RIS321382 Notulen van de raad van 13 november 2024

ruiterstandbeeld van koning Willem II staat omdat dat de enige plek is waar geen leidingen liggen. In 150 jaar is de ondergrond van de Haagse binnenstad vervuild geraakt met duizenden kilometers buiten gebruik gestelde kabels en leidingen. Het is een vuilnisbelt van koper, lood en gietijzer waar geen boom kan wortelen, nu niet en straks helemaal niet. In de Visie op de Ondergrond, RIS318970, van juni 2024, is terecht gewezen op de opgebouwde ligrechten van kabels en leidingen en op het veranderende gemeentelijke vergunningsstelsel. Door ons comité zijn HIB en DSB gewezen op de noodzaak tot urban mining, dus het opgraven van buiten gebruik zijnde koperen kabels en leidingen en het inzetten daarvan voor hergebruik, en de urgentie om juist daarvoor middelen te reserveren. Het is aan onze generatie om die achteloze praktijk te keren door de ondergrond te saneren en kabels en leidingen te combineren in stroken gecombineerd met ov-lijnen waar ze toegankelijk blijven en waar geen bomen gaan groeien. U heeft eerder gewezen op de urgentie om de beschikbare middelen te prioriteren voor die wijken waar beheer, onderhoud en aanplant achterblijven, zoals Zuidwest Den Haag.

Het Comité Haagse Lanen heeft daar alle begrip voor, maar wijst erop dat de binnenstad behalve de residentie ook de regeringszetel van het land accommodeert, en verwacht dat het gemeentebestuur daar buitengewone middelen voor aanboort van de provincie, het Rijk en Europa. De voorzitter. Dank u wel, meneer Drijver. Ik geef het woord aan H. Bouzaghdoud. Er beweegt niemand, zie ik. Dan geef ik het woord aan D.P. Juhász. Nu bewegen er mensen, maar ik zie niemand opstaan. Dan geef ik het woord aan C. Waarsenburg. Daar beweegt iemand. Daarna geef ik het woord aan J.L.F. Vermeulen. Meneer Waarsenburg, gaat uw gang. De heer Waarsenburg (F). Beste gemeenteraad, beste burgemeester. Ik ben al meer dan 25 jaar de drijvende kracht achter Art4You Decorations. Wij zijn gespecialiseerd in televisiedecors, rekwisietenverhuur en evenementenstyling. Afgelopen juni hebben wij weer de Europese aanbesteding evenementaankleding voor de rijksoverheid en de hofstad gewonnen. Dat betekent dat wij twaalf departementen moeten voorzien van verhuur, meubilair en styling. Zelf woon ik aan de Q.A. Nederpelstraat. Dat is achter mijn pand aan de Dekkershoek 21, waar het dus uiteindelijk om gaat.

Ik kan mijn bedrijf niet uitbouwen en ik loop tegen zo ontzettend veel frustratie aan, met alle bedrijven, voornamelijk autobedrijven, die zich niet aan de regels houden, bewoning, dubbelparkeren, milieudelicten en ga zo maar door. Ik blijf het steeds maar melden bij u, maar uiteindelijk wordt er gezegd: er is geen capaciteit. Daarnaast ben ik medevoorzitter van de vereniging van eigenaren, dus aan ons, goede ondernemers, ligt het niet. En dan brand. Wij zijn allemaal niet verzekerd. Het hele bedrijventerrein waaraan ik zit, aan de Dekkershoek, is niet verzekerd. Dat komt door de rotte appels van buren. Er wordt niet voldoende gecontroleerd door de gemeente. Zoals men weet, staan de woonhuizen best dicht op het bedrijventerrein. Dus bij brand - er brandt nogal het een en ander om ons heen af - zijn niet alleen mijn bedrijf en mijn pensioen weg, maar uiteindelijk misschien ook mijn woonhuis. Hier hou ik de gemeente voor aansprakelijk. Kortom, de gemeente jaagt mij als Haags bedrijf, waar ik trots op ben en waarop u ook trots zou moeten zijn, de stad uit. Dekkershoek - we noemen het ook weleens The Bronx of The Hague moet worden gered en daar hebben we de gemeente voor nodig, met een harde hand en met handhaving. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel, meneer Waarsenburg. Dan kijk ik naar J.L.F. Vermeulen, en daarna naar J.P. van Hoek. Maar eerst meneer Vermeulen.

De heer Vermeulen (F). Voorzitter, dank u. Ook mij staat het huilen nader dan het lachen, maar dan in verband met het HagaZiekenhuis en de manier waarop dit college, de wethouders, bezig zijn om het te ontwikkelen. Het schiet alle kanten op, van links naar rechts. Er komen veranderende plannen. De plannen worden gebracht … Eerst gebeurde dat helemaal niet; toen hadden ze de geweldige richtlijn controversiële beslissingen. Dat houdt in: vertel ze helemaal niks, dan hoor je ook niks. Dat klopte. Een halfjaar lang werden wij, omwonenden op de Sportlaan, onkundig gehouden. En toen was het ineens: o, we gaan er een asielzoekersopvang van maken. Dat was nog niet genoeg, want in een latere ontwikkeling verschoof dat naar: meerdere doelgroepen die zware zorg behoeven. 15

Op dit moment worden we, in tegenstelling tot tijdens de toepassing van de richtlijn controversiële beslissingen, overstelpt met folders en uitnodigingen voor werkgroepen en vergaderingen. Je hebt de ene folder net gekregen en de volgende folder komt alweer, met weer andere berichten. Het laatste bericht is dat uw college de planning van de verbouwing van het Haga voor € 26,5 mln. heeft bijgesteld. Aanvankelijk was die geprojecteerd in, ik geloof, drie of vier maanden. Dat is te vergelijken met naar Sydney vliegen vanuit Amsterdam in een halfuur, dus totaal wereldvreemd. Dat dachten ze te gaan doen. Inmiddels is dat bijgesteld en wordt alles weer een jaar opgeschoven, zonder dat ook maar iemand blijk geeft van enig inzicht of een professionele aanpak. College, ik zou u willen verzoeken om een gerenommeerd ingenieursbureau aan te stellen. Leg dat je wensen uit. Leg die wensen ook aan ons voor en laat het dan door professionele mensen uitvoeren. Want het gestuntel dat op dit moment maar voortgaat en voortgaat en voortgaat, werkt steeds meer irritatie en verdeeldheid op in de wijken eromheen en leidt tot niets. Voorzitter, ik dank u. De voorzitter. Dank u wel, meneer Vermeulen. Dan geef ik nu het woord aan J.P. van Hoek en daarna aan M.L. van de Mortel. Gaat uw gang, J.P. van Hoek. De heer Van Hoek (F). Goedemiddag voorzitter, goedemiddag raadsleden.

Mijn naam is Hans van Hoek en ik spreek me uit naar aanleiding van het plan om in heel Den Haag betaald te laten parken. Nederland is een rijk land, niet alleen economisch of in bevolkingsdichtheid, maar met meer dan 9 miljoen personenwagens is Nederland ook rijk aan autobezit. Nederland heeft er een flinke kluif aan om al die auto's een plekje te geven. Ik denk dat ik niemand hoef te vertellen dat deze uitdaging zich vooral concentreert in de stedelijke gebieden, zoals in Den Haag. Veel mensen, veel auto's, maken gebruik van de openbare ruimte, die onder druk staat. De ruimte wordt schaarser en daarmee kostbaarder. En met het duurder worden van de ruimte stijgt dus de prijs die de Nederlander moet betalen voor de ruimte waarvan hij of zij gebruikmaakt, inclusief een parkeerplek voor de auto. Niemand zit erop te wachten, maar het feit dat met die achterliggende motivatie in heel de Haagse binnenstad een beroep wordt gedaan op je portemonnee om je auto te stallen, wordt ergens wel begrepen. Er is een simpele optelsom en de uitkomst ligt voor de hand. Deze logica maakt het voor de Haagse inwoner vrij eenvoudig om zich aan te passen aan dit onvermijdelijke ongemak.

Maar wat nu als met diezelfde eenvoudige optelsom vanuit de gemeenteraad beleid wordt gevoerd waarbij de Haagse inwoner het gevoel krijgt dat de uitkomst niet in lijn is met het traditionele één plus één is twee, maar hij door deze logica wel voor de lasten moet opdraaien? Ik verzeker eenieder in deze zaal dat men zich ook daaraan zal aanpassen, maar dan met als enige reden dat wij gewoon onze levens willen leiden zonder al te veel poeha. Maar het ongemakkelijke gevoel is er in het onderbewuste en dat poets je niet even weg. Sterker nog, het is een negatief zaadje, dat wordt gepland in de zeer vruchtbare grond van de huidige realiteit. Dit interne verzet in het onderbewuste wordt dus ook gevoed wanneer het gevoel begint te leven dat één plus één geen twee meer is en, erger, dat men zich moet aanpassen aan deze onlogica en het gevoel heeft daarin geen keuze te hebben. Dit gevoel kan vanuit de diepte worden opgewekt wanneer er moet worden betaald voor ruimte op plaatsen waar ruimte nog geen probleem is. Daarmee wordt wel een stresszaadje geplant, dat in aanvulling op de toch al heersende druk op ons bestaan goed zal worden gevoed. Ik weet niet hoe dit uit zal pakken. Wel is zeker dat dit vroeg of laat zal bijdragen aan interne en daarmee sociale onrust, die op zijn beurt de sociale stabiliteit binnen de Haagse gemeenschap niet bepaald gunstig … De voorzitter.

Dank u wel, meneer Van Hoek. Ik geef het woord aan M.L. van de Mortel, en daarna aan A. Maas. Gaat uw gang, mevrouw. Mevrouw Van de Mortel (F). Edelachtbaar college, geachte gemeenteraadsleden. Bedankt dat ik deze kans krijg om in te spreken. Ik heet Marie-louise van de Mortel en ik woon in de Vogelwijk. Ik probeer up-to-date te blijven. Van het voorjaar hoorde ik voor het eerst dat de gemeente, mevrouw Vavier, het plan heeft opgevat om per 1 juli 2025 750 kwetsbaren op te vangen voor vijf tot zeven jaar. Dat zal gebeuren in het HagaZiekenhuis, een postmodern, beeldbepalend monument op zichtlocatie, een streling voor het oog. Het zou dus tot maximaal 30 juni 2032 duren, en het zou € 26,5 mln. kosten voor een verbouwing die van tijdelijke aard zou zijn. Op 23 september jongstleden kwam een delegatie van D66 in de persoon van mevrouw Mostert van de gemeenteraad, deze plannen als 16

harde afspraak bevestigen. Daarvoor stond in de krant dat in de bestemming 200 appartementen voor senioren, starters en sociale huurders zouden komen; van alles 33%. Ondertussen is die verdeling gewijzigd naar 50% sociale huur. De gronden daarvoor zijn mij niet duidelijk. Verder lees ik in de krant dat er vertraging is, en tijd is geld. Ik lees ook dat de inhuizing later begint, en tijd is geld. Ik lees dat de gemeente zelf gaat verbouwen. Professioneel? Het eerdere plan was blijkbaar onhaalbaar, of er wordt naar willekeur achter de feiten aanlopend en onoverzichtelijk gewijzigd. We noemen het 'harde afspraak'. Belangen worden niet gediend, en kwetsbaren, wijkbewoners en monumentenbehoud zijn de dupe. Ik heb een aantal vragen, kort geresumeerd. Is het bestemmingsplan van het Haga gewijzigd? Wat waren de mogelijkheden en de beperkingen? Het is toch een hele complexe procedure. In welke periode heeft die bestemmingswijziging plaatsgevonden? Wat waren de overweging die de doorslag gaven? Op welke manier konden belanghebbenden zich betrekken en kennisnemen? Er is een sloopmelding gedaan door de gemeente. Deze kwam ultimo oktober jongstleden tot mij. Er stond bij aangegeven dat er geen mogelijkheden zijn om stukken in te zien of bezwaar in te dienen.

Wat zijn de overwegingen? Op welke regelgeving is die melding gebaseerd? Is er een sloopaanvraag? Is er een bouwaanvraag, met alle bijbehorende tekeningen en documenten … De voorzitter. Dank u wel, mevrouw. Uw tijd zit erop. Ik geef nu het woord aan A. Maas en daarna aan L.J. de Jong. Gaat uw gang, meneer Maas. De heer Maas (F). Geachte voorzitter en gemeenteraadsleden. Allemaal een goedemiddag. Ik spreek hier namens Bewonersorganisatie Transvaal Zuid, die deelneemt aan het Comité verkeersinfarct Hobbemaplein. Medio februari van dit jaar werden wij opgeschrikt, door toedoen van de ondernemers bij ons in de wijk, door het bericht dat de gemeente plannen had om het Hobbemaplein rigoureus te gaan herinrichten. Hieruit bleek dat er een enorme scheiding teweeggebracht zou worden tussen onze wijk en de Schilderswijk. Daar zijn wij niet blij mee. Op 6 maart hebben wij dan ook een bewonersvergadering belegd in Juliana Plaza, waar 110 bewoners binnen hele korte tijd samenkwamen. Daar werd ons idee bevestigd dat dit toch echt niet moet gaan gebeuren. We hebben op 6 maart een declaratie aan hen voorgelegd, die heel veel adhesie heeft gekregen. Op 7 maart hebben wij een raadsadres bij u mogen laten bezorgen door de post. Op dat raadsadres hebben wij een bevestiging van ontvangst gekregen, maar nog steeds geen inhoudelijke reactie.

Op 20 maart heeft er wel een overleg plaatsgevonden, inderhaast, met de ambtenarij, de HTM en de betreffende verantwoordelijk wethouder. Daar hebben wij uitgebreid gesproken over hoe de plannen in elkaar staken, maar we hebben daar vooral ook naar voren gebracht dat we graag via cocreatie wilden komen tot gezamenlijke plannen voor de herinrichting van het Hobbemaplein. Dat heeft er niet toe geleid dat die cocreatie is gaan lopen. Wel hebben de wethouder en de ambtenarij de nagelaten inspraak ingehaald. Er zijn drie niet ingelaste maar uiteindelijk toch uitgevoerde voorlichtingsbijeenkomsten geweest over het plan. Vervolgens hebben wij op 8 juli een uitgebreide reactie gemaakt op de zienswijze, opdat wij ook in formele zin gehoord gaan worden over deze plannen. 8 juli is alweer even geleden. Ook daarop hebben we alleen een bevestiging … De voorzitter. Dank u wel, meneer Maas. De drie minuten zitten erop. Dan kijk ik naar L.J. de Jong. En ik noem de daaropvolgende naam niet, want ik ga zo iets anders zeggen. Goedemiddag, gaat uw gang. Mevrouw De Jong (F). Dank u wel, voorzitter. Ik maak mij betreffende de zero-emissiezone niet alleen zorgen om de ondernemers, die nog niet eens hersteld zijn van de coronacrisis en zich de onkosten van de aanschaf van een schoon vervoermiddel niet kunnen veroorloven binnen de door de gemeente Den Haag gestelde termijn.

Zij zijn daardoor genoodzaakt hun onderneming op te doeken. Daarbij komt dat er nu al een tekort is aan oplaadpunten en dat de grotere transporten niet mogelijk zijn omdat de power van deze elektrische voertuigen te wensen overlaat. Ik maak me dus ook zorgen om de particulieren, die zeker ook de dupe gaan worden van de zero-emissiezone. Wanneer iemand een klusjesman, schilder, slotenmaker, glaszetter en dergelijke nodig heeft, zullen de gemaakte kosten voor de aanschaf van de elektrische wagens, die door de ondernemers verplicht aangeschaft worden, 17

toch echt aan de consument doorberekend worden. De kosten worden zo hoog dat ook de consument die niet meer kan betalen in deze toch al zware tijd van financiële problemen. Alles wordt maar duurder en duurder en alleen de inkomens blijven hetzelfde, waardoor de consument echt geen middelen heeft om die klusjesman, schilder of andere ondernemer te laten komen zonder financieel in de problemen te komen. Ook de rijdende supermarkt, een pre voor onze ouderen, zal zijn onderneming moeten stoppen omdat het op korte termijn niet haalbaar is om over te stappen op een elektrische wagen. Hier tref je de ouderen heel hard mee. Zij zullen gedwongen moeten overstappen op de grotere en duurdere supermarkten die boodschappen thuis komen brengen, met weer veel meer verkeersdrukte. Daarbij heeft de rijdende supermarkt een sociale functie. Onze ouderen zien daardoor namelijk weer eventjes andere mensen en kunnen een praatje maken. De eenzaamheid onder ouderen neemt toch al toe. Dat deze ouderen zelf een loopje hebben en een boodschapje kunnen doen, is alleen maar toe te juichen. Veel consumenten hebben ook geen idee wat de zero-emissiezone inhoudt en wat die voor de consument inhoudt. De consument wordt in dit geval heel dom gehouden door het ontbreken van begrijpbare informatie over de zero-emissiezone. Consumenten zullen straks verrast worden door de oplopende kosten.

Dat overgestapt moet worden op uitstootvrije voertuigen, is onvermijdelijk en noodzakelijk voor het milieu, maar we moeten de mkb'er langer de tijd geven om deze zaken goed te regelen zodat de consument hier niet de dupe van wordt en de mkb'ers gewoon kunnen blijven ondernemen en kunnen blijven voortbestaan. Zorg voor een duidelijke uitleg, ook aan de consument. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter. Dank u wel, mevrouw De Jong. Dan roep ik nog even de namen van de mensen die er zonet niet waren, en anders ga ik naar mijn andere blaadje met namen. Is G. van de Merkt inmiddels gearriveerd? Niet, hoor ik. Dan geloof ik het wel. En H. Bouzaghdoud? Nee. En ten slotte D.P. Juhász. Ook niet. Als ze zich straks aan het eind nog melden, doen we niet moeilijk, maar ik geef nu graag het woord aan E. Goldbach en daarna aan R. Remmerswaal. Maar eerst E. Goldbach. Gaat uw gang. De heer Goldbach (F). Geachte gemeenteraad. Ik spreek in namens Stichting Wijkbelang Segbroek. Ik spreek u vandaag aan op uw controlerende taak met betrekking tot de Haga-plannen. Neem deze taak alstublieft serieus. Stop de abominabele uitvoering en stuur bij zolang het nog kan. Ik noem enkele voorbeelden. Financiën. De raad krijgt nota bene bij een begrotingsdebat geen informatie over de verslechterde businesscase. Planning. De planning wordt niet gehaald en de wethouder begint al te wijzen naar de omwonenden.

Ook de planning in de recente nieuwsbrief klopt niet en is misleidend. Inhuisplannen blijven open-ended. Begrijpt u dat bewoners gegarandeerde, harde einddata willen? Uitvoering. De gemeente houdt zich niet aan de wet en gaat zonder vergunning slopen terwijl dit niet mag met een beschermd stadsgezicht. Participatie en communicatie. De wethouder blijft bij haar sprookje over het participatietraject PWO. Te veel informatie blijft voor ons geheim en Wooverzoeken worden stelselmatig te laat afgehandeld. Gebroken beloftes. De periode van vijf tot zeven jaar van tijdelijke bewoning is vertraagd van november naar ten minste januari 2026. En de al voor juni 2024 toegezegde participatie voor de permanente invulling verschuift naar begin 2025. Dat is dus vertraging op vertraging. De permanente invulling wordt steeds verder weggeschoven en steeds onduidelijker. Het oorspronkelijke opvangplan van drie tot vijf jaar dreigt dus nu al zeven tot negen jaar te worden, en het is nog steeds geen hard plan. Het voornemen van 50% sociale woningbouw is bij motie verworpen, maar de wethouder noemt het in de pers en spreekt ook al over gehele of gedeeltelijke sloop van Haga. Garanties dat de projectontwikkelaars überhaupt nog mogelijkheden zien, ontbreken.

Welke voorwaarden gelden er straks voor gronduitgifte? Welke woningmix wordt het? En de huurbescherming voor huurders? Gaat die de boel blokkeren? Zo kan ik doorgaan. Beste gemeenteraad. Nogmaals, pak uw controlerende taak serieus op en laat dit college stoppen met de huidige uitvoering. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel, meneer Goldbach. Dan geef ik nu het woord aan R. Remmerswaal, en daarna aan R. Pronk. Meneer Remmerswaal is er niet, hoor ik. Dan geef ik het woord aan R. Pronk, en daarna aan K. van der Spek. De voorletter R. klopt ook niet, hoor ik. Ik heb hier R. Pronk staan, dus ja … We gaan het zien. Gaat uw gang. 18

De heer Van der Spek (F). Goedemiddag, burgemeester en raadsleden. Ik ben niet L. Pronk. Ik ben Karel van der Spek. Meneer Pronk vindt het een beetje intimiderend om hier te gaan staan. Ik heb een zeer eenvoudig verzoek, namelijk: twee borden weghalen. Waar staan die borden? Die borden staan op de pier van Scheveningen, en dan niet op De Pier, maar op onze havenhoofden, bij ons Scheveningers bekend als de koppes. Die koppes zijn een verzamelplaats van alle nationaliteiten. Ik heb er een aantal opgeschreven maar ik zal ze niet allemaal voorlezen, want het zijn er zeventien. Waar vinden we die integratie? We gaan namelijk allemaal goed met elkaar om. We vangen een visje en we hebben daar een hoop plezier. Er zijn ook vogelaars en een hoop wandelaars. Mensen van buitenaf komen daar vissen. Ik vis daar zelf vanaf 1972. Dat doe ik niet elke dag, zoals u zich kan voorstellen, maar sinds ik gepensioneerd ben, doe ik dat drie dagen in de week. Nu mogen we ineens niet meer aan de binnenzijde van de haven vissen. Waarom? Dat is de grote vraag. Wij begrijpen het niet. Er is een hoop verzet van mensen die het niet begrijpen en het ook niet kunnen lezen. Er staat een wirwar van borden en het staat er inderdaad bij: je mag niet meer aan de binnenkant van de haven vissen. Wij hebben gewoon problemen. Op de koppes - dat zijn de einden van de havenhoofden - kunnen ongeveer vijf mensen staan.

Van de zijkanten wordt veel gebruikgemaakt door de surfers. Daar houden wij ook rekening mee, want we kunnen ze niet ineens een stuk lood van 150 gram, wat binnenkort ook verboden wordt, op hun hoofd gooien. We proberen dus zo veel mogelijk rekening met elkaar te houden. De scheepvaart levert geen enkel probleem op. We hebben weleens een klein beetje mot met de zeilvaart. Die komt dan heel dichtbij. Zoals het nu is opgetekend, staat er dus dat wij op de koppes nog wel mogen vissen. Als wij daar uitgooien, heeft de zeilsport nog evenveel last van ons als daarvoor. Wij vragen dus: mogen wij alsjeblieft aan de binnenkant? Aan de buitenkant zijn we vaak afhankelijk van de wind. Die komt eroverheen en die slaat het water eroverheen, en dan staan we niet droog. We staan heel graag bij het torentje. Daar staan we lekker droog en dan kunnen we ook aan de binnenkant een visje vangen. Wie o wie heeft dit nou verzonnen? Dat vragen wij ons af. Wij vragen ons ook met heel veel emotie af, want ik sta hier … De voorzitter. Dank u wel, meneer Pronk. De heer Van der Spek. Dank u wel. Karel van der Spek! De voorzitter. Meneer Van der Spek, zeker! Neemt u me niet kwalijk, meneer Van der Spek. Dan geef ik het woord aan M. Wamsteker en daarna aan K.J. de Jonge. Eerst M. Wamsteker. Gaat uw gang. Mevrouw Wamsteker (F). Geachte voorzitter.

Ik ben bewoner van de wijk Segbroek en toeziend voogd van een jongetje van 10 jaar. Vanwege zijn aandoening is hij in behandeling bij een instelling op slechts 700 meter van het Haga-complex. Deze instelling staat bekend om zijn specialistische begeleiding van kinderen met ernstige problematiek. Hier werken uitsluitend professionals, opgeleid om kinderen zoals dit jongetje te begeleiden naar óf een terugkeer naar huis, óf een passende zorginstelling. Toch ontving zijn moeder enkele weken geleden een telefoontje met het dringende verzoek om hem onmiddellijk op te halen. Na twee incidenten bleek de veiligheid van de andere zeven kinderen en de begeleider niet meer te waarborgen. Voor de volledigheid: we spreken hier over een professionele, specialistische instelling met jaren ervaring en duidelijke protocollen en veiligheidsplannen. Mijn vraag aan de wethouders is simpel.

Hoe kan het zijn dat de veiligheid voor ruim 700 volwassenen met uiteenlopende problematiek zonder specifiek veiligheidsplan wél gegarandeerd kan worden, terwijl de veiligheid voor 8 kinderen en hun begeleiders in een gespecialiseerde instelling niet gewaarborgd kan worden? Welke criteria worden er gesteld aan de aanbesteding voor de begeleiding van deze 700 mensen? Wordt er gekeken naar de kwaliteit en de expertise van het toekomstige personeel? Of kiest men simpelweg voor het goedkoopste bedrijf? Bij behandel- en zorginstellingen staan bedden leeg en zijn er wachtlijsten door een tekort aan geld en gekwalificeerd personeel. Hoe kan de wethouder waarborgen dat er bij het Haga-complex wel voldoende en juiste hulpverlening komt? De wethouder beweert dat het allemaal wel meevalt. Ondertussen wordt een 10-jarig kind op 19

straat gezet vanwege een veiligheidsprobleem, terwijl de gemeente zonder gedegen veiligheidsplan en personeelsplan denkt dat zij dit voor 700 mensen wel kan waarmaken. Beste gemeenteraad. Ik verzoek u dringend om uw controlerende taak serieus te vervullen en dit college te stoppen met de huidige uitvoering. Laat de gemeente terugkeren naar de tekentafel en komen met een gedegen plan. Dank u voor uw aandacht. De voorzitter. Dank u wel. Dan geef ik het woord aan K.J. de Jonge en daarna aan A.G. Bergman. De heer De Jonge (F). Goedemiddag voorzitter en raadsleden. Het gaat over betaald parkeren in Loosduinen. Ik ben voorzitter van een vereniging van eigenaren aan de Heliotrooplaan met 50 appartementen. Wij hebben net als in Vroondaal geen enkel parkeerprobleem. Overdag zijn er tientallen vrije parkeerplaatsen, 's avonds tientallen vrije parkeerplaatsen en 's nachts ook tientallen vrije parkeerplaatsen. Het is een gelukkig bezit voor alle bewoners. Er is geen enkel probleem, maar door betaald parkeren brengt u ons in de problemen. Want wat gebeurt er? We hebben een eigen parkeerterrein, waarop twee derde van de auto's kan staan. Eén derde moet op straat staan. Dat geeft narigheid en haat en nijd tussen bewoners: wie mag wel op het eigen parkeerterrein en wie moet betaald parkeren? We zijn die betutteling door de gemeenteraad een beetje zat. Wat gebeurt er? Er mag bijna niks meer.

Vliegen mag niet meer, auto's op fossiele brandstoffen mogen niet meer, althans liever niet. Elektrische auto's zijn voor mensen als ik niet betaalbaar. Vissen? Liever niet. Een bloemetje voor je vrouw op zaterdag? Liever niet, want dat is slecht voor het milieu. Als u op deze manier doorgaat, drijft u alle weldenkende mensen in de armen van de heer De Mos. Hij zal blij zijn - ik zie hem al glimlachen - maar dat is niet de bedoeling! Wees verstandig, gemeenteraad, en stop met het onzalige plan van betaald parkeren in Den Haag. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel. Stilte graag! Dan geef ik het woord aan A.G. Bergman en daarna aan Arjan van den Berg. De heer Bergman (F). Goedemiddag voorzitter, wethouders en raadsleden. Ik spreek namens de bewonersorganisatie De Paraplu uit de Schilderswijk Graag wil ik bij dezen ons commentaar geven op een bijzonder deel van de begroting die u vandaag en morgen gaat behandelen. In een van de bijlagen wordt gemeld dat het college van B en W voorstelt om het gereserveerde geld voor de uitvoering van de gemaakte herinrichtingsplannen voor het Hobbemaplein door te schuiven naar 2026. Wij zeggen hier het volgende over. Beste raadsleden, maak het Nederlandse spreekwoord 'van uitstel komt afstel' waar. Voor ons Schilderswijkers hoeven die plannen zoals ze nu voorliggen, helemaal niet uitgevoerd te worden.

Onze wijk, de Schilderswijk, heeft de afgelopen jaren al met veel verkeersblokkades te maken gehad, te weten de pollers op de Parallelweg en de pollers op de Hoefkade, en de Hooftskade die zo goed als onbereikbaar is. Daarnaast raast er dagelijks een gigantische stroom van auto's door onze wijk via de Vaillantlaan. Het grootste deel hiervan is geen bestemmingsverkeer. Ondertussen verpesten deze auto's wel de door onze bewoners en kinderen in te ademen lucht. Alsof dit allemaal nog niet genoeg is, worden met de huidige plannen voor het Hobbemaplein de Schilderswijk en Transvaal steeds verder ingesloten. Er zijn voor de Schilderswijk straks nog maar twee in- en uitvalswegen bereikbaar, te weten de Neherkade en de Lijnbaan/Loosduinseweg. Het ziet ernaar uit dat het college straks nog maar een paar bouwstenen nodig heeft om de muur rond de Schilderswijk af te maken. Ik had het plan om vandaag de laatste bouwsteen te overhandigen, maar het zou ongepast zijn geweest om hier met een baksteen binnen te komen. Wij zeggen: stop met het insluiten van onze wijken. We willen niet opgesloten worden. Zorg ervoor dat er samen met de bewoners van de Schilderswijk en Transvaal gesproken wordt over een alternatief plan voor het Hobbemaplein. Het afsluiten van onze wijken is echt geen oplossing.

Ik vraag u dan ook met klem om nog eens kritisch te kijken naar het plan van de ondernemers rond het Hobbemaplein. Ik dank u wel. De voorzitter. Dank u wel, meneer Bergman. Dan geef ik het woord aan Arjan van den Berg en daarna aan T. Bosman. 20

De heer Van den Berg (F). Goedemiddag, geacht college en raadsleden. Ik zie dat niet alle wethouders het volgehouden hebben. Mijn naam is Arjan van den Berg. Wellicht kennen jullie mijn naam, omdat deze onder het burgerinitiatief staat voor een referendum over het beleid op het betaald parkeren. De insteek hiervoor is dat we de door het college beloofde participatie blijkbaar niet krijgen en dat de belofte niet wordt nageleefd dat er draagvlak moet zijn voordat dit soort zware belasting op een wijk wordt doorgevoerd. Dat is de basis geweest om een referendum aan te vragen. In de eerste aanleg hebben we deze zomer samen met Hart voor Den Haag de 10.000 handtekeningen voor elkaar gekregen die nodig zijn voor een referendum. Helaas vond men daarin nog wat hiaten, en daarom hebben we er in een tweede leg nog maar even 5.000 stemmen aan toegevoegd. Dat zijn dus 15.000 burgers die netjes hun vinger hebben opgestoken om wat van het beleid te mogen vinden. Gelukkig zijn ze er nu niet allemaal, want dan was het echt een latertje geworden, maar dat terzijde. We hebben het feitelijk dus als burger nóg makkelijker gemaakt voor het college en de raad. Omarm het referendum en geef de burgers waar ze nu recht op hebben: inspraak. Kom hier niet pas mee in uw campagne voor 2026.

Velen voor mij hebben de huidige noodzaak nog eens onderstreept en uw aandacht gevraagd met soms wel hele schrijnende voorbeelden. Het is dan jammer om te moeten ervaren dat er zoveel tijd en moeite in gestoken moet worden om gehoord te worden en het college wakker te krijgen. Blijkbaar is luisteren naar de burger en handelen in het belang voor álle burgers nog erg lastig voor dit college. Dank u wel. Voorzitter: de heer De Ridder. De voorzitter. Dank u wel. Dan gaan we nu naar T. Bosman en daarna naar O. Olierook. De heer Bosman (F). Geachte voorzitter. Mijn naam is Timo Bosman. Ik ben betrokken bij verschillende festivals in het prachtige Haagse Zuiderpark. Graag vraag ik uw aandacht voor het locatiebeleid evenementen, geschreven in 2021 ten tijde van corona. Het moet nog worden vastgelegd in de APV. Het locatiebeleid is inmiddels achterhaald, zowel op het gebied van duurzaamheid als economisch. Zo zijn de kosten om een festival te organiseren inmiddels verdubbeld. Het clusteren van evenementen is daardoor ook financieel noodzakelijk. Daarnaast is het vele malen duurzamer, eveneens een steeds urgenter en essentiëler agendapunt. Het locatiebeleid ten aanzien van het Zuiderpark staat hier haaks op, met twee weken rust tussen verschillende evenementen.

Bij twee weken rust tussen evenementen kom je in een situatie van voortdurende op- en afbouw, met alle rompslomp en overlast voor de omwonenden van dien. Door te clusteren is er een veel kortere periode van aanwezigheid in het park. Zo kan je vier festivals organiseren in drieënhalve week. Dit is inclusief de op- en de afbouw. Op het moment dat je twee weken rust in acht neemt tussen de verschillende evenementen, ben je twaalf weken bezig. Ook is het veel minder belastend voor het park. Het in- en uitrijden van zware transporten hoeft slechts één keer te gebeuren in plaats van keer op keer opnieuw. Dat maakt het ook een stuk duurzamer. Je hoeft eenmalig te gebruiken materialen niet keer op keer weg te gooien maar kunt die meermaals voor verschillende festivals gebruiken. Door te clusteren is het mogelijk om vier weken rust in te bouwen in het Zuiderpark, midden in de zomer. De recente gesprekken met het Milanfestival en het Mirchifestival hebben er al toe geleid dat we in 2025 midden in de zomer een maand rust kunnen inbouwen. Daarnaast kan je door het clusteren meer financiële middelen, tijd en ruimte vrijspelen om te investeren in techniek en akoestiek en aan de planvorming op het gebied van geluidsoverlast, om zo de geluidsoverlast tot een minimum te beperken. Ook heb je veel meer financiële middelen om de parkeerdruk in de wijken te verminderen.

Op het moment dat je niet clustert en dus twee weken rust aanhoudt tussen verschillende evenementen, is er eigenlijk continu overlast voor de omwonenden. Het voortbestaan van grote evenementen komt daarmee in het geding, omdat het financieel gewoon niet haalbaar is om grote evenementen te organiseren en verschillende grote acts naar Den Haag te halen. Daarnaast verliest de stad een hoop diversiteit, iets wat vandaag de dag al aan de hand is door het wegvallen van verschillende mooie evenementen. Parkpop is een festival dat iedereen graag terug ziet komen. Ook dit is alleen mogelijk op het moment dat er geclusterd kan worden met andere evenementen. 21

Ik denk dat iedereen hetzelfde doel heeft, namelijk mooie evenementen voor de stad Den Haag en zo min mogelijk overlast voor de omwonenden. Alleen staat het voorgestelde plan daar haaks op. Bedankt voor uw aandacht. De voorzitter. Dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan O. Olierook, en daarna aan Henk Boenders. Gaat uw gang. De heer Olierook (F). Meneer de voorzitter, dames en heren van de raad, goedemiddag. Mijn naam is Oscar Olierook. Ik ben inwoner van Loosduinen. Ik spreek hier namens de bezorgde inwoners van Loosduinen. Het is met grote verontrusting dat ik de toenemende overlast van hangjongeren in onze Loosduinse wijken constateer. Deze situatie is niet alleen hinderlijk voor de bewoners, maar vormt inmiddels ook een bedreiging voor de openbare orde en veiligheid in onze gemeenschap. Het college heeft als bestuurder jarenlang verzaakt om op tijd te anticiperen op een ernstig tekort bij de Haagse politie, waardoor de bezettingsgraad nu ernstig beneden alle peil is gekomen. In de afgelopen maanden hebben wij als inwoners steeds vaker te maken gekregen met overlast door groepen jongeren die zich in de late avonden en nachten ophouden in onze straten en op openbare plekken. Dit resulteert in geluidsoverlast, vandalisme, vuurwerkoverlast en soms zelfs agressief gedrag zoals het op volle snelheid met auto's over stoepen en langs de winkelgebieden rijden.

Mensen moeten daar dan opzij springen, wat te zien is op filmpjes op TikTok. Het is duidelijk dat dit alles een negatieve impact heeft op het woongenot van de vele bewoners en op de sociale cohesie in onze wijken. Helaas merken wij ook op dat de huidige politiecapaciteit in Loosduinen onvoldoende is om deze problematiek aan te pakken. Met slechts één politieauto 's nachts beschikbaar voor maar liefst zeven wijken is de capaciteit ver beneden de maat. Wij begrijpen dat de politie in Den Haag geconfronteerd wordt met diverse uitdagingen en een beperkte inzet. De veiligheid van onze inwoners en het behoud van een goede leefomgeving dienen echter voorop te staan. Te vaak worden ernstige incidenten pas gemeld nadat de schade al is aangericht, omdat de preventieve maatregelen ontbreken door gebrek aan beschikbaar personeel. Wij verzoeken u dan ook dringend om extra politiecapaciteit in de wijken van Loosduinen beschikbaar te stellen. Dat kan onder andere in de vorm van een uitbreiding van het aantal politieagenten in onze wijken. Dat zou een directe verbetering zijn van de situatie. Meer zichtbaar politieoptreden kan een preventieve werking hebben en de overlast verminderen. Samenwerking met bewoners om een buurtpreventieteam op te zetten, kan de betrokkenheid van inwoners vergroten en tegelijkertijd een aanvulling zijn op het werk van de politie.

Verhoogde politiepatrouilles tijdens de avond- en nachturen in de probleemgebieden in Loosduinen kunnen helpen om de situatie te stabiliseren en de jongeren te ontmoedigen om zich in groepen te verzamelen. Het aangaan van een constructieve dialoog met de jongeren kan helpen om de oorzaken van hun gedrag aan te pakken en hen aanmoedigen om zich op positieve wijze in de gemeenschap te manifesteren. Ik roep u dan ook op om het probleem van de overlast van hangjongeren in Loosduinen serieus te nemen en actie te ondernemen. Veiligheid en leefbaarheid zijn essentiële onderdelen van onze woonomgeving. Alleen door samen te werken en door een beter budget voor de politie kunnen we de leefbaarheid en een veilige omgeving voor iedereen waarborgen. Ik dank u voor uw aandacht en ik hoop dat u de zorgen van de inwoners van Loosduinen serieus zult overwegen en niet naast u neer zult leggen. Laten we samen zorgen voor een betere toekomst voor onze wijk. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel, meneer Olierook. Dan gaan we nu naar de heer Boenders, en daarna naar G. Mahangoe. De heer Boenders (F). Hoera, we hebben de publieksprijs gewonnen voor de renovatie van het Piet Heinplein! Heerlijk. Dat was een voorstel uit 1977, uit het structuurplan Zeeheldenkwartier, dus 40 jaar geleden. Ach. Maar nu de Piet Heinstraat. Die hadden wij in 2018 graag opgeknapt. Maar ja, zo gaat het niet.

In 2014 werd er vanuit de gemeente een plan gedropt om van de Piet Heinstraat een rechttoerechtaanstraat te maken en van een 15 kilometerstraat naar een 30 kilometerstraat te gaan. Dat werd massaal afgewezen door de wijk, en sindsdien wordt die straat daarvoor gestraft. In 2017 is er een plan gemaakt voor de bewoners en de ondernemers om de straat te upgraden. Dat plan is bekostigd uit het 22

toenmalig beschikbaar gestelde wijkbudget van € 50.000, voor iedereen uit de wijk. Dat was 30 jaar na de oplevering in 1989, waarbij de heer Martini van mij een heel klein schaartje kreeg. Dat gaf ik hem toen vanwege de lange duur van de herinrichting. Sinds 2018 ligt er dus een kant en klaar plan van bewoners en ondernemers dat een participatietraject heeft doorlopen. Half 2020 is geld beschikbaar gesteld door de stadsdeeldirecteur om een kostenraming te laten maken. Dat duurde tot 15 januari 2021, met als resultaat dat het ruim € 1 mln. zou kosten. Op 31 augustus 2022 stuurt de BIZ Zeeheldenkwartier een brandbrief aan het college met betrekking tot de herbestrating van deze winkelstraat. Die straat is inmiddels hevig verwaarloosd. Op 5 oktober 2022 krijgt de BIZ hierop het antwoord van de teammanager stadsdeelcentrum dat er in november 2022 een antwoord zou komen. Op 22 december zegt de teammanager dat er dat jaar geen antwoord komt. Voor 2024 staat in de begroting het dubbele bedrag gereserveerd voor de Piet Heinstraat. 2024 dus. Wat is daarmee gebeurd? Is dat in lucht opgegaan of geïnvesteerd in cryptomunten? De ondernemers hebben de wens uitgesproken om de opknapbeurt te doen in het eerste kwartaal van 2025. Tot op heden weten de bewoners en de ondernemers niet wanneer en hoe die straat wordt opgeknapt. We wachten nog steeds op een antwoord.

Komt dat omdat bijna alle wethouders te maken hebben met de aanpak van die straat? Schuiven ze het aan elkaar door? Ik kreeg net vandaag via de email te horen dat het op de planning staat voor 2027. Nou ja, dan zitten we aan de 40 jaar. Dat is kennelijk een traditie. Dan heb ik nog een opmerking over … Voorzitter: de heer Van Zanen. De voorzitter. Dank u wel. Uw tijd zit erop. Ik geef het woord aan G. Mahangoe, en daarna aan L. Pronk. Gaat uw gang. De heer Mahangoe (F). Dank u wel, voorzitter en raadsleden. Ik ben Glenn Mahangoe, voorzitter van Stichting Siddhant/Radio Sangam. Stichting Siddhant, waaronder Radio Sangam valt, is een sociaalculturele stichting en welzijnsstichting die al meer dan 27 jaar lang gevestigd is op Weimarstraat 86. De radio is een inmiddels een multiculturele radio geworden, en een ingeworteld begrip in Den Haag en daarbuiten. Gedurende deze periode hebben vele politici en instanties zoals de GGD en Parnassia hun weg gevonden naar de radio, en dat is nog steeds zo. De stichting verkrijgt gelden uit giften en donaties van begunstigers en heeft de anbistatus, wat betekent dat we een non-profitstichting zijn. Sinds de corona is er een behoorlijke terugval in de genoemde geldbronnen, waardoor de stichting het moeilijk overleeft. In 2011 is de BIZ Weimarstraat opgericht, maar in het deel waar de radio zich bevindt gebeurt niet zo veel.

Dat is wel het geval aan de andere kant, waar veel winkels zijn en veel bezoekers komen. Ik herhaal concreet nieuws van 26 april 2026: 'De winkeliers van de Weimarstraat zijn verenigd in een BIZ, een winkeliersvereniging waarvan de winkeliers automatisch lid zijn omdat ze bijdragen via de gemeente moeten betalen, de gemeentelijke belasting.' Dit duidt erop dat de BIZ bedoeld is voor winkeliers uit de commerciële sector met winstbejag. Stichting Siddhant is dat niet. Wij spelen op de radio muziek af van de jaren zestig tot 1985, voor de ouderen thuis, in het bejaardentehuis of in het verpleeghuis. We bezorgen hun plezier, waardoor zij zich minder eenzaam voelen. Dat weten wij uit de vele telefoontjes die wij van hen krijgen. Wij hebben onze doelgroep eerder meegedeeld dat we overwegen te stoppen vanwege de kosten, die hoger worden, en de verminderde inkomsten. Over de telefoontjes die we toen kregen, zal ik u niet vertellen. De stichting is financieel niet in staat om deze BIZ-bijdrage te betalen, omdat wij menen dat we dat niet zijn. Voor lokale radiostations zoals de onze maar ook voor stichtingen en verenigingen is er ook niets geregeld. Zij hebben het, met heel weinig inkomsten, financieel zwaar en zijn afhankelijk van donateurs en vrijwilligers. Wij vragen de raad hiervoor begrip. Ten eerste hopen wij dat we vrijstelling krijgen van deze BIZ-bijdrage.

We vragen de raad en het college ook om de mogelijkheden te onderzoeken om ook de kleine radiostations, die een belangrijke rol vervullen … De voorzitter. Dank u wel. Uw tijd zit erop. Ik geef het woord aan L. Pronk, en daarna aan C. Boom.

23

De heer Pronk (F). Geacht college. Mijn naam is Leen Pronk en ik zeg u hierbij dank dat ik namens Zeevisvereniging De Aquajutter het woord tot u mag richten. De Aquajutter bestaat uit circa 100 leden. Vele leden van de Aquajutter zijn momenteel aan het werk en een grote groep ouderen van ons zijn momenteel bij een crematie van een overleden lid van onze postzegelclub. Onze club De Aquajutter bestaat sinds 15 september 1980, dus ruim 44 jaar, en was voorheen een zeevisvereniging gelegen aan de Strandweg, de boulevard, in Scheveningen. In de loop der jaren is onze vereniging groter geworden en hebben wij meer activiteiten gekregen voor zowel jong als oud. Denk hierbij aan een kaartclub, een biljartclub, een postzegelclub en een dartteam, dat op hoog niveau gooit. Ook wordt er binnen onze vereniging aan de kinderen gedacht, zoals met Sinterklaas, kerst et cetera. Vanaf 2014 waren er al gesprekken met de gemeente Den Haag over verplaatsing van De Aquajutter aan de Strandweg, omdat wij daar weg moesten in verband met de herindeling van Scheveningenboulevard. Uiteindelijk is er eind 2017 in samenspraak met het toenmalige bestuur van De Aquajutter een akkoord bereikt om per 15 januari 2018 voor de duur van zeven jaar in te trekken bij De Mallemok van Welzijn Scheveningen. Ook Welzijn Scheveningen had hier financieel zo zijn voordelen van.

Nu, zeven jaar later - het is bijna 2025 - hebben wij, na verschillende gesprekken met Welzijn Scheveningen en de wethouder, te horen gekregen dat wij definitief moeten vertrekken uit ons huidige onderkomen in De Mallemok, en dat zij verder niets voor ons kunnen betekenen met betrekking tot het vinden van een eventueel nieuw onderkomen voor De Aquajutter. Dit besluit valt alle leden van De Aquajutter zeer zwaar, omdat er straks geen onderkomen meer is om onze samenhorigheid te kunnen voortzetten. Onze ouderen en jongeren worden letterlijk op straat gezet. Geacht college, wij willen u vragen om de leden van De Aquajutter en de Scheveningers de gelegenheid en de vrijheid te geven om op Scheveningen in een verenigingsgebouw onze huidige activiteiten te kunnen blijven voortzetten. Wij rekenen daarbij op het college van de gemeente Den Haag. Dank u. De voorzitter. Dank u wel, meneer Pronk. Dan geef ik nu het woord aan C. Boom, en daarna aan A. Zoubaa. Maar eerst C. Boom. Gaat uw gang. De heer Boom (F). Geacht college. Mijn naam is Charles Boom - daar staat die C voor - en ik ben zeven jaar geleden betrokken geweest bij het tot stand komen van de overeenkomst tussen Welzijn Scheveningen en De Aquajutter. Vanwege de tijd laat ik nu een stukje weg uit mijn tekst.

Als u nieuwsgierig bent, kunt u het nog komen lezen! Het enige wat ik heb laten staan, is dat ik in het gelukkige bezit ben van een onderscheiding van onze Koning. Ik heb samen met Krein Turfboer - de man leeft niet meer - Piet van Wijk - hij leeft ook niet meer - Dick van der Toorn - hij is er gelukkig nog wel - en vele andere mensen die zich hebben ingezet voor de sociale en culturele activiteiten in Den Haag en op Scheveningen, actief een bijdrage mogen leveren voor De Aquajutter. De Haagse burgemeesters en wethouders alsmede de stadsdeeldirecteuren van destijds waren steeds in meer of mindere mate begaan met De Aquajutters. Het is nu aan uw college om te laten zien dat het voortbestaan van de Aquajutters ook u aan het hart gaat, door te zorgen dat zij een clubgebouw heeft. Noblesse oblige. Het is onnodig u te wijzen op de morele verplichting die de gemeente Den Haag heeft ten opzichte van een groot aantal Scheveningers, die in het belang van het masterplan akkoord zijn gegaan met een onderkomen in De Mallemok, en die ondanks de door Welzijn Scheveningen niet nagekomen afspraken de verhuurder geen strobreed in de weg hebben gelegd. De ruimte in De Mallemok waarover wij thans beschikken is slechts een deel van wat er overeengekomen was. Ik pleit ervoor deze ruimte conform de eerdere afspraken te handhaven.

Voor een nieuwe locatie, waarover diverse keren met ambtenaren is gesproken, blijven wij openstaan. Ik dank u, en ik hoop dat het hierna niet weer over parkeerplaatsen gaat! De voorzitter. Dank u wel, meneer Boom. Dan geef ik het woord aan A. Zoubaa, en daarna aan H. de Regt. Gaat uw gang. De heer Zoubaa (F). Ik sta hier vandaag namens de ondernemers van de Kempstraat met bezwaren tegen de plannen die de gemeente heeft gemaakt voor de herinrichting van de Hobbemastraat en de Kempstraat. Deze plannen dreigen een scheiding te veroorzaken tussen de wijken Transvaal en 24

Schilderswijk, met verstrekkende gevolgen voor zowel de leefbaarheid als de economie van deze wijken. Het plan om de Kempstraat niet langer bereikbaar te maken met de auto vanuit de Hobbemastraat zal onze wijken in feite afknippen. Het is belangrijk om te beseffen dat de Hobbemastraat en de Kempstraat samen het kloppend hart vormen van deze wijken. Deze verbinding zomaar afknippen en aannemen dat alles wel goed zal blijven functioneren, is een misvatting die wij niet kunnen accepteren. Dit besluit heeft niet alleen invloed op de doorstroming en de bereikbaarheid maar ook op het leven en het werk van de mensen die hier hun brood verdienen en wonen. Wij als betrokken ondernemers hebben niet stilgezeten. Wij hebben een alternatief plan gepresenteerd, dat uitgaat van een meer gebalanceerde benadering. In ons voorstel hebben wij vijftien knelpunten teruggebracht naar tien. We hebben het aantal gevaarlijke kruispunten teruggebracht van 51 naar 24. Ons plan bevordert zowel de veiligheid als de toegankelijkheid en zorgt ervoor dat de wijken verbonden blijven, zoals het hoort. Ondanks onze inspanning heeft de gemeente ons plan van tafel geveegd, enkel en alleen omdat de verbinding tussen de Kempstraat en de Hobbemastraat behouden blijft in onze voorstellen.

Wij vragen u om nogmaals naar ons voorstel te kijken, om het belang van deze verbinding in te zien en om te begrijpen dat het behoud hiervan cruciaal is voor de toekomst van onze wijken en onze bedrijven. Wij vragen niet alleen om begrip maar ook om actie en dialoog. Laat ons samenwerken aan een oplossing die werkt voor iedereen, en aan een plan dat zorgt voor verbinding, dat veilig is en dat de vitaliteit van Transvaal en de Schilderswijk behoudt. Dank u voor uw aandacht. De voorzitter. Dank u wel, meneer Zoubaa. Dan geef ik het woord aan H. de Regt, en daarna aan M. Goleli. Gaat uw gang. De heer De Regt (F). Goedemiddag allemaal. Ik ben Huib de Regt. Ik ben bewoner van de wijk Segbroek. Ik werd erg verrast door de plannen voor het HagaZiekenhuis, voor de massaopvang. Ik ben constructief tegen deze plannen, maar ik ben niet tegen opvang. In dit plan zitten zo veel fouten. Ik wil jullie graag vragen om naar een ander plan te kijken, een beter plan, een plan dat beter aansluit op de wensen en benodigdheden van deze stad. Waarom moet je als je iemand probeert te helpen, aan de andere kant iemand duperen? We zien het nu onder andere bij de gemeente Wassenaar: een explosie van diefstal, geweld en zelfs zedenmisdrijven. Ik verzin het niet; je kunt het gewoon opzoeken. Dit is direct te herleiden naar de 940 statushouders die in Park Duinrell zitten.

Dit zijn dus mensen die zicht hebben op een verblijfsvergunning maar zich nog steeds niet aan de wetten en de regels van dit land kunnen houden. Wie dupeert de gemeente dan met dit plan? Dat zijn de ondernemers in de Fahrenheitstraat en de omliggende winkelstraten en de omwonenden van de wijk eromheen, de wijk Segbroek. Het straatbeeld gaat veranderen. We zien het nu al met de 80 dak- en thuislozen in de buurt. Vuilnisbakken worden leeggeroofd. Er wordt drugs gebruikt. Vraag het de ondernemers in de Fahrenheitstraat. Waarom moeten we dit gebouw gaan verbouwen tot woningen, om de woningen er daarna uit te slopen om dan weer woningen te maken? Dat is toch complete kapitaalvernietiging? Dit plan wordt gefinancierd met belastinggeld, voor mensen die hier nooit ook maar een euro belasting hebben betaald. Ik begrijp het niet; ik kan het niet rondrekenen. We hebben de afgelopen tijd veel projecten gezien. Het pand hiernaast was voor € 177 mln. begroot en gaat na tien jaar al meer dan € 0,5 mld. kosten. Ook het parkje op de A12 is gigantisch uitgelopen.

Hoe denkt de gemeente 34.000 m2 te kunnen gaan verbouwen en binnen het budget te blijven? Er zijn al heel veel plannen gepresenteerd, in 2018 en 2019, om woningen te maken, maar is het niet veel logischer om als je een pand deels gaat slopen, links en rechts van de originele H, dat alvast te doen? Laat een architectenbureau en ontwikkelaars plannen maken en nu alvast nieuwbouw gaan maken. Dit is goed voor de ondernemers. Meer mensen in de wijk betekent meer commercie en meer ozb voor de gemeente. Het betekent ook dat mensen die bijvoorbeeld in een groot huis in de Vogelwijk wonen, gelijkvloers kunnen gaan wonen. Het betekent meer ruimte voor gezinnen, voor verjonging. Kijk alstublieft naar een ander plan dan dit plan. Laten we de stad mooier maken. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel, meneer De Regt. Dan geef ik nu het woord aan M. Goleli, en daarna aan B. Schuurman. 25

De heer Goleli (F). Goedemiddag, dank voor uw tijd. Ik spreek namens het Ondernemersberaad Haags Veen. Onze burgemeester is daar vaak; dank daarvoor. Dank ook aan de wethouder, die ons de kans heeft gegeven om in repliek op het plan dat er nu is, met een ander plan te komen, dat we samen kunnen uitwerken waar we samen wat mee kunnen doen. Het verzoek aan u is om die plannen niet uit te stellen naar over twee jaar, maar om te zorgen dat we het nu afmaken, nu het vuur heet is, met alle betrokken, alle aanwezigen en alle participanten in het plan, om er wat moois van te maken en zo ook te eindigen. Het ondernemersberaad is in het leven geroepen vanuit de gemeente, om als handvat te fungeren met de ondernemers in de wijk. Er zitten een stuk of 1.000 ondernemers en allen zeggen dat de verbinding tussen die wijken moet blijven. Hoe zal ik het uitleggen? Ik beweeg mijn arm nu naar rechts. Dit is voor mij rechts. Het kan voor u links zijn of iets anders, maar dit is voor mij en de mensen achter mij op dit punt rechts. De zienswijze vanuit de betrokken ondernemers en bewoners is: deze kant moeten we opgaan. Het verzoek aan de gemeente is om samen die kant op te gaan. We kunnen misschien een paar graden wijken, maar het moet niet zo zijn dat we opeens naar links moeten gaan met alle gevolgen van dien voor ons. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel, meneer Goleli.

Dan geef ik het woord aan B. Schuurman, en daarna aan B. Bekdur. Gaat uw gang, B. Schuurman. De heer Schuurman (F). Geacht college. Allereerst dank voor uw tijd. Ik sta hier namens Ontmoetingscentrum Morgenstond. Daar ben ik vrijwilliger en bestuurslid. Graag vraag ik aan u de aanleg van een jeu-de-boulesbaan in de tuin bij Ontmoetingscentrum Morgenstond. Ons ontmoetingscentrum is vooral belangrijk om de eenzaamheid te bestrijden onder de senioren en alle andere buurtbewoners in Den Haag Zuidwest. Behalve dat wij twee keer per week koken en samen eten met eenzame ouderen uit de wijk, zijn er ook verschillende clubjes. We hebben een wandelgroep, een Soedanese vereniging, een kinderclub, een klaverjasvereniging en nog veel meer. Uit het behoefteonderzoek onder buurtbewoners en vanuit de senioren die al in ons buurthuis komen, is voortgekomen dat wij heel graag een jeu-de-boulesbaan willen voor de senioren. Zo'n jeu-deboulesbaan fungeert natuurlijk als sport- en beweegmoment voor de senioren, maar ook als ontmoetingsplek en ontspanningsplek voor de senioren. Heel belangrijk dus. Helaas zijn wij als buurthuis uit de Regio Deal Zuidwest gehaald. De Regio Deal is bedoeld voor de vier krachtwijken in Den Haag, en alle veertien buurthuizen uit Den Haag Zuidwest kregen een mooi bedrag om leuke dingen mee te doen, alleen wij helaas niet.

Waarom wij niet? Omdat wij een buurthuis zijn volledig gerund door vrijwilligers. Ik zie u al denken: huh, dat is toch juist iets heel moois en goeds, gerund door alleen vrijwilligers? Blijkbaar niet. Wij zijn al meerdere decennia dé plek in Morgenstond voor senioren en andere buurtbewoners om bijeen te komen en mooie dingen te doen. Helaas hebben wij nu dus nog minder budget en staan we een soort van buitenspel. Omdat we hiervan geen deel meer mogen uitmaken, vragen we u dus echt of we vanuit de gemeente Den Haag toch die jeu-de-boulesbaan kunnen krijgen. Daar gaan we alleen maar mooie dingen voor terugdoen. Dank u wel voor uw tijd en dank u wel voor uw aandacht. Groetjes. De voorzitter. Dank u wel, meneer Schuurman. Dan geef ik het woord aan B. Bekdur, en daarna aan H. Hoving. Gaat uw gang. De heer Bekdur (F). Dank u wel, voorzitter. Ik sta hier vandaag namens stichting Red de Kaapstraat. Dat is een stichting die uit noodzaak is opgericht omdat de ellende in de doodlopende straat nu al zo'n twee jaar bestaat. Het probleem is al bekend in de raad. Ik heb eerder ingesproken en er zijn een aantal raadsleden bij ons geweest. Ook hebben we in de krant gestaan. Er is achteruitrijdend verkeer, er zijn dubbelparkeerders en op de stoep zie je fietsers en scooters: er is gewoon gevaar.

Tijdens het laatste commissiedebat heeft de wethouder aangegeven de uitspraak van de Adviescommissie bezwaarschriften af te willen wachten en aan de hand hiervan actie te willen ondernemen. Dat besluit ligt er nu, maar ik wil even één ding duidelijk maken voor het vervolg, namelijk dat in deze procedure slechts één stuk wordt behandeld. Ik zal het even citeren: 'Het standpunt van de bezwaarmakers dat de Kaapstraat zonder een verkeersbesluit is afgesloten, kan dan 26

ook niet aan de orde komen in deze procedure. Aan de orde is alleen de rechtmatigheid van het verkeersbesluit dat de bestaande, feitelijke situatie legaliseert.' U moet dat als volgt zien. De straat is doodlopend gemaakt. Elf maanden later wordt er een verkeersbesluit genomen. Tegen dat verkeersbesluit, dat achteraf is genomen, dienen wij een zienswijze en een bezwaar in, en wij kijken nu juridisch of dat wel of niet goed is verlopen. U kunt zich voorstellen dat de procedure zoals die is verlopen geen schoonheidsprijs verdient. Ook is in het verweer benoemd dat de participatie wel degelijk heeft plaatsgevonden. Ik heb aan de griffier vandaag ook de flyer meegegeven die destijds is uitgereikt aan de bewoners en de ondernemers. Beoordeel het vooral zelf. Bekijk het en lees het kritisch. Als u deze flyer zo ziet, zou u dan kunnen concluderen dat de Kaapstraat op grond hiervan doodlopend moet worden gemaakt? Ook wordt genoemd dat het kruispunt veiliger geworden zou zijn, omdat het nu een vierpuntskruising is, maar de problemen zijn opgeschoven. Er gebeuren heel veel ongelukken op de Schalk Burgerstraat en op de Kaapstraat. Op het kruispunt zelf zijn het er misschien wel minder. Afgelopen zaterdag waren er twee ongelukken op de Schalk Burgerstraat. Hiervan zijn wat beelden te zien op social media. Als laatste wil ik nog een link leggen met de plannen voor het Hobbemaplein.

Als die doorgaan en de Kempstraat een eenrichtingsweg wordt, worden de ondernemers op de Kaapstraat volledig geïsoleerd. Dat zou echt een doodsteek zijn voor de ondernemers. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel, meneer Bekdur. Dan geef ik nu het woord aan meneer H. Hoving, en dan aan J. Oudshoorn. De heer Hoving (F). Ik ben de een-na-laatste, toch? Of niet? De voorzitter. Dat gaan we zien. Ik ga iedereen die er net niet was nog even opnoemen. Gaat uw gang, meneer Hoving. De heer Hoving. In mijn vrije tijd ben ik onder andere vrijwilliger bij Buitenplaats Ockenburgh. Daar was u, voorzitter, een jaar geleden toevallig te gast om onder andere een fruitboompje te adopteren op persoonlijke titel. Toen u wegging, zei u tegen de vrijwilligers, en dat vond ik heel mooi 'blijf gezond', met zo'n soort gebaar. Dat kwam recht uit uw hart, denk ik en dat vond ik een mooie wens. Gezond blijven is iets wat ik ook zelf probeer door voldoende te bewegen, gezond te eten, aan ontspanning te doen en sociaal contact op te zoeken. Dat gaat aardig, maar op één punt gaat het niet zo heel erg goed, en dat is op het punt van de luchtkwaliteit, vooral waar het gaat om particuliere houtstook. Dat is een bekend thema. Nou denkt u: dat is één iemand die dat zegt, dat is een casus en daar kan ik geen beleid op maken.

Maar ik ben niet de enige die dat zegt, want dat doen ook de onafhankelijke wetenschappelijke instellingen die u moeten helpen met het maken van beleid, zoals de GGD, het RIVM en TNO. Die zeggen allemaal dat het daar nu echt klaar mee moet zijn, want de particuliere houtstook is tegenwoordig verantwoordelijk voor een kwart van de fijnstofuitstoot in Nederland. Dat moet je even tot je laten doordringen: een kwart van de fijnstofuitstoot komt alleen maar door particulieren die een fikkie willen stoken. Als je dat verbiedt, heb je dus ook meteen het probleem opgelost van een kwart van alle verloren gezonde levensjaren door luchtvervuiling. Ik weet dat hier afgelopen zomer over gedebatteerd is en dat de VVD toen een motie heeft ingediend om ervoor te zorgen dat dat voorlopig niet doorgaat. Rechtse partijen hebben het altijd over realisme en dat vind ik heel terecht. Als je realistisch bent op dit thema, dan moet je zeggen dat dat houtstookverbod er over een paar jaar toch is. Dus als je dat nu gaat vertragen, dan is jouw bijdrage hieraan dat je ervoor hebt gezorgd dat er nog meer mensen ziek worden en eerder doodgaan doordat de lucht vies blijft. Dus ik zou zeggen: sluit aan bij Amersfoort en bij Utrecht. Die zijn op de goede weg. Neem de eerste maatregelen om het niet meteen helemaal te verbieden, maar alleen bij slechte weersomstandigheden. En blijf gezond.

Dat is wat ik wilde zeggen. De voorzitter. Dank u wel, meneer Hoving. Dan kijk ik naar meneer Oudshoorn. Gaat uw gang. De heer Oudshoorn (F). Dank u, meneer de voorzitter. Ik sta hier namens Jobcenter Haaglanden. Namens Jobcenter wil ik het volgende met u delen naar aanleiding van de brief van Jobcenter van 24 27

oktober jongstleden, die ook bij de ingekomen stukken zit voor uw vergadering vandaag, maar ook de reactie van de wethouder, zoals te lezen vandaag op omroepwest.nl en nos.nl. Het gaat om de arbeidsmigrantenhuisvesting, de Uithof aan de Jaap Edenweg 2 in onze stad. Woedend zou de wethouder zijn, lazen wij. Nou, daargelaten dat Jobcenter woede in dezen totaal niet begrijpt, gaat de wethouder, zo blijkt ook uit de artikelen, echt uit van verkeerde feiten. Wel degelijk wonen op de Uithof alleen nog maar Oekraïense vluchtelingen, in tegenstelling tot hetgeen de wethouder stelt. Alle bewoners zijn na het begin van de oorlog zelfstandig naar Nederland gekomen en allen hebben in hun paspoort de stempel van de IND, luidend 'verblijf toegestaan op grond van de Richtlijn tijdelijke bescherming Oekraïne'. Hoe kan de wethouder dan nu stellen dat zij geen Oekraïense vluchtelingen zijn? De status van deze mensen brengt mee dat zij recht hebben op opvang en verzorging door de Nederlandse Staat, uitgevoerd door gemeenten. Zowel tijdens besprekingen als tijdens een zitting bij het gerechtshof Den Haag is zijdens de gemeente erkend dat de Oekraïense bewoners bij het einde van de Uithof door de Staat moeten en zullen worden opgevangen. Deze opvang door Jobcenter van deze mensen de afgelopen twee jaar heeft de Staat zo miljoenen euro's bespaard. Dat is iets positiefs.