RIS321382 Notulen van de raad van 13 november 2024

Vergadering gemeenteraad Den Haag gehouden op woensdag 13 november 2024 (Geopend te 13.30 uur) Voorzitter: de burgemeester, mr. J.H.C. van Zanen Griffier: drs. C.G.C.M. Blankwaard-Rombouts

Agenda A. Vaststelling agenda B. Stad in de raad C. Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken D. Vaststelling van de notulen van 12 september en 3 oktober 2024 E. Vaststelling van de besluitenlijst E.1 Voorstel van het college inzake Normen- en toetsingskader rechtmatigheid 2024 (RIS320276) Beraadslaging over (Agendapunten F t/m I worden gezamenlijk besproken) F. Voorstel van het college inzake Programmabegroting 2025-2028 (RIS319799) G. Voorstel van het college inzake Kadernota weerstandsvermogen (RIS320223) H. Tariefvoorstellen H.1 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot zevende wijziging van de Verordening toeristenbelasting Den Haag 2016 (RIS320102) H.2 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot vierde wijziging van de Verordening afvalstoffenheffing Den Haag 2021 (RIS320103) H.3 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot elfde wijziging van de Algemene legesverordening Den Haag 2021 (RIS320104) H.4 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot vijfde wijziging van de Verordening onroerendezaakbelastingen Den Haag 2021 (RIS320109) H.5 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot vierde wijziging van de Verordening liggeld voor woonschepen en bedrijfsschepen Den Haag 2021 (RIS320110) H.6 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening

tot vierde wijziging van de Verordening rioolheffing Den Haag 2021 (RIS320111) H.7 Voorstel van het college inzake Verordening tot vijfde wijziging van de Verordening binnenhavenbelasting Den Haag 2021 (RIS320128) H.8 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot vierde wijziging van de Verordening begraafrechten Den Haag 2021 (RIS320129) H.9 Gewijzigd voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot vijfde wijziging van de Verordening parkeerregulering en parkeerbelasting Den Haag 2022 (RIS320142) H.10 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot wijziging van de Verordening leges Omgevingswet Den Haag 2024 (RIS320250) I. Bedrijveninvesteringszones I.1 Voorstel van het college inzake Verordening bedrijveninvesteringszone Dierenselaan Apeldoornselaan Den Haag 2025 (RIS319816) I.2 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Keizerstraat Den Haag 2025 (RIS319817) I.3 Voorstel van het college tot Vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Kijkduin Den Haag 2025 (RIS319819) I.4 Voorstel van het college tot Vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Westvlietweg Den Haag 2025 (RIS319820) 1

I.5

Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Goudsbloemlaan Den Haag 2025 (RIS319822)

De voorzitter. Ingevolge het Reglement van orde open ik de vergadering. Presentielijst Aanwezig zijn 43 leden: Ahraui (PvdA), Arp (SP), Assad (D66), Baboeram (GroenLinks), Van Basten Batenburg (VVD), Bingöl (CDA), Bom (Hart voor Den Haag), Bos (GroenLinks), Van den Bos (PvdD), Butt (GroenLinks), De Vuyst (GroenLinks), Van Doorn (D66), Dubbelaar (Hart voor Den Haag), Dumoulin (VVD), Van Esch (D66), Etalle (FVD), Faïd (HSP), Gerritsen (PvdD), Groenewold (D66), De Groot (CDA), Guernaoui (Hart voor Den Haag), Hofstra (VVD), Kaptheijns (PVV), afwezig op 14 november, , Holman (PvdA), Klokkenburg-Reedeker (CU/SGP), Mahmood (DENK), Martinez van Andel (Hart voor Den Haag), Martini (Hart voor Den Haag), Meinesz (Hart voor Den Haag), Mekers (D66), De Mos (Hart voor Den Haag), Mostert (D66), Noorlander (D66), Partiman (CDA), Peeck (VVD), De Ridder (VVD), Sluijs (Hart voor Den Haag), Smit (PvdD), Thepass (GL), Uduba (VVD), Verdonk (HvDH), Verduin (D66) en Çelik (DENK). Afwezig: Van den Goorbergh (Groep Van den Goorbergh), Sewtahal (PvdA) afwezig bij de beraadslaging op 13 november De voorzitter. Aangezien het vereiste aantal leden aanwezig is, kan de vergadering voortgang vinden. Hartelijk welkom. We hebben een spontaan gezelschap in de zaal. Wat gezellig dat u er allemaal bent. En laten we ook niet vergeten wie er allemaal thuis wel niet zitten te kijken. Welkom aan de mensen thuis.

Het wordt weer een hele middag en avond met een mooi optreden van de gemeenteraad over belangrijke dingen voor onze stad. Bericht van verhindering is ontvangen van de heer Van den Goorbergh en van de heer Sewtahal in verband met ziekte. Mevrouw De Groot heeft aangegeven vanaf 16.00 uur aanwezig te zullen zijn. Ik vraag graag uw aandacht voor onze vergaderafspraken. We vergaderen via de voorzitter. Dat ben ik, en soms is dat meneer De Ridder als plaatsvervanger. Eventuele overige gesprekken verzoek ik u buiten de vergaderzaal te voeren, zodat we de insprekers en elkaar in het debat goed en geconcentreerd kunnen blijven volgen. Wees stevig op de inhoud - dat is geen enkel probleem - maar niet op de persoon. Voor de insprekers geldt dat ze hun bijdragen leveren naar de afspraken die daarvoor gelden. Noemt u vooral raadsleden en collegeleden niet bij hun voornaam. Ook is het niet toegestaan om namen van ambtenaren te noemen. En blijken van instemming of afkeuring mogen niet; dat hebben we afgesproken. De raadzaal is alleen voor de raadsleden. Ik zal op deze afspraken toezien en dat zal ook de plaatsvervangend voorzitter doen. Alle stemmingen zijn helemaal aan het eind van de vergadering, waarna er ook gelegenheid is tot het afleggen van stemverklaringen. Met de fractievoorzitters is afgesproken om de vergadering uiterlijk om 0.00 uur af te sluiten, inclusief de stemmingen.

We zullen dus iets eerder stoppen met de beraadslagingen. Aan de orde is: A.

Vaststelling agenda.

De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. Aan de orde is:

B.

Stad in de raad. 2

De voorzitter. Er zijn 54 insprekers aangemeld. Tegen hen zeg ik het volgende. U heeft drie minuten en na die drie minuten is het over. U moet dus proberen de tijd in de gaten te houden. Het is niet uit onaardigheid, maar na drie minuten zeg ik gewoon: het is klaar nu. En dan noem ik de volgende naam. Succes en veel plezier. Ik geef als eerste het woord aan D. Celtik. Stilte graag. Mevrouw Celtik (F). Goedemiddag. Beste voorzitter. Ik ben Dilek Celtik, penningmeester van BMT VV. Wij willen vandaag Den Haag Zuidwest onder uw aandacht brengen. Over de sport en de gezondheid in Den Haag Zuidwest zegt de Commissie m.e.r. in haar rapport uit 2022 onder andere het volgende: 'Nieuwe sportvelden realiseren in Den Haag Zuidwest is ruimtelijk lastig. Er zal daarom op een slimme manier gezocht moeten worden naar meer ruimte om te bewegen, bijvoorbeeld door de aanleg van kunstgrasvelden. De kwaliteit van sportparken zal verbeterd moeten worden en sommige moeten mogelijk een herindeling ondergaan. Gezondheidsproblemen, waaronder overgewicht, chronische ziekten en een lage sportdeelname komen veel meer voor in Zuidwest dan in andere wijken. Een bewoner van Zuidwest die vandaag overlijdt, heeft gemiddeld twaalf jaar minder gezond geleefd dan elders in Den Haag.

Daarnaast scoren de bewoners van Zuidwest bijna op alle vlakken lager dan de gemiddelde bewoner van Den Haag.' Waar hebben wij mee te maken? Er is een tekort aan sportvoorzieningen in Escamp, wat de sportdeelname belemmert. De grasvelden kunnen niet optimaal worden gebruikt vanwege de beperkte belastbaarheid en bespeelbaarheid, die het hele jaar moeten worden behouden. Bij intensief gebruik raken de velden snel versleten en zijn ze bij slecht weer vaak onbruikbaar. Dit leidt tot onnodig veel afgelastingen. BMT heeft een positieve sportcultuur en is een officiële Haagse Kracht Club, maar kan nu vrijwel geen kinderen meer aannemen. Veel kinderen uit de wijk kunnen daardoor niet sporten, wat negatief uitwerkt op hun welzijn, gezondheid en sociale ontwikkeling. Als een zeer actieve speler in de wijk biedt BMT niet alleen voetbaltrainingen maar ook een veilige ontmoetingsplek en diverse activiteiten voor buurtbewoners, zoals sociale bijeenkomsten en evenementen en samenwerkingen met lokale stichtingen en verenigingen. Wat kan BMT doen met een extra kunstgrasveld? Met een extra kunstgrasveld kan BMT de velden intensiever en vaker gebruiken, zonder de beperkingen van gras. Dat geeft meer kinderen en volwassenen uit de wijk de kans om te sporten, ook bij slecht weer.

Dit zal wachttijden verkorten, de verdere groei van de vereniging mogelijk maken en bijdragen aan de gezondheid en de sportdeelname in Zuidwest. Er zal meer ruimte komen voor de sociale en maatschappelijke activiteiten die zijn gericht op ontspanning, gezelligheid, saamhorigheid en een verdere integratie van buurtgenoten. Daarom stel ik u nu twee vragen. De voorzitter. Dank u wel. De tijd zit erop. Ik geef het woord aan T. Monkhorst. Goedemiddag. Gaat uw gang. De heer Monkhorst (F). Goedemiddag. Mijn naam is Theo Monkhorst. Ik ben burger van deze stad. Ik richt mij tot uw raad en uw college over de begroting betreffende Haagse Lanen. Ik doe dat in uw eigen woorden. Onlangs citeerde wethouder Barker op tv de secretaris-generaal van de VN, Guterres, die een dringend pleidooi hield voor een streng klimaatbeleid. Dat is begrijpelijk voor een college dat in zijn coalitieakkoord urgente thema's benoemt, zoals klimaat, natuur, dierenwelzijn en duurzaamheid. Maar in de praktijk staat daar kennelijk iets tegenover. In Den Haag Centraal zegt wethouder Barker te kiezen voor een van de magerste scenario's voor het project Haagse Lanen, zodat we het moeten doen met wat extra pieterige bomen en struikjes. Dat is geheel in strijd met het door de raad vrijwel unaniem aangenomen initiatiefvoorstel, dat voorziet in een groot aantal bomen en een dekkend bladerdak.

Een belangrijk argument vormen de kosten. Een ambitieus uitgevoerde versie van de Haagse Lanen kost volgens hem ongeveer € 90 mln. Hij vindt echter een bedrag van € 10 mln. al een forse investering. Maar als het Haagse Lanenproject iets is, is het een klimaatproject, een grote, groene long. Ik som op: CO2- en stikstofopslag, waterbeheer in de bodem en niet via het riool in de zee,

3

biodiversiteit, vogels, vlinders, insecten, klein wild, mieren en wat verder in de grond leeft en bijzonder belangrijk - verkoeling in de steeds heter wordende steenwoestenij die de binnenstad is. Het is dus goed voor de gezondheid van inwoners en bezoekers, maar bovendien is het een grote economische injectie voor bedrijven in de binnenstad. Het zal de stad verfraaien en er zullen toeristen op afkomen. Daarom roep ik de raad en het college op: grijp deze kans, met als de visionaire wethouder Adri Duivesteijn, die met een imposant stadhuis de hele binnenstad omhoogtrok. Zie de Haagse Lanen als een nieuw, groen huis voor de stad. Samen met het Binnenhof, het stadhuis en Amare maakt Haagse Lanen het hart van onze stad compleet. Wees niet bang om te investeren in een hart dat 100 jaar meekan. Investeren, zeg ik, over duurzaamheid gesproken. En vergeet niet: dit is urgent. De voorzitter. Dank u wel, meneer Monkhorst. Ik geef het woord aan M. Smith. Gaat uw gang. Mevrouw Smith (F). Voorzitter. Dank u wel voor de gelegenheid om hier te spreken. Vandaag spreek ik als bewoner van de Hofbadtoren en namens mijn medebewoners. De gemeente en Staedion hebben in 2017 definitief besloten om slechts 62 parkeerplekken op de binnenplaats te realiseren. Dit is terug te lezen in het partieel herziene projectdocument, deelplan 20.

Dit besluit is destijds genomen op basis van aannames en zonder gedegen onderzoek naar de werkelijke parkeerbehoefte van de toekomstige Hofbadbewoners. Als gevolg van deze definitieve keuze waren bewoners al vanaf de oplevering van de woontoren in 2021 genoodzaakt om in het bezoekersdeel te parkeren. Met de invoering van betaald parkeren per 1 november 2024 is de situatie voor ons nog schrijnender geworden, omdat parkeren zonder bewonersparkeervergunning nu financieel onhoudbaar is. In april 2024 voerde Staedion eenzijdig een lotingssysteem in voor de 62 parkeerplekken op de binnenplaats. Voorheen waren deze plekken gratis en gold een vol-is-volbeleid. Ingelote bewoners betalen nu € 36 per maand voor een plek op de binnenplaats. Uitgelote bewoners hebben als alternatieve optie om tegen hetzelfde bedrag op het zwembadterrein te parkeren, waarvoor inmiddels een wachtlijst geldt. Deelname aan de loting was geen vrije keuze, maar een noodzakelijke stap om de torenhoge parkeerlasten te vermijden. Bewoners zonder eigen parkeerplek parkeren nu in het openbare bezoekersdeel, waar een uurtarief geldt van € 2,60 met een venstertijd van 9.00 uur 's ochtends tot middernacht, en dat zeven dagen in de week. Per dag komt dit neer op € 39. Als we alleen al kijken naar de 261 werkdagen in een jaar, waarop we rond 18.00 uur thuiskomen, kost dat ons € 4.071,60 per jaar.

Met de weekenden erbij opgeteld, waarbij we ervan uitgaan dat dit vrije werktijden zijn, loopt dit op tot € 5.631,60 per jaar. Ter vergelijking: een bewonersparkeervergunning kost slechts € 93,80 per jaar. De keuze tussen € 36 per maand of € 2,60 per uur is financieel onrealistisch en onrechtvaardig. Wij Hofbadbewoners zijn de dupe van een parkeerbeleid waarin geen rekening wordt gehouden met de werkelijkheid in onze woonwijk. Vanaf het besluit in 2027 tot de invoering van dit beleid zijn er nooit parkeerdrukmetingen uitgevoerd of evaluaties gedaan. Aan de hand van gemeentelijke projectdocumenten, gemeentelijke cijfers en ervaringen van ons als bewoners kunnen we aantonen dat onze situatie een herziening rechtvaardigt. In hetzelfde deelplan 20 uit 2017 vergeleek de gemeente onze woontoren met woonwijk De Venen, schuin aan de overkant, waar bewoners de parkeergarage onvoldoende gebruikten. De gemeente wilde met het invoeren van betaald parkeren bij ons in De Reef de Hofbadbewoners dwingen gebruik te maken van de binnenplaats, zodat de openbare plekken vrij zouden … De voorzitter. Dank u wel. De tijd zit erop. Ja, het spijt me zeer. Ik geef het woord aan M. Rooselaar. Gaat uw gang. Mevrouw Rooselaar (F). Goedemiddag, geachte voorzitter en raadsleden.

Als inwoner van Segbroek maak ik me ernstig zorgen over de gebrekkige participatie rondom de plannen voor het voormalige HagaZiekenhuis. En dan heb ik het nog niet eens over het onverantwoorde sociale experiment van mevrouw Vavier met circa 750 tijdelijke inwoners, die totaal verschillende en zwaarwegende zorgachtergronden hebben, samen in één gebouw. Er is tot op heden geen enkele sprake van duidelijke en consistente communicatie met de wijkbewoners. Allereerst wordt cruciale informatie te laat verspreid. Na de bom die de gemeente in 4

mei op de buurt gooide met haar sociale experiment, dat 'tijdelijke invulling' wordt genoemd, volgt keer op keer inconsistente, gesegmenteerd verspreide en late informatie. Zou dit bewust gedaan worden om tegenstand te minimaliseren? Ook zijn er talrijke tegenstrijdigheden en onjuistheden geweest over onder andere de berekening van de start van de tijdelijke invulling, het bestaan van een veiligheidsplan, de beschikbaarheid van voldoende zorg en politieondersteuning en de start van de permanente invulling. Tijdens bijeenkomsten wordt aanwezigen regelmatig de mond gesnoerd door de door de gemeente aangewezen dagvoorzitter. Cruciale documenten worden pas bij aanvang van bijeenkomsten uitgedeeld, verder niet behandeld en vervolgens als 'besproken' bestempeld. Tot slot verzaakt de gemeente de notulen en de besluitenlijsten objectief, feitelijk en zonder eigen mening vast te leggen. Zo'n neutrale vastlegging is uitermate belangrijk om de transparantie en de betrouwbaarheid van het democratische proces te waarborgen. Ik vraag de raad daarom dringend om dit megalomane project opnieuw te evalueren, zeker nu de eerder goedgekeurde businesscase en het budget aangepast dienen te worden omdat mevrouw Vavier zelf heeft aangegeven dat nu de gemeente en niet het COA de verbouwingen gaat doen. Neem mij en mijn zorgen serieus. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel. Ik geef het woord aan L.

van den Berg. Gaat uw gang. De heer Van den Berg (F). Dank u wel. Goedemiddag, gemeenteraad en burgemeester. Mijn naam is Leo van den Berg. Ik ben de directeur van De Hofstad Taxicentrale aan de Kerketuinenweg, industrieterrein ZKD. Ik wil graag inspraak om mijn zienswijze te geven op de plannen om in 2025 betaald parkeren in te voeren in de omgeving van mijn bedrijf, waarschijnlijk van 18.00 uur tot 23.00 uur of 0.00 uur 's avonds. Ik ben geen tegenstander van betaald parkeren in het algemeen, zeker niet vanwege de overlast van parkeerders die hier voor langere tijd auto's stallen. Dit zijn vaak wrakken die niet kunnen rijden, voor onnodige parkeerdruk zorgen en het straatbeeld vervuilen. Wij zijn voornamelijk actief in het zorg- en contractvervoer, het rolstoelvervoer, en rijden met 40 taxi's en personenbusjes, maar hebben zelf maar elf eigen parkeerplaatsen bij ons bedrijfspand, waarvan er zes laadplaatsen zijn voor de inmiddels elf elektrische taxi's. Al onze taxi's rijden voornamelijk overdag. 's Avonds en 's nachts rijden er ongeveer 15. De overige 25 staan dan op eigen parkeerplaatsen en in de buurt van ons bedrijf geparkeerd. In verband met het ontbreken van nachtelijk openbaar vervoer kunnen de chauffeurs die 's nachts werken en onze planners op kantoor hun privéauto's ook in de omgeving van ons bedrijf parkeren.

Wij houden de parkeerplaatsen dus niet onnodig en langdurig bezet, want de volgende ochtend zijn alle taxi's weer onderweg. Om mijn bedrijf en de 90 chauffeurs en de 10 kantoormedewerkers, de planners, op de centrale niet ineens met hoge parkeerkosten op te zadelen, wil ik u vragen om in uw besluitvorming rekening te houden met onze situatie. U zou bijvoorbeeld de mogelijkheid kunnen bieden om voor bedrijven zoals het onze gratis meerdere parkeervergunningen of ontheffingen te verlenen voor al de kentekens die op ons bedrijf geregistreerd staan, en voor de chauffeurs en kantoormedewerkers meerdere bezoekersvergunningen. Dit was het. Bedankt voor uw aandacht. De voorzitter. Dank u wel, meneer Van den Berg. Dan geef ik het woord aan F. Mellema. De heer Mellema (F). Voorzitter, dank u wel. Ik sta hier namens de ondernemers van het bedrijventerrein ZKD. Ik heb een aantal belangrijke vragen, die gaan over de betrouwbaarheid van de overheid. Het zijn vragen die verschillende ondernemers in de afgelopen weken aan mij hebben gesteld en waarop ik het antwoord niet kan geven. Kunnen ondernemers erop vertrouwen dat de gemeente haar beloften nakomt? Wat is de waarde van het Convenant Duurzaam ZKD als er geen middelen zijn vrijgemaakt en er geen smart geformuleerde doelstellingen zijn? Wonen is toch toegestaan op het ZKD? Nee, het is niet toegestaan.

Waarom zijn er dan in de afgelopen periode heel veel uren besteed aan het bespreken van allerlei wooninitiatieven op het ZKD? Waarom is er geen duidelijke, meetbare service-level agreement opgesteld voor de BIZ'en van ZKD? Het is een wettelijke verplichting. Binnenkort dient u het jaarplan van de BIZ ZKD maar ook dat van vele andere BIZ'en te accorderen, en dat kan niet zonder een verplichte SLA. Waarom hebben de ondernemers geen antwoord gekregen op de brief die zij op 22 juli hebben gestuurd, waarin heldere vragen stonden over het Convenant Duurzaam ZKD en de 5

omgevingsvergunning Zichtenburglaan 39? Wanneer wordt de al jaren geleden toegezegde jaarlijkse evaluatie van beheermaatregelen, veiligheid en economische doorontwikkeling van het ZKD uitgevoerd? Wanneer komt er een duidelijk uitvoeringsplan met budget en smart geformuleerde doelstellingen over het Convenant Duurzaam ZKD, en dan met name over het uitfaseren van de zorginstellingen? Tot slot. Hoe gaat de gemeente voorkomen dat ondernemers vertrekken naar gemeenten waar ze wel kunnen groeien? Als we willen voorkomen dat het bedrijventerrein verder verloedert en de criminaliteit dieper gaat wortelen, moet er echt snel een plan komen. Er zijn tientallen ondernemers die graag willen investeren in de werkgelegenheid van het bedrijventerrein, in een stad die jaarlijks met 5.000 inwoners groeit. Wat heeft ZKD nodig en wat hebben de ondernemers nodig? Ze hebben handhaving nodig, ze hebben handhaving nodig en ze hebben handhaving nodig. Ze hebben een gemeente nodig die haar afspraken nakomt en daar ook geld voor beschikbaar stelt. Ze hebben een gemeente nodig die transparant is over haar inspanningen en ook een duidelijke SLA opstelt, en daar ook voldoende middelen voor heeft. Ze hebben een gemeente nodig die geld vrijmaakt voor een toekomstbestendig bedrijventerrein.

Ze hebben een gemeente nodig die voldoende geld beschikbaar stelt om de aangenomen moties die er nu al zijn, ook daadwerkelijk te implementeren in de dienstverlening aan de ondernemers van het ZKD, maar eigenlijk aan alle Haagse ondernemers. Dank voor uw aandacht. De voorzitter. Dank u wel, meneer Mellema. Dan geef ik nu het woord aan M. Mertens. En dan noem ik nu meteen de volgende, zodat diegene al een beetje in de buurt kan komen. Dan hoeven we niet zo lang te wachten. De volgende is Mahra Demir. Maar nu eerst M. Mertens. Gaat uw gang. Mevrouw Mertens (F). Geachte voorzitter. Mijn naam is Mandy Mertens. Ik ben hier vandaag omdat ik jullie graag wil vertellen over de voetbalvereniging van mijn kinderen. Mijn twee zoontjes zijn al geruime tijd lid van voetbalvereniging BMT. De oudste speelt in JO 11-2 en de jongste in JO 7-2. Mijn gezin is graag op de vereniging. Het voelt als een tweede huis. Wekelijks zijn we daar met het hele gezin. Zelfs opa en oma komen de kinderen met veel plezier aanmoedigen. Het winnen van de wedstrijden is voor onze vereniging niet het allerbelangrijkste. Plezier. Het draait vooral om het plezier van de kinderen. Dat staat altijd voorop en dat stralen onze kinderen ook uit. Onze trainers zijn allemaal heel erg betrokken en dat geeft mijn kinderen en mij een vertrouwd gevoel. Sinds kort wonen wij in Voorburg.

Toch hebben wij de beslissing genomen om onze kinderen bij de BMT in Escamp te laten blijven spelen. Alles is hier ontzettend goed georganiseerd en je voelt je altijd thuis door de warmte van alle vrijwilligers. Er worden regelmatig activiteiten georganiseerd waar de kinderen veel plezier van hebben. Je ziet dat ze hun sociale vaardigheden goed kunnen ontwikkelen. De vereniging is in de afgelopen jaren heel erg gegroeid, wat een plezierige drukte met zich meebrengt. De reden dat ik hier spreek, is dan ook dat onze vereniging hulp nodig heeft bij deze geweldige groei. Ik zit zelf in de activiteitencommissie en merk als lid van die commissie hoe erg een extra kunstgrasveld gemist wordt. We zouden zo veel meer activiteiten kunnen organiseren voor de kinderen, de ouders en de buurtgenoten als we een veld zouden hebben dat intensief gebruikt kan worden. We hopen daarom dat er meer geld vrijkomt voor de sport en dat BMT meer bredere activiteiten kan bieden aan de kinderen en aan de vrijwilligers. In de tijd waarin wij leven, speelt onze vereniging een grote rol in de ontwikkeling van onze kinderen. De sport, de saamhorigheid en het samenzijn met de medemens zijn een groot goed. Dat moeten wij koesteren. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel. Maar het is niet erg als ze wel een wedstrijd winnen toch? Ik geef nu het woord aan Mahra Demir. Daarna is het woord aan R. Kharagjitsing.

Als die dus alvast in de buurt kan komen? Ga je gang, Mahra. Mahra Demir (F). Geachte voorzitter. Mijn naam is Mahra Demir. Ik ben 10 jaar en ik woon in Den Haag Zuidwest met mijn ouders en mijn twee zussen. Vandaag ben ik hier omdat ik u wil vertellen over mijn voetbalclub, BMT. Ik ben al drie jaar lid. Ik ben een van de eerste meisjes die lid zijn geworden en we hebben nu al zes meidenteams. We trainen twee keer per week en spelen op zaterdag wedstrijden. Mijn team is erg goed. We zijn zelfs kampioen geworden. Het is altijd erg gezellig op de club. We kunnen fijn voetballen en spelletjes spelen. Ik mag ook altijd helpen bij activiteiten. Vorig 6

jaar heb ik de hoofdprijs gewonnen bij een bingo. Hier was ik erg blij mee. Onze kantine vind ik ook heel erg leuk en gezellig. Ze hebben lekkere broodjes en de allerlekkerste linzensoep, en ook wat ongezonde snacks. Die ongezonde snacks mag ik meestal niet van mijn moeder. Met verjaardagen gaan we altijd zingen in de kantine. We vieren die met elkaar. Ik ben heel graag bij de voetbalclub en met alle kinderen beleven wij veel plezier. Iedereen is altijd erg lief. De trainers en de ouders doen allemaal heel erg hun best en zijn heel behulpzaam. Ik vond het best spannend om hier te staan. Ik hoop dat ik u goed heb kunnen vertellen hoe leuk het altijd is bij ons op de vereniging. U bent ook van harte welkom om te komen kijken naar onze wedstrijden. Die zijn het allerleukste. Geachte voorzitter, ik wil u bedanken voor uw tijd. Fijne middag. (Applaus) De voorzitter. Ja, dit mag eigenlijk niet, hè, leden van de raad! Dat heeft u zelf zo bepaald. Maar goed. Ik weet hoe u bent. Het woord geef ik nu graag aan R. Kharagjitsing, en daarna aan R.S. Budhan. Gaat uw gang. De heer Kharagjitsing (F). Goedemiddag voorzitter, leden en andere aanwezigen. Mijn naam is Raymond Kharagjitsing. Ik ben voorzitter van de multiculturele vereniging TAC '90 in Den Haag, Moerwijk-West. Ik heb een stuk voor u over een onderwerp dat belangrijk is en dat ons eigenlijk al jaren blokkeert in onze ontwikkeling.

Ik denk dat ik goed nieuws heb voor iedereen hier, namelijk dat wij doen aan integratie, participatie, ouderen en jongeren, naast alle sport en alle activiteiten die we jaarlijks doen. We staan met onze ontwikkeling echter stil sinds 2013. We hebben geweldig mooie plannen staan, alleen komt er heel weinig terecht van het uitbreiden en het accommoderen. We lopen eigenlijk vast qua sportvelden maar ook qua accommodaties voor het multifunctionele, om meer te kunnen doen in Zuidwest, waar we een zeer belangrijke rol spelen als vereniging. We zijn helemaal multicultureel en iedereen kan zich bij ons thuis voelen, van welke afkomst dan ook. Het verzoek is of er gekeken kan worden hoe dat allemaal toch op een goede manier kan in Den Haag. Wij staan allemaal voor gezondheid en participatie en het tegenwerken van isolement, maar als het erop aankomt, zien we weinig beweging. De zaken die ik hier benoem, zijn eigenlijk bij de meeste mensen wel bekend, alleen is het nu geen verkiezingstijd of campagnetijd. Dit is echt de realiteit waaraan gewerkt moet worden, want dit is iets wat we met z'n allen moeten willen. Ik heb mijn inbreng van vandaag voorbereid met een blanco formulier. Dat doe ik omdat het gewoon uit het hart komt. Dank je. De voorzitter. Dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan R.S. Budhan en daarna aan A. Hassani Barbaran. Maar eerst aan R.S. Budhan. Gaat uw gang.

Mevrouw Budhan (F). Geachte voorzitter en raadsleden. Ik ben Ragni Budhan, bestuurslid en jeugdvoorzitter van de oudste Surinaamse voetbalvereniging in Den Haag, Ssv Toofan. Ik sluit namens het bestuur aan bij deze vergadering. Enkele weken geleden hebben een aantal leden van Hart voor Den Haag een bezoek gebracht aan onze vereniging, gelegen op het sportpark Ockenburgh. Zij stelden ons de vraag: waarmee zouden we de vereniging kunnen helpen? Die vraag was snel en eenvoudig beantwoord: met een kunstgrasveld op ons hoofdveld. Wij delen op sportpark Ockenburgh zeven grasvelden en één kunstgrasveld met de voetbalverenigingen PGS/Vogel en Die Haghe. Ons hoofdveld wordt zeer intensief gebruikt door de jeugd en de senioren van de drie verenigingen, waardoor het veld vaak slecht bespeelbaar is en spelers blessures kunnen oplopen. Wanneer de grasvelden worden afgekeurd, betekent dat dat wij op trainingsdagen maar een half kunstgrasveld tot onze beschikking hebben voor alle teams. Als de grasvelden op wedstrijddagen worden afgekeurd, kunnen onze jeugd- en seniorenteams niet voetballen. Ons eerste elftal heeft dit seizoen het kunstgrasveld als hoofdveld gekozen, zodat de wedstrijden doorgang kunnen vinden. Bij afkeuring van de grasvelden heeft het eerste elftal van Die Haghe echter voorrang op het kunstgrasveld en kan de wedstrijd van ons eerste elftal niet plaatsvinden.

Wij merken dat het niet beschikken over een kunstgrasveld ons ook leden kost, omdat leden graag altijd willen kunnen trainen en voetballen. Tegelijkertijd zijn ze zich er wel van bewust dat die mogelijkheid er niet altijd is omdat wij niet beschikken over een eigen kunstgrasveld. Wij zouden als 7

vereniging erg geholpen zijn als er op korte termijn een kunstgrasveld gerealiseerd kan worden, zodat trainingen en wedstrijden altijd doorgang kunnen vinden. Dat zal bijdragen aan voetbalplezier voor zowel de jeugd als de senioren. Ik wil jullie graag bedanken voor jullie tijd. De voorzitter. Dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan A. Hassani Barbaran, en daarna aan P.F. Vollebregt. Maar eerst aan meneer Hassani Barbaran. Gaat uw gang. De heer Hassani Barbaran (F). Geachte voorzitter. Ik ben als bewoner van de Hofbadtoren teleurgesteld in de gemeente. Ongeveer zeven jaar geleden, eind 2017, heeft zij besloten om in de Vlinderbuurt, wat toentertijd nog net geen onbewoonde bouwput was, ooit betaald parkeren in te gaan voeren. Er werd namelijk voorspeld dat hiervoor in de toekomst een noodzaak zou ontstaan. De toekomstige bewoners van de laagbouw, voornamelijk koopwoningen, kunnen voor elke auto die niet op eigen terrein terecht kan een eerste, tweede of derde vergunning krijgen. De bewoners van de Hofbadtoren, 100% sociale huur, kunnen er geen een krijgen. Nul. De eventuele cabrio van de villaeigenaar kan in de openbare ruimte terecht, maar de enige auto voor woon-werkverkeer van de sociale huurder niet. In 2021 komen wij hier dan te wonen, en kunnen we ruim twee jaar, zoals het hoort, onze auto's kosteloos kwijt in de wijk.

Het eigen terrein wordt zeer efficiënt gebruikt en wanneer dat vol zit, parkeren we in de openbare ruimte. De voorspellingen van zeven jaar geleden lijken uit een glazen bol te zijn gekomen. Er is geen noodzaak voor het betaald parkeren. Maar dit maakt de gemeente niks uit, want ze gaat door met het eind 2023 invoeren van betaald parkeren. Wat volgt, is een hoop discussie, verdeling en bemiddeling met de gemeente en onze verhuurder. Kort samengevat: sociale huurders moeten € 432 per jaar gaan betalen of hun auto op tien minuten lopen parkeren, of verhuizen of de auto wegdoen. En dit alles voor niets. Waarom is dit voor niets? De Hofbadtoren ligt als enig woongebouw aan de Boomblauwtjelaan. We wonen aan een doodlopende straat. Deze straat heeft een openbare parkeerplaats met 41 plekken, waar alleen de Hofbadtoren aan grenst. We konden hier en in de rest van de wijk altijd plek vinden. Nu zijn we als bewoners met auto verdeeld en verjaagd en staat dezelfde openbare parkeerplaats op piekmomenten voor meer dan de helft leeg. Gisteravond om 21.30 uur waren er 25 lege plekken. Er stonden 16 auto's en een aantal daarvan zijn gewoon van bewoners die op dit moment wanhopig hun bezoekersuren aan het opmaken zijn. Op hetzelfde tijdstip telt de inmiddels volledig verhuurde parkeergelegenheid op eigen terrein, met 62 plekken, bijna 20 lege plekken.

Het eigen terrein wordt nu minder efficiënt gebruikt. Een blik naar de rest van de wijk leert dat ook daar genoeg vrije ruimte is, laat staan hoe het overdag is. De gemeente jaagt een groot deel van de sociale huurders van de Hofbadtoren voor niets op torenhoge kosten door geen vergunning te verlenen. Er was voor de invoering van betaald parkeren genoeg plek in de wijk, en met de invoering is dit méér dan genoeg plek geworden. Behandel de sociale huurders van de Hofbadtoren dus gelijk aan de bewoners van de laagbouw. Bespaar hun deze aantoonbaar nutteloze sociaal-economische lamlegging en geef de economisch zwakste bewoners van de wijk op z'n minst een parkeervergunning voor de eerste auto. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan P.F. Vollebregt en daarna aan P.G. Kames. De heer Vollebregt (F). Geachte voorzitter en raadsleden. Mantelzorgers zijn de onzichtbare helden van onze samenleving. Iedereen kent wel iemand die mantelzorger is, of zal er in de toekomst zelf een zijn, bijvoorbeeld voor je eigen ouders of een van je ouders. Als u in een andere parkeerzone woont dan uw ouders en kilometers moet rijden, dan krijgt u te maken met onwerkbare regels. De gemeente biedt namelijk de mogelijkheid om een mantelzorgersvergunning aan te vragen, maar met strikte beperkingen.

De vergunning is voor maximaal 400 uur per jaar, wat dagelijks neerkomt op ongeveer 1 uur. De belangrijke momenten van zorg, zoals koken en samen eten of 's avonds wat langer nablijven, zijn dan niet mogelijk. Het is onacceptabel dat mantelzorgers in een situatie verkeren waarin ze niet de zorg kunnen bieden die hun ouders nodig hebben. En het is onrealistisch om te denken dat de gemeente deze zorg kan overnemen met voldoende capaciteit en personeel. We moeten zorgen dat mantelzorgers geen extra kosten moeten dragen, zoals een parkeertarief van € 2,60. Een mantelzorgvergunning moet geldig zijn voor de volledige zorgperiode, zodat mantelzorgers hun werk

8

kunnen doen zonder belemmeringen. Dit is essentieel voor het behoud van de kwaliteit van zorg en het welzijn van al onze ouderen. Ik ben mantelzorger voor mijn moeder van 94 en moet nu kilometers fietsen door weer en wind om mantelzorg te kunnen bieden aan mijn moeder, en dat allemaal na invoering van de parkeerzone. Heel Den Haag vol zetten met parkeermeters en parkeerzones gaat niets helpen aan het parkeerprobleem, dat natuurlijk voornamelijk speelt in de oude wijken. Het is uitstel van executie voor de echt effectieve maatregelen. Die kan ik u wel vertellen, maar daarvoor hebben we simpelweg geen spreektijd. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan P.G. Kames, en daarna aan C. Salazar. Gaat uw gang. Mevrouw Kames (F). Dank u wel. Goedemiddag burgemeester, wethouders en raadsleden. Wederom sta ik hier, want er gaan mij twee dingen zeer aan het hart. Ik begin met de plannen om in geheel Den Haag betaald parkeren in te stellen, van de ochtend tot de avond. Want wederom is de auto een melkkoe voor dit college. Mijn dochter Patty heeft een bloemenwinkel in Laak. Daar is op de dag absoluut geen parkeerprobleem. 's Avonds is het een ramp en daarom moet men betalen vanaf 18.00 uur. Maar als ook op de dag betaald parkeren wordt ingevoerd, moet ze meer kosten gaan maken voor parkeervergunningen, ook voor het personeel.

Ook zullen de klanten wegblijven, want u weet hoe het gaat. Als ze alleen voor een bosje bloemen de winkel in komen denken mensen: ach, voor die paar minuten. Dan betalen ze niet, maar als dan toevallig de scanwagen langskomt en ze een parkeerbon krijgen, zien we de klant nooit meer terug. En zoals mijn dochter zijn er zo veel ondernemers. Ze hebben het al zo moeilijk. Sommigen zijn amper de corona te boven en zullen te zijner tijd stoppen. Laten we ook de zorgmedewerkers niet vergeten, of de mantelzorgers die langs huis gaan. Die moeten overal gaan betalen. Visite zal wegblijven, want al heb je bezoekersuren, met een grote familie die vaak de gehele dag blijft, zijn die uren zo op. Dat hoorde je van de vorige spreker. Dan het absurde plan voor het Hobbemaplein. Ik sta hier ook namens de marktkooplieden, die hier op dit tijdstip op een marktdag absoluut niet aanwezig kunnen zijn. Als de volgende keer het Hobbemaplein op de agenda staat, maak uw borst dan maar nat, want dan staan we hier met honderden. Zorgt u dus dat deze vergadering niet op een marktdag wordt gehouden. Hoe kan je twee wijken geheel afsluiten? Is de wethouder weleens langsgelopen op een marktdag? Dan is het al een hele drukte, terwijl nu alles nog open is. Als het afgesloten wordt, wordt het een heel verkeersinfarct.

Er is door de ondernemers een mooi plan gemaakt, waarin we gewoon door kunnen blijven rijden naar beide wijken en waarin het veiliger wordt en er ook nog eens voldoende groen is. Het is zeker een goed alternatief voor het plan dat er nu ligt. U kunt uw ogen toch niet sluiten voor alle bezwaren en zienswijzen die zijn ingediend door vve's, ondernemers en bewoners? Stel dat je een hartaanval krijgt in Transvaal. Hoe moet je dan bij het Westeindeziekenhuis komen? Dan ben je ondertussen overleden. Jullie zijn gekozen door de inwoners van Den Haag en jullie zijn volksvertegenwoordigers. Gedraag je daar ook naar en luister naar de inwoners. Ga niet alleen uit van je eigen agenda. Dank je wel. De voorzitter. Dank u wel. Dan kijk ik naar C. Salazar, en daarna naar B. den Neijsel. Maar eerst C. Salazar. Gaat uw gang. De heer Salazar (F). Goedemiddag, meneer de voorzitter en raadsleden. Mijn naam is Christian Salazar. Ik ben ondernemer in Transvaal. Ik woon aan de Jacob Schorerlaan. Ik woon daar al heel veel jaren. Toentertijd heeft de gemeente Den Haag betaald parkeren ingevoerd met het smoesje dat er daardoor parkeerplaatsen vrij zouden komen voor in de avond. Nou, niks is minder waar. Dat is helemaal nooit gebeurd. Er is nooit iets gedaan aan de parkeergelegenheid in die wijk en we hebben ontzettend veel problemen, zeker in de avond, wanneer je ook moet betalen.

Je moet een vergoeding betalen die is opgelopen tot € 100 voor de eerste auto en € 300 voor de tweede auto. Als burgers voor een dienst betalen, verwachten ze dat jij ook je afspraken nakomt, dus het creëren van parkeerplek. We hebben te brede stoepen, waar eigenlijk meer parkeerplekken gecreëerd kunnen worden. Daar wordt voor betaald. Bij de markt hebben wij een heel groot parkeerterrein dat wij niet kunnen gebruiken, omdat dat alleen maar voor marktlieden is. Dat geldt zelfs in de avond. Ik vraag me dus af wat hiervan 9

de bedoeling is. Je wilt dat mensen betalen voor een dienst en je levert die dienst niet. Hoe zit dat nou? Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel, meneer Salazar. Dan geef ik nu het woord aan B. den Neijsel, en daarna aan H. Mulder. Gaat uw gang, meneer Den Neijsel. De heer Den Neijsel (F). Goedendag, geachte voorzitter en leden van de raad. Mijn naam is Bas den Neijsel. Ik ben ruim 25 jaar ondernemer en ruim 10 jaar gevestigd in het ZKD hier in het mooie Den Haag. Het ZKD en de omliggende, aangrenzende wijken lopen langzaam vol met voertuigwrakken dan wel bedrijfsvoorraad of onderdelenreuzen van specifieke bij de overheid bekende garagebedrijven. In artikel 5.5, lid 1 APV, artikel 4.7.1 Wegenverkeerswet en artikel 10.17 Wet milieubeheer is het duidelijk en eenduidig omschreven: 'Het is verboden een voertuig dat rijtechnisch in onvoldoende staat van onderhoud en tevens in een kennelijk verwaarloosde toestand verkeert op de weg te parkeren'. Helaas lijkt het een kastje-naar-de-muurverhaal, want wie kan hierop ingrijpen, handelen dan wel deze verordening handhaven? Dat bent u. Laten we beginnen bij de bron. Op het ZKD zijn meerdere garagebedrijven gevestigd. Het feit dat een defecte auto aan de straat staat in afwachting van reparatie over een niet nader te noemen tijd geeft kennelijk ruimte in de APV voor een dergelijke discussie.

Wanneer is een voertuig rijtechnisch in onvoldoende staat? Nou, ik zou zeggen: kom eens langs bij het ZKD; daar hebben we in ieder geval alle mogelijke stadia van ontbinding staan. Ondanks meerdere verzoeken tot handhaving op specifieke voertuigen lijkt het een almaar terugkerend probleem. Wat ook een probleem is, is dat handhaving mij zelfs heeft aangesproken met het verzoek om te stoppen met al die verzoeken tot handhaving. Men kwam niet meer aan werk elders toe. Het probleem ligt hem erin dat collega-ondernemers domino op straat spelen. Het is een schouwspel dat vooral 's avonds gespeeld wordt. Voertuigen worden van vak naar vak naar volgend vak gesleept als er een sticker op is geplakt. Dit lijkt mij toch niet echt normaal ondernemen. Dit riekt naar ondermijning. Betaald parkeren, is al geroepen. Maar helaas, daar help je mijn klanten en de ondernemers niet echt mee, en ook die garage niet. Volgens mij moeten we het gaan aanpakken bij de bron. Doe eens iets aan dingen die volgens de wet gewoon niet mogen. Daarom doe ik in dit gezelschap wederom een verzoek tot handhaven, en dan nu op een manier die ik als ondernemer misschien kan begrijpen. Pak het aan bij de bron. Ga de malafide ondernemer aanpakken. En wat betreft dit soort voertuigen: stickeren en dan eens op een andere plaats bewaren. Afsluitend is mijn vraag aan u dan ook de volgende.

Als er nou een willekeurig voertuig dat valt onder 5.5 van de APV vanuit het ZKD op het Spui 70 geparkeerd zou worden, dus hier voor de deur, zou dat voertuig hier dan ook maanden of jaren blijven staan? Of zou het vanavond al weg zijn? Dank u wel voor uw aandacht. De voorzitter. Dank u wel. Dan geef ik het woord nu aan H. Mulder, en zo meteen aan R. Zuidwijk. De heer Mulder (F). Geachte voorzitter, burgemeester van deze eens zo mooie stad. Als bewoner van het zogenaamde Mezenpleintje, een van de mooie parels van het oudste gedeelte van de Vogelwijk, maak ik mij ernstige zorgen over in hoeverre het unieke karakter van dit pleintje behouden zal blijven na de komst van in totaal 750 nieuwe buren. Het pleintje ligt op slechts ongeveer 100 meter van het voormalige ziekenhuis. Ik vrees dat de bankjes op ons pleintje binnen de kortste keren zullen worden geannexeerd door groepen zich vervelende jongemannen die rottigheid gaan uithalen, wat natuurlijk veel leuker is dan deelnemen aan de op de informatieavonden gesuggereerde, soms enigszins infantiel aandoende activiteiten op het terrein van het voormalige ziekenhuis. Het is goed om u nog eens te realiseren dat het bij uitstek de taak van de gemeente zelf is om niet alleen de veiligheid van haar bewoners te garanderen, maar ook overlast tot een minimum te beperken.

De aanwezigheid van anderen dan bewoners op het pleintje kan natuurlijk niet verhinderd worden - het voormalige ziekenhuis is tenslotte geen gevangenis - dus heeft dit wel degelijk consequenties voor mijn leefomgeving en mijn gevoel van veiligheid. Zelf zou ik, als ik in 2013 bij de koop van ons huis geweten had dat dit op termijn zou gaan gebeuren, het huis niet hebben gekocht. Het is niet uit te sluiten dat dit dus ook gevolgen heeft bij eventuele verkoop, door onvoldoende animo van potentiële kopers. Zeker wanneer men door gevorderde leeftijd of invaliditeit, door verandering 10

van baan of door een echtscheiding geen tijd heeft om de verkoop zeven jaar uit te stellen, zou het zomaar kunnen dat niet weinigen door dit onzalige plan van de gemeente een mogelijk fors verlies zullen lijden op deze min of meer gedwongen verkoop. Het lijkt mij dan ook verstandig om voor de komende jaren bij uw begroting een fors bedrag te reserveren ter compensatie van het niet ondenkbare potentiële nadeel dat bewoners bij verkoop kunnen ondervinden. Zo nodig kan dit bij rechterlijk vonnis vastgesteld worden. Dat kan dus voor de gemeente behoorlijk in de papieren gaan lopen. Er is mij geen vergelijkbare zaak bekend waarin een gemeente elders in het land een dergelijk groot azc+ heeft gevestigd in de onmiddellijke omgeving van een zo mooie wijk, die nota bene anderhalf jaar geleden door het Algemeen Dagblad werd verkozen tot de landelijk meest aantrekkelijke wijk om te wonen. Het gaat mij echt te ver om te moeten betalen voor de politieke hobby's van dit college, dat hierin helaas nog steeds gesteund wordt door de meerderheid van de raad. Voor hoelang nog? Ik kan het ook anders zeggen. Waarom haalt u het in uw hersens om ons dit onzalige plan door de strot te duwen en … De voorzitter. Dank u wel, meneer Mulder. De heer Mulder. … in de maag te splitsen … De voorzitter. Dank u wel, meneer Mulder. Ik geef het woord aan R. Zuidwijk en daarna aan M. Bos. Of S.

Bahadi, maar het was nog niet helemaal duidelijk of dat zou lukken. Meneer Zuidwijk, gaat uw gang. De heer Zuidwijk (F). Goedemiddag, burgemeester, wethouder, raadsleden en overige aanwezigen. Mijn naam is Raymond Zuidwijk. Ik ben al ruim zes jaar actief in diverse functies binnen Moerwijk, als gemotiveerde vrijwilliger. Ik kom wat bij u ophalen, namelijk garanties. Ik wil dat u allen uw verantwoordelijkheid neemt om nu eens echt over te gaan tot actie, bijvoorbeeld door het toepassen van een zerotolerancebeleid. Veiligheid in de wijk. Ik zou graag willen dat er per direct gestart wordt met toezicht en handhaving, ook op de zogenoemde donkere plekken die door u zelf zijn benoemd in het plan van aanpak van de SP. Verkeer. Kunt u mij toezeggen dat er daadwerkelijk iets gedaan wordt aan verkeershufters, parkeerplaatsvervuilers en lachgasgebruikers? Wij, de wijkbewoners van Moerwijk, vragen u dringend om een vorm van veiligheid en rust terug te brengen in de wijk. Gebruik uw gezonde verstand en reik Moerwijk de helpende hand. Tot slot zeg ik u: het is geen vijf voor twaalf of één voor twaalf, maar tien over twaalf. Zo voelen wij het als wijkbewoners. Bedankt voor uw aandacht. Met vriendelijke groet, een zeer bezorgde vrijwilliger en wijkbewoner. De voorzitter. Dank u wel. Ik geef het woord aan M. Bos, en daarna aan J. Huijbers. Gaat uw gang, meneer Bos. De heer Bos (F).

Goedemiddag, voorzitter. Geachte aanwezigen. Graag wil ik mezelf even voorstellen. Mijn naam is Michel Bos en ik ben ruim 25 jaar woonachtig in Moerwijk. Tevens ben ik al 13 jaar voorzitter van een van de langstlopende vrijwilligersorganisatie in Moerwijk, namelijk Stichting Buurttuin Moerwijk, gevestigd op de Guntersteinweg 14. Graag wil ik daar iets over vertellen. Al jaren hebben wij overlast van lachgas, zwerfvuil, illegale stortingen van afval en bouwafval en bedreigingen door jongvolwassenen die rond de tuin en in de wijk geparkeerd staan en handelen in lachgascontainers en dealen in van alles en nog wat. Dat brengt de nodige spanningen met zich mee, tussen de heren en dames onderling en met de buurtbewoners. De politie en de handhaving zijn op de hoogte van deze problemen maar krijgen die niet onder controle. Bij meer controle neemt het tijdelijk iets af, misschien voor een week, maar daarna is het weer net zo erg of erger. Er is ongetwijfeld een personeelstekort, maar de situatie wordt op deze manier onhoudbaar en explosief. Spreek je als bezorgde buurtbewoner de heren en dames aan op hun gedrag, dan word je ook nog bedreigd, zelfs met een mes. Dit gebeurt ook bij de buitenlandse busjes die vuil komen storten in de avonden en de nachten. De ouderen durven hun avondwandelingen met hun familieleden of kennissen of met hun 11

hondjes niet meer te doen. En vraag je hulp aan de politie, dan is het standaardantwoord: er zijn maar twee auto's beschikbaar voor heel Escamp; loop er dus zelf maar even op af. Nou, dank je de koekoek. En dan zit onze burgervader te verkondigen dat er een plan van aanpak is, dat door de SP is geschreven en ingediend. Volgens de burgemeester is dat plan hosanna en verdwijnen de meeste problemen erdoor. Een plan van aanpak waaraan door tientallen bewoners is meegeschreven klinkt helemaal leuk, maar ik had het nog nooit gezien tot een kennis het me verleden week liet zien. Ik weet dus niet hoe u het openbaar heeft gemaakt, maar dat is blijkbaar niet in de wijk gebeurd. U, burgervader, bent nooit bij mij op de buurttuin geweest, ook niet met de ex-premier. U kwam niet verder dan het Heeswijkplein. Samen met meerdere bewoners ben ik dus bang, en denken wij, dat u misschien dit motto hanteert: veel beloven en weinig geven doet bewoners van Moerwijk in vreugde leven. Wees eens een echte burgervader en loop door de héle wijk, en niet alleen door het kleine stukje waar je bekend bent. Tegen de gemeenteraad wil ik zeggen: informeer jezelf eens goed en kom ook echt langs. Stel je voor en ga met ons in gesprek. Kijk naar sommige collega's van jullie, zoals die van Hart voor Den Haag. Die komen tenminste nog, en niet alleen in verkiezingstijd.

Bedankt, ook namens tientallen wijkbewoners, vrijwilligers en expats van de buurttuin. Dank je wel. De voorzitter. Dank u wel, meneer Bos. Dan geef ik nu het woord aan J. Huijbers, en daarna aan D. Canter Visscher. Meneer Huijbers, gaat uw gang. De heer Huijbers (F). Goedemiddag, voorzitter en raadsleden. Mijn naam is Jimmy Huijbers. Ik ben mede-eigenaar van Avonturia De Vogelkelder, onder andere bekend als winnaar van de Haagse Parel. We zijn inmiddels vijftien jaar gevestigd op het bedrijventerrein van het ZKD. Met veel plezier ondernemen we al lange tijd op deze locatie, Kerketuinenweg 3. De Avonturia Groep zorgt voor veel werkgelegenheid. Maar liefst 107 mensen werken voor dit bedrijf. Er is veel veranderd in de afgelopen jaren, dus ook de parkeerdruk. De toename van het aantal autowrakken, het langdurig parkeren van trailers en aanhangwagens en autodealers die uit hun jasje groeien maken het nog erger. Ook het personeel van het HagaZiekenhuis en de brandweer parkeren bij ons voor de deur. Met de uitbreiding van het betaald parkeren in onze regio is het nu vijf voor twaalf, want ook wijken uit de buurt parkeren op het ZKD, omdat het daar nog gratis is. Er worden nu zelfs auto’s geparkeerd op ons eigen terrein, door mensen die niet het doel hebben om Avonturia te bezoeken maar een andere bestemming hebben.

Zo nemen meerdere auto’s een hele dag onze eigen parkeerplaatsen in beslag. Op diverse dagen moeten we onze medewerkers als parkeerbeheerders inzetten. Onze klanten rijden nu letterlijk door omdat ze niet meer de gelegenheid hebben, zoals in de jaren ervoor, om makkelijk een plek te vinden. Na de eerste metingen zien we een stagnatie in onze omzet en maken we ons zorgen, niet alleen om ons bedrijf maar ook om ons team van mensen die hier werken. Het kan grote economische gevolgen hebben als er niet wordt gehandhaafd en er niet wordt ingegrepen. We hopen dan ook met deze oproep uw aandacht te krijgen, zodat er snel actie wordt ondernomen. Dank u voor uw aandacht. De voorzitter. Dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan D. Canter Visscher en daarna aan M. Celtik. Gaat uw gang. De heer Canter Visscher (F). Geachte leden van de gemeenteraad en leden van B en W. Mijn naam is Diego Canter Visscher en ik ben bewoner van Moerwijk. Ik sta hier vandaag om mijn zorgen te uiten over leefbaarheid en veiligheid in mijn wijk. Sinds mijn verhuizing naar Moerwijk, zestien jaar geleden, is de situatie alleen maar verslechterd. De leefbaarheid is zorgwekkend slecht en de veiligheid laat te wensen over. Ik heb geen vertrouwen meer in dit college, dat keer op keer heeft gefaald om significante verbeteringen te realiseren.

Er is nauwelijks politie zichtbaar in mijn wijk, wat resulteert in een toename van criminaliteit en een algeheel gevoel van onveiligheid onder de bewoners. De agenten die er zijn - ik spreek ze vaak - willen wel, maar kunnen niks. Ze hebben geen bevoegdheden. Onze wijk wordt overspoeld door kwetsbare mensen en hun aantal blijft groeien. Daarnaast wordt er te veel geld gepompt in projecten zonder tastbare resultaten. Het zijn projecten waarvan je denkt: moet dat nou? Een voorbeeld daarvan zijn de miljoenen die worden uitgegeven aan parkjes 12

boven de snelweg, het theater Amare of de bestrating rondom het stadhuis. Dit zijn in mijn beleving volstrekt onnodige en stupide uitgaves. Dit geld had beter kunnen worden geïnvesteerd in meer blauw op straat, waardoor het direct had bijgedragen aan de veiligheid en de leefbaarheid in Moerwijk en heel Escamp. Er wordt veel troep op straat gedumpt, door bewoners maar ook door personen uit omliggende gemeentes waar vuil niet gratis aangeboden kan worden. Er rijden zelfs wagens rond die illegaal gedumpt afval ophalen zonder dat het gemeld is. Dit is de omgekeerde wereld. Gemeente, ga nou eens handhaven. Handhaving is vrijwel afwezig in onze wijk, behalve tijdens een bijeenkomst over betaald parkeren. Bij deze bijeenkomst, die niet eens in Moerwijk zelf werd gehouden, waren plots handhavers in overvloed aanwezig. Ik heb nog nooit zo veel handhaving gezien in Escamp op één avond. Dit toont een ernstig gebrek aan prioriteiten aan. Verder wil ik mijn zorgen uiten over de parkeervergunningen. De bedragen voor verkeervergunningen zijn asociaal hoog, zeker voor bewoners van Zuidwest, die deze bedragen vaak niet in één keer kunnen betalen. Er is geen mogelijkheid om deze bedragen in termijnen te betalen.

Er zijn gezinnen met kinderen die niet het huis uit kunnen omdat ze geen woning kunnen vinden door de dwangwet, maar die wel een auto nodig hebben voor hun werk, dat meestal buiten de stad is of op tijden waarop je niet met het ov kan rijden. Het openbaar vervoer is niet eens een oplossing, want dat is te duur en het is niet veilig genoeg. Ik laat mijn gezin niet 's avonds met het ov gaan. Daarnaast wil ik erop wijzen dat er zorgwekkende kwesties zijn met subsidies in Den Haag Zuidwest. Er is regelmatig discussie over miljoenen euro's aan subsidies voor sociaal-economische projecten waarbij sommige partijen veel subsidie ontvangen zonder zichtbare resultaten. Dit roept ernstige twijfels op over de subsidieverstrekking aan diverse wijkorganisaties in Zuidwest. Ik roep de gemeenteraad dringend op om zijn verantwoordelijkheid te nemen voor de situatie in Moerwijk en heel Escamp. Als bewoners van Moerwijk verdienen wij beter. Het is tijd voor een concreet, effectief actieplan, dat zich richt op … De voorzitter. Dank u wel. De heer Canter Visscher. … echte problemen rond veiligheid, leefbaarheid en handhaving. De voorzitter. Dank u wel. Ik geef het woord aan M. Celtik, en daarna aan B. Theos. Gaat uw gang. De heer Celtik (F). Goedemiddag voorzitter en raadsleden. Ik ben Melih Celtik. Ik ben voorzitter van voetbalvereniging BMT.

Wij hebben in vier jaar tijd een grote groei van 400% meegemaakt naar 800 leden, waarvan 500 jeugdleden, 100 meisjesleden en 44 jeugdelftallen. We zijn sinds 2021 via onze sportconsulent in gesprek met de gemeente om iets te doen aan onze situatie, bijvoorbeeld de accommodatie en alles erop en eraan. Onze sportconsulent werkt voor 200% voor ons. Ze doet er alles aan, maar het knaagt aan de verbinding tussen de vereniging, de sportconsulent en de gemeente, zoals OCW en andere afdelingen. Ik vond het als ADO-supporter leuk om te horen dat ADO naar het Zuiderpark gaat maar jammer om te horen dat HDV opeens onze kant op komt, terwijl er in 2021 in een memo van de gemeente Den Haag werd gezegd dat op informele wijze in overleg met verenigingen in Escamp afgesproken was om hier geen extra nieuwe voetbalverenigingen te vestigen. Tevens vinden wij het heel erg jammer dat wij in drie jaar tijd geen duidelijkheid, geen voorwaardes, en geen criteria te horen hebben gekregen. We hebben die ook niet kunnen vinden op internet, op de site van de gemeente of via de wethouder of wie dan ook. Er is gewoon nada, niks. En nu hoorden wij van de week van onze wethouder Sport dat alles open is en dat er criteria zijn. Nou, onze sportconsulent is er nog steeds mee bezig. Zij weet ook van niks. Andere afdelingen van de gemeente weten ook van niks.

Ik zou dus graag willen weten hoe dit wordt bepaald, door wie het wordt bepaald en welke criteria er zijn gebruikt. Hier is namelijk niks open. Er is gewoon geen duidelijkheid en binnen de gemeente is hier geen communicatie over. Ik vind dat ze hier meer hun best mogen doen. Wij willen natuurlijk ook een kunstgrasveld. Elke voetbalvereniging wil dat. Alleen moet het wel op een eerlijke wijze gebeuren, waarbij wij weten wat de criteria zijn en wij ook aan onze leden kunnen uitleggen waarom wel of niet. Dit is helaas niet het geval op dit moment. Er is niks openbaar, dus ik zou graag op korte termijn willen weten wat de criteria zijn die onze wethouder van 13

Sport in de afgelopen week heeft benadrukt. Dat is het eigenlijk. We willen heel graag een kunstgrasveld en we doen ons best om alle jeugd binnen de maatschappij goed te verbinden met de stad en met iedereen. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel, meneer Celtik. Dan geef ik nu het woord aan B. Theos, en daarna aan G. van de Merkt. Gaat uw gang, mevrouw. Mevrouw Theos (F). Geachte voorzitter. Al bijna 28 jaar ben ik een trotse inwoner van Den Haag. Ik voel me thuis in deze stad. Onlangs hebben mijn partner en ik iets bijzonders voor elkaar gekregen, namelijk het als starters kopen van een koopwoning. Dat is een bijzondere prestatie in de woningmarkt, zoals velen van jullie ongetwijfeld zullen weten. In de bijna 28 jaar dat ik in deze prachtige stad woon, heb ik nooit het gevoel gehad dat de gemeente bewoners in de kou liet staan, tot ik de plannen voor het nieuwe parkeerbeleid las. Tot mijn grote verbazing en teleurstelling heeft de gemeente het plan om overal in Den Haag betaald parkeren in te voeren. Maar wat nou als er geen parkeervergunning wordt toegekend aan nieuwe huiseigenaren door de gemeente, zoals in ons geval? De reden van het niet toekennen van een parkeervergunning? De ontwikkelaar heeft meerdere parkeerplekken gebouwd, maar dat zijn er in de praktijk veel te weinig voor alle bewoners van het complex.

De nieuwe realiteit voor ons als dit parkeerbeleid wordt doorgezet? De verplichting om elke dag een fors bedrag te betalen om onze auto kwijt te kunnen, iets dat totaal onrealistisch en onredelijk is. Het bezitten van een auto is voor ons essentieel. Het gaat niet om een luxe maar om de onafhankelijkheid van het regelmatig kunnen bezoeken van onze families, die op grote afstand wonen. Ook onze toekomstplannen worden hierdoor geraakt. Denk aan gezinsuitbreiding, dus het kunnen vervoeren van kinderen naar een crèche of bso. Behalve als een enorme belemmering voelt het ook als onrechtvaardig beleid. Hoe kan het dat andere buurtbewoners wel gewoon een parkeervergunning krijgen en wij niet? Het voelt alsof wij als nieuwe bewoners niet dezelfde rechten hebben. Het voelt alsof wij, ondanks onze bijdrage aan en betrokkenheid bij de stad niet welkom zijn in de wijk. Ik vraag de gemeente om na te denken over een beleid waarbij wel rekening wordt gehouden met alle inwoners en waarbij de gemeente laat zien er echt te zijn voor al haar inwoners. Wij werken namelijk net zo hard en maken net zo graag deel uit van deze gemeenschap. Ik hoop dat u mijn situatie en die van anderen in vergelijkbare posities zult overwegen en stappen zult ondernemen om deze problemen op te lossen. Veel dank. De voorzitter. Dank u wel, mevrouw. Ik geef nu het woord G. van de Merkt, en daarna aan P. Drijver. Is G.

van de Merkt aanwezig? Er kwam wel iemand naar beneden dus ik keek al hoopvol, maar ja, dat kan ik blijven doen. G. van de Merkt is er niet, hoor ik. Dan geef ik het woord aan P. Drijver, en daarna aan H. Bouzaghdoud. Gaat uw gang, meneer Drijver. De heer Drijver (F). Goedemiddag. Wat een enorm leuk en interessant punt op uw agenda is dit toch. Dank u wel voor uw geduld. Geachte leden van de gemeenteraad Den Haag. Bij de oprichting van ons comité, het Comité Haagse Lanen, dat bestaat uit praktisch alle bewonersorganisaties in en om de binnenstad, de ondernemersverenigingen, VNO Den Haag en Koninklijke Horeca Nederland afdeling Den Haag, hebben we aangekondigd u ongevraagd van advies te zullen dienen wanneer zich kansen voordoen om stappen te zetten om de Haagse Lanen te realiseren. Uw behandeling van de programmabegroting 2025-2028 is zo’n kans. In de aan u voorgelegde begroting staat dat er 'verder wordt gewerkt aan visievorming en ontwerp van de buitenruimte nabij het Binnenhof met aandacht voor scopebepaling, fasering en planning gericht op het gezamenlijk optrekken met het Rijksvastgoedbedrijf en de omgeving'. Dat is ronduit teleurstellend. In maart 2023 was de aanvraag omgevingsvergunning hiervoor gepland in Q2 2024, dus een halfjaar geleden.

Bovendien is in de Quickscan Haagse Lanen, RIS319142, van juni 2024 aan uw raad in Q4 2024 de stand van zaken beloofd van vervolgstappen en uitkomsten van de participatie. Natuurlijk is de renovatie van het Binnenhof de uitgelezen kans om met RVB een eerste stap te realiseren, maar waar blijven die andere initiatieven van het college om elders rond Kneuterdijk, Spui of Zieken stappen te zetten? Waar blijven initiatieven om het doorgaande ov te herstructureren binnen de singels? We weten dat de uitkijktoren op het Buitenhof op de plek van het 14