RIS319865 Bijlage 3 Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 Ruimte voor ontwikkeling

Op woensdag 3 juli 2024 werden de besluiten van de Rijksfondsen en de adviezen van de Raad voor Cultuur bekend gemaakt: • Honorering subsidieaanvragen bij het Fonds Podiumkunsten (FPK): Cat Smits Company, Ensemble Klang, Festival Classique, De Betovering, Firma MES, Grauzone Festival, HIIIT, Modelo62 (geen MJB-subsidie), New European Ensemble, OPERA2DAY, Percossa, Poezieboys en Rewire • Honorering subsidieaanvragen bij het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie: iii • Honorering subsidieaanvragen bij het Mondriaan Fonds: 1646, Nest en Page Not Found • Honorering subsidieaanvragen bij het Fonds Cultuurparticipatie: Art-S-Cool, First Noble Institute (geen MJB-subsidie) en Holland Dance Festival • Honorering subsidieaanvragen bij het Nederlands Letterenfonds: Crossing Border en Writers Unlimited • Honorering subsidieaanvragen bij het Film Fonds: Movies that Matter • Advies van de Raad voor Cultuur voor honorering vanuit de BIS: Het Nationale Theater, Korzo, Nederlands Dans Theater, Residentie Orkest Den Haag, Story Academy en West Den Haag

Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 | September 2024

61

Cofinanciering en indexatie Omdat de indieningsdeadline van de Haagse MJB-aanvragen 2025-2028 van 1 december 2023 naar 1 februari 2024 is verschoven, dienden instellingen hun plannen en begroting te baseren op het subsidieniveau/prijspeil 2024. Voor instellingen die in 2024 al een MJB-subsidie ontvingen, werd onder het subsidieniveau 2024 verstaan: de structurele MJB-subsidie volgens de subsidiebeschikking 2024. In tegenstelling tot de gemeente Den Haag hebben de landelijke fondsen en het Rijk besloten om voor de aanvraag van meerjarige subsidies prijspeil 2023 te hanteren. Haagse culturele instellingen die cofinanciering hebben aangevraagd bij een van deze fondsen of bij het Rijk zijn in de begroting van hun MJB-aanvraag 2025-2028 veelal uitgegaan van het door hen bij de landelijke fondsen of het Rijk aangevraagde subsidiebedrag. Dit subsidiebedrag, dat dus volgens prijspeil 2023 is berekend, zal – indien de landelijke fondsen en het Rijk overgaan tot het indexeren van het aangevraagde subsidiebedrag voor het jaar 2024 – hoger uitvallen dan vermeld staat in de ingediende meerjarige begrotingen in het kader van de MJB-aanvraag.

Gegeven de onzekerheid of de landelijke fondsen en het Rijk overgaan tot het indexeren van het aangevraagde subsidiebedrag voor 2024 vinden wij het begrijpelijk dat instellingen in hun begroting zijn uitgegaan van het door hen landelijk aangevraagde bedrag. Een eventuele meevaller als gevolg van indexatie van de landelijke subsidies voor het jaar 2024 zal betrokken worden bij de uiteindelijke vaststelling van de MJB-subsidies 2025-2028. Besluitvormingsproces MJB 2025-2028 Het MJB 2025-2028 ligt in september 2024 ter besluit voor in het college, waarna de subsidieverleningsbeschikkingen onder voorbehoud van de vaststelling van de gemeentelijke begroting 2025 naar de instellingen worden gemaild. Op 14 november 2024 stelt de gemeenteraad de gemeentelijke begroting 2025 vast en daarmee ook het budget voor het MJB 2025-2028 en de begrotingssubsidies voor 2025.

Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 | September 2024

62

Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 | September 2024

63

5. Instellingen

In totaal dienden 91 instellingen een subsidieaanvraag in voor de meerjarenbeleidsplan­ periode 2025-2028. Van deze 91 aanvragen zijn er 70 gehonoreerd. Deze gehonoreerde aanvragen zijn afkomstig van 64 instellingen die reeds vanuit het MJB 2021-2024 subsidie ontvangen en van zes nieuwe aanvragers. Van de 21 instellingen van wie de subsidieaanvraag niet gehonoreerd is, ontvangen er momenteel vijf subsidie vanuit het MJB 2021-2024. 1. In de subsidietender van categorie B zijn 67 aanvragen ingediend. Hiervan zijn er 46 gehonoreerd. 2. De 21 niet-gehonoreerde aanvragen scoorden minder dan veertien punten op het criterium artistiek-inhoudelijk beleid en/of zakelijk beleid. Hierdoor werd de aanvraag afgewezen en ook niet meer beoordeeld op het criterium diversiteit en inclusie. 3. De 15 subsidieaanvragen die zijn ingediend voor een vastgestelde functie – opgenomen in categorie B of C – zijn alle gehonoreerd. 4. In reactie op de aanvragen van de 9 instellingen die vanaf 2025 een begrotingssubsidie ontvangen, heeft de Commissie een inhoudelijk advies met aandachtspunten gegeven dat de gemeente meeneemt in haar monitoring tijdens de beleidsperiode 2025-2028.

Rangorde subsidieaanvragers categorie B Op de volgende pagina staan de aanvragers voor de algemene tender in de Subsidieregeling meerjarenbeleidsplan kunst en cultuur 2025-2028 categorie B die de Commissie positief heeft beoordeeld in een rangorde geplaatst op basis van hun totaalscores. Gezien het amendement ‘Kantje boord voor het geschreven woord’ op het Beleidskader heeft de Commissie het literatuurfestival met de meeste punten op de eerste plaats in de rangorde gezet. Wanneer aanvragers hetzelfde aantal punten hebben, is de plek op de rangorde op alfabetische volgorde bepaald. Door de ophoging van het subsidieplafond van de Subsidieregeling meerjarenbeleidsplan kunst en cultuur 2025-2028 categorie B (algemene tender) met incidentele middelen ontvangen alle aanvragen met een positief advies voor 2025 en 2026 subsidie. Voor 2027 en 2028 is dit nog niet het geval.

Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 | September 2024

65

1

Writers Unlimited

56

2

Page Not Found

61

3

Rewire

61

4

1646

60

5

Art-S-Cool

60

6

iii

60

7

Ensemble Klang

59

8

Girls in Woods

59

9

Nest

59

10

OPERA2DAY

58

11

West Den Haag

58

12

New European Ensemble

57

13

OFFprojects

57

14

Huis van Gedichten

56

15

PIP Den Haag

54

16

Crossing Border

53

17

Kalpanarts

53

18

Topaze

53

19

Musicon

52

20

HIIIT

51

21

Cézanne Tegelberg & Company

48

22

Firma MES

48

23

Grauzone Festival

48

24

Johan Wagenaar Stichting

48

25

Matangi

48

26

Rabarber

48

27

Haags Theaterhuis

47

28

Percossa

47

29

Popdistrict

47

30

Theatergroep Drang

47

31

De Betovering

46

32

Holland Dance Festival

46

33

Lonneke van Leth Dans

46

34

Cat Smits Company

45

35

Poezieboys

45

36

Story Academy

45

37

Movies that Matter

44

38

Panorama Mesdag

43

39

Ciconia Consort

42

40

Festival Classique

42

41

De Dutch Don’t Dance Division

41

42

ProJazz

41

43

Aight

40

44

Another Kind of Blue

39

45

KOO*

39

46

Theaters Diligentia & PePijn*

38

* KOO en Theaters Diligentia & PePijn ontvangen voor 2025-2026 MJB-subsidie. Voor 2027 en 2028 is dit niet het geval.

Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 | September 2024

66

Stichting Project Space 1646 1646 Inleiding Stichting Project Space 1646 is een experimentele kunstruimte in Den Haag. Haar missie is een bijdrage leveren aan het discours rondom actuele, complexe maatschappelijke vraagstukken, waarbij zij gevestigde structuren en traditionele gezichtspunten aan de kaak stelt. Haar doel is te reflecteren op vragen die leven in de samenleving, en alternatieve zienswijzen aan te bieden. De activiteiten van 1646 omvatten een breed scala aan initiatieven, waaronder tentoonstellingen van innovatieve kunstenaarspraktijken, uitnodigingen aan kunstenaars om nieuw werk te maken, en een publieksprogramma.

Artistiek-inhoudelijk beleid De Commissie Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 beoordeelt de artistieke samenhang van 1646 als sterk, gedegen, coherent en in balans. Het programma is volgens de Commissie ook in lijn met de activiteiten in de afgelopen beleidsperiode en bouwt daarop voort. Daarmee laat de instelling zien dat zij zich bewust is van haar identiteit en missie. De Commissie constateert dat daarin ook ruimte is voor nieuwe ontwikkelingen – denk aan het residentieprogramma en de toevoeging van The Garden Room – zonder dat de organisatie haar kernwaarden en -missie uit het oog verliest. Met deze focus op de kunstenaar als individu in plaats van de focus op de curator of een thema onderscheidt de instelling zich volgens de Commissie op een eigenzinnige, maar beproefde manier. De grote vraag naar residentieplekken benadrukt naar de mening van de Commissie de aantrekkingskracht en het belang van de instelling voor de kunstgemeenschap. De vakdeskundigheid overtuigt de Commissie, gezien de internationale erkenning die de organisatie ten deel valt en de kwaliteit van de co-creaties die 1646 aangaat. Zo werkte de organisatie samen met de Göteborg International Biennial for Contemporary Art en internationale musea, en met kunstenaars op prestigieuze platforms als de Biënnale van Venetië, MoMA en Prix de Rome.

Ook in het begeleiden en produceren van nieuw werk in co-creaties heeft de organisatie veel kennis en expertise opgebouwd, constateert de Commissie. Daarnaast laat 1646 organisatorisch vakbekwaamheid zien. In de plannen leest de Commissie bijvoorbeeld een doordachte en degelijke visie op de groei van de organisatie en de stappen die daarvoor nodig zijn. Met de keuze van kunstenaars die maatschappelijke vraagstukken aan de orde stellen vanuit een artistiek perspectief, draagt 1646 volgens de Commissie wezenlijk bij aan het maatschappelijk discours. Ook de kwaliteit van het getoonde werk is volgens de Commissie aansprekend. De kunstwerken en tentoonstellingen nodigen het publiek uit tot reflectie, discussie en het delen van gevoelens en gedachten, waarmee zij de zeggingskracht voor het publiek vergroot. Maar omdat het solotentoonstellingen zijn, kan de zeggingskracht per tentoonstelling wisselen. Gezien de herkenbare artistieke signatuur, de keuze van onderwerpen, de onderscheidende bijdrage aan het maatschappelijke discours en het vertrekpunt vanuit de kunstenaar heeft 1646 ontegenzeggelijk ook een oorspronkelijke identiteit, wat de instelling volgens de Commissie onderscheidend maakt in het Haagse culturele veld. Daarnaast wijzen de

Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 | September 2024

67

internationale samenwerkingsverbanden op een breed en divers cultureel aanbod, wat ook van maatschappelijke waarde is voor de stad. De solotentoonstellingen zijn overigens wel bijzonder, maar als vorm niet uniek in de stad. De vernieuwing van 1646 is naar de mening van de Commissie terug te vinden in de carte blanche die zij kunstenaars geeft. De organisatie creëert een plek waar kunstenaars nieuw werk ontwikkelen, waarmee zij op bewuste wijze risico neemt; het is niet op voorhand te zeggen wat de uitkomst is. De kunstenaars die de organisatie programmeert, opereren in de frontlinie van het culturele veld en zo worden zij gestimuleerd stappen te zetten. 1646 zoekt volgens de Commissie ook voortdurend naar nieuwe samenwerkingspartners om de projecten substantieel te ontwikkelen en nieuw publiek te bereiken.

Zakelijk beleid De begroting van 1646 is transparant en de toelichting daarop volgens de Commissie adequaat. De co-creaties met samenwerkingspartners zijn netjes buiten de begroting gehouden. In de financieringsmix leunt de organisatie weliswaar zwaar op de subsidie van het Mondriaan Fonds, wat volgens de Commissie risicovol is, maar de Commissie waardeert het dat 1646 veel plannen heeft en initiatieven onderneemt om andere inkomstenbronnen te genereren. Zo juicht zij toe dat de organisatie de kunstenaars ondersteunt met het aanvragen van fondsen. Bij de plannen van kunstverkoop vraagt zij zich af of die realistisch zijn. Zo’n initiatief kan bovendien conflicteren met de artistieke focus van de organisatie, meent de Commissie. De financiële reserves zijn op orde. 1646 voert bovendien regelmatig financiële monitoring uit, wat de Commissie vertrouwen geeft in de zakelijke bedrijfsvoering. De organisatie heeft doordacht beleid op het gebied van duurzaamheid, gezien haar uitvoerige reflectie, en houdt daarop ook toezicht. Op het gebied van goed werkgeverschap concludeert de Commissie dat 1646 daarop adequaat reflecteert, inzicht geeft en transparant handelt. De instelling hanteert de Governance Code Cultuur en de Fair Practice Code, en voert actief beleid met de implementatie ervan.

Het kernteam komt in loondienst en voor de kunstenaars met wie de organisatie samenwerkt, past zij de richtlijn kunstenaarshonoraria toe, wat de Commissie toejuicht. De Commissie is ook positief over de transparante reflectie op belangenverstrengeling. 1646 heeft een nieuwe marketingcampagne geïntroduceerd om de relatie met het publiek te versterken. Deze campagne – waarvoor verschillende gespecialiseerde bureaus zijn aangetrokken – is in de plannen volgens de Commissie gedetailleerd beschreven, en toont een zorgvuldige planning van analyse naar strategie. De boodschap van de campagne is volgens de Commissie interessant en past bij de inhoud van de programma’s; de campagne benadrukt dat kunst niet noodzakelijkerwijs begrepen hoeft te worden om haar te kunnen ervaren. Ook in de monitoring van publieksbereik werkt de organisatie samen met gespecialiseerde bureaus. Daarnaast heeft de organisatie de rol van host, die oorspronkelijk door vrijwilligers werd vervuld, geformaliseerd door hen in loondienst te nemen, wat de relatie met het publiek volgens de Commissie bestendigt en versterkt. De organisatie hecht volgens de Commissie ook waarde aan de ervaringen van bezoekers, wat onder meer blijkt uit de inspanningen om feedback te verzamelen.

Daarnaast werkt 1646 volgens de Commissie doordacht en succesvol aan stevige (inter)nationale netwerken, die haar activiteiten op verschillende manieren ondersteunen en versterken. Zij doet dit volgens de Commissie zonder haar lokale positie en het belang daarvan uit het oog te verliezen. Door deze netwerken is 1646 volgens de Commissie in staat haar slagkracht te vergroten en een breder publiek te bereiken.

Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 | September 2024

68

Lokaal werkt 1646 met talrijke relevante Haagse partners samen, wat van maatschappelijke waarde is voor de stad. De Commissie had wel graag meer gelezen over de betekenis van die lokale partners en de lokale inbedding in Den Haag. Ook is zij nieuwsgierig naar een reflectie op de transitie die de organisatie ondergaat en welke impact die heeft op haar positie in met name Den Haag. Maar 1646 is volgens de Commissie maatschappelijk ontegenzeggelijk van toegevoegde waarde voor het culturele klimaat in Den Haag, onder meer doordat zij bij haar programmering inzet op de beleving van kunst zonder het te hoeven begrijpen. Deze insteek is een duidelijke geste naar een breder publiek.

Diversiteit en inclusie De Commissie constateert dat 1646 serieus werk maakt van de implementatie van de Code Diversiteit & Inclusie. Zo heeft zij zowel in haar beleidsplan als in het jaarverslag 2022 een reflectie op diversiteit en inclusie opgenomen. De Commissie waardeert het ook dat 1646 een adviesraad heeft ingesteld, die de blinde vlekken binnen de organisatie op dit thema moet lokaliseren, en haar streven naar een cyclische evaluatie daarvan. Er zijn geen SMARTdoelstellingen geformuleerd, maar de organisatie heeft wel een nulmeting uitgevoerd en streefcijfers vastgesteld. 1646 initieert ook diverse initiatieven om de toegankelijkheid van haar programma te verhogen, constateert de Commissie. Zo onderneemt zij actie om de fysieke toegankelijkheid te verhogen en neemt zij financiële drempels weg door gratis tickets aan te bieden. Tegelijkertijd voert de instelling een toegangsprijs in, wat volgens de Commissie psychologisch juist weer drempels kan opwerpen. Door de website tweetalig te maken en een podcast te maken, probeert zij eveneens haar aanbod toegankelijker te maken. In haar marketingstrategie hanteert 1646 humor om publiek te lokken, waar de Commissie enthousiast over is vanwege de originaliteit.

Voor het bewerkstelligen van een inclusief klimaat onderneemt de organisatie in ieder geval talrijke stappen, concludeert de Commissie, van kritische zelfevaluatie en het instellen van een adviesraad tot het aantrekken van niet-westerse expertise en het instellen van een cyclische evaluatie. Er is een stappenplan geformuleerd en er zijn actiepunten vastgesteld, die deels nog moeten worden uitgevoerd. De organisatie reflecteert volgens de Commissie ook adequaat op dit thema in relatie tot de keuze van partners. Daarnaast heeft 1646 een strategie uitgezet om een breder publiek te trekken.

Conclusie en advies Commissie De Commissie acht het belang van 1646 voor Den Haag groot vanwege haar belangrijke rol in het kunstdiscours – waarin de geselecteerde kunstenaars relevante maatschappelijke vraagstukken aan de orde stellen vanuit artistiek perspectief – en de hoogwaardige kwaliteit van tentoonstellingen. Ook met haar focus op de kunstenaar als individu – in plaats van een focus op de curator of een thema – onderscheidt de instelling zich volgens de Commissie op een eigenzinnige, maar beproefde manier. In de financieringsmix leunt de organisatie zwaar op de subsidie van het Mondriaan Fonds, wat volgens de Commissie risicovol is. De Commissie waardeert het dat 1646 veel plannen heeft en initiatieven onderneemt om andere inkomstenbronnen te genereren, maar zij zet soms vraagtekens bij de haalbaarheid ervan.

Totaalscore 60 Op grond van bovenstaande overwegingen adviseert de Commissie om Stichting Project Space 1646 een bedrag van € 191.952,00 toe te kennen.

Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 | September 2024

69

Reactie Wij stemmen in met het oordeel van de Commissie en nemen het advies en het totaal aantal punten dat is toegekend aan de aanvraag over. Wij zijn zeer verheugd over het positieve advies van de Commissie, maar onderschrijven tegelijkertijd ook de kanttekeningen ten aanzien van de financiële afhankelijkheid van het Mondriaan Fonds. De Commissie geeft in haar advies aan dat het kernteam van 1646 in loondienst komt. Dit is echter niet juist, want alle kernleden zijn reeds in loondienst van de stichting.

Besluit Wij verlenen 1646 conform het advies van de Commissie voor de meerjarenbeleidsplanperiode 2025-2028 een jaarlijkse subsidie van € 191.952,00. Budget 2024 € 191.952,00 (inclusief trend 2024) Budget aangevraagd € 191.952,00 Budget vanaf 2025 € 191.952,00 (exclusief trend 2025) De subsidie die 1646 voor de meerjarenbeleidsplanperiode 2025-2028 bij het Mondriaan Fonds heeft aangevraagd, is toegekend.

Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 | September 2024

70

Stichting 3voor12 Den Haag 3voor12 Den Haag Inleiding Stichting 3voor12 Den Haag is een Haags muziekplatform met online en offline activiteiten. Het doel van de organisatie is het levendig houden van de Haagse muziekscene via het platform 3voor12. 3voor12 Den Haag wil de hele Haagse muziekscene de mogelijkheid geven zich te presenteren via de website, sociale media en clubavonden. Daarnaast beoogt het platform een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van muzikaal talent en aanstormende muziekjournalisten, fotografen en content creators. 3voor12 Den Haag beschikt niet over een eigen kantoor of accommodatie. Voor evenementen maakt de organisatie gebruik van de locaties en faciliteiten van andere instellingen.

Artistiek-inhoudelijk beleid De Commissie Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 waardeert de inzet van 3voor12 Den Haag als journalistiek en promotioneel platform en de bijdrage die het levert aan de Haagse popketen. In de aanvraag geeft 3voor12 Den Haag aan meer activiteiten op het gebied van podiumkunsten te willen organiseren. Sinds enige tijd coördineert het platform clubavonden, debatten en workshops. In veel gevallen is er een samenwerking met partners in de stad, zoals PAARD en andere podia. De Commissie zet vraagtekens bij de rol van 3voor12 Den Haag als programmerende organisatie. In de plannen ontbreekt een artistieke invulling hiervan. De Commissie prijst het betrokken redactieteam van vrijwillige muziekexperts dat actief is voor 3voor12 Den Haag. Ze stelt dat de crew op journalistiek gebied veel kwaliteit heeft. Met interviews en recensies levert 3voor12 Den Haag goed werk en geeft het platform Haagse artiesten grotere bekendheid. Hoe het team de gedegen kennis wil vertalen naar een activiteitenaanbod, komt volgens de Commissie in de aanvraag niet tot uiting. Een visie om tot bepaalde activiteiten te komen en de representatie van een breed scala aan muziekstijlen ontbreekt. Ook vindt de Commissie het een gemis dat de expertise van de hoofdredacteur en programmamakers niet wordt benoemd.

De online aanwezigheid en bekendheid van 3voor12 Den Haag zou een voordeel kunnen zijn voor promotie van de Haagse popmuziek scene. Hierdoor zou de organisatie artiesten naast een podium ook media-aandacht kunnen geven, en de eigen activiteiten onder de aandacht kunnen brengen bij het grote publiek. De organisatie geeft echter aan dat er een strikte scheiding is tussen de redactie en de programmering. Dit zou volgens de Commissie kunnen leiden tot een ongewenst spanningsveld omdat de onafhankelijkheid hier in het geding kan komen. Zoals gezegd vindt de Commissie de bijdrage van 3voor12 Den Haag op journalistiek gebied positief. De genoemde overige activiteiten worden echter grotendeels al door andere Haagse partijen aangeboden. Nut en noodzaak om deze taak te beleggen bij 3voor12 Den Haag wordt volgens de Commissie in de aanvraag niet duidelijk. De inzet lijkt niet ingegeven door eventuele leemtes in het Haagse aanbod of door de vraag uit het veld. Aandacht voor nieuw publiek en nieuwe kunstvormen ontbreekt in de plannen.

Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 | September 2024

71

Zakelijk beleid Ondanks de inzet van betrokken vrijwilligers scoort 3voor12 Den Haag volgens de Commissie onvoldoende op alle zakelijke criteria. Ze vindt niet dat er sprake is van een gezonde bedrijfsvoering. Volgens de Commissie ontbreekt een formele organisatiestructuur, is de financieringsmix onevenwichtig en de begroting niet sluitend. De Commissie ziet 3voor12 Den Haag als een startende projectorganisatie. Zij vindt de overhead en de output niet in balans. De Commissie vindt het opmerkelijk dat de aanvraag niet ingaat op de verhouding tussen 3voor12 Den Haag en de VPRO en de landelijke tak van 3voor12. Op het gebied van goed werkgeverschap noemt de Commissie het positief dat 3voor12 Den Haag werkt met een code of conduct voor de vrijwilligers en dat er twee vertrouwenspersonen zijn. De organisatie is zich ervan bewust dat ze gezien de omvang de Governance Code Cultuur niet volledig kan toepassen. Bij de vergoeding van artiesten past ze Fair Pay toe, wat de Commissie toejuicht. De Commissie constateert dat er de afgelopen jaren veel wisselingen zijn geweest in de functie van hoofdredacteur. De bestuursleden hebben als enigen toegang tot de financiën en bankrekening en dragen zorg voor het afhandelen van de subsidieaanvragen en jaarrekeningen. Dit betekent dat er naar de mening van de Commissie sprake is van een uitvoerend bestuur.

De hoofdredacteur regelt de content en is de leidinggevende van de vrijwilligers. Alle bestuursleden hebben dezelfde verantwoordelijkheden; er is geen portefeuilleverdeling. Onduidelijk is of er reglementen zijn en welke principes het bestuur toepast. Dit kan volgens de Commissie leiden tot belangenverstrengeling op meerdere vlakken en geeft geen vertrouwen in de governance. De Commissie adviseert 3voor12 Den Haag als culturele instelling meer vlieguren te maken om zo stapsgewijs te komen tot betere procedures, begrotingen en governance. De aanvraag geeft geen beeld van het beoogde aantal bezoekers en het doelgroepenbeleid, ook worden de communicatiekanalen niet benoemd. Evenmin komt uit de aanvraag naar voren dat 3voor12 Den Haag een onderscheidende positie als programmerende organisatie heeft. De organisatie werkt weliswaar samen met een beperkt aantal Haagse partijen, maar toont zich volgens de Commissie weinig bewust van het aanbod in de stad, waardoor dubbelingen zouden kunnen ontstaan.

Conclusie en advies Commissie De Commissie heeft de aanvraag van 3voor12 Den Haag aandachtig gelezen en als eerste beoordeeld op de criteria artistiek-inhoudelijk beleid en zakelijk beleid. Na behandeling van de aanvraag in de Commissievergadering heeft de Commissie aan de criteria artistiek-inhoudelijk beleid en zakelijk beleid minder dan de minimaal benodigde 14 punten toegekend. Volgens de Subsidieregeling meerjarenbeleidsplan kunst en cultuur 2025-2028 categorie B Den Haag 2023 artikel 7:4, lid 2 is een score van minder dan 14 punten op deze criteria een harde grond voor afwijzing van de subsidieaanvraag. Daarom heeft de Commissie de aanvraag niet beoordeeld op het criterium diversiteit en inclusie. Concluderend adviseert de Commissie om deze aanvraag van Stichting 3voor12 Den Haag niet te honoreren.

Reactie Wij stemmen in met het oordeel van de Commissie en nemen het advies over. Net als de Commissie zijn we positief over de journalistieke rol die 3voor12 Den Haag op zich neemt. Daarmee is de instelling van toegevoegde waarde voor lokale acts. Tegelijkertijd kunnen wij ons

Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 | September 2024

72

vinden in het oordeel van de Commissie dat de noodzaak van een eigen activiteitenaanbod van 3voor12 Den Haag en een duidelijke artistieke visie daarop ontbreken.

Besluit Wij verlenen 3voor12 Den Haag conform het advies van de Commissie voor de meerjarenbeleidsplanperiode 2025-2028 geen subsidie. Budget 2024 Budget aangevraagd Budget vanaf 2025

€ 0,00 € 70.000,00 € 0,00

Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 | September 2024

73

Stichting Aight Aight Inleiding Stichting Aight is een community driven organisatie die zich inzet voor hiphop en street culture in Den Haag door middel van talentontwikkeling en educatie. Met talentontwikkelingslijnen voor jongeren wil Aight hen inspireren en motiveren om hun talenten te ontwikkelen op het gebied van muziek, dans en beeldende kunst, geïnspireerd door de hiphopcultuur. Aight ziet zichzelf als een inclusieve participatieve culturele hub waar de rijke expressie van hiphop en street culture gedijt en bijdraagt aan de verrijking van gemeenschappelijk cultureel erfgoed. De organisatie richt zich op vier pijlers: talentontwikkeling, educatie, kunst en maatschappelijke betrokkenheid. Daarbij hanteert Aight de kernwaarden uit de hiphop: peace, unity, love en having fun. Met haar activiteiten wil de organisatie bouwen aan (multiculturele) gemeenschappen.

Artistiek-inhoudelijk beleid De Commissie Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 is enthousiast over de diverse groep jongeren die Aight weet te interesseren en aan zich weet te binden. Het brede scala van activiteiten is verankerd in de kernprincipes van hiphop en street culture. Naar eigen zeggen heeft de organisatie hierin een dubbelfunctie en richt zich zowel op talent in de breedte als in de diepte. Volgens de Commissie ontbreekt het hierdoor in de aanvraag aan een heldere focus op datgene waar Aight sterk en goed in is. De Commissie vraagt zich af of Aight de actualiteit van de huidige hiphopgeneratie weet te weerspiegelen in haar activiteiten. Ze noemt het logisch dat de organisatie haar missie wil verbreden, maar de toevoeging van het begrip street culture baart de Commissie zorgen. Dat is volgens de Commissie een moeilijk te duiden containerbegrip, terwijl de kracht van Aight volgens haar juist ligt bij breakdance. Het programma richt zich nu vooral op het introduceren van hiphop bij nieuwe groepen en minder op inhoudelijke talentontwikkeling, terwijl hier in de aanvraag sterk naar wordt verwezen. Over de vakdeskundigheid van de betrokken professionals is de Commissie positief. Echter, bij het werken met community leaders plaatst de Commissie een kritische kanttekening. Zij vraagt zich af hoe bekend deze personen bij de doelgroepen zijn.

Het lijken vooral mensen uit het eigen breakdancenetwerk. Hier liggen volgens de Commissie meer mogelijkheden; een aanbeveling is om meer mensen van buiten de eigen kring erbij te betrekken. Met educatieprofessionals bedient Aight volgens de Commissie op een goede manier de sector en de scholen. Ze roept Aight op scherpere keuzes te maken en te focussen op waar Aight goed in is: breakdance. De organisatie trekt een grote diversiteit aan deelnemers en is zichtbaar op festivals en in samenwerkingen met andere culturele instellingen. Uit het winnen van prijzen blijkt dat deelnemers van Aight door experts worden gewaardeerd. Maar uit de aanvraag wordt volgens de Commissie niet duidelijk hoe de talenten en het publiek de organisatie beoordelen. Hierdoor kan de Commissie de zeggingskracht niet goed toetsen. Aight blijft volgens de Commissie trouw aan de roots van hiphop, houdt de bijbehorende kunstvormen levendig en maakt die toegankelijk voor een breed publiek. Door het gebruik van een containerbegrip als street culture zou vervlakking kunnen ontstaan, aldus de Commissie.

Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 | September 2024

74

De benadering van talentontwikkeling en de ambitie om hiphop een integraal onderdeel te laten zijn van het Haagse culturele veld onderstrepen de originele bijdrage van Aight aan de sector. Op het gebied van vernieuwing en experiment prijst de Commissie de vakkundige inzet, al zou zij graag meer verdieping willen zien van de eigen genres in plaats van op cross-overs met andere muziekstijlen, zoals met het Residentie Orkest Den Haag en Festival Classique.

Zakelijk beleid De Commissie waardeert de concrete doelen die Aight in de aanvraag noemt om de bedrijfsvoering te verbeteren, maar de bedrijfsvoering roept toch veel vragen op. De organisatie kampt met grote liquiditeitsproblemen en heeft een negatief eigen vermogen. De Commissie heeft weinig vertrouwen in de plannen om de financiële en organisatorische uitdagingen het hoofd te bieden. Aight laat zien dat er stappen worden gezet, maar volgens de Commissie blijkt uit de aanvraag niet de urgentie voor een snellere organisatorische aanpassing. De Commissie vraagt zich af of de weinig gespecificeerde begroting realistisch is. Zij had graag een scenario gezien voor de beoogde verhoging van eigen inkomsten. De financieringsmix laat een grote afhankelijkheid van subsidies zien; dit vindt de Commissie zeer risicovol. Ook de huisvesting zorgt voor onzekerheid, aangezien er een verdubbeling van de huur is aangekondigd. De aanvraag gaat summier in op het thema duurzaamheid. Op het terrein van goed werkgeverschap signaleert de Commissie onrust en een hoge mate van ziekteverzuim. Wel laat het bestuur in de praktijk betrokkenheid zien en de directie daadkracht. De Commissie had graag gelezen over de overgangsperiode tussen de voorgaande en de huidige directeur. In de komende periode lopen de termijnen van alle huidige bestuursleden af.

De Commissie maakt zich zorgen over de bestuurlijke continuïteit en het behouden van kennis en opgebouwde netwerken. Ze roept het bestuur en de directie op hier weloverwogen mee om te gaan. Wel vindt de Commissie het een pluspunt dat er een jongerenbestuurder is. De toepassing van de Governance Code Cultuur en de Fair Practice Code is volgens de Commissie mager en op punten onvoldoende en een toelichting op de codes ontbreekt. In haar plan noemt Aight concrete stappen om implementatie van de codes te verbeteren. In de erkenning van de uitdagingen rond eerlijke beloning waardeert de Commissie een transparante houding, maar hiermee wordt ook de noodzaak benadrukt om verbeteringen door te voeren om consequent Fair Pay te realiseren voor alle betrokkenen. Aight heeft goed zicht op de deelnemers en de gebruikers van de dansruimtes, maar de opkomst bij publieksactiviteiten is zeer beperkt. In het verleden trok I love Hiphop meer belangstellenden, maar dit festival is al jaren niet georganiseerd. De Commissie vindt het inzicht dat Aight heeft in haar doelgroepen en publiek en de monitoring ervan onvoldoende. Alleen een open houding is volgens haar niet genoeg om publiek aan te trekken. Volgens de Commissie is Aight goed verankerd in de sector. Veel Haagse organisaties en deelnemers van diverse culturele achtergronden weten Aight te vinden op het gebied van hiphop.

De samenwerkingspartners vindt de Commissie logisch, zowel lokaal als (inter)nationaal. Al ontbreekt volgens haar de reflectie op wat de samenwerking met bijvoorbeeld Korzo heeft opgeleverd. Ook vindt ze dat de werkzaamheden in het plan te veel uitwaaieren voor wat betreft positionering. De Commissie raadt Aight aan om van dans het speerpunt te maken. Gezien de ervaringen in het verleden en de expertise van de huidige directeur lijkt dit kansrijk. De Commissie erkent het belang van Aight voor Den Haag. Er is op dit moment geen andere organisatie die hiphop zichtbaarheid geeft in Den Haag. Ze prijst het grote bereik van jongeren

Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 | September 2024

75

met relatief grote afstand tot cultuurdeelname en -productie. Ook vindt zij het positief dat deelnemers hun soft skills en ondernemerschap kunnen verbeteren.

Diversiteit en inclusie Aight stelt in haar plan dat sturen op de vier P’s van diversiteit en inclusie vanzelfsprekend is. Aight heeft weliswaar meer aandacht voor vrouwen in hiphop dan vroeger maar dat is volgens de Commissie een te beperkte invulling van diversiteit en inclusie. De Commissie is van oordeel dat Aight diversiteit en inclusie beter moet inbedden in het beleid. Daar hoort ook bij dat de organisatie een nulmeting uitvoert en streefcijfers noemt, hetgeen mist in de aanvraag. Een gesprek met een consultant op het gebied van diversiteit en inclusie is wat de Commissie betreft te vrijblijvend en niet ambitieus genoeg. Wel vindt zij het goed dat Aight aandacht heeft voor deelnemers met een Aziatische achtergrond, en het feit dat de organisatie community leaders inzet die een brede achterban weten te bereiken, alhoewel de Commissie weinig inzicht krijgt in de invulling van deze community leaders. De educatieve activiteiten van Aight zijn financieel goed toegankelijk. Maar of ze ook op sociaal, fysiek en digitaal niveau toegankelijk zijn, kan de Commissie niet uit de aanvraag opmaken. Het werken met vrijwilligers, soms zonder educatieachtergrond, en met jongeren levert een risico op voor de sociale veiligheid. Het is belangrijk dat de organisatie zich bewust is van eventuele ongelijke machtsverhoudingen en hier beleid voor maakt.

Conclusie en advies Commissie De Commissie is positief over de diverse groep jongeren die Aight weet te interesseren en aan zich weet te binden. De benadering van talentontwikkeling en de ambitie om hiphop een integraal onderdeel te laten zijn van het Haagse culturele veld, onderstrepen volgens de Commissie de originele bijdrage aan de sector. Er is geen andere grote partij in de stad die liefhebbers van dit genre bedient, aldus de Commissie. Wel roept zij Aight op om scherpe keuzes te maken en te focussen op waar de organisatie echt goed in is. Ze raadt haar aan om van dans het speerpunt te maken. Net zo belangrijk is een verbetering van de zakelijke kant van de organisatie. De Commissie vraagt zich af of de weinig gespecificeerde begroting realistisch is. Op het gebied van diversiteit en inclusie is een betere visie en goede inbedding daarvan meer dan wenselijk.

Totaalscore 40 De Commissie adviseert niet het volledige aangevraagde bedrag toe te kennen. Zij vindt Aight voor breakdance van belang voor Den Haag, maar is kritisch over de ambities van de organisatie. De Commissie vindt het, gezien de precaire financiële situatie van Aight, daarom extra van belang dat de organisatie zich richt op zijn kernactiviteit: breakdance. Zij adviseert om de subsidie aan Aight gelijk te houden aan het bedrag dat de instelling aan meerjarensubsidie ontving in 2024. Op grond van bovenstaande overwegingen adviseert de Commissie om Stichting Aight een bedrag van € 247.852,00 toe te kennen.

Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 | September 2024

76

Reactie Wij stemmen in met het oordeel van de Commissie en nemen het advies en het totaal aantal punten dat is toegekend aan de aanvraag over. Wij kunnen ons vinden in de constatering van de Commissie dat Aight trouw blijft aan de roots van de hiphopcultuur en de bijbehorende kunstvormen toegankelijk maakt. Ook zien we dat Aight binnen de breakdance grote successen boekt op het gebied van talentontwikkeling. Er zijn mooie ambities en wensen en we begrijpen dat Aight de breedte van de street culture verder wil omarmen. Tegelijkertijd zien we ook dat de organisatie een fragiele bedrijfsvoering heeft en dat zij scherpe keuzes moet maken om het zakelijk beleid de komende jaren te verstevigen. Daarom volgen we het advies van de Commissie dat Aight zich meer moet richten op datgene waar de organisatie in uitblinkt, door deze kernactiviteiten verder te bestendigen, in plaats van op het uitbreiden van haar activiteiten – hoe waardevol deze ook zijn voor de hiphopcultuur in Den Haag. In tegenstelling tot wat de Commissie aangeeft, verwacht Aight geen verdubbeling van de huurlasten; deze zijn in 2022 reeds verdubbeld.

Besluit De ingediende reactie van Aight op het instellingsadvies geeft ons geen aanleiding om af te wijken van het advies van de Commissie. Wij verlenen de instelling voor de meerjarenbeleidsplanperiode 2025-2028 daarom conform het advies een jaarlijkse subsidie van € 247.852,00. Aangezien het verleende bedrag lager is dan Aight in haar aanvraag heeft begroot, verzoeken wij de instelling om vóór 1 november 2024 een op het verleende bedrag toegesneden begroting en activiteitenplan in te dienen. Omdat de subsidieaanvragen van Aight voor de BIS en bij het Fonds Cultuurparticipatie niet zijn gehonoreerd, moeten in beide documenten ook de hierdoor noodzakelijk geworden aanpassingen worden verwerkt. Budget 2024 € 247.852,00 (inclusief trend 2024) Budget aangevraagd € 450.000,00 Budget vanaf 2025 € 247.852,00 (exclusief trend 2025)

Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 | September 2024

77

Stichting Amare Amare Inleiding Stichting Amare beheert een cultuurgebouw op het Spuiplein waarin het Residentie Orkest Den Haag, Nederlands Dans Theater en het Koninklijk Conservatorium gehuisvest zijn. Dit eerste duurzaam gebouwde kunstgebouw van Nederland had in zijn eerste jaren te maken met kinderziektes, maar is nu het podium voor dans en muziek van de stad. Amare wil mensen verbinden en inspireren met dans en muziek en een ontmoetingsplek voor iedereen zijn. Het programma Open Amare bestaat uit een breed aanbod van gratis toegankelijke activiteiten in de openbare ruimte van het gebouw, in samenwerking met veelal Haagse organisaties en kunstenaars. Amare verzorgt cultuureducatie voor scholen en een contextprogramma rondom voorstellingen.

Artistiek-inhoudelijk beleid De Commissie Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 is redelijk enthousiast over de aanvraag van Amare, die professionaliteit en potentie uitstraalt. De Commissie heeft waardering voor het feit dat Amare in relatief korte tijd veel bereikt heeft op het vlak van organisatie, programma en partners. De programmering van Amare is mede door de aanwezigheid van het Residentie Orkest Den Haag, het Koninklijk Conservatorium en Nederlands Dans Theater van hoge kwaliteit. De Commissie onderschrijft de belangrijke plek die Amare inneemt in de stad en vindt de programmering – waarin dans en muziek gelijkwaardig zijn – divers en uitnodigend. Wel waarschuwt zij voor blinde vlekken in de programmering; zij had graag een visie op hedendaagse muziek gelezen (een kenmerkend onderdeel van de Haagse muziekscene) en vindt vernieuwing en experiment (naast Open Amare) in algemene zin onderbelicht in de aanvraag. De Commissie is kritisch over de samenhang binnen het artistiek profiel. Zij heeft begrip voor de lastige opstart van Amare – kinderziektes in het gebouw, coronaperiode en het uitvallen van de algemeen directeur – maar het is haar onvoldoende duidelijk wat de artistieke uitgangspunten van Amare zijn en op welke manier daarop gestuurd wordt. Als prominent cultuurgebouw in de stad is Amare een magneet voor een breed publiek.

De Commissie heeft waardering voor de hoge bezoekersaantallen die Amare in de eerste jaren heeft gerealiseerd. Wel is zij van mening dat een grote instelling als Amare een verantwoordelijkheid heeft om niches binnen het cultuuraanbod een podium te bieden, en zij vindt dat hier weinig aandacht voor is in de aanvraag. Ook het streven van Amare om een third place te zijn – een sociale omgeving die gescheiden is van thuis en werk of school – staat nog in de grondverf, en de Commissie vraagt zich af waarom de organisatie partners op dit gebied niet dichter bij huis zoekt (zoals de Centrale Bibliotheek) in plaats van in het buitenland. De Commissie heeft echter op grond van de ontwikkeling die Amare in korte tijd heeft doorgemaakt en de belangrijke positie die de organisatie in de stad inneemt, wel het vertrouwen dat zij de gewenste groei in publiek zal bereiken. Tot slot is de Commissie het eens met de Commissie Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2021-2024 dat een visie op de relatie met de partners aan het Spuiplein van groot

Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 | September 2024

78

belang is voor de stad. De inspanningen op dit gebied zijn helaas nog summier, en de Commissie adviseert de organisatie om hier de komende jaren steviger op in te zetten.

Zakelijk beleid De bedrijfsvoering van Amare is complex en vraagt om zorgvuldige aansturing. De begroting is sluitend en de bedrijfsrisico’s zijn in beeld, maar er zijn geen mitigerende maatregelen in het beleidsplan opgenomen om deze te beheersen. In relatie tot de risico’s maakt de Commissie zich zorgen over het minimale weerstandsvermogen van de organisatie. Het reserveniveau is verklaarbaar – Amare is nog maar kortgeleden geopend en heeft forse aanloopproblemen gehad – maar de Commissie zou graag zien dat Amare meer visie ontwikkelt op hoe de zakelijke verhuur en het streven een third place te zijn, zich verhouden tot de artistieke programmering. In dat licht zou het goed zijn om te bekijken hoe de repetitiezaal beter benut kan worden, waardoor de beschikbaarheid van de grote zaal voor zakelijke verhuur toeneemt. De Commissie is positief over het duurzaamheidsplan; in haar ogen is Amare een voorbeeld op het vlak van duurzaamheid. Op het gebied van goed werkgeverschap is de Commissie grotendeels tevreden. Amare past de Governance Code Cultuur en de Fair Practice Code toe, heeft aandacht voor een veilige werkomgeving en er is structureel overleg met de ondernemingsraad. Graag had de Commissie een toelichting gelezen op de taakverdeling binnen de raad van toezicht.

In het licht van risicobeheersing en de omvang van de organisatie vindt de Commissie het verder opvallend dat er geen auditcommissie is. Het feit dat Amare dagelijks veel bezoekers ontvangt, maakt dat de aanvrager een belangrijke culturele plek voor Den Haag is. Wat de relatie met het publiek betreft is Amare voor een deel afhankelijk van de vaste bespelers Residentie Orkest Den Haag en Nederlands Dans Theater. Desondanks is monitoring van alle bezoekers van groot belang en daarin kan Amare volgens de Commissie nog wel stappen zetten. Vanbuiten oogt Amare als een gesloten bastion en hierdoor is de toegankelijke programmering van Open Amare te weinig zichtbaar. De Commissie waardeert de concrete plannen om nieuwe doelgroepen te bereiken met bijvoorbeeld programmering rondom verschillende culturele vieringen. Hiermee kan de instelling naar eigen zeggen nieuwe bezoekers op een laagdrempelige manier kennis laten maken met het gebouw en laten zien dat Amare ook voor hen is. Amare heeft zich in de ogen van de Commissie in korte tijd ontwikkeld tot een beeldbepalende instelling in de stad. Ook landelijk en mogelijk zelfs internationaal staat zij op de kaart. Daarmee is het belang voor Den Haag evident. Wel plaatst de Commissie een kanttekening bij het feit dat de programmering meer gericht is op landelijke dan op Haagse makers.

Sociale thema’s, educatie en duurzaamheid komen voldoende naar voren in het programma-aanbod en er zijn goede samenwerkingen met Cultuurankers. De Commissie had graag meer gelezen over de impact van deze waaier aan samenwerkingen. De Commissie oordeelt positief over de oprichting van een fonds voor internationale dans, maar had in dit geval (net als bij het expertisecentrum voor educatie) graag meer willen lezen over de achtergronden, doelstellingen en partners van een dergelijk fonds. Ook vindt de Commissie, zoals al eerder gezegd, dat de samenwerking met de Spuipleinpartners meer prioriteit zou mogen hebben.

Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 | September 2024

79

Diversiteit en inclusie De Commissie is gecharmeerd van de mooie visie van Amare op diversiteit en inclusie, die daar haar kernwaarden – openheid, nieuwsgierigheid, persoonlijke aandacht – aan heeft gekoppeld. De Commissie is ook enthousiast over het inclusieve klimaat, het hoge ambitieniveau en het feit dat er een werkgroep voor diversiteit en reflectie is. Wel mist de Commissie in de reflectie SMARTdoelstellingen en is er in de personeelssamenstelling van Amare, zeker in de beleidsbepalende functies, nog weinig sprake van diversiteit.

Cultuureducatie De Commissie plaatst vraagtekens bij de toegevoegde waarde van een eigen educatieprogramma naast het grootschalige en veelomvattende aanbod van de vaste bewoners Residentie Orkest Den Haag, Nederlands Dans Theater en het Koninklijk Conservatorium. De Commissie is enthousiast over de talentontwikkelingsladder. Maar met twee vaste bespelers, elk met een uitgebreid eigen educatieprogramma, vraagt een eigen educatie- en talentontwikkelingsprogramma wel om een gewogen en gebalanceerd aanvullend aanbod ten opzichte van en in relatie tot dat van de twee vaste bespelers.

Talentontwikkeling en makersklimaat Gezien het feit dat Amare in de aanvraag talentontwikkeling beschrijft in het licht van cultuureducatie en niet als apart onderdeel en volgens de criteria van de Subsidieregeling, heeft de Commissie dit onderdeel niet besproken.

Conclusie en advies Commissie De Commissie waardeert het dat Amare zich in korte tijd heeft ontwikkeld tot een beeldbepalende instelling in de stad met een programmering van hoge kwaliteit. Het is haar echter onvoldoende duidelijk wat de artistieke uitgangspunten van Amare zijn. De Commissie adviseert de organisatie daarnaast om de komende jaren een visie te formuleren op de relatie met de partners aan het Spuiplein. Verder moedigt zij de organisatie aan de zichtbaarheid van de toegankelijke programmering van Open Amare te vergroten. Op verschillende aspecten van de complexe bedrijfsvoering is volgens de Commissie meer actie nodig. Op het vlak van duurzaamheid ziet de Commissie Amare als een voorbeeld. De Commissie is ook gecharmeerd van de mooie visie van Amare op diversiteit en inclusie, maar zij mist SMART-doelstellingen en ziet dat er in de personeelssamenstelling van Amare nog weinig sprake is van diversiteit. De Commissie vraagt zich tot slot af of Amare een eigen educatieprogramma moet ontwikkelen naast het grootschalige en veelomvattende aanbod van de vaste bewoners Residentie Orkest Den Haag, Nederlands Dans Theater en het Koninklijk Conservatorium.

Reactie Wij onderschrijven het oordeel van de Commissie dat Amare zich in korte tijd, mede door het aanbod van haar vaste bewoners, tot een beeldbepalende instelling in de stad heeft ontwikkeld, met een programmering van hoge kwaliteit. Net als de Commissie constateren wij dat Amare een belangrijke plek voor muziek en dans in de stad is, waarbij de instelling de ambitie heeft om de hele stad te bereiken. De exploitatie van Amare blijft een belangrijk punt, en we zullen de aandachtspunten uit het advies dan ook meenemen in de eerder toegezegde integrale evaluatie en het gesprek over het publiek belang van de instelling. Amare geeft in haar reactie op het advies aan dat de Commissie er onterecht van uitgaat dat er geen auditcommissie in de raad van toezicht aanwezig is. Daarnaast wil Amare graag reageren op “de kanttekening van de Commissie bij het feit dat de programmering meer gericht is op

Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 | September 2024

80

landelijke dan op Haagse makers”. Amare geeft aan dat Haagse makers die werk maken dat passend is bij de omvang van de podia en de openbare ruimte in Amare wel degelijk een plek hebben in de programmering. Wij nemen kennis van deze feiten. In 2024 ontving Amare een incidentele subsidie van € 700.000,00 voor haar exploitatie en € 200.000,00 voor de culturele programmering in de Nieuwe Kerk op grond van raadsbesluit RIS317324. In haar begroting is Amare ervan uitgegaan dat dit bedrag structureel is voor de periode 2025-2028, maar over het structureel maken van deze incidentele subsidies heeft nog geen besluitvorming plaatsgevonden. In de programmabegroting 2025-2028 doet het college een voorstel de subsidie aan Amare structureel op te hogen met € 1.000.000,00. De onderbouwing hiervoor wordt meegenomen in de notitie over het publieke belang van Amare als gevolg van de raadsenquête32, die zo snel mogelijk aan de gemeenteraad wordt voorgelegd.

Besluit Wij verlenen Amare conform het Beleidskader Kunst en Cultuur 2025-2028 een begrotings­ subsidie van € 3.092.657,00. Budget 2024

€ 3.058.233,00 (inclusief trend 2024)

Budget vanaf 2025*

€ 3.092.657,00 (exclusief trend 2025)

* Voor instellingen met een begrotingssubsidie: Conform Beleidskader Kunst en Cultuur 2025-2028 ‘Ruimte voor ontwikkeling’.

32 Gemeente Den Haag (2023). RIS316440 Eindrapport Enquêtecommissie Amare.

Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 | September 2024

81

Stichting Another Kind of Blue Another Kind of Blue Inleiding Stichting Another Kind of Blue is een Haags dansgezelschap dat culturele activiteiten ontwikkelt op het gebied van dans, muziek en multimedia. Zij legt zich vooral toe op de combinatie van artistieke en technologische processen. Haar missie is publiek betoveren en tot nadenken zetten over de wereld die volgens haar door technologische vooruitgang wordt beheerst. Zij maakt daartoe dansvoorstellingen waarin zij choreografie en technologie vanuit één artistiek concept wil laten samensmelten tot een geïntegreerd geheel. Another Kind of Blue is een huisgezelschap van Amare.

Artistiek-inhoudelijk beleid De Commissie Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 ziet in het beleidsplan van Another Kind of Blue (AKOB) de koppeling tussen techniek en dans weliswaar consequent terugkomen, maar zij ziet hierin vooral een interessant activiteitenplan met een laboratoriumfunctie. De plannen lijken geen bewuste opmaat naar het klassieke idee van een voorstelling. Het vertrekpunt van de visie van AKOB lijkt dit te onderstrepen: niet de dans is uitgangspunt, maar de technologische ontwikkelingen. Het plan lijkt pragmatisch ingestoken in plaats van artistiek-inhoudelijk. De Commissie leest bijvoorbeeld nergens in de plannen artistiekinhoudelijke keuzes waarop de instelling zich baseert. De Commissie mist in die zin artistiekinhoudelijk beleid en reflectie. Ook mist zij een overkoepelende visie, waarin de artistieke en zakelijke ambities samenkomen. Een diversiteits- en inclusiebeleid lijkt er niet te zijn. De Commissie ziet absoluut de waarde van het onderzoek van AKOB naar nieuwe kunstvormen, maar hoe het onderzoek zich verhoudt tot de voorstellingen, welke artistieke keuzes de organisatie maakt en welke stappen er nodig zijn, leest de Commissie onvoldoende terug. De artistiek leider heeft een gedegen dansachtergrond en is ook thuis in technologie, constateert de Commissie.

De Commissie ziet weliswaar choreografische impulsen (zoals in de samenwerking met Wubkje Kuindersma), maar de artistieke visie en dansontwikkeling zijn verder weinig onderbouwd. Op het gebied van technologie weet AKOB volgens de Commissie de juiste organisaties aan zich te binden. De artistieke partners, zowel lokaal als (inter)nationaal, hebben eveneens een vertrouwenwekkende staat van dienst. De organisatie geeft in haar beleidsplan aan dat zij het publiek aan het denken wil zetten over de relatie tussen mens en techniek en dat zij met haar aanbod in staat is het publiek te verbazen en verrassen. De Commissie erkent dat de insteek prikkelend is, maar tegelijkertijd vraagt de Commissie zich af of AKOB in deze missie slaagt, gezien het onduidelijke artistieke beleid dat aan de voorstellingen ten grondslag ligt. De Commissie heeft er wel vertrouwen in dat de thema’s die AKOB aansnijdt een breed publiek aanspreken, maar de zeggingskracht van de dans vindt zij minder overtuigend. De eigenheid waarmee het gezelschap aan de slag gaat met de relatie tussen mens en techniek, door dans en techniek te vermengen, levert naar de mening van de Commissie zonder twijfel een interessante bijdrage aan de culturele sector. AKOB is volgens haar een van de weinige

Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 | September 2024

82

organisaties die deze kruisbestuiving zo consequent doorvoert. Het uitgangspunt is volgens de Commissie van waarde. Op het vlak van technologie is AKOB volgens haar ook zeker vernieuwend, maar de Commissie is er nog niet van overtuigd dat dit danstechnisch ook het geval is.

Zakelijk beleid De zakelijke bedrijfsvoering van AKOB roept een aantal vragen op. De begroting is helder, passend en laat een solide inkomstenbasis uit haar landelijke tournees zien. Maar daarnaast leunt de begroting naar het oordeel van de Commissie nog steeds zwaar op subsidies. De financieringsmix oogt daardoor fragiel. De Commissie is van mening dat er voor AKOB veel meer commerciële kansen liggen die de organisatie nu niet benut. Vanwege de technologische insteek van AKOB en de samenwerking met de wetenschap zou de organisatie volgens de Commissie namelijk een beroep kunnen doen op bijdragen van technologische partners en private fondsen. Een risicoanalyse ontbreekt. Het duurzaamheidsbeleid wordt volgens de Commissie niet echt uitgediept. AKOB past de Governance Code Cultuur en de Fair Practice Code toe, al had de Commissie graag een toelichting op de codes gelezen. Daarnaast zet AKOB in op een duurzaam personeelsbeleid, wat de Commissie toejuicht. Er zijn ook enkele kritiekpunten. Zo wil de organisatie groeien naar een raad-van-toezichtmodel om het toezicht te versterken, maar hoe dat model daarvoor zorgt, beschrijft zij niet. De Commissie constateert dat vier leden van het bestuur zijn vertrokken, maar een toelichting daarop ontbreekt.

De Commissie is positief over de kwaliteit van het publieksonderzoek dat AKOB door Rotterdam Festivals heeft laten uitvoeren na de reprisetournee van Wave. Wel vraagt zij zich af tot welke beslissingen en welk beleid de onderzoeksresultaten hebben geleid. AKOB beschrijft zijn ambitie voor publieksbereik, maar formuleert geen doelstellingen, noemt geen specifieke doelgroepen en geen strategie. Uit de monitoring blijkt een redelijk publieksbereik, en ook een aantoonbaar trouw publiek. De tournees lijken goed aan te slaan. De Commissie stelt ook met genoegen vast dat de organisatie de aanstelling van een marketeer in de begroting heeft opgenomen. De eigen positionering heeft AKOB helder voor ogen, constateert de Commissie. De organisatie beweegt zich in een netwerk van lokale en (inter)nationale samenwerkingspartners, maar de mate waarin, wordt de Commissie niet duidelijk. Voor de keuze van partners had de Commissie graag een onderbouwing gelezen. De verbinding met Den Haag is bescheiden, maar wel relevant: Korzo, Amare en De Dutch Don’t Dance Division. AKOB zou wat de Commissie betreft meer de verbinding met de stad kunnen zoeken. Zij vindt het jammer dat zij geen plannen in die richting ziet in de aanvraag.

Diversiteit en inclusie Om het diversiteits- en inclusiebeleid vorm te geven, heeft AKOB onder meer een publieksonderzoek laten uitvoeren, dat de organisatie naar eigen zeggen inzicht geeft in de effectiviteit van haar strategieën op het gebied van diversiteit en inclusie. Ook heeft AKOB SMART-geformuleerde doelstellingen en een reflectie toegevoegd. Wat de Commissie betreft blijven de doelstellingen nog wat algemeen. Ook mist zij acties om deze doelstellingen te realiseren. Op ambitieniveau valt er volgens de Commissie nog veel te winnen voor AKOB door een visie op diversiteit en inclusie te formuleren, concrete doelgroepen te benoemen – denk bijvoorbeeld aan gamers en technologiestudenten –, doelstellingen in te bedden in beleid en een koppeling met het programma te maken.

Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 | September 2024

83

De initiatieven die AKOB onderneemt om financiële, sociale, fysieke en digitale drempels weg te nemen, zijn volgens de Commissie niet overtuigend weergegeven in de aanvraag. Er ontbreekt bijvoorbeeld een doelgroepenanalyse, waardoor AKOB het inzicht mist welke drempelverlagende acties werkelijk nodig zijn. Wel voert AKOB volgens de Commissie een inclusief personeelsbeleid. Maar in de producties, programma’s, keuze van partners en het publieksbereik van AKOB ziet de Commissie geen bewust diversiteits- en inclusiebeleid terug.

Conclusie en advies Commissie De Commissie acht de bijdrage van AKOB aan het Haagse culturele veld bescheiden, maar relevant. De eigenheid waarmee het gezelschap aan de slag gaat met de relatie tussen mens en techniek, door dans en techniek te vermengen, levert naar de mening van de Commissie zonder twijfel een interessante bijdrage aan de culturele sector. De instelling is een van de weinige organisaties die deze kruisbestuiving zo consequent doorvoert. Op het vlak van technologie is AKOB in de ogen van de Commissie zeker vernieuwend, maar zij is er nog niet van overtuigd dat dit danstechnisch ook het geval is. Welke artistieke keuzes de organisatie maakt, leest de Commissie onvoldoende terug. Zij ziet vooral een interessant activiteitenplan met een laboratoriumfunctie, in plaats van een bewuste opmaat naar het klassieke idee van een voorstelling. Ook zou AKOB wat haar betreft meer de verbinding met de stad kunnen zoeken. Daarvan is nu nauwelijks sprake en de Commissie leest ook geen plannen in die richting. Op het gebied van diversiteit en inclusie is er voor AKOB nog een wereld te winnen. De Commissie adviseert de instelling op dit thema meer ambitie te tonen en concrete strategieën te formuleren, zowel op het gebied van producties, programma’s en keuze van partners als wat betreft publieksbereik en de toegankelijkheid van voorstellingen.

Totaalscore 39 Op grond van bovenstaande overwegingen adviseert de Commissie om Stichting Another Kind of Blue een bedrag van € 100.000,00 toe te kennen.

Reactie Wij stemmen in met het oordeel van de Commissie en nemen het advies en het totaal aantal punten dat is toegekend aan de aanvraag over. Wij kunnen ons vinden in de opmerking van de Commissie dat Another Kind of Blue een interessante bijdrage levert aan de culturele sector door dans en techniek met elkaar te vermengen, maar we kunnen ook niet om de constatering van de Commissie heen dat de plannen van Another Kind of Blue tekortschieten wat betreft artistiek-inhoudelijke visie en reflectie. We zijn net als de Commissie zeer positief over het publieksonderzoek dat Another Kind of Blue heeft laten uitvoeren en zouden het toejuichen wanneer de instelling de resultaten gaat gebruiken om haar diversiteits- en inclusiebeleid te verbeteren. Ook delen we de mening van de Commissie dat de begroting een fragiele financieringsmix laat zien, omdat naast publieksinkomsten en subsidies geen andere substantiële eigen inkomsten worden genoemd. Dat Another Kind of Blue veel samenwerkt met bedrijven die om niet of met flinke kortingen producten aan de instelling leveren is te prijzen, maar dit hadden we dan ook graag teruggezien in de begroting. Tot slot zouden we het waarderen wanneer Another Kind of Blue het advies van de Commissie ter harte neemt en meer verbinding gaat zoeken met de stad.

Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 | September 2024

84

Besluit De ingediende reactie van Another Kind of Blue op het instellingsadvies geeft ons geen aanleiding om af te wijken van het advies van de Commissie. Wij verlenen de instelling voor de meerjarenbeleidsplanperiode 2025-2028 conform het advies een jaarlijkse subsidie van € 100.000,00. De subsidie die Another Kind of Blue bij het Fonds Podiumkunsten heeft aangevraagd, is niet toegekend. Wij verzoeken de instelling daarom om vóór 1 november 2024 een aangepast(e) begroting en activiteitenplan in te dienen. Budget 2024 € 23.569,00 (inclusief trend 2024) Budget aangevraagd € 100.000,00 Budget vanaf 2025 € 100.000,00 (exclusief trend 2025)