RIS321310 Bijlage 1. Nota van Beantwoording Prinsestraat

Afsluiten Prinsestraat onnodig, vanwege omleiding verkeer

Nota van beantwoording Pagina 52 van 72

Het autoluw maken van de Prinsestraat is onderdeel van een pakket maatregelen. Het doel van deze maatregelen is volgens het voorontwerp het voorkomen dat doorgaand verkeer de Prinsestraat inrijdt. Een andere maatregel die gelijktijdig wordt genomen is het verbod om vanaf de Hogewal linksaf te slaan naar de Prinsessewal. Dit betekent dat de nieuwe aanrijroute wordt: Elandstraat – Vondelstraat – Bilderdijkstraat - Noordwal – Prinsestraat. Door deze maatregel op zich wordt het al volstrekt onlogisch voor doorgaand verkeer om nog via de Prinsestraat te rijden. Immers waarom zou doorgaand verkeer nog afslaan bij de Noordwal, om via de Prinsestraat naar de Torenstraat te rijden? Dat is namelijk een omweg. Dit betekent dat met de omrijroute via de Elandstraat al wordt bereikt dat alleen bestemmingsverkeer de Prinsestraat inrijdt. Het daarnaast ook nog afsluiten van de Prinsestraat voor verkeer zonder ontheffing is dus een onnodige maatregel. Het is niet nodig deze voor de bewoners en hun bezoekers beperkende maatregel te treffen. 4. Wandelgebied De maatregelen lijken vooral te worden genomen om tegemoet te komen aan de belangen van ondernemers in de Prinsestraat. Voor de bewoners zijn de maatregelen die in het voorontwerp zijn opgenomen onnodig beperkend.

Met de nieuwe maatregelen worden de problemen die zijn ontstaan door keuzes in het verleden, namelijk het afsluiten van de Veenkade ten behoeve van de parkeergarage aldaar in combinatie met het te smalle wegprofiel van de Prinsestraat na de laatste herinrichting, steeds verder vergroot en verlegd naar andere gebieden. Het aanmerken van straten in het kernwinkelgebied als voetgangersgebied is logisch en heeft positieve effecten. Echter, de tendens om een steeds groter gebied van het centrum tot wandelgebied te verklaren, waarbij zelfs de fiets wordt geweerd, leidt tot veranderingen van het gebruik van het gebied. Mede hierdoor, maar ook door de torenhoge parkeertarieven in de binnenstad, hebben bedrijfjes en kantoortjes het Hofkwartier verlaten. In plaats van een gemengd stadsgebied, wordt het steeds meer een toeristisch en uitgaansgebied (“sfeergebied”, volgens het ontwerp). Het is de vraag of hieraan een bewuste keuze ten grondslag ligt, of dat dit een onbedoeld neveneffect is. Mijn woning aan de Oude Molstraat kan ik zelfs niet meer per fiets bereiken. Onlangs werd ik zelfs door de politie gemaand af te stappen, terwijl ik met twee boodschappentassen op weg was naar huis. De Oude Molstraat is namelijk aangemerkt als winkelstraat.

Overdag -als het fietsverbod van kracht is- kan je er echter een kanon afschieten en ’s avonds -als je wel mag fietsen- is fietsen onmogelijk vanwege de drukte op straat. Ook het afsluiten van de Prinsestraat lijkt de opmaat naar een nog groter wandelgebied. De zinsnede in het voorontwerp dat het “nog niet mogelijk is de Prinsestraat toe te voegen aan het voetgangersgebied”, doet vermoeden dat op termijn nog ingrijpendere maatregelen zullen worden genomen. Ook daarom verzoek ik u deze maatregel niet door te voeren. 5. Conclusie Samenvattend verzoek ik u primair de afsluiting van de Prinsestraat te schrappen, omdat die maatregel onnodig beperkend is voor de bewoners van het Hofkwartier en met name voor de bewoners van het wooncomplex De Driehoekjes. Met het verbod om op de Hogewal linksaf te slaan naar de Prinsesessewal wordt al bereikt dat doorgaand verkeer niet meer door de Prinsestraat rijdt. Subsidiair verzoek ik u de Nobelstraat en Korte Nobelstraat niet onder het ontheffingensysteem te laten vallen, door deze straten buiten het afgesloten gebied te houden. Ook verzoek ik u de afsluiting van het stuk Prinsestraat tussen Nobelstraat en Kerkplein niet geheel af te sluiten, en die wegrij route vanuit mijn wooncomplex in stand te houden omdat dit anders via de smalle Nobelstraat zou verlopen.

Ook verzoek ik u rekening te houden met de andere genoemde aandachtspunten in deze zienswijze. Hoogachtend, Bedankt voor uw uitgebreide zienswijze over onder andere de bereikbaarheid van uw parkeerplaats en het nut van de maatregelen Prinsestraat.

Nota van beantwoording Pagina 53 van 72

1. Mede naar aanleiding van uw zienswijze komt in de Nobelstraat onder het C12-bord (gesloten voor auto's, motoren en bromfietsen) een onderbord dat bezoek van de bewonersgarage Driehoekjes uitzondert (zodat bezoekers geen ontheffing nodig hebben). Wegrijdend autoverkeer moet op het kruispunt met de Prinsestraat verplicht linksaf en via het Kerkplein naar de Torenstraat. Hierdoor is het niet nodig om de Nobelstraat en Korte Nobelstraat net als de Pieterstraat buiten het gebied met geslotenverklaring te laten. Dat komt ten gunste van de leefbaarheid in dit straten. Het is praktisch niet mogelijk om mensen met deelauto-abonnement of een huurauto voor een permante ontheffing in aanmerking te laten komen (ondanks dat gemeente deelmobiliteit wil stimuleren), omdat er geen vast kenteken is. Incidentele ontheffingen zijn wel mogelijk. Daarnaast kan in de Prinsestraat gereden worden tijdens venstertijden. Vanwege verschillende kentekens is een permanente ontheffing voor auto's van uw bezoekers praktisch niet mogelijk, dus ook hiervoor geldt dat het met incidentele ontheffingen en venstertijden zal gaan. 2. De Prinsestraat tussen Nobelstraat en Kerkplein wordt net als de rest van de Prinsestraat autoluw gebied, dus gesloten verklaard voor gemotoriseerd verkeer (uitgezonderd ontheffinghouders). Dit wegvak wordt dus niet fysiek afgesloten, mocht dat zijn wat u begrepen heeft.

De venstertijden voor bevoorrading zoals die in de rest van de binnenstad gelden, gaan straks ook gelden voor de Prinsestraat e.o. voor de veiligheid van voetgangers en fietsers. Buiten die tijden horen zij niet gehinderd te worden door laad- en losverkeer. Dit komt ook het verblijven in de Prinsestraat ten goede. De bevoorrading moet zich aanpassen, en dat vindt de ondernemersverenging ook. De parkeerplaatsen worden niet weggehaald omdat ze niet meer nodig zouden zijn, zoals u vermoed. De plekken in de Prinsestraat zijn niet meer mogelijk als de straat autoluw wordt. Het verdwijnen van parkeerplaatsen op de Prinsessewal aan de grachtzijde is een gevolg van de keuze voor het autoluw maken van de Prinsestraat. Door het afsluiten van de Prinsestraat kan de Prinsessewal geen tweerichtingsverkeer houden; autoverkeer kan immers niet de Veenkade of de Noordwal op. De huidige parkeervakken langs de gracht zijn door het eenrichtingsverkeer niet meer veilig te bereiken. Het betreft een breed fietspad met tegemoetkomend fietsverkeer. Daarom komt er een groene berm. 3. Het hoofddoel van het project Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord is inderdaad om doorgaand autoverkeer te verminderen.

Een belangrijk doel van het deelproject Prinsestraat is om deze straat zowel ruimtelijk als functioneel een kwaliteitsverbetering te geven, zodat het voor zowel bewoners, ondernemers als bezoekers een prettigere verblijfsomgeving wordt. Met alleen eenrichtingsverkeer op de Prinsessewal en dus geen autoluwe Prinsestraat wordt de kans om de Prinsestraat te verbeteren niet aangegrepen: er zal dan nog altijd autoverkeer rijden en zullen nog altijd auto's geparkeerd staan. Hierdoor kunnen we niet de volledige mogelijkheden benutten die bijvoorbeeld ander gebruik van de parkeerplekken kan bieden; zoals beter organiseren van fietsparkeren zodat er betere en veiligere loopruimte voor voetgangers ontstaat en het toevoegen van groen in de straat wat het algehele beeld en uitstraling ten goede komt. Daarnaast heeft de gemeente ook vastgesteld beleid dat inzet op andere inrichting van de buitenruimte, wat meer inzet op lopen en fietsen, groenere inrichting van de buitenruimte die beter inspeelt op klimaatveranderingen. 4. In de Binnenstad komen allerlei functies bij elkaar wat de binnenstad ook juist aantrekkelijk maakt. Om al deze verschillende functionaliteiten op een goede manier te kunnen huisvesten is een beter en efficiënter gebruik van de schaarse openbare ruimte nodig.

Over het algemeen neemt de geparkeerde auto een groot deel van de openbare ruimte in beslag en daarom wordt, zeker in de binnenstad, de positie van de auto in het straatbeeld steeds vaker overwogen en parkeerruimte op straat ingezet voor allerlei andere inrichtingen, zoals verblijfsplekken, loopruimte, fietsparkeren en vergroenen. Deze doelstelling zijn vertaald in het gemeentelijk beleid zoals in het Binnenstadsplan 2033 en in Strategie Mobiliteitstransitie 2022-2040. De voorstellen voor de Prinsestraat dragen hieraan bij. Fietsen is toegestaan in de Molenstraat en de Oude Molstraat. Dit staat aangegeven op de onderborden (witte rechthoekige bord onder het bord voetgangerszone). De door de winkeliers geplaatste borden om af te stappen, hebben geen juridische status en zijn slechts een vriendelijk verzoek van hun kant.

Nota van beantwoording Pagina 54 van 72

De Prinsestraat kan inderdaad nog niet worden toegevoegd aan het voetgangersgebied zolang er een hoogteverschil tussen trottoir en rijloper is. Het volledig afsluiten van de Prinsestraat tussen Nobelstraat en Kerkplein staat niet in het plan en het heeft er ook nooit in gestaan. 5. Samenvattend zijn de maatregelen voor de Prinsestraat dus niet onnodig. Ze leiden niet tot verslechtering van de autobereikbaarheid van wooncomplex De Driehoekjes. De Korte Nobelstraat en Nobelstraat komen wel binnen het autoluwe gebied om daar de leefbaarheid te verbeteren. In de Prinsestraat tussen Nobelstraat en Kerkplein blijft met ontheffing autoverkeer mogelijk.

3.9 Zienswijzen 71-80 Zienswijze 71 Gezien de aard van de zienswijze is de tekst na contact met de indiener niet letterlijk opgenomen in deze nota. De tekst is gebruikt voor de beantwoording. Bedankt voor uw zienswijze met een vraag over bakfietsparkeren en uw zorg dat de laden en lossen in de Prinsestraat zo gaat plaatsvinden als in de Molenstraat. De regels over het stallen van bakfietsen veranderen niet, dus de regeling dat fietsen niet langer dan 7 dagen mogen blijven staan blijft ook bestaan. De mogelijkheden voor (bak)fietsparkeren in de Prinsestraat worden trouwens ook uitgebreid: er komen fietsparkeervakken bij. De Prinsestraat wordt verboden voor autoverkeer zonder ontheffing en er gelden venstertijden waarbinnen laden en lossen toegestaan is. Vooralsnog worden alleen verkeersborden geplaatst, en wordt het voor kwaadwillende en niet goed op borden lettende automobilisten inderdaad niet fysiek onmogelijk om de Prinsestraat in te rijden. Het aantal auto's dat de straat inrijdt gaat worden gemonitord, waarna indien nodig passende maatregelen kunnen worden genomen. Vervelend om te horen dat er geregeld over de stoep gefietst wordt. In de toekomstige situatie zal er minder doorgaand verkeer van de Prinsestraat/Piterstraat gebruik maken. Daarmee ontstaat er op de rijweg meer ruimte voor de fietser. Hopelijk gaan fietsers daar dan ook meer gebruik van maken.

Onder andere door projecten als Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord wordt meer ruimte geboden aan voetgangers en fietsers. Zoals gezegd, komt op een aantal vrijkomende parkeerplaatsen stallingsruimte voor fietsen. Daarmee wordt geprobeerd de stoep zoveel mogelijk vrij te houden van gestalde fietsen. Daarnaast wordt ingezet op Biesieklettes om fietsen zoveel mogelijk binnen te stallen. U verwacht dat er meer laad- en losverkeer vanaf de Heulstraat via de Molenstraat naar de Prinsestraat gaat rijden. Dit lijkt ons heel onwaarschijnlijk. De Molenstraat is een smalle straat. Daarbij moeten er lastige bochten worden gemaakt voor groot vrachtverkeer.

Zienswijze 72 Mede namens de werkgroep Leefbaarheid en Verkeer (L&V) van het Zeeheldenkwartier geef ik u hierbij onze zienswijze op de plannen van Prinsestraat autoluw. Omdat de beoogde veranderingen mogelijk grote gevolgen hebben voor het Zeeheldenkwartier, vraagt de werkgroep L&V expliciet aandacht voor drie onderwerpen. Namelijk voor 1. Kruispunt Elandstraat/Zoutmanstraat/Vondelstraat. Door verandering van verkeersrichting op de Prinsessewal zal het verkeer op de Hogewal richting Elandstraat allemaal op dit kruispunt terechtkomen. Deze kruising is nu al onoverzichtelijk en onveilig (zie foto). Dat wordt dus nog onveiliger. Ook zal de Vondelstraat richting Noordwal meer verkeer krijgen. Dat betekent ook meer lawaai. 2. De voetgangersoversteekplaats ter hoogte van de Da Costastraat. Met toename van verkeer in de

Nota van beantwoording Pagina 55 van 72

Elandstraat is het zaak deze voetgangersoversteekplaats echt veilig te maken, zeker voor de kinderen van de Max Velthuijsschool. Bv door stoplichten te plaatsen en het doortrekken van de zebra over het fietspad. 3. Parkeergelegenheid. In de toelichting op de plannen wordt geconstateerd dat er bij realisatie voldoende parkeerplaatsen overblijven. De werkgroep L&V Zeeheldenkwartier deelt deze conclusie niet. De genoemde 800 meter waarbinnen parkeergelegenheid gevonden moet kunnen worden valt namelijk binnen het Zeeheldenkwartier. En juist in dat deel is de laatste tijd parkeren een aanzienlijk nijpender probleem geworden. De werkgroep L&V verwacht dat bij de definitieve plannen voor het autoluw maken van de Prinsestraat rekening wordt gehouden met deze drie onderwerpen. Ervaringen met de nieuwe situaties worden gemonitord, aldus de toelichting op de plannen. De werkgroep L&V gaat er daarom vanuit dat bovenstaande punten daarbij vanzelfsprekend worden meegenomen en dat de ervaringen openbaar bekend worden gemaakt. Verschuiving van problemen is niet in het belang van de bewoners van het Zeeheldenkwartier. Bedankt voor uw zienswijze vanuit het Zeeheldenkwartier. Uw belangenorganisatie zat in de werkgroep van belangenorganisaties die bij het opstellen van het plan betrokken is geweest. 1.

Het plan voor Prinsestraat en de Prinsessewal bevat geen aanpassing van de Elandstraat en de Vondelstraat. Wij verwachten niet dat het te druk wordt op het kruispunt Elandstraat/Vondelstraat, maar het kruispunt en die straten gaan worden gemonitord op eventuele negatieve effecten van de maatregelen Prinsestraat-Prinsessewal. Als er toch een te grote druk ontstaat op de ElandstraatVondelstraat dan gaan we oplossingen onderzoeken. Om de geluidseffecten te bepalen, is opdracht gegeven aan een extern bureau om een akoestisch onderzoek uit te voeren. 2. De maatregelen Prinsestraat-Prinsessewal leiden volgens verkeersmodelberekeningen niet tot meer autoverkeer op het deel van de Elandstraat tussen Vondelstraat en Waldeck Pyrmontkade. Uw vraag is reeds beantwoord per mail door de vakafdeling op 3 november 2023 toen het project Elandstraatwest in mei 2023 tijdelijk stilgelegd was. Als het project Elandstraat-west wordt herstart, zal de oversteek ter hoogte van de Da Costastraat/Elandplein onderdeel van het totaalontwerp uitmaken. 3. Mede naar aanleiding van de informatieavond is het parkeeronderzoek aangepast. De parkeerdruk in het parkeervergunninggebied (inclusief een gedeelte van het Zeeheldenkwartier) is inderdaad hoog, maar op de gemeten momenten nooit te hoog (niet boven 90%). Er zijn daarom geen parkeermaatregelen nodig.

De gemeente kiest bij beperkte openbare ruimte eerst voor leefbaarheid en veiligheid voor voetgangers en fietsers en kiest daarna pas voor parkeren. Wij hebben u de memo over het parkeeronderzoek gemaild. De resultaten van de monitoring en de eventuele maatregelen gaan met de belangenorganisaties worden besproken die zich daarvoor hebben opgegeven.

Zienswijze 73 Beste college van burgemeester en wethouders, Als bestuur van de bewonersvereniging Hofkwartier spreken wij namens de bewoners van het Hofkwartier en dienen hierbij onze zienswijze in betreft uw project ‘autoluw maken PrinsestraatPrinsessewal’. Onze zienswijze is grotendeels al persoonlijk besproken met diverse medewerkers van de gemeente. Wij hebben reeds gesproken met:

- …., medewerker projectmanagement, expertisecentrum projecten - …., Sr. projectleider mobiliteit - Arjen Kapteijns, wethouder energietransitie, mobiliteit en grondstoffen Input vanuit de bewoners

Nota van beantwoording Pagina 56 van 72

Wij hebben onze leden gevraagd om hun input te geven voor deze zienswijze. De door ons ontvangen input was vooral gericht op enthousiasme betreft verbetering van de luchtkwaliteit en grote zorgen betreft het verdwijnen van parkeergelegenheid, overlast van verkeerd gestalde fietsen en gebrek aan handhaving op het toegankelijk houden van de voetpaden. Onze zorgen De doelstelling van het project is samen te vatten in ‘leefbaarheid’. Deze term kan men op verschillende manieren interpreteren. Een verbeterde luchtkwaliteit is uiteraard van het grootste belang. Deze moet beter en hier zijn wij het als bewoners over eens. Daar is geen twijfel over. Wij zijn er zeer content mee dat de gemeente hier nu werk van maakt. Hoe hier werk van te maken daar kun je over van mening verschillen. Wij zijn het er niet mee eens dat het noodzakelijk is om 45 parkeerplekken op te heffen. Dit is niet nodig voor het behalen van de doelstelling leefbaarheid. De Prinsestraat tot voetgangersgebied maken met beperkte venstertijden voor leveranciers zien wij als een prima oplossing voor verbetering van de luchtkwaliteit. Hier hoeft geen parkeerplek op de Prinsessewal voor te worden opgeheven. Naast onze zorgen over de parkeerplaatsen vragen wij ons ook af of de inrichting van fietsplekken op open parkeerplekken het doel leefbaarheid dienen.

Losse fietsen die omwaaien en een grote rommelige boel en gevaarlijke situaties kunnen veroorzaken. Niet nodig, de gemeente voorziet op zeer korte afstand van de Prinsestraat gratis fietsenstallingen waar nog voldoende plek is voor fietsen. Nodig de fietser uit om de straat netjes en veilig te houden. Gebruik deze plaatsen voor nog meer groen.

Het hofkwartier is voor iedereen! Onze mooie, gezellige en gevarieerde Haagse binnenstad mag geen tweede Amsterdamse grachtengordel worden. Wij willen de diversiteit in ons Hofkwartier behouden. Een wijk voor iedereen! Een wijk waar de Hagenaar, de Hagenees, jonge gezinnen, ouderen, ondernemers, expats en onze studenten er allemaal mogen en ook kunnen zijn. Een slechte bereikbaarheid en onvoldoende parkeergelegenheid jaagt de gewone burger de wijk uit en dat willen wij koste wat kost voorkomen. Voor veel bewoners is een bereikbare parkeerplek onderdeel van woongenot en tevens onderdeel van leefbaarheid. Veel bewoners moeten met de auto naar het dagelijks werk. Niet voor hun gemak, maar gewoonweg omdat het noodzakelijk is om de kost te verdienen. Bijvoorbeeld omdat men buiten de stad werkt, minder valide is, een gezin met kinderen heeft of anderszins. Graag behouden wij onze diverse populatie in de wijk. Een bereikbare parkeerplek en een rolstoel/ kinderwagen vriendelijk voetpad welke niet volledig wordt volgebouwd met verkeerd gestalde fietsen is van belang om het voor alle bewoners de wijk aantrekkelijk en leefbaar te houden. In het Hofkwartier telt iedereen mee; alle bewoners en alle ondernemers. Constructief meedenken Ons optische onderzoek op de locaties geeft een ander beeld dan de uitkomst van het parkeeronderzoek.

Wij hebben aangegeven grote twijfels te hebben bij de gepresenteerde resultaten. Als gemeente geeft u aan constructief mee te denken en ons te horen betreft onze zorgen. Ook heeft u aangegeven nogmaals in het eerder afgeronde parkeer-onderzoek te duiken, ons deze toe te zenden en nog eens alle mogelijkheden af gaan om te onderzoeken waar de verdwijnende parkeerplekken op redelijke afstand terug kunnen komen. Verschillende opties worden onderzocht zoals parkeerplaatsen tegen gereduceerd tarief in Q-park Torengarage, Q-Park City Parking Laan 7, verbreding van het parkeervergunning-gebied enzovoorts. U heeft aangegeven te verwachten de bewonersverenigingen hier in oktober verder over te kunnen informeren. Onze behoefte Zoals besproken in de persoonlijke gesprekken zien wij bij voorkeur geen verandering aan de inrichting van de Prinsessewal, maar blijven de parkeerplaatsen daar gewoon zoals het nu is en daarbij alleen voor bewoners. Dit jaagt onze auto-benodigde bewoners zo min mogelijk op extra gemeentelijke kosten. In dat geval blijft het bij de extra gemeentelijke kosten voor ontheffingen bij laden en lossen voor eigen voordeur. Kosten waar we eigenlijk ook al niet op zitten te wachten, maar goed, ook de bewoners willen meebewegen om de luchtkwaliteits-doel te kunnen behalen.

Nota van beantwoording Pagina 57 van 72

Indien er toch, tegen onze wens in tijdelijk of definitief wordt gekozen voor het verwijderen van de parkeerplekken aan de Prinsessewal, dan is de voorkeur om tegen zéér gereduceerd tarief gebruik te kunnen maken van voldoende bewoners-parkeerplaatsen in Q-park Torengarage, daar dit de dichtstbijzijnde parkeergelegenheid is voor bewoners die nu parkeren op de Prinsessewal. Met vriendelijke groet, Namens het gehele bestuur van bewonersvereniging Hofkwartier, …. Bestuursvoorzitter bewonersvereniging Hofkwartier Bijlage 1: Foto situatie volle parkeerplaatsen Prinsesewal Bijlage 2: Figuur ongewenste situatie losse fietsen op parkeerplaatsen Prinsestraat.

Bijlage 1: Foto situatie volle parkeerplaatsen Prinsessewal

Nota van beantwoording Pagina 58 van 72

Bijlage 2 Figuur ongewenste situatie losse fietsen op parkeerplaatsen Prinsestraat

Bedankt voor uw uitgebreide zienswijze namens de bewoners van het Hofkwartier. De vorige voorzitter van de bewonersorganisatie Hofkwartier zat in de werkgroep van belangenorganisaties die bij het opstellen van het plan betrokken is geweest. Fijn dat u het eens bent met de doelstelling om de leefbaarheid en luchtkwaliteit te verbeteren. We begrijpen uw zorgen over het verdwijnen van parkeerplaatsen op de Prinsessewal aan de grachtzijde. Dit is het gevolg is een gevolg van de keuze voor het autoluw maken van de Prinsestraat. Door het afsluiten van de Prinsestraat kan de Prinsessewal geen tweerichtingsverkeer houden; autoverkeer kan immers niet de Veenkade of de Noordwal op. De huidige parkeervakken langs de gracht zijn door het eenrichtingsverkeer niet meer veilig te bereiken. Het betreft een breed fietspad met tegemoetkomend fietsverkeer. Daarom komt er een groene berm. Omdraaien van parkeerplaatsen en fietspad is niet mogelijk vanwege de bomen langs de gracht. Het plan verandert niets aan het bestaande beleid over horeca en terrassen. Horeca krijgt alleen een terrasvergunning als de doorgang voor voetgangers gewaarborgd blijft. Voor hulpverleningsdiensten zoals brandweer, politie en ambulance moet de rijbaan vrij blijven van terrassen. De gemeentelijke Handhavingsorganisatie ziet hier strikt op toe.

Wanneer ondernemers zich niet aan deze eis houden, kan een dwangsom worden opgelegd. Den Haag heeft al ruime ervaring met de toepassing van fietsvakken. Toch wordt het ontwerp aangepast, mede naar aanleiding van uw opmerking. De huidige nietjes die op de hoeken bij zijstraten staan, worden verplaatst. Zij komen aan het begin en eind van ieder fietsvak. Het afwisselend toepassen van boombakken en fietsvakken geeft aan wat we willen: een groener straatbeeld en meer fietsgebruik.

Nota van beantwoording Pagina 59 van 72

De maatregelen dragen eraan bij dat het Hofkwartier voor iedereen wordt. Met de huidige inrichting gericht op autobezit, is dat niet het geval. Natuurlijk wil de gemeente geen verkeerd gestalde fietsen of terrassen op de stoepen die de doorgang belemmeren. Fietsen die buiten de vakken staan, mogen 28 dagen ongebruikt in de openbare ruimte staan. Daarna wordt er gehandhaafd. Er wordt ook gehandhaafd op basis van klachten en meldingen. In een fietsvoorziening (fietsnietje, -rek of -vak) mag een fiets maximaal 7 dagen staan tot er wordt gehandhaafd. Het plan verandert niets aan het bestaande beleid over horeca en terrassen. Horeca krijgt alleen een terrasvergunning als de doorgang voor voetgangers gewaarborgd blijft. Daarna is het een kwestie van handhaving op de naleving van terrasvergunningen. Bewoners die een parkeerplaatsen hebben, kunnen die straks -weliswaar met een ontheffingmakkelijker bereiken, omdat er geen ander autoverkeer meer is toegestaan. Bewoners maakten al niet van parkeerplaatsen in de Prinsestraat gebruik vanwege het betaald parkeren (met een maximum van 2 uur). De parkeerplaatsen op de Prinsessewal die wel door bewoners gebruikt worden, kunnen straks niet meer veilig bereikt worden vanwege het eenrichtingsverkeer en de brede fietsstrook; daarom komen die plekken te vervallen en wordt er gezocht naar compensatieplekken of een compensatieregeling.

Wij begrijpen uw zorgen over parkeren. Mede naar aanleiding van de informatieavond is het parkeeronderzoek aangepast. De parkeerdruk in het parkeervergunninggebied is inderdaad hoog, maar op de gemeten momenten nooit te hoog (niet boven 90%). Er zijn daarom geen parkeermaatregelen nodig. Wel is de gemeente in gesprek met Q-Park, over mogelijkheden om een aantal plekken in openbare parkeergarages voor bewoners beschikbaar te stellen tegen een gereduceerd tarief. De gemeente verwacht over de uitkomsten hiervan op korte termijn over in contact te treden met diverse stakeholders. De gemeente kiest bij beperkte openbare ruimte eerst voor leefbaarheid en veiligheid voor voetgangers en fietsers en kiest daarna pas voor parkeren. Wij hebben u de memo over het parkeeronderzoek gemaild.

Zienswijze 74 Aan Burgemeester en Wethouders Den Haag, Hierbij maak ik onze grote zorgen kenbaar ten aanzien van het Voorontwerp Prinsestraat en Prinsessewal, in het bijzonder de afsluiting van de Nobelstraat en Kleine Nobelstraat. BV Venduehuis der Notarissen te 's Gravenhage (Venduehuis Den Haag) is niet alleen het oudste veilinghuis van Nederland (1811) maar ook het grootste op kunst, antiek en design gespecialiseerde veilinghuis van Nederland. Er werken ruim 30 mensen bij Venduehuis Den Haag, waarmee het een van de grotere werkgevers van de binnenstad is. Venduehuis Den Haag is sinds de oprichting in 1811gevestigd op Nobelstraat 5. Later is hier Nobelstraat 3 en 3a aan toegevoegd. Op het voorplein van Nobelstraat 5 bevinden zich 8 parkeerplaatsen, onze laaden losplek bevindt zich voor Nobelstraat 3, onze garage ligt aan de Juffrouw ldastraat. Wil Den Haag Venduehuis Den Haag behouden, dan is het essentieel dat er gedurende de hele dag een vrije toegang is tot Nobelstraat 5 en 3 / tot aan de pollers bij de Oude Molstraat. Ook de garage aan de achterkant aan de Juffrouw ldastraat dient steeds toegankelijk te blijven. Vrije toegang is ook steeds ons standpunt geweest tijdens de bijeenkomsten van de winkeliersvereniging BIZ Hofkwartier. N.B. Slechts een deel van de ondernemers is voorstander van het autoluw maken van de Prinsestraat.

Een ander deel is juist volledig tegen deze plannen, die desastreus zijn voor hun en onze bedrijfsvoering.

Nota van beantwoording Pagina 60 van 72

Samengevat, het bedrijfseconomisch belang van Venduehuis Den Haag is onlosmakelijk verbonden met zeer goede bereikbaarheid gedurende de hele dag. Als Venduehuis Den Haag moeilijk of praktisch onbereikbaar wordt, is dit het einde van het veilinghuis. Hieronder gemotiveerd waarom een vrije toegang tot ons pand noodzakelijk is: Op werkdagen ontvangt Venduehuis Den Haag verspreid over de hele dag tientallen klanten die komen met inbreng voor veiling, van kostbaar Aziatisch porselein tot schilderijen, van bronzen beelden tot kunstinstallaties, van glaswerk tot zilver en juwelen en van antieke kasten en ander meubilair tot design. Deze klanten zijn voornamelijk particulieren en enkele vaste transporteurs, die voor de deur moeten kunnen komen met hun vaak kostbare voorwerpen. Voor ieder veiling zijn er kijkdagen, mede nodig voor het openbare karakter van de veilingen, die bezocht worden door potentiële kopers. Deze kijkdagen worden gedurende de hele dag bezocht, ook in de weekenden. De preview van de kijkdagen is in de avond. Tijdens kijkdagen ontvangen wij zo'n 1.000 bezoekers per veiling, waaronder veel uit het buitenland. Na afloop van een veiling moeten de geveilde lots ook afgehaald kunnen worden door de kopers. In 2023 had Venduehuis Den Haag zo'n 3.000 kopers op de Nobelstraat. Op werkdagen gebeurt het afhalen van lots gedurende de hele dag.

Spreiding van het bezoek is ook hier noodzakelijk. In samenwerking met andere (culturele) organisaties organiseert Venduehuis Den Haag regelmatig goed bezochte activiteiten, als bijvoorbeeld de lezingen van de Stichting Haegsche Tijd, boekpresentatie of taxatie workshops voor certificering Taxateurs van TMV, waarbij toegankelijkheid, ook voor minder valide bezoekers (aanwezigheid invaliden lift) gegarandeerd moet zijn. Boven de kantoren van Venduehuis Den Haag zijn 3 bewoonde appartementen, waar medewerkers met hun partners wonen, die ook met hun auto's bij het pand moeten kunnen komen. Het instellen van een tijdszone waarop Venduehuis Den Haag wel bereikbaar is, is geen werkbare oplossing. Spreiding gedurende de dag is juist nodig om kostbare/ breekbare zaken goed te kunnen bekijken en op te kunnen bergen. Hetzelfde geldt voor het afhalen van de lots, wat ook met grote aandacht en voorzichtigheid dient te gebeuren. Ook het kunnen aanvragen van een ontheffing is geen werkbare oplossing voor Venduehuis Den Haag. Een aanzienlijk deel van de klanten komt ongepland langs, voor een snelle taxatie of inbreng, om iets op te halen of anders. Het op stel en sprong moeten aanvragen van een ontheffing werkt natuurlijk niet.

Venduehuis Den Haag werkt nationaal en internationaal, pas in het centrum worden onze klanten geconfronteerd dat het veilinghuis niet (meer) bereikbaar is, met alle klantverlies van dien. Tot slot, het kostenaspect. Wie draagt de kosten van een ontheffing, als iemand even langs komt om te kijken of iets veilingwaardig is? De oplossing is gelukkig heel eenvoudig, hou de Nobelstraat en de Kleine Nobelstraat gewoon open, van de Torenstraat tot aan de pellers van de Oude Molstraat. Zo blijft èn Venduehuis Den Haag èn de tegenoverliggende woonflat met zijn garages gewoon bereikbaar. Venduehuis Den Haag, het veilinghuis dat het Meisje met de Parel van Vermeer in 1881 veilde, is toonaangevend in Nederland en daarbuiten. Het is dan ook zeker een iconische asset voor de stad, voor de regio en voor Nederland. Helaas laat het vertrek van Sotheby's en Christies's uit Nederland zien, dat de markt voor het veilen van kunst, antiek en design een lastige is. Laat nu niet juist de stad Den Haag, waar wij al ruim 200 jaar zitten, de reden zijn dat wij hier moeten stoppen!

Nota van beantwoording Pagina 61 van 72

Mede namens onze ruim 30 medewerkers, bij dezen de uitnodiging om met ons in verder gesprek te treden. Bedankt voor uw zienswijze inclusief uitnodiging voor een gesprek. Dit gesprek met rondleiding heeft plaatsgevonden op 12 december 2024. Uit de enquête onder leden van de BIZ Hofkwartier blijkt 81% dat van de ondernemers voorstander is van het autoluw maken van de Prinsestraat, 18% tegen en 1% neutraal. Daarom wordt het Hofkwartier leefbaarder en veiliger gemaakt met minder autoverkeer. Als de maatregelen na monitoring daar niet aan blijken bij te dragen en er onoplosbare neveneffecten zijn, kunnen ze worden teruggedraaid. De gemeente heeft geprobeerd om een plan te maken dat voor zo veel mogelijk bewoners, bedrijven en instellingen een verbetering betekent. Ten aanzien van uw voorstel om de Nobelstraat geen onderdeel van het gebied met een geslotenverklaring te laten zijn: dit wordt niet overgenomen, omdat het zorgt voor onduidelijke en verkeersonveilige situaties: zolang de straten in het Hofkwartier er hetzelfde uitzien (met trottoirs) is het niet realistisch om van voetgangers te vragen dat zij in de ene straat wel en de andere geen auto’s hoeven te verwachten. Wij begrijpen dat uw klanten met kostbare en vaak ook grote kunstvoorwerpen met hun auto tot bij uw pand willen komen.

Wij gaan graag met u in gesprek om te kijken of er voor uw bezoek een ontheffingenregeling mogelijk is. Voor werknemers geldt het volgende: het Venduehuis komt in aanmerking voor het aantal ontheffingen dat er parkeerplaatsen op uw terrein zijn met kentekens van al uw personeel met een auto per ontheffing. Daarnaast is laden en lossen voor uw vrachtverkeer mogelijk binnen venstertijden.

Zienswijze 75 Geachte mevrouw, mijnheer, Naar aanleiding van de inspraakbijeenkomst op 8 juli jongstleden, wil ik graag reageren op de plannen die uiteengezet zijn. In het bijzonder wil ik reageren op het autoluw maken van de Prinsestraat en de huidige problematiek in dat stuk van de wijk. Met het idee om van de Prinsessewal eenrichtingsverkeer te maken, heb ik op zich niet zoveel moeite omdat hierdoor de Prinsestraat minder belast wordt door het doorgaande verkeer. Maar het moet mijns inziens niet ten koste gaan van de ondernemers (winkeliers) die daar hun bedrijf hebben. Daar ben ik wel bezorgd om. De huidige situatie in de Prinsestraat is momenteel heel vervelend. Ik hoop dat daar met de nieuwe plannen ook rekening mee gehouden kan worden: 1. Het winkelend publiek kan zich nauwelijks voortbewegen door o.a. de terrasvorming. De tafeltjes en stoelen staan op het trottoir. 2. Fietsers plaatsen overal hun fietsen. Het geeft een zeer chaotisch (rommelig) gezicht. Kort gezegd: het is een zooitje! 3. Tot slot “HANDHAVING”. De huidige tijd laat zien dat het heel moeilijk is om te handhaven. Als dit niet mogelijk is zijn al uw plannen niet goed uitvoerbaar! Verder ben ik van mening dat bewoners in het gebied ten alle tijden hun woonhuis/werk moeten kunnen bereiken. Dit moet gelden voor elke leeftijd jong of oud en zeker meegenomen worden in de plannen.

Zelf woon en werk ik in de Juffrouw Idastraat en door de huidige regelgeving is het vaak heel lastig om op tijden die voor mij belangrijk zijn, met de auto bij het huis (atelier) te kunnen komen. Ook als ik wegens gezondheidsredenen de auto moet gebruiken, voel ik mij regelmatig gedwarsboomd. Dat is echt heel naar. Voor de mensen die in de wijk wonen (met name ook de ouderen) is het erg belangrijk dat zij bij huis bezoek kunnen (blijven) ontvangen.

Nota van beantwoording Pagina 62 van 72

Ik hoop van harte dat u hiermee iets kan. Als u meer wilt weten, dan ben ik gaarne bereid een en ander nog (mondeling) toe te lichten. Met vriendelijke groet, Bedankt voor uw zienswijze. U geeft aan bezorgd te zijn over de ondernemers. Dat hoeft niet. Tijdens de enquête onder leden van de BIZ Hofkwartier (ondernemersvereniging) was 81% van de ondernemers voorstander van het autoluw maken van de Prinsestraat, 18% tegen en 1% neutraal. Op hun nadrukkelijke verzoek is de gemeente vervolgens de planvorming gestart, samen met o.a. de voorzitter van de ondernemersorganisatie Hofkwartier. Natuurlijk wil de gemeente geen verkeerd gestalde fietsen of terrassen op de stoepen die de doorgang belemmeren. De problemen met terrassen en fietsen die de doorgang voor voetgangers belemmeren, bestaan nu ook al en er vindt handhaving plaats. Voor het plaatsen van terrassen op het trottoir hebben horecagelegenheden een vergunning nodig. In bepaalde situaties en na meerdere dwangsommen kan de gemeente het terras laten verwijderen op kosten van de ondernemer. Ten aanzien van verkeerd gestalde fietsen: met het plan om de Prinsestraat autoluw te maken, verdwijnen de parkeerplaatsen en komen er meer fietsparkeervakken. Daarmee wordt tegemoetgekomen aan de zichtbaar aanwezige vraag naar meer fietsparkeerruimte.

Zienswijze 76 Geacht college van burgemeester en wethouders, Hierbij dien ik namens 45 eigenaren van het wooncomplex De Driehoekjes onze zienswijze in met betrekking tot het Voorontwerp Prinsestraat-Prinsessewal. Wij zijn allen eigenaar van een appartement in het wooncomplex De Driehoekjes, gelegen aan de Prinsestraat, Nobelstraat en Oude Molstraat, en eigenaar van een of meerdere parkeerplaatsen in de garage van het wooncomplex. De zienswijze heeft betrekking op de beperking van de toegang tot en van de beschikbaarheid van onze parkeerplaatsen. In het voorontwerp is aangegeven dat o.a. de Prinsestraat, Kleine Nobelstraat en Nobelstraat worden gesloten voor doorgaand verkeer (met venstertijden gelijk aan het aangelegen voetgangersgebied). Ook is in het voorontwerp aangegeven dat bestemmingsverkeer met ontheffing (o.a. bewoners) nog wel gebruik mag blijven maken van de betreffende straten. De toegang tot de parkeergarage van het complex de Driehoekjes is gelegen aan de Nobelstraat, aan het einde, vóór de pollers. Dit betekent dat ons wooncomplex volgens het voorontwerp alleen nog maar met ontheffing bereikbaar is. Het complex De Driehoekjes omvat 60 appartementen en 125 parkeerplaatsen. Uit het voorontwerp blijkt niet wie in aanmerking komt voor een ontheffing.

Mochten dat alleen bewoners zijn, dan zou dat een onaanvaardbare inperking zijn van het gebruik van onze parkeerplaatsen. Deze parkeerplaatsen worden namelijk niet alleen door onszelf gebruikt, maar zijn er ook ten behoeve van onze gasten en bezoekers. Het gaat daarbij ondermeer om medewerkers van thuiszorginstellingen en mantelzorgers en ook om mindervalide gasten. Ook bedrijven die werkzaamheden verrichten voor de bewoners (onderhoud, verbouwing, schilderen etc.) maken regelmatig van deze parkeerplaatsen gebruik. Het is van belang dat wijzelf kunnen blijven bepalen wie er toegang krijgt tot onze parkeerplaatsen en dus ook tot de toegangswegen, op ieder moment van de dag en van de nacht. Bij de aankoop van onze appartementen en de bijbehorende parkeerplaatsen zijn wij ervan uitgegaan dat het altijd een goed bereikbare locatie zal blijven, en dat deze parkeerplaatsen ook hun waarde zouden behouden. Bij inperking van de toegankelijkheid en van onze zeggenschap over het gebruik van de parkeerplaatsen, voorzien wij een aanzienlijke waardedaling van ons onroerend goed. Wij verzoeken u daarom dringend om de toegang tot onze parkeergarage buiten het afsluitingsgebied te houden. Hierbij kan wellicht gedacht worden aan een oplossing zoals die gevonden is voor de toegang tot de parkeergarage in de Pieterstraat.

Nota van beantwoording Pagina 63 van 72

Tot slot willen wij opmerken dat het plan, zoals dat nu voorligt, ertoe zal leiden dat een flink aantal auto’s dat nu iedere dag in onze garage geparkeerd wordt, een parkeerplaats in de wijk zal moeten vinden. Dat zal leiden tot een grotere belasting van de beschikbare parkeerplaatsen dan waarmee in uw plan rekening is gehouden. Wij zien uit naar uw reactie en zijn natuurlijk bereid tot nader overleg. De lijst van eigenaren die deze zienswijze delen (in totaal 46) vindt u in de bijlage. Indien u daar prijs op stelt is er een fysieke lijst met handtekeningen beschikbaar. Met vriendelijke groet, Namens de bewoners van het complex De Driehoekjes, Bedankt voor uw uitgebreide zienswijze ingediend namens 45 eigenaren van de Driehoekjes. U geeft aan te willen dat bewoners en bezoekers altijd de garage in en uit kunnen rijden. Alle bewoners van het complex komen in aanmerking voor een ontheffing; deze geldt 24/7. Mantelzorgers komen voor het huidige voetgangersgebied binnenstad in principe niet in aanmerking voor een ontheffing. Het nog vast te stellen uitvoeringsbeleid ontheffingen voor de Prinsestraat en omgeving sluit daarbij aan. Mogelijk wordt bij een komende herziening van het uitvoeringsbeleid (waarbij beide beleidsstukken samengevoegd zullen worden) een manier gevonden waarbij mantelzorgers in aanmerking komen voor een ontheffing waarbij misbruik wordt voorkomen.

Mindervalide bezoekers kunnen met gebruik van een incidentele ontheffing op bezoek blijven komen. Bedrijven die werkzaamheden bij woningen of bedrijven in de Prinsestraat uitvoeren, komen in aanmerking voor een incidentele ontheffing. Mede naar aanleiding van uw zienswijze komt in de Nobelstraat onder het C12-bord (gesloten voor auto's, motoren en bromfietsen) een onderbord dat bezoek van de bewonersgarage Driehoekjes uitzondert (zodat bezoekers geen ontheffing nodig hebben). Wegrijdend autoverkeer moet op het kruispunt met de Prinsestraat verplicht linksaf en via het Kerkplein naar de Torenstraat. Hierdoor is het niet nodig om de Nobelstraat en Korte Nobelstraat net als de Pieterstraat buiten het gebied met geslotenverklaring te laten, wat goed is voor de leefbaarheid. U vermoedt dat door het plan auto's die nu in de garage staan naar parkeerruimte in de omgeving uitwijkt. Met ontheffing kunnen dezelfde auto's van de garage gebruik blijven maken. Onze verwachting is dat het aantal automobilisten dat geen ontheffing heeft willen aanvragen, verwaarloosbaar zal zijn.

Zienswijze 77 Geachte heer of mevrouw, Hierbij dien ik een zienswijze in met betrekking tot het Voorontwerp Prinsestraat-Prinsessewal. Ik ben eigenaar van ‘Bij HeM, Eten en Drinken’, een horecazaak gelegen aan de Molenstraat 21a te Den Haag. De zienswijze heeft betrekking op de onnodige afsluiting van de Prinsestraat, de verslechtering van de bereikbaarheid en de verandering van het karakter van het Hofkwartier. 1. Afsluiten Prinsestraat onnodig, vanwege omleiding verkeer Het autoluw maken van de Prinsestraat is onderdeel van een pakket maatregelen. Het doel van deze maatregelen is volgens het voorontwerp het voorkomen dat doorgaand verkeer de Prinsestraat inrijdt. Een andere maatregel die gelijktijdig wordt genomen is het verbod om vanaf de Hogewal linksaf te slaan naar de Prinsessewal. Dit betekent dat de nieuwe aanrijroute wordt: Elandstraat – Vondelstraat – Bilderdijkstraat - Noordwal – Prinsestraat. Door deze maatregel op zich wordt het al volstrekt onlogisch voor doorgaand verkeer om nog via de Prinsestraat te rijden. Immers waarom zou doorgaand verkeer nog afslaan bij de Noordwal, om via de Prinsestraat naar de Torenstraat te rijden? Dat is namelijk een omweg. Dit betekent dat met de omrijroute via de Elandstraat al wordt bereikt dat alleen bestemmingsverkeer de Prinsestraat inrijdt. Het daarnaast ook nog afsluiten van de Prinsestraat voor

Nota van beantwoording Pagina 64 van 72

verkeer zonder ontheffing is dus een onnodige maatregel. Het is daarom niet nodig deze maatregel te treffen, die beperkend is voor bewoners, ondernemers en bezoekers van het Hofkwartier. 2. Bereikbaarheid De afsluiting van de Prinsestraat heeft tot gevolg dat de gehele buurt, slechter bereikbaar wordt voor bezoekers en voor de levering van goederen en diensten. Leveranties van goederen zijn buiten de venstertijden niet meer mogelijk. In de Molenstraat is dit nu al het geval en zijn flexibele pollers aangebracht aan het begin van de straat. Straks stuiten leveranciers en bezoekers al bij de entree van de Prinsestraat op een verbodsbord. Met vaste en dagelijkse leveranciers zijn goede afspraken te maken over leveringen binnen de venstertijden. Toch loopt dit in de praktijk ook nogal eens uit, hetzelfde geldt voor de particuliere vuilophaaldienst. Niet-dagelijkse leveranciers zijn onvoldoende op de hoogte houden van de venstertijden en komen langs volgens hun eigen schema. Het komt in de huidige situatie al regelmatig voor dat leveranciers onverrichterzake weer omdraaien bij het zien van de verbodsborden. Dit lijkt nu alleen maar erger te worden. Ook diensten, zoals reparatieservice, klusbedrijven en dergelijke, zijn gebonden aan de venstertijden, terwijl de noodzaak van spoedreparaties zich gedurende de hele dag kan voordoen.

In de straten die in de huidige situatie al zijn afgesloten, zoals de Molenstraat, doen zich gedurende de venstertijden veel opstoppingen en blokkades voor als gevolg van alle busjes die tegelijkertijd de straten inrijden. Deze situatie lijkt zich nu verder uit te breiden als ook de Prinsestraat te maken krijgt met venstertijden. Ook voor bezoekers die per auto komen wordt het Hofkwartier steeds slechter bereikbaar en moeilijker vindbaar. Deze verslechtering van de bereikbaarheid is onnodig en daarom onaanvaardbaar. 3. Parkeren Met de realisering van het voorontwerp komen vele tientallen parkeerplaatsen te vervallen, niet alleen in de Prinsestraat maar ook langs de Prinsessewal. Deze parkeerplaatsen zouden niet meer nodig zijn, gelet op de huidige bezettingsgraad. De reden voor de lage bezettingsgraad zijn echter de hoge parkeertarieven. Mensen die gebonden zijn aan de auto mijden het centrum en het Hofkwartier, simpelweg vanwege de hoge parkeertarieven. Dat wil echter niet zeggen dat er geen behoefte meer is aan die parkeerplaatsen. In de huidige situatie maken de gasten van mijn horecazaak regelmatig melding van de kosten van het parkeren. Vooral als er sprake is van groepen, bijvoorbeeld een verjaardagsviering, en een deel van de gasten van buiten de stad komt en openbaar vervoer geen goed alternatief is. 4.

Vergroten voetgangersgebied Mijn horecazaak komt door de maatregelen steeds dieper in het voetgangersgebied te liggen. Dit heeft gevolgen voor de bezoekersstromen en kan daarmee ook gevolgen hebben voor de bedrijfsvoering. Natuurlijk kan niet ontkend worden dat het aanmerken van straten in het kernwinkelgebied als wandelgebied logisch is en positieve effecten heeft. Echter, de tendens om een steeds groter gebied van het centrum tot voetgangersgebied te verklaren, waarbij in sommige straten zelfs de fiets wordt geweerd, leidt tot veranderingen van het gebruik van het gebied. Mede hierdoor, maar ook door de afname van het aantal parkeerplaatsen en de hoge parkeertarieven, hebben kleine bedrijfjes en kantoortjes het Hofkwartier verlaten. In plaats van een gemengd stadsgebied, wordt het Hofkwartier steeds meer een toeristisch en uitgaansgebied (“sfeergebied”, volgens het ontwerp). Het is de vraag of hieraan een bewuste keuze ten grondslag ligt, of dat dit een onbedoeld neveneffect is. Het afsluiten van de Prinsestraat lijkt de opmaat naar een nog groter voetgangersgebied. De zinsnede in het voorontwerp dat het “nog niet mogelijk is” de Prinsestraat toe te voegen aan het voetgangersgebied, doet vermoeden dat dit dus het achterliggende doel is van de plannen. En dat is dus iets anders dan in het voorontwerp is aangegeven als doel: namelijk het weren van doorgaand autoverkeer.

Ook daarom verzoek ik u deze maatregel niet door te voeren. Mijn horecazaak bestaat al zeer lang en draait nog steeds goed. Mede door de veranderingen in het gebied zijn de drukke uren echter wel verschoven, van overdag naar borreltijd en de avonduren. De dieper in wandelgebied van het Hofkwartier gelegen straten zijn overdag buiten het weekend

Nota van beantwoording Pagina 65 van 72

onnatuurlijk stil. De drukte concentreert zich overdag op de pleinen en terrassen aan de rand van de wijk. Pas in de avonduren komt de hele buurt tot leven. De beoogde maatregelen lijken die tendens te versterken omdat delen van het Hofkwartier steeds dieper in het wandelgebied komen te liggen. Dit kan ertoe leiden dat het overdag onrendabel wordt om open te blijven, althans in bepaalde straten. Het komen en gaan van horecazaken in de Molenstraat de afgelopen jaren is wat dat betreft veelzeggend. De grote toename van terrassen in aantal en omvang in andere delen van het Hofkwartier (zoals recentelijk nog in de Nobelstraat, waar parkeerplaatsen zijn omgezet in terrassen) versterken de effecten en zorgen voor een verschuiving en concentratie van de drukte naar dat deel van de buurt. 5. Conclusie Samenvattend verzoek ik u de afsluiting van de Prinsestraat te schrappen, omdat die maatregel niet nodig is en negatieve gevolgen heeft voor de bereikbaarheid van (delen van) het Hofkwartier. Bedankt voor uw uitgebreide zienswijze. Hieronder is dezelfde nummering aangehouden. 1. Afsluiten Prinsestraat onnodig, vanwege omleiding verkeer Het hoofddoel van het project Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord is zoals u ook aangeeft om doorgaand autoverkeer te verminderen.

Een belangrijk doel van het deelproject Prinsestraat is om deze straat zowel ruimtelijk als functioneel een kwaliteitsverbetering te geven, zodat het voor zowel bewoners, ondernemers als bezoekers een prettigere verblijfsomgeving wordt. Met alleen eenrichtingsverkeer op de Prinsessewal en dus geen autoluwe Prinsestraat wordt de kans om de Prinsestraat te verbeteren niet aangegrepen: er zal dan nog altijd autoverkeer rijden en zullen nog altijd auto's geparkeerd staan. Hierdoor kunnen we niet de volledige mogelijkheden benutten die ander gebruik van de parkeerplekken kan bieden; zoals beter organiseren van fietsparkeren zodat er betere en veiligere loopruimte voor voetgangers ontstaat en het toevoegen van groen in de straat wat het algehele beeld en uitstraling ten goede komt. Daarnaast heeft de gemeente ook vastgesteld beleid dat inzet op andere inrichting van de buitenruimte, wat meer inzet op lopen en fietsen, groenere inrichting van de buitenruimte die beter inspeelt op klimaatveranderingen. 2. Bereikbaarheid Autoverkeer dat de Prinsestraat als doorgaande route gebruikt, zorgt al jaren voor overlast. De ondernemers van het Hofkwartier hebben de gemeente gevraagd om daar wat aan te doen. Samen met bewonersorganisaties is daarom het plan ontwikkeld om de Prinsestraat autoluw te maken. Bezoekers kunnen parkeren in de openbare parkeergarages in de omgeving.

Bevoorrading kan gebruik maken van de venstertijden. Het is gebruikelijk dat ondernemers hun leveranciers over de tijden informeren. Voor de vuilophaaldiensten zijn ontheffingen mogelijk. Ook reparatieservices, klusbedrijven etc. kunnen incidentele ontheffingen aanvragen, zodat zij ook buiten de venstertijden kunnen inrijden. Omdat de straten autoluw zullen zijn, is er veel minder autoverkeer dan momenteel. De kans op opstoppingen is dan ook klein. Daarnaast wordt specifiek voor deze venstertijden gekozen omdat het dan rustig is met ander verkeer zoals voetgangers en fietsers. 3. Parkeren Ten aanzien van parkeren hebben wij de redenering blijkbaar niet duidelijk genoeg uitgelegd. De gemeente haalt geen parkeerplaatsen weg omdat dat vanwege de parkeerdruk zou kunnen. De parkeerplaatsen in de Prinsestraat komen te vervallen omdat er alleen laad- en losplekken nodig zijn (laden en lossen is geen parkeren). De parkeerplaatsen op de Prinsessewal zijn straks niet meer veilig te bereiken: auto's zouden een 4,0 meter breed fietspad moeten oversteken en tegen de rijrichting in moeten gaan parkeren; op enigszins vergelijkbare (maar minder gevaarlijke locaties) heeft de gemeente het parkeren daarom ook al verwijderd. De parkeertarieven in Den Haag zijn lager dan Amsterdam en Utrecht, maar hoger dan in Rotterdam. 4.

Vergroten voetgangersgebied Wij beseffen ons dat het niet mogelijk is om alle ondernemers positief te krijgen. Tijdens de enquête onder leden van de BIZ Hofkwartier was 81% van de ondernemers voorstander van het autoluw maken van de Prinsestraat, 18% tegen en 1% neutraal. Op hun verzoek is de gemeente vervolgens de planvorming gestart, samen met o.a. de voorzitter van de ondernemersorganisatie Hofkwartier.

Nota van beantwoording Pagina 66 van 72

In de Binnenstad komen allerlei functies bij elkaar wat de binnenstad ook juist aantrekkelijk maakt. Om al deze verschillende functionaliteiten op een goede manier te kunnen huisvesten is een beter en efficiënter gebruik van de schaarse openbare ruimte nodig. Over het algemeen neemt de geparkeerde auto een groot deel van de openbare ruimte in beslag en daarom wordt, zeker in de binnenstad, de positie van de auto in het straatbeeld steeds vaker overwogen en parkeerruimte op straat ingezet voor allerlei andere inrichtingen, zoals verblijfsplekken, loopruimte, fietsparkeren en vergroenen. Deze doelstelling zijn vertaald in het gemeentelijk beleid zoals in het Binnenstadsplan 2033 en in Strategie Mobiliteitstransitie 2022-2040. De voorstellen voor de Prinsestraat geven hier uitwerking aan. Het effect van het instellen van een geslotenverklaring (C12-borden) is gelijk aan het instellen van een voetgangersgebied (G07-borden). De gemeente had het logischer gevonden om rondom de Prinsestraat dezelfde verkeersborden te plaatsen als de rest van de binnenstad, zodat minder borden nodig zijn en voor de begrijpelijkheid voor verkeersdeelnemers. De Prinsestraat kan inderdaad nog niet worden toegevoegd aan het voetgangersgebied zolang er een hoogteverschil tussen trottoir en rijloper is. 5.

Conclusie Hiermee is hopelijk voor u duidelijk waarom gekozen is voor de maatregelen voor de Prinsestraat.

Zienswijze 78 Graag maak ik van de gelegenheid gebruik om mijn zienswijze in te dienen voor het ontwerp Prinsestraat-Prinsessewal. Het is de bedoeling om de Prinsestraat autoluw te maken en parkeerplekken in de Prinsestraat te verwijderen. Mijn bezwaar richt zich tegen het plan waarin bewoners van het Hofkwartier ook de Prinsestraat niet meer mogen inrijden zonder ontheffing en dat deze ontheffing alleen voor venstertijden zou moeten gelden. Als bewoner komt het niet vaak voor dat we met de auto de Prinsestraat moeten inrijden, maar als dat gebeurt, is er vaak een goede reden of noodzaak. Bijvoorbeeld ziekenvervoer, of mensen die slecht ter been zijn, inladen voor vakantie, of aan- of afvoer van grote spullen. Dit komt gemiddeld 5 tot 10 keer per jaar voor en is niet aan tijden gebonden, vooral niet wanneer het gaat om het vervoer van iemand naar het ziekenhuis bijvoorbeeld. Het komt zo weinig voor dat het voor de hand ligt om bewoners permanent toe te staan om de Prinsestraat het Hofkwartiergebied in te rijden. Daarnaast is het ontheffingensysteem überhaupt overbodig. Het verlenen en controleren van ontheffingen geeft alleen maar onnodige administratieve lasten en handhavingskosten.

Sowieso zal met het verleggen van de rijrichting van de Prinsessewal en het opheffen van de parkeerplekken in de Prinsestraat geen reden meer zijn voor ander verkeer dan echt bestemmingsverkeer de Prinsestraat in te rijden. Bezorgers, artsen, loodgieters etc. moeten ook hun klanten in het Hofkwartier kunnen bereiken. Daarom zou het logisch zijn om ook niet met een ontheffingensysteem te werken, maar gewoon te volstaan met een bord ‘alleen voor bestemmingsverkeer’. Dit geeft voldoende mogelijkheden om te handhaven. In de praktijk zullen de overtreders vooral de klanten van Cremers zijn; daar zou ook de handhaving speciaal op kunnen worden gericht in plaats van het hele Hofkwartier hier de dupe van te laten worden. Daarnaast is het parkeeronderzoek verkeerd uitgevoerd. Momenteel is de parkeerdruk in het centrum al heel hoog. Met name in de wintermaanden en ’s avonds zijn er nauwelijks parkeerplekken te vinden in de omgeving van de Torenstraat of Kortenbos. Er zijn in de afgelopen vijftien jaar gaandeweg veel parkeerplekken verminderd, terwijl er meer bewoners en auto’s bij zijn gekomen. Nu al is het vaak lastig om een parkeerplek te vinden; twintig minuten in de buurt rondrijden om ergens in Kortenbos een plek te vinden is geen uitzondering. Het schrappen van een aanzienlijk aantal parkeerplekken verhoogt de druk nog verder.

Daardoor ontstaan extra en onnodige verkeersbewegingen, van auto’s die rondjes rijden om een parkeerplek te vinden en ontstaat meer luchtvervuiling, geluidsoverlast en risico op ongevallen. De wijze waarop de parkeerdruk is gemeten, door te kijken naar de parkeerplekken op 800 meter van de Prinsestraat, miskent de bestaande parkeerdruk in het centrum. Het parkeeronderzoek zou moeten worden overgedaan, specifiek in de maanden november en december ’s avonds; de drukste periode. Dan zal blijken dat de parkeerdruk meer dan 100 procent is, door volle plekken en veel rondrijdende auto’s op zoek naar een parkeerplek.

Nota van beantwoording Pagina 67 van 72

Bedankt voor uw uitgebreide zienswijze met ander andere zorgen over ontheffingen en de parkeerdruk. Bewoners van de Prinsestraat hebben inderdaad een ontheffing nodig om de straat in te kunnen rijden. Bewoners met eigen parkeerplaats binnen het gebied en een ontheffing kunnen 24/7 in het gebied rijden, dus niet alleen voor venstertijden. Dat geldt wel voor bewoners zonder eigen parkeerplek: zij mogen met een permanente ontheffing alleen tijdens bepaalde tijden in het gebied rijden: maandag t/m woensdag en vrijdag t/m zondag van 18.00 tot 20.00 uur en op donderdag van 21.00 tot 22.00 uur. Met het instellen van het voetgangersgebied binnenstad is voor dit beleid gekozen, zodat voetgangers (winkelpubliek) zo min mogelijk te maken krijgen met autoverkeer. Bewoners zonder een eigen parkeerplek, kunnen ook een incidentele ontheffing aanvragen (ook voor inladen voor vakantie); dan zijn ze niet aan die tijden gebonden. Dit is omdat voetgangers (zoals winkelend publiek) binnen een autoluw gebied geen auto's meer verwachten. De gemeente beseft dat er bij onvoorziene omstandigheden, zoals vervoer naar het ziekenhuis, geen tijd is om een ontheffing aan te vragen. Bezoekers die slecht ter been zijn, kunnen met gebruik van een incidentele ontheffing op bezoek blijven komen. Het hoofddoel van het project Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord is om doorgaand autoverkeer te verminderen.

Een belangrijk doel van het deelproject Prinsestraat is om deze straat zowel ruimtelijk als functioneel een kwaliteitsverbetering te geven, zodat het voor zowel bewoners, ondernemers als bezoekers een prettigere verblijfsomgeving wordt. Met alleen eenrichtingsverkeer op de Prinsessewal en dus geen autoluwe Prinsestraat wordt de kans om de Prinsestraat te verbeteren niet aangegrepen: er zal dan nog altijd autoverkeer rijden en zullen nog altijd auto's geparkeerd staan. Hierdoor kunnen we niet de volledige mogelijkheden benutten die bijvoorbeeld ander gebruik van de parkeerplekken kan bieden; zoals beter organiseren van fietsparkeren zodat er betere en veiligere loopruimte voor voetgangers ontstaat en het toevoegen van groen in de straat wat het algehele beeld en uitstraling ten goede komt. Daarnaast heeft de gemeente ook vastgesteld beleid dat inzet op andere inrichting van de buitenruimte, wat meer inzet op lopen en fietsen, groenere inrichting van de buitenruimte die beter inspeelt op klimaatveranderingen. Op een verkeersbord 'alleen bestemmingsverkeer' is niet te handhaven en wordt daarom niet toegepast: de politie gaat niet achter een auto aan om te kijken of die gaat stoppen in de straat. Wij begrijpen uw zorgen over parkeren. Mede naar aanleiding van de informatieavond is het parkeeronderzoek aangepast.

De parkeerdruk in het parkeervergunninggebied is inderdaad hoog, maar op de gemeten momenten nooit te hoog (niet boven 90%). Er zijn daarom geen parkeermaatregelen nodig. Wij hebben u de memo over het parkeeronderzoek gemaild.

Zienswijze 79 Geachte heer Kapteijns Met klem zou ik u willen verzoeken, mede namens het overgrote deel van de Molenstraat ondernemers, om uw plannen van het verminderen van parkeervakken op de Prinsessewal te stoppen. Plekken voor laden/lossen en taxi's worden nooit gebruikt dus daar kunnen gewone parkeerplekken komen. Ik lees dat de gemeente de mouwen op wil stropen voor de ondernemers. "We moeten ondernemers laten ondernemen door de zorgen die je als gemeente oplegt weg te halen", aldus wethouder Nur Icar. Dit staat echter haaks op uw plannen van de Prinsessewal!! Wij moeten regelmatig spullen naar onze winkels brengen, vervolgens een parkeerplek zoeken en dan teruglopen naar de winkel om deze te openen. Het Zeeheldenkwartier is overvol. Binnen 800 m zijn er nu al amper parkeerplekken te vinden.

Nota van beantwoording Pagina 68 van 72

En dan hebben we het nog niet eens over de bewoners die ook hun auto willen parkeren. U moet ook realistisch blijven. Er zijn nu eenmaal bewoners en ondernemers in het centrum die een auto hebben. De gemeente wil de stad aantrekkelijk maken voor toeristen. Die komen dagelijks in grote getale naar het Hofkwartier. Wij doen allen ons best, jaag dan alstublieft niet de ondernemers het Hofkwartier uit maar koester ze! Met vriendelijke groeten, Bedankt voor uw zienswijze mede namens ondernemers uit de Molenstraat. De grote meerderheid van de ondernemers van het Hofkwartier inclusief de Molenstraat heeft na een enquête door de BIZ aan de gemeente gevraagd om de Prinsestraat autoluw te maken. Om het plan is gevraagd om het ondernemen betere kansen te geven door het een prettigere straat van te maken zonder sluipverkeer. De gemeente heeft het plan uitgewerkt samen met vijf bewoners- en ondernemersorganisaties. Het plan voorziet erin om eindelijk de problemen die met name ondernemers ervaren te stoppen. Het sluipverkeer geeft al jaren te veel overlast. Wij begrijpen uw zorg over parkeren. Mede naar aanleiding van de informatieavond is het parkeeronderzoek aangepast. De parkeerdruk in het parkeervergunninggebied is inderdaad hoog, maar op de gemeten momenten nooit te hoog (niet boven 90%). Er zijn daarom geen parkeermaatregelen nodig.