RIS319865 Bijlage 2 Reacties Advies 2025-2028 Den Haag stad van de kunst - kunst van de stad

1

De afgelopen periode hebben we ons met ons diverse en bevlogen team ingezet om vele artiesten, in al hun verschijningsvormen, een podium te geven. Om onze bezoekers de krachtige en ontkrachtende werking van humor te laten ervaren. Om vernieuwende cabaretvormen te programmeren voor een nieuw en divers publiek. Wij hopen dan ook dat onze cabaretiers, onze bezoekers, onze partners, de inwoners van Den Haag, het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad achter ons blijven staan. Aangezien u heeft aangegeven dat onze eerdere brieven onlosmakelijk onderdeel uitmaken van deze formele reactie, benoem ik kort de stellingname van de adviescommissie, met daaraan gekoppeld waarom wij het niet mee eens zijn. In het feitenrelaas, dat op dezelfde wijze is opgebouwd en dat u al in uw bezit heeft, treft u onze verdere onderbouwing en zienswijze aan, inclusief verwijzingen naar passages uit de aanvraag. Om herhaling van zetten te voorkomen, verwijs ik kortheidshalve dan ook naar dat document voor die verdere toelichting, onderstaande is dus alleen een samenvatting van de hoofdpunten. Artistiek beleid 1.

Stelling adviescommissie (pagina 399 advies): “Een mogelijke samenwerking met de Cultuurankers komt ter sprake, maar wordt niet uitgewerkt.” Naar onze mening betreft het hier onvolledige informatie: samenwerking met Cultuurankers is wel aanwezig en er wordt in het rapport ook de concrete samenwerking genoemd (zie pagina 7 en 12 van de aanvraag). 2.

Stelling adviescommissie (pagina 399 advies): “Ook op het gebied van talentontwikkeling mist de Commissie diepgang. De organisatie stelt dat talent kan doorgroeien van Theater PePijn naar Diligentia, maar licht niet toe hoe.” Dit is feitelijk onjuist: er staat op pagina 8, 9 en 11 van de aanvraag en uitvoerige uitleg over strategie talentontwikkeling in ons meerjarenbeleidsplan. 3.

Stelling adviescommissie (pagina 400 advies): “zij mist in de aanvraag reflectie op de duiding en toegevoegde waarde die cabaret en comedy kunnen geven in deze gespannen tijd, waardoor de zeggingskracht nog groter zou kunnen worden.” Dit is feitelijk onjuist: in ons meerjarenbeleidsplan wordt de toegevoegde waarde van humor/cabaret en comedy expliciet besproken. 4.

Stelling adviescommissie (pagina 400 advies): “ De bestaande samenwerking met PIP Den Haag en Cameretten ziet de Commissie als positief, maar zij mist samenwerkingen met nieuwe partners.”

2

Naar onze mening is hier sprake van een onzorgvuldigheid en onjuiste informatie: wij zijn strategisch gericht op verdieping bestaande relaties en er staat juist veel informatie over nieuwe partners. Zakelijk beleid 5.

Stelling adviescommissie (pagina 400 advies): “Theaters Diligentia & PePijn constateert zelf dat de organisatie op het moment niet financieel gezond is. De ingediende begroting is niet sluitend.” Het betreft hier onvolledige informatie: tekort neemt af en is op te vangen met eigen middelen. De bedrijfsvoering is erop gericht toe te groeien naar een gezonde exploitatie. 6.

Stelling adviescommissie (pagina 401 advies): “Punten van kritiek zijn: de directiewisseling in 2023 is niet toegelicht.” Deze stelling is feitelijk onjuist: directiewisseling wordt wel toegelicht in de aanvraag. 7.

Stelling adviescommissie (pagina 401 advies): “de benoemingstermijn van het bestuur is niet conform de Governance Code Cultuur.” Het betreft hier onvolledige informatie: de andere termijn is bewust statutair vastgelegd, wat de Code ook toestaat onder beginsel ‘pas toe of leg uit’. 8.

Stelling adviescommissie (pagina 400 advies): “en de voorzitter van het bestuur is langer aangebleven dan volgens de eigen statuten is toegestaan.” Dit is feitelijk onjuist: verlenging bij bijzondere omstandigheden is statutair toegestaan en ook als zodanig opgenomen in de statuten. Vanwege de zoektocht naar een nieuwe directeur was hier sprake van een bijzondere omstandigheid. 9.

Stelling adviescommissie (pagina 400 advies): “De Commissie ziet in de aanvraag onvoldoende cultureel ondernemerschap.” Dit is feitelijk onjuist: eigen inkomsten zijn bovengemiddeld hoog, significant hoger dan het landelijk gemiddelde wat van ondernemerschap getuigt. In aanvulling op het feitenrelaas verwijzen we hierbij graag ook nog naar pagina 9 van de aanvraag, waar een opsomming staat van stappen die zijn gezet op het gebied van cultureel ondernemerschap.

3

10.

Stelling adviescommissie (pagina 401 advies): “Op het gebied van duurzaamheid signaleert de Commissie een gebrek aan visie.” Dit is feitelijk onjuist: er is veel actie ondernomen en er is duidelijke blijk van volgende stappen.

Diversiteit & Inclusie 11.

Stelling adviescommissie (pagina 402 advies): “Theaters Diligentia & PePijn reflecteert in de aanvraag wel enigszins op diversiteit en inclusie, maar de uitwerking laat wat de Commissie betreft veel te wensen over. Zo mist zij SMART geformuleerde doelstellingen.” Het gaat hier naar onze mening om onvolledige en onjuist informatie: in ons meerjarenbeleidsplan staan de stappen beschreven. 12.

Stelling adviescommissie (pagina 402 advies): “Zo verbaast het de Commissie dat het theater nog steeds niet rolstoeltoegankelijk is.” Dit is feitelijk onjuist: beide theaters zijn rolstoeltoegankelijk.

Afsluitend

Het advies van de adviescommissie heeft een enorme impact gehad op al onze medewerkers. Zij zijn nu bang in 2025 op straat te komen te staan en twee van de mooiste en leukste theaters van Nederland te verliezen. Het advies is in onze ogen op onderdelen helaas feitelijk incorrect en onvolledig. We beseffen dat u voor een complexe uitdaging staat. Wij hopen dat we met onze reactie u hebben kunnen overtuigen van de noodzaak om een ander besluit te nemen dan in het subsidieadvies is opgenomen. Wij zijn van harte bereid dit schrijven nader toe te lichten. Met vriendelijke groet, Hilko Folkeringa directeur

Bijlagen (reeds in uw bezit): - Brief aan college en gemeenteraad d.d. 18 juni jl. ‘Zienswijze Theaters Diligentia & PePijn op advies van adviescommissie’ - Feitenrelaas d.d. 24 juni jl. ‘Reactie op feitelijke onjuistheden van de Adviescommissie Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 over Theaters Diligentia & PePijn’

4

Email: Re: Mogelijkheid tot het geven van een reactie op het Advies Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 Marlon Titre <marlon@filmhuisdenhaag.nl> 27 juni 2024

Geacht college, Hierbij maken we gebruik van de mogelijkheid om te reageren op het Advies van de Adviescommissie Kunst en Cultuur 2025-2028. Vooropgesteld: we nemen de door de Adviescommissie geformuleerde adviezen ter harte. Toch willen we op drie punten reageren, waar een feitelijke onjuistheid in het advies lijkt te zijn geslopen. Nulmeting

In het advies van de commissie meldt deze dat zij een nulmeting mist op het gebied van Diversiteit en Inclusie. Er heeft echter wel een nulmeting plaatsgevonden. Dit staat in onze aanvraag op pagina 7: "Naar aanleiding van een nulmeting op het vlak van diversiteit en inclusie zetten we in 2023 verschillende stappen, waaronder het organiseren van panelgesprekken met jongvolwassenen, inspanningen om diverser te werven en zetten we nieuwe samenwerkingen met partners op om diversiteit en inclusie onlosmakelijk te verbinden met onze kernactiviteiten." (p. 7) Belevingswereld Uit het advies van de commissie blijkt dat deze zich afvraagt waarom het Filmhuis zich in de samenstelling van het educatief aanbod richt op advies van docenten in plaats van de belevingswereld van kinderen. De aanvraag benoemt de belevingswereld van kinderen wel degelijk en plaatst die zelfs voorop: "Vanuit een diepgewortelde liefde voor film ontwikkelen we didactisch sterk en cultureel relevant filmonderwijs, passend bij de belevingswereld van, met name Haagse, leerlingen en studenten.” (p. 25) “Aansluiten bij de vraag van scholen en de leefwereld van leerlingen” (p.

25) “Wij zorgen ervoor dat ons aanbod aansluit bij onderwerpen of vraagstukken uit het onderwijs en de maatschappij en aansluit bij de belevingswereld en ontwikkeling van de leerlingen." (p 25) Governance Code Cultuur De commissie schrijft een toelichting op de Governance Code Cultuur te missen. De toelichting op de Governance Code Cultuur is opgenomen in de aanvraag en wel op pagina 22.

Met dank voor uw aandacht en met vriendelijke groeten, Marlon Titre

Marlon Titre (hij/hem) Directeur-bestuurder Filmhuis Den Haag Spui 191 2511 BN Den Haag 06 - 37 32 80 14 marlon@filmhuisdenhaag.nl www.filmhuisdenhaag.nl

Aan: College van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad van Den Haag, Cc: Adviescommissie Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 Den Haag, 25 juni 2024 Betreft: Reactie op het advies voor het Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028

Geacht college van burgemeester en wethouders, geachte gemeenteraad, Op 8 juli jongstleden heeft de Adviescommissie Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 (hierna: de Commissie) advies uitgebracht over de culturele subsidiëring voor Den Haag. Stichting Grafische Werkplaats (hierna: de Grafische Werkplaats) wil met deze brief gebruik maken van haar vergewisplicht en ingaan op feitelijke onjuistheden die de Grafische Werkplaats in het advies van de commissie heeft geconstateerd. Inleiding De Commissie definieert in de inleidende tekst, de werkplaats als ‘productiewerkplaats’, het gebruik van deze definitie geeft de verkeerde insinuatie over de inhoudelijke invulling van de werkplaats, deze term wordt bewust niet als zodanig gebruikt in de aanvraag, omdat deze per definitie geen recht doet aan de werkzaamheden. In de tweede zin benoemt de Commissie de missie van de werkplaats als ‘kleinschalige grafische producten te creëren, buiten de industriële productiesfeer’, echter dit insinueert het tegenovergestelde van een ‘productiewerkplaats’, en als expertisecentrum dat onderzoekt, experimenteert en tot nieuwe kunst komt herkennen wij ons niet in deze karakterisering. Hoe de commissie komt aan de specifieke definitie van productiewerkplaats en waar de eigen invulling van onze missie op is gebaseerd is niet te herleiden uit de aanvraag noch van onze website.

Artistiek-inhoudelijk beleid Verschillende keren wordt informatie genoemd, die wij hierna benoemen als feitelijke onjuistheden in het advies en daardoor onterecht. Dit zijn feitelijkheden die wij specifiek niet hebben benoemd in de aanvraag, zo wordt er in de inleiding verwezen naar een inhoudelijke invulling van ons programma zoals de Maand van de Grafiek en Festival de Betovering (inleiding). Daarnaast spreekt de adviescommissie over het sterke trackrecord en de regelmatige werksessies (alinea 3). De op handen zijnde directiewisseling (alinea 2) is een foutieve weergave van de bestuurlijke vernieuwing die is opgenomen in het beleidsplan. Deze, door de Commissie, zeer specifieke manier van benoemen van inhoudelijke details insinueert dat de Commissie haar informatie uit andere bronnen heeft dan de ingediende aanvraag, hierdoor wellicht informatie heeft verkregen die incorrect kan zijn en waardoor wij als Grafische Werkplaats de feitelijke correctheid van het advies bevragen. De Grafische Werkplaats bedankt de Commissie voor haar uitstekende verwoording van de faciliterende functie van de Grafische Werkplaats. Hierbij is inherent dat er geen expliciet artistiek programma is verbonden zoals hoort bij het facilitaire karakter van de werkplaats. Een duidelijk plan voor kennisoverdracht, borging technische kennis werd door de Commissie gemist.

Dit wordt echter beschreven op pagina 21 – 22 van de aanvraag, waarin we specifiek drie punten benoemen: bestuur, technische kennis en klankbordgroep. Hiernaast noemt de commissie haar waardering voor ‘het bevorderen technische kennis en vaardigheden’. Deze tegenstrijdigheid roept vragen op bij de Grafische Werkplaats en geeft zo ruimte om het advies in twijfel te trekken. Zakelijk beleid Het bevreemdt de Commissie dat de betalingen van kunstenaars binnen de programmering buiten de begroting zijn gehouden. De Grafische Werkplaats heeft echter in haar aanvraag toegelicht dat voor grote projecten externe subsidie wordt aangevraagd en in de financiële verantwoording staat expliciet dat wij bij grote projecten de honoraria van de uitgenodigde kunstenaars buiten de begroting is gehouden (pagina 21 ) en deze vanuit externe subsidie worden betaald. De Commissie benoemt correct dat de huisvestingskosten zwaar wegen op de begroting, de Grafische Werkplaats wil graag benadrukken dat deze kosten van de gemeente zelf afkomstig zijn. De Commissie mist een concrete invulling van de Governance Code Cultuur. Deze punten staan echter concreet benoemd op pagina 19-21 van de aanvraag. Waar onder andere onderwerpen zoals openheid van besturen, jaarplanning, zelfevaluatie, werkovereenkomsten, integriteit, vertrouwenspersoon en belangenverstrengeling specifiek genoemd worden.

De Grafische werkplaats & Den Haag Het verheugt de Grafische werkplaats dat de commissie wel zes keer in haar advies de hoogwaardige technische kennis, expertise en het belang voor de stad Den Haag erkent en waardeert (Alinea 2, 4, 4, 6, 6, 9). Ook ziet zij de kwaliteit van de werkplaats middels de kerngroep van professionals en waardeert de commissie het bewustzijn van de Grafische Werkplaats op het gebied van duurzaamheid. De Grafische werkplaats bevraagd echter de toekenning van slechts 13 punten voor Artistiek-inhoudelijk beleid binnen de scorelijst die de Commissie hanteert. De waardering van het geschreven rapport staat niet in verhouding met de inhoudelijke toekenning van de punten. Deze uitspraak wordt nogmaals extra onderstreept door de feitelijke onjuistheden die wij in het rapport van de Commissie vonden. Waarbij

specifieke bewoording van de Commissie insinueert dat de feitelijke correctheid op deze punten in twijfel mag worden getrokken. Ons inziens zou dit tot de minimale meerwaarde van één punt moeten leiden, waardoor de Grafische Werkplaats in ieder geval een gelijkwaardige behandeling van de aanvraag kan krijgen, door het beoordelen van de gehele aanvraag, alvorens tot een eindadvies te komen. De Grafische Werkplaats viert dit jaar haar 50-jarig jubileum, wij zijn een constante aanwezigheid in een stad waar broedplaatsen, ateliers en makers plekken verdwijnen. Wij geven ruimte voor ambitie, ontwikkeling en experiment binnen de grafische techniek. Het zou eeuwig zonde zijn, als kennis en kunde in het jubileumjaar zouden verdwijnen, dat is helaas wel het geval als wij deze meerjarige subsidie niet ontvangen. We hopen dat middels deze brief, de feitelijke onjuistheden hebben rechtgezet en hiermee de discrepantie tussen het enthousiasme van de commissie en het negatieve advies aan u hebben kunnen voorleggen. We verzoeken u om zorg te dragen voor een inhoudelijke behandeling van onze aanvraag.

Met vriendelijke groet, namens het bestuur en alle medewerkers,

Sanne Luteijn, Voorzitter bestuur Stichting Grafische Werkplaats

Betreft reactie Coöperatie Haags KunstAtelier U.A. op advies MJB 2025-2028 • Oordeel adviescommissie: Hoewel in de aanvraag ook wel een aanzet tot een artistieke visie en didactische betrokkenheid wordt gegeven, wordt deze volgens de Commissie helaas onvoldoende uitgewerkt en onderbouwd.

Toelichting HKA 2.0: Artistieke visie en didactische betrokkenheid wordt zeer uitgebreid toegelicht in de aanvraag. De mate van detaillering is in het door u voorafgaand gestuurde beleidsdocument afdoende toegelicht. De gebruikte methodes en methodieken zijn als vermeld een voortzetting van de jarenlange succesvolle praktijk van het Stichting Haags KinderAtelier. Aanvraag HKA 2.0, pag. 4: 1.2 Samenvatting van de terugblik op de periode 2021-heden ‘leren van, voor en met elkaar’ De Coöperatie Haag KunstAtelier UA (HKA2.0) is een doorstart van de in 2021 opgeheven Stichting Haags Kinderatelier, ook voor jongeren (HKA), een stichting die 27 jaar een begrip in Den Haag was op het gebied van cultuureducatie en bij het MJB bekend vanaf 2001. De Coöperatie zet kunst- en cultuureducatie in als een onmisbaar, verbindend en inspirerend instrument met als missie een inclusiever en daardoor rijker, meer verankerd samenleven. De activiteiten voor alle leeftijden vanaf 2 jaar vinden grotendeels plaats binnen het onderwijs, maar ook in de vrije- en werktijd. In het lesaanbod wordt kunst gekoppeld aan: door leerstof, belangrijke thema’s en maatschappelijke vraagstukken in materialen te verbeelden worden ze meer inzichtelijk en daardoor begrijpelijk.

Door het gebruik van een scala aan verschillende kringloopmaterialen en verschillende technieken worden leerlingen op elk niveau uitgedaagd om te experimenteren, problemen op te lossen, maar vooral ook om zichzelf te zijn. De afgelopen jaren stonden in het teken van het waarborgen en continueren van de bestaande activiteiten en met het aanscherpen van de zichtbaarheid, de thema’s en het moderniseren van het lesaanbod. Aanvraag pag. 7: Beoogde kwaliteit in uiting activiteiten ‘Met elkaar investeren in duurzame cultuureducatie’ De kunstlessen voor zowel onderwijs als vrijetijd worden met zorg uitgedacht en voorbereid, de materialen zijn duurzaam, inspirerend en zorgvuldig gekozen. De lessen zijn gekaderd maar bieden genoeg ruimte voor eigen inbreng en creatie, het zelf ontdekken en doen staat centraal. Voorafgaand aan de kunstles is er een korte introductie aan de hand van een kunstenaar en/of verhaal ter inspiratie. Bij iedere workshop is minimaal 1 HKA2.0 docent en een eigen assistent aanwezig. HKA2.0 werkt met vakprofessionals die opgeleid en begeleid worden in de HKA2.0-methode, ook op didactisch vlak worden ze begeleid en gemonitord. HKA2.0 heeft direct contact met de betrokkenen op school, door deze nauwe samenwerking kan er snel geschakeld, geëvalueerd en op maat gewerkt worden.

• Oordeel adviescommissie: Haags KunstAtelier beschrijft zijn beleid voor de komende jaren vooral door een opsomming van concrete projecten en programma’s te geven, zonder dat duidelijk is wat de achterliggende artistiekinhoudelijke motivering is en vanuit welke visie op cultuureducatie deze programmering tot stand is gekomen. Zie doorstart van Stichting Haags Kinderatelier, ook voor jongeren onder andere op pagina 4

• Oordeel adviescommissie: De organisatie zegt in haar aanvraag dat een ‘HKA2.0 onderwijsmethode die zich in de praktijk bewezen heeft’ de basis van haar artistieke profiel is, maar wat die methode behelst en vanuit welke theoretische basis en/of in de praktijk ontwikkelende inzichten deze ontwikkeld is, licht zij niet toe. Toelichting HKA 2.0: Het succes van de activiteiten is mede bepaald door de maatschappelijk belangrijke functie in kunstonderwijs waarin wordt voorzien. De gebruikte methodes en methodieken zijn zoals eerder aangegeven vanaf 1998 uit de praktijk van de Stichting Haags Kinderatelier ontwikkeld. Aanvraag HKA 2.0, pag. 7 De lessen zijn gekaderd maar bieden genoeg ruimte voor eigen inbreng en creatie, het zelf ontdekken en doen staat centraal. Voorafgaand aan de kunstles is er een korte introductie aan de hand van een kunstenaar en/of verhaal ter inspiratie. Bij iedere workshop is minimaal 1 HKA2.0 docent en een eigen assistent aanwezig. • Oordeel adviescommissie: Ook had de Commissie meer informatie willen krijgen over de vakdeskundigheid van de betrokken freelance docenten en vrijwilligers. Haags KunstAtelier geeft aan dat de vakkennis van de vrijwilligers de afgelopen jaren vergroot is om kwalitatief hoogwaardige lessen te kunnen blijven geven, maar op welke manier dit is gebeurd en wat het resultaat daarvan is, wordt niet beschreven. Aanvraag HKA 2.0, pag.

12 Het borgen van de vakdeskundigheid doet HKA2.0 door: • Het werken met de HKA2.0 onderwijsmethode; • Regelmatig te evalueren met zowel de aanvrager als met de vakkrachten; • Coaching, scholing en monitoring van HKA2.0 freelance kunstdocenten; • Een breed inzetbaar, multidisciplinair team in te kunnen zetten; • Veel tijd te investeren in goed voorbereide en doordachte (op maat gemaakte) lessen; • Minimaal 1 HKA2.0-vakdocent en -assistent per workshop (allen in het bezit van een VOG) in te zetten; • Nauw contact te houden met o.a. Cultuurschakel, Andersom Den Haag, diverse andere culturele instellingen en schoolbesturen. HKA2.0 werkt met vakprofessionals die opgeleid en begeleid worden in de HKA2.0-methode, ook op didactisch vlak worden ze begeleid en gemonitord. HKA2.0 heeft direct contact met de betrokkenen op school, door deze nauwe samenwerking kan er snel geschakeld, geëvalueerd en op maat gewerkt worden. • Oordeel adviescommissie: Verder geeft Haags KunstAtelier aan dat het in zijn samenwerking met de scholen vraaggericht maatwerk levert waarbij ingespeeld wordt op de actuele behoefte, maar hoe dit vorm krijgt, gemonitord en geborgd wordt, blijft eveneens onduidelijk. Toelichting HKA 2.0 Onderstaand geeft aan dat in nauwe samenwerking snel geschakeld, geëvalueerd en op maat gewerkt wordt.

Aanvraag HKA 2.0, pag. 7 De kunstlessen voor zowel onderwijs als vrijetijd worden met zorg uitgedacht en voorbereid, de materialen zijn duurzaam, inspirerend en zorgvuldig gekozen. De lessen zijn gekaderd maar bieden genoeg ruimte voor eigen inbreng en creatie, het zelf ontdekken en doen staat centraal. Voorafgaand aan de kunstles is er een korte introductie aan de hand van een kunstenaar en/of verhaal ter inspiratie. Bij iedere workshop is minimaal 1 HKA2.0 docent en een eigen assistent aanwezig. HKA2.0 werkt met vakprofessionals die opgeleid en begeleid worden in de HKA2.0-methode, ook op didactisch vlak worden ze begeleid en gemonitord. HKA2.0 heeft direct contact met de betrokkenen op school, door deze nauwe samenwerking kan er snel geschakeld, geëvalueerd en op maat gewerkt worden. Verankering en draagkracht Aan de hand van de vele aanvragen in zowel onderwijs als vrije tijd kan HKA2.0 opmaken dat er veel behoefte is aan de HKA2.0- kunstlessen. Ook is er een stijgende vraag van scholen naar deskundigheidsbevordering en/of inspiratieworkshops (voor lerarenteams) en ouder-kindlessen. Maatwerk, kwaliteit, zichtbaarheid en vertrouwen spelen hierbij een belangrijke rol.

Het tentoonstellen van de gemaakte kunstwerken, interactie tussen de HKA2.0 vakdeskundige professionals en leerkrachten helpt hierbij • Oordeel adviescommissie: Ook mist de Commissie hierbij de rol van het kind en de jongere: hoe borgt Haags KunstAtelier dat zijn programma-aanbod aansluit op hun belevingswereld en dus inclusief en betekenisvol is? Toelichting HKA 2.0 Zie ook hierboven betreffende de samenwerking. Uiteraard omvat de samenwerking en evaluatie met de onderwijsprofessionals van de scholen ook de beleving door de kinderen en jongeren. • Oordeel adviescommissie: De eigen, onderscheidende signatuur en waarde van Haags KunstAtelier ligt volgens de Commissie vooral in het feit dat de organisatie een ontmoetingsplek creëert. Dat Haags KunstAtelier een bijdrage aan de betekeniseconomie wil leveren, vindt de Commissie interessant, maar in de uitwerking blijft dit helaas te abstract. Toelichting HKA 2.0 HKA2.0 onderscheid zich al jaren (ook al met het Kinderatelier) door kunst te koppelen aan begripsvorming in de grootste zin van het woord. HKA2.0 gaat echt de diepte in met leerlingen en dit zorgt voor een verankering binnen het onderwijs. Verder is de waarde van een ontmoetingsplek lastig objectief te kwantificeren en dit is ook niet de core bussiness van HKA2.0.

Het begrip maatschappelijke relevantie door kunsteducatie kan als zodanig echter wel betekenisvol worden genoemd. • Oordeel adviescommissie: Niettemin waardeert zij het dat Haags KunstAtelier mensen op een laagdrempelige manier met elkaar in verbinding brengt, met aandacht voor toegankelijkheid, en dat de organisatie daarnaast vrijwilligers en stagiairs kansen biedt om zich binnen de coöperatie op tal van manieren verder te ontwikkelen. Uit het beleidsplan van Haags KunstAtelier spreekt volgens de Commissie weinig inzet op vernieuwing en experiment. Toelichting HKA 2.0 De activiteiten ten behoeve van scholen worden gekenmerkt door een jaarlijkse terugkerende invulling.

• Oordeel adviescommissie: De Commissie ziet wel een aantal mooie nieuwe initiatieven, zoals de organisatie van de ouderkindlessen en de samenwerking met professionele coaches en jongerenorganisaties om tot publieksverbreding te komen. Maar nergens reflecteert de organisatie op de rol die zij de komende jaren voor zichzelf ziet weggelegd. Aanvraag HKA 2.0, pag. 4 De afgelopen jaren stonden in het teken van het aanscherpen van de thema’s en het moderniseren van het aanbod. Er is veel tijd geïnvesteerd in lesontwikkeling op het gebied van burgerschap en duurzaamheid. Ook is er actief geworven aan vakdocenten met aanvullende disciplines zoals 3Ddesign, multimedia en mode. Door korte lijnen met de aanvragers en het leveren van maatwerk kan er direct en adequaat ingespeeld worden op de actuele behoefte. En om aan de veranderende en stijgende vraag te kunnen blijven voldoen blijft HKA2.0 voor de periode 2025-2028 onderstaande 7 pijlers versterken en uitbreiden. I. Doorgaande leerlijn Kunst voor primair en bijzonder onderwijs Een leerlijn met daarin ter inspiratie een zo divers mogelijk aanbod van te bespreken kunstenaars en verhalen behandeld worden. Zo leren kinderen op een laagdrempelige manier meer begrip te krijgen voor andermans inzichten en ontwikkelen ze een inclusiever mensbeeld. Dit alles is tevens ter bevordering van taal, materiaalkennis en motoriek.

De lessen sluiten aan bij het curriculum en/of de burgerschapsdoelen van de desbetreffende school. Daarbij levert HKA2.0 maatwerk en denkt mee aan oplossingen! • Voorschoolse Educatie: 'zelfontdekkend leren’ en experimenteren; • Onderbouw: ‘spelenderwijs kennismaken met gekke (duurzame) materialen en technieken n.a.v. (thema) boek/verhaal; • Middenbouw: ‘blik op kunst', kennismaken met kunstbegrippen en op een eigen manier toepassen in een kunstwerk; • Bovenbouw: ‘beroepen in de kunst’ kijken door de ogen van een graficus, modeontwerper, architect of stedenbouwkundige. II. Het Architectuurproject ‘de wijk in' Omgevingsproject voor leerlingen vanaf groep 8 bestaat uit een aantal programmaonderdelen: een lezing over de ontstaansgeschiedenis van de wijk, een excursie, het vertalen van een toekomstvisie in maquettevorm en een presentatie. Het doel van het project is leerlingen bewust te maken van de leefomgeving en het belang van de zorg hierover. Het programma ‘de wijk in’ kan ook als onderwijsbox aangevraagd worden, de CKV- of techniekdocenten geven zelfstandig aan de hand van een duidelijke lesbrief met stappenplan en workshopmaterialen, de lessenreeks. III. Duurzaamheid Projecten op het gebied van natuur en milieu voor VO. Met het project "WEcycle" worden leerlingen uitgedaagd oplossingen te vinden voor de CO2-uitstoot. Dit door het upcyclen van kleding, plastic en m.b.v.

multimedia het publiek bereiken. Doel: bewustwording op het gebied van milieu, kennis maken met beroepen in de kunst (beroepskeuze), kennis maken met wetenschappelijke en academische leerprocessen (WON). IV. Impuls Aanbod voor VE HKA2.0 heeft in samenwerking met Cultuurschakel en verschillende VEorganisaties extra tools ontwikkeld om cultuuronderwijs binnen de voorschoolse educatie te verankeren. Met lessen voor deskundigheidsbevordering voor de PM'ers, ouder-kind lessen en een atelierkast met inspiratiekaarten. V. Burgerschap en inclusiviteit Onderwijsaanbod om (“moeilijke”) onderwerpen burgerschap en inclusiviteit, spelenderwijs voor elke leeftijd (PO, VO) inzichtelijk te maken. VI. Ouder-kindlessen Ouder-kind lessen zijn een ideale manier om ouders/verzorgers te betrekken bij het (kunst)onderwijs. Door samen te werken aan een kunstwerk ontdekken ouders het belang van cultuureducatie, door ze te laten kijken door de ogen van een kind/kunstenaar ervaren ook ouders (weer) de kracht van verwondering.

VII. Docententeams en bedrijven De wereld wordt steeds drukker en vaak vergeet men hierdoor even stil te staan bij zichzelf en met elkaar. Het bieden van beeldende activiteiten voor volwassenen geeft een ervaring mee zonder tijds- en prestatiedruk, even in het nu zijn en (opnieuw) creatief leren kijken. • Oordeel adviescommissie: Er worden geen makers en partners genoemd waarmee Haags KunstAtelier nieuwe wegen wil inslaan, en ook de aandacht voor nieuwe kunstvormen is volgens de Commissie nogal mager. Aanvraag HKA 2.0, pag.14 HKA2.0 blijft hiertoe dan ook in nauw contact met verschillende schoolbesturen, met Cultuurschakel en andere culturele instellingen om samen tot een goede oplossing te komen. Ook heeft HKA2.0 de wens om de krachten meer te bundelen met culturele aanbieders van receptieve kunst, zoals musea, om op die manier een nog vollediger programma voor onderwijs te kunnen bieden. “HKA2.0 is een expert op het gebied van beeldend werken binnen het onderwijs en voor de ontwikkelingen Voorschoolse educatie zijn zij een partner die werken met deze speciale doelgroep.

De vakleerkrachten nemen de kinderen mee op een ontdekking in spelend leren en zijn bij de ouderkind lessen een belangrijke steun om de deskundigheid van de pedagogisch medewerkers te vergroten.” Herma Roos, CultuurschakelDaarbij heeft HKA2.0 via samenwerkingsverbanden met zo’n 24 instellingen, organisaties en particulieren in diverse stadsdelen nieuwe doelgroepen bereikt. Socials, nieuwsbrieven, mond tot mondreclame, tentoonstellingen en festivals versterken het diverse bereik. Het publieksbeleid heeft ertoe geleid dat het totaal aantal deelnames vanaf 2022 nagenoeg ongewijzigd is (het opstartjaar 2021 is onvergelijkbaar onder andere vanwege corona). Toelichting HKA 2.0 De genoemde samenwerkingsverbanden zijn tevens partners bij de doorontwikkeling van de werkzaamheden van HKA 2.0. • Oordeel adviescommissie: Zakelijk beleid Wat de bedrijfsvoering betreft constateert de Commissie dat het hier duidelijk om een nog jonge organisatie gaat, die baat kan hebben bij externe begeleiding en advies. De begroting is niet sluitend en met een aanzienlijke verhoging van de beheerlasten personeel en materiaal ook niet realistisch. Toelichting HKA 2.0: De organisatie is zoals herhaaldelijk aangegeven een voortzetting van Haags Kinderatelier sinds 1998. De financiën werden door de bij het Haags Kinderatelier vanaf 2012 als financieel administrateur in dienst zijnde medewerker overgenomen.

Het overgenomen voorheen ontwikkelde administratieve systeem bespaarde het Kunstatelier 2.0 veel tijd en inzet. In de aanvraag werden overigens geen cv’s van directie of personeel gevraagd. Aanvraag HKA 2.0, pag. 15 De fulltime en parttime werkende bestuurders zullen in vaste dienst genomen worden op basis van de inschaling van de functies uit de CAO Kunsteducatie (2023). Deskundig ervaren personeel met relevante ervaring ook uit de tijd van Stichting Haags Kinderatelier. Toelichting HKA 2.0:

De begroting 2025 is sluitend met zowel baten als lasten ter grootte van € 359.589. Voor de volgende jaren zijn geen grote veranderingen in de begroting voorzien, zodat conform de regeling volstaan kon worden met de cijfers van 2025. Overigens werd rekening gehouden dat op een eventuele toekenning van subsidie een jaarlijkse aanpassing d.m.v. de trendbijdrage van toepassing zou zijn. Verwezenkan worden naar de bijgevoegde begroting in “Formulier bij inrichtingseisen 2025-2028”. De beheerlasten zijn inderdaad toegenomen doordat tot en in 2021-2024 deze activiteiten grotendeels onbezoldigd door de directie zijn uitgevoerd. Zie ook hieronder uit aanvraag. Aanvraag HKA 2.0, pag. 21 De personele kosten zijn begroot conform de CAO Kunsteducatie 2023 per 31 december 2023. De werkgeverslasten zijn berekend met de destijds bekende percentages. De kosten voor Directie 0,4 fte (€ 58.396 ) zijn onderverdeeld Directie, bestuur en artistieke leiding 0,3 fte Communicatie en onderwijscontacten 0,1 fte. In het eerste gehele boekjaar 2022 was voor de post Directie een bedrag van € 27.000 beschikbaar. In de prognose voor 2024 is een bedrag van € 44.000 voorzien. In eerdere jaren zijn de werkzaamheden door de directie als freelancer gedeeltelijk niet in rekening gebracht vanwege het ontbreken van benodigde financiële middelen.

De begrotingspost Financiële zaken is begroot met 0,44 fte (€ 27.716 ) volgens de functie administrateur in de CAO Kunsteducatie per 31 december 2023. Deze functie moest tot 2025 met een vrijwilliger worden ingevuld. • Oordeel adviescommissie: Daarnaast zijn de algemene reserve en ratio’s zo laag dat Haags KunstAtelier – volgens voorschrift van de gemeente – had moeten toelichten hoe zij de continuïteit van de organisatie denkt te waarborgen. Toelichting HKA 2.0: Toegelicht is dat de financiële middelen momenteel beperkt zijn. De continuïteit wordt geborgd door de grotendeels onbezoldigde inzet van de initiatiefnemers. Een gezonde bedrijfseconomische benadering met voldoende financiële reserves is vanwege jaarlijkse subsidiëring zowel bij een stichting als bij een coöperatie niet reëel. Immers reservevorming is volgens subsidievoorwaarden bij een exploitatiesubsidie maar beperkt toegestaan. Overigens voldeden de current ratio en de solvabiliteitsratio in het “Formulier bij inrichtingseisen 2025-2028” met respectievelijk 1,1 en 15,52 % aan de gestelde eisen. Aanvraag HKA 2.0, pag. 16 Op dit moment loopt de instelling weinig financieel risico, doordat: • HKA2.0 geen schulden of leningen of openstaande saldo’s heeft.

Alle leveranciers worden direct betaald; • Er wordt gewerkt met freelance kunstdocenten voor de uitvoering van de activiteiten, hetgeen ervoor zorgt dat er flexibel omgesprongen kan worden met veranderende aanvraag; • De freelance bestuurders nog steeds onbezoldigd in de overheadkosten investeren wegens onvoldoende beschikbare financiële middelen; • De personeelskosten relatief laag zijn, omdat er mede gewerkt wordt met vrijwilligers; • Er ten behoeve van de inventaris een verzekering afgesloten is; • Het beheer van de bedrijfslocatie wordt gedaan door de verhuurder Stichting Union

• Oordeel adviescommissie: Wel vindt de Commissie het positief dat uit alles blijkt dat Haags KunstAtelier veel waarde hecht aan het beperken van zijn ecologische voetafdruk. Ook op het gebied van governance is de organisatie duidelijk nog in ontwikkeling. Zij meldt niet expliciet of zij de Governance Code Cultuur onderschrijft en geeft hierop dan ook geen toelichting. Aanvraag HKA 2.0, pag. 15 De Governance Code Cultuur en de Fair Practice Code Fatsoenlijk bestuur en toezicht: er zijn vanaf maart 2024 3 bestuurders die het artistiek-, cultureel- en financieel beleid scherp blijven stellen. Hierbij wordt minimaal 2 keer per jaar overleg gepleegd met de Raad van Advies en met de ALV. Algemene ledenvergaderingen worden ten minste tweemaal per jaar gehouden of op verzoek van het bestuur. De ALV vergadert regulier met het bestuur, en in ieder geval binnen twee weken na iedere vergadering met de Raad van Advies. Alle besluiten van de ALV worden genomen met consent van alle leden (zie bijlage 3 artikel 5.2 van de statuten) Aanvraag HKA 2.0, pag. 13 Goed werkgeverschap De Governance van HKA2.0 houdt zich zoveel als mogelijk aan de 5 kernwaarden van de fair practice code: (zie ook verder de fair practice code) Toelichting HKA 2.0 Ook in de aangeleverde jaarrekening 2022 staat de gehanteerde governance code uitgebreid toegelicht.

• Oordeel adviescommissie: De Commissie begrijpt dat de keuze voor een coöperatie als rechtsvorm mooi aansluit bij de maatschappelijke missie van Haags KunstAtelier, maar zij vindt de toelichting op de keuze summier en vraagt zich ook af wat hier nu precies vooropstaat: het doel (continuïteit van de organisatie) of de geambieerde interne waarden? Aanvraag HKA 2.0, pag. 4 Bedrijfsvoering Er is bij de doorstart gekozen voor de coöperatie als organisatievorm omdat die vorm het best bij de visie van Haags KunstAtelier past. Een organisatievorm waarbij ondernemerschap, eigenaarschap, gelijkwaardigheid en het nemen van verantwoordelijkheid voor het eigen en gezamenlijke aandeel centraal staan. De aanvraag voor MJB 2021-2024 is destijds niet gedaan, aangezien de bestuurder van de Stichting Haags Kinderatelier, ook voor jongeren met pensioen ging en er nog geen duidelijk zicht was op opvolging. Hierdoor moest HKA2.0 in ieder geval gedurende 4 jaar de bedrijfsvoering dusdanig aanpassen dat de structurele kosten gedekt moesten worden uit de activiteiten opbrengst en met behulp van verkregen financiële steun. Door nog geen vaste dienstverbanden aan te gaan, te werken met vrijwilligers en voornamelijk kringloopmaterialen is dit gelukt. De overheadkosten worden ook deels gefinancierd uit het activiteitenbudget maar zijn grotendeels een investering van de huidige bestuurders zelf.

De locatie wordt gedeeltelijk met een subsidie van Stichting Union gehuurd. Daarbij heeft de substantiële donatie van Fonds 1818 HKA2.0 door de bocht geholpen Aanvraag HKA 2.0, pag. 10 Statutaire doelstelling:

1. Het doel van de coöperatie is het door leden laten verzorgen van cultuureducatie voor kinderen en volwassenen. De coöperatie organiseert onder andere workshops, cursussen, themabijeenkomsten, excursies, rondleidingen, lezingen, presentaties en tentoonstellingen en sluit daartoe arbeidsovereenkomsten en ledenovereenkomsten met de leden. 2. De coöperatie kan voor de levering van diensten en producten ook anderen inzetten dan de leden. Dit mag echter niet in zodanige mate, dat de inkoop bij leden van ondergeschikte betekenis is. 3. De coöperatie heeft primair een maatschappelijke missie en realiseert deze missie als zelfstandige onderneming. De coöperatie is sociaal in de wijze waarop de onderneming wordt gevoerd. Winst mag, maar de financiële doelen staan ten dienste van de missie: het vergroten van de maatschappelijke impact. Bestuur en beleid zijn gebaseerd op een evenwichtige zeggenschap van alle betrokkenen. De coöperatie is fair naar iedereen, bewust van haar ecologische voetafdruk en is transparant. In de Coöperatie Haags KunstAtelier staat ondernemerschap, eigenaarschap, gelijkwaardigheid en het nemen van verantwoordelijkheid voor het eigen en gezamenlijke aandeel centraal. De leden zijn verantwoordelijk voor het vaststellen van de plannen, de begroting en de jaarrekening en het controleren van het bestuur.

De leden vormen samen als Algemene ledenvergadering (ALV) het hoogste orgaan van de coöperatie. • Oordeel adviescommissie: De organisatie kent nu een algemene ledenvergadering (acht leden), twee directeuren-bestuurders en in 2024 wordt een raad van advies van drie personen ingesteld, maar onduidelijk is bij wie welke verantwoordelijkheden (straks) liggen en hoe de aansprakelijkheid is geregeld. Aanvraag HKA 2.0, pag. 13 In de Coöperatie Haags KunstAtelier staat ondernemerschap, eigenaarschap, gelijkwaardigheid en het nemen van verantwoordelijkheid voor het eigen en gezamenlijke aandeel centraal. De leden zijn verantwoordelijk voor het vaststellen van de plannen, de begroting en de jaarrekening en het controleren van het bestuur. De leden vormen samen als Algemene ledenvergadering (ALV) het hoogste orgaan van de coöperatie. Directie, bestuur en artistieke leiding wordt aangesteld door de leden en is verantwoordelijk voor het artistieke, maatschappelijke en financiële beleid, en ziet erop toe dat ook de maatschappelijke missie wordt nagestreefd. Vanaf 2025 zal het ledenaantal uitgebreid zijn tot 8 leden, waaronder een aantal vrijwilligers en freelance docenten en bestuurders. Naast het bestuur staat de Raad van Advies als belangrijke sparringpartner.

Gestreefd wordt om vanaf juni 2024 deze compleet te hebben, met daarin minimaal 3 leden uit verschillende werkgebieden • Oordeel adviescommissie: Reflectie en zelfevaluatie ten aanzien van goed bestuur ontbreken en er is geen aandacht voor een veilige werkomgeving. Aanvraag HKA 2.0, pag. 13 Goed werkgeverschap De Governance van HKA2.0 houdt zich zoveel als mogelijk aan de 5 kernwaarden van de fair practice code: • Solidariteit: de coöperatievorm biedt een platform voor vrijwilligers en freelance docenten die elkaar verder helpen. Auteursrecht van uitgedachte lessen onder de hoed van de coöperatie worden gewaarborgd en de door HKA2.0 ingekochte lessen blijven eigendom van de auteur. Daarbij wordt van

de medewerkers gevraagd eenduidig te communiceren als het gaat om de activiteiten die bij de coöperatie zijn ingekocht; • Diversiteit loopt als een rode draad door de organisatie: in lesonderwerpen, gekozen vakkrachten, het multiculturele team aan vrijwilligers, gender, geaardheid, leeftijd, kennis en vaardigheden en sociaaleconomische achtergrond; • Duurzaamheid is het DNA van de organisatie. Met behulp van voornamelijk kringloopmaterialen worden de activiteiten vormgegeven en de organisatie gaat een duurzame relatie aan met zowel vrager als met medewerkers. Hierbij bieden we daar waar mogelijk scholing in de vorm van stages en cursussen; • Vertrouwen: Groei en ontwikkeling van menselijk kapitaal staat voorop: vrijwilligers krijgen de mogelijkheid om te ontdekken of zij meer bij kunnen dragen aan de organisatie, eigenaarschap en bijdragen worden gekoesterd en verder ontwikkeld. • Transparantie: Minimaal 2 keer per jaar komt het hele team aan medewerkers samen om de stand van zaken door te nemen, te evalueren en ook om ideeën uit te wisselen om de koers aan te blijven scherpen. Daarbij plant het bestuur regelmatig een 1 op 1 evaluatiemoment na gedane werkzaamheden Aanvraag HKA 2.0, pag.15 Toevoegingen Fair Practice code: De salarissen zijn aan de hand van inschaling van de functies uit de CAO Kunsteducatie (2023) bepaald.

De tarieven van de freelance docenten worden door omrekening van het cao-salaris vastgesteld met behulp van de in de CAO Kunsteducatie geadviseerde rekentool volgens de Fair Practice Code. Hetgeen nu resulteert in honoraria van € 45,- per uur. Desgevraagd wordt er bij projecten gewerkt volgens een vast projecttarief waarbij van tevoren wordt berekend wat de voorbereidingsen lesuren zijn waarbij het gemiddelde minimaal uit dient te komen op het fair pay tarief. Dit bedrag wordt altijd eerst overlegd met de projectmedewerkers. Het invoeren van fair pay is meegenomen in de huidige begroting van 2025-2028. Momenteel is het niet kunnen voldoen aan fair pay alleen van toepassing op de werkzaamheden die de twee huidige bestuurders verrichten, waarvan een deel van de werkzaamheden gezien worden als eigen investering in de coöperatie. Uiteindelijk zullen deze werkzaamheden ook volgens de CAO Kunsteducatie wettelijk verplicht financieel gecompenseerd dienen te worden in de jaren die komen gaan. Daarbij werken de bestuurders momenteel ook al fulltime en is een vast dienstverband een logische vervolgstap. • Oordeel adviescommissie: Ook licht de organisatie niet toe waarom zij met vrijwilligers werkt en wat hun rechtspositie is. Aanvraag HKA 2.0, pag. 16 Vrijwilligers zijn de motor van de coöperatie, zij helpen om de kringloopmaterialen te ordenen en geschikt te maken voor de workshops.

Daarbij betrekken we de vrijwilligers daar waar mogelijk en zinvol bij de lesinhoud, bedrijfsvoering en dergelijke om zo ook input van hun kant uit te geven en te waarderen. Vanaf medio het jaar 2024 zal HKA2.0 ook de mogelijkheid bieden aan vrijwilligers om lid te worden van de coöperatie om zo extra aan te geven dat zij enorm waardevol zijn. Vrijwilligers krijgen het maximum toegestane tarief per dagdeel of per gewerkt uur met een maximum van 20 uur per week en zijn in het bezit van een vrijwilligersovereenkomst. Afhankelijk van de aard van de stage krijgt een stagiair inzage in het reilen en zeilen van het atelier, verricht voorbereidingswerkzaamheden voor de activiteiten en draait mee in de lessen als assistent of indien het gaat om een kunstdocenten stage, als docent. Hiervoor ontvangt de stagiair naar rato een onkostenvergoeding, een stageovereenkomst, en is er een VOG aangevraagd •

Oordeel adviescommissie:

Duidelijk is dat Haags KunstAtelier met zijn programma’s en projecten een groot aantal leerlingen en deelnemers bereikt. Een visie op hoe dit publiek bereikt wordt en hoe ook nieuwe doelgroepen kunnen worden aangesproken, ontbreekt echter. Bovendien wordt niet inzichtelijk hoe de organisatie haar publiek monitort en hoe zij daarnaar handelt. Aanvraag HKA 2.0, pagina 13. Relatie publiek Het diverse publiek is belangrijk om te blijven onderhouden en desgewenst uit te breiden, dit doet HKA2.0 onder andere door: • Vraaggericht maatwerk te leveren; • Inzage te geven hoe de organisatie zich maatschappelijk inzet; • Het leveren van een evenredige bijdrage als missie te stellen: deelnemers met ruimere financiële middelen kunnen meer bijdragen. Om zo bereikbaarheid voor alle stadsbewoners mogelijk te maken. Samenwerken met de Ooievaarspas blijft belangrijk als wel het in stand houden van de HKA2.0fanpot, sponsoring en deelname aan activiteiten middels fair pay; • Activiteiten en exposities te organiseren; • Het verder ontwikkelen van de Take-Away-kunstboxen met digitale lesbrieven voor binnen en buiten het onderwijs; • Zichtbaarheid te blijven aanscherpen: door de nieuwsbrief, socials en een vernieuwde website houdt HKA2.0 het publiek op de hoogte van de actuele activiteiten en ontwikkelingen

Email: RE: Mogelijkheid tot het geven van een reactie op het Advies Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 House of Rat - Alec Martel <alec@houseofrat.nl> 26 juni 2024

Geacht college, Graag maken wij gebruik van de mogelijkheid om te reflecteren op het advies van de Adviescommissie MJB 25-28, met name waar wij denken dat het feitelijk onjuist is. Broedplaats voor podiumkunsten De commissie gaat volledig voorbij aan de status van broedplaats en de activiteiten die daaruit voortvloeien. Het woord wordt niet eens gebruikt in het advies. De samenwerkingen die in dat kader worden aangegaan noemt de commissie “verhuur van de eigen locatie”. Dat doet ons inziens geen recht aan de wijze waarop wij derden faciliteren, qua ruimte, techniek en waar nodig artistiek. Op deze plek waar experiment en vernieuwing de hoofdtoon voeren is het raar om een zo lage beoordeling op dat vlak te zien. Zakelijk beleid De commissie gaat voorbij aan het feit dat House of Rat met een directie/bemensing van 0,2 fte zowel de broedplaats bestiert als de voorstellingen voorbereidt. Het feit dat na 8 jaar ongesubsidieerd werken de organisatie nog bestaat, een bekende speler in het veld is en zelfs een positief banksaldo heeft, getuigt toch van alles behalve onvoldoende zakelijk beleid. Fair Practice Code Over de Fair Practice Code is zeer duidelijk beschreven hoe we daarin staan (pag 5, 12 en 13). De conclusie die de commissie trekt is onjuist.

Naast deze zaken is het niet zo dat we het volledig eens zijn met hoe de commissie een en ander interpreteert. Maar interpretatie is altijd lastig, nooit eenduidig en daarom jammer dat daarover geen discussie mogelijk is. Het zou een commissie die zo’n belangrijk advies geeft sieren als er op basis van een conceptadvies nog een inhoudelijke gespreksronde plaats zou vinden, alvorens tot een definitief advies wordt overgegaan. Dit advies zet een organisatie voor 4 jaar buiten spel, dus dat is nogal wat. Hoogachtend, Bestuur en directie Stg House of Rat Alec Martel

Geachte raadsleden en leden adviescommissie Kunstenplan, Op vrijdag 7 juni ontving Huis van Gedichten een positief advies voor onze meerjarenbeleidsplannen 2025- 2028. Het bestuur, de directie en de medewerkers zijn verheugd met de erkenning van ons werk

en de ontvangen complimenten. Er staan echter ook enkele feitelijke onjuistheden en verkeerde aannames in het advies. Met deze brief

willen we u hierover informeren en deze aantonen aan de hand van de relevante fragmenten uit onze aanvraag. Artistiek-inhoudelijk beleid

1. alinea 3, regel 1: ‘de stichting […] geen artistiek leider heeft’

Deze aanname is onjuist. In het plan staat dat de stichting een

algemeen directeur heeft, ondersteund door een boekhouder voor de financiën. Dit betekent dat de directeur zich juist op artistieke

zaken kan richten. De stichting is voorlopig te klein voor een tweekoppige directie, gesplitst in artistiek en zakelijk.

2. alinea 4, laatste regel: ‘ook voldoende aandacht blijft voor hoe geschreven poëzie…’

Geschreven poëzie vormt de kern van onze cultuureducatie

activiteiten, zoals uitgebreid beschreven in ons plan. Niet voor

niets staat poëzie consequent voor spoken word genoemd. De

kernwaarde, ‘ambacht’ (pagina 11, voorlaatste alinea) onderstreept

het belang dat wij hechten aan geschreven poëzie. Enkele concrete voorbeelden:

– Het woord ‘poëzie’ komt 26 keer voor en ‘spoken word’ 29 keer.

Overal waar ‘poëzie’ wordt genoemd, verwijst dit naar geschreven poëzie die ook voorgedragen kan worden.

– P. 5, alinea 4: “Huis van Gedichten is actief in Den Haag en de enige landelijke organisatie die poëzie en spoken word zo structureel en divers inzet binnen het onderwijs.”

– P. 8: “1. Poëziepandemie korte filmpjes over het lezen, schrijven en Bezoekadres de DCR De Constant Rebecqueplein 20b 2518 RA Den Haag Postadres Prinsegracht 90 2512 GC Den Haag info@huisvangedichten.nl www.huisvangedichten.nl 070 737 00 29 IBAN NL16ABNA 0417 6414 35 BTW NL8168.31.178.B01 KVK 27274833

voordragen van poëzie en spoken word;”

– P. 19, alinea 5: “Huis van Gedichten maakt Den Haag een stad van betekenis op het gebied van poëzie en spoken word.”

– P. 13, alinea 2: “Al onze educatieve programma’s zijn opgebouwd uit drie stappen: 1. Beleven van poëzie en spoken word.”

– P. 30, ‘Winkel’: “In consignatie met Boekhandel De Vries Van Stockum verkopen we poëziebundels (…)”

Bovendien schrijft de Commissie in haar advies hoe enthousiast ze is dat we poëziebundels uitgeven met geschreven werk van leerlingen (p2. Zakelijk beleid, alinea 3, voorlaatste regel).

Zakelijk beleid

3. Alinea 2, regel 3 “een toelichting op de Governance Code Cultuur ontbreekt “

Op pagina 9, onder ‘2.2. Bedrijfsvoering’ leggen we onder de kop ‘Governance Code

Cultuur’ uit hoe we de Code toepassen. De stichting wijkt niet af van de Code, waardoor verdere toelichting niet nodig is.

4. Alinea 2, regel 4 “alsook een concreet stappenplan om Fair Pay in de hele organisatie te realiseren”

Op pagina 9 onder Fair Pay staat “Huis van Gedichten handhaaft het principe van Fair

Pay. De vorige planperiode kozen we bewust voor Fair Pay: minder activiteiten tegenover eerlijke vergoedingen (…) is een Fair Pay-vergoeding van de directie een knelpunt

geweest.” Op pagina 15 onder Fair Practice Code “We baseren onze vergoedingen op de adviezen van Kunstenbond en fairPACCT en indexeren deze jaarlijks.”

Met andere woorden, de hele organisatie ontvangt een Fair Pay-vergoeding, alleen voor

de directeur wordt dit nog stapsgewijs geïmplementeerd en in de komende planperiode voortgezet.

5. Alinea 3, regel 4: “…weten in welke scholen en wijken de organisatie nu precies actief is” Op pagina 7, laatste regel van de eerste alinea onder hoofdstuk ‘2.1. Inhoudelijk artistiek

beleid’ is te lezen: “We zetten bewust in op het betrekken van scholen uit alle stadsdelen”. Op pagina 8: “workshops verzorgden op acht middelbare scholen, één in elk stadsdeel”. 6. Alinea 1, laatste regel “Wel noemt de commissie het een risico om hierbij enkel op subsidiëring van de gemeente te vertrouwen.”

Huis van Gedichten is alleen werkzaam in de gemeente Den Haag, aanvragen van buiten Den Haag worden doorverwezen naar experts uit ons landelijk netwerk. Een

structureel landelijk fonds is daarmee niet realistisch. De stichting maakt wel gebruik van aanvullende projectsubsidies van fondsen waaronder Fonds voor Cultuurparticipatie. In 2028 steunt de gemeente de stichting voor 50,6% van de totale lasten, de andere helft

bestaat uit eigen inkomsten en aanvullende subsidies buiten de gemeente Den Haag.

De financiële eigen bijdrage van onderwijsinstellingen aan de lessen is hoog te noemen.

Juist de inkomsten zorgen dat we meer leerlingen kunnen bereiken met de gemeentelijke subsidie. We vertrouwen zeker niet enkel op subsidiëring van de gemeente, maar kunnen ook niet zonder.

Diversiteit en Inclusie

7. “…specifieke informatie willen krijgen over (…) sociale, fysieke, financiële en digitale drempels weg te nemen.”

Dit staat in het plan beschreven, u kunt het teruglezen in de volgende fragmenten: Sociaal:

Door het hele plan staat dat wij werken op maat en om specifieke thema’s bespreekbaar te maken, vaak sociale thema’s:

- Op verschillende plekken is te lezen dat wij “ontmoetingen kunnen faciliteren tussen een diversiteit aan leerlingen”

- p.20, programma: “om specifieke thema’s of schrijfstijlen te belichten”

- p20, personeel: “iedereen wordt aangemoedigd zichzelf te zijn en hun perspectieven en ambities te delen”

- p. 22, laatste alinea: “Ze belichten verschillende perspectieven en vertelvormen aan de hand van dit onderwerp en gaan in gesprek over de teksten”

- p. 23, schrijfplaats: “aandacht aan DIG door specifieke thema’s (bijvoorbeeld adoptie, voorouders, intersectionaliteit of lhbtq)”

- Ook de Keti Koti Dialoogtafel is een voorbeeld van sociale drempels bespreekbaar maken en wegnemen (p.9 voorlaatste alinea).

Fysiek:

p. 20, publiek: “Hier hebben we een eigen podium dat goed bereikbaar is (ook voor

rolstoelgangers via de tweede ingang) midden in het centrum.” Nb. Het podium is ook onze workshopruimte voor cultuureducatie en talentontwikkeling. Financieel:

p.30, alinea 2 en onder ‘Ooievaarspas’: Financiële drempels worden weggenomen met

o.a. de Ooievaarspas en vrijwillige extra bijdrage “wie meer kan missen en een ander wil steunen met zijn/haar/hen deelname mag €30 bijdragen”. Digitaal:

p.20, publiek: 5. Verbeteren digitale toegankelijkheid van onze website en social media.

(…) Digitaal verbeteren we onze toegankelijkheid met alternatieve beeldbeschrijvingen,

ondertiteling bij video’s en we doen onderzoek naar aanvullende verbeteringen, zoals het integreren van een voorleesknop.

Tot slot danken we de gemeente voor het positieve advies en de mogelijkheid feitelijke onjuistheden aan te tonen. Groet en alle goeds,

Namens het bestuur van Huis van Gedichten

Malou Osendarp directeur

Gemeente Den Haag Centraal Subsidiebureau Postbus 16106 2500 BC Den Haag Den Haag, 26 juni 2024 Geacht bestuur en adviescommissie,

Dank voor het mooie advies! Wat fijn dat wij de mogelijkheid krijgen tot het geven van een reactie op het Advies Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028. Wij reageren hierbij per alinea in de kleur blauw op hetgeen geel gearceerd is: Inleiding Stichting Kalpanarts is een hedendaags dansgezelschap dat Indiase dansvormen samenbrengt met urban- en hedendaagse dans. Daarmee creëert zij een genreoverschrijdende danstaal waarin altijd een sterk muzikaal en ritmisch element aanwezig is. Kalpanarts is het eerste en enige dansgezelschap dat hedendaagse dansvoorstellingen maakt die zijn geïnspireerd op Indiase bronnen. Het gezelschap draagt hiermee bij aan de professionalisering van de Indiase dans in Nederland en de ondersteuning van een nieuwe generatie Indiase dansers. Artistiek-inhoudelijk beleid De Adviescommissie Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 ziet de visie en missie van Kalpanarts overtuigend weerspiegeld in de producties van het gezelschap. Diversiteit en inclusie zijn volgens haar in de organisatie verankerd en integraal onderdeel van het artistiekinhoudelijke beleid. De bewuste keuze voor een hybride team van dansers waarin Indiase en hedendaagse dans samenkomt, is ook in lijn met de missie en biedt meerwaarde, naar de mening van de Commissie. Daar staat tegenover dat de internationale plannen van Kalpanarts niet helder zijn voor de Commissie.

Daarover had zij graag meer gelezen.

Stichting Kalpanarts Phone: +31 6 41502079 Email: gysele@kalpanarts.com www.kalpanarts.com

1

De artistieke leiding van Kalpanarts heeft volgens de Commissie kennis van zaken. Een aantal kernleden van het ensemble is thuis in de Indiase dans en hun expertise op dat gebied is volgens de Commissie van hoog niveau. De overige dansers zijn professionals in de moderne en hedendaagse dans. Kalpanarts geeft in een reflectie aan dat het lastig is om in Nederland experts in de Indiase dansstijl te vinden en aan zich te binden. Het gezelschap ondervangt dit door masterclasses te geven en aan talentontwikkeling te doen, met als doel nieuwe dansers op termijn aan het gezelschap te binden. Daar staat de Commissie positief tegenover. De voorstellingen van Kalpanarts hebben volgens de Commissie zeggingskracht, gezien het publieksbereik. De Commissie prijst dat de organisatie nieuwsgierig is naar haar publiek en daarvoor aan publieksonderzoek doet en daarop reflecteert. De Commissie is er alleen nog niet van overtuigd dat het aanbod van Kalpanarts ook werkelijk een breder publiek zal aanspreken door haar focus op Indiase dans, die volgens de Commissie meer uitleg nodig heeft – de dans is diep geworteld in de Indiase cultuur en mythologie – om een breder publiek aan te spreken.

Dat de instelling werkt met nagesprekken na de voorstelling om de Indiase dans te duiden – in de nagesprekken geeft zij uitleg over de historie en achtergrond van Indiase dansvormen, het maakproces en inzichten in culturele symbolen –, is volgens de Commissie daarom een goed initiatief. Aangezien ons werk niet een focus op Indiase dans heeft, klopt deze bewering niet. Wij laten ons inspireren door indiase dans en zetten het in, maar we hebben Indiase dans niet als focus. Wel hebben we een focus op Indiase bronnen (zie pagina 2). In ons plan wordt toegelicht dat we ons laten inspireren door andere culturen en het belang hiervan. Pagina 7: “Door diverse perspectieven te delen, creëert Kalpanarts evenwicht en vergroot ze het inzicht, waardoor de westerse principes niet langer als superieur worden beschouwd en andere wereldbeelden niet als inferieur en onderontwikkeld worden gezien. Kalpanarts opent de deuren naar een breder wereldbeeld en bevordert een ruimere kijk op de wereld, wat van essentieel belang is voor zowel de kunst als de samenleving.” Pagina 8 (Artistic Practice): “Het werk kan dan ook niet getypeerd worden als eenduidig ‘Indiaas’ aangezien Kalpanarts niet alleen de Indiase inspiratiebronnen kneedt, vervormt en transformeert naar iets nieuws. Maar ook omdat Kalpanarts put uit culturele tradities uit andere delen van de wereld buiten India om.

Vanwege deze mix van elementen neemt Kalpanarts een Stichting Kalpanarts Phone: +31 6 41502079 Email: gysele@kalpanarts.com www.kalpanarts.com

2

bijzondere positie in het danslandschap in. Het is universeel van karakter, met een diepe worteling in de Indiase cultuur en een open blik in het nu en richting de toekomst.” Pagina 9 (§3.5 c) Gebruik van inspiratiebronnen uit diverse culturen met een focus op Indiase bronnen “Zowel Indiase bronnen zoals tradities en rituelen, als bronnen uit andere werelddelen worden geraadpleegd om tot een vernieuwend artistiek product te komen. In het onderzoeks- en maakproces zijn de Indiase bronnen tot nu toe beschouwd als een ‘coherent geheel’. De komende vier jaar zal er echter meer nadruk liggen op het verkennen van de nuances binnen de Indiase cultuur en de diverse perspectieven die daarbinnen bestaan. Veel van de verhalen, mythologieën en tradities waarnaar verwijst wordt, zijn ontstaan uit de behoefte aan representatie van India na de onafhankelijkheid. India telt vele deelstaten en herbergt een overvloed aan talen en subculturen. Ondanks deze diversiteit ligt de nadruk vanuit het westen vaak op het dominante Sanskriet-erfgoed. Echter zijn er talloze verhalen en tradities, met name uit regio’s zoals Zuid-India, die buitengewoon inspirerend zijn maar vaak over het hoofd worden gezien. Kalpanarts zal meer ruimte genereren voor deze minder belichte Indiase inspiratiebronnen.

Deze bewuste verbreding van perspectief beoogt niet alleen een meer accurate representatie van de rijke diversiteit van India, maar zal tevens dienen als een bron van inspiratie voor innovatieve en inclusieve artistieke expressie binnen de organisatie.” Daarnaast zal er ook meer aandacht komen voor de uitwisselingen die tussen India en het westen hebben plaatsgevonden op het gebied van dans en muziek (zoals in La Bayadère). Maar ook de interactie met andere werelddelen en culturen (samenwerking met Amsterdams Andalusisch Orkest, Flamenco Biënnale Nederland en OPERA2DAY) leidt tot meer verdieping. “ Kalpanarts heeft naar het oordeel van de Commissie een oorspronkelijke signatuur die het gezelschap een unieke positie verschaft in Den Haag en ook daarbuiten. De artistiek leider van Kalpanarts is in Nederland een van de weinigen die zich zo specifiek met de Indiase dans bezighoudt, is daarvoor volgens de Commissie een ware ambassadeur en wordt in die rol ook veel gevraagd voor samenwerkingsprojecten, coproducties en curatorschap. Vernieuwend is Kalpanarts volgens de Commissie in die zin dat het gezelschap de Indiase danstaal inbrengt in het artistieke Haagse veld en de interactie aangaat met de hedendaagse dans. Door de interactie met de hedendaagse dans wil Kalpanarts vernieuwing brengen in zowel de eigen danstaal als in de Indiase dans.