RIS321310 Bijlage 1. Nota van Beantwoording Prinsestraat

Kortom het autoluw maken van de Prinsestraat best ok, maar de maatregelen schieten door en in plaats van dat de mensen hier gelukkiger van worden, worden ze er slechter van qua bereikbaarheid, tijdverspilling vanwege omrijden en een plezierige woonomgeving. Bedankt voor uw uitgebreide zienswijze. U heeft vooral vragen. Afhankelijk van de antwoorden, bent u voor of tegen de maatregelen. De Prinsestraat autoluw maken en tegelijk per auto voor iedereen bereikbaar houden, kan niet allebei. Gekozen is voor het eerste. Bewoners, ondernemers etc. komen natuurlijk in aanmerking voor een ontheffing. Bezoekers met lichamelijke problemen kunnen met gebruik van een incidentele ontheffing op bezoek blijven komen. T.a.v. uw opmerking dat het plan niet ten koste gaan van mensen en ondernemers in dit gebied: Het plan is gemaakt op initiatief van ondernemers Hofkwartier en in nauw overleg met ondernemersen bewonersorganisaties van diverse wijken. Ondernemers menen dat dit plan nodig is om te kunnen blijven ondernemen. Het is ook bedoeld ter verbetering van de leefbaarheid voor bewoners. Het plan is in vele sessies ontwikkeld samen met bewoners- en ondernemersorganisaties uit het Hofkwartier en omliggende wijken. Daarna hebben over het schetsontwerp en het voorontwerp informatieavonden plaatsgevonden voor alle bewoners en ondernemers.

Bovendien betreft het sobere maatregelen die gemonitord worden en indien nodig aan te passen of zelfs terug te draaien zijn. Deze werkwijze is op verzoek van de belangenorganisaties. Kortom: er is actief geluisterd. Als de autoluwe Prinsestraat bijdraagt aan de projectdoelen en de eventuele negatieve effecten oplosbaar zijn, kan de straat heringericht worden tot voetgangersgebied. Door het verdwijnen van parkeerplaatsen in de Prinsestraat gaan bezoekers van bewoners mogelijk vooral parkeren in de garages. Door het plan vermindert doorgaand autoverkeer en daarmee verbetert o.a. de luchtkwaliteit. Het project Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord beoogt autoverkeer van en naar Segbroek, Loosduinen etc. namelijk via een snellere route over de Teldersweg en Johan de Wittlaan te laten rijden (of via Lozerlaan) i.p.v. Mauritskade, Javastraat of Burg. Patijnlaan (Het is daarbij natuurlijk niet de bedoeling dat autoverkeer van of naar Centrum-Noord via de Teldersweg en Johan de Wittlaan gaat rijden). Door het autoluwe karakter van de Prinsestraat (en deel van de Pieterstraat) rijdt er straks vrijwel geen autoverkeer door de Pieterstraat. Ook mag het autoverkeer dat vanaf de Torenstraat de Pieterstraat inrijdt niet doorrijden naar de Prinsestraat. Het is dus in de praktijk enkel bestemmingsverkeer dat de Pieterstraat inrijdt.

Tweerichtingsverkeer over een korte afstand met weinig verkeer is de beste variant gebleken: autoverkeer dat naar een garage in de Pieterstraat moet, hoeft hierdoor niet door het autoluwe gebied.

Nota van beantwoording Pagina 35 van 72

Fietsen, waaronder fatbikes, mogen momenteel het voetgangersgebied (Oude Molstraat, Molenstraat, Papestraat etc.) inrijden. Snorfietsen/scooters zijn niet toegestaan. Er zijn bewuste keuzes gemaakt over waar en waar niet fietsers mogen rijden. De Prinsestraat is straks een autoluwe straat en geen voetgangersgebied. Hier mogen fietsers en snorfietsers dan ook nog steeds gebruik van maken, maar auto's, motoren en bromfietsers zonder ontheffing niet meer. Uw punt wordt meegenomen als er nieuw beleid over fietsen in de binnenstad komt. Voor de volautomatische autoberging Veenkade blijft Q-Park de abonnementen beheren. Mensen met een abonnement hebben toegang. Beide toegangshokjes (Veenkade en Noordwal) blijven gewoon per auto bereikbaar. De borden met geslotenverklaring voor auto's, motoren en bromfietsen (met onderborden) komen aan het begin van de Prinsestraat, in de Pieterstraat voorbij de DKDB-garage, voorbij het kruispunt Kleine Nobelstraat met Nobelstraat en aan het begin van het Kerkplein (vanaf Torenstraat). Daar waar het gebied autoluw is, is een ontheffing vereist om in te mogen rijden. Bezoekers van de Torengarage komen daar via de Torenstraat. De Torenstraat blijft op meerdere manieren toegankelijk, o.a. via Elandstraat en Vondelstraat. Dit huidige plan voorziet niet in aanpassing van de stoepen in de Prinsestraat. Het autoluw maken gebeurt met eenvoudige maatregelen.

Afhankelijk van de uitkomst van de monitoring kan een herinrichting (met aanpassing van stoepen) volgen. Wij zetten geen plantenbakken op de stoepen, maar op de parkeervakken. Parkeervakken zijn namelijk niet toegestaan binnen een autoluw gebied. Ook geeft u aan tegen een ander deelproject te zijn waar nog geen plan voor is en dat niet tot het plan Prinsestraat-Prinsessewal behoort. Voor de Mauritskade-Scheveningseveer (tussen Parkstraat en Noordeinde) is de belangenorganisaties van Centrum-Noord aan de gemeente gevraagd om een proef van een half jaar te houden met eenrichtingsverkeer richting Hogewal-Piet Heinplein en een fietspad richting Dr. Kuyperstraat. De rijstrook de andere kant op wordt voor fietsverkeer en is bedoeld om doorgaand autoverkeer door Centrum-Noord richting Koningskade te verminderen. Dat is dus de andere richting op dan op de Prinsessewal. Na een half jaar wordt de proefopstelling weer weggehaald. Deze proef is niet bedacht om een model sluitend te krijgen. Op de informatiebijeenkomst is gezegd dat er op alle drie straten (Burg. Patijnlaan, Javastraat en Mauritskade) door Centrum-Noord maatregelen nodig zijn om verschuiving van de ene naar de andere straat te voorkomen. De logische verwachting is dat eenrichtingsverkeer ervoor zorgt dat er geen autoverkeer meer de andere kant oprijdt, waardoor het rustiger wordt en de luchtvervuiling afneemt.

Het idee is dat de maatregelen op de Prinsessewal en de Scheveningseveer-Mauritskade samen het doorgaand autoverkeer op de route MauritskadeElandstraat door Centrum-Noord aanzienlijk verminderen. Met de planvoorbereiding om te onderzoeken of de voorgestelde proef haalbaar is, is recent gestart, maar er is nog niet bekend wanneer de eerste inspraakbijeenkomst plaatsvindt. De gemeente Den Haag krijgt geen subsidie voor het deelproject Prinsestraat-Prinsessewal of andere deelprojecten van Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord. Met het bovenstaande is hopelijk uitgelegd dat de maatregelen voor de Prinsestraat en de Prinsessewal in combinatie met andere maatregelen in Centrum-Noord ervoor moeten zorgen dat autoverkeer dat nu door het centrum rijdt naar Segbroek of verder via de snellere route over de Teldersweg wil laten rijden. Dat zorgt voor een betere leefbaarheid en een prettiger woonomgeving. Als de maatregelen niet zoals verwacht blijken te werken, kunnen we ze aanpassen of terugdraaien.

Zienswijze 34 Waargaan de parkeerplaatsen naartoe? Het is nu al lastig om een plek te vinden. Bij werkzaamheden/lossen/calamiteit in Elandstraat kan bijna niemand thuis komen. Aanpassing Hogewal is onlogisch. Hierdoor kan je niet normaal rechtdoor rijden. Na testfestfase is er geen weg meer terug

Nota van beantwoording Pagina 36 van 72

aangeziein het asfalt al aangepast wordt. Wie en hoe gaat de groenstrook onderhouden verder? Er is geen rekening gehouden met vrachtverkeer. Vrachtverkeer gebruikt deze route om de stad uit en in te komen. Los eerst de gevaarlijke kruispunten op voordat gekke intiatieven uitgevoerd moeten worden. Dit lokt meer verkeersongevallen uit! Bedankt voor uw zienswijze. Wij begrijpen dat u zorgen heeft over onder andere parkeren, de route Elandstraat en de aanpassing Hogewal en de ‘terugdraaibaarheid’ van de maatregelen. Voor het maken van nieuwe parkeerplaatsen is nergens ruimte. Mede naar aanleiding van de informatieavond is het parkeeronderzoek aangepast. De parkeerdruk in het parkeervergunninggebied is inderdaad hoog, maar op de gemeten momenten nooit te hoog (niet boven 90%). Er zijn daarom geen parkeermaatregelen nodig. De gemeente kiest bij beperkte openbare ruimte eerst voor leefbaarheid en veiligheid voor voetgangers en fietsers en kiest daarna pas voor parkeren. Het plan voor Prinsestraat en de Prinsessewal bevat geen aanpassing van de Elandstraat en de Vondelstraat. Wel wordt gemonitord op eventuele negatieve effecten van de maatregelen PrinsestraatPrinsessewal. Ook worden gekeken wat autoverkeer gaat doen als de Elandstraat geblokkeerd is. Indien nodig dan gaan we oplossingen onderzoeken.

De aanpassing Hogewal verandert niets aan de slinger die autoverkeer nu ook al maakt om van Hogewal de Elandstraat in te rijden. Deze huidige slinger wordt door automobilisten niet moeilijk gevonden. De groenstrook voor de Koninklijke Stallen gaat worden onderhouden door de gemeente. Daarvoor is beheergeld geregeld. De maatregelen in de Prinsestraat en op de Prinsessewal zijn eenvoudig terug te draaien als dat na monitoring nodig blijkt, omdat de banden blijven liggen (asfaltdeel even breed blijft) en de fundering niet hoeft te worden aangepast. De aanpassing op de Hogewal is ingrijpender, maar mocht linksaf naar de Prinsessewal weer mogelijk gemaakt moeten worden, kan van de rechtdoorstrook een gecombineerde rechtdoor+linksafstrook worden gemaakt. Vrachtverkeer naar de Prinsestraat kan via Elandstraat en Vondelstraat gaan aanrijden. De bocht op het kruispunt Elandstraat/Vondelstraat is speciaal aangepast op lange vrachtwagens (met oplegger). De route de ander kant op (vanuit de Prinsestraat naar de Mauritskade) verandert niet. Dit alles na afstemming met ondernemers van de BIZ Hofkwartier en Binnenstad in Bedrijf (BiB). Doordat het kruispunt Prinsessewal/Hogewal wordt versimpeld, is de verwachting dat het verkeersveiliger wordt. Ook het kruispunt Prinsessewal/Noordwal/Prinsestraat wordt rustiger en veiliger.

Zienswijze 35 Waar zijn de parkeerplaatsen gebleven? (-50 plaatsen) Waar gaan deze auto's naartoe? Waarom de bestaande situatie niet handhaven op zijn minst tot de Pieterstraat? Hogewal aanpassing groenstrook is onlogisch. Hierdoor kom je een gekke bocht je rechtdoor wilt. Waar gaan de bestaande parkeeraatsen uit de Pieterstraat naartoe? Er wordt gesproken over een testfase maar asfalt wordt al aangepast. Bij calimiteit/werkzaamheden kan niemand meer thuis komen! Groenstroken worden op dit moment niet bijgehouden wie gaat dit doen? Mensen rijden dalijk tegen het verkeer in dit is vragen om meer overtredingen/ongelukken. Bedankt voor uw zienswijze. Wij begrijpen uw zorgen over parkeren. Voor het maken van nieuwe parkeerplaatsen is nergens ruimte. Mede naar aanleiding van de informatieavond is het parkeeronderzoek aangepast. De parkeerdruk in het parkeervergunninggebied is inderdaad hoog, maar op de gemeten momenten nooit te hoog (niet boven 90%). Er zijn daarom geen parkeermaatregelen nodig. De gemeente kiest bij

Nota van beantwoording Pagina 37 van 72

beperkte openbare ruimte eerst voor leefbaarheid en veiligheid voor voetgangers en fietsers en kiest daarna pas voor parkeren. Ten aanzien van uw voorstel: het plan voorziet erin om eindelijk het sluipverkeer door de Prinsestraat en Pieterstraat te stoppen. Dat geeft al jaren te veel overlast. De bestaande situatie handhaven tot aan de Pieterstraat lost het probleem niet op. De aanpassing op de Hogewal verandert niets aan de slinger die autoverkeer nu ook al maakt om van Hogewal de Elandstraat in te rijden. De huidige slinger rechtdoor naar de Elandstraat wordt door automobilisten niet moeilijk gevonden. De maatregelen in de Prinsestraat en op de Prinsessewal zijn eenvoudig terug te draaien als dat na monitoring nodig blijkt. De aanpassing op de Hogewal is ingrijpender, maar mocht linksaf naar de Prinsessewal weer mogelijk gemaakt moeten worden, kan van de rechtdoorstrook een gecombineerde rechtdoor+linksafstrook worden gemaakt. Het plan voor Prinsestraat en de Prinsessewal bevat geen aanpassing van de Elandstraat en de Vondelstraat. Wel wordt gemonitord op eventuele negatieve effecten van de maatregelen PrinsestraatPrinsessewal. Ook worden gekeken wat verkeer gaat doen als de Elandstraat geblokkeerd is. Indien nodig dan gaan we oplossingen onderzoeken. Groenstroken worden momenteel bijgehouden door de gemeente. Dat gaat ook gelden voor het groen dat erbij komt.

Daarvoor is beheergeld geregeld.

Zienswijze 36 Bij autovrij zijn er geen borden dit lijd tot recht van de sterkte. Dit gaat ook gebeuren. In prinsestrata is niet wenselijk. De maatregel van Prinsessewal is voldoende. Bedankt voor uw zienswijze. Er wordt bebording geplaatst rondom de Prinsestraat die een verbod aangeeft voor auto's om in te rijden (uitgezonderd ontheffinghouders en laden en lossen binnen venstertijden). Het wordt niet ingericht volgens het principe van shared space (waarbij er geen verkeersborden meer zijn). Er is nog steeds onderscheid tussen rijweg en voetpad. Het autoverkeer wordt ondergeschikt aan voetgangers en fietsers. De doelstelling is om de Prinsestraat zowel ruimtelijk als functioneel een kwaliteitsverbetering te geven, zodat het voor zowel bewoners, ondernemers als bezoekers een prettigere verblijfsomgeving wordt. Met alleen eenrichtingsverkeer op de Prinsessewal en dus geen autoluwe Prinsestraat wordt de kans om de Prinsestraat te verbeteren niet aangegrepen: er zal dan nog altijd autoverkeer rijden en zullen nog altijd auto's geparkeerd staan. Hierdoor kunnen we niet de volledige mogelijkheden benutten die bijvoorbeeld ander gebruik van de parkeerplekken kan bieden; zoals beter organiseren van fietsparkeren zodat er betere en veiligere loopruimte voor voetgangers ontstaat en het toevoegen van groen in de straat wat het algehele beeld en uitstraling ten goede komt.

Daarnaast heeft de gemeente ook vastgesteld beleid dat inzet op andere inrichting van de buitenruimte, wat meer inzet op lopen en fietsen, groenere inrichting van de buitenruimte die beter inspeelt op klimaatveranderingen.

Zienswijze 37 Autoluw maken is positief. Stel mijn vraagtekens bij meer verkeer - Torentstraat -Kleine Nobelstraat Bedankt voor uw zienswijze.

Nota van beantwoording Pagina 38 van 72

In noordelijke richting is de verwachting dat het rustiger wordt op de Torenstraat met deze maatregelen, in zuidelijke richting wordt het inderdaad iets drukker. Voor de Kleine Nobelstraat wordt ook een afname verwacht.

Zienswijze 38 Meer Groen! Hoe sneller autoluw, hoe beter! Super plan. Blij dat het veiliger wordt. :-) Bedankt voor uw zienswijze. In de Prinsestraat komen struiken en kleine bomen met onderbegroeiing in boombakken. Op de Prinsessewal en Hogewal komen groene bermen. De bestaande bomen blijven staan. De verwachting is dat inderdaad de Prinsestraat en Prinsessewal veiliger worden door de maatregelen.

Zienswijze 39 vraag/opmerking: Zorgen over de toenemende drukte/verkeer in de torenstraat n.a.v. de afsluiting. Hoe worden deze risico's beperkt? Met name het deel tussen Florencia en Albert Heijn: vrachtverkeer en auto's die van Torenstraat linksaf de Kleine Nobelstraat inslaan, veel parkeervakken in de Kleine Nobelstraat, geheel wordt onoverzichtelijk. - Pleidoor voor zgn Grasbetontegels ivm hittebestrijding daar waar parkeervakken worden gecreeerd. - Vraag: Komen bewoners Hof ter Hage en Driehoekjes in aanmerking voor ontheffing ivm parkeerunit in het pand. - Kleine Nobelstraat wordt drukker ivm toegang bovenstaande gragages (in het pand), - Het is in de lijn der verwachting dat mensen meer over gaan op deelauto. Hoe is in dit plan daarmee rekening gehouden/locaties? Bedankt voor uw zienswijze met zorgen over de Torenstraat en de Kleine Nobelstraat, aandacht voor hittebestrijding en vragen over ontheffingen en deelauto’s. Op basis van de berekeningen met het verkeersmodel is de verwachting dat de Torenstraat in de richting naar de Bilderdijkstraat een stuk rustiger wordt. Voor de richting naar de Jan Hendrikstraat wordt daarentegen een kleine toename van autoverkeer verwacht. Per saldo wordt de Torenstraat rustiger.

Met de nieuwe inrichting van eind juni 2024 is de Kleine Nobelstraat overzichtelijk gemaakt: er zijn maar twee parkeerplaatsen in de Kleine Nobelstraat, beide zijn voor elektrische voertuigen. De overige plekken in de straat zijn voor laden en lossen. Met het plan Prinsestraat-Prinsessewal worden geen nieuwe parkeerplaatsen gemaakt. Wel wordt van diverse parkeerplaatsen een groene berm gemaakt, wat helpt om hittestress te verminderen. Grasbetontegels worden overigens niet toegepast in de binnenstad, wel buiten het centrum. Alle bewoners met een eigen parkeerplaats in het gebied (zoals Driehoekjes) komen in aanmerking voor een ontheffing voor het inrijden van het gebied. De garage van het Hof ter Hage ligt buiten het gebied, dus daarvoor is geen ontheffing nodig. Omdat doorgaand autoverkeer geweerd wordt, wordt verwacht dat het aantal autoritten binnen het gebied flink afneemt. De capaciteit van de garages is beperkt. Wij verwachten daarom zeker geen grote toename van autoritten van en naar de garage. Het is praktisch niet mogelijk om mensen met deelauto-abonnement voor een permante ontheffing in aanmerking te laten komen (ondanks dat gemeente deelmobiliteit stimuleert), omdat er geen vast kenteken is. Incidentele ontheffingen zijn wel mogelijk. Daarnaast kan in de Prinsestraat gereden worden tijdens venstertijden.

Nota van beantwoording Pagina 39 van 72

Zienswijze 40 Onnodige Herinrichting – 1. Te weinig parkeerplaatsen Toussaintkade ED 2. Vanuit Prinsessewal kan je straks niet meer linksaf naar de Toussaintkade te gaan. (Niet logisch/heel onhandig). 3. Mogelijkheid om 2-richtingsverkeer weer te maken Noordwal (zoals vroeger). Hiermee voorkom je sluitverkeer door de prinsestraat via Pieterstraat en is de verkeersdruk lager. 4. Geen mogelijkeheid voor de PostNL-chauffeur om van Toussaintkade naar Prinsestraat te gaan. 5. Geen bankjes langs gracht prinsessewal/toussaintkade ivm hangmensen. (De nummering is door de gemeente aangebracht.) Bedankt voor uw zienswijze met 6 punten. 1.

Het plan voorziet erin om eindelijk het sluipverkeer door de Prinsestraat en Pieterstraat te stoppen. Dat geeft al jaren te veel overlast. Het project levert verder een bijdrage aan de verbetering van de leefbaarheid en kwaliteit in Centrum-Noord.

2.

Wij begrijpen uw zorgen over parkeren. Voor het maken van nieuwe parkeerplaatsen is nergens ruimte. Mede naar aanleiding van de informatieavond is het parkeeronderzoek aangepast. De parkeerdruk in het parkeervergunninggebied is inderdaad hoog, maar op de gemeten momenten nooit te hoog (niet boven 90%). Er zijn daarom geen parkeermaatregelen nodig. De gemeente kiest bij beperkte openbare ruimte eerst voor leefbaarheid en veiligheid voor voetgangers en fietsers en kiest daarna pas voor parkeren.

3.

Vanaf de Prinsessewal is het straks inderdaad niet meer mogelijk om linksaf naar Elandstraat of Toussaintkade te gaan; dit is om voldoende opstelruimte voor fietsers (van Elandstraat naar Hogewal) voor het verkeerslicht te kunnen maken. Hiermee wordt de oude situatie hersteld. Tijdens de werkzaamheden aan de Toussaintkade en het Piet Heinplein was het linksafslaan tijdelijk mogelijk gemaakt.

4.

Op de Noordwal is geen ruimte voor tweerichtingsverkeer, o.a. vanwege het hokje van de volautomatische autoberging.

5.

Om de Toussaintkade rustig te houden, willen we autoverkeer van Toussaintkade naar Prinsestraat voorkomen. Binnen de venstertijden kan bezorgverkeer de Prinsestraat inrijden; er kan via de Elandstraat-Vondelstraat gereden worden.

6.

De bank op de Prinsessewal wordt verwijderd.

3.6 Zienswijzen 41-50 Zienswijze 41 Hoe werkt een ontheffing (dat je een auto hebt?, Voor laden en lossen. - Wordt er ook gehandhaafd op weesfietsen? Bedankt voor uw zienswijze met twee vragen. Ontheffingen worden uitgegeven op kenteken. Voor laden en lossen is geen ontheffing nodig, maar er gelden wel venstertijden. Fietsen die buiten de vakken staan, mogen 28 dagen ongebruikt in de openbare ruimte staan. Daarna wordt er gehandhaafd. Er wordt ook gehandhaafd op basis van klachten en meldingen. In een fietsvoorziening (fietsnietje, -rek of -vak) mag een fiets maximaal 7 dagen staan tot er wordt gehandhaafd.

Nota van beantwoording Pagina 40 van 72

Zienswijze 42 Support the project! Good to reduce traffic and parking should bet dissability only. Non-disability parking only in Torenstraat garage. More consideration needed to reducing noice pollution - nearby noordeinde is also autlow but motorbikes etc create a noise to people dining on the street etc. Addings trees speed bumps etc. other than that more green is always nice! Bedankt voor uw zienswijze. Door het autoluw maken van de Prinsestraat verdwijnen alle parkeerplaatsen. De parkeerplaatsen voor minder validen worden aan de randen van het autoluwe gebied gecompenseerd. Bezoekers kunnen inderdaad gebruik maken van openbare parkeergarages. Het Noordeinde is alleen autoluw tussen Paleisstraat en Plaats. Het Noordeinde tussen Scheveningseveer en Paleisstraat is niet autoluw, maar een gewone verblijfsstraat (30 km/uur). Op dat gedeelte mogen motoren rijden langs de terrassen. De Prinsestraat wordt wel autoluw, wat betekent dat er geen motoren mogen rijden (uitgezonderd bewoners met ontheffing). Als uit de monitoring van het project Prinsestraat-Prinsessewal blijkt dat de maatregelen bijdragen aan de projectdoelen en de eventuele negatieve gevolgen oplosbaar zijn, kan een herinrichting volgen waarbij geprobeerd kan worden om bomen toe te voegen.

Zienswijze 43 Zoals besproken: de bewoners ervaren overlast van de 2 bankjes die recent, aan de waterzijde van de toussaintkade geplaatst zijn. Er "Hangen" dagelijks veel mensen zonder 'dagbesteding' en 's avonds kijkt men recht in mijn woning. Kunt u in het ontwerp de bankjes bij de muur van de paleistuin plaatsen aub? Bedankt voor uw zienswijze. De bank op de Prinsessewal wordt verwijderd.

Zienswijze 44 - Blij met autoluw maken v. Prinsestr.! - Wel graag aandacht voor: Het openhouden van troittoirs voor woningen ivm soms noogzakelijke verhuizing via voorgevels, onderhoud, glazenwassers met hoogwerkers enz. Bedankt voor uw zienswijze waarmee u aandacht vraagt voor voldoende loopruimte op de trottoirs. Vanuit het plan worden op de trottoirs geen objecten toegevoegd. De gevels blijven bereikbaar. De nieuwe inrichting heeft geen invloed op de genoemde activiteiten. De beschikbare ruimte is niet anders.

Zienswijze 45 Ik ben met name gelukkig met het idee het sluipverkeer in de Pieterstraat tegen te gaan. Door de paaltjes en fietsen is deze straat "troittor-arm" geworden en moeten wij uitwijken naar de rijweg. De Prinsesestraat autoluw en terrasluw zou ook een zegen zijn. Parkeerfietsbeheer is wel wenselijk. Niet direct door "nietjes”. Daar parkeert ment ook naast, maar door enkele lege winkelpanden te benutten als stalling bijvoorbeeld. Parkeerbeheer is blijkbaar noodzakelijk, gezien het feit dat mensen hun fiets doodleuk voor de stalling in de Nobelstraat plaatsen ipv erin. De tekeningen geven hoop op een mooiere binnenstad! Bedankt voor uw zienswijze met aandachtspunten voor de Prinsestraat. Door de maatregelen wordt de Pieterstraat aanzienlijk rustiger en daardoor veiliger. De Prinsestraat wordt autoluw gemaakt, maar er wordt geen terrasruimte toegevoegd: de ruimte die vrijkomt door het vervallen van parkeerplaatsen wordt voor fietsparkeren of plantenbakken. Los van het plan kunnen er wel terrasaanvragen bij de gemeente binnenkomen, maar er komen dus vooral veel

Nota van beantwoording Pagina 41 van 72

fietsparkeervakken bij. Fietsen die buiten de vakken staan, mogen 28 dagen ongebruikt in de openbare ruimte staan. Daarna wordt er gehandhaafd. Er wordt ook gehandhaafd op basis van klachten en meldingen. In een fietsvoorziening (fietsnietje, -rek of -vak) mag een fiets maximaal 7 dagen staan tot er wordt gehandhaafd.

Zienswijze 46 Mooi dat er wat wordt gedaan aan de verkeersdrukte in de Prinsestraat. Als het doel "leefbaarheid" hou dan ook rekening met de inwoners. De parkeerplaatsen worden een probleem! Wij willen het diepere onderzoek lezen. De prinsessewal -> Daar moeten de parkeerplaatsen blijven! Bedankt voor uw zienswijze met uw zorg over parkeren. Fijn dat u het ermee eens bent om het sluipverkeer door de Prinsestraat en Pieterstraat te stoppen. Dat geeft al jaren te veel overlast. De huidige parkeervakken langs de gracht zijn door het eenrichtingsverkeer niet meer veilig te bereiken. Het betreft een breed fietspad met tegemoetkomend fietsverkeer. Daarom komt er een groene berm. Mede naar aanleiding van de informatieavond is het parkeeronderzoek aangepast. De parkeerdruk in het parkeervergunninggebied is inderdaad hoog, maar op de gemeten momenten nooit te hoog (niet boven 90%). Er zijn daarom geen parkeermaatregelen nodig. De gemeente kiest bij beperkte openbare ruimte eerst voor leefbaarheid en veiligheid voor voetgangers en fietsers en kiest daarna pas voor parkeren. Wij hebben u de memo over het parkeeronderzoek gemaild.

Zienswijze 47 het aantal perkaarplaatsen is de laatste tijd drastisch afgenomen. Het getoonde onderzoek "Bezettingsgraad/capaciteit" lijkt niet te kloppen. Wil graag HEEL het onderzoek lezen. Graag hierover contact! - Ben positief over meer groen, maar dan hoeft op de Prinsessewal niet ten koste te gaan van parkeerplaatsen. - Eenrichtingsverkeer op Prinsessewal niet nodig. Bedankt voor uw zienswijze met uw zorg over parkeren. Mede naar aanleiding van de informatieavond is het parkeeronderzoek aangepast. De parkeerdruk in het parkeervergunninggebied is inderdaad hoog, maar op de gemeten momenten nooit te hoog (niet boven 90%). Er zijn daarom geen parkeermaatregelen nodig. De gemeente kiest bij beperkte openbare ruimte eerst voor leefbaarheid en veiligheid voor voetgangers en fietsers en kiest daarna pas voor parkeren. Wij hebben u de memo over het parkeeronderzoek gemaild. Als u na het lezen daarvan nog vragen heeft, kan u dat aangeven via Centrum-Noord@denhaag.nl. Het verdwijnen van parkeerplaatsen op de Prinsessewal aan de grachtzijde is een gevolg van de keuze voor het autoluw maken van de Prinsestraat. Door het afsluiten van de Prinsestraat kan de Prinsessewal geen tweerichtingsverkeer houden; autoverkeer kan immers niet de Veenkade of de Noordwal op. De huidige parkeervakken langs de gracht zijn door het eenrichtingsverkeer niet meer veilig te bereiken.

Het betreft een breed fietspad met tegemoetkomend fietsverkeer. Daarom komt er een groene berm.

Zienswijze 48 Kom ik als bewoner van de Torenstraat in aanmerking voor een vergunning/ontheffing om te laden en lossen voor mijn huis? Bedankt voor uw zienswijze met uw vraag.

Nota van beantwoording Pagina 42 van 72

De Torenstraat valt buiten het gebied dat gesloten wordt voor gemotoriseerd verkeer dus komt u niet in aanmerking voor een ontheffing. Als uw voordeur of garage zich in de Prinsestraat of (Kleine) Nobelstraat bevindt, komt u wel in aanmerking. Voor laden en lossen in het gebied gelden venstertijden.

Zienswijze 49 Mijn parkeergarage (ingang molenstraat) gebruiken de bewoners ook voor hun bezoekers. Op welke manier kunnen deze bezoekers (voor wie er dus plek is in de parkeergarage) een ontheffing krijgen voor rijden in de Prinsestraat (noodzakelijk voor toegang) 2. De stad uit via de mauritskade moet mogelijk blijven. Bedankt voor uw zienswijze. 1. Mede naar aanleiding van uw zienswijze komt in de Nobelstraat onder het C12-bord (gesloten voor auto's, motoren en bromfietsen) een onderbord dat bezoek van de bewonersgarage Driehoekjes uitzondert (zodat bezoekers geen ontheffing nodig hebben). Wegrijdend autoverkeer moet op het kruispunt met de Prinsestraat verplicht linksaf en via het Kerkplein naar de Torenstraat. Hierdoor is het niet nodig om de Nobelstraat en Korte Nobelstraat net als de Pieterstraat buiten het gebied met geslotenverklaring te laten, wat goed is voor de leefbaarheid. 2. Op verzoek van bewoners- en ondernemersorganisaties gaat er een proef voor een half jaar met eenrichtingsverkeer plaatsvinden op de Mauritskade tussen Parkstraat en Noordeinde om een fietspad te kunnen maken richting Parkstraat. De planvoorbereiding is pas recent gestart. Deze proef kan vanwege andere werkzaamheden niet eerder dan in 2026. Op basis van de proef wordt bekeken of dit wegvak wordt heringericht.

Zienswijze 50 Clementie voor alle eigenaren van garages aan de Nobelstraat via het Buitenhof en de Gravenstraat omzeilen we de Prinsestraat enz. Vanaf de Mauritskade -> links de Parkstraat is over de Kneutersdijk, Buitenhof, Gravenstraat, Torenstrata Nobelstraat in waar de garages makkelijk bereikbaar. Bedankt voor uw zienswijze met een verzoek om door meerdere clusters van de binnenstad te mogen rijden. Wij kunnen ons voorstellen dat dat voor u voordelen heeft, maar wij maken geen uitzondering. U komt niet in aanmerking voor een ontheffing om door meerdere clusters van het autoluwe gebied te rijden. Ontheffingen worden altijd verstrekt op basis van de kortste route (zelfde cluster) door het autoluwe gebied. Daardoor krijgen voetgangers (winkelpubliek) zo min mogelijk te maken met autoverkeer. Zij verwachten geen auto’s.

3.7 Zienswijzen 51-60 Zienswijze 51 Als eigenaar van appartement en parkeerplaats in P-driehoekjes moet ik nu al veel omrijden om thuis te komen. Heel slecht voor milieu. Dat omrijden wordt nog meer met deze maatregelen. - De oplossing: Geef een ontheffing voor de bewoners van de Grote Halstraat om via Buitenhof en Gravenstraat makkelijk hun eigen parkeergarage te bereiken. Bedankt voor uw zienswijze met een verzoek om door meerdere clusters van de binnenstad te mogen rijden. Wij kunnen ons voorstellen dat dat voor u voordelen heeft, maar wij maken geen uitzondering. U komt niet in aanmerking voor een ontheffing om door meerdere clusters van het autoluwe gebied te rijden. Ontheffingen worden altijd verstrekt op basis van de kortste route (zelfde cluster) door het autoluwe

Nota van beantwoording Pagina 43 van 72

gebied. Daardoor krijgen voetgangers (winkelpubliek) zo min mogelijk te maken met autoverkeer. Zij verwachten geen auto’s. Door het verminderen van doorgaand autoverkeer in Centrum-Noord verbetert de luchtkwaliteit in het gebied, ondanks de 400 meter langere route naar de Nobelstraat.

Zienswijze 52 Wij wonen (adres in Torenstraat) maar onze parkeerplek is alleen te bereiken van Nobelstraat. Als we Prinsestraat niet meer in mogen rijden, dan komen we via de Torentstraat bij onze parkeerplek. En verlaten het pand via de Nobelstraat. Maar daar staan heel vaak vrachtauto's te laden en lossen waardoor 't steeds lastiger wordt om de omgeving te verlaten met de auto. Vallen wij ook in de categorie "permanente" ontheffing omdat wij in 't gebied wonen. Bedankt voor uw zienswijze. De Korte Nobelstraat en een deel van de Nobelstraat zijn recent aangepast (niet door het deelproject Prinsestraat-Prinsessewal) om de problemen door laden en lossen te verkleinen. De Nobelstraat zou nu beter bereikbaar moeten zijn. U komt in aanmerking voor een permanente ontheffing.

Zienswijze 53 Voor de Prinsestraat is dit top! Mijn zorg zit bij de Vondelstraat. De situatie voor voetgangers is daar nu al slecht. Er is van de Elandstraat tot de Noordwal geen VOP. De zebra bij de Veenkade/Bilderdijkstraat is verdwenen. Het gaat nu vaak maar net goed, maar als het door dit plan drukker wordt, vrees ik het ergste. Er zit daar een grote theaterschool voor kinderen. Er zit veel horeca. Dit plan ok, maar breng dat zebrapad dan minimaal terug en denk aan de veiligheid van de voetganger. Bedankt voor uw zienswijze met uw zorg over de Vondelstraat. Het plan voor Prinsestraat en de Prinsessewal bevat geen aanpassing van de Elandstraat en de Vondelstraat. Wij verwachten niet dat het te druk wordt in de Elandstraat en Vondelstraat, maar die straten gaan worden gemonitord op eventuele negatieve effecten van de maatregelen PrinsestraatPrinsessewal. Als er toch een te grote druk ontstaat op de Elandstraat-Vondelstraat dan gaan we oplossingen onderzoeken. Het zebrapad over de Bilderdijkstraat lag er voorheen als route naar de tramhalte Noordwal. Deze is komen te vervallen en de zebra op de Torenstraat is gebleven. Deze ligt op een logische plek aan de centrumzijde; twee zebra's op een zo korte afstand in de nabijheid van de nieuwe halte op de Torenstraat is niet nodig en komt bovendien de doorstroming voor de tram niet ten goede.

Op grond hiervan heeft de gemeente besloten één zebra te laten vervallen.

Zienswijze 54 Ik repareer en verkoop zelf prof. espressomachines en die wegen tussen 20kg en 80kg. Omdat het allemaal handmade en exclusief is hebben ze vaak onderhoud nodig dus dagelijks heb ik klanten die overal vandaag komen. Zo verlies ik klanten. Mensen die spontaan met de auto komen raken wij ook kwijt. Bedankt voor uw zienswijze. Wij begrijpen dat autobereikbaarheid van uw onderneming belangrijker is dan voor andere ondernemers. Het verzoek om de Prinsestraat autoluw te maken kwam van 81% van de ondernemers. We hebben het verzoek uitgewerkt tot concrete maatregelen, maar beseffen ons terdege dat we daarmee niet iedereen helpen.

Nota van beantwoording Pagina 44 van 72

Een autoluw gebied wordt alleen een succes als er het aantal uitzonderingen beperkt blijft. Klanten van uw bedrijf mogen alleen naar binnen tijdens de venstertijden en moet dan gebruik maken van de laaden loshavens.

Zienswijze 55 1. Alle bewoners in het gebied van het een absolute noodzaak om 24/7 met hun auto bij hun huis te kunnen komen. 2. Momenteel is het verkeer in de Prinsestraat al sterk verminder. Wellicht een idee om de drukte nu al te monitoren voordat de veranderingen doorgevoerd worden. Bedankt voor uw zienswijze. 1. Bewoners met eigen parkeerplaats binnen het gebied en een ontheffing kunnen 24/7 in het gebied rijden. Bewoners zonder eigen parkeerplek mogen met een permanente ontheffing alleen tijdens bepaalde tijden in het gebied rijden: maandag t/m woensdag en vrijdag t/m zondag van 18.00 tot 20.00 uur en op donderdag van 21.00 tot 22.00 uur. Daardoor krijgen voetgangers (winkelpubliek en bewoners) zo min mogelijk te maken met autoverkeer. Bewoners zonder eigen parkeerplaats kunnen ook een incidentele ontheffing aanvragen; dan zijn ze niet aan die tijden gebonden. 2. De gas- en waterleidingswerkzaamheden op de Mauritskade zorgden ervoor dat het rustiger was in de Prinsestraat, maar waren niet vergelijkbaar met het plan voor de Prinsestraat en Prinsessewal. Daarom is het verkeer niet gemeten tijdens die werkzaamheden. Voor, tijdens en na de invoering van de maatregelen worden de aantallen auto, fiets en voetgangers gemeten, alsook vele andere indicatoren. Indien nodig kunnen de maatregelen worden aangepast.

Zienswijze 56 Wel zorg over Elandstraat/Vondelstraat. Grote verkeerdruk? Bedankt voor uw zienswijze met uw zorg over de Elandstraat/Vondelstraat. Het plan voor Prinsestraat en de Prinsessewal bevat geen aanpassing van de Elandstraat en de Vondelstraat. Wij verwachten niet dat het te druk wordt in de Elandstraat en Vondelstraat, maar die straten gaan worden gemonitord op eventuele negatieve effecten van de maatregelen PrinsestraatPrinsessewal. Als er toch een te grote druk ontstaat op de Elandstraat-Vondelstraat dan gaan we oplossingen onderzoeken.

Zienswijze 57 Is er nagedacht over de vondelstraat? Deze wordt x-tra druk maar oversteken kan nu al niet. Zebra bij AH en de volgende begin Torentstraat. Komt het oude zebrapad terug 'bij de bieb/rabarber/bar Bea'? 1500 kinderen die de straat over rennen(7-18 jaar), en die kijken echt niet uit. Bedankt voor uw zienswijze met uw zorg over de Vondelstraat. Het plan voor Prinsestraat en de Prinsessewal bevat geen aanpassing van de Elandstraat en de Vondelstraat. Wij verwachten niet dat het te druk wordt in de Elandstraat en Vondelstraat, maar die straten gaan worden gemonitord op eventuele negatieve effecten van de maatregelen PrinsestraatPrinsessewal. Als er toch een te grote druk ontstaat op de Elandstraat-Vondelstraat dan gaan we oplossingen onderzoeken. Op basis van uw vraag hebben wij de situatie op de Vondelstraat nader bekeken. Uit onze snelheidsgegevens blijkt dat 85% van de automobilisten 47 km/uur of langzamer rijdt. Dit wil zeggen dat 85% van de automobilisten zich netjes aan de maximum rijsnelheid houdt. De V85 is voor zowel de gemeente als de politie maatgevend. Incidenteel komen er uitschieters voor en deze weggebruikers vertonen ongewenst rijgedrag. De gemeente is zelf niet bevoegd om te handhaven op hardrijders, dat

Nota van beantwoording Pagina 45 van 72

is een taak van de politie. Voor het plaatsen van een flitspaal ligt de bevoegdheid bij het Openbaar Ministerie (OM). Het blijft een uitdaging om automobilisten die ongewenst en onveilig rijden effectief aan te pakken. Dit komt omdat het om hun gedrag gaat. De gemeente besteedt hier aandacht aan in haar beleid voor verkeersveiligheid. Zo is de aanpak van ongewenst en asociaal gedrag één van de speerpunten uit het "Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid 2023-2026" (RIS313813). Hieruit volgt onder andere onderzoek naar hoe de verleiding om ongewenst gedrag te vertonen kan worden weggenomen, zijn er campagnes over veilige snelheden, en wordt samen met andere partijen gewerkt aan een 'Hufteraanpak'. Sinds de Vondelstraat is aangepast, moeten auto’s hun snelheid aanpassen, omdat ze van dezelfde ruimte gebruik maken als de trams; de trams hebben geen eigen trambaan meer. Wij kunnen geen drempels aanleggen vanwege de tram. Daarnaast is de Vondelstraat ook een onderdeel van de hoofdroute hulpdiensten. Dit betekent dat snelheidsremmende maatregelen ook niet mogelijk zijn. Tenslotte ziet de gemeente geen aanleiding om nu een zebra aan te leggen op de Vondelstraat. De redenen hiervoor zijn ondermeer dat er geen duidelijke looproute is tussen beide delen van de straat.

De verschillende woonstraten aan weerszijden van de Vondelstraat verspringen ten opzichte van elkaar waardoor het gebruik van een zebra maar beperkt zal zijn, omdat je al snel veel moet omlopen. Daarbij wil de gemeente de doorstroming voor de tram niet te veel beperken door het toevoegen van zebra’s. Daarom is bij het ontwerp van de nieuwe tramlijn gekozen om de zebra’s te plaatsen bij tramhaltes of drukke bestemmingen/looproutes waar deze de meeste mensen bedienen. Het zebrapad over de Bilderdijkstraat lag er voorheen als route naar de tramhalte Noordwal. Deze is komen te vervallen en de zebra op de Torenstraat is gebleven. Deze ligt op een logische plek aan de centrumzijde; twee zebra's op een zo korte afstand in de nabijheid van de nieuwe halte op de Torenstraat is niet nodig en komt bovendien de doorstroming voor de tram niet ten goede. Op grond hiervan heeft de gemeente besloten één zebra te laten vervallen.

Zienswijze 58 De Bew. org. Zeeheldenkwartier heeft grote zorgen over de belasting van het kruispunt ElandstraatVondelstraat. Bedankt voor uw zienswijze met uw zorg over het kruispunt Elandstraat/Vondelstraat. Het plan voor Prinsestraat en de Prinsessewal bevat geen aanpassing van de Elandstraat en de Vondelstraat. Wij verwachten niet dat het te druk wordt op het kruispunt Elandstraat/Vondelstraat, maar het kruispunt en die straten gaan worden gemonitord op eventuele negatieve effecten van de maatregelen Prinsestraat-Prinsessewal. Als er toch een te grote druk ontstaat op de ElandstraatVondelstraat dan gaan we oplossingen onderzoeken.

Zienswijze 59 - bereikbaarheid centrum vanaf Utrechtsebaan bv. Zeer veel omrijden. - Max snelheid/handhaving in woongebied: Nu staan er borden met 15km. In uw plan staat hierover niets. - Handhaving fietsparkeren buiten vakken? - Toegankelijkheid van bezorging bijv AH. Krijgen deze ontheffing? Bedankt voor uw zienswijze met vier aandachtspunten. Automobilisten naar de Prinsestraat kunnen via de Elandstraat en Vondelstraat rijden; dat is 400 meter langer dan via de Prinsessewal. Prinsestraat is een 30 km/uur-zone. Dat blijft zo. Het wordt daarnaast autoluw met uitzonderingen. Fietsen die buiten de vakken staan, mogen 28 dagen ongebruikt in de openbare ruimte staan. Daarna wordt er gehandhaafd. Er wordt ook gehandhaafd op basis van klachten en meldingen.

Nota van beantwoording Pagina 46 van 72

Laden en lossen is mogelijk binnen venstertijden. Hieronder valt ook de bezorging van AH. Zij krijgen geen ontheffing.

Zienswijze 60 Wat ik niet begrijp of het plan om de mauritskade nog wel nodig is met dit plan dat veel van het verkeer uit deze wijk gaat werken. Nu maak je de Prinsessewal eenrichtingsverkeer richting de Mauritskade maar daar kun je niet verder. Dus dat geeft direkt meer verkeersdruk op de Zeestraat. Mijn idee is kan de Mauritskade tweerichtingsverkeer en ga niet plan op plan stapelen. Het Mauritskade plan is zwaar frustrerend voor de bewoners van het zeeheledenkwartier, En dit plan m.i. overbodig geworden Bedankt voor uw zienswijze met een vraag die niet gaat over het ontwerp voor de PrinsestraatPrinsessewal. Uw opmerking heeft geen betrekking op het plan voor de Prinsestraat-Prinsessewal, maar op een ander deelproject van het project Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord. De effecten van de maatregelen Prinsestraat-Prinsessewal worden gemonitord. Om maatregelen op de Mauritskade-Scheveningseveer is juist gevraagd door bewoners- en ondernemersorganisaties Centrum-Noord, maar dan wel als proef om te kunnen bepalen of het gewenste effect wordt bereikt en wat de neveneffecten zijn. De planvoorbereiding voor de proef is pas recent gestart. Tijdens de proef blijft autoverkeer richting Hogewal/Piet Heinplein mogelijk. De rijstrook de andere kant op wordt voor fietsverkeer en is bedoeld om doorgaand autoverkeer door Centrum-Noord richting Koningskade te verminderen.

Dat is dus de andere richting op dan op de Prinsessewal. Na een half jaar wordt de proefopstelling weer weggehaald. Als tijdens de planvoorbereiding blijkt dat de proef niet bijdraagt aan het projectdoel of als er onoplosbare neveneffecten zijn, kan van herinrichting worden afgezien.

3.8 Zienswijzen 61-70 Zienswijze 61 Drempel(s) Prinsestraat aanpassen. Nu vervelend voor fietsers. - Hoe zit het met de samenhang eenrichtingsverkeer Mauritskade dat in de planning zit. - Maak van Prinsessewal een echte laan, veel groen SVP Bedankt voor uw zienswijze. Wij zullen de drempels en inritconstructies nalopen en voor zover ze niet voldoen, worden ze aangepast. Voor de Mauritskade-Scheveningseveer (tussen Parkstraat en Noordeinde) is een proef van een half jaar door de belangenorganisaties van Centrum-Noord bedacht met eenrichtingsverkeer richting Hogewal/Piet Heinplein en een fietspad richting Dr. Kuyperstraat. De rijstrook de andere kant op wordt voor fietsverkeer en is bedoeld om doorgaand autoverkeer door Centrum-Noord richting Koningskade te verminderen. Dat is dus de andere richting op dan op de Prinsessewal. Na een half jaar wordt de proefopstelling weer weggehaald. Het idee is dat deze maatregelen samen het doorgaand autoverkeer op de route Mauritskade-Elandstraat door Centrum-Noord aanzienlijk verminderen. Met de planvoorbereiding van de proef is recent gestart, maar er is nog niet bekend wanneer de eerste inspraakbijeenkomst plaatsvindt.

Net als andere maatregelen binnen Centrum-Noord zijn voor de Prinsessewal op verzoek van de belangenorganisaties van Centrum-Noord eenvoudige maar effectieve maatregelen voorgesteld die kunnen worden teruggedraaid als dat na monitoring nodig blijkt. Als echter na monitoring blijkt dat de maatregelen bijdragen aan de projectdoelen en eventuele negatieve effecten oplosbaar zijn, kan een herinrichting volgen. Daarbij wordt dan uw suggestie meegenomen om er een laan met veel groen van te maken.

Nota van beantwoording Pagina 47 van 72

Zienswijze 62 eenzijdig verkeer op de Prinessewal zal al veel 'sluipverkeer' wegnemen. Handhaving: Wat zijn er wat doen de horecastewards? Fietsen in vakken gaarne handhaven. Zwerf- of langduring geparkeerde fietsen eerder weghalen Bedankt voor uw zienswijze met een vraag en een verzoek. Door het eenrichtingsverkeer richting het Piet Heinplein zal op de Prinsessewal inderdaad nagenoeg geen autoverkeer meer naar de Prinsestraat rijden. De Prinsestraat wordt ook nog gesloten verklaard voor autoverkeer, wat betekent dat laad- en losverkeer alleen binnen venstertijden de straat mag inrijden en dat er verder alleen ontheffinghouders mogen rijden. Voor, tijdens en na de uitvoering van de maatregel wordt met o.a. camera's gemonitord. Mogelijk blijkt dan handhaving nodig. De monitoring kan ook leiden tot andere aanpassingen. Horeca-stewards zijn door de gemeente ingehuurd om op donderdag-, vrijdag- en zaterdagavond vanaf 23.00 uur als gastvrouwen en -heren in het uitgaansgebied eventuele overlast voor bewoners te beperken. De bestaande fietsvakken blijven en veel parkeervakken worden aangepast tot nieuwe fietsvakken. De Prinsestraat en Prinsessewal liggen in het kernwinkelgebied. Staat de fiets langer dan 7 dagen in een fietsvoorziening (fietsnietje, -rek of -vak) dan wordt er gehandhaafd. Ook wordt er gehandhaafd op basis van klachten en meldingen.

Fietsen die buiten de vakken staan mogen 28 dagen ongebruikt in de openbare ruimte staan, dat geldt ook voor dit gebied. Daarna wordt er gehandhaafd. Er wordt ook gehandhaafd op basis van klachten en meldingen.

Zienswijze 63 Ik vindt het positief, doordat minder auto's daar doorrijdt. <Zienswijze is slecht leesbaar, strekking: zorgen over het ophalen van grofvuil en het ophalen van spullen tijdens verhuizing. Voorstel voor centrale locatie voor grofvuil.> Bedankt voor uw zienswijze. Grofvuil wordt op verzoek opgehaald en hoort op de hoeken van de straat te worden aangeboden. Dat geldt voor de hele stad en er zijn geen uitzonderingen met centrale ophaalplekken mogelijk.

Zienswijze 64 Kunnen bewoners (in Cluster A) ook die geen parkeerplaats hebben een permanente ontheffing krijgen zodat zware boodschappen of ouders die minder goed ter been zijn dichter bij huis kunnen komen. Het is ook onduidelijk hoe AH of anderen kunnen bezorgen. Ik ben ook bezorgd over verlies van parkeergelegenheid langs de Prinsessewal. het is voor mij soms heel moeilijk om een plekje te vinden. Vooral vrijdag of zaterdag na werk. Bedankt voor uw zienswijze met een vraag over ontheffingen en uw zorgpunt over parkeren. Ja, bewoners van de Prinsestraat die geen eigen parkeerplaats hebben, kunnen met een permante ontheffing dicht bij hun huis komen. Bezoekers die slecht ter been zijn, kunnen met gebruik van een incidentele ontheffing op bezoek blijven komen. Bezorgen door supermarkten is alleen mogelijk binnen de venstertijden of langs de rand van het gebied parkeren. Het verdwijnen van parkeerplaatsen op de Prinsessewal aan de grachtzijde is een gevolg van de keuze voor het autoluw maken van de Prinsestraat. Door het afsluiten van de Prinsestraat kan de Prinsessewal geen tweerichtingsverkeer houden; autoverkeer kan immers niet de Veenkade of de

Nota van beantwoording Pagina 48 van 72

Noordwal op. De huidige parkeervakken langs de gracht zijn door het eenrichtingsverkeer niet meer veilig te bereiken. Het betreft een breed fietspad met tegemoetkomend fietsverkeer. Daarom komt er een groene berm. Mede naar aanleiding van de informatieavond is het parkeeronderzoek aangepast. De parkeerdruk in het parkeervergunninggebied is inderdaad hoog, maar op de gemeten momenten nooit te hoog (niet boven 90%). Er zijn daarom geen parkeermaatregelen nodig. Wij hebben u de memo over het parkeeronderzoek gemaild.

Zienswijze 65 Bewoners van Cluster A moeten bij huis kunnen komen/permanente ontheffing moeten krijgen voor afzetten bezoek dat slecht ter been is of om zware boodschappen af te leveren. Bedankt voor uw zienswijze met uw zorgpunt. Bezoekers die slecht ter been zijn, kunnen met gebruik van een incidentele ontheffing op bezoek blijven komen. Voor bewoners van het huidige cluster A verandert er niets. Het cluster Prinsestraat krijgt een andere letter. Bewoners komen in aanmerking voor een permanente ontheffing.

Zienswijze 66 Wat is de verwachting voor de toename van het autoverkeer door de Elandstraat als de Prinsessewal straks voor het verkeer de stad in wordt afgesloten? Bedankt voor uw zienswijze met uw zorg over de Elandstraat. Het aantal motorvoertuigen in de Elandstraat (tussen Piet Heinplein en Vondelstraat) neemt naar verwachting toe met ongeveer 2.000 per etmaal (24 uur). In totaal verwachten we daarmee iedere 24 uur ongeveer 10.000 motorvoertuigen. Het plan voor Prinsestraat en de Prinsessewal bevat geen aanpassing van de Elandstraat en de Vondelstraat. Wij verwachten niet dat het te druk wordt in de Elandstraat, maar de straten gaat worden gemonitord op eventuele negatieve effecten van de maatregelen Prinsestraat-Prinsessewal. Als er toch een te grote druk ontstaat op de Elandstraat dan gaan we oplossingen onderzoeken.

Zienswijze 67 Geachte mevrouw, meneer, Ik lees net over het plan Prinsessewal een richting maken en de Prinsestraat autoluw maken. Ik ben hier op tegen. Het is NIET nodig om de Prinsestraat auto luw te maken. Laat het zo zoals het nu is. Ten eerste het verkeer richting Vondelstraat wordt vanuit de Elandstraat drukker. Ten tweede de richting naar het centrum wordt moeilijker. Laat het zoals het nu is. Dit is het meeste belachelijke besluit dat er is doe dit niet. Dit is echt Hagenaar pesten. Ik ben geboren en getogen in de Trompstraat. Met deze plannen zie ik een achteruitgang van mijn mooie stad. Dus zet dit plan uit uw hoofd Bedankt voor uw zienswijze met uw mening. Om de overlast voor bewoners en ondernemers door autoverkeer in de Prinsestraat tegen te gaan, is het nodig om de Prinsestraat autoluw te maken. Dit zorgt bovendien voor een prettigere straat om te verblijven en te winkelen. Met alleen eenrichtingsverkeer op de Prinsessewal en dus geen autoluwe Prinsestraat wordt de kans om de Prinsestraat te verbeteren niet aangegrepen: er zal dan nog altijd autoverkeer rijden en zullen nog altijd auto's geparkeerd staan. Hierdoor kunnen we niet de volledige mogelijkheden benutten die bijvoorbeeld ander gebruik van de parkeerplekken kan bieden; zoals beter

Nota van beantwoording Pagina 49 van 72

organiseren van fietsparkeren zodat er betere en veiligere loopruimte voor voetgangers ontstaat en het toevoegen van groen in de straat wat het algehele beeld en uitstraling ten goede komt. Daarnaast heeft de gemeente ook vastgesteld beleid dat inzet op andere inrichting van de buitenruimte, wat meer inzet op lopen en fietsen, groenere inrichting van de buitenruimte die beter inspeelt op klimaatveranderingen. Het betekent inderdaad wel dat autoverkeer naar Kortenbos een andere route moet kiezen dan door de Prinsestraat, bijvoorbeeld via de Elandstraat en Vondelstraat. Wij verwachten niet dat het te druk wordt op het kruispunt Elandstraat/Vondelstraat, maar het kruispunt en die straten gaan worden gemonitord op eventuele negatieve effecten van de maatregelen Prinsestraat-Prinsessewal. Als er toch een te grote druk ontstaat op de Elandstraat-Vondelstraat dan gaan we oplossingen onderzoeken.

Zienswijze 68 Beste lezer, Bright Living, gevestigd aan de Prinsestraat 85, wil graag met u in gesprek gaan over de geplande werkzaamheden aan de Prinsestraat en de Prinsessewal. Wij begrijpen dat er aanpassingen nodig zijn aan de Prinsestraat, maar de nieuwe plannen baren ons ernstige zorgen over de bestaanszekerheid van ons filiaal op deze locatie. Voor ons als meubelwinkel is het essentieel dat klanten ons gemakkelijk met de auto kunnen bereiken. Een aanzienlijk deel van onze klanten komt specifiek naar de winkel met de auto, zowel vanuit Den Haag als van daarbuiten. Door de nieuwe plannen verliezen onze klanten de mogelijkheid om dichtbij te parkeren, wat hen belemmert om de winkel te bezoeken of bestelde producten op te halen. In de nabije omgeving van onze winkel zullen namelijk geen parkeermogelijkheden meer zijn. Bovendien zullen de nieuwe verkeersplannen de aanrijroute naar het centrum van Den Haag omleiden, waardoor de Prinsestraat minder toegankelijk wordt. Dit zal ertoe leiden dat parkeergarages zoals die aan de Torenstraat, City Parking, en de Grote Markt vaker gebruikt zullen worden. Hierdoor verliest Bright Living de toevallige passanten, en zullen bezoekers aan het centrum van Den Haag niet meer teruglopen naar het einde van de Prinsestraat waar wij gevestigd zijn.

De Prinsestraat zal niet langer een doorgangsroute vormen, maar een doodlopende lus, waardoor klanten onze winkel makkelijk zullen missen. Het risico is groot dat de bezoekende klanten Bright Living zullen overslaan en minder geneigd zijn om "fun shopping" bij ons te doen. Dit alles zal aanzienlijke gevolgen hebben voor onze omzet. Als oplossing stellen wij voor om alle parkeerplekken aan de Prinsessewal te behouden, zodat klanten de mogelijkheid behouden om dichtbij onze winkel te parkeren. Daarnaast maken wij ons ernstige zorgen over de mogelijke komst van fietsenstallingen voor onze winkel. Wij willen vragen of het mogelijk is om in plaats daarvan een vergunning voor een terras te krijgen of een invalidenparkeerplaats te realiseren voor de winkel. Fietsenstallingen zouden een rommelig en chaotisch straatbeeld creëren, wat voor ons onacceptabel is. We zouden graag een bevestiging ontvangen dat er geen fietsenstallingen voor Bright Living worden geplaatst. De omgeving van het einde van de Prinsestraat heeft de afgelopen jaren te maken gehad met diverse flinke verbouwingen. Bright Living is daardoor "verbouwing moe" geworden, omdat dit telkens de bereikbaarheid vermindert en leidt tot omzetverlies.

Na de langdurige herinrichting van het Piet Heinplein, de bouw van de parkeergarage aan de Noordwal/Veenkade, de verbouwing van de Prinsestraat zelf, en de twee lange verbouwingen aan de kade van de Noordwal, is het nu tijd voor rust.

Nota van beantwoording Pagina 50 van 72

Wij willen graag weten wat de tijdsplanning is voor de uitvoering van de nieuwe plannen. Ook is het onduidelijk of de huidige laad- en losplekken op dezelfde locaties behouden blijven. In de gemaakte animatiefilm lijkt het erop dat fietsers geen toegang krijgen tot de Prinsestraat. Is dit correct, of betreft dit een vergissing? We gaan graag met de gemeente in gesprek om bovenstaande punten te bespreken. Alvast hartelijk dank voor uw aandacht. Bedankt voor uw zienswijze met onder andere uw verzoek om in gesprek te gaan. Naar aanleiding van uw verzoek maken we met u een afspraak. Het project om de Prinsestraat autoluw te maken is gestart op verzoek van de BIZ Hofkwartier, waar uw bedrijf ook deel van uitmaakt. De grote meerderheid van ondernemers verwacht veel voordelen en acht het zelfs noodzakelijk om te kunnen voortbestaan. Zij ervaren dat het winkelpubliek de Prinsestraat minder waardeert dan straten die autoluw geworden zijn. Natuurlijk begrijpen wij dat er winkels zijn die meer afhankelijk zijn van klanten per auto dan de andere winkels. Soms is de bedrijfsvoering aan te passen (Op het Noordeinde zijn galeries na de herinrichting grote schilderijen en andere kunstwerken gaan bezorgen bij klanten thuis), maar dat is natuurlijk niet altijd mogelijk.

Met de maatregelen op de Prinsestraat-Prinsessewal wordt behalve de leefbaarheid ook de looproute tussen binnenstad en Zeeheldenkwartier verbeterd.

Zienswijze 69 Hallo, Het is mij niet geheel duidelijk hoe de parkeer garage (127 plaatsen) in de Nobelstraat bereikbaar blijft. Betekend dit dat de kleine Nobelstraat twee richting wordt ? Of is het IN Torenstraat -> Kleine Nobelstraat -> Nobelstraat UIT Nobelstraat -> Prinsenstraat -> Kerkplein -> Torenstraat Bedankt voor uw zienswijze met een vraag over uw aan- en wegrijdroute. Bewoners met een parkeerplek in de garage mogen met ontheffing inrijden via Torenstraat-Kleine Nobelstraat-Nobelstraat en uitrijden via Nobelstraat-Prinsestraat-Kerkplein. Rijden naar de garage Nobelstraat kan ook vanaf Noordwal en Prinsestraat.

Zienswijze 70 Geachte heer of mevrouw, Hierbij dien ik een zienswijze in met betrekking tot het Voorontwerp Prinsestraat-Prinsessewal. Ik ben eigenaar van een appartement in het wooncomplex De Driehoekjes. Tevens ben ik eigenaar van een parkeerplaats in de garage van het wooncomplex. De zienswijze heeft betrekking op de beperking van het gebruik van mijn parkeerplaats, de verslechtering van de bereikbaarheid en de ontsluiting van het wooncomplex , de onnodige afsluiting van de Prinsestraat en de verandering van het karakter van het Hofkwartier. 1. Beperking van het gebruik van mijn parkeerplaats In het voorontwerp is aangegeven dat o.a. de Prinsestraat, Kleine Nobelstraat en Nobelstraat worden gesloten voor doorgaand verkeer (met venstertijden gelijk aan het aangelegen voetgangersgebied). Ook is in het voorontwerp aangegeven dat bestemmingsverkeer met ontheffing (o.a. bewoners) nog wel gebruik mag blijven maken van de betreffende straten.

Nota van beantwoording Pagina 51 van 72

De toegang tot de parkeergarage van het complex de Driehoekjes is gelegen aan de Nobelstraat. Dit betekent dat ons wooncomplex straks alleen nog maar met ontheffing bereikbaar is. Het complex De Driehoekjes bevat ongeveer 65 appartementen en 125 parkeerplaatsen. Uit het voorontwerp blijkt niet wie in aanmerking komt voor een ontheffing. Mochten dat alleen bewoners zijn, dan zou dat een onaanvaardbare inperking zijn van het gebruik van mijn parkeerplaats. Deze gebruik ik namelijk voor bezoekers en soms voor een deel- of huurauto. Zelf heb ik geen auto. Bij de aankoop van mijn appartement en de bijbehorende parkeerplaats ben ik er vanuit gegaan dat het altijd een goed bereikbare locatie zal blijven, ook voor minder valide bezoekers. Ik verzoek u daarom dringend de plannen aan te passen, zodat het gebruik van mijn parkeerplaats niet onder een ontheffingsregeling komt te vallen. 2. Verslechtering van de bereikbaarheid en ontsluiting van het complex De toegang per auto van het complex verloopt thans via ofwel de Prinsestraat ofwel de Kleine Nobelstraat. Het verlaten van het complex per auto verloopt via Nobelstraat en dan linksaf via Prinsestraat naar Kerkplein en Torenstraat. Het stuk van de Prinsestraat tussen Nobelstraat en Kerkplein wordt volgens het voorontwerp geheel afgesloten. Het is onduidelijk waarom dit nodig is. In het voorontwerp ontbreekt uitleg hierover.

Dit betekent dat het wegrijden straks alleen via de Nobelstraat mogelijk is. Overigens kan dit alleen als het huidige inrijverbod vanaf de Prinsestraat komt te vervallen. De Nobelstraat is een smalle kromlopende straat, waar straks dus al het bestemmingsverkeer uit de buurt, maar ook al het andere verkeer (laden- en lossen etc.) doorheen moet bij het verlaten van de buurt. Omdat laden- en lossen alleen tijdens ventertijden kan, liggen regelmatige opstopping en blokkeringen van dit smalle deel van de Nobelstraat voor de hand. Deze verslechtering van de ontsluiting van het complex de Driehoekjes is onaanvaardbaar en ook niet nodig. Ik verzoek u daarom dringend de huidige ontsluitingsroute (via gedeelte Prinsestraat tussen Nobelstraat en Kerkplein) in stand te laten. Het gedeelte van de Nobelstraat dat uitkomt op de Torenstraat is recentelijk opnieuw ingericht waarbij de restaurants aan beide zijden van de straat terrassen hebben gekregen en de medewerkers van deze restaurant dus de straat over moeten steken. Ook dit maakt het onlogisch om de ontsluiting via deze route te laten verlopen. Levering goederen en diensten Daarnaast wordt de gehele buurt, waaronder ons complex, slechter bereikbaar voor de levering van goederen en diensten. Leveranties van goederen zijn buiten de venstertijden niet meer mogelijk.

In de praktijk vinden dit soort -niet reguliere- leveringen gedurende de hele dag plaats. Ook diensten, zoals reparatieservice, klusbedrijven en dergelijke, zijn dan gebonden aan de venstertijden. Deze verslechtering van de bereikbaarheid is onnodig en daarom onaanvaardbaar. Parkeren Met de realisering van het voorontwerp komen vele tientallen parkeerplaatsen te vervallen, niet alleen in de Prinsestraat maar ook langs de Prinsessewal. Deze parkeerplaatsen zouden niet meer nodig zijn, gelet op de huidige bezettingsgraad. De reden voor de lage bezettingsgraad zijn de torenhoge parkeertarieven. Mensen die gebonden zijn aan de auto mijden de buurt, simpelweg vanwege de hoge parkeertarieven. Dat wil echter niet zeggen dat er geen behoefte meer is aan die parkeerplaatsen. Bovendien maken veel mensen uit de buurt gebruik van de speciale parkeerregeling voor bezoekers. Het aantal beschikbare plekken loopt straks zo ver terug dat het steeds moeilijker wordt in de nabijheid nog een parkeerplaats te vinden. Ook bestaat het risico dat bestemmingsverkeer voor de Prinsestraat voor kort parkeren gebruik gaat maken van de Nobelstraat. Ook nu al is de toegang tot onze parkeergarage regelmatig geblokkeerd door mensen die elders in het Hofkwartier moeten zijn en hun auto ongeoorloofd tijdelijk parkeren in de Nobelstraat. 3.