RIS321151 Bijlage 2 20250115 PUK Winkelcentrum Mariahoeve

Planning doorontwikkeling Winkelcentrum Mariahoeve: • Vaststelling PUK Q1 2025 • Sluiten AO Q1 2025 • Start realisatie medio 2026 • Oplevering 2029 Bovenstaande planning is onder voorbehoud.

Bij de aanvraag van de omgevingsvergunning dient een omgevingsveiligheidsplan en een BVChoofdlijnen plan te worden toegevoegd. Dit zal door het bevoegd gezag worden getoetst.

PUK - januari 2025

51

BIJLAGE

A. SECTORALE BELEIDSKADERS Wijkagenda Mariahoeve en Marlot 2021-2025 Mariahoeve en Marlot kreeg in 2021 een wijkagenda. Dit is een plan voor de wijk voor de volgende 4 jaar. Hierin staan de belangrijkste verbeteringen voor 2021-2025. Inwoners, ondernemers, wijkorganisaties in Mariahoeve en Marlot en de gemeente werken met de wijkagenda samen aan een wijk waar het prettig(er) is om te wonen, te werken en te verblijven. Samen hebben we de belangrijkste verbeterpunten en acties bepaald. We zorgen dat grotere maatschappelijke uitdagingen aansluiten bij de doelen van de wijkagenda. Prettig wonen: Mariahoeve is een unieke wederopbouwwijk met veel groen. De bewoners voelen zich veilig in hun wijk en willen graag in de wijk blijven wonen. Dit willen we graag behouden. Daarnaast willen we de woningen duurzamer en meer van deze tijd maken. Hierbij kijken we ook naar de doorstroommogelijkheden voor gezinnen. Er is aandacht voor: • Het behoud van het karakter van de wijk • Het verbeteren van de sociale samenhang in de wijk en meer onderling begrip • Isolatie van de woningen • Doorstroommogelijkheden voor gezinnen binnen de wijk Kansen voor iedereen:

52

PUK - januari 2025

De meeste mensen in Mariahoeve kunnen zichzelf goed redden. Dat geldt niet voor iedereen. We willen dat mensen de weg naar de juiste hulp weten te vinden. De hulp past bij de vraag uit de wijk en is voor iedereen vindbaar en bereikbaar. Er is aandacht voor: • Talentontwikkeling bij jongeren

Economie Economische visie Den Haag+ 2030: Brede economische groei in een stad zonder grenzen (RIS303550):

• Voor iedereen mogelijkheden om mee te denken en mee te praten over de eigen wijk

We zetten in op economische groei vanuit het Haags profiel, waarbij rekening wordt gehouden met veranderingen in de wereld. Er zijn vier economische hoofdoelen waar op wordt ingezet:

Groen en Schoon:

1. Een attractieve stad voor bewoners, bezoekers en bedrijven;

• Financiële problemen en gezondheidsproblemen

Mariahoeve is een groene en schone wijk. Veel bewoners zijn hier trots op. Het groene karakter van de wijk blijft behouden. Er is aandacht voor: • Meer variatie in het groen • Samen zorgen voor een groene en schone wijk • Waterkwaliteit in sloten en plassen Opgaven ontwikkeling ‘Winkelcentrum Mariahoeve’ in het kader van dit beleid: • De ontwikkeling voorziet in woningen, ruimte voor (maatschappelijke) voorzieningen en de kans om een impuls te geven aan de fysiek en sociale leefbaarheid van de wijk. • Dit sluit aan bij de verschillende wijkagendapunten, mits op de juiste wijze en in overleg met betrokken partijen wordt uitgewerkt. In de wijkagenda staat bijvoorbeeld: Doorstroommogelijkheden voor gezinnen binnen de wijk (zie wonen) en ervoor zorgen dat bewoners elkaar (meer) kunnen ontmoeten, door meer ontmoetingsplekken in de wijk.

2. Een veerkrachtige economische structuur; 3. Een excellent ondernemingsklimaat, waarin ondernemers kunnen groeien; 4. Voldoende ruimte voor bedrijvigheid in aantrekkelijke werkmilieus. Economische Uitvoeringsagenda Den Haag 20232026 (RIS315458): We houden vast aan de beleidskaders uit de economische visie. De economische uitvoeringsagenda is de operationele vertaling hiervan voor deze collegeperiode. De vier strategische doelen (speerpunten) geven de richting aan de activiteiten, namelijk: (1) attractieve stad; (2) veerkrachtige economische structuur; (3) excellent ondernemingsklimaat; en (4) ruimte voor bedrijvigheid. Den Haag voert al decennia helder en consistent (ruimtelijk) retailbeleid, volgens een dyn amische beleidscyclus: • Kadernota Detailhandel “de Haagse hoofdwinkelstructuur centraal” (RIS300626)

• Actieprogramma Den Haag Winkelstad 2020-2023 (RIS307575)

Onderwijs, cultuur en welzijn

Wonen

• Retailmonitor (RIS301527)

Integrale huisvestingsplan Cultuur en Bibliotheken (RIS 311896):

Woonvisie Den Haag 2040 (RIS 318961):

De Kadernota Detailhandel: de Haagse hoofdwinkelstructuur centraal (RIS300626) geeft de langjarige juridisch-planologische kaders (waar willen we winkels en waar niet). In de Retailmonitor (RIS301527). wordt iedere vier jaar objectief de staat van de winkelgebieden in beeld gebracht en de hoofdwinkelstructuur herijkt, waarbuiten in principe geen nieuwe winkelvestiging mogelijk is. Het Actieprogramma Den Haag Winkelstad 2020-2023 (RIS 307575), is de toolkit waarmee proactief en in nauwe samenwerking met private partijen (o.a. BIZ-en, vastgoedeigenaren en ondernemers) de winkelkwaliteit wordt verbeterd. Duidelijke keuzes, toekomstgerichte ambitie, proactieve houding en investeren waar de kracht zit: dit zorgt voor gezonde winkelgebieden in binnenstad én buurten en wijken.

Met de groei van de stad groeit het aantal bibliotheken mee. Het streven is om één wijkbibliotheek per ca. 30.000 inwoners te realiseren met de referentienorm van 45 m2 BVO bibliotheek per 1.000 woningen als richtlijn. Vanwege de gewenste spreiding van bibliotheken heeft Bibliotheek Den Haag de ambitie voor de heropening of komst van 5 nieuwe bibliotheekvestigingen (ca. 2.500 m2 BVO totaal) in Moerwijk, Benoordenhout, Spoorwijk, Mariahoeve en de Binckhorst op korte termijn. Dit is ook ter ontlasting van bibliotheek Bezuidenhout, waar met ontwikkeling van het CID een groter beroep op wordt gedaan.

Opgaven ontwikkeling ‘Winkelcentrum Mariahoeve’ in het kader van dit beleid: • De ontwikkeling dient te voorzien in de realisatie van een attractief en levendig winkelgebied. Dit sluit aan bij de economische visie en uitvoeringsagenda hiervan. • Met onze retailmonitor maken we inzichtelijk hoe de basiskwaliteit en het economisch functioneren in Winkelcentrum Mariahoeve is. Op basis hiervan kunnen we zeggen dat de ontwikkeling van het winkelcentrum kansen biedt op beide indicatoren.

Opgaven ontwikkeling ‘Winkelcentrum Mariahoeve’ in het kader van dit beleid: • De ontwikkeling dient te voorzien in het faciliteren van een sociaal en maatschappelijk aantrekkelijk winkelcentrum voor alle bewoners in de wijk. Dit sluit ook aan bij de omgevingsvisie Den Haag 2050. • Er dient, middels de realisatie van sociaalmaatschappelijke functies, meer ruimte te worden geboden aan ontmoeting en persoonlijke ontwikkeling. • Bibliotheek Den Haag wil haar aanbod uitbreiden voorbij de grenzen van het aanbieden van boeken, films en bladmuziek. Dit betreft de realisatie van sociaal-maatschappelijke en culturele activiteiten die aansluiten bij de vraag naar ontmoetingsplekken, begeleiding en studieplekken.

Betaalbaarheid: We hanteren de bestaande normen voor nieuwbouw: 30% sociaal, 25% middeldure huur (met instandhoudingstermijn van minimaal 20 jaar), 25% betaalbare koop (tot normbedragen NHG). In de programmering voor middeldure huur en betaalbare koop streven we naar 100 woningen per jaar voor innovatieve woonvormen, zoals particulier opdrachtgeverschap, wooncoöperaties en groepswonen (zoals cultuursensitieve groepswoonvormen, meergeneratiewoningen). We zetten in op collectieve woonvormen ter bestrijding van eenzaamheid, in het bijzonder voor ouderen en houden rekening met mantelzorg. Dit kan bijdragen aan de doorstroming en biedt daarmee weer ruimte voor starters en gezinnen. Cruciale beroepsgroepen: Den Haag heeft een groot tekort aan een aantal cruciale beroepsgroepen. Het gaat om bijvoorbeeld politieagenten, leraren en zorgpersoneel. Zij leveren echter een belangrijke bijdrage aan de stad, kijk naar de inzet in de Coronacrisis. We experimenteren met manieren om deze beroepsgroepen te helpen met het vinden van huisvesting. Hierdoor hopen we dat het aantrekkelijker wordt deze beroepen uit te voeren in Den Haag en zo de tekorten in deze beroepsgroepen te verkleinen. We maken afspraken met marktpartijen over huisvesting van deze doelgroepen in de middeldure huursector in specifieke (nieuwbouw-) projecten en waar mogelijk ook in bestaande bouw.

PUK - januari 2025

53

Woninggrootte: Bij een te eenzijdig aanbod van kleine woningen bestaat het risico dat bewoners hier passanten worden zonder binding met de omgeving. Dit heeft invloed op de leefbaarheid. Om deze redenen ligt bij kleine woningen het primaat bij studentenwoningen, zorgwoningen en bijzondere concepten. In het centrumgebied dient gedifferentieerd gebouwd te worden voor diverse stedelijke doelgroepen, Dit vraagt om verschillende (gestapelde) woningtypen met diverse woninggrootten. Bij andere ontwikkelingen ligt het aantal kleine woningen daarom op maximaal 20% van het totaal aantal woningen. Hierbij houden we een woonoppervlak van <40m2 GBO aan in het CID en <50m2 GBO in de rest van de stad. Bij de bouw van kleine woningen verwachten wij van de initiatiefnemers dat flexibel wordt gebouwd zodat de woning in de toekomst op relatief eenvoudige wijze aangepast kan worden.

Opgaven ontwikkeling ‘Winkelcentrum Mariahoeve’ in het kader van dit beleid: • Een programma dat doorstroming van 1 en 2 persoonshuishoudens bevordert, is wenselijk. Hierdoor komen relatief grote woningen beschikbaar voor gezinnen. Gedacht kan worden aan betaalbare woningen in de categorie 50-65 m2 gbo.

Mariahoeve specifiek:

• Toewijzing van een deel van de betaalbare woningen aan cruciale beroepsgroepen is zowel vanuit het stedelijk woonbeleid als vanuit de behoefte van de wijk Mariahoeve gewenst.

In Mariahoeve wonen ruim 15.000 inwoners. De wijk is ooit gebouwd met het idee dat er ruim 25.000 inwoners zouden wonen in circa 7.000 woningen (woningbezetting van 3,5 personen/huishouden). Vanaf eind jaren ’70 is echter het aantal inwoners gedaald, tot het dieptepunt van 13.300 inwoners in 2008. De woningbezetting in Mariahoeve is 1,76 personen/huishouden en het aandeel éénpersoonshuishoudens is dan ook relatief hoog. Ofschoon het aandeel grote woningen (5 of meer kamers, > 100 m2 gbo) in Mariahoeve lager is dan in de rest van Den Haag, is het aandeel 1 of 2 kamers óók lager. Er zijn daarentegen relatief veel 3 en 4 kamerwoningen (60 tot 100 m2). Hier woonden in het verleden veel gezinnen, maar door vergrijzing wonen er in de huidige situatie vaak 1 of 2 personen.

54

PUK - januari 2025

• Echt kleine woningen (tot 50 m2 gbo) kunnen ook een functie hebben voor een aantal doelgroepen, zoals studenten en senioren of andere doelgroepen met een zorgbehoefte;

(RIS310664) leidend. Binnen de strategie wordt ingegaan op de vraag: “Welke keuzes moeten we maken voor een bereikbaar, leefbaar en verkeersveilig Den Haag in 2040?” Voor het beantwoorden van die vraag is het uitwerken van een toekomstlijn voor iedere modaliteit niet meer voldoende. De strategie is daarom opgezet aan de hand van vier thema’s. Vanuit deze thema’s volgen strategische keuzes omtrent de noodzakelijke doorontwikkeling van het mobiliteitssysteem: • De compacte stad. • De menselijke maat.

• Zowel reguliere als studenten- en zorgwoningen lenen zich voor een of meerdere woongroepen. In de planontwikkeling dienen de mogelijkheden hiervoor onderzocht en uitgewerkt te worden.

• Stadsvriendelijke vervoerswijzen.

• Ook toevoegingen in de categorie > 100 m2 gbo, met meer dan 4 kamers kan de diversiteit aan woninggrootte-categorieën in de wijk bevorderen en meer gezinnen naar de wijk trekken.

De compacte stad

• Qua betaalbaarheid gelden ook voor dit plan de stedelijke normen 30% sociale huur door een toegelaten instelling, 25% middeldure huur (bij voorkeur eveneens door een toegelaten instelling) en 25% betaalbare koop.

Mobiliteit en (fiets)parkeren Strategie Mobiliteitstransitie Den Haag 2022-2040 (RIS310664): Binnen het mobiliteitsbeleid is de Strategie mobiliteitstransitie Den Haag 2022 – 2040

• De regionale context en mobiliteitshubs.

Bij het ontwikkelen van de openbare ruimte staat ‘’de compacte stad’’ centraal. Dit richt zich op nabijheid van bestemmingen, waarbij belangrijke voorzieningen lopend en fietsend bereikbaar zijn. Bij het ontwerpen van de openbare ruimte wordt het ‘STOMP-principe’ toegepast voor prioritering van vervoerswijzen: • Prioriteit wordt gegeven aan de voetganger en fietser. • Gevolgd door het ov, deelmobiliteit. • En privéauto. De prioriteit die wordt gegeven aan de fiets (naast lopen) en het openbaar vervoer wordt verder uitgewerkt binnen de Fietsstrategie Den Haag 2040 (RIS302960) en de Schaalsprong OV (RIS303479). Binnen de fietsstrategie wordt aangegeven dat vanwege de voordelen van fietsen (gezond, ruimte-efficiënt, e-bikes ook geschikt voor

langere afstanden), zal worden ingezet op de groei van het fietsgebruik. Dit wordt gefaciliteerd door het realiseren van aantrekkelijke fietsroutes, gemakkelijke fietsparkeervoorzieningen en een veilig fietsmilieu. De schaalsprong OV kent twee pijlers: • Een mobiliteitssysteem dat toekomstbestendig, gedifferentieerd en passend bij de vraag is. • Een stad gericht op OV met centrale, dragende lijnen (Koningscorridor, Leyenburgcorridor en de Oude Lijn). De menselijke maat: Bij de doorontwikkeling van het mobiliteitssysteem is het van belang dat álle Hagenaars gebruik kunnen maken van het systeem. Hierdoor ontstaat brede welvaart en welzijn voor alle inwoners van de stad. Hiervoor is het van belang dat: • Vervoer fysiek toegankelijk is (denk aan de toegankelijkheid van trottoirs, trams en ov-haltes). • Het verkeer een veilige inrichting heeft. • Te voorzien in laagdrempelige mobiliteit rekening houdend met voertuigbezit en vaardigheden die toegang verlenen tot het mobiliteitssysteem. Daarnaast moet financiële draagkracht niet worden vergeten. Bereikbaarheid kan worden verbeterd door een verschuiving ‘van bezit naar gebruik’ van voertuigen. In zowel projecten als beleid wordt gekozen voor een doelgroep- en gebiedsgerichte aanpak. Om maatwerk te kunnen bieden, spelen participatie, onderzoek en monitoring een belangrijke rol.

Duurzame vormen van mobiliteit worden gestimuleerd, denk aan het gebruiksvriendelijker maken van deelmobiliteit, fietsen en openbaar vervoer.

Bij dit thema staan duurzaamheid, verkeersveiligheid en de druk van het mobiliteitssysteem op de openbare ruimte in Den Haag centraal. In het navolgende wordt op elk ingegaan: • Duurzaamheid: er wordt ingezet op schone en stille mobiliteit, onder andere met een goede laadinfrastructuur. De nadruk ligt hierbij op voertuigen die veel door de stad rijden (taxi’s, vuilniswagens, bedrijfswagens). Om materiaal (en tevens ruimte) te besparen wordt ingezet op mobiliteit als dienstverlening in plaats van bezig (Mobility as a Service). Daarnaast is het zaak dat er nieuwe faciliteiten komen voor duurzame- en waar mogelijk kleinschaligere bevoorrading. Ook wordt er ingezet op het collectief inzamelen van bedrijfsafval. • Verkeersveiligheid: dit is een topprioriteit en wordt daarom leidend in situaties waar keuzes moeten worden gemaakt. • Druk op de openbare ruimte: door in te zetten op deelmobiliteit, parkeren op eigen terrein en het spreiden van mobiliteit over de dag, wordt getracht de druk op de openbare ruimte zo beperkt mogelijk te houden. Invulling aan het beleid omtrent verkeersveiligheid gebeurt middels de Verkeersveiligheidsstrategie (RIS305028). Er wordt ingezet op het verbeteren van de infrastructuur én het stimuleren van verkeersveilig gedrag.

Hoe om te gaan met het spanningsveld tussen binnenstedelijke ontwikkeling, verkeersveiligheid en kwaliteit en snelheid van het ov en nood- en hulpdiensten wordt uiteengezet in het Afwegingskader Snelheidsregimes Den Haag (RIS309478).

De regionale context en mobiliteitshubs

Dit thema focust zich op de integratie van mobiliteitshubs in het mobiliteitssysteem. Dit is vooral van belang voor de schaalsprong van het ov, vooral als het gaat om het gebruik van openbaar vervoer in de compacte stad. Daarnaast is er focus op mobiliteit in de regionale context. Een aantal strategische keuzes worden gemaakt: • Voor gehele Haagse regio wordt onderzocht waar realisatie van ov-hubs, P+Rhubs, buurthubs en logistieke hubs kansrijk zijn. Het is wenselijk dat deze hubs zoveel mogelijk inpandig worden gerealiseerd bij gebiedsontwikkelingen. • Het netwerk van metropolitane fietsroutes die verbindingen leggen met de belangrijkste economische centra in de regio worden doorontwikkeld. • Er wordt ingezet op goede bereikbaarheid met lightrail, metro, tram, trein en (snelle) busverbindingen door middel van een schaalsprong van het openbaar vervoer en een internationaal treinnetwerk. • Het mobiliteitsaanbod van buurthubs wordt in overleg met deelaanbieders en bewoners samengesteld. Parkeerstrategie 2021-2030 (RIS308711): De parkeerstrategie 2021-2030 is de paraplu voor de verschillende andere beleidsplannen gericht op parkeren. De strategie bestaat uit een vijftal uitgangspunten: • De beschikbare fysieke ruimte wordt leidend in het parkeerbeleid. Dit komt tot uitdrukking in parkeernormen en waar nodig komt er een maximering van het aantal uit te geven vergunningen.

Als in een gebied waar al parkeerregulering geldt de parkeerdruk hoger is dan 90%, wordt een rem gezet op nieuwe vergunningen

Stadsvriendelijke vervoerswijzen: PUK - januari 2025

55

• Bij het besluit tot invoering van parkeerregulering wordt gestreefd naar draagvlak in het gebied waar dat wordt ingevoerd, maar ook veiligheid en leefbaarheid zijn essentieel • In een gebied waar grootschalige ontwikkelingen gaan plaatsvinden die aanzienlijke negatieve gevolgen zullen hebben voor de parkeerdruk kan, om dit te voorkomen, door het college van B&W besloten worden deze ontwikkeling gepaard te laten gaan met de invoering of uitbreiding van parkeerregulering. Het gaat hierbij voornamelijk om de Binckhorst en Zuidwest. • Bij nieuwbouw- en herontwikkelingen is parkeren op eigen terrein (POET) leidend en wordt grote terughoudendheid betracht in het verstrekken van parkeervergunningen. • Nader onderzoek vindt plaats naar juridisch en financiële regelingen die het mogelijk kunnen maken bij te dragen aan initiatieven voor het bouwen of verbeteren van parkeergarages in combinatie met het verbeteren van de kwaliteit van de openbare ruimte in de omgeving van de parkeervoorziening. In aanvulling op deze uitgangspunten, geldt in zijn algemeenheid dat (door bewoners) gewenste ruimtelijke ontwikkelingen, denk aan realisatie van ondergrondse restafvalcontainers, groen of fietsparkeervoorzieningen, niet mogen vervallen vanwege de parkeerdruk. Voor het toetsen van initiatieven aan parkeerbehoefte wordt gebruik gemaakt van de Regeling Autoparkeernomen Den Haag 2021 (RIS309547).

Voor fietsparkeernormen gelden de Beleidsregels Fietsparkeernormen Den Haag 2016 (294386). Opgaven ontwikkeling ‘Winkelcentrum Mariahoeve’ in het kader van dit beleid:

56

PUK - januari 2025

• Verbeter de doorwaadbaarheid van de openbare ruimte. Hiermee wordt lopen en fietsen gestimuleerd. • De ontwikkeling dient te voorzien in voldoende goed bereikbare fietsparkeerplekken voor zowel bezoekers als bewoners, hiermee draagt de ontwikkeling bij aan het verbeteren van de mogelijkheden om met de fiets naar het winkelcentrum te komen. • In de directe omgeving van deze locatie liggen de tramhalte Hofzichtlaan en de bushalte Het Kleine Loo. Door de bereikbaarheid richting het OV te verbeteren wordt het gebruik van het OV-netwerk gestimuleerd.

• Afwentelen voorkomen (in tijd of gebied) Opgaven ontwikkeling ‘Winkelcentrum Mariahoeve’ in het kader van dit beleid: • Bij ontwikkeling wordt het openbare gebied meegenomen als een volwaardig en integraal te ontwerpen ruimte. • Een hogere dichtheid heeft een intensiever gebruik van de openbare ruimte tot gevolg. Bij het ontwerp moet ook rekening worden gehouden met intensiever beheer.

Openbare ruimte

• Er dient voldoende (groene) buitenruimte te zijn. Het toevoegen van woningen of voorzieningen mag niet leiden tot een verminderde leefbaarheid door hogere parkeerdruk of meer parkeerplaatsen in de openbare ruimte.

Kadernota Openbare Ruimte: kwaliteit door samenhang - openbare ruimtebeleid tot 2030 (RIS310884):

• Wenselijk is om een openbare ruimte te realiseren die inclusief is en daarnaast ontmoeting en verblijf faciliteert. De openbare ruimte dient hierbij uit te nodigen tot wandelen, bewegen en spelen.

Een goed ingerichte en beheerde (schoon, heel en veilig) buitenruimte is een randvoorwaarde voor tal van (gebieds)ontwikkelingen en sociale investeringen. De inrichting van de openbare ruimte gaat hierbij volgens de uitgangspunten: eenvoud, harmonie, ruimte. Hierbij is het van belang dat de openbare ruimte een bijdrage levert aan de ambitie Den Haag als gezonde stad. Naast deze bijdrage dient de openbare ruimte veilig is en zorgt dat bestemmingen in Den Haag goed bereikbaar zijn. Afwegingen die gemaakt moeten worden vanwege verdichting en, zowel boven- als ondergrondse, drukte dienen afgewogen te worden op basis van: • Combineren van functies boven enkelvoudige toepassingen • Centraal stellen van gebiedskenmerken

Duurzaamheid Nota duurzaamheid, schone energie in een groene stad (RIS301829): De nota stelt dat duurzaam de nieuwe norm is en streeft naar een klimaatneutrale stad in 2030. De nota richt zich op vier thema’s: de overgang naar schone energie, een aantrekkelijke leefomgeving, schone mobiliteit en het hergebruik van grondstoffen. De nota duurzaamheid is uitgewerkt in deelnota’s met ambities en eisen op de diverse thema’s: • Energietransitie: Stedelijk Energieplan (RIS306869), Transitievisie Warmte (RIS310442).

• Leefomgeving: Nota Stadsnatuur (RIS305824), Nota Stadsbomen (RIS307827), Wegwijzer Den Haag Klimaatbestendig (RIS308745), Integraal Gemeentelijk Rioleringsplan (RIS306620), Puntensysteem groen en natuurinclusief bouwen (RIS313059), Aanpak schoon vervoer (RIS303606 ), Haagse preventieaanpak (RIS316587). • Mobiliteitstransitie: Strategie mobiliteitstransitie (RIS106664), Ruim baan voor de fiets (RIS302960). • Grondstoffen: Circulair Den Haag (RIS299353), Grondstoffenplan Den Haag (RIS310285), Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (RIS317835).

Eyeline en Skyline (RIS298448), Normen ten aanzien van bezonning en windhinder (RIS170509). • Bodem en ondergrond: Uitvoeringsprogramma Bodem en Ondergrond (RIS299493). • Geluid: Beleid Hogere Grenswaarden Wet Geluidshinder (RIS179918). • Lucht: Schone Lucht Akkoord 2020 (RIS304354), Aanpak schoon vervoer (RIS303606). • Water: Wateragenda Den Haag - Delfland 2022 (RIS311901), Integraal Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2025 (RIS306620).

Opgaven ontwikkeling ‘Winkelcentrum Mariahoeve’ in het kader van dit beleid: • De ontwikkeling dient een bijdrage te leveren aan een klimaatneutrale stad in 2030 door het beperken van de energievraag en het inzetten van schone energiebronnen, hittestress en wateroverlast tegen te gaan door het nemen van klimaatadaptieve maatregelen, natuurwaarden in de omgeving te versterken door het nemen van natuurinclusieve maatregelen, milieuhinder te voorkomen door schoon en efficiënt vervoer te stimuleren en duurzamer om te gaan met grondstoffen.

Milieu De gemeente Den Haag zit milieuaspecten als integraal onderdeel van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Het is dan ook van belang dat ruimtelijke ontwikkeling de beleidsuitgangspunten ten aanzien van milieu in acht worden genomen. De ambities en eisen ten aanzien van milieu zijn opgenomen in de volgende beleidsdocumten: • Bezonning en wind: Nota Haagse hoogbouw:

PUK - januari 2025

57

B. Participatieverslagen Overzicht gesprekken en bijeenkomsten: • 06-10-2020 Afspraak VVE: kennismaking met voorzitter VVE, introductie plannen • 19-11-2020 Presentatie planambitie aan wethouder Mulders. • 02-03-2021 Kennismaking met Gebiedscoöperatie Wijk 25, presentatie plannen • 04-03-2021 Kennismaking met bestuur Wijkberaad Mariahoeve, presentatie plannen • 10-03-2021 Kennismaking voorzitters winkeliersvereniging Mariahoeve, presentatie plannen • 19-03-2021 Presentatie plannen aan wethouders Bruines en Balster. • 14-04-2021 Presentatie plannen aan winkeliers WC Mariahoeve • 17-05-2021 Overleg Wijkberaad update over planstatus en HIT traject. • 22-05-2021

Indiening HIT-plan bij gemeente.

• 03-06-2021 Presentatie HIT-plan aan bewonerscommissie VVE , diverse schriftelijke contacten. • 15-03-2022 Gesprek bewonerscommissie VvE Granaathorst • 12-04-2022 Gesprek bewonerscommissie VvE Granaathorst. • 12-05-2022

VvE vergadering Mariahoeve

• 18-05-2022 Algemene ledenvergadering winkeliersvereniging, bespreking plannen

58

PUK - januari 2025

• 31-05-2022 Bespreking bewonerscommissie VVE Granaathorst • 28-06-2022 Bespreking bewonerscommissie VVE Granaathorst • 11-07-2022 Schouw winkelcentrum met bewonerscommissie VVE en presentatie plannen • 24-03-2023 Bespreking bewonerscommissie VVE Granaathorst • 27 -03 -2023

gesprek Wijkberaad Mariahoeve

• 25-04-2023

Start PUK-traject

• 28-05-2024 de buurt

Eerste Participatiebijeenkomst voor

• 18-06-2024 Bespreking bewonerscommissie VvE Granaathorst • 11-07-2024 de buurt

Tweede participatiebijeenkomst voor

• 04-09-2024 Van Asten

presentatie plannen aan wethouder

• 02-10-2024 Inloopbijeenkomst als onderdeel algemene VVE-vergadering deel Granaathorst • 15-10-2024 Bespreking bewonerscommissie VvE Granaathorst • 07-11-2024 de buurt

Derde participatiebijeenkomst voor

Verslag Inloopbijeenkomst vernieuwing Winkelcentrum Mariahoeve Den Haag 28 mei 2024 Op dinsdag 28 mei 2024 organiseerde Coöperatie Mariahoeve een inloop-bijeenkomst over de vernieuwing van Winkelcentrum Mariahoeve in

Den Haag. Sinds 2021 is de eigenaar van het winkelcentrum in overleg met directe bewoners, winkeliers en de gemeente om de verschillende mogelijkheden voor een vernieuwd winkelcentrum te onderzoeken. Tijdens de bijeenkomst zijn de ideeën voor de vernieuwing van het winkelcentrum en de directe omgeving gepresenteerd. De bijeenkomst vond plaats in Winkelcentrum Mariahoeve. De avond werd bezocht door circa 130 mensen, met name bewoners van de verschillende woningen en VvE’s rondom het winkelcentrum, omwonenden en winkeliers Medewerkers van Molsbergen Development, KCAP Architecten en de gemeente Den Haag waren aanwezig om vragen te beantwoorden. Tevens was het Wijkberaad vertegenwoordigd. Inleiding Bezoekers konden op eigen gelegenheid langs informatiepanelen lopen en vragen stellen. We hebben actief gevraagd om te reageren op de plannen. Dit kon persoonlijk bij een van de aanwezige medewerkers of schriftelijk via het reactieformulier of een post-it, per e-mail en via de online vragenlijst op www.nieuwmariahoeve.nl. Het reactieformulier is in totaal 28 keer ingevuld en online zijn er 23 reacties binnengekomen. Er werd overwegend positief gereageerd op het vernieuwen van het winkelcentrum. Verkeer en parkeren zijn de onderwerpen waarover zorgen zijn.

Informatiepanelen Op de informatiepanelen staat per thema hoe het winkelcentrum en de nieuwe woningen er straks uit kunnen komen te zien. De panelen zijn te bekijken

op de website www.nieuwmariahoeve.nl. Hier staan ook de panelen die de gemeente Den Haag heeft gepresenteerd. De gemeente bekijkt of het plan past binnen de plannen en wensen van de stad. De voorwaarden waaraan de ontwikkeling van het winkelcentrum moet voldoen legt de gemeente vast in een Planuitwerkingskader (PUK). Hieraan wordt op dit moment gewerkt. Vervolg Op 11 juli a.s. is er een tweede inloopbijeenkomst. Tijdens deze bijeenkomst kunnen bezoekers langs verschillende informatieborden lopen. Er wordt getoond welke reacties we uit de buurt hebben opgehaald en hoe we deze willen gebruiken in de verdere uitwerking van de plannen. Verschillende beelden (sfeerimpressies) geven u een goed beeld van hoe het vernieuwde winkelcentrum en de nieuwbouw eruit kunnen gaan zien. Daarnaast leest u meer over de volgende stappen die nodig zijn om dit plan te maken. Ook tijdens deze bijeenkomst beantwoorden we vragen en verzamelen we reacties. Vragen, antwoorden en opmerkingen Positieve punten De aanwezige bezoekers zijn tevreden met de geplande opknapbeurt van het winkelcentrum en de toevoeging van extra woningen (vooral voor senioren en singles). Ze waarderen het dat het winkelcentrum moderner wordt en beter toegankelijk. Ook vindt men het prettig dat het overdekte gedeelte blijft bestaan en dat er meer groen komt.

Wat ook aanspreekt is dat het winkelcentrum transparanter (lichter, veiliger) en levendiger wordt en dat er meer winkels komen.

Aandachtspunten Bezoekers hebben ook zorgen, vooral over wat het effect is van de nieuwbouw. Denk aan de hoogte, de overlast tijdens de bouw en het verdwijnen van het karakter (sfeer) van de wijk. Men wil graag dat er genoeg parkeerplaatsen blijven. En dat het verkeer veiliger wordt, vooral voor fietsers en voetgangers. Wensen zijn: meer plekken om elkaar te ontmoeten en meer groen. Men vraagt aandacht voor veiligheid en duidelijke gedragsregels. Verder is het belangrijk dat voldoende winkelruimte overdekt blijft en dat men buiten ook droog kan lopen. Het winkelcentrum wordt als een vertrouwde, fijne plek ervaren en dat wil men graag zo houden. Wensen en suggesties Welke wensen en ideeën hebben omwonenden? • Meer openbare toiletten • Een postkantoor of postpunt • Genoeg parkeerplekken. • Ontmoetingsplekken, zoals een buurthuis of koffiepunt • Ruimte voor culturele, recreatieve en sportieve activiteiten • Meer en andere winkeles • Sociale voorzieningen moeten blijven • Goed blijven communiceren met de bewoners Voorzieningen Wat zien omwonenden hier graag komen? • Meer (betaalbare) horeca • Gezondheidsvoorzieningen: opticien, audicien, tandarts en huisartsen

• Extra supermarkt, zoals een Ekoplaza, Aldi of Lidl. Deelauto De meeste mensen geven aan geen gebruik te willen maken van een deelauto (70%). Sommige mensen denken er nog over na (22.5%). Maar een paar mensen zeggen dat ze een deelauto zeker gaan gebruiken (7.5%). We denken dat nieuwe bewoners wel behoefte hebben aan deelauto’s. Nieuwbouw Bijna 20% van de aanwezigen wil graag in de nieuwbouw wonen, 29% misschien. De helft (52%) geeft aan niet in het nieuwe project te willen wonen. Een volledige weergave van de reacties op de formulieren kunt u vinden in de bijlage. Vragen, antwoorden en opmerkingen Hieronder volgt een selectie van vragen die tijdens de bijeenkomst zijn gesteld. De vragen zijn verdeeld per onderwerp. Winkelcentrum Wat wordt de nieuwe looproute door het winkelcentrum, kan je binnendoor alle winkels blijven bezoeken? De looproute gaat vanaf Albert Heijn tot aan het nieuwe centrale plein, waar nu de hoofdingang aan Het Kleine Loo zit. Ook komt er een grote doorsteek van de passage naar het park. De meeste winkels blijven aan de passage (looproute) zitten. Sommige winkeliers vinden het fijn om ook open te kunnen zijn als het winkelcentrum dicht is. Daarom krijgen een paar grote winkels en horeca een eigen ingang aan het Kleine Loo en het nieuwe plein.

PUK - januari 2025

59

Waarom verdwijnt een stuk passage? Het winkelcentrum is ‘naar binnen gekeerd’ en dat willen we meer open maken. Het winkelcentrum is nu eigenlijk te smal voor een passage (looproute) aan de binnenkant én winkels aan de buitenkant. Daarom zijn nu veel gevels afgeplakt. Door een deel van de passage te verwijderen, kunnen we ook een paar winkels met hun ingang aan het Kleine Loo maken. Onze ervaring is dat het fijn winkelen is als er binnen en buiten en aan het plein winkels en horeca zijn. Welke winkels komen er in het nieuwe winkelcentrum? We willen dat de huidige winkels en ondernemers blijven. Het winkelcentrum is een wijk-winkelcentrum en die functie moet het blijven hebben. Met een fijne ontmoetingsplek voor de bewoners uit de wijk. Hoe wordt het laden en lossen geregeld? Er komen centrale (laad- en losruimtes) voor de winkels die (deels) in de panden zitten. Dat wil zeggen dat de vrachtwagens op bepaalde plekken het pand (deels) in kunnen rijden om daar te laden en lossen. Hierdoor komt er meer ruimte rond het winkelcentrum. Er blijft nog wel een laad-en losplek (zone) voor pakketbezorgers. Komt er een postagentschap? Dat zullen we zeker onderzoeken. Openbare ruimte Wat is de bedoeling van het pleintje aan het park? Dit pleintje willen we opnieuw inrichten, tegelijk als we met de kade aan de slag gaan. We zijn aan het kijken

60

PUK - januari 2025

of we samen met de gemeente hier een bibliotheek voor de buurt kunnen maken. Nu kijk je vooral aan tegen achterkanten van winkels en een expeditie. Het is een mooier beeld als je tegen winkels en voorzieningen met open gevels en eigen ingangen aankijkt. Ook voor de aanpak van deze plek zijn we in gesprek met direct omwonenden. Is er in het nieuwe plan, in het park, ruimte om buiten te sporten? (yoga, dansen, bootcamp) Het park is geen onderdeel van de vernieuwing van het winkelcentrum. Parkeren Zijn er voldoende parkeerplaatsen? De parkeerplaatsen voor de nieuwe woningen komen op het parkeerdek. Er komen extra plekken. Op het terrein naast de hellingbaan blijven de parkeerplaatsen beschikbaar voor mensen die komen winkelen. De parkeerplaatsen naast de Albert Heijn blijven ook bestaan. Als er betaald parkeren wordt ingevoerd in de buurt, denken wij erover om parkeren voor het winkelend publiek hier de eerste 2 uur gratis te houden.We stemmen het aantal en het type woningen af om te voorkomen dat er te weinig parkeerplekken zijn. We denken dat mensen in de toekomst meer gebruik zullen maken van (elektrisch) deelvervoer.Daardoor neemt de parkeerdruk af. Verdwijnen er parkeerplekken? Ja, om een prettig woongebied te maken is samen met de gemeente bepaald dat er parkeerplaatsen aan de parkzijde verdwijnen.

Wij denken dat het wel lukt om hier parkeerplekken voor mindervaliden en pakketbezorgers te maken.

Wordt er straks betaald parkeren ingevoerd en waar moeten al die bezoekers hun auto parkeren? Of er wel of geen betaald parkeren in Mariahoeve komt, staat los van het plan voor de vernieuwing van het winkelcentrum. Het is een beslissing van de gemeente Den Haag. Wij zijn eigenaar van het parkeerterrein naast de hellingbaan en bij de Albert Heijn. Als de gemeente betaald parkeren invoert denken wij erover om parkeren hier voor bezoekers de eerste twee uur gratis te maken. Blijft parkeren gratis? Dit wordt door de gemeente Den Haag bepaald. Het kan invloed hebben op de parkeerdruk en daarom onderzoeken we het de lomende tijd. Hoe wordt het fiets-parkeren opgelost voor bezoekers van het winkelcentrum? We zijn van plan om in het gebied fietsnietjes te plaatsen. Dit zijn hekken in de vorm van een nietje waartegen je je fiets kan zetten. Verkeer, mobiliteit Hoe blijft het gebied bereikbaar en (verkeers-)veilig als er een paar honderd woningen bijkomen? In overleg met de gemeente onderzoeken we de verkeerscirculatie; we bekijken hoe iedereen zich verplaatst met de auto, fiets en te voet. We onderzoeken of we aan de parkzijde eenrichtingsverkeer voor auto’s en vrachtauto’s toepassen. Dat maakt de situatie overzichtelijker en veiliger. We willen de laad- en losplek hier weghalen en op twee plekken aan de randen plaatsen, gedeeltelijk in het winkelcentrum.De hellingbaan naar

het parkeerdek blijft bestaan. De nieuwe bewoners krijgen een parkeerplaats op het parkeerdek. Het soort woningen en voor wie we gaan bouwen heeft ook gevolgen voor de hoeveelheid verkeer. Jongeren en ouderen hebben bijvoorbeeld vaak minder auto’s. Wat gaat er met de hellingbaan gebeuren? De ruimte rondom en onder de hellingbaan richten we opnieuw in. Het is nu erg rommelig, onder meer door de plekken van de kiosken.We willen hier wel horeca en ruimte voor terrassen houden. Een deel van de expeditie van het winkelcentrum (aan- en afvoer van goederen) willen we achter de hellingbaan en deels in het gebouw oplossen. Woningen Hoeveel woningen komen er in de nieuwbouw? Binnen de kaders die we nu aan het bepalen zijn, zijn ongeveer 400 woningen mogelijk. Maar dit hangt o.a. af van hoe groot de woningen worden en de gevolgen voor het aantal parkeerplekken. Dit werken we met de gemeente verder uit. Hoeveel nieuwe woningen worden er gebouwd? Wij denken nu aan ongeveer 400 woningen. We gaan dan uit vrij kleine woningen vooral voor starters en de mogelijkheid om door te stromen (te verhuizen) binnen de wijk. Wat voor woningen komen er in het nieuwe plan? We denken nu aan betaalbare starterswoningen, omdat er hier nu te weinig van zijn.

Is er ook ruimte voor eengezinswoningen en 2- en 3-kamerappartementen a 100-120 m2? Er zijn al best veel eengezinswoningen in de wijk Mariahoeve. We denken niet dat we veel appartementen voor gezinnen gaan bouwen. We kijken wel naar een gezonde mix in het plan om verschillende soorten appartementen te bouwen. Vanaf wanneer en waar kan ik mij inschrijven voor een woning? U kunt zich voor een woning inschrijven als het bouwplan definitief is. Dat is waarschijnlijk over twee tot drie jaar. Planning en proces Wat is het vervolgproces en planning? We organiseren op 11 juli een tweede bijeenkomst om de uitkomsten van de eerste inloopbijeenkomst en de verdere uitwerking te laten zien. In het najaar van 2024 beoordelen het college en de gemeenteraad de PUK (Planuitwerkingskader). Als het positief wordt beoordeeld, wordt het vastgesteld (dan is het definitief). In 2025 werken we de plannen meer in detail uitwerk. En starten we de procedure om vergunningen aan te vragen en te krijgen. Als alles goed gaat start de bouw in 2026. Het plan voeren we in fases uit. Als alles goed loopt, zijn we in 2029 klaar met de werkzaamheden. Communicatie Hoe blijf ik op de hoogte van de plannen? De informatiepanelen en het verslag zijn te vinden op de website www.nieuwmariahoeve.nl. U kunt zich hier ook inschrijven voor de nieuwsbrief om op de hoogte te blijven.

VERSLAG INLOOPBIJEENKOMST VERNIEUWING WINKELCENTRUM MARIAHOEVE DEN HAAG 11 JULI 2024 Op donderdag 11 juli 2024 organiseerde Coöperatie Mariahoeve weer een inloopbijeenkomst over de vernieuwing van Winkelcentrum Mariahoeve in Den Haag. De bijeenkomst is een vervolg op de inloopbijeenkomst van 28 mei en vond dit keer plaats in de Pax Christikerk, tegenover het winkelcentrum. De avond werd bezocht door circa 108 mensen, met name bewoners van de verschillende woningen en VvE’s rondom het winkelcentrum, wijkbewoners, winkeliers en Vertegenwoordigers van de Wijkberaad. Medewerkers van Molsbergen Development, KCAP Architecten en de gemeente Den Haag waren aanwezig om een toelichting op de plannen te geven en vragen te beantwoorden. Opzet van de bijeenkomst Bezoekers konden langs verschillende informatieborden lopen. Er was te zien welke reacties we uit de buurt hebben opgehaald en hoe we deze willen gebruiken in de verdere uitwerking van de plannen. Verschillende verder uitgewerkte beelden (sfeerimpressies) gaveneen beter beeld van hoe het vernieuwde winkelcentrum en de nieuwbouw eruit kunnen zien. Ook is er nu meer bekend over de volgende stappen die nodig zijn om dit plan te kunnen maken. De uitnodiging is anderhalve week voor de bijeenkomst via een huisaan-huis brief en de digitale nieuwsbrief van Nieuw Mariahoeve verstuurd.

Twee dagen voor de bijeenkomst is er nog een herinnering via deze nieuwsbrief verstuurd. We vroegen

PUK - januari 2025

61

omwonenden zich aan te melden voor een tijdsblok, zodat er voor alle bezoekers voldoende tijd en ruimte is om de plannen te bekijken. Aanwezigen die zich niet hadden aangemeld, waren ook welkom. Informatiepanelen De panelen van de bijeenkomsten van 28 mei en 11 juli zijn te bekijken op de website www. nieuwmariahoeve.nl. Hier staan ook de panelen die de gemeente Den Haag heeft gepresenteerd. Rol gemeente De gemeente bekijkt of het plan past binnen de plannen en wensen van de stad. De voorwaarden waaraan de ontwikkeling van het winkelcentrum moet voldoen legt de gemeente vast in een Planuitwerkingskader (PUK). Hieraan wordt op dit moment gewerkt. Reacties We hebben de aanwezigen actief gevraagd om te reageren op de plannen. Dit kon persoonlijk bij een van de aanwezige medewerkersof schriftelijk via een reactieformulier, per e-mail en via de online vragenlijst op www.nieuwmariahoeve.nl. Het reactieformulier is in totaal 19 keer ingevuld en online zijn er 10 reacties binnengekomen. Er werd tijdens de bijeenkomst overwegend positief gereageerd op de aangepaste plannen voor het vernieuwen van het winkelcentrum. Aanwezigen gaven aan dat ze het fijn vonden om te zien dat er wat met de eerdere feedback is gedaan. De impressies zorgden ervoor dat de plannen beter

62

PUK - januari 2025

waren te begrijpen. Er zijn wel zorgen over het aantal parkeerplaatsen in het nieuwe plan. Daarnaast zijn er ook zorgen over de verkeersveiligheid aan de voorzijde van het winkelcentrum, aan Het Kleine Loo. Met name voor fietsers en voetgangers. Enkele directe omwonenden blijven kritisch over het woningbouwplan. Zij hebben zorgen over de impact van de nieuwbouw op het eigen woongenot en of er genoeg parkeergelegenheid overblijft. Vervolg We gaan de plannen nu in meer detail uitwerken en afstemmen met de direct betrokken bewoners, winkeliers en gemeente. De gemeente Den Haag gaat de randvoorwaarden en uitgangspunten vastleggen in een Planuitwerkingskader (PUK). De besluitvorming door college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad over de PUK start naar verwachting eind 2024. Voorafgaand aan de besluitvorming zal een informatiemoment worden georganiseerd om te laten zien wat in het PUK is opgenomen. Wanneer er meer bekend is over dit informatiemoment zullen wij u hierover informeren. Samenvatting reacties Hieronder volgt een samenvatting van de reacties die we tijdens en na de tweede inloopbijeenkomst hebben ontvangen. Een uitgebreide weergave van de reacties vindt u in de bijlage.

Positieve punten Wat vindt u positief aan de plannen voor Winkelcentrum Mariahoeve? Over het algemeen zijn de aanwezigen zeer positief over de plannen voor de vernieuwing van het winkelcentrum. De bouw van woningen, de aanpak van de achterkant van het winkelcentrum, de toevoeging van meer groen, de centrale laaden losplekken, de lichte en moderne uitstraling en de verbeteringen voor fietsparkeren worden gewaardeerd. Aandachtspunten Welke aandachtspunten wilt u meegeven? Aanwezigen hebben verschillende aandachtspunten voor de plannen van het winkelcentrum Mariahoeve. Belangrijke zorgen zijn het behoud van parkeerplaatsen en verkeersveiligheid, met name voor fietsers en voetgangers aan de voorzijde van het winkelcentrum, aan Het Kleine Loo. Ook het behoud van culturele functies zoals atelierruimtes en de toegankelijkheid van winkels tijdens verbouwingen zijn aandachtspunten. Omwonenden maken zich op dit moment zorgen over de achteruitgang van de wijk. Denk aan afvalop straat, overlast van hangjongeren en hangouderen en een onveilig gevoel, met name in de avond. Enkele direct omwonenden blijven kritisch over het woningbouwplan. Er zijn zorgen over de impact van de nieuwbouw op het eigen woongenot en of er genoeg parkeergelegenheidoverblijft.

Wensen en suggesties Welke wensen, tips of suggesties heeft u voor de gemeente Den Haag en Coöperatie Mariahoeve? De bewoners van Mariahoeve hebben verschillende

wensen, tips en suggesties voor de gemeente Den Haag en Coöperatie Mariahoeve. Belangrijke aandachtspunten zijn onder andere het behoud van gratis parkeerplaatsen, het waarborgen van de bereikbaarheid en verkeersveiligheid, het toevoegen van een goedkope (discount) supermarkt en het aanpakken van de aftakeling van het winkelcentrum en het openbaar gebied rond het winkelcentrum. Daarnaast is er een sterke voorkeur voor betaalbare woningen, verduurzaming en het behouden van de sociale en culturele functies in de wijk. Vragen, antwoorden en opmerkingen Vragen Hieronder volgt een selectie van vragen die tijdens de bijeenkomst zijn gesteld. De vragen zijn verdeeld per onderwerp. Tijdens en na de tweede inloopbijeenkomst zijn er minder vragen gesteld dan tijdens de eerste bijeenkomst. Voor de eerdere vragen verwijzen u graag naar het verslag van de bijeenkomst op 28 mei en het overzicht met vragen en antwoorden op www. nieuwmariahoeve.nl. Mocht u na het lezen van het verslag nog vragen hebben, kunt u deze mailen naar contact@ nieuwmariahoeve.nl. Winkelcentrum Welke winkels komen er in het nieuwe winkelcentrum? We willen dat de huidige winkels en ondernemers

kunnen blijven. Het winkelcentrum is een wijkwinkelcentrum en die functie moet het houden. Met een fijne ontmoetingsplek voor de bewoners uit de wijk. Komt de viskraam terug? We hopen de visboer te kunnen huisvesten in het winkelcentrum. Blijven de apotheek en de huisartsenpost in het winkelcentrum? | Wat ons betreft blijven de apotheek en huisartsenpost in het winkelcentrum. Wel kan het zo zijn dat het in de nieuwe plannen iets anders wordt opgezet. Wat gebeurt met de bestaande (maatschappelijke) initiatieven die nu al een plek in het gebouw hebben? De gemeente zet zich samen met de ontwikkelaar in voor het behoud van ruimte voor maatschappelijke functies. De gemeente zet vanuit het Haagse Akkoord (coalitieakkoord 2023-2026) minimaal in op ruimte voor een bibliotheek voor Mariahoeve. Het (gedeeltelijk) behouden van de huidige organisaties en ondernemingen is een ambitie, maar de keuzes hierin zijn uiteindelijk ook afhankelijk van de eigenaar/ verhuurder in afstemming met ondernemers. Parkeren Voldoet het aantal parkeerplaatsen aan het gemeentelijk beleid? Het aantal parkeerplaatsen voor de nieuwe woningen

zal altijd aan gemeentelijk beleid moeten voldoen en is mede afhankelijk van het type woningen dat we gaan maken. Dit zullen we nu met de gemeente verder uitwerken. Voor de winkels is al veel parkeerruimte aanwezig. Het winkelcentrum wordt niet groter en heeft niet meer parkeerplaatsen nodig. Zijn er voldoende parkeerplaatsen? De parkeerplaatsen voor de nieuwe woningen komen vooral op het parkeerdek. Hier komen ook extra plekken. Op het terrein naast de hellingbaan blijven de parkeerplaatsen beschikbaar. De parkeerplaatsen naast de Albert Heijn blijven ook bestaan. Als er betaald parkeren wordt ingevoerd in de buurt, denken wij erover om parkeren voor het winkelend publiek op de eigen parkeerplekken de eerste 1-2 uur gratis te houden. We stemmen het aantal en het type woningen af om te voorkomen dat er te weinig parkeerplekken zijn. We denken dat mensen in de toekomst meer gebruik zullen maken van (elektrisch) deelvervoer en willen dit ook opnemen in de plannen. Daardoor neemt de parkeerdruk af. Verdwijnen er parkeerplekken? Ja, om een prettig woongebied te maken is samen met de gemeente bepaald dat er parkeerplaatsen aan de parkzijde verdwijnen. Wij denken dat het wel lukt om hier parkeerplekken voor mindervalidenen pakketbezorgers te maken. Wat gebeurt er met het dak/parkeerdek op Makado, het oudste gedeelte van het winkelcentrum, waar nu

PUK - januari 2025

63

de Action zit? Hier worden meer parkeerplaatsen gerealiseerd door het verplaatsen van de Action en het herstellen naar de oorspronkelijke situatie, namelijk parkeerplaatsen. Verder willen we het daklicht weghalen,om het dek efficiënter in te kunnen delen. Zo ontstaat er meer ruimte voor parkeren. Wordt er straks betaald parkeren ingevoerd en waar moeten al die bezoekers hun auto parkeren? Of er wel of geen betaald parkeren in Mariahoeve komt, staat los van het plan voor de vernieuwing van het winkelcentrum. In het coalitieakkoord is opgenomen dat in heel Den Haag betaald parkeren wordt ingevoerd, dus ook in Mariahoeve. Wij zijn eigenaar van het parkeerterrein naast de hellingbaan en op het dek en mede-eigenaar van het parkeerterrein bij de Albert Heijn. Als de gemeente betaald parkeren invoert denken wij erover om parkeren hier voor bezoekers de eerste een tot twee uur gratis te maken. Hoe wordt het fietsparkeren opgelost voor bezoekers van het winkelcentrum? We zijn van plan om in het gebied fietsnietjes te plaatsen. Dit zijn hekken in de vorm van een nietje waartegen je je fiets kan zetten. Verkeer, mobiliteit Wordt de verkeerssituatie aan Het Kleine Loo aangepast? (verbreden van de stoep, verleggen fietspad) Kan door de herinrichting van het tramspoor het fietspad van Het Kleine Loo niet worden verlegd?

64

PUK - januari 2025

Door de aanwezigheid van de bomen aan het Kleine Loo, die door veel mensen als waardevol worden gezien, is het helaas niet mogelijk om meer ruimte te maken voor loop- en fietsruimte aan Het Kleine Loo. Wat gaat er met de hellingbaan gebeuren? De ruimte rondom en onder de hellingbaan richten we opnieuw in. Het is nu erg rommelig, onder meer door de opzet van de kiosken.We willen hier wel horeca en ruimte voor terrassen houden. De aan- en afvoer van goederen bij het winkelcentrum willen we deels achter de hellingbaan en deels in het gebouw oplossen. Duurzaamheid Welke maatregelen worden er genomen om het project duurzaam te ontwikkelen? Wij zijn aan het onderzoeken of we via warmte koude opslag in de grond de winkels en woningen van koeling en verwarming kunnen voorzien, zonder extra gas of stroom te hoeven gebruiken. De omvang van het project is groot genoeg om dit haalbaar te maken. Andere onderwerpen zijn het slim toepassen van groen in het ontwerp en het gebruik van duurzame materialen. Verder proberen we door de vorm van gebouwen, goede isolatie en het slim ventileren het energiegebruik zo laag mogelijk te maken. Kunnen de bestaande woningen aan de Granaathorst ook meegenomen worden in de verduurzaming? Dit willen we zeker onderzoeken. We zullen dit met de bewoners van de woningen verder afstemmen. Woningen Hoeveel woningen komen er in de nieuwbouw?

Binnen de kaders die we nu aan het bepalen zijn, zijn ongeveer 400 woningen mogelijk. Het aantal hangt o.a. af van hoe groot de woningen worden en de gevolgen voor het aantal parkeerplekken. We gaan nu uit van vrij kleine woningen vooral voor starters en de mogelijkheid om door te stromen (te verhuizen) binnen de wijk. Het definitieve plan werken we met de gemeente verder uit. Vanaf wanneer en waar kan ik mij inschrijven voor een woning? U kunt zich voor een woning inschrijven als het bouwplan definitief is. Dat is waarschijnlijk over twee tot drie jaar. Bouw Gaat het winkelcentrum tijdens de bouw dicht? Het winkelcentrum gaat niet dicht, maar zal telkens in stukjes worden verbouwd. Op zo’n manier dat de overige delen van het winkelcentrum open kunnen blijven. Wanneer is het klaar? Als alles goed gaat start de bouw in 2026. Het plan voeren we in fases uit. Als alles goed loopt, zijn we in 2029 klaar met de werkzaamheden. Planning en proces Wat is de rol van de ontwikkelaar en wat is de rol van de gemeente? De ontwikkelaar is eigenaar van het winkelcentrum en is verantwoordelijk voor de planontwikkeling,

uitvoering en financiering van het plan. De gemeente zorgt ervoor dat de plannen passen binnen het beleid van de overheid. Hoe zien het vervolgproces en de planning eruit? In het najaar van 2024 beoordelen het college en de gemeenteraad hetPUK (Planuitwerkingskader). Als het positief wordt beoordeeld, wordt het vastgesteld (dan is het definitief). In 2025 werken we de plannen meer in detail uit. En starten we de procedure om vergunningen aan te vragen en te krijgen. Als alles goed gaat start de bouw in 2026. Het plan voeren we in fases uit. Als alles goed loopt, zijn we in 2029 klaar met de werkzaamheden. Bij het PUK is er geen verdere inspraakprocedure voor belanghebbenden. Hiervoor zijn de opmerkingen die tijdens de informatiebijeenkomsten zijn gegeven waar mogelijk meegenomen in de uitwerking van het PUK. Bij het besluit over de omgevingsvergunning door de gemeente is er een periode van 6 weken waarin u de plannen kunt bekijken en uw mening hierop kunt geven. Dit heet: uw zienswijze geven. Communicatie Hoe blijf ik op de hoogte van de plannen? De informatieborden en het verslag zijn te vinden op de website www.nieuwmariahoeve.nl. U kunt zich hier ook inschrijven voor de nieuwsbrief om op de hoogte te blijven

INLOOPBIJEENKOMST VERNIEUWING WINKELCENTRUM MARIAHOEVE DEN HAAG 7 NOVEMBER 2024 Op donderdag 7 november 2024 organiseerden Coöperatie Mariahoeve U.A. en de gemeente Den Haag een inloopbijeenkomst over de vernieuwing van Winkelcentrum Mariahoeve in Den Haag en het realiseren van nieuwe woningen op het winkelcentrum. De bijeenkomst is een vervolg op de eerdere twee bijeenkomsten op 28 mei en 11 juli, waarna een Planuitwerkingskader (PUK) is opgesteld. Opzet van de bijeenkomst Tijdens de inloopbijeenkomst heeft de gemeente Den Haag uitleg gegeven over het Planuitwerkingskader (PUK) Winkelcentrum Mariahoeve. De gemeente presenteerde welke kaders en voorwaarden in het PUK worden opgenomen. De Coöperatie Mariahoeve gaf informatie over het plan, zoals ook gepresenteerd tijdens de vorige bijeenkomst op 11 juli. Op panelen stonden verschillende beelden (sfeerimpressies) van de plannen voor het vernieuwde winkelcentrum en de directe omgeving. Ook zijn vragen van bezoekers beantwoord. De uitnodiging voor deze bijeenkomst is per brief huis-aan-huis in de ruime omgeving van het winkelcentrum verspreid en via de digitale nieuwsbrief gemaild. De avond werd bezocht door circa 60 mensen, met name bewoners uit de directe omgeving en de flats rondom en op het winkelcentrum. Tevens waren enkele winkelhuurders en -medewerkers uit het winkelcentrum aanwezig.

Het aantal bezoekers was lager dan tijdens de eerdere bijeenkomsten.

Informatiepanelen De uitleg werd gegeven aan de hand van informatiepanelen. De panelen van de bijeenkomst van 7 november (en die van de bijeenkomsten van 28 mei en 11 juli) zijn te bekijken op de website www. nieuwmariahoeve.nl. Reacties n de gesprekken met medewerkers van de gemeente en van Coöperatie Mariahoeve gaven aanwezigen hun reactie. Veel bezoekers kwamen om antwoord te krijgen op vragen en waren geïnteresseerd in een uitleg over de gemaakte keuzes. Er werd overwegend positief gereageerd op de aangepaste plannen voor de vernieuwing van het winkelcentrum en de bouw van woningen. Deze vernieuwing wordt als een hoognodige en noodzakelijke verbetering gezien. Er was enthousiasme over de plannen voor het winkelcentrum zoals het verhogen van delen van de passage, maar ook het behouden van een zorg- en welzijnscluster. Dit sprak vooral oudere bezoekers aan. Ook de mogelijke komst van een bibliotheek werd positief ontvangen. Ook waren er enkele opmerkingen van meer kritische aard. Sommige aanwezigen -vooral ouderen- vonden het jammer dat je straks niet volledig overdekt door het winkelcentrum kunt lopen, maar deels buitenom moet. Ze vroegen aandacht voor de toegankelijkheid voor rolstoelen en rollators en voor toiletvoorzieningen voor bezoekers. Verder waren

PUK - januari 2025

65

de huidige huurders van de kiosken niet blij dat de kiosken in de nieuwe situatie komen te vervallen. Enkele directe omwonenden hebben zorgen over de impact van de nieuwbouw (bouwhoogte, woongenot) en of er genoeg parkeergelegenheid blijft. Vervolg et concept Planuitwerkingskader (PUK) is klaar. Het college van burgemeester en wethouders en vervolgens de gemeenteraad nemen hierover een besluit. Als dit positief is, stelt de raad het PUK vast. Dan is het definitief. De besluitvorming start eind 2024 en dit duurt een aantal maanden. Bij het PUK is er nu geen verdere inspraakprocedure meer voor belanghebbenden. Hiervoor zijn de opmerkingen die tijdens de informatiebijeenkomsten zijn gegeven waar mogelijk meegenomen in de uitwerking van het PUK. Na het vaststellen van het PUK zal het plan meer in detail verder worden uitgewerkt volgens de kaders van het PUK. Later in het traject worden er nieuwe bijeenkomsten georganiseerd. Wanner het plan ver genoeg is uitgewerkt zal er een omgevingsvergunning worden ingediend. Vragen en antwoorden Tijdens en na de derde inloopbijeenkomst zijn minder vragen gesteld dan tijdens de eerste en tweede bijeenkomst. Hieronder volgt een selectie van vragen die tijdens de bijeenkomst zijn gesteld. De vragen zijn verdeeld per onderwerp.

Voor de eerdere vragen verwijzen wij u graag naar het verslag van de bijeenkomst op 28 mei en 11 juli en het overzicht met vragen en antwoorden op www.nieuwmariahoeve.nl.

66

PUK - januari 2025

Winkelcentru Blijft de Hoogvliet? Ja, wat Coöperatie Mariahoeve betreft past de Hoogvliet prima bij het winkelcentrum. Blijft de Action? Ook de Action past volgens Coöperatie Mariahoeve prima bij het toekomstige winkelcentrum. Komt er een luifel? (ofwel: nu de passage deels buiten is, is dit dan wel overdekt?) Ja, er komt een luifel. Komt er een openbaar toilet in het winkelcentrum? We gaan dit in de verdere uitwerking van de plannen meenemen. Komt er horeca? Ja, er komt zeker horeca, dit kan bijvoorbeeld goed rondom het nieuwe pleintje aan Het Kleine Loo. Waarom verdwijnt een deel van het overdekte deel van het winkelcentrum? Door de huidige inpandige passage zijn winkels met hun ingangen gericht op de passage. Dit zorgt ervoor dat de winkels hun dichte achterkant hebben aan Het Kleine Loo en de buitenkant een gesloten uitstraling heeft. Wij willen hier juist een open en uitnodigende uitstraling maken. Daarom maken we met name wat grotere winkels met een eigen entree aan het Kleine Loo. Langs dit stuk komt ook een luifel. Parkeren

Hoe wordt het parkeren opgelost? De parkeerplaatsen voor de nieuwe woningen komen vooral op het parkeerdek. Hier komen ook extra parkeerplekken. Op het terrein naast de hellingbaan blijven de parkeerplaatsen beschikbaar. De parkeerplaatsen naast de Albert Heijn blijven ook bestaan. Als er betaald parkeren wordt ingevoerd in de buurt, denken wij erover om parkeren voor het winkelend publiek op de eigen parkeerplekken de eerste 1 tot 2 uur gratis te houden. Verder mogen er alleen bewoners staan. We stemmen het aantal en het type woningen af om te voorkomen dat er te weinig parkeerplekken zijn. Ook verwachten we dat mensen in de toekomst meer gebruik zullen maken van (elektrisch) deelvervoer. We willen dit ook opnemen in de plannen waardoor de parkeerdruk af kan nemen. Waar gaan nieuwe bewoners straks parkeren? De bewoners zullen in eerste instantie op het parkeerdek parkeren, maar kunnen ook op de parkeerplaatsen naast de hellingbaan staan. Krijgen de bewoners straks een vergunning als betaald parkeren wordt ingevoerd? Bewoners van de nieuw te bouwen woningen zullen straks van de gemeente geen vergunning krijgen. Ze gaan gebruik maken van de parkeerfaciliteiten op eigen terrein. Woningen Hoeveel woningen komen er? Binnen de huidige kaders zijn ongeveer 300-400

woningen mogelijk. Het aantal hangt o.a. af van hoe groot de woningen worden en de gevolgen voor het aantal parkeerplekken. Er komt een mix van verschillende woningtypen/grootten. We gaan nu ook uit van kleine woningen, vooral voor starters en de mogelijkheid om door te stromen (te verhuizen) binnen de wijk. Het definitieve plan werken we met de gemeente verder uit. Waarom staat het aantal woningen niet in het PUK? In het PUK geeft de gemeente de kaders voor onder andere de bouwhoogte etc. Niet over het exacte aantal woningen dat gerealiseerd moet worden. Nu de kaders bekend zijn, gaat Coöperatie Mariahoeve het plan verder uitwerken en kijken wat voor type woningen er kunnen komen en hoe groot deze worden. Voor welke doelgroepen komen er woningen? Voor starters en doorstromers, mogelijk ook voor ouderen. Tevens zal ca. 30% van de woningen sociaal zijn, dit is vastgesteld door de gemeente Den Haag. Bouw Hoe hoog wordt het woongebouw? Het nieuwe woongebouw wordt circa 60m hoog vanaf maaiveld (begane grond) en staat op het bestaande winkelcentrum. Hebben de woningen in de Ametishorst straks minder zon? Bezonningsstudies geven aan dat er geen hinder optreedt voor woningen in de Ametisthorstflat.

Voor een aantal bestaande woningen boven het winkelcentrum zal de situatie beter worden. Hoe ziet het plein aan de zijde van het park eruit? We gaan uit van een rustiger plein qua verkeer met groen aan het park. De exacte invulling zal in het vervolgproces verder worden uitgewerkt. Planning en proces Hoe ziet het vervolg eruit? Vanaf het najaar van 2024 beoordelen het college van B&W en de gemeenteraad het PUK. Als het positief wordt beoordeeld, wordt het vastgesteld (dan is het definitief). Bij het PUK is er geen verdere inspraakprocedure voor belanghebbenden. Hiervoor zijn de opmerkingen die tijdens de informatiebijeenkomsten zijn gegeven waar mogelijk meegenomen in de uitwerking van het PUK. In 2025 worden de plannen verder uitgewerkt en start Coöperatie Mariahoeve naar verwachting later in het jaar de procedure om de vergunningen te krijgen. De start bouw wordt verwacht in 2026. Het plan zal in fases worden uitgevoerd. Als alles goed loopt, is alles in 2029 gereed.