de uitvoeringsorganisaties van de gemeente mag verwacht worden dat zij zich aan de geldende wet- en regelgeving houden inzake het dienstverleningsniveau voor Schoon, Heel en Veilig bij bedrijfsinvesteringszones oftewel BIZ'en. U heeft de insprekers van het ZKD gehoord. Een motie om hen te ondersteunen: verzoekt het college dat er op zeer korte termijn een herstelactie komt waarmee alle Haagse BIZ'en worden voorzien van een duidelijke SMART geformuleerde Service Level Agreement voor iedere Haagse BIZ. Medeondertekend door Van Basten Batenburg. Chaos is het niet alleen in het hengelcollege, maar ook op de Paul Krugerlaan, waar een grote nood is aan parkeerplaatsen en men ook nog parkeerplaatsen wil weghalen ten faveure van een bredere tramlijn. Een motie: verzoekt het college eerst de alternatieve parkeerplaatsen aan te leggen alvorens 33

ook maar te praten over het verbreden van tramlijn 6 en het weghalen van parkeerplaatsen in de Paul Krugerlaan, en de raad over de uitkomsten te informeren. We blijven nog even op de Paul Krugerlaan, maar dan om met een motie de daar opererende snelheidsduivels aan te pakken: verzoekt het college het Openbaar Ministerie te verzoeken om een flitspaal te plaatsen, en tot die tijd waarschuwingsborden te plaatsen die oproepen om vaart te verminderen. Ik heb nog twee vragen. Wat is de status om als gemeente zelf flitspalen te mogen plaatsen? Waar blijft de beloofde groengele zone voor de Paul Krugerlaan? Zowel de veiligheid als de leefbaarheid in Moerwijk staan ernstig onder druk. Een motie: verzoekt het college om zo spoedig mogelijk met de bewoners, organisaties en de politie in Moerwijk in gesprek te gaan en met een krachtig actieplan te komen om de onveiligheid in Moerwijk aan te pakken. Medeondertekend door Guernaoui. Lesley Arp (SP). Wellicht is het niet verbazend dat deze interruptie zou komen, want de heer De Mos weet dat mijn fractie hier ook veel mee bezig is geweest en ook een initiatiefvoorstel heeft ingediend. Daarmee wil ik zeker niet zeggen dat de problemen zijn opgelost, absoluut niet, want zo'n initiatiefvoorstel is geen wondermiddel. Maar ik vraag me wel het volgende af. Deze motie zegt eigenlijk alleen maar: burgemeester, doe iets.

Hart voor Den Haag is een grote partij. Ik ben benieuwd welke visie Hart voor Den Haag heeft op de aanpak van de problematiek. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Ik denk dat Hart voor Den Haag legio vragen heeft gesteld over de veiligheid van Moerwijk, legio. We hebben vandaag ook insprekers op de been gekregen om in te spreken over de onveiligheid in Moerwijk. We hebben zoveel gedaan, maar uiteindelijk hebben we natuurlijk ook een college nodig. Ze hebben het natuurlijk druk met intern gekrakeel, maar dat lijkt op de rug te liggen en niks te willen doen. Wij hebben ideeën te over geuit en u heeft dat ook gedaan met een prachtig initiatiefvoorstel. Nou moet dat college, dat daar toch fors voor wordt betaald, een keer aan de slag om de onveiligheid in Moerwijk aan te pakken. Lesley Arp (SP). Ik denk dat de heer De Mos en mijn fractie zeker aan dezelfde kant zitten. Mogelijk steun ik de motie, maar ik vind het toch een vrij kort antwoord. Een van de insprekers kwam met concrete voorbeelden zoals het aanpakken van de donkere plekken. Dat zat in ons voorstel. De burgemeester moet daar inderdaad gewoon mee aan de slag. Ik ben het helemaal mee eens: het college moet aan de slag. Maar ik was benieuwd of er nog meer van dat soort concrete voorstellen zijn die Hart voor Den Haag zou opperen voor de wijk. Richard de Mos (Hart voor Den Haag).

Ik heb net al gezegd dat wij eigenlijk dag en nacht in de wijk zijn. Wij hebben daar vragen over gesteld, ook over de lachgasproblematiek, ook over de problemen van rondhangend tuig, ook over de problemen van afval. We hebben daar zelfs nog een initiatiefvoorstel over geschreven: Van Napels aan de Noordzee naar Singapore achter de duinen. We zijn dus volop bezig. Net als u schrijven we volop initiatiefvoorstellen, dus laten we inderdaad aan dezelfde kant staan en zorgen dat potdomme die onveiligheid in Moerwijk wordt aangepakt. We blijven nog even bij het thema veiligheid. Het aantal explosies blijft toenemen. Afgelopen nacht was er een explosie bij een winkelpand in Laakkwartier en ook in Kijkduin ging de boel de lucht in, met flinke schade. Kan de burgemeester zijn beleid meetbaar maken? Wat is het effect van zijn ingezette beleid voor 2025? Hoe zorgen we ervoor dat explosies afnemen? Bij de helft van de explosies is geen enkele link met criminaliteit. Hoe worden de slachtoffers hier, vaak ondernemers, gecompenseerd? Het moet afgelopen zijn met het van het kastje naar de muur sturen van rasechte Scheveningers. De AquaJutters zoeken gedwongen al tijden een nieuw onderkomen.

Regel dat: verzoekt het college of te zorgen dat de AquaJutters zonder verder gekrakeel in De Mallemok mogen blijven, of uiterlijk voor het kerstreces te zorgen voor een vervangende locatie met bijbehorende financiële steun. Medeondertekend door Bom en de heer De Ridder. Ik zeg De Ridder, maar dat is fout. Die heeft meegetekend bij de volgende motie. Excuus, meneer De Ridder, u komt nu aan bod. We blijven nog even op Scheveningen. Sinds kort geldt er een ridicuul visverbod aan de binnenkant van het Noordelijk en Zuidelijk Havenhoofd en deelt de hengelpolitie boetes uit aan met name ouderen die hun hobby willen beoefenen. Vissen met een of twee hengels? Bam, € 160. Met 34

meer dan twee hengels? Bam, € 370. En dat voor het uitoefenen van je hobby. Voor een hengeltje uitwerpen zit ik bij een deel van dit college goed. Ik werp 'm even uit om deze waanzin te prullenmanderen: verzoekt het college het visverbod tussen de havenhoofden terug te draaien en de Scheveningse bevolking het visplezier terug te geven, de handhavers opdracht te geven te stoppen met het bekeuren van veelal oudere vissers, en de raad hierover te informeren. Mee ondertekend door Bom en in dit geval wel De Ridder van de VVD. Tijd voor een bakkie, en daar hebben we de Haagse koffiehuizen voor: verzoekt het college in kaart te brengen welke traditionele Haagse koffiehuizen in hun voortbestaan worden bedreigd en een actieplan op te stellen dat bijdraagt aan behoud en ondersteuning van deze plekken, en de raad binnen drie maanden hierover te informeren. Medeondertekend door Sluijs. De ouderen in Morgenstond hebben mij aan het werk gezet. U hoorde net de inspreker al. Een motie: draagt het college op een jeu-de-boulesbaan in de tuin van het Ontmoetingscentrum Morgenstond te realiseren. Ik was recent bij de sportverenigingen TAC'90, Toofan en BMT, alwaar men de noodklok luidt. De reguliere vervangingsopgave van drie kunstgrasvelden per twee jaar is vertraagd naar drie kunstgrasvelden per vier jaar.

Dat is voor veel sportclubs een zeer onwenselijke ontwikkeling, zeker omdat er bij een behoorlijk aantal clubs al een gedwongen ledenstop is aangekondigd, hetgeen niet bijdraagt aan sportparticipatie. Een amendement, samen met mevrouw Klokkenburg van de ChristenUnie/SGP, moet dat oplossen. Nog twee vragen aan de sportwethouder … Janneke Holman (PvdA). Wat ik dan niet begrijp, is dat de heer De Mos in april nog een amendement heeft gesteund in het debat over de verhuizing van ADO naar het Zuiderpark, waarin het budget voor kunstgrasvelden werd gehalveerd. Hoe verhoudt zich dat tot dit voorstel? Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Dat ga ik u precies uitleggen. Het was namelijk een voorstel dat niet zo'n hele goede dekking had. In het voorstel werd namelijk in eerste instantie geld weggehaald bij de Dreven, Gaarden en Zichten. Dat is nou net een wijkje dat dat niet kan gebruiken. Het amendement, dat overigens gelukkig door een meerderheid van de raad is aangenomen - zo werkt dat hier - en door een van uw coalitiepartners is ingebracht, dus fijn dat dat ook kan, was geen goed idee. Wij helpen de wethouder, want u kent ons als hulpvaardig, om het nu wel te regelen. Ik zou zeggen: steun het amendement en dan is het vanavond nog in orde. Hoe mooi is dat? De voorzitter. Het is niet een heel lang amendement. Wilt u nog even het dictum voorlezen? Richard de Mos (Hart voor Den Haag).

Dan moet ik het amendement even terug hebben. O, ik heb 'm hier ook liggen. Ik had 'm dubbel gekopieerd; niet zo goed voor het milieu, sorry daarvoor. Toelichting. Dit amendement regelt een investering in de breedtesport en deelname ten koste van de geplande dotatie aan topsport en een investering in het cofinancieringsfonds. Zo is de reguliere vervangingsopgave van drie kunstgrasvelden per twee jaar vertraagd naar drie kunstgrasvelden per vier jaar. Dat is voor veel sportclubs een onwenselijke ontwikkeling omdat de bespeelbaarheid van de velden daarmee niet stijgt en er daardoor wachtlijsten ontstaan. Inclusief onderhoudskosten kost één kunstgrasveld € 0,65 mln. Daarnaast zijn er vergaande rijksbezuinigingen voorgesteld voor sportclubs en sportverenigingen. Dat zal mogelijk leiden tot hogere contributies en daarmee sportparticipatie onder druk zetten, een onwenselijke ontwikkeling wat de indieners betreft. Poe poe, ik ben er helemaal doorheen, maar dat was 'm. Janneke Holman (PvdA). Dat was natuurlijk niet zo'n heel goed antwoord van de heer De Mos. In het voorjaar stemde hij er nog voor om het budget voor kunstgrasvelden te halveren en nu komt er een voorstel om dat weer aan te vullen.

Ik vraag me dan toch een beetje af, als we het hebben over degelijke dekking en dergelijke, of we over een halfjaar weer een amendement kunnen verwachten om het Olympisch Fonds en het cofinancieringsfonds aan te vullen, waar hij het nu uit wil halen. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Dat zijn allemaal goede vragen die u stelt. Wij zijn helemaal pro Olympisch Fonds, maar op dit moment komen er niet zoveel Olympische en grote evenementen 35

aan. Er zit € 1,9 mln. in de reserves. Er valt € 1 mln. vrij van de dotatie die overblijft, als wij - 'wij' zijn mevrouw Klokkenburg en ondergetekende - er € 1 mln. uit halen. Nu is de nood aan de man bij de kunstgrasvelden, dus we kiezen nu daarvoor. En inderdaad, als wij straks aan de knoppen zitten in een nieuwe coalitie - daar gaan we zomaar van uit - dan gaan we zorgen dat dat Olympisch Fonds weer goed wordt gevuld, want wij zullen wat andere keuzes maken dan dit college. Maar voor nu denken wij dat de sportclubs geholpen zijn, want ze zitten te gillen en te blèren om kunstgrasvelden. Ik kom nog even terug op uw vraag over de kunstgrasvelden. We hebben de voorzitter van BMT gehoord. Er is vanuit het college nooit contact geweest met de beste man. De beste man wist helemaal niks vanuit HDV. Ja, u knikt, maar als ik bij de voorzitter kom, dan zegt de wethouder: die is één keer geweest om sier te maken met de aardbevingen in Turkije en voor de rest heb ik de beste man nooit gesproken. Of u jokt met nee knikken of de voorzitter van BMT. Dat gaan we nog uitzoeken, maar dat is wat ik gehoord heb. Ze zaten heel erg op een kunstgrasveld te wachten, maar ze hebben de wethouder nooit gehoord. En nu gaan we deze club ontzettend helpen, dus ik hoop op uw steun. De voorzitter. Mevrouw Holman, laatste keer. Janneke Holman (PvdA).

Het lijkt er toch een beetje op dat Hart voor Den Haag hun standpunt laat afhangen van wat ze gisteren gehoord hebben in plaats van dat ze zelf een langeretermijnvisie hebben waar ze eigenlijk in de stad heen willen. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Misschien mag ik daar heel kort op reageren. Wij zijn wel de public servant; dat is een mooie benaming voor ambtenaren in het Engels. Wij zijn wel volksvertegenwoordiger. Wij gaan wel naar de clubs toe. Wij horen daar de noden van de clubs en die gaan wij gewoon vertolken. Vroeger was de PvdA daarvan. Ik kom uit een PvdA-nest. Dat was de partij van het volk. Ik zou zeggen: omarm dat nou een keer en zorg dat het vandaag gewoon wordt geregeld. Kavish Partiman (CDA). Ik wil even op dit punt doorgaan, want het is best kort door de bocht. De heer De Mos probeert keer op keer dingen naderhand te regelen, nadat hij erachter komt dat hij gewoon een fout heeft gemaakt. Er is € 2 mln. bezuinigd door dat amendement waar hij eigenlijk niet voor wilde stemmen. Maar hij kwam erachter dat dit voor een probleem zou zorgen, dus vond hij het gezellig om daar even een beetje te stangen. Nou, die € 2 mln. Hoeveel sportclubs waren hier vandaan? Drie. Die € 2 mln. was precies die drie kunstgrasvelden. Die heeft ú wegbezuinigd. Nu komt u daarachter en gaat u € 1 mln. slaan uit het Olympisch Fonds. Daar gaat u dus weer op bezuinigen.

En als we er volgende week achter komen dat we misschien kans maken op een mooi evenement, dan zal het weer het college zijn geweest dat dat heeft wegbezuinigd. Dat is toch wel heel kortzichtig van een partij die graag bestuursverantwoordelijkheid wil. U bent bestuurder geweest. U weet wat vooruitzien is. Hoe reflecteert u hierop? Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Hartstikke goed dat de heer Partiman mij herinnert aan het besturen. Het was Hart voor Den Haag natuurlijk niet overkomen dat wij in de coalitie verschillend gestemd hadden. Wij hadden gewoon een plan van tevoren dichtgetimmerd. Het is nota bene uw eigen coalitiepartner, de Partij voor de Dieren, die heeft gezegd: ho, ho, ho, ho, ho, beste wethouder, eventjes stoppen hiermee want het is een slecht plan. Daar heeft een meerderheid van de raad ook voor gestemd. Ik lees het dictum maar even op: het is onwenselijk dat de gemeenteraad zich committeert aan een toekomstige dekking waarover veel relevante informatie ontbreekt. Zo is het maar net. Dat moet je niet doen, want je moet bestuursverantwoordelijkheid nemen. Uit de beantwoording van de technische vragen - er is nog wat - blijkt dat de beoogde dekking voor de herinrichting van Escamp I complex is. Er wordt bijvoorbeeld gerekend met baten uit een grondhuurovereenkomst van de Steenwijklaan 16 als gevolg van het vestigen van flexwoningen. De raad, enzovoorts.

Het is allemaal onderbouwd door uw coalitiepartner, die het wel goed ziet. Uw wethouder, die u nu probeert te verdedigen, heeft broddelwerk afgeleverd. Dat is niet goed, maar ik help hem vandaag. Hart voor Den Haag helpt hem vandaag met een fantastisch amendement om vanavond nog € 4 mln. vrij te spelen. Dat doe ik samen met de ChristenUnie, fantastisch. In 2026 gaan we weer aan het bestuur deelnemen de kans is dik aanwezig dat dat gaat gebeuren - en dan gaan wij zorgen dat we het Olympisch Fonds 36

weer gaan vullen, want dan komen die mooie evenementen eraan. Maar die staan nu niet op de rol, dus we gaan nu gewoon zorgen dat we die kunstgrasvelden gaan aanleggen als de wiedeweerga. Kavish Partiman (CDA). Het is heel erg makkelijk om een amendement van een andere partij op te lezen en als feit neer te zetten. Het blijkt dus dat er daar daadwerkelijk geld was, maar dat geld is weggehaald. Er is daar € 2 mln. weggehaald, waardoor die velden niet aangelegd konden worden. Dat geld was feitelijk aanwezig. U heeft er actief aan bijgedragen dat die € 2 mln. daar werd weggehaald. De drie sportverenigingen die hier vandaag kwamen inspreken, zijn daar direct de dupe van geworden. Het is wel heel erg makkelijk om te jij-bakken en te zeggen: als ik erbij had gezeten, dan had de coalitie hetzelfde gestemd over van alles en nog was. Dat kan best en wellicht is dat in de toekomst weer het geval, maar het is nu niet zo. U moet ook uw eigen verantwoordelijkheid hierin kunnen pakken en kunnen zeggen 'sorry, die € 2 mln. is een fout geweest; daar had ik misschien niet voor moeten stemmen, want dan hadden jullie die velden waarschijnlijk al gehad', in plaats van dat u weer geld weghaalt uit het Olympisch Fonds om morgen misschien weer te jammeren als er een evenement hier niet aanwezig is. Richard de Mos (Hart voor Den Haag).

Die drie clubs die hier geweest zijn, hebben de afgelopen jaren niemand van het CDA gezien. Die hebben de wethouder niet gezien. We hebben de inspreker gehoord. We hebben de voorzitter van BMT gehoord. Welke criteria - dat is een goede vraag en dat wil ik ook weten van de wethouder - handhaaft de wethouder om die kunstgrasvelden toe te wijzen? Ze hebben geen idee. Die kunstgrasvelden gingen helemaal niet naar die drie clubs toe. Dat was helemaal niet geregeld in het plan. Er is dus helemaal niks geregeld, het is onduidelijk en dan moeten wij daarvoor stemmen? Gelukkig heeft de meerderheid van de raad gezegd: ho, ho, beste wethouder, zo zijn we niet getrouwd. De voorzitter. Laatste keer, meneer Partiman. Kavish Partiman (CDA). Los van het feit dat ik regelmatig een biertje ga drinken bij meerdere van deze verenigingen maar dat niet in een politieke hoedanigheid hoef te doen, voeren we die gesprekken wel degelijk met deze verenigingen. Nogmaals, het is makkelijk om te zeggen: dit was daar niet geregeld, dit is zo niet gedaan. U heeft echt € 2 mln. wegbezuinigd. Het waren uw stemmen die doorslaggevend waren voor dit amendement. Deze drie verenigingen houden daar direct verband mee, want het zijn precies drie clubs die van die € 2 mln. drie velden hadden kunnen krijgen. Het zou u sieren om dat ook te erkennen. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Zeker niet.

Als u kunt rekenen: reken er maar niet op. Het is namelijk een totaal ondeugdelijk voorstel geweest waarvan de financiering voor geen millimeter klopte. U heeft ook geen meerderheid ervoor gekregen; de raad heeft u teruggefloten. U had het over € 2 mln. regelen. Wij regelen er vanavond met uw stem € 4 mln. bij: € 4 mln. voor de kunstgrasvelden. Ze kosten € 0,65 mln. per veld. Ik zeg: doen, mee steunen, ondertekenen, clubs blij, iedereen blij, u blij. En dan gaan we samen dat biertje doen bij Toofan of een andere leuke vereniging, want ik heb dorst als een kameel. Adeel Mahmood (DENK). Ik hoor Hart voor Den Haag doen alsof ze nu pas weten dat er een tekort aan kunstgrasvelden is, dat die vraag nu pas opkomt, maar die vraag naar kunstgrasvelden is er al jaren. Op het moment dat u dat amendement had gesteund was ook al bekend dat er vraag is naar kunstgrasvelden. Ik wist het wel omdat wij in contact waren met verschillende clubs. Wat voor effect heeft volgens u uw steun aan het amendement gehad op de vraag die nu voorligt naar kunstgrasvelden? Wat voor financieel effect heeft uw steun aan het amendement gehad? Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Dat is heel simpel. De tijd is zo kort dat het aanwijzen van kunstgrasvelden … U komt zelf wel regelmatig bij BMT, heb ik begrepen. Daar is BMT helemaal niet bij betrokken, op geen moment.

De toewijzingskaders voor een kunstgrasveld zijn een black box. Niemand weet het. Wij proberen nu geld te regelen. We kunnen vanavond wat regelen. De heer Partiman had het over jij-bakken. De enige jij-bak komt van het gepruttel van coalitiepartners die in 37

hun eigen coalitie geen meerderheid halen voor de plannen. Dat is jammer. Ik zou zeggen: heb eens een goed gesprek met elkaar en zorg dat de coalitie dicht is en dat je plannen wel kan uitvoeren. Wij vonden het een financieel ondeugdelijk plan. Nu ligt er een plan dat financieel klopt als een bus. Ik zou zeggen: regel die velden, aan de slag, hup, hup, tjop, tjop. Adeel Mahmood (DENK). Het klopt dat er vragen zijn over criteria. Ik zal die straks ook nog stellen aan de wethouder; daar heb ik zelf ook vragen over. Maar mijn vraag was: wat voor effect heeft uw steun aan het amendement gehad op de vraag naar kunstgrasvelden? Erkent u nou gewoon dat u die € 2 mln. heeft wegbezuinigd. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Nul effect! De voorzitter. Laatste keer, meneer Mahmood. Adeel Mahmood (DENK). Dan is de vraag wat ik nou hierop zou moeten vragen. Als ik nu luister naar de heer De Mos, dan klinkt het alsof u een slechte autoverkoper bent die alles wat krom is hier probeert recht te praten. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). We weten dat de partij DENK niet zo heel veel op heeft met ondernemers. We hebben net de ondernemers van het Hobbemaplein en de Kaapstraat gehoord; inderdaad, ondernemers die het heel moeilijk hebben. En dan mij hier een beetje typeren als autoverkoper? Dat zegt veel over u en heel weinig over mij, dus succes daarmee. Marieke van Doorn (D66).

Zelfs ik kom regelmatig bij BMT, omdat het meidenteam van mijn dochter daar weleens voetbalt. En sorry voor die geweldig leuke inspreekster: wij hebben daar ook weleens gewonnen. De vraag is: wat vertelt Hart voor Den Haag aan zo'n geweldig leuke inspreekster of aan andere mensen die hebben ingesproken over de steun om die € 2 mln. weg te halen? Is Hart voor Den Haag daar dan eerlijk over naar hen? Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Ik ben hartstikke eerlijk. Nogmaals, we hebben niet alleen daar … Ik kom daar ook weleens, natuurlijk als volleerd voetballer; ik verlies daar meestal. Maar wij praten ook met de mensen. We hebben de heer van BMT gehoord. We hebben hier de mensen horen inspreken. Die hebben nooit een wethouder gezien, nooit een plan gezien voor een kunstgrasveld. Ik hoop tegen dat lieve schattige meisje, dat fantastisch insprak, te zeggen: hé lieve schat, we hebben vanavond met z'n allen € 4 mln. geregeld voor de kunstgrasvelden en BMT staat bovenaan het lijstje. Dat hoop ik morgen te kunnen vertellen. Dat hoop ik echt, u ook? Marieke van Doorn (D66). Het zou ermee beginnen en het zou de heer De Mos sieren om bij BMT in eerste instantie zijn eigen rol helder te maken bij het weghalen van geld, waardoor er daar nu geen kunstgrasvelden kunnen worden aangelegd. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Het is vervelend, ik val in herhaling.

Er is BMT helemaal niks, nada, niente beloofd, al jaren niet. Sinds 2021 proberen ze een kunstgrasveld te krijgen. Ze komen niet verder dan een sportconsulent. U heeft de inspraak net ook gehoord. Ze zijn nooit binnengekomen voor welk kunstgrasveld dan ook. Nogmaals, de dekking was slecht. Uw coalitiepartner, de Partij voor de Dieren, zag dat gelukkig. Dat hebben wij met een meerderheid gesteund. U moet niet boos zijn op mij, maar boos zijn op uw coalitiepartner dat de coalitie niet dicht zit. De voorzitter. Laatste keer. Marieke van Doorn (D66). We hechten tegenwoordig wel waarde aan wat dualisme. Jammer dat de heer De Mos dat helemaal niet ziet. Ik vind het echt vervelend dat er zo over zijn eerdere rol in deze zaak heen wordt gestapt.

38

Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Ik hoorde geen vraag, dus we gaan verder. Ik heb nog twee vragen aan de sportwethouder. Wil hij met genoemde clubs in gesprek gaan om de daar levende zorgen serieuste bespreken en op te lossen? En wil hij het buurtplan van TAC'90 de inspreker was hier - serieus onderzoeken en de raad hierbij betrekken? Er liggen veel economische kansen in de herkomstlanden van waar grote groepen stadsgenoten komen. Ik doel hier specifiek op de Bosporus, Turkije, en Suriname. Daarom twee moties. De eerste: verzoekt het college de stedenbanden met onder andere Elaziğ, Diyarbakır, Karakoçan, Kovancılar, Palu en Bingöl te herstellen dan wel op te zetten teneinde de economische en diplomatieke banden te verstevigen, en de raad elk halfjaar over de resultaten te informeren. Kavish Partiman (CDA). Een sympathiek voorstel. Alleen, we weten toevallig dat we jaren geleden als gemeente hebben besloten om dit niet meer te doen, dus al die stedenbanden niet meer op te tuigen. Ik vind het persoonlijk heel erg jammer dat we dat niet meer doen, want we hadden heel wat mooie stedenbanden.

Is het niet een idee om eerst te kijken hoe we dat beleid op stedenbanden weer kunnen herstellen voordat we naar de invulling daarvan gaan? Het is natuurlijk wel een beetje ingewikkeld dat we geen beleid hebben, gebaseerd op stedenbanden die we kunnen aangaan, als we die stedenbanden willen aangaan. Dan zie ik de afdoening van de motie al komen: dit kan helemaal niet, want we hebben hier geen beleid op. Dat zou ik jammer vinden, want het is een mooi initiatief. De voorzitter. Wethouder De Mos … meneer De Mos. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Dank u wel. U loopt vast vooruit op de zaak. Zeer prettig! Beleid bepalen we hier met z'n allen. Als we vanavond met z'n allen bepalen dat we de economische banden gaan aantrekken met de herkomstlanden, waar veel mensen ... Ik heb het over een regio in Turkije waaruit 25.000 tot 35.000 mensen hier wonen. Die willen graag. Het begint met de wil uitspreken en dan komt er een afdoening van een motie. Er zit natuurlijk een college dat keihard aan het werk gaat met de afdoening van die motie, die hier hopelijk een meerderheid haalt. En dan gaan we het gewoon doen. We gaan het gewoon doen met z'n allen. Dat spreken we vanavond uit. Of niet, dat kan natuurlijk ook. Kavish Partiman (CDA). Nogmaals, ik vind dit echt een heel mooi voorstel.

Ik probeer met de heer De Mos mee te denken, maar ik zou het jammer vinden als we een enorm lange weg moeten bewandelen voordat we deze dingen kunnen doen. Het zou nu juist mogelijk zijn om met elkaar te zeggen: college, ga aan de slag en kom met een voorstel om te kijken hoe we überhaupt stedenbanden kunnen aangaan en daar invulling aan kunnen geven. Waarom heeft u die weg niet bewandeld, maar wil u direct bij het eindstation landen? Er is nu geen beleid dat dat mogelijk maakt. We hebben hier geen ambtelijke afdeling die zich hiermee bezig gaat houden. Het zou jammer zijn als het daar misloopt. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Ik zou bijna zeggen: wat hoor ik hier toch voor onzin? We hebben gewoon een economische afdeling die internationaal gaat. We kunnen gewoon de economische betrekkingen met elkaar gaan verstevigen. Er zijn ondernemers die wat willen. Als we de motie steunen, dan spreken we als raad uit dat we weer handel gaan drijven met dat herkomstland; dat gaan we helemaal oppakken. Dan komt er een afdoening en er komt dan hopelijk een plan van dit college: goed idee, we gaan de economie aanjagen en de handelsbanden aantrekken. Ik heb straks een nog veel beter idee, dat u helemaal moet aanspreken. Volgens mij gaan we wat leuks doen met elkaar. Laten we gewoon zorgen dat we het gaan doen, en dat begint met een motie. De voorzitter. Meneer Partiman, laatste keer.

Kavish Partiman (CDA). Over het algemeen ben ik best een fan van de manier waarop de heer De Mos de dingen heel volks aanpakt, maar hij simplificeert op deze manier het beleid wel erg. Dat vind ik jammer. Het slaat natuurlijk heel erg mooi aan, maar we zouden dit echt met elkaar willen bereiken. Dit is toch een net iets te simplistische benadering van iets waar juist iets positiefs uit kan komen.

39

Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Dat mag de heer Partiman allemaal vinden. Wij zijn van handen uit de mouwen, zorgen dat we wat gaan regelen met elkaar en zorgen dat we het gewoon gaan doen. Er zijn heel veel ondernemers die het willen. De burgemeesters willen het. Ik ben er van de zomer geweest. Ze vinden het allemaal een heel goed idee, super. Ze hebben nog een oude samenwerking liggen. Mijn Turks is niet zo goed, maar ik heb hier een kopie die de burgemeester van Kovancılar mij gaf om te laten zien dat de gemeente Den Haag dit in het verleden deed, ondertekend door meneer Jozias van Aartsen. Ze zitten te springen, die burgemeesters. Ze hebben er zin in. Dus ik zou zeggen: als onze burgemeester en het college daar ook zin in hebben, en u allemaal, steun de motie en we gaan het gewoon doen. Hoe fijn is dat? De voorzitter. U zet uw betoog voort. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Ik heb nog zo'n leuke motie: verzoekt het college de stedenband met Paramaribo nieuw leven in te blazen teneinde de economische en diplomatieke banden te verstevigen, en de raad elk halfjaar over de resultaten te informeren. De evenementenbranche heeft zowel het college als de raad een brandbrief gestuurd waarin de noodklok wordt geluid inzake het locatiebeleid voortvloeiende uit de evenementenkalender.

Een motie: verzoekt het college het dubbelen/clusteren van evenementen met de branche mogelijk te maken, en de raad over de uitkomsten te informeren. Het gaat niet goed bij het oplossen van de woningnood. Van de ambitie om jaarlijks 4.000 woningen te realiseren wordt slechts de helft gehaald. Den Haag is voor projectontwikkelaars een slechte stad geworden om in te bouwen. Het slechte klimaat komt door moeilijkheden in het ambtelijk apparaat van de gemeente. Ontwikkelaars ervaren een verkokerd beleid en klagen dat ze van het kastje naar de muur worden gestuurd. In het kader van de kaderstellende functie van de raad kan een profielschets worden vastgesteld voor de vacature nieuwe algemeen directeur Dienst Stedelijke Ontwikkeling. Een motie: verzoekt het college een profielschets van de algemeen directeur DSO samen te stellen waarbij de nieuwe algemeen directeur DSO leiding moet kunnen geven aan het proces van het aanjagen van de woningbouw (proactieve houding, omvormen van passief naar actief grondbeleid), en te onderzoeken hoe de gemeente Den Haag het actieve grondbeleid (het als gemeente kopen en verkopen van gronden) weer als uitgangspunt gaat hanteren en de dienst weer veel proactiever omgaat met marktpartijen om de ambitie van 4.000 woningen per jaar te halen. Medeondertekend door Dubbelaar. Dan nog twee vragen.

Hoe wil het college de executiekracht van de dienst DSO vergroten? Wil het college zich aansluiten bij de oproep van de president van De Nederlandsche Bank, de heer Knot, aan het kabinet om de Wet betaalbare huur terug te draaien? Graag een reactie. Den Haag is helaas een smerige stad aan het worden. We gaan ons initiatiefvoorstel Van Napels aan de Noordzee naar Singapore achter de duinen, waarmee wij de strijd aanbinden met notoire afvalhufters, nog bespreken. Maar de zogenaamde positieveboodschapaanpak van dit college, met wat citroengeur rond ondergrondse afvalcontainers en een afvalzakkenbingo, werkt niet. Tienduizenden bijplaatsingen per jaar, slechts 89 bekeuringen. Daarom alvast een motie: verzoekt het college een campagne op te zetten waarin gecommuniceerd wordt over boetes op afvalovertredingen. Medeondertekend door Martinez van Andel. Te veel kiezers voelen zich niet betrokken bij de lokale politiek en volgen deze op te grote afstand. Dit leidt tot een dalende opkomst bij verkiezingen sinds 2010. De opkomstpercentages bij de gemeenteraadsverkiezingen in Den Haag laten een zorgwekkende trend zien. Dat moet anders, en daarom heeft Hart voor Den Haag vandaag het tienpuntenplan Elke stem telt ingediend bij het presidium. Nu een amendement om een stukje budget te regelen voor de uitvoering hiervan, medeondertekend door de heer Guernaoui.

Het dictum luidt: de toevoeging van € 8 mln. aan het cofinancieringsfonds te verminderen met € 0,5 mln. en de vrijkomende € 0,5 mln. van de voorgenomen toevoeging aan te wenden voor Programma 2.1 Gemeenteraad ten behoeve van de opkomstbevordering voor de gemeenteraadsverkiezing in 2026. Marieke van Doorn (D66). Ik wil graag de heer De Mos complimenten geven, want er staan superleuke ideeën, heel creatief, in het tienpuntenplan. Dat is echt hartstikke mooi. Maar mijn vraag is

40

waarom het niet wordt ingediend als we het plan over de opkomstbevordering met elkaar bespreken, want dat is al binnenkort. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). De reden is natuurlijk dat we vandaag ook de centjes regelen, dat we moeten zorgen dat we het geld dat wij extra willen hebben met het amendement kortsluiten. Volgens mij heeft de heer Guernaoui ook gezegd: alles is vloeibaar. Wij hebben een aantal ideeën en we gaan het debat daarover voeren. Als u of anderen in de raad ideeën hebben, dan is dat ook allemaal te regelen. Dan hebben we in ieder geval budget om te zorgen dat de mensen in 2026 massaal gaan stemmen. Het is het feest van de democratie. Ik ben dus blij met uw complimenten. Marieke van Doorn (D66). Het is inderdaad een mooi feest. We hebben ook in de commissiebehandeling met elkaar hierover gewisseld dat het nog niet helder is of er wel extra budget nodig is, meer dan wat er nu al is gepland. Ook andere leden van deze raad gaven al aan: nou, we weten niet of we wel alles willen wat er nu in het plan inzake opkomstbevordering staat. Is het amendement waarmee u nu geld probeert te regelen niet voorbarig? Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Ik zei net al dat als we wat willen, we het vandaag financieel moeten regelen. Anders hebben we een begroting van volgend jaar en zitten de verkiezingen daar te kort op, dus laten we proberen om extra gelden te hebben.

43% opkomst in 2022, het is natuurlijk om te janken. Het is dus ontzettend belangrijk dat we ervoor gaan zorgen dat we de stadsgenoten weer interesseren in de lokale politiek en overtuigen van het feit dat stemmen belangrijk. Volgens mij moeten we daarvoor alles op alles zetten. Volgens mij is het belangrijkste wat we moeten doen als gemeenteraad dat we zorgen dat een nieuw college en de raad echt een mandaat hebben. Je kan je dat afvragen met 43% van de stemmen. De voorzitter. Laatste keer, mevrouw Van Doorn. Marieke van Doorn (D66). Wij delen de zorg met Hart voor Den Haag. Zo'n opkomstpercentage is zeker een reden om alles op alles te zetten. Maar als je nog niet precies weet wat je gaat doen omdat we dat debat over een paar weken hebben, waarom zeg je dan nu al dat er extra geld bij moet? Is het niet een idee om het amendement aan te houden? Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Ik heb in de twee interrupties verteld waarom het vandaag moet. Het amendement regelt dat er extra geld is. Wij hebben een tiental voorstellen gedaan. Nogmaals, we staan open voor alle andere voorstellen. Laten we er nou voor zorgen dat we niet geld tekortkomen om in 2026 een feest te maken van iets wat mooi is, waar andere landen voor moeten knokken waar het niet vanzelfsprekend is, namelijk dat mensen mogen gaan stemmen en dat mensen ook gaan stemmen.

Ik hoop echt op steun van Democraten 66 zodat dat in orde gaat komen. In 2025 vieren en herdenken we dat er 80 jaar geleden een einde kwam aan de Tweede Wereldoorlog. Ook in het kader van de samenwerking lijkt het Hart voor Den Haag goed om als gemeente Den Haag, de stad van vrede en recht, in het algemeen en als gemeenteraad in het bijzonder hierbij stil te staan. Een motie: spreekt uit een werkgroep 'Herdenking en Viering 80 jaar Bevrijding' in te stellen die invulling gaat geven aan het als gemeenteraad gezamenlijk uiting geven aan 80 jaar vrijheid. Medeondertekend door Van Basten Batenburg. Leonie Gerritsen (PvdD). Een verhelderende vraag. Ik zie in de overwegingen een vraag om budget, maar niet in het dictum. Hoe zit dat precies? Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Ik heb daar nog geen budget voor aangegeven. We hadden geen idee wat het zal moeten kosten, dus we spreken uit om eerst met die werkgroep aan de slag te gaan om te kijken wat er binnen bestaande middelen kan uit diverse posten, bijvoorbeeld de post van de burgemeester en de post van de wethouders. Hopelijk kunnen we dan gezamenlijk die 80 jaar vrijheid gaan vieren.

41

Graag ontvang ik ook een reflectie op de insprekers inzake het dakloos maken van arbeidsmigranten, Oekraïense vluchtelingen op de Uithof. Ik wil graag van de wethouder een reflectie daarop horen en op het nieuws. Meer dan een jaar moeten wachten op de afdoening van mijn aangenomen motie Haags Investeringsfonds: het voelt als een dikke middelvinger. Er is in oktober 2023 een motie aangenomen. We leven nu in november 2024 en er is gewoon niets mee gedaan. Waarom? Iedere begroting kom ik met het onderwerp stadstrots. Dat heeft gelukkig ook geresulteerd in mooie resultaten: het monument van Paul van Vliet en de Golden Earring. We zijn goede dingen aan het doen met stadstrots. We hebben ook een stad om met z'n allen enorm trots op te zijn. Stadstrots vandaag is het Kunstmuseum, met zijn rijke collectie en zijn markante Berlagegebouw aan de Stadhouderslaan, dat in 2035 100 jaar bestaat. Maar met ouderdom komen ook de gebreken. Een motie: verzoekt het college onderzoek te doen naar de totale kosten, inclusief ondergrondse parkeergarage, van een integraal plan om het Kunstmuseum gereed te maken voor de volgende 100 jaar, en de raad over de uitkomsten te informeren. Medeondertekend door de heer Bom. Nog een vraag.

Is het college bereid om een collectieve campagne op te zetten voor het Haagse cultuuraanbod, zeker gezien de landelijke bezuinigingen, ook gericht op de lokale en internationale markt? Graag een reactie. Ik rond af met de vurige wens dat de wens van het volk niet langer genegeerd zal worden, dat we samen bouwen aan een Den Haag dat een nieuwe koers zal varen, waar de stem van het volk daadwerkelijk gehoord wordt. Daarbij past geen college waarvan haantjesgedrag, ruzies, gebrek aan vakmanschap en een totaal gemis aan voeling met de samenleving de kenmerken zijn. Dus houd op met dat geruzie en ga, zolang u er nog zit, aan het werk! De voorzitter. Door de fractie van Hart voor Den Haag, daartoe gesteund door de fractie van de ChristenUnie/SGP, worden de volgende amendementen (HvDH.B en HvDH.C) voorgesteld:

Amendement HvDH.B Investeer in breedtesport en verenigingen, snel meer kunstgrasvelden De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 13 november 2024, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Programmabegroting 2025-2028. Besluit dictum I als volgt te wijzigen: ▪ Vast te stellen de Programmabegroting 2025-2028 (bijlage 1 en 2), in overeenstemming met de voorgelegde ontwerpbegroting 2025-2028, met een meerjarig eindsaldo van € 0,0 mln. na verrekening met de reserves met dien verstande dat er 1 miljoen euro van de dotatie aan het Olympisch Fonds en 3 miljoen euro aan de toevoeging van het co-financieringsfonds worden geïnvesteerd in breedtesport, waaronder de versnelde aanleg van kunstgrasvelden en in sportparticipatie.

Amendement HvDH.C: Extra geld voor opkomstbevordering gemeenteraadsverkiezing 2026 De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 13 november 2024, ter bespreking van het Voorstel van college inzake Programmabegroting 2025-2028. Besluit dictum I als volgt te wijzigen: ▪ De toevoeging van 8 miljoen euro aan het Co-financieringsfonds te verminderen met € 0.5 miljoen, en de vrijkomende €0.5 miljoen van de voorgenomen toevoeging aan te wenden voor Programma 2.1 Gemeenteraad ten behoeve van de opkomstbevordering voor de gemeenteraadsverkiezing in 2026.

De amendementen maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. 42

De voorzitter. Door de fractie van Hart voor Den Haag worden de volgende moties (HvDH.2, HvDH.3, HvDH.5, HvDH.6, HvDH.7, HvDH.8, HvDH.9, HvDH.10, HvDH.11, HvDH.12, HvDH.13, HvDH.14, HvDH.16, HvDH.17, HvDH.18, HvDH.19 en HvDH.20) ingediend:

Motie HvDH.2 Burgemeester kom met actieplan om veiligheid Moerwijk te verhogen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 13 november 2024, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Programmabegroting 2025-2028. Constaterende, dat: ▪ bewoners van Moerwijk aangeven dat Moerwijk onveiliger wordt waardoor de leefbaarheid nog slechter wordt; ▪ de vandalisme, vuil op straat, lachgasampullen, straatintimidatie, dealen op straat, drank- en drugsgebruik en overlast van daklozen en verwarde personen toeneemt; ▪ bewoners in Moerwijk aangeven dat ze de overlast en criminaliteit wel melden bij de instanties maar dat daar niets mee gebeurt.

Overwegende, dat: ▪ de burgemeester heeft aangegeven dat er reeds maatregelen zijn getroffen om de veiligheid in Moerwijk te verhogen; ▪ bewoners aangeven dat ze van deze maatregelen niets merken.

Verzoekt het college: ▪ om zo spoedig mogelijk met de bewoners, organisaties en de politie in Moerwijk in gesprek te gaan en met een krachtig actieplan te komen om de onveiligheid in Moerwijk aan te pakken.

En gaat over tot de orde van de dag.

Motie HvDH.3 Campagne over afvalboetes Indiener: Richard de Mos, Carlos Martinez van Andel (Hart voor Den Haag) De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 13 november 2024, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake de Programmabegroting 2025-2028 (RIS319799) Constaterende, dat: ▪

De gemeente Den Haag geen communicatie voert ten aanzien van boetes op afvalovertredingen;

Overwegende, dat: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Vele wijken in Den Haag gebukt gaan onder afvalproblematiek; Bewoners graag in schone wijken wonen; Er in 2023 slechts 89 afvalboetes werden uitgeschreven; Communicatie over boetes op afvalovertredingen een afschrikeffect teweeg kunnen brengen; De communicatie hierover kan plaatsvinden middels o.a. social media kanalen en MUPI’s;

Verzoekt het college: ▪

Een campagne op te zetten waarin gecommuniceerd wordt over boetes op afvalovertredingen. 43

En gaat over tot de orde van de dag.

Motie HvDH.5 Laat branche evenementen dubbelen en clusteren! De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 13 november 2024, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Programmabegroting 2025-2028. Constaterende, dat: ▪ de Haagse evenementenbranche zowel college als raad een brandbrief heeft gestuurd waarin de noodklok wordt geluid inzake het locatiebeleid voortvloeiende uit de evenementenkalender; ▪ het huidige voornemen is om voor het Zuiderpark in de evenementenkalender rustperiodes van minimaal twee weken tussen de verschillende evenementen in te voeren; ▪ men ook voornemens is om op strand Noord in de zomer muziekevenementen te verbieden. Van mening, dat: ▪ de Haagse evenementenbranche al tijden in zwaar weer zit en het locatiebeleid de doodsteek kan zijn; ▪ ⁠het dubbelen/clusteren de enige manier is om te overleven. Verzoekt het college: ▪ het dubbelen/clusteren van evenementen met de branche mogelijk te maken; ▪ ⁠de raad over de uitkomsten te informeren. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie HvDH.6 Behoud traditionele koffiehuizen voor Den Haag De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 13 november 2024, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Programmabegroting 2025-2028. Constaterende, dat: ▪ traditionele koffiehuizen in Den Haag een belangrijke sociale en culturele functie vervullen, met name voor de authentieke Haagse gemeenschap; ▪ deze koffiehuizen onder druk staan door veranderende regelgeving en toenemende regeldruk; ▪ stadsgenoten aangeven dat het verdwijnen van deze plekken bijdraagt aan verlies van sociale cohesie en wijkidentiteit. Overwegende, dat: ▪ het behoud van traditionele koffiehuizen bijdraagt aan de sociale samenhang en de verbinding tussen verschillende generaties in Den Haag; ▪ deze plekken een belangrijke rol spelen in de cultuur en leefbaarheid van de wijken en letterlijk ruimte bieden aan inwoners voor laagdrempelig sociaal contact; ▪ de huidige regelgeving en vergunningseisen soms disproportionele lasten leggen op kleine ondernemers, wat het voortbestaan van deze koffiehuizen bedreigt. Verzoekt het college: ▪ in kaart te brengen welke traditionele Haagse koffiehuizen in hun voortbestaan worden bedreigd en een actieplan op te stellen dat bijdraagt aan behoud en ondersteuning van deze plekken, en de raad binnen drie maanden hierover te informeren. 44