RIS319742 Notulen van de raad van 10 juli 2024

Misschien kan hij dat verduidelijken. Rutger de Ridder (VVD). Daar ga ik u graag bij helpen. In het najaar, toen u ongeveer een coalitieakkoord sloot, heeft de Partij voor de Dieren voor de poorten van de hel nog iets binnengehaald om te onderzoeken of het toch niet gerenoveerd kon worden. Dat vond u allemaal prachtig. Maar puntje bij paaltje zegt u nu gewoon: we doen het toch maar niet. Had u dus niet veel eerder moeten zeggen: nou Partij voor de Dieren, u kan hoog of laag springen, maar we doen het niet? Peter Mekers (D66). Achteraf kijk je een koe in de kont. Op dit moment is het een extra stuk informatie waar een meerderheid van de raad behoefte aan had. Dat hebben we te respecteren. Wat mij betreft was op dat moment de keuze in de raad al duidelijk, maar dat neemt niet weg dat als collega's behoefte hebben aan extra informatie, ik het ze gun om daar tijd voor te nemen. Wat dat betreft is het goed dat het onderzoek is uitgevoerd en dat de uitkomsten daarvan duidelijk zijn. De voorzitter. Laatste keer, meneer De Ridder. Rutger de Ridder (VVD). Dat klinkt natuurlijk alleraardigst. Alleen vind ik het dan wel ongepast om te zeggen dat er nu een keuze voorligt, waarvan de ene keuze onzekerheid en de andere keuze de gouden weg naar het paradijs is. Dat vind ik dan ongepast. Peter Mekers (D66). Ik ga niet over wat u vindt. Ik vind daar iets anders van.

We hebben hier een initiatiefnemer die het geld heeft en wil investeren in deze buurt op een voor hen verantwoorde wijze. Aan de andere kant hebben we het sprookje van de renovatie. Gouden bergen en luchtkastelen worden beloofd aan de bewoners die geloven in deze voorgespiegelde fata morgana: renovatie op hoog niveau, blijven wonen met lage huur, optoppen en behoud van karakter, misschien wel met andere vormen van beheer, meer zeggenschap. Maar we zijn hier niet in de Efteling en het sprookje blijkt onhaalbaar. Meer dan de helft van de bewoners gelooft hier niet in en is al vertrokken naar een betere toekomst. 200 woningen zijn al niet meer regulier bewoond, meer dan de helft. 18

Lesley Arp (SP). Ik vind het heel tendentieus en ook een beetje respectloos om te spreken van het sprookje, terwijl dit, zoals ik het zie, een burgerinitiatief is waar heel veel bloed, zweet en tranen in is gestoken. De heer Mekers noemt ook het sprookje van de lage huur. We hebben net een inspreker gehoord die zei: wij zouden het op zich best begrijpelijk vinden als het woonlastenneutraal uitkomt en wij snappen ook niet helemaal de keuze van Fakton in dat rapport om te zeggen dat de huur exact hetzelfde blijft. Maakt de heer Mekers hier niet een beetje een karikatuur van? Peter Mekers (D66). Dat vind ik niet en dat zal ik zo meteen nog toelichten. We zijn hier niet in de Efteling en het sprookje blijkt onhaalbaar. Meer dan de helft van de bewoners is al vertrokken, zei ik net. De woningen vallen onder leegstandsbeheer, zijn onbewoonbaar verklaard of leeg. De meest kwetsbare gezinnen blijven nu achter, omdat ze hulp nodig hebben om hun oude slechte woningen te kunnen verlaten. Zij steken hun hand uit om hulp en vragen om een actiegebiedaanwijzing voor voorrang en een verhuiskostenvergoeding. Krijgen deze mensen van de raad een uitgestoken hand of moeten ze het zelf maar uitzoeken? Wat gebeurt er als we dit PUK niet aannemen? Voorlopig niks, geen sloop-nieuwbouw maar ook geen renovatie.

De eigenaar heeft de renovatieplannen al vier keer onderzocht en wil zich hier niet aan wagen. Dat is onlangs ook nog aan mij bevestigd. Ze vindt het onverantwoord om hier haar schaarse geld in te steken. Dat zou betekenen dat ze andere projecten moet laten schieten en hier met kwalitatief slechte woningen achter zou blijven die, als het sprookje van de renovatieplannen gevolgd zou worden, te bereiken zijn door portieken met een te laag maar wel geïsoleerd plafond in het portiek, nog meer kleinere kamers overhouden omdat er aan de binnenkant wordt geïsoleerd en waarvan de fundering de nieuwe technische installaties niet kan dragen, en het verplaatsen van de binnenmuren trouwens ook niet, en waar optoppen, als het al zou kunnen, zou zorgen voor parkeeroverlast omdat er dan geen parkeerplaatsen bijkomen, maar wel woningen. Voor D66 is het duidelijk dat Haag Wonen zich niet wil wagen aan een renovatie van deze bijna 400 woningen. De woningen zijn op en renovatie levert voor haar een te groot risico op. Ik vraag de collega's die hier zo meteen gaan pleiten voor het afwijzen van het PUK met zicht op een renovatie om het mij dan uit te leggen. Welk zicht op renovatie is er dan? Welke initiatiefnemer gaat hier zijn vingers aan branden? Haag Wonen wil het niet. Ik heb het nagevraagd en het blijkt uit alles; het staat ook op papier.

Wij kunnen als gemeente niet zomaar een eigenaar dwingen om onverstandige dingen te doen. Dus vertel maar, wie gaat het dan doen, met welk geld? Hoe zie je dat voor je? Als je die vragen niet kunt beantwoorden, dan grijp je mis in het droge woestijnzand waar je eerst de oase zag. Het sprookje barst uiteen als een luchtbel. Maar stel dat we zo onverstandig zijn en het PUK wordt afgewezen, wat is dan het realistische scenario? Ik zie het volgende gebeuren. Haag Wonen blijft bij haar standpunt dat renovatie voor hen niet kan. Onder politieke druk wordt er wel een actiegebiedaanwijzing gedaan en kunnen de laatste 190 huishoudens verhuizen als ze dat willen, maar zonder terugkeergarantie, want er is geen plan en dus ook geen sociaal plan met terugkeer. En leegstand? We hebben hier nu al 200 woningen die niet regulier verhuurd worden. Dat worden er dan bijna 400, en voor hoeveel jaar? Kunnen mijn collega's echt met droge ogen beweren dat dat niet gaat gebeuren? Tijdens een wooncrisis veroorzaken dat er honderden woningen leeg komen te staan en blijven staan en dat we ook een streep zetten door het toevoegen van woningen die zo broodnodig zijn? Ik kan er echt met mijn hoofd niet bij. Ja, de afgelopen jaren is er te weinig geïnvesteerd in onderhoud. Daarom ben ik ook blij met de motie die mijn voorgangster net heeft ingediend dat het beter moet.

Maar wrok richting een huizeneigenaar maakt niet dat daarmee de situatie voor de bewoners minder prangend wordt en dat we die maar moeten straffen met afstel. Tegen de bewoners wil ik ook graag nog wat zeggen. Het gaat om úw huis, úw thuis waar u fijn wilt kunnen wonen, met uw huishouden en met uw naaste bekende buren. Dat snap ik. Maar uw woningen zijn niet gebouwd voor de eeuwigheid. Ze zijn op. Uw huis is gebouwd zonder badkamer. Die is later erin geplaatst - dat was heel gebruikelijk in die tijd - als douchekast of andere onhandige oplossing. Het is gebouwd zonder muurisolatie, zonder geluidsisolatie, zonder sterke fundering, in een tijd dat de elektriciteit net op stoom kwam, en naar de wensen en technieken van toen. U heeft ook recht op fijn wonen en dat mag geen sprookje zijn. Als Haag Wonen niet gaat renoveren, wie gaat het dan wel doen? Ik heb daar geen antwoord op en ik vrees u ook niet. 19

De voorzitter. Een nieuw punt, meneer De Ridder? Rutger de Ridder (VVD). Ik vraag me af wat het beeld van D66 is van heel erg veel woningen in onze stad die hier ook op die manier zijn neergezet. Betekent het dat D66 eigenlijk liever ziet dat al die jarendertigwoningen worden gesloopt dan behouden? Peter Mekers (D66). Ik ga niet voor 'one size fits all'. Je moet dat per woning, per complex bekijken. Dit complex is, zo is bewezen met alle onderzoeken, niet geschikt om op een goede en ook verantwoorde manier te renoveren. Rutger de Ridder (VVD). Maar waarom gaat D66 dan uiteindelijk Haag Wonen belonen voor slecht gedrag door hier vandaag te zeggen: nou ja, dan slopen we het wel? Dan is de deur open voor andere corporaties om dat ook te doen. Peter Mekers (D66). Dat zie ik toch echt anders dan de heer De Ridder. Het voorstel van mevrouw Klokkenburg over het sloopkader en het maken van afspraken daarover steun ik van harte. We moeten zorgen dat het in de toekomst niet voorkomt; dat klopt. Maar kijk nu naar de staat van dit complex. Wat je ook besluit, het wordt niet morgen in één keer beter als we niet instemmen met het PUK. Ik zie het dus niet als een oplossing om in één keer alles terug te draaien wat er de afgelopen 30 jaar verkeerd is gegaan. De voorzitter. Laatste keer, meneer De Ridder. Rutger de Ridder (VVD).

We weten natuurlijk jaar op jaar dat we het met de prestatieafspraken niet voor elkaar krijgen om de schimmelwoningen aan te pakken en om woningcorporaties echt aan te pakken. U heeft het over een sprookje, maar uw inbreng is een sprookje. Peter Mekers (D66). Dank voor deze classificering. Ik zou natuurlijk graag een voorstel van de VVD zien om de particuliere woningvoorraad in de stad, die er nog veel slechter aan toe is dan de corporatiewoningen, die vooroplopen, te gaan aanpakken. Daar geeft u nog geen thuis en hier heeft u wel kritiek op. Ik ben heel benieuwd wat u in uw inbreng daarover gaat zeggen. Ik ga afronden. Ik gun de bewoners niet nog jaren van ellende. Ik gun u een snelle verhuizing met terugkeergarantie en de beste kwaliteit woningen die u zich maar kan wensen: nieuwe woningen aan het Weigeliaplein, of dat nou met een torenaccent is of zonder. Als dat zorgt dat het plan doorgang kan vinden, dan kan mijn fractie het van harte steunen. Jan Willem van den Bos (PvdD). Ik was benieuwd hoe D66 tegen de conclusie van Fakton aankijkt dat juist het renovatieplan een grote plus krijgt als het gaat om voortgang en snelle realisatie en dat sloop-nieuwbouw een negatief effect heeft omdat het heel lang gaat duren. Peter Mekers (D66). Daar heb ik technische vragen over gesteld aan Fakton.

Die geven aan dat ze naar algemene situaties hebben gekeken en niet naar dit plan dat voorligt. Hier ligt simpelweg al een plan voor met een PUK en een achterliggend plan voor sloop-nieuwbouw en nog helemaal geen realistisch plan voor renovatie. In dat opzicht schat ik in dat sloop-nieuwbouw hier sneller tot resultaat gaat leiden dan renovatie. Jan Willem van den Bos (PvdD). Maar D66 moet toch ook erkennen dat een PUK helemaal geen bouwplan is, dat we hier nog een milieueffectrapportage missen en dat we in dat opzicht nog heel veel informatie niet hebben over de haalbaarheid? Peter Mekers (D66). Je moet toch ergens de eerste stap zetten als je de rest van het proces in wil. Dat zetten we nu hier. Als je die niet zet, dan staan we stil. Daar kies ik niet voor. De voorzitter. Laatste keer, meneer Van den Bos. 20

Jan Willem van den Bos (PvdD). Dus D66 erkent wel dat je een eerste stap kan zetten en dat je in de volgende fase met de milieueffectrapportage - de insprekers hadden het over bodemverzakkingen; je weet helemaal niet of het emissievrij gebouwd kan worden - alsnog eindeloze vertragingen kan oplopen? Daar is D66 het feitelijk wel mee eens, begrijp ik. Peter Mekers (D66). Volgens mij hoort u dingen die ik niet zo uitspreek. Elk bouwplan kent z'n procedures, onderzoeken en bezwaren. Dat gaan we ook hier gewoon doorlopen. Dat ben ik met u eens. Maar welke gevaren hier zijn, dat gaan we dan zien in het proces. Constant Martini (Hart voor Den Haag). Ik vraag me af of de heer Mekers ook een rol voor de gemeente Den Haag ziet. Bij grote projecten geven wij soms een miljoen om dingen mogelijk te maken. En als ze uiteindelijk uit de hand lopen, storten we er tientallen miljoenen bij. Denkt u nou niet dat als de bewoners dit zouden willen, we als gemeente een bijdrage kunnen leveren? Peter Mekers (D66). Als dat nodig is om hier kwalitatief goede woningen toe te voegen op een verantwoorde wijze, dan zou er best een rol kunnen zijn. Ik zie er op dit moment alleen geen budget voor binnen de gemeente. Er ligt nu een prima plan voor, een aanzet tot een plan, waarmee we uit de voeten kunnen zonder dat er extra steun is voor de bewoners, waarmee 120 woningen en parkeerplaatsen worden toegevoegd.

In deze casus zou ik niet zien wat de meerwaarde zou zijn. Constant Martini (Hart voor Den Haag). U heeft er principieel geen bezwaar tegen dat we bewoners eventueel vanuit de gemeente met wat procesgeld de mogelijkheid geven om te blijven wonen zoals ze dat willen? Peter Mekers (D66). Ik heb er wel problemen mee als we bewoners geld gaan geven, want die zijn geen eigenaar van deze woningen. Ik zou het heel raar vinden dat we niet-eigenaren geld geven om iets uit te voeren aan bezit wat niet van hen is. Daar kan ik u niet in volgen. De voorzitter. Laatste keer, meneer Martini. Constant Martini (Hart voor Den Haag). Wel als we het aan de eigenaar doen? Dan kunt u mij wel weer helemaal volgen? Peter Mekers (D66). Als we af en toe wat wisselgeld moeten geven om te zorgen dat projecten voortgang vinden, dat er woningen toegevoegd worden, dat er verduurzaamd wordt, dat er parkeerplaatsen toegevoegd worden, dat we wooncarrières in de wijk mogelijk maken, dan kan ik me voorstellen dat als het vast komt te liggen zoals we dat ook hebben gedaan, we daar soms extra geld in moeten steken. Dat moet je op dat moment afwegen. Dat kan. Samir Ahraui (PvdA). Voorzitter. De ontwikkelingen aan het Weigeliaplein hebben te lang geduurd, hebben tot te veel onrust geleid in de buurt en de woningen zijn onbewoonbaar.

Veel wijkbewoners zijn inmiddels vertrokken, de woningen verslechteren met de dag en de veiligheid en sociale cohesie in het gebied staan onder grote druk. Tegelijkertijd zitten veel bewoners vast in een onbewoonbare woning, omdat verhuizen nu niet kan. Dat is een schrijnende situatie. Het is dan ook fijn en goed dat het college had aangegeven dat we hoe dan ook de huidige bewoners snel zouden kunnen gaan uitverhuizen. Dat is nodig en ook de enige juiste beslissing. Het standpunt van de Partij van de Arbeid is helder. Langere onduidelijkheid voor bewoners, behoud van woningen die al meerdere keren zijn afgeschreven, het gebrek aan voldoende onderbouwde haalbare alternatieven en de verantwoordelijkheid om voldoende betaalbare woningen te realiseren, dat geeft voor ons de doorslag. Alleen met dit PUK kunnen we voor de bewoners een hoogwaardige kwaliteit borgen, kunnen we de toegankelijkheid bevorderen en een duurzaam perspectief bieden. In aanloop naar dit debat heb ik veel aan Jan Schaefer moeten denken. Zijn beruchte uitspraak 'in geouwehoer kan je niet wonen' blijft tot de dag van vandaag actueel. Er is te lang over dit project 21

gesproken en daar zijn de bewoners de dupe van. De verantwoordelijkheid om dat te doorbreken hebben wij dan ook vandaag met dit PUK. Mijn fractie stemt voor dit PUK, voor het verantwoord uitvoeren van onze volkshuisvestelijke taak en tegen leegstand en verloedering. Fatima Faïd (HSP). Voorzitter. Het Weigeliaplein en de bewoners hebben een speciaal plekje in ons hart veroverd. We hebben ook geruchten gehoord dat familie van ons er zou wonen of zelfs onze partijvoorzitter. Ik kan jullie hier allemaal geruststellen: er is niets van waar. We hebben ook geen idee waar deze verdachtmakingen vandaan komen. We zien juist mensen die enorm betrokken zijn bij hun eigen woonomgeving en de stad. Ze zijn genegeerd, weggezet en afgeschreven. Terwijl Haag Wonen stug doorging met het uithuizen van mensen, werkte de bewonerscommissie Complex 70 geheel vrijwillig met allerlei experts aan plannen voor renovatie. Uit het onafhankelijk onderzoek blijkt ook dat die renovatie helemaal niet zo onhaalbaar is als men dat eerst deed voorkomen. Inmiddels is op basis van dat onderzoek het plan van de bewoners alweer aangescherpt en verder uitgewerkt. Ze werken sneller dan menig ambtenaar of ontwikkelaar. Ja, we weten dat Haag Wonen wat anders wil vanuit vastgoedmanagement en -strategie.

Tegelijkertijd is dit een project met een enorme betrokkenheid van bewoners die meedenken, organiseren en volwaardige alternatieven aandragen. Samir Ahraui (PvdA). Ik hoorde mevrouw Faïd net zeggen 'haalbaar'. Ik vroeg me af hoe zij dat onderzoek duidt. Natuurlijk, je kan altijd alles renoveren, maar bij haalbaarheid hoort toch ook dat het haalbaar moet zijn voor de partij die uiteindelijk de woning bezit, die de renovatie zou moeten doen en die daar de middelen voor heeft? Fatima Faïd (HSP). Dank u wel voor uw vraag. Wij zijn niet onder de indruk van het dreigement van Haag Wonen. Wij gaan niet mee in een soort gijzeling van ons allemaal omdat zij nu vooral via de media de hele tijd aangeven dat zij niks gaan doen. Ik vind dat een kwalijke zaak. Ik denk ook dat de wethouder zou moeten ingrijpen. Voor ons is het plan haalbaar. Ik heb een motie die oproept om met iedereen om de tafel te gaan zitten en samen te kijken wat er dan precies zou moeten gebeuren. Dus ja, ik vind het plan haalbaar. Samir Ahraui (PvdA). Mevrouw Faïd heeft grote woorden over dat ze zich gegijzeld voelt. Ik zie haar in vrijheid daar staan, dus wat dat betreft is er van gijzeling geen sprake.

Als zij het erover heeft dat ze zich gegijzeld voelt, doet zij met haar inbreng dan niet precies wat zij een ander verwijt, namelijk iemand gijzelen om een plan uit te werken en uit te voeren waarvan diegene in al zijn wijsheid en na alle onderzoeken die hebben plaatsgevonden, heeft gezegd: ik kan dit niet doen? Dan doet u toch precies hetzelfde als wat u de woningcorporatie verwijt? Fatima Faïd (HSP). Nee, dat doe ik niet. Dat ten eerste. Ten tweede is het best wel knap als je mij kan gijzelen. Dat wil ik hier ook wel gezegd hebben. We zien hier een hele grote groep bewoners die uren en uren hebben geïnvesteerd in een plan voor hun eigen woonomgeving. Ik ben best wel een beetje verbaasd dat met name uw partij dat helemaal aan de kant schuift, omdat Haag Wonen ineens bedacht heeft dat voor hen rendement belangrijker is dan bijvoorbeeld de sociale cohesie in deze wijk. We hebben in de Schilderswijk gezien wat het betekent als we alles gaan slopen. We zijn jaren verder en miljoenen verder, de hele sociale cohesie is gesloopt en we zijn nog bezig om dat weer tot stand te brengen. We moeten dus naar deze mensen luisteren. Deze mensen hebben uren geïnvesteerd. Het zijn vrijwilligers, bewoners. Het is onze plicht als raad om naar hen te luisteren en ze serieus te nemen. De motie die ik straks indien en waarvan ik hoop dat u die dan steunt … Ik zie dat u al 'nee' schudt.

Echte participatie is dus niet aan u besteed. Dat vind ik heel jammer. De voorzitter. Meneer Ahraui, laatste keer. Samir Ahraui (PvdA). Een lang betoog, veel verwijten en doen alsof hier rendementen worden gehaald. Volgens mij moeten we daar in dit debat echt van af. Laten we stoppen met spreken over 22

rendementen alsof een woningcorporatie gigantische winsten boekt op projecten. Je hebt een rendementseis van 3% met gigantische onrendabele toppen. Probeer daarvoor maar eens een particulier initiatief van de grond te krijgen. Dat hoef ik misschien mevrouw Faïd niet uit te leggen, maar ik voel de behoefte om die uitleg hier nog even mee te geven. Er is bij een woningcorporatie gewoon geen sprake van rendementen. Nog los daarvan kiest u er wel doelbewust voor, met de beste intentie die u heeft, om een buurt nog langer in onduidelijkheid te laten zitten door nog langer de vraag boven de markt te laten hangen wat hier gebeurt, ondanks de vele onderzoeken die hebben plaatsgevonden. Haag Wonen heeft recent gezegd: ik ga proberen te kijken of renoveren kan, maar ik kan niet voldoen aan al die eisen die u ook stelt als het gaat om financieel degelijk beheer van een woningcorporatie en om goede woningen. Dat zijn ook de vragen die mevrouw Faïd constant stelt over wat ze van een woningcorporatie vraagt. Dan past toch dat je op bepaalde momenten ook zegt: oké, we hebben hier inmiddels heel veel onderzoeken naar gedaan en die onderzoeksresultaten zijn gewoon duidelijk … De voorzitter. Dit is niet uw derde termijn, hè? Uw vraag. Samir Ahraui (PvdA). Ik zou aan mevrouw Faïd willen vragen hoe zij daarnaar kijkt. Fatima Faïd (HSP).

Het was inderdaad een heel lang betoog en ik hoop dat ik daar nog iets van heb onthouden. Voor ons is het heel belangrijk dat hier supergoed is geparticipeerd. Ik snap uw verhaal over het rendement. Haag Wonen heeft zelf aangegeven dat renovatie gewoon kan, maar dat zij vanuit financieel … Jawel, ik kan het radiofragment voor u opzoeken als u dat wil. Haag Wonen heeft zelf gezegd dat dat kan, maar dat zij een andere met name financiële afweging maken. Die afweging maken wij niet, dus wij zijn natuurlijk tegen het PUK. Dat zal niemand verbazen. Peter Mekers (D66). Ik ben toch heel benieuwd welke instrumenten de Haagse Stadspartij wil inzetten om een eigenaar te dwingen om een plan uit te voeren dat hij niet verstandig vindt. Welke instrumenten gaat ze dan inzetten? Hoe gaat ze niet alleen overtuigen, maar dwingen? Hoe gaat u dat doen? Ik zie het niet. Fatima Faïd (HSP). Ook bij u verbaast het me dat u zich laat gijzelen door een eigenaar. Dat is gewoon raar. Haag Wonen wordt betaald met belastinggeld. Het is raar. Ze hebben 50 jaar niks aan die woningen gedaan. Vervolgens komen die mensen. Die hebben ik weet niet hoelang lopen klagen: ga eens wat aan mijn woning doen. Dan komt er een plan vanuit Haag Wonen. Het merendeel van de bewoners daar is tegen sloop. U staat hier wel te verkondigen ' een heel groot deel'. Ja, een heel groot deel van de bewoners is tegen sloop.

Ik begrijp niet zo goed dat een partij die participatie van bewoners altijd hoog in het vaandel heeft, nu ineens gaat zeggen dat dat nu even niet geldt voor dit pleintje en de huizen daaromheen. Misschien kunt u aan mij uitleggen waar bij u de kink in de kabel gekomen is rondom participatie. Peter Mekers (D66). Volgens mij was ik bezig met het stellen van vragen, maar ik heb nog geen begin van een antwoord op mijn vraag gehoord. Ik zal die dus herformuleren. Hoe gaat de Haagse Stadspartij een eigenaar dwingen om een onverstandig plan uit te voeren? Volgens mij kunt u dat niet. Op het moment dat u zegt dat dit PUK niet wordt aangenomen, stort u mensen in onduidelijkheid. U heeft het over participatie. Er is ook een andere bewonerscommissie actief geweest en er is een sociaal plan opgesteld. Het voelt haast alsof u dat dan helemaal uit het raam gooit en zegt dat dat geen participatie is, want u focust alleen op de participatie die in uw straatje past. Dat vind ik ook een beetje vreemd. Hoe kijkt u daar zelf naar en hoe gaat u Haag Wonen dan dwingen om iets uit te voeren wat ze niet willen? Fatima Faïd (HSP). Ten eerste focussen we ons helemaal niet alleen maar op een deel van de groep. Dat doet u namelijk; dat doen wij niet.

Nogmaals, wij laten ons niet chanteren door Haag Wonen of welke andere corporatie dan ook in dit land die zegt: we willen het niet, dus we gaan niks meer doen. Ik vind dat een schandalige opstelling van een organisatie die eigenlijk moet opkomen voor kwetsbare mensen. Het is namelijk sociale woningbouw. Het kan toch niet zo zijn dat de wethouder niet gaat 23

ingrijpen, als Haag Wonen gaat bedenken dat ze hier niks aan gaan doen? Wij zijn daar niet gevoelig voor, maar u blijkbaar wel. De voorzitter. Laatste keer, meneer Mekers. Peter Mekers (D66). Dan moet ik concluderen dat de HSP geen mogelijkheden ziet om een eigenaar te dwingen om onverstandige dingen te doen en dat het voorstel dat u gaat doen met uw motie een groot sprookje is dat waarschijnlijk niet gaat uitkomen. Fatima Faïd (HSP). U zit wel heel erg in de Eftelingmodus vandaag, hè? Dat weet u. O, ik heb ook zo'n zin om naar de Efteling te gaan, denk ik nu ineens. Kijk, in de wereld van de HSP kunnen wij natuurlijk altijd eigenaren dwingen. Dat is eigenlijk mijn antwoord. De voorzitter. U zet uw betoog voort. Papier hier! Fatima Faïd (HSP). We hebben daarom de motie Nu vaart maken met renovatie, met als dictum: verzoekt het college een onafhankelijk gespreksleider aan te stellen met het doel (oud-)bewoners en Haag Wonen te motiveren om in gezamenlijkheid te werken aan de renovatie van het Weigeliaplein; in dit traject verschillende opties voor beheer, eigendom, en ontwikkeling te verkennen waarbij (oud-)bewoners en Haag Wonen beiden een gelijke stem hebben; het gebied aan te wijzen als actiegebied als deze gesprekken gestart zijn om ervoor te zorgen dat mensen die willen verhuizen ook kunnen verhuizen, en elke twee maanden te rapporteren over de voortgang.

De motie is medeondertekend door mevrouw Arp van de SP en meneer Van den Bos van de Partij voor de Dieren. Samir Ahraui (PvdA). Mevrouw Faïd heeft het in haar motie over eigendom. Ik was benieuwd wat ze met 'eigendom' bedoelt. Fatima Faïd (HSP). Haag Wonen is eigenaar van het complex, maar we kunnen natuurlijk met elkaar, de bewoners, Haag Wonen en een onafhankelijk iemand, gaan kijken hoe je dat kan beheren. Dat bedoel ik ook een beetje met 'eigendom': dat je ook beheert. Die mensen zijn superactief en heel erg betrokken bij dit stukje stad. Je kan er met elkaar verder over brainstormen hoe je dat in de toekomst in stand kan houden. Dat kan ook met de bewonersgroep waar meneer Mekers zich zo hard voor maakt. Die hebben hier natuurlijk ook een heel belangrijke stem in. Samir Ahraui (PvdA). Ik vroeg het omdat er een komma staat tussen 'beheer' en 'eigendom', dus u wil ook gaan praten over het eigendom. Dan denk ik: o, dan moeten we die panden gaan verkopen of dan moet iemand anders de eigenaar worden. Dan ben ik wel benieuwd of u dat met de motie bedoelt en beoogt. Want dan zou ik bijna meteen mijn derde interruptie willen doen: wie gaat die dan kopen? Fatima Faïd (HSP). Dat is niet per se hier als eerste aan de hand. Misschien kent u de Roggeveenstraat nog. Die was trouwens ook van Haag Wonen; die wilden ze ook slopen.

En raad eens wie er nu eigenaren zijn? Dat zijn de mensen die daar in die straat woonden. Dus als je het wilt hebben over eigenaarschap, dan zou het ook nog een optie kunnen zijn dat mensen dat in eigendom gaan organiseren. De Roggeveenstraat heeft aangetoond dat dat eventueel ook zou kunnen. Maar ik denk dat u een beetje te ver vooruitloopt. De bedoeling van de motie is dat mensen weer met elkaar in gesprek komen, samen met Haag Wonen. De kou moet weer een beetje uit de lucht. En ze moeten er samen naar kijken met het renovatieplan als uitgangspunt. De voorzitter. Laatste keer, meneer Ahraui. Samir Ahraui (PvdA). Concluderend, we gaan weer heel veel gesprekken voeren, we gaan weer heel veel onderzoeken, we gaan weer heel lang bezig zijn met 'wat gaan we hier op deze plek doen'. En daarmee stort mevrouw Faïd, met haar beste intenties en bedoelingen, deze buurt juist veel langer in onzekerheid.

24

Fatima Faïd (HSP). Wij zijn natuurlijk wel gewend om heel lang te kletsen, maar ik denk dat die bewoners ook heel snel aan de slag willen. Ik ben dus niet zo bang voor wat u nu schetst: o, we gaan weer. Dat is natuurlijk ook aan de mensen zelf die dan in die leuke groep gaan zitten. De voorzitter. Door mevrouw Faïd, daartoe gesteund door mevrouw Arp en de heer Van den Bos, wordt de volgende motie (I.2 HSP) ingediend:

Motie I.2 HSP Nu vaart maken met renovatie De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 10 juli 2024, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Instemmen concept-Planuitwerkingskader (PUK) Vijf Heesters Weigeliaplein (RIS316450). Overwegende, dat: ▪ de bewonerscommissie Complex 70 samen met experts een renovatieplan heeft opgesteld; ▪ deze bewonerscommissie en het plan kan rekenen op steun van de meerderheid van de bewoners; ▪ er bewoners zijn die in slechte woningen moeten blijven wonen omdat een stadsvernieuwingsurgentie ontbreekt. Constaterende, dat: ▪ het sloop/ nieuwbouw plan op onoverkomelijke bezwaren stuit in de buurt; ▪ het renovatieplan een hoger niveau van duurzaamheid haalt dan het college in deze wijken zelf realistisch vindt bij renovaties; ▪ het Weigeliaplein cultuurhistorisch en stedenbouwkundig van grote waarde is; ▪ uit onderzoeken van Haag Wonen zelf blijkt dat de renovatieoptie een realistische propositie is, maar wel uitwering behoeft; ▪ de gemeente nu regie moet nemen in het vervolg van het traject om verder aftakeling te voorkomen.

Verzoekt het college: ▪ een onafhankelijk gespreksleider aan te stellen met het doel (oud-)bewoners en Haag Wonen te motiveren om in gezamenlijkheid te werken aan de renovatie van het Weigeliaplein; ▪ in dit traject verschillende opties voor beheer, eigendom, en ontwikkeling te verkennen waarbij (oud-)bewoners en Haag Wonen beiden een gelijke stem hebben; ▪ het gebied aan te wijzen als actiegebied als deze gesprekken gestart zijn om ervoor te zorgen dat mensen die willen verhuizen ook kunnen verhuizen; ▪ elke twee maanden te rapporteren over de voortgang. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Vincent Thepass (GroenLinks). Voorzitter. Op dit langverwachte moment gaan we als raad eindelijk een besluit nemen over het Weigeliaplein. Zoals u weet sprak ik in de commissie al uit dat wij als GroenLinks neigden naar de renovatievariant. Daarbij speelde ook mee dat wij meer in de breedte vinden dat we in Den Haag te snel tot sloop overgaan. Dat is qua duurzaamheid niet houdbaar, maar wij constateren ook dat juist bewoners in het sociale segment als gevolg daarvan, veel meer dan bewoners van andere segmenten in Den Haag, worden blootgesteld aan zoiets ontwrichtends als sloop. In deze discussie gaat het uiteindelijk om één complex en wij moeten op basis van dit complex een afweging maken.

De gesprekken die ik afgelopen zondag opnieuw voerde met bewoners, lieten zien hoe belangrijk het is dat er iets gaat gebeuren en hoe het buiten kijf staat - dat is iedereen in deze zaal het met elkaar eens - dat er iets met deze woningen moet gebeuren.

25

Peter Mekers (D66). Ik had de vraag al in mijn inbreng verstopt. Als Haag Wonen niet wil renoveren, hoe gaat de heer Thepass er dan voor zorgen dat als hij niet instemt met dit PUK, er wel iets gaat gebeuren? Vincent Thepass (GroenLinks). Ik vind het bijzonder dat de heer Mekers zeer vroeg in mijn betoog die vraag stelt, maar dat mag. De vraag was: als Haag Wonen zegt dat ze het niet willen, hoe gaan ze het doen? Ik snap ook de woorden die mevrouw Faïd eerder uitsprak, maar ik heb zelf meer vertrouwen dat de corporatie uiteindelijk haar volkshuisvestelijke rol gaat spelen. In de gesprekken die ik met Haag Wonen heb gevoerd, hoorde ik gelukkig steeds meer erkenning dat zij in de afgelopen jaren en decennia steken hebben laten vallen. Het is uiteindelijk echt - daar ben ik van overtuigd - ook in het belang van Haag Wonen, ongeacht wat de uitslag van de stemmingen over het PUK vandaag is, om vooruit te kijken en met partijen samen te kijken hoe ze tot een oplossing gaan komen. Ik ben het niet eens met de grote tegenstelling die hier wordt geschetst. Ik denk dat we onszelf als raad daarmee tekortdoen. Peter Mekers (D66). Dank voor deze reactie. Er zijn volgens mij meer partijen die contact hebben gehad met de eigenaar en initiatiefnemer voor het sloop-nieuwbouwplan, die toch echt aangeeft het meerdere malen te hebben overwogen maar niet voor renovatie te kunnen gaan.

Daar hebben we kennelijk een ander beeld van en ook van wat op papier staat. Ik ben wel benieuwd. Stel dat er geen PUK komt. U hoopt op renovatie, wat ik niet op korte termijn zie gebeuren. Hoe kunt u dan uitleggen dat er nu al 200 en straks meer woningen leeg blijven staan in een stad waar we schreeuwen om woonruimte? Vincent Thepass (GroenLinks). Volgens mij is de situatie sowieso dat als we hopelijk een actiegebied gaan aanwijzen - daar heb ik wel vertrouwen in - de bewoners gaan vertrekken en er een tijdje leegstand zal zijn. Dat is vervelend, maar vervolgens gaat het erom dat die plannen snel worden gemaakt. Wat mij betreft ligt de bal echt bij Haag Wonen. In het Fakton-onderzoek wordt erkend dat er ook in het sloop-nieuwbouwplan veel tijd gaat zitten. Ik heb er vertrouwen in dat als je om de tafel gaat zitten, ook voor de renovatievariant, je wel degelijk een oplossing kan vinden. Natuurlijk zal dat niet in twee maanden gefikst zijn; dat ben ik met D66 eens. In mijn ogen is het belangrijkste dat we uiteindelijk iets gaan vinden waarvoor een breder draagvlak op het plein is. Dat is ook het mooie van renovatie: je moet 70% steun vinden. Dat is nu een groot probleem. Als we dit PUK zouden aannemen, dan blijven we met dit probleem zitten. De voorzitter. Laatste keer, meneer Mekers. Peter Mekers (D66).

50% van de bewoners is al vertrokken, dus dat levert een heel vertekend beeld op van de steun die je overhoudt. Die vonden de woningen al te slecht. Dat wilde ik nog even meegeven. Maar ik ben wel benieuwd hoe GroenLinks dan een eigenaar gaat dwingen om een voor hen onverstandig plan uit te voeren. Heeft u daar middelen voor? Ik ben er niet van overtuigd dat we met praten Haag Wonen op korte termijn in een andere positie kunnen krijgen. Dat zorgt voor vertraging en misschien wel voor uitstroom met een actiegebiedaanwijzing, dus voor meer leegstand. Dat had ik niet van GroenLinks verwacht. Vincent Thepass (GroenLinks). Zoals ik al eerder aangaf, heeft GroenLinks meer vertrouwen in Haag Wonen. In het gesprek met hen heb ik gehoord dat zij hun volkshuisvestelijke taken serieus nemen. Ik denk niet dat zij het laten verloederen. Ik denk ook niet dat we die belofte te zwaar moeten wegen, maar daar moeten we het wat mij betreft niet op aan laten komen. We hebben bijvoorbeeld beleidsregels, als het gaat om verkrotting. We hebben als stad regels waarin we zeggen: we accepteren het niet als je een complex laat verkrotten. Ik vind niet dat we het daarop moeten laten aankomen. Daarom spreek ik juist dat vertrouwen uit. Maar als het echt nodig is, dan heb je de middelen. Ik vind niet dat we het daarop moeten laten aankomen, maar we hebben ze wel.

26

De voorzitter. Meneer Ahraui, u heeft al heel veel interrupties gepleegd. U mag het, maar ik breng gisteravond even in herinnering. We moeten zuinig zijn met onze tijd, want we moeten wel het einde halen. Dat wil zeggen: binnen de tijd. Samir Ahraui (PvdA). Ik heb nog geen interruptie bij de heer Thepass, dus dit is mijn eerste. Ik hoor de heer Thepass de volkshuisvestelijke taak noemen en ik hoor hem zeggen dat hij er vertrouwen in heeft dat de woningcorporatie dat gaat doen. Maar als we dat traject ingaan, als we straks niet met het PUK instemmen en als een woningcorporatie, onze enige bondgenoot als het gaat om betaalbaar bouwen, nog steeds zegt 'ik kan dit niet op een goede manier doen, u brengt mij daarmee in de knel, u duwt mij in de afgrond als het gaat om degelijk financieel beheer', hoe kijkt de heer Thepass daar dan tegen aan? Vincent Thepass (GroenLinks). Allereerst hebben wij het vertrouwen dat het daar niet op aankomt. Ik heb later in mijn betoog meer onderbouwing gegeven waarom wij uiteindelijk voor renovatie gaan. Ik heb zowel de architect van Haag Wonen als die van Superuse gesproken. Ik heb daarnaast ook andere meer onafhankelijke mensen met een architectonische achtergrond gesproken. Ik vond het een heel ingewikkelde afweging om te maken, omdat ik zelf geen bouwkundige achtergrond heb.

Wat telkens weer heel vaak terugkwam, is dat er wel degelijk heel veel speling is om te kijken hoe je op plekken meer of minder rendement kan creëren, dat er ook nog heel veel speling is als het gaat om de technische en kwaliteitsproblemen en dat daar nu in het debat geen recht aan wordt gedaan. Ik geloof erin dat als Haag Wonen aan tafel gaat zitten met Superuse, met de bewoners en met de verschillende groepen en echt kijkt wat de partijen nodig hebben, er gewoon een plan te maken is. Samir Ahraui (PvdA). Dit debat en dit dossier lopen al jaren. Ik hoor de heer Thepass zeggen 'ik heb er vertrouwen in'. Tegelijkertijd hebben we te maken met de realiteit waar we nu voor staan, de realiteit om te beoordelen welke documenten we nu hebben, welk raadsvoorstel nu voorligt, en daar een oordeel over te vormen. Ik ben benieuwd hoe hard dat vertrouwen van de heer Thepass is. Ik ga ervan uit dat als u er vertrouwen in heeft, we dat dan ook op een goede manier moeten kunnen wegen met de realiteit waar we vandaag in dit debat mee te maken hebben. Ik mis dat een beetje in uw inbreng. Vincent Thepass (GroenLinks). Nogmaals, ik spreek dat vertrouwen richting Haag Wonen uit, omdat ik denk dat het niet in hun belang is - het is niet in het belang van Haag Wonen - om de boel te laten verkrotten en leeg te laten staan, zeker omdat ze weten dat wij als raad dit zo belangrijk vinden.

Ik hoor dat Haag Wonen een preferent scenario heeft. Ik geef ook richting hen aan dat ik het heel goed snap als zij teleurgesteld zijn, als dit PUK uiteindelijk wordt verworpen. Want ze hadden plannen hiervoor liggen, die overigens na de aangekondigde wijzigingen opnieuw onderzocht moeten worden. Maar ik denk dat wij hier uiteindelijk samen uit kunnen komen met de verschillende groepen en dat Haag Wonen zich uiteindelijk ook committeert aan haar volkshuisvestelijke taak. Samir Ahraui (PvdA). Maar dan spreekt de heer Thepass zich wel tegen. Hij zegt dat hij er vertrouwen in heeft dat Haag Wonen voor hun volkshuisvestelijke rol en het belang voor hun organisatie gaat staan. Ze hebben echter in meerdere onderzoeken aangegeven dat dat niet kan, dat het niet werkt. Daarbij zijn ze niet over een nacht ijs gegaan. De heer Thepass spreekt zich hier wel heel dubbel tegen. Je kunt niet zeggen 'ik heb er vertrouwen in dat zij die rol en dat belang heel goed doen', terwijl zij nu al heel duidelijk gezegd hebben dat dat niet kan en dat ze dat niet kunnen. Vincent Thepass (GroenLinks). Tot slot in dit interruptiedebatje. Ik spreek dat vertrouwen uit, omdat ik denk dat het uiteindelijk niet in hun belang is om het te laten verkrotten.

Ik denk zelf, wat ik ook baseer op de gesprekken met Haag Wonen, dat er vanuit hen wel degelijk de wil is om uiteindelijk iets met het Weigeliaplein te gaan doen. Ik hoorde van hen ook dat het gaat om de bewoners en om het complex. En ja, ze hebben een preferent scenario. Ja, daar zit een financiële kant aan. Voor mij weegt mee dat ze heel veel jaren heel weinig hebben gedaan aan onderhoud. Dat moet je natuurlijk in het bredere plaatje meenemen. Het is wel makkelijk om een complex eerst te verwaarlozen en dan te zeggen dat renovatie te duur is. Daar komt onze afweging uit voort. 27

Ik had al aangegeven dat, met alle mitsen en maren die daarbij komen kijken, GroenLinks tot de conclusie is gekomen om voor renovatie te gaan. Wij zullen daarom tegen het PUK stemmen en de motie van de Haagse Stadspartij, die al meer concreet richting geeft, wel steunen. Ik gaf al een beetje aan in het debat dat het voor ons geen makkelijke afweging was. Ik vind dat wij ook eerlijk moeten zijn dat het afwijzen van het PUK en sloop-nieuwbouw betekent dat we minder woningen gaan toevoegen. Ik erken ook dat Haag Wonen plannen klaar had liggen. Nogmaals, die zouden ook verregaand aangepast worden vanwege de veranderde bouwhoogtes die zijn aangekondigd. Ze hadden wel plannen klaarliggen en wilden aan de slag, maar uiteindelijk hebben wij onze afweging gemaakt om de volgende redenen. Een. Op basis van de gesprekken met deskundigen hebben we er echt vertrouwen in dat je met de renovatie het hoge niveau kan behalen dat ze willen hebben. Twee. We zijn heel blij dat uit de brief van de wethouder blijkt dat de actiegebiedaanwijzing, waarmee we de urgenties voor bewoners gelukkig kunnen regelen, mogelijk is. Drie. We denken dat Haag Wonen wel degelijk uiteindelijk verder zal gaan. We denken niet dat ze de boel laten verkrotten. Vier. Het volgende is heel belangrijk in het bredere plaatje van de discussie over sloopnieuwbouw discussie.

Uiteindelijk is renovatie, als het op hoogwaardig niveau kan, iets heel moois, want het is ook duurzaam. We slopen te vaak in deze stad en dat moet veranderen. Daarom kijken we ook uit naar het sloopkaderdebat. De voorzitter. Meneer Mekers, ik zag dat uw naam verscheen. U heeft een nieuw punt? Peter Mekers (D66). Ik wilde toch nog graag even bevestigd willen hebben dat GroenLinks kiest voor langere onzekerheid voor bewoners en meer kans op leegstand en dat zij geloven in een sprookje wat niet gefundeerd is. De voorzitter. Dat heb ik meer gehoord, maar meneer Thepass mag antwoorden. Vincent Thepass (GroenLinks). Dat het een sprookje is, hou ik bij D66. Ik denk dat het hoe dan ook langer zal duren dan wij willen, want er zijn best wel veel problemen met het sloop-nieuwbouwplan. Er gaan heel veel bezwaren komen, als het er doorheen komt. Juist door de aangekondigde vrijheid om toch minder bouwlagen te realiseren, zijn daar heel veel vragen over die beantwoord moeten worden. Wij denken dat Haag Wonen er uiteindelijk niet voor kiest om de boel te laten verloederen en leeg te laten staan. We zullen ze hieraan houden als dat toch het geval is. Uiteindelijk moeten partijen samenkomen en naar oplossingen kijken, want het heeft te lang geduurd. Maar de partijen zijn ook te lang tegen elkaar opgezet en wij willen niet polariseren. Ik vind het wel licht polariserend wat D66 doet.

Wij willen kijken hoe we de partijen kunnen samenbrengen. Rutger de Ridder (VVD). Ik wil een compliment maken aan de heer Thepass. Ik vind dat hij hier een heel zuiver en heel goed verhaal heeft gehouden. Ik wil ook meegeven dat ik zijn positie begrijp in aanloop naar zo'n raad, met de politieke druk die op je schouders komt. Ik heb het weleens 'onder water gehouden' genoemd. Ik wil hem complimenteren, zeker ook omdat zijn coalitiepartners hem toch behoorlijk hard aanpakken. Vincent Thepass (GroenLinks). Misschien tot slot als reactie hierop. Ik vind dat het het goed recht van mijn coalitiepartners is om mij te interrumperen en te bevragen over de keuze die wij maken. Lesley Arp (SP). Voorzitter. De situatie aan het Weigeliaplein laat zien wat er gebeurt als corporaties losgezongen raken van hun huurders, jarenlang onderhoud verzaken en beslissingen nemen met een boekhoudersmentaliteit. Haag Wonen heeft hierdoor spanningen gecreëerd in een bijzonder stukje stad met gemeenschapszin en moet zich dat aantrekken. Extern onderzoek heeft aangetoond dat renovatie haalbaar is, maar het plan vraagt nog wel om nader onderzoek en nadere uitwerking. Toch vindt de SP dat we de keuze voor renovatie moeten maken, omdat we als SP staan voor de democratisering van voorzieningen die in handen van mensen horen te zijn, en volkshuisvesting is zo'n voorziening.

28

Voorzitter: de heer Groenewold. Peter Mekers (D66). Ik hoor hier zeggen dat we de keuze moeten maken voor renovatie, maar die keuze ligt toch helemaal niet voor? Wie gaat hier renovatie betalen? Wie gaat daar een plan voor uitvoeren? Dat zie ik namelijk nergens in de stukken. Lesley Arp (SP). Ik heb natuurlijk ook het bericht van Haag Wonen in de media gelezen. Ik zie dat toch vooral als een bericht om de druk richting deze besluitvorming op te voeren. De raad maakt een democratische keuze. Ik zou het absurdistisch vinden als een organisatie die zegt in het belang van mensen te willen handelen, kiest voor een verkrottingsstrategie. Ik zou dat echt absurdistisch vinden. Peter Mekers (D66). Maar is het toevoegen van 120 woningen, het toevoegen van parkeerplaatsen, het toevoegen van een toekomstige wooncarrière in dit gebied, het zorgen dat de woningen duurzaam worden et cetera niet ook volkshuisvestelijke taak? Ik snap de keuze daarvoor juist wel goed, maar ik snap niet waarom u daar dan niet voor kiest. Lesley Arp (SP). Als de heer Mekers mij zou kennen, dan zou hij weten dat ik een bloedhekel heb aan het woord 'wooncarrière', dat ten eerste, maar dat is gewoon een voetnoot. De SP heeft een hele duidelijke mening over hoe sloop-nieuwbouwplannen door corporaties worden uitgevoerd. Ik vind echt dat volkshuisvesting een voorziening is die ook gedemocratiseerd moet worden.

Ik baal heel erg van het sociaal statuut, waarin eigenlijk geregeld is dat je inspraak hebt bij renovatie, maar dat mensen bij sloop-nieuwbouw gewoon te slikken hebben wat er uiteindelijk in de boardroom van een corporatie wordt besloten. De voorzitter. Meneer Mekers, voor de laatste maal. Peter Mekers (D66). Sommige dingen zijn vastgelegd in wetgeving, onder andere waar participatie wel en niet kan. Dat zijn gegevens waar we mee te dealen hebben, net als het gegeven hoe slecht de staat van dit complex nu is, wat de oorzaak daarvan ook is. U kiest ervoor om deze bewoners langer in onzekerheid te laten zitten en hier meer leegstand te creëren, maar voor wat? Ik snap die afweging nog steeds niet. Lesley Arp (SP). Volgens mij gaat er vandaag een democratisch besluit vallen en is het uiteindelijk de keuze van de woningcorporatie en ook de verantwoordelijk wethouder of er maandenlang niks gaat gebeuren. Dat is volgens mij de situatie waar we het nu over hebben. De voorzitter. Gaat u verder, mevrouw Arp. Lesley Arp (SP). Er wordt gelachen. Het is een heel respectvol debat vandaag. De voorzitter. Ik zou het college willen vragen zich niet met het debat te bemoeien en zich stil te houden als er door de raadsleden wordt gesproken. Als jullie gesprekken hebben met elkaar over andere zaken, mag dat op de gang. Het komt inderdaad niet als respectvol naar de spreker over.

Gaat u verder, mevrouw Arp. Lesley Arp (SP). Ik vind het oprecht ook heel jammer dat dit allemaal op zo'n gepolariseerde manier moet, maar tot zover. Mocht dit sloop-nieuwbouwplan vandaag toch worden weggestemd, dan is het van cruciaal belang dat het college zich schikt naar de democratische keuze van de raad en Haag Wonen niet laat wegkomen met een verloederingsstrategie. Verkrotting zouden we niet mogen pikken van private vastgoedbezitters en al helemaal niet van woningcorporaties. Hoe gaat de wethouder het gesprek met Haag Wonen aan, als de raad niet voor het voorliggende plan kiest? Ik weet dat de wethouder een andere uitkomst wil, maar ik vraag hem toch om serieus op deze vraag te reageren. Tot slot wil ik mijn bewondering uitspreken voor de bewoners die bloed, zweet en tranen hebben gestoken in het renovatieplan en zo hebben moeten opboksen tegen de wil van een instantie 29

die vele betaalde krachten en het college aan haar zijde heeft. Ook complimenten aan de groep van diverse organisaties die hen heeft bijgestaan, waaronder natuurlijk ook de collega's van de Haagse Stadspartij. De route naar een vernieuwd Weigeliaplein zal ongetwijfeld niet vlekkeloos verlopen, maar het is een route die we moeten bewandelen zodat huurders weer een plek aan tafel krijgen bij ingrijpende beslissingen. Jan Willem van den Bos (PvdD). Voorzitter. Vandaag spreken we over een kwestie die diep ingrijpt op de levens van bewoners aan het Weigeliaplein. De Partij voor de Dieren is van mening dat de toekomst van deze buurt niet enkel in handen van beleidsmakers en woningcorporaties mag liggen, maar juist samen met de bewoners vormgegeven moet worden. Daarom steunen wij het voorstel van de Haagse Stadspartij voor een actiegebiedaanwijzing, een onafhankelijk gespreksleider en een weg vooruit om in gezamenlijkheid te werken aan de renovatie van het Weigeliaplein. De problemen aan het Weigeliaplein zijn een direct gevolg van jarenlange verwaarlozing door Haag Wonen. Dit heeft geleid tot spanningen en onzekerheid. Het VN-rapport over de mensenrechtensituatie aan het Weigeliaplein heeft ernstige tekortkomingen in de besluitvorming en huurdersparticipatie blootgelegd. Dit benadrukt de noodzaak van een nieuwe start en een transparant proces met onafhankelijke begeleiding.

Peter Mekers (D66). Ik ben het helemaal eens met de Partij voor de Dieren dat goed wonen een mensenrecht is. We moeten er altijd naar streven om dat te verbeteren. Hoe ziet de Partij voor de Dieren dat sneller gebeuren? Met een initiatiefnemer die al een plan in voorbereiding heeft liggen om tot kwalitatief goede woningen te komen? Of met een optie waarvoor er nog geen plan is en onzekerheid voor ons ligt? Jan Willem van den Bos (PvdD). Ik denk dat het belangrijk, onderbelicht en heel waar is dat Fakton inderdaad heeft geconcludeerd dat renovatie met afstand de snellere optie is. Bij renovatie blijf je binnen de planologische kaders, renovatie heeft veel minder milieu-impact en daarmee kan je dat proces makkelijker uitvoeren. Peter Mekers (D66). We waren volgens mij bij dezelfde technische sessie. Daar had u net een vraag over gesteld. Fakton geeft het in zijn algemeenheid aan; die heeft het niet hiervoor bekeken. Ik vind het dus frappant dat u dat argument blijft noemen terwijl het allang onderuit is gehaald. Hoe gaat u ervoor zorgen dat deze bewoners op de snelst mogelijke manier hier een kwalitatief goede woning krijgen en dat we woningen toevoegen, ook voor de mensen die op een wachtlijst staan en die in tentjes slapen? Dat kan wel met het sloop-nieuwbouwplan en niet met het renovatieplan, dat er niet is. Jan Willem van den Bos (PvdD).

Dat argument is natuurlijk verre van onderuitgehaald. We moeten vaststellen dat dit geen bouwplan is maar een PUK. In het PUK staat: er moet nog een vormvrije m.e.r. komen; er is een grote kans dat het een m.e.r. moet worden. Stel dat je een milieueffectrapportage moet opstellen. Je hebt weinig personeel om dat te doen, het is een wanproces en bij dat proces kan je heel veel grondverzakkingen en andere dingen tegenkomen, bijvoorbeeld: kan je het stikstofplan hier realiseren? Een milieueffectrapportage leent zich nogal voor juridische problemen. We hebben bij andere bestemmingsplannen gezien dat een plan daardoor ook afgeschoten kan worden. Het idee dat dat argument afgeschoten is, werp ik dus verre van me. Ik had het over de noodzaak van een nieuwe start en een transparant proces met onafhankelijke begeleiding. Gedwongen verhuizingen en gebrekkige communicatie hebben geleid tot wantrouwen en trauma onder de bewoners. Dit is onacceptabel en moet anders. Ook daarom steunen we het voorstel van de Haagse Stadspartij voor een aanpak die bewoners serieus neemt en hun stem centraal stelt. Het externe onderzoek van Fakton laat zien dat renovatie niet alleen technisch en financieel haalbaar is, maar ook de snelste oplossing biedt.

Bovendien vermindert een renovatie de milieu-impact aanzienlijk, wat essentieel is in een tijd waarin milieueffecten steeds zwaarder wegen bij de haalbaarheid van bouwplannen. De voorzitter. Meneer Mekers, een nieuwe interruptie? U had er nog wel één. 30

Peter Mekers (D66). Jazeker. Ik sloeg even aan op het financieel haalbaar zijn. Als Haag Wonen aangeeft dat het voor hen onverantwoord is om hier zoveel geld te steken in een renovatie, hoe kunt u dat dan beoordelen als financieel haalbaar? Wie gaat het dan wel betalen als Haag Wonen dat niet kan of wil? Jan Willem van den Bos (PvdD). Dat is ook de reden waarom de motie van de HSP eigenlijk een procesvoorstel is, waarbij Haag Wonen ook een stem krijgt. Als je spreekt met alle betrokkenen buiten het politieke debat, zie je dat er heel veel pragmatisme is aan alle kanten, dat heel veel mensen betrokken zijn en bereid zijn om gezamenlijk de beste oplossing te vinden. Daarom is de motie van de HSP op die manier vormgegeven. Peter Mekers (D66). Toch nog over de financiën. Ik hoor nog steeds niet waar het geld dan vandaan komt. Ik heb het niet specifiek over de motie. Maar als je kiest voor renovatie en Haag Wonen aangeeft dat ze niet op deze onverantwoorde manier geld aan een renovatie mogen en kunnen uitgeven, waar komt het dan wel vandaan volgens de Partij voor de Dieren? Jan Willem van den Bos (PvdD). De motie gaat over het procesvoorstel om dit soort dingen goed met elkaar in kaart te brengen. Daar moet dan natuurlijk een oplossing en een uitweg voor gevonden worden. De voorzitter. Meneer Mekers, voor de laatste maal. Peter Mekers (D66).

U wedt dan op een paard dat al vier keer heeft gezegd dit niet te kunnen doen op deze manier. U gaat dus hetzelfde vragen, hetzelfde vragen en hetzelfde vragen, en dan hoopt u dat er een ander antwoord komt. Ik geloof niet in hetzelfde sprookje als u, concludeer ik. Jan Willem van den Bos (PvdD). Er is eerder ook al aangegeven door andere partijen dat het tendentieus is om over sprookjes te spreken. Ik gaf aan dat als je in gesprek gaat met alle mensen, je ziet dat er ongelofelijk veel betrokkenheid, pragmatisme en compromisbereidheid is. Als er bepaalde keuzes moeten worden gemaakt vanuit financieel oogpunt, dan is die ruimte er ook gewoon. Voor de Partij voor de Dieren is het behoud van het bestaande groen en de volwassen bomen natuurlijk ook van groot belang, want deze spelen een cruciale rol in de klimaatadaptatie en het welzijn van de bewoners en dieren in de wijk. Wat de Partij voor de Dieren betreft vormen de bewoners en betrokkenen bij het Weigeliaplein een inspiratie. Het is een buurt die sociale verbondenheid kent, waar de bewoners de kwaliteit van hun buurt koesteren en waar mensen samenleven in een groene omgeving. Door te kiezen voor behoud, verbetering en samenwerking kan dit nog vele decennia zo blijven. Samir Ahraui (PvdA). Ik herinner me nog de interruptie van de heer Van den Bos toen mevrouw Klokkenburg een amendement indiende om het PUK te wijzigen.

Ik vroeg me af waarom u denkt dat het niet instemmen met een PUK meer duidelijkheid brengt dan het amenderen van een PUK. Jan Willem van den Bos (PvdD). Ik denk dat er bij dit PUK heel veel vragen te stellen zijn over de haalbaarheid op bijvoorbeeld milieu- en technische aspecten en dat Fakton terecht geconcludeerd heeft dat als je qua voortgang een snelle oplossing wil, je voor renovatie moet kiezen. Dat is al een manier waarop je goed duidelijkheid kan geven. Met een motie zoals die van de HSP over een actiegebiedaanwijzing zorg je ook dat je op korte termijn ook die duidelijkheid kan geven aan mensen die dat echt nodig hebben. Samir Ahraui (PvdA). De hele grap is dat er helemaal geen duidelijkheid is. Er is helemaal geen duidelijkheid over wat er gaat gebeuren na het wegstemmen van dit PUK. Er is ook geen duidelijkheid over hoe en wanneer je zou kunnen renoveren, over wanneer de eigenaar van de woningen daarmee aan de slag kan. Dus ja, het klopt, maar dat hebben we eerder in het debat ook al gezegd. Als Fakton zegt dat het sneller kan, dan kan het sneller in de ideale wereld. Maar er ligt geen renovatieplan voor, 31

dus dan weegt dat toch ook mee in de afweging wat het meest verstandige is om op dit moment te doen? Jan Willem van den Bos (PvdD). Een van de redenen waarom in de motie van de HSP wordt gevraagd om regelmatige rapportages, is dat in allebei de gevallen, dus ook bij het sloopnieuwbouwplan, je morgen nog geen duidelijkheid hebt of het allemaal kan. We hebben een gezamenlijke verantwoordelijkheid om erop toe te zien dat hier een goed plan gevormd wordt. De voorzitter. Meneer Ahraui, voor de laatste maal. Samir Ahraui (PvdA). We weten dat er al vier keer een onderzoek heeft plaatsgevonden naar renovatie, naar of sloop-nieuwbouw de beste oplossing is. Als de eigenaar zegt dat dit voor hem de enige werkbare oplossing is, dan kunnen we die conclusie toch wel trekken? Hoezo wil de heer Van den Bos dat we weer opnieuw gaan praten, opnieuw gaan onderzoeken, opnieuw weer ellenlang bezig gaan zijn met elkaar via bemiddelingen, kopjes thee en koffie om dan maar tot een ander plan te komen? Jan Willem van den Bos (PvdD). Het risico bestaat dat het zo een erg lang debat kan worden. De heer Ahraui verwijst hier naar die vier eerdere onderzoeken. Ik verwijs dan bijvoorbeeld naar molshooptactieken die werden aangehaald. Er is hier een verschrikkelijke geschiedenis hoe er juist niet open is geparticipeerd en hoe een groot deel van de bewoners is buitengesloten.

Mijn fractie herkent zich niet in het beeld dat hier al eerder samen met de buurt goed naar is gekeken. Dat is ook een reden waarom je een nieuwe start moet maken met dit procesvoorstel. Beytullah Çelik (DENK). Voorzitter. Het plan voor het Weigeliaplein blijft een lastige kwestie. Ik heb met veel bewoners en betrokkenen gesproken. DENK heeft begrip voor zowel de voorstanders als de tegenstanders. Het is vanzelfsprekend dat een besluit voor sloop zwaar kan vallen bij bewoners. We hebben de kritiek over het proces en hoe Haag Wonen is omgegaan met deze bewoners ook gehoord en die kritiek delen wij. Verder moeten wij wel handelen met de situatie zoals die nu is. Er is hier sprake van botsende belangen. Als raad moeten we het algemeen belang dienen van Hagenaren. Op basis van de onderzoeken en het feit dat nieuwbouw voor meer woningen zal zorgen, moet mijn fractie concluderen dat het voorstel van het college het algemeen belang dient. De huizen zijn er slecht aan toe. Dat is ook niet gek voor woningen uit 1925. Zelfs al zouden de woningen grootschalig gerenoveerd worden, dan nog voldoen ze niet aan de huidige standaarden. De huizen zouden gehorig blijven en ze kunnen niet van het gas af. Daar komt ook nog eens bij kijken dat de bewoners minimaal anderhalf jaar zouden moeten verhuizen om de renovatie te kunnen bewerkstelligen.

Enorm veel moeite en kapitaal dus voor een renovatie die niet voldoende optimaal is en geen langetermijnoplossing is. De nieuwbouw zal ervoor dat er 395 woningen verdwijnen en daarvoor 515 woningen in de plaats komen. Dat betekent 120 extra woningen, waaronder 36 extra sociale huurwoningen. Die 120 extra woningen zijn hard nodig om het woningtekort in Den Haag te bestrijden. Er is uiteraard ook gedacht aan de huidige bewoners. Ze konden meedenken over de nieuwbouw en inrichting, er is een terugkeerregeling en een verhuisvergoeding, bewoners hoeven enkele maanden geen huur te betalen en er worden op verzoek vijfkamerwoningen gerealiseerd. Tijdens de commissie hadden we wat vraagtekens bij de totstandkoming van het aantal parkeerplaatsen en de keuzes voor deelmobiliteit. De parkeerbehoefte komt uit op 249, maar omdat er ook deelmobiliteit wordt toegepast, die 30% van de parkeerbehoefte zou moeten dekken, worden er slechts 174 parkeerplekken gerealiseerd. Op ons verzoek is daarom het adviesrapport van Goudappel over de parkeeroplossing gedeeld met de raad. Daar staat inderdaad in dat 29% van de parkeerbehoefte gerealiseerd kan worden door middel van deelmobiliteit. Alleen mis ik hier ook de onderbouwing.

Waarom 29%, waarom 24 bakfietsen en elf deelauto's? Hoe zijn deze cijfers tot stand gekomen? Ik snap dat het voldoet aan de Nota Parkeernormen, maar dan nog vindt mijn fractie dat deze keuzes ergens op gebaseerd moeten worden.

32

Rutger de Ridder (VVD). Voorzitter. Voor de VVD is dit een best ingewikkeld debat. Dit debat gaat volgens mij eigenlijk helemaal niet meer over het planuitwerkingskader, want daar is helemaal geen meerderheid voor. Dit debat gaat over het gebroken vertrouwen van bewoners van het Weigeliaplein en Complex 70. Het gaat over het gebroken vertrouwen van bewoners die jarenlang hebben gezegd: wij willen graag serieus genomen worden, wij willen graag meepraten over de ontwikkeling van ons pand. Eigenlijk vanaf dag één is alles geredeneerd naar sloop-nieuwbouw. We horen hier partijen die zeggen dat renovatie niet zou kunnen, dat renovatie helemaal niet haalbaar is. Dat komt omdat iedere keer wordt geredeneerd vanuit sloop-nieuwbouw en niet vanuit: kan renovatie wel, is daar serieus een oplossing voor? Dat doet me denken aan allerlei andere debatten die we in deze raad hebben en morgen ook, bijvoorbeeld over het HagaZiekenhuis, over participatie alleen als dat goed uitkomt, participatie alleen als het lekker loopt, als het makkelijk is en als het precies valt in de groef. Peter Mekers (D66). Ik ben wel benieuwd hoe de heer De Ridder dan kwalificeert dat er al 200 woningen leegstaan.

Hoe kwalificeert hij de mensen die op die manier hun mening hebben gegeven en hebben gezegd: dit complex voldoet niet meer aan de eisen en ik heb er geen vertrouwen in dat er hier voor mij een goede toekomst is. Hoe kwalificeert hij dat dan? Rutger de Ridder (VVD). Ik kwalificeer het als een grof schandaal dat Haag Wonen niet heeft geïnvesteerd in deze huizen op het moment dat dat moest. Peter Mekers (D66). Dat snap ik en dat ben ik ook met u eens. Ik vroeg alleen: hoe kwalificeert u de mensen die vertrokken zijn, die op die manier hebben laten zien dat ze geen vertrouwen hebben in een toekomst in deze woningen? Rutger de Ridder (VVD). Ik kwalificeer dat als hetzelfde wat ik net zei, namelijk dat Haag Wonen ervoor heeft gezorgd dat die mensen geen uitweg meer zien. Dat is toch verschrikkelijk? Dan moet D66 toch denken: wat een schandaal? Maar D66 hoor ik daar niet over. De voorzitter. Meneer Mekers, voor de laatste maal. Peter Mekers (D66). Dan nog hebben we de huidige situatie te bekijken: de kwaliteit van de woningen, de hoeveelheid bewoners die weg zijn en de kans dat er daadwerkelijk iets gaat gebeuren. Ziet de heer De Ridder daadwerkelijk opties om op kortere termijn met een renovatieplan aan de slag te gaan? Wie gaat dat dan doen? Wie wordt de initiatiefnemer? Wie gaat dat betalen? Die vragen heb ik in mijn betoog gesteld.