RIS319742 Notulen van de raad van 10 juli 2024

Vergadering gemeenteraad Den Haag gehouden op woensdag 10 juli 2024 (Geopend te 10.00 uur) Voorzitter: de burgemeester, mr. J.H.C. van Zanen Griffier: drs. C.G.C.M. Blankwaard-Rombouts

Agenda A. Vaststelling agenda B. Verslag van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven nieuw benoemde fractievertegenwoordiger C. Beëdiging van de nieuw benoemde fractievertegenwoordiger Schorsing D. Stad in de raad E. Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken F. Vaststelling van de notulen van 20 juni 2024 G. Vaststelling van de besluitenlijst G.1 Voorstel van het presidium inzake herbenoeming Jeugdombudsman/plaatsvervangend ombudsman (RIS319120) G.2 Voorstel van het college inzake Zienswijze ontwerpbegroting Veiligheidsregio Haaglanden 2025-2028 (RIS319003) G.3 Voorstel van het college inzake Verordening tot wijziging van de Algemene plaatselijke verordening voor de gemeente Den Haag (RIS319150) G.4 Voorstel van het college inzake Concept Zienswijze begrotingswijziging 2023 en ontwerpbegroting 2025 gemeenschappelijke regeling Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden (RIS319004) G.5 Voorstel van het college inzake Zienswijze ontwerpbegroting 2025 en ontwerpbegrotings-wijziging 2024 GR GGD Haaglanden en Veilig Thuis Haaglanden (RIS319123) G.6 Voorstel van het college inzake Aanvraag Vangnetuitkering 2023 (RIS319219) H.

Datumbepaling initiatiefvoorstellen H.1 Initiatiefvoorstel CU-SGP: Van klant naar burger (RIS319235) H.2 Initiatiefvoorstel VVD: Leven in de Noordboulevard (RIS319342) H.3 Initiatiefvoorstel VVD: Kom naar Kijkduin! (RIS319474) Beraadslaging over I. Voorstel van het college inzake Instemmen concept-Planuitwerkingskader (PUK) Vijf Heesters Weigeliaplein (RIS316450) J. Programmarekening 2023 (stukken die ter besluitvorming zijn voorgelegd worden afzonderlijk in stemming gebracht) J.1 Voorstel van het college inzake Programmarekening 2023 (RIS318640) J.2 Voorstel van het college inzake Resultaatbestemming 2023 gemeente Den Haag (RIS318641) J.3 Accountantsverslag jaarrekening 2023 gemeente Den Haag (RIS318207) J.4 Rapport Rekeningencommissie over de jaarrekening 2023 (RIS319009) J.5 Voorjaarsnota 2023 en 4-maandrapportage 2023 (RIS319191) J.6 Voorstel van het college inzake Mooi-weer-regeling terrassen (RIS319098)

1

J.7 J.8

Voorstel van het college inzake Verordening tot achtste wijziging van de Verordening op de Binnenwateren (VOB) voor de gemeente Den Haag (RIS318889) Voorstel van het college inzake Verordening tot wijziging van de Verordening bestuurlijke boete overlast in de openbare ruimte Den Haag 2023 (RIS318654)

Afronding debat commissie (niet aan de orde) Stemmingen (incl. gestaakte stemmen raad 20 juni jl.) De voorzitter. Ingevolge het Reglement van orde open ik de vergadering.

Presentielijst Aanwezig zijn 45 leden: Ahraui (PvdA), Arp (SP), Assad (D66), Baboeram (GroenLinks), Van Basten Batenburg (VVD), Bingöl (CDA), Bom (Hart voor Den Haag), Bos (GroenLinks), Van den Bos (PvdD), Butt (GroenLinks), De Vuyst (GroenLinks), Van Doorn (D66), Dubbelaar (Hart voor Den Haag), Dumoulin (VVD), Van Esch (D66), Etalle (FVD), Faïd (HSP), Gerritsen (PvdD), Van den Goorbergh (VVD), Groenewold (D66), De Groot (CDA), Guernaoui (Hart voor Den Haag), Hofstra (VVD), Kaptheijns (PVV), Holman (PvdA), Klokkenburg-Reedeker (CU/SGP), Mahmood (DENK), Martinez van Andel (Hart voor Den Haag), Martini (Hart voor Den Haag), Meinesz (Hart voor Den Haag), Mekers (D66), De Mos (Hart voor Den Haag), Mostert (D66), Noorlander (D66), Partiman (CDA), Peeck (VVD), De Ridder (VVD), Sewtahal (PvdA), Sluijs (Hart voor Den Haag), Smit (PvdD), Thepass (GL), Uduba (VVD), Verdonk ((Hart voor Den Haag), Verduin (D66) en Çelik (DENK). De voorzitter. Aangezien het vereiste aantal leden aanwezig is, kan de vergadering voortgang vinden. Dames en heren leden van de raad, fijn dat u er allemaal bent. Ook dames en heren op de tribune, fijn dat u er bent. En mensen thuis, geniet ervan. De wethouders Van Asten, Vavier en Bruines zijn mogelijk kort aanwezig. Hun werk gaat voor. Ik vraag uw aandacht voor onze vergaderafspraken. We vergaderen via de voorzitter. Dat ben ik vandaag of de heer Groenewold.

Ik verzoek u om eventuele overige gesprekken buiten deze vergaderzaal te voeren, zodat we de insprekers en elkaar goed kunnen verstaan en kunnen volgen. Het debat mag natuurlijk stevig op de inhoud, maar niet gericht op de persoon. Ook voor de insprekers geldt dat zij hun bijdragen straks leveren naar de afspraken die daarvoor gelden. Dit betekent bijvoorbeeld dat u raads- of collegeleden niet bij hun voornaam aanspreekt en ambtenaren niet bij naam noemt. Blijken van instemming of afkeuring vanaf de tribune zijn volgens het Reglement van orde verboden. Aanwezigheid in de raadzaal is voorbehouden aan de raadsleden. We zullen allen op het nakomen van deze afspraken toezien. Dat doe ik en de plaatsvervangend voorzitter doet dat ook. Alle stemmingen zijn aan het eind van de vergadering, waarna er gelegenheid is voor het afleggen van stemverklaringen. Met de fractievoorzitters is afgesproken om de vergadering uiterlijk 20.30 uur af te sluiten, inclusief stemmingen. We gaan ervan uit dat we 19.45 uur, 20.00 uur beginnen met de stemmingen.

Aan de orde is: A.

Vaststelling agenda.

De voorzitter. Ik stel de vraag langzaam: kunt u instemmen met de agenda? Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Mijn fractie en ik hebben grote twijfels of wij het stuk over de programmarekening wel moeten behandelen. We hebben technische vragen gesteld. Op basis van de antwoorden, die niet eens altijd compleet waren, hebben we het besproken in de 2

commissies. Daar hadden we allemaal te weinig tijd. Het was een gigantische uitdaging voor de voorzitters om het allemaal ordentelijk te laten lopen. Er waren ook opeens termijngebonden stukken, wat ook allemaal chaos veroorzaakte. Sommige debatten en gesprekken met de wethouders hebben niet kunnen plaatsvinden. Sommige zaken moesten schriftelijk worden beantwoord. Daar hebben we uiteindelijk gisteren pas de antwoorden op gekregen. Dat heeft ervoor gezorgd dat de zorgvuldige voorbereiding die we altijd graag willen niet helemaal is gegaan zoals we dat graag zouden willen. Ik wil niet dat ik straks, als ik mijn inbreng ga leveren, daarover verwijten krijg van de wethouders. Vandaar dat wij grote twijfels daarover hebben. Ik zou graag willen weten hoe de voorzitter van de raad en de voorzitter van het presidium hiertegen aankijken. De voorzitter. Dank u wel. Ik hoor wat u zegt. Ik ben zelf bij de commissie Bestuur geweest. Het was inderdaad een uitdaging. Uit solidariteit met de voorzitter en de wethouder Financiën heb ik tot 0.45 uur gekeken, ook thuis. U was erbij; het waren twee dagdelen. Ik heb inderdaad begrepen dat het stevig was, dat het heel veel was. Het enthousiasme en de betrokkenheid van de raad, overigens terecht, waren groot. Het lijkt me goed dat we nog eens goed gaan kijken naar de procedure voor het volgend jaar.

Misschien kan de voorzitter van het presidium er iets over zeggen. Maar ik zou u toch ernstig in overweging willen geven dat we vandaag die poging wagen. Ik stel voor dat we dan een beetje lenient naar elkaar zijn, dat als u een extra vraag stelt die misschien op commissieniveau had moeten worden gesteld, we daar soepel in zijn en dat we de procedure voor het volgend jaar nog eens tegen het licht. Ik kijk even naar de voorzitter van het presidium, meneer Groenewold. Dennis Groenewold (D66). Voorzitter. Het presidium deelt de mening dat de bespreking van de programmarekening best chaotisch is verlopen; dan druk ik me zacht uit. Dat gaan we zeker evalueren. Ik wil er wel aan toevoegen dat het ook voor alle ambtenaren en de collegeleden die daaraan hebben deelgenomen niet prettig is geweest, en ook niet voor de raadsleden en fractievertegenwoordigers. Dat moeten we volgend jaar echt anders doen. Daar zijn we het volledig mee eens. Wat betreft het wel of niet vandaag bespreken. We hebben een deadline om de goedgekeurde programmarekening in te leveren bij de provincie. Als we dit vandaag niet bespreken en aannemen, inclusief eventuele amendementen, is er niet voldoende tijd voor het ambtelijk apparaat om wijzigingen te verwerken en de programmarekening op tijd in te leveren. Dan komen we onder curatele bij de provincie te staan.

Wat het presidium betreft is dat geen wenselijke situatie. Vandaar dat we, ondanks alle negatieve kanten die eraan zitten, toch willen dat we het vandaag bespreken en erover stemmen. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Dank voor de beantwoording. Gezien het belang kunnen we ook instemmen met de agenda. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

Aan de orde is: B. Verslag van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven nieuw benoemde fractievertegenwoordiger. De voorzitter. De Partij van de Arbeid draagt de heer Redmer Marck voor als fractievertegenwoordiger. Voordat tot zijn beëdiging kan worden overgegaan, geef ik het woord aan de voorzitter van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven voor het verslag van de bevindingen, de heer Martinez van Andel. Carlos Martinez van Andel (Hart voor Den Haag). Voorzitter. De commissie tot onderzoek bescheiden fractievertegenwoordigers deelt de gemeenteraad mee dat, gebruikmakend van artikel 4 van de Verordening raadscommissies, als fractievertegenwoordiger is voorgedragen de heer R. Marck (Partij van de Arbeid). De commissie verklaart dat betrokkene aan de gestelde eisen voldoet en

3

mitsdien op grond van artikel 4 van de Verordening raadscommissies kan worden toegelaten als fractievertegenwoordiger.

Aan de orde is: C.

Beëdiging nieuw benoemde fractievertegenwoordiger.

De voorzitter. We gaan over tot de beëdiging van een nieuwe fractievertegenwoordiger, de heer Marck. Ik verzoek u allen te gaan staan en nodig de heer Marck uit voor de beëdiging. De tekst van de eed luidt als volgt: 'Ik zweer dat ik, om tot fractievertegenwoordiger benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als fractievertegenwoordiger naar eer en geweten zal vervullen.' De heer Marck. Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter. Van harte gefeliciteerd en veel succes! De heer Marck. Dank u wel. (Applaus) De voorzitter. De vergadering is voor een enkel moment geschorst. De vergadering wordt van 10.15 uur tot 10.22 uur geschorst.

Aan de orde is: D.

Stad in de raad.

De voorzitter. Er zijn een aantal insprekers aangemeld. Het eerste aantal insprekers spreekt over het voorstel inzake het concept-Planuitwerkingskader Vijf Heesters Weigeliaplein. Ik geef het woord aan J. Coolen-van Delden, die digitaal gaat inspreken. U heeft drie minuten en meer niet. Let op uw tijd. Na drie minuten zeg ik: het is klaar. Dat doe ik bij iedereen, niet uit onaardigheid, maar dat hebben we zo afgesproken. Mevrouw Coolen (I). Geachte raadsleden. Mijn naam is Joyce Coolen en ik heb ruim negen jaar in Complex 70 gewoond. Het gaat niet alleen om het Weigeliaplein, wat steeds genoemd wordt, maar om vijf straten, namelijk ook de woningen aan de Kamperfoeliestraat, Hortensiastraat, Ribesstraat en Vlierboomstraat. Net als toen ik er nog woonde, zijn de meeste Haag Wonen-bewoners die er nu nog wonen de overlast - het is zeer gehorig - de schimmel, vochtdoorslag, koud in de winter, te heet in de zomer, neerslag van fijnstof, scheuren in muren en verzakking door het (vracht)verkeer, hulpdiensten (brandweer, politie, ambulance) meer dan zat. Het is tijd dat de resterende oorspronkelijke huurders van Haag Wonen hun urgentieverklaring krijgen en daarom verzoek ik u akkoord te gaan. Renovatie gaat deze bewoners niet helpen, een urgentieverklaring en daarmee de kans om een betere woning, tijdelijk of straks in de nieuwbouw, wel.

Bewoners die al vertrokken zijn, zitten te wachten totdat die nieuwe woning in hun oude buurt gerealiseerd is. Ook was ik lid van bewonerscommissie De 5 Struiken. Die commissie bestond al geruime tijd en was slapende, maar is actief geworden op het moment dat Haag Wonen serieus werk ging maken 4

van haar sloopplannen. De BC wilde graag een vertegenwoordiging uit alle straten en vandaar dat ik daar lid van ben geworden. Een van de resultaten van de onderhandelingen met Haag Wonen is een geweldig sociaal plan, het beste van Den Haag, misschien wel van Nederland. Heeft Haag Wonen het complex laten verpauperen door jarenlang geen groot onderhoud te plegen? Was zij slecht in oplossingen voor bewoners en communicatie rondom de sloop? Het antwoord is jazeker, maar inmiddels is dat al anders. Haag Wonen heeft geleerd en leert nog van de fouten die zij met Complex 70 heeft gemaakt. Verbetervoorstellen en constructief overleg met bewonerscommissie De 5 Struiken hebben geleid tot het verbeteren van processen, communicatie en nog veel meer. Ik ben van mening dat je Haag Wonen niet kunt blijven verwijten wat er fout ging en nog gaat, maar dat de oplossing ligt in het voeren van gesprekken en het uitvoeren en implementeren van oplossingen. Juist dat is een van de successen van bewonerscommissie De 5 Struiken. Al geruime tijd is er een team van Haag Wonen aanwezig in de Vlierboomstraat, de zogenaamde huiskamer. Zij werken keihard aan de problematiek die het complex rijk is. Bewonerscommissie De 5 Struiken heeft geadviseerd dit te doen voor alle complexen om problematiek in de toekomst te voorkomen.

Er is een enorm tekort aan woningen in Nederland, maar voor Den Haag is het nog lastiger. Er worden 395 sociale woningen gesloopt en weer teruggebouwd. Dus 395 sociaal aan twee- en driekamerwoningen! Hieraan is met name in Den Haag een enorm grote behoefte. Ongeveer 120 woningen worden er extra gebouwd door een nieuwe inrichting van de ruimte: groen, sociaal, goede mix met ouderen en jongeren. Dit komt de integratie en sociale cohesie in de buurt alleen maar ten goede. De woningen zijn na 100 jaar op. Het is geen Berlage, maar gebouwd volgens een bouwkundig plan van Berlage. Cultureel erfgoed? Dat had men 30 jaar geleden moeten inzien. Verzakte woningen zoals die in Complex 70 moeten vervangen worden. Het steekt dat het iedere keer maar weer lijkt alsof het alleen om het Weigeliaplein zou gaan. De andere straten worden nooit genoemd of de gehele naam van het complex. De bewoners van de bijna nooit genoemde straten voelen zich daardoor echt achtergesteld. Haag Wonen en bewonerscommissie De 5 Struiken worden constant afgeschilderd als de boeman. Dit is echt onterecht. De voorzitter. Dank u wel. Dat waren de drie minuten. Dan geef ik ook digitaal het woord aan P. Wijsman. De heer Wijsman (I). Geachte voorzitter en raadsleden. Ik wil mijn verhaal beginnen met mijn excuses nogmaals aan te bieden voor het incident op 12 juni jongstleden. De emoties zijn hoog opgelopen.

Dat is ook logisch als je vier jaar lang intensief bezig bent geweest met een complex waar veel leed achter de deuren schuilt. In de afgelopen vier jaar heb ik veel gezien en meegemaakt. Wij hebben de afgelopen jaren veel bewoners gesproken en veel bewoners hebben ook hun zorgen geuit over het complex, over hun eigen woning, over hoe slecht de woningen eraan toe zijn. Wij als bewonerscommissie De 5 Struiken, en zeker ik in mijn rol, hebben bergen werk verzet als het gaat om sociale maatschappelijke ondersteuning in het complex. Het gaat je als persoon niet in de kouwe kleren zitten wat je allemaal aantreft, maar uiteindelijk heeft het wel zijn vruchten afgeworpen door hele goede resultaten te bereiken, door mensenlevens te veranderen en hun leven terug te geven zoals het hoort. Maar het totale leven kan voor de bewoners nog beter worden door een urgentie af te geven en de bewoners de gelegenheid te geven om te verhuizen naar een andere woning waar ze wel het comfort krijgen wat ze nodig hebben en wat alle bewoners ook verdienen. De woningen zijn op. Ze voldoen niet meer aan de hedendaagse eisen. Ja, het klopt: renovatie is haalbaar, maar tegen welke prijs wil jij dat doen? Je kan namelijk het geld maar één keer uitgeven en dat moet je wel realistisch doen door te kijken naar een langetermijnvisie van 70 à 80 jaar.

Het sociaal plan geeft de bewoners de kans om terug te keren in een nieuwe betaalbare woning met de huidige eisen van nu, eveneens ook een kans voor veel bewoners die zij normaal gesproken niet snel krijgen om hun leven voort te zetten in de toekomst in een nieuwe woning in een wijk waar ze graag willen wonen. De woningen van 38 vierkante meter worden met renovatie nog kleiner als je ze vanuit binnen isoleert. Ook de wijk gaat achteruit en zal met het sloop-nieuwbouwproject een boost gaan krijgen. Je moet niet alleen nieuwe wijken bouwen; ook bestaande wijken zul je flink moeten upgraden om het sociaal en maatschappelijke gehalte omhoog te krikken. Divers bouwen, 5

verschillende bewoners laten wonen vanuit diverse achtergronden zal de Heesterbuurt een nieuw elan geven voor nu en in de toekomst. Met renovatie zal de problematiek in de wijk rondom het complex niet opgelost worden, maar zal die jaar en dag meer toenemen. Ook het tekort aan woningen in Den Haag is een doorn in het oog van de bewoners in de stad. Er moeten meer woningen bij in Den Haag, zeker als er elk jaar gemiddeld 5.000 bewoners bij komen. De Heesterbuurt verdient beter, Segbroek verdient beter en de bewoners in het complex verdienen beter. Renovatie blijft voor ons uitstel van executie en is voor ons totaal niet realistisch. De voorzitter. Dank u wel, meneer Wijsman. Dan geef ik nu het woord aan T van der Rijt. Mevrouw Van der Rijt (I). Goedemorgen, voorzitter en raadsleden. Mijn naam is Tina van der Rijt. Ik spreek namens een groep bewoners van panden gelegen tegenover de woningen in de Kamperfoeliestraat die gerenoveerd of gesloopt gaan worden. Onze huizen liggen daar recht tegenover en wij hebben daar zeker ook last van. Er zijn meer dan duizend handtekeningen ingezameld en overgedragen inzake de sloop. Dat wil dus zeggen dat er niet een handjevol mensen bezwaar heeft gemaakt, maar heel veel mensen. Bewonersvereniging Complex 70 heeft duidelijk bezwaar aangetekend en zelfs duidelijke alternatieven aangedragen.

Zo heeft men kunnen aantonen dat renovatie wel degelijk heel veel effect zal hebben en men dus niet over hoeft te gaan tot sloop. Wat ons heel erg opvalt, is dat wij zien dat Haag Wonen het onderhoud van de bestaande panden al jarenlang aan z'n laars lapt, om het maar even zo te zeggen. Daarmee laat Haag Wonen onze buurt, waar ik als bewoner-eigenaar ook een woning heb, bewust verpauperen. Dat is niet prettig. Ik merk ook dat onze huizen daarin meegesleurd worden. Mijn woning is minder waard als er tegenover mij afgebladderde en gebroken ruiten en dergelijke zijn. Dat is natuurlijk niet prettig. Wij hebben nog andere bezwaren. Ik heb mede met andere bewoners grote angst voor verzakking van onze woningen. Het is namelijk zo dat als de huidige plannen van Haag Wonen doorgaan en men acht plus één etages recht voor mijn huis wil bouwen, men al zeker de funderingen zal moeten veranderen. Dat kan niet anders. Het blijkt dus dat er dan grondverzet zal zijn. Grondverzet in het huidige Den Haag, waar men helaas al veel last heeft van verzakkingen, zal ervoor zorgen dat ook onze huizen verder zullen gaan verzakken. Dat betekent - dat hoef ik u niet uit te leggen scheuren in de muren, plafonds en dergelijke. Dat zorgt er dus ook voor dat mijn woongenot heel erg daalt - een gescheurde woning is niet prettig - en dat allemaal buiten mijn schuld.

Het heeft dus allemaal te maken met een woningbouwvereniging die zeer halsstarrig is en niet openstaat voor andere meningen. Wij hebben al tijdens meerdere vergaderingen ingesproken, en Haag Wonen heeft een zeer halsstarrige houding laten zien. Sterker nog, de heer Baba heeft nu al … De voorzitter. Dank u wel, mevrouw Van der Rijt. De drie minuten zijn om. Nu geef ik het woord aan B. Mahi. De heer Mahi (I). Geachte raadsleden. Vier jaar geleden heeft Haag Wonen gezegd dat wij een urgentie krijgen, maar tot nu hebben we nog geen urgentie gekregen. Ik vraag mij af waarom wij de urgentie nog steeds niet hebben gehad. In het begin was ik het niet eens met een planning van Haag Wonen. Maar toen het sociaal plan er was, snapte ik wat de plannen waren en dat deze plannen goed waren voor mij en mijn gezin, en voor mensen die een woning zoeken. Haag Wonen gaat meer woningen bijbouwen. Dat is belangrijk, want u weet hoe moeilijk het in deze tijd is om een woning te krijgen. Ik wil u graag vertellen wat voor mij, mijn gezin en mijn buren belangrijke redenen zijn om urgentie te krijgen en terug te kunnen komen en te wonen in de nieuwbouw. Er is veel overlast, zoals muizen. Er is vrij veel fijnstof doordat het een heel oud huis is. Mijn kinderen voelen zich niet veilig in de speeltuin. Het huis heeft veel schimmel. Haag Wonen verwijdert de schimmel, maar het komt wel terug.

Ieder jaar wanneer het zomer is, komen er opnieuw muizen binnen. Ik heb alles dichtgemaakt, maar de muizen blijven komen. De portieken zijn gevaarlijk. Er lopen junkies rond en ik voel mij onveilig. De bomen zijn gevaarlijk. Er moet een nieuwe tuin komen. Op de tweede etage, in de slaapkamer van mijn kinderen, is het in de zomer veel te heet en in de winter veel te koud. Als ik thuiskom uit mijn werk, kan ik thuis niet ontsnappen, want mijn huis is op. Mijn energie is te duur. 6

De voorzitter. Dank u wel, meneer Mahi. De tijd zit erop. Ik geef het woord aan P. Hoogenboom. U heeft ook drie minuten, dus kijk naar de tijd zodat u niet schrikt. Mevrouw Hoogenboom (I). Beste raadsleden, beste voorzitter. Hier sta ik weer, maar hopelijk nu voor de laatste keer. Allereerst wil ik alle partijen die ons steunen en in ons geloven ontzettend bedanken, want dankzij jullie staan we hier nog steeds, strijdbaar en met een opgeheven hoofd. Aan alle partijen die wel positief stemmen voor het PUK zou ik graag het volgende nog willen zeggen. Jullie zijn verantwoordelijk voor de toekomst van Den Haag en de Haagse inwoners, maar laten hen in de steek. Kwetsbare bewoners worden al drie en een half jaar onder druk gezet door een corporatie die een maatschappelijke functie dient te vervullen. En waar is het respect voor de natuur gebleven? 48 bomen kappen en dan ook nog eens negeren wat de impact op de natuur is door de stikstof- en de CO2-uitstoot? Echt een schande! Daarnaast wil ik nog verduidelijken dat ook omringende bewoners in verweer zullen gaan. Dikke dossiers liggen al klaar bij diverse advocaten om de gang naar de rechter te maken. Kortom, ook met het instemmen met het PUK is het proces echt niet ten einde. En nee, dit is geen dreigement; dit is een feit. Niemand in de wijk wil jarenlang braakliggend terrein. Een flatgebouw, balkons aan de straatzijde.

Dien dus alstublieft gewoon de burgers en niet de financiële belangen van een woningcorporatie. Jarenlang hoorden we het ene na het andere argument: renovatie kan niet. Pas na het Fakton-rapport en de commissievergadering Ruimte heeft Haag Wonen eindelijk via de media toegegeven dat renoveren wél mogelijk is, maar dat het een financiële afweging is. Oftewel, we zijn allemaal drie en een half jaar voorgelogen en bedonderd. Toen dit in de laatste commissievergadering Ruimte werd geopperd, draaide Haag Wonen wederom van standpunt: nu is het opeens weer de fundering die niet goed zou zijn. Het spelletje van kastje naar de muur en van de muur naar de deur is nu drie en een half jaar gaande en dient gewoon echt gestopt te worden. Alle argumenten zijn door diverse onafhankelijke onderzoeken van tafel geveegd en zelfs het Rijnland-rapport, het Faktonrapport en het rapport-Polderman zeggen dat renovatie mogelijk is. Naast het PUK wel of niet goedkeuren is het nu ook een principekwestie geworden. Haag Wonen heeft Complex 70 52 jaar lang laten verloederen door verzuim in onderhoud. Gaat dit wanbeleid echt beloond worden met sloop-nieuwbouw? Complex 70 is namelijk niet het enige complex dat Haag Wonen laat verloederen. Goede voorbeelden zijn bijvoorbeeld de Notenbuurt, de Schaapherderstraat, de Snijdersstraat en noem het maar op.

Ook deze bewoners worden al jaren genegeerd en krijgen niet wat zij verdienen: goed onderhoud. Als dit PUK goedgekeurd wordt, dan is dit een vrijbrief voor Haag Wonen om op deze manier hun huurders en hun woningvoorraad straffeloos te blijven verwaarlozen. Dus kies voor de burgers, kies voor de natuur en kies gewoon voor renovatie. De voorzitter. Dank u wel. Dan geef ik het woord aan H. van der Wardt. Mevrouw Van der Wardt (I). Geachte raadsleden. Ik ben Heidi van der Wardt. Ik woon al twaalf jaar op het Weigeliaplein en heb een bouwkundige en bedrijfskundige achtergrond. Graag wil ik mijn expertise inzetten om tot een goede vergelijking te komen van de criteria waarop de rendementsberekeningen van het renovatieplan versus sloopplannen zijn gemaakt. Tot dusver hebben wij inspraak gehad bij Fakton, maar onze aangebrachte factoren en criteria zijn onvoldoende behandeld in deze berekeningen. Daarom vragen wij extra aandacht. Als ik nu kijk naar de rendementsfactoren van renovatie, dan is er in de huidige renovatieberekening van Fakton voor de nieuwe huurgrens dezelfde huurgrens aangehouden als de bestaande, terwijl je zou verwachten dat bij nieuwbouw de huur iets omhooggaat en dat de nieuwe grens dan ook woonlastenneutraal zou kunnen worden. Dit geeft ook een eerlijkere kijk op de rendementsberekeningen zoals die nu gemaakt zijn door Fakton.

Bovendien zijn er in het complex 35 ruimten aan bergingen die herbestemd kunnen worden tot bedrijfsruimten, sociale voorzieningen en een extra woning. Dit brengt ook een extra rendement in de positie, maar dit is ook niet meegenomen door Fakton. Er wordt ook beweerd door Fakton dat optoppen niet haalbaar is, zowel technisch als financieel. Dit is niet juist. Met de zelfdragende constructie is het wel mogelijk om 75 optops te 7

creëren. Het gemiddelde rendement van een optop is heel hoog. Deze winst kun je herinvesteren in de renovatie. Dat zal de rendementsberekeningen ten goede komen. Ten vierde. Net zoals in het nieuwbouwplan zou gedifferentieerd kunnen worden met sociale koop. Dit kan ook het rendement verhogen. Nu ga ik naar de rendementsfactoren van de sloop-nieuwbouw. De negen lagen zijn gewoon niet haalbaar. Er is natuurlijk bijna niemand in deze zaal die voor de negen lagen hoge toren is, dus bij het herzien van het nieuwbouwplan zullen er minder verdiepingen komen, dus ook minder rendement. De vraag is of het nieuwbouwplan dan nog wel rendabeler is dan het renovatieplan. De vraag is: waarom mogen zij wel het plan herzien en mogen wij ons plan niet verder uitwerken? Zoals gezegd is het een oneerlijk gevecht zonder eerlijke echte kansen. Ik wil ervoor pleiten de rendementsfactoren voor renovatie en sloop nog een keer te herzien. De voorzitter. Dank u wel. Dan geef ik het woord aan J. Jongert. De heer Jongert (I). Goedemorgen. Ik moet u eerlijk bekennen dat ik bij het slot van de vorige vergadering dacht dat bijna alle partijen met ons mee stemden toen het ene na het andere commissielid uitriep 'vóór behoud'. Na een tijdje begreep ik dat de klemtoon net anders lag en dat veel partijen nog in dubio zijn.

Hopelijk ligt er ondertussen genoeg informatie en inzicht op tafel om wel een goede keuze te kunnen maken. Ik wil in deze laatste inspraak, nog even terugkijkend, uw aandacht vragen voor de methode 'molshoop'. De bewoners van Complex 70 hebben daar vanaf het begin van de planvorming mee te maken gehad. Telkens wordt de beslissing over het plan eerst opgeworpen en na veel graven en onderzoeken komen stukjes van de onderliggende redenen naar boven, vaak te laat om een alternatief te formuleren. Ondertussen wordt elders een andere molshoop opgeworpen, een nieuwsbrief of een rapport, met weer dezelfde uitkomst zonder dat er werkelijk de mogelijkheid is om die uitkomst te beïnvloeden. Eerst Haag Wonen met het ontwikkelbesluit tot sloop, daarna de wethouder met het hierop gebaseerde PUK en ten slotte Fakton met de uitkomst van het vergelijkend onderzoek. De moeite om de achterliggende vaak veel genuanceerdere of onjuiste informatie bovengronds te krijgen en daarop te reageren is een frustrerende activiteit. Ik zal in de verhaallijn van de mol hier niet verder uitweiden over de tunnelvisie en over zaken voor je uitschuiven. Veel liever vraag ik aandacht voor de andere aanpak die mogelijk is: keer het proces om! Verzamel gegevens en ideeën, leg ze op tafel, ga erover in gesprek met de betrokkenen en sta open voor nieuwe en onverwachte ideeën.

We hebben het dan niet over participatie over bijvoorbeeld de kleur van de badkamertegels, maar over: wat gaan we doen, wie kan wat en wie doet er mee? Een stad maak je samen! In de discussie komt regelmatig de vraag of het het nog wel waard is om te investeren in een complex van 120 jaar oud. Ik zou dit willen omkeren: hoe komt het dat dit complex, dat zoals gezegd 50 jaar geen grootschalig onderhoud heeft gehad, nog grotendeels scheurloos overeind staat en dat hier ondanks alle onzekerheid vele bewoners met groot plezier wonen? Dan heb ik het ook over natuurlijke bewoners van de tuinen en het binnengebied, zoals de mol. Ik denk dat het antwoord hierop de waarde is waar u naar zoekt. Het heeft soms een sloopvoorstel nodig - dat geef ik toe - om positieve energie los te maken. Ik hoop dat u ondertussen die energie ook herkent, bijdraagt aan 'mols hoop' en alsnog stemt vóór behoud. De voorzitter. Dank u wel. Dan geef ik het woord aan A. de Gouw. Mevrouw De Gouw (I). Ik spreek hier in namens Erfgoedvereniging Heemschut en namens SOS Den Haag. Op 5 juli publiceerde Mohamed Baba, bestuursvoorzitter Haag Wonen, een column waarin hij uit de doeken doet hoe hij een hernieuwde passie heeft ontwikkeld voor architectuur en stedenbouw.

Baba noemt met name integrale wijkontwikkeling en de verbindende rol van architectuur en stedenbouw die rekening moet houden met de unieke kenmerken en behoeften van elke plek, de geschiedenis van een buurt, de sociale dynamiek en de wensen van de huidige en toekomstige bewoners. Dat heeft ons vertrouwen gesterkt om u allen vorige week van SOS Den Haag een voorstel

8

te sturen met drie andere erfgoedorganisaties: de Vrienden van Den Haag, de Bond Heemschut ZuidHolland en het Monumentenplatform. Te midden van een geëscaleerd debat over renovatie of sloop-nieuwbouw Weigeliaplein was de openbaarmaking van het Waardenonderzoek Wooncomplex Weigeliaplein van Bureau Polderman de gamechanger. Dit rapport, opgesteld in opdracht van Haag Wonen, schildert de ontwikkeling van dit stadsdeel onder supervisie van Berlage en uitgevoerd door de Dienst Stedenbouw en Volkshuisvesting. Het laat zien dat de fraai gerestaureerde Papaverhof deel uitmaakt van een hele reeks verkavelingen rond groene hoven in dit stadsdeel waarvan het Weigeliaplein de grootste is. Uniek in zijn omvang en doelstelling: goede sociale woningbouw voor de hardwerkende arbeiders, gemeenschapsvorming, open lucht en ruimte. Het rapport maakt pijnlijk duidelijk dat de al te praktische woningverbetering van de jaren zeventig ten koste is gegaan van de ornamenten, de kozijnen en roedeverdelingen. Baba's oproep is door ons verstaan als een oproep eer te betonen aan de voorbeeldige voorbeelden van de arbeidershuisvesting die tot op de dag van vandaag van waarde zijn, die net als de Papaverhof en het Hofje van Nieuwkoop duurzame resultaten zijn van wijkontwikkeling, sociale dynamiek en de wensen van bewoners en hun opvolgers.

Haag Wonen heeft al voorbeeldige restauratieve renovaties in Moerwijk. Doe dat ook in de jarendertigwijken, die alom geliefd zijn door bewoners. Of het casco herbruikbaar is of dat delen herbouwd moeten worden, moet aanvullend bouwtechnisch onderzoek ons leren. Of nog een vierde laag opgenomen kan worden, is nog een open vraag. Namens vier erfgoedorganisaties hebben we u in een raadsadres verzocht het Weigeliaplein aan te wijzen als gemeentelijk monument en te bewerkstelligen dat de betrokken partners komen tot een restauratie van het complex. En tot de bestuursvoorzitter van Haag Wonen zeggen we: Mohamed, je hebt een juweel in handen; poets het op en laat het glimmen! Wij halen hiermee de hitte uit het debat en zetten ons in voor hetzelfde ideale stadsbeeld. De voorzitter. Dank u wel. Ten slotte geef ik het woord aan T. van Rijs. Mevrouw Van Rijs (I). Leden van de commissie. Mijn naam is Tineke van Rijs. Ik woon sinds 2000 aan de Vlierboomstraat onder de naam van Complex 70. Middels het voorlezen van deze brief neem ik de gelegenheid mijn mening en grote zorg te uiten over de dreigende sloopplannen van Haag Wonen voor het Weigeliaplein en de ring van huizen daaromheen, genaamd Complex 70, en over de op sommige punten zeer eenzijdige conclusies uit het rapport dat is opgesteld door het bureau Fakton. Een opmerking vooraf.

Ik wil duidelijk aangeven dat alleen bewonersvereniging Complex 70 namens alle bewoners de belangen van het complex behartigt. Zij hebben de afgelopen drie jaar de bewoners breed geïnformeerd en hen betrokken bij alles omtrent alarmerende berichten over sloop of renovatie en acties over de dreigende sloopplannen. In het rapport van het bureau Fakton worden een juiste en volledige weergave van de situatie op het plein en in omliggende straten, zeer belangrijke belastende feiten van de bewoners en een alternatief plan tot renovatie, uitgevoerd door Jan Jongert van Superuse Studios, een door Complex 70 aangezocht onderzoeksbureau, stelselmatig genegeerd. Daardoor is er een vertekend beeld ontstaan. Dat is onaanvaardbaar. Dit rapport kan en mag niet de basis zijn voor de besluitvorming. Ik wil u meenemen in een aantal punten die in het rapport worden gemist of onvoldoende aan bod komen. De bewoners werden door Haag Wonen de week voor kerst 2020 met een afstandelijke, zakelijke videoboodschap op de hoogte gesteld van de sloopplannen. Deze briefing veroorzaakte veel angst en spanning bij veel van de oudere bewoners, die de briefing als zeer bedreigend hebben ervaren. In het rapport wordt geschetst dat de situatie van de huizen erg slecht is.

Op zich is dat niet verwonderlijk, want in de twintig jaar dat ik hier woon is er aan de huizen van Complex 70 totaal geen onderhoud gepleegd, zelfs het schilderwerk en andere werkzaamheden. De leefbaarheid en sociale cohesie binnen Complex 70 en de ring van huizen daaromheen wordt door de bewoners als zeer warm en betrokken ervaren. Het is een ontmoetingsplaats voor jong en oud uit de buurt, waar men nog oog heeft voor elkaar en waar men voor elkaar klaar staat. Het historische belang van het plein en de omgeving. Het stratenplein, ooit ontworpen door architect Berlage. Wonen zoals Berlage het bedoeld heeft. De plannen om na het slopen slechts een minimaal

9

aantal huurwoningen te realiseren, wekten bij zeer veel bewoners grote woede omdat het merendeel van de woningen … De voorzitter. Dank u wel. Uw tijd is voorbij. Dan zijn er een aantal insprekers over de Programmarekening 2023. Er staat hier een duo. Dat mag, als ze maar binnen de drie minuten blijven. Ik geef het woord aan M. Cruellas en A. van Zetten. De heer Van Zetten (J). Gemeenteraadsleden, voorzitter. Dank u dat ik namens Marc Cruellas, eigenaar van Bistrot Deux la Place, hier het woord tot u mag richten. De heer Cruellas is te geëmotioneerd om to the point te komen en vooral te blijven. Het is een Fransman. Dit in combinatie met de gevolgen op zijn keel van een kankerbehandeling maakt dat ik hier het verhaal doe. Het gaat om de aanwezigheid van zijn terras en de brieven van het college om dit te verwijderen. Sinds 2017 heeft hij een bescheiden terras, jarenlang gedoogd. In covidtijd heeft de overheid ondernemers uitgenodigd om zo creatief mogelijk om te gaan met de mogelijkheden die er zijn. Hij heeft het restaurant draaiende kunnen houden door over te gaan op take-away en dat terras uit te nutten. Het is ook de rustruimte voor zijn personeel geworden. Het college kiest er nu voor om in een zomerperiode heel onheus te gaan handhaven. Hij krijgt een aangetekend schrijven op 25 april, door PTT uitgereikt op 30 april.

Daarin stond een termijn van vijf dagen om te reageren. Voorbij. Vervolgens krijgt hij een brief: u heeft niet gereageerd. Ja, leuk. Dat was onmogelijk. Ik snap ook helemaal niet dat zoiets niet wordt uitgereikt met een toelichting, een gesprek. Op een raadsvraag zegt de wethouder: nee, ik ga eerst handhaven en daarna ga ik met bewoners praten. Dat is de omgekeerde wereld, en dat anno 2024. In uw beleid staat heel duidelijk onder welke voorwaarden een terras mag worden geplaatst. Dat kan daar niet rechtstreeks volgens het beleid, maar het beleid kent ook een uitzondering. Er worden voorbeelden genoemd in het beleid waarom die uitzondering wordt benut. Bij de Maliestraat kan dat heel erg goed. Het is weliswaar niet verkeersvrij, maar wel verkeersluw. De stoep is zodanig smal dat je als wandelaar al niet naast elkaar kunt lopen. De stoep is ook scheef. Mindervaliden gaan ook niet over de stoep dankzij het goede bestratingsplan, dus iedereen gaat daar over de weg. En als er een auto aankomt eens in de tien jaar, dan zet je even de voeten op de stoep om stil te gaan, als dat kan en er geen gemeentelijke bloembak staat. Natuurlijk, het staat er illegaal en daar moet je wat mee. Maar in de wens tot handhaving heb je ook nog 4:84 Awb: gevolgen die wegens bijzondere omstandigheden onevenredig zijn in verhouding tot de met de beleidsregel te dienen doelen.

Die bijzondere omstandigheden zijn wel aanwezig. Ik heb nog twintig seconden. In 2012 was zijn restaurant het beste Franse restaurant van Nederland. Dat heeft geleid tot goede pers in heel Nederland. Hij heeft Den Haag op de kaart gezet. Zijn restaurant is de kantine van veel bewindspersonen. Zelfs de Franse president is hier geweest, en het is geen sterrenrestaurant. Dus de vraag is heel kort: laat die man zijn terras terugzetten, ga in gesprek over de gevolgen en hij dient zijn aanvraag in. De voorzitter. Dank u wel. Het punt is helder. Dan geef ik het woord aan P. Hilders. De heer Hilders (J). Geachte voorzitter, leden van de gemeenteraad, goedemorgen. Mijn naam is Peter Hilders. Ik ben bestuurslid van de Vereniging Buurtschap Centrum 2005 en spreek vandaag namens de gezamenlijke bewoners van onze buurt en met de steun van de ondernemers van de BIZ Denneweg. Wij verzoeken uw aandacht en begrip voor een dringende kwestie die het karakter en de leefbaarheid van onze buurt raakt. Wij willen u vragen om de strikte handhaving van het gemeentelijk terrassenbeleid in de Maliestraat tijdelijk op te schorten en kleine terrasopstellingen van horecaondernemers te gedogen totdat er een oplossing gevonden kan worden binnen het huidige beleid. De Maliestraat is alom bekend en een van de meest bijzonder karakteristieke straatjes van de Haagse binnenstad.

Het is een korte en zeer smalle straat met stoepen van minder dan 1,5 meter breed. Daarnaast worden de stoepen geblokkeerd door diverse obstakels, zoals plantenbakken en fietsen, waardoor ze eigenlijk niet bruikbaar zijn voor voetgangers en mensen met een beperking. Voetgangers, eventueel met kinderwagen of rollator, en rolstoelen verplaatsen zich over de straat en 10

niet op de stoepen. Auto's rijden hier stapvoets en de straat wordt in feite gedeeld door alle verkeersdeelnemers. Het feitelijk gebruik van de Maliestraat is vergelijkbaar met dat van andere bijzondere straten van de binnenstad, zoals de Molenstraat en de Oude Molstraat. Ook hier zijn de stoepen smaller dan 1,5 meter en beweegt alle verkeer over de straat. Echter, hier worden blijkbaar terrassen op de stoepen wel toegestaan. Wij verzoeken u dan ook om de Maliestraat op eenzelfde manier te behandelen. Misschien kan de straat een zogenaamde 'auto-te-gaststraat' worden, wat het feitelijk gedeelde gebruik zou formaliseren. De terrasopstellingen waar het om gaat, zijn eigenlijk maar een paar kleine tafeltjes per horecaondernemer en dragen bij aan de levendigheid en gezelligheid van de Maliestraat. Ze creëren plekken waar buurtbewoners en bezoekers samenkomen, wat de sociale cohesie en de leefbaarheid in onze buurt bevordert. In een tijd waarin sociale isolatie een groeiend probleem is, zijn deze ontmoetingsplekken van grote waarde. Onze buurt heeft een aanzienlijk aantal oudere bewoners, van wie velen alleen wonen. Ook voor hen fungeert de Maliestraat als een belangrijk sociaal trefpunt. De horecaondernemers hebben het de laatste jaren zwaar te verduren gehad.

De paar extra tafeltjes buiten bieden hun een broodnodige mogelijkheid om extra inkomsten te genereren en hun bedrijven levensvatbaar te houden. Dat is niet alleen belangrijk voor de ondernemers zelf, maar ook voor het behoud van het bijzondere karakter en de leefbaarheid van de straat en de buurt. Kortom, wij vragen u om begrip en ondersteuning voor ons verzoek om kleine terrasopstellingen in de Maliestraat te gedogen totdat er een oplossing gevonden kan worden binnen het huidige beleid. Hiermee zou u niet alleen de lokale horecaondernemers steunen, maar ook bijdragen aan het welzijn en de sociale samenhang in onze buurt. Wij danken u voor uw aandacht en hopen op uw medewerking, De voorzitter. Dank u wel. Dan geef ik het woord aan K. Hoogerheide. De heer Hoogerheide (J). Geachte voorzitter, geachte leden. Ik spreek namens stalhouderij Hanemaaijer. Naar aanleiding van het besluit en de motie van de dierenpartij worden er geen paarden en koetsen meer toegelaten op gemeentelijke evenementen. Deze beslissing werd echter genomen zonder rekening te houden met de culturele betekenis van Den Haag, de paardenstad van Nederland, en haar historische centrum. Bovendien zijn de aannames over het welzijn van de paarden ongegrond. Het is simpelweg niet waar, wat beweerd wordt, dat paarden worden gedwongen met behulp van een zweep.

In werkelijkheid dient de zweep als hulpmiddel voor koetsiers met zachte gebaren met het paard te communiceren. De ritjes in de koets, de bezienswaardigheden voor toeristen, omvatten veel meer dan louter vervoer. Onze koetsiers, met hun grooms, waarderen ten zeerste de rijke historische betekenis en culturele waarde die het oude centrum heeft, vooral als het over het paard gaat en te paard wordt ervaren. Denk aan het iconische hotel Des Indes, waar koetsen sierlijk binnenkwamen, de lantaarnpalen versierd met gouden kronen, de koninklijke route. En vergeet het Smidswater niet, waar de gevels nog trots de overblijfselen van de oude koetshuizen tonen. Elk aspect werd tijdens elke rit grondig onderzocht en met passie gedeeld, waardoor dit stukje Haagse geschiedenis werd gekoesterd. Helaas verdwijnt dit gekoesterde deel van de paardengeschiedenis na twintig jaar samenwerking met ons. De inwoners van de stad lijden een aanzienlijk stukje cultureel verlies als gevolg van een besluitvormingsproces dat zowel pijnlijk als onbegrijpelijk is, omdat het gedreven lijkt door loze woorden. Als we lovenswaardige aspecten hadden onderkend en waardevol onderzoek hadden gedaan, zou dit tragische en ondoorgrondelijke verlies er heel anders uit hebben gezien, dit om dit opmerkelijke hoofdstuk uit de geschiedenis te behouden en te verbeteren.

De bewoners en het boeiende verhaal van het paardenerfgoed zouden gekoesterd zijn en onwrikbare steun hebben geboden. Voor ons als professionals op dit gebied zijn het welzijn en het stralende geluk van de paarden altijd van het grootste belang. Getuige zijn van de teloorgang van deze rijke geschiedenis om individuen te boeien die het niet begrijpen, zieltjes winnen, is werkelijk verontrustend. De moeiteloze vernietiging van zo'n prachtig fragment van het Haagse cultureel erfgoed is hartverscheurend. Dit alles gaat ten koste van het welzijn, ook het welzijn van deze majestueuze wezens die worden gevoed in 11

hun pracht. Het is belangrijk om te erkennen dat de tevredenheid van het paard verder gaat dan alleen maar grazen.

Aan de orde is: E.

Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken.

De raad heeft hieromtrent beslist zoals hierna bij elk nummer is aangegeven. Nr.

Raadsadres

Voorstel voor afdoening

1

Belanghebbende d.d. 18 juni 2024 inzake tijdelijke verbouwing voormalig Hagaziekenhuis in relatie tot stikstofonderzoek (10766920) Belanghebbenden d.d. 17 juni 2024 inzake bestuurlijke besluitvorming lijn 12 en verzoek om nader onderzoek (10767456)

In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Samenleving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Leefomgeving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Leefomgeving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Bestuur In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Samenleving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Samenleving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Samenleving

2

3

Belanghebbende d.d. 19 juni 2024 inzake Bazarstraat afvoerputje van de gemeente/ maatregelen (sluip)verkeer (10767531)

4

Manege Berestein BV d.d. 19 juni 2024 inzake verplaatsing coffeeshop naar De Uithof/horecavergunning (10767848) Stichting Theaters Diligentia & Pepijn d.d. 18 juni 2024 inzake advies cultuursubsidie, inclusief statement (10767884)

5

6

Belanghebbende d.d. 27 juni 2024 inzake grootschalige opvang Sportlaan, voormalig Haga-ziekenhuis ( 10769963)

7

Bewonersorg. Bomenbuurt SBOB, Bewonersorg. Vogelwijk, Wijkberaad Bloemenbuurt De Hyacint, Eigenaren BIZ De Fahrenheit en Winkeliers/ondernemers BIZ De Fahrenheit d.d. 27 juni 2024 inzake tijdelijke invulling voormalig Haga-gebouw (10770029) Belanghebbende d.d. 27 juni 2024 inzake herbestemming voormalig Haga- ziekenhuis Sportlaan 600 (10770098)

8

9

10

Belanghebbenden d.d. 26 juni 2024 inzake speeltuin t.p.v. Betuwestraat/Vrije van Sluissingel/Ellertsveldlaan/Laantje van Peel (10770627) Theaterbureau De Mannen e.a. d.d. 24 juni 2024 inzake steunbetuiging behoud Theaters Diligentia & Pepijn (10771268)

In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Samenleving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Leefomgeving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Samenleving

12

11

Belanghebbenden d.d. 27 juni 2024 inzake plannen locatie Haga-ziekenhuis (10771307)

12

Belanghebbende d.d. 29 juni 2024 inzake klep ondergrondse afvalcontainers (10772071)

13

Belanghebbende d.d. 2 juli 2024 inzake klacht inzake participatieverordening voormalige Haga locatie (10774976)

14

Belanghebbende d.d. 2 juli 2024 inzake klacht inzake participatieproces m.b.t. Haga locatie (10774995)

15

Belanghebbende d.d. 4 juli 2024 inzake onveilig Kijkduin verdient aandacht (10775910)

Nr.

Ter kennisneming

Voorstel voor afdoening

1

Belanghebbende d.d. 17 juni 2024 inzake website voor afvalmeldingen (10764486) Alzheimer Nederland d.d. 14 juni 2024 inzake ‘Vergeet dementie niet!’ (10764501) Belanghebbende d.d. 18 juni 2024 inzake plannen voormalige Haga-ziekenhuis (10766889) Belanghebbende d.d. 10 juni 2024 inzake woonruimte groot gezin (10767520) Haags Cultuuroverleg d.d. 26 juni 2024 inzake reactie op advies meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur (10770541) Belanghebbende d.d. 18 juni 2024 inzake opvang asielzoekers en andere groepen in Haga-ziekenhuis (10770560) Belanghebbende d.d. 19 juni 2024 inzake tijdelijke inrichting Haga-ziekenhuis (10770578) Belanghebbenden d.d. 30 juni 2024 inzake Haga-complex Sportlaan (10771331) IPP Haaglanden d.d. 26 juni 2024 inzake reactie AB gemeenschappelijke regeling Industrieschap ‘De Plaspoelpolder' nav zienswijzeprocedures (10772097) GR GGD-VT Haaglanden d.d. 27 juni 2024 inzake definitieve jaarstukken 2023 (10772140) Belanghebbende d.d. 1 juli 2024 inzake voormalig Haga-ziekenhuis Sportlaan (10772159)

Voor kennisgeving aannemen

2 3

4 5

6

7

8 9

11

12

In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Samenleving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Leefomgeving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Samenleving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Samenleving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Leefomgeving

Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

13

13

14

15

16

17

18

19

20 21

22

Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland d.d. 1 juli 2024 inzake aanbieding actualisatie programma Beter Bestuur provincie ZuidHolland (10772230) GR GGD-VT Haaglanden d.d. 27 juni 2024 inzake gewijzigde statuten GR GGD en VT Haaglanden (10772423) Stichting Bewonersorganisatie Archipel & Willemspark d.d. 1 juli 2024 inzake de Conceptparticipatieverordening en het Handboek voor de samenwerking met de stad (10775062) Belanghebbende d.d. 2 juli 2024 inzake tijdelijke invulling oude Haga gebouw (10775078) Collectief Haagse Klassieke Muziekinstellingen d.d. 1 juli 2024 inzake reactie op Advies Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 (10775158) Stichting Theaters Diligentia & Pepijn d.d. 2 juli 2024 inzake persbericht n.a.v. petitie voor behoud Theater Diligentia & Pepijn (10775187) Algemene Vereniging voor Natuurbescherming voor ’s-Gravenhage en omstreken d.d. 2 juli 2024 inzake reactie op kapaanvraag 48 bomen Mgr. Nolenslaan t.b.v. appartementengebouw (10775208) Belanghebbende d.d. 3 juli 2024 inzake luchtkwaliteit in de stad (10775229) Stichting SOS Den Haag d.d. 4 juli 2024 inzake gemeentemonument Weigeliaplein (10775931) Belanghebbenden d.d 4 juli 2024 inzake ontwikkeling Rode Kruisziekenhuis Sportlaan (10775982)

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Aan de orde is: F.

Vaststelling van de Notulen van 20 juni 2024.

De Notulen worden ongewijzigd vastgesteld.

Aan de orde is: G.

Vaststelling van de besluitenlijst.

G.1

Voorstel van het presidium inzake herbenoeming Jeugdombudsman/plaatsvervangend ombudsman (RIS319120) Voorstel van het college inzake Zienswijze ontwerpbegroting Veiligheidsregio Haaglanden 2025-2028 (RIS319003)

G.2

14

G.3 G.4

G.5 G.6

Voorstel van het college inzake Verordening tot wijziging van de Algemene plaatselijke verordening voor de gemeente Den Haag (RIS319150) Voorstel van het college inzake Concept Zienswijze begrotingswijziging 2023 en ontwerpbegroting 2025 gemeenschappelijke regeling Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden (RIS319004) Voorstel van het college inzake Zienswijze ontwerpbegroting 2025 en ontwerpbegrotingswijziging 2024 GR GGD Haaglanden en Veilig Thuis Haaglanden(RIS319123) Voorstel van het college inzake Aanvraag Vangnetuitkering 2023 (RIS319219)

Deze voorstellen worden zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen. De voorzitter. Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Hart voor Den Haag wenst geacht te worden tegen voorstel G.3 gestemd te hebben. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Voorzitter. De VVD wenst geacht te worden tegen voorstel G.3 gestemd te hebben. De voorzitter. De fracties van Hart voor Den Haag en de VVD wordt op hun verzoek aantekening verleend, dat zij geacht wensen te worden tegen voorstel G.3 te hebben gestemd. Ik wens mevrouw Nass van harte geluk met haar herbenoeming als Jeugdombudsman en plaatsvervangend ombudsman. (Geroffel op de tafels)

Aan de orde is: H.

Datumbepaling initiatiefvoorstellen

H.1 H.2 H.3

Initiatiefvoorstel CU/SGP: Van klant naar burger (RIS319235). Initiatiefvoorstel VVD: Leven in de Noordboulevard (RIS319342). Initiatiefvoorstel VVD: Kom naar Kijkduin! (RIS319474).

De voorzitter. Namens het college kan ik melden dat er een reactie van het college uiterlijk verwacht mag worden in het eerste kwartaal van 2025 op het voorstel van de ChristenUnie/SGP en in het vierde kwartaal van 2024 op de voorstellen van de VVD. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Ik ben enigszins verrast door deze termijnen. Volgens mij hadden we de afspraak dat er binnen een kwartaal een reactie zou komen. De voorzitter. Dat is het geval. Ik kijk naar de portefeuillehouder. Het gaat om het voorstel Van klant naar burger. Wethouder Bredemeijer (CDA). We zullen de inspanningen daarop richten, maar of het gaat lukken in Q4? We doen ons uiterste best. Q4, voorzitter. De voorzitter. Dus het wordt nu … U heeft gehoord wat de wethouder zei. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Ik heb het gehoord. Ook dat is niet het kwartaal volgend op het kwartaal dat het voorstel is ingediend, maar ik ga ervan uit dat het college zijn best doet om dat wel te doen. De voorzitter. Daar kunt u van uitgaan en anders weet u ons te vinden. 15

Aan de orde is: I. Voorstel van het college inzake Instemmen concept-Planuitwerkingskader (PUK) Vijf Heesters Weigeliaplein (RIS316450). De beraadslaging wordt geopend. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Voor de ChristenUnie/SGP is het van het grootste belang dat het bouwen van woningen zich niet beperkt tot het stapelen van stenen, maar dat we bouwen aan gemeenschappen. Het Weigeliaplein is een mooi voorbeeld waar zo gebouwd is dat er echt een gemeenschap is ontstaan. Wat is het dan jammer en pijnlijk dat de gemeenschap op het Weigeliaplein voor een deel kapotgemaakt is door corporatie Haag Wonen. De manier waarop de corporatie dit complex de afgelopen jaren heeft laten verkrotten, heeft op geen enkele manier recht gedaan aan de bewoners. Als gemeente en als raad moeten we daarom een grens trekken en zeggen: dit willen we niet meer. Onze inwoners verdienen te allen tijde het onderhoud waar zij recht op hebben. Daarom dien ik een motie in, waarvan het dictum luidt: verzoekt het college in het sloopkader een minimale onderhoudsnorm uit te werken waar corporaties zich aan dienen te houden bij woningen die mogelijk op termijn gesloopt worden; deze onderhoudsnorm expliciet in de prestatieafspraken op te nemen, en de raad hierover te informeren.

Gezien de staat van de woningen, bevorderd door het verpauperingsbeleid van Haag Wonen, ziet de ChristenUnie/SGP sloop-nieuwbouw als de enige overgebleven optie op dit moment. De bewoners verdienen snel duidelijkheid, zodat ze aanspraak kunnen maken op een snelle verhuizing en dan ook zo snel mogelijk een terugkeer naar de nieuwbouw. Maar dan moet die nieuwbouw wel zo gebouwd zijn dat die hetzelfde karakter krijgt als het huidige complex, waarin ontmoeting wordt gestimuleerd en samenleven wordt bevorderd. Daarin past niet het voorgestelde hoogteaccent langs de Kamperfoeliestraat. Ook bewoners hebben daar in de participatie hun zorgen over geuit. De toren is niet passend bij het karakter van de buurt. Wat de ChristenUnie/SGP betreft moeten we, gezien de woningnood, de kans voor verdichting benutten, ook in deze buurt. Maar dat doen we niet met een woontoren; daarom een amendement, waarvan het dictum luidt: besluit in te stemmen met het bijgevoegde concept-PUK, met dien verstande dat de bouwhoogte langs de Kamperfoeliestraat wordt beperkt tot maximaal 16 meter (vijf bouwlagen) en op de rest van het complex tot maximaal 13 meter (vier bouwlagen). Jan Willem van den Bos (PvdD). Ik was benieuwd of mevrouw Klokkenburg kan reflecteren op het volgende.

Is haar ervaring dat, als de raad bouwplannen amendeert qua bouwhoogte, dat heeft gezorgd voor meer duidelijkheid en of dat het de haalbaarheid van de plannen ten goede gekomen is? Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Het heeft niet altijd op korte termijn tot duidelijkheid geleid, wel over het feit of iets wel of niet gesloopt gaat worden. Jan Willem van den Bos (PvdD). Ik was ook benieuwd of de ChristenUnie bij het opstellen van het amendement het huidige bestemmingsplan voor de Vruchten- en Heesterbuurt heeft meegenomen, waarin heel duidelijk wordt aangegeven: op sommige plekken kan je misschien vijfhoog bouwen aan de Laan van Meerdervoort, maar op andere plekken kan je stedenbouwkundig niet naar vijfhoog. Heeft de ChristenUnie daarnaar gekeken bij het opstellen van dit amendement? Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). We hebben gekeken naar het bestemmingsplan, maar ook naar wat er nu voorligt waar dat afwijkt van het bestemmingsplan en naar de kansen die je zou moeten kunnen benutten voor verdichting en wat daar passend zou zijn. De voorzitter. Laatste keer, meneer Van den Bos.

16

Jan Willem van den Bos (PvdD). Mijn fractie denkt dat dit juridische problemen zou kunnen opleveren. Ik heb nog een laatste vraag. De ChristenUnie/SGP gaf aan dat in de participatie werd aangegeven dat dat hoogteaccent niet werd gewenst. Weet de ChristenUnie/SGP hoe de buurt eromheen aankijkt tegen vijfhoog bouwen aan die straat? Is in de participatie naar voren gekomen dat bewoners dat graag willen? Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Ik heb in de participatie niet expliciet gelezen wat de bewoners daar wel willen, maar wel dat het hoogteaccent zoals het nu in het PUK voorligt niet gewenst is. Vandaar. Fatima Faïd (HSP). Wat gaat u doen als het amendement niet wordt aangenomen? Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Dat is een interessante vraag. Ik laat het eerst in stemming komen en dan ga ik nog kijken wat we met het planuitwerkingskader zelf doen. Maar ik kan me zo voorstellen dat als die toren er gaat komen, ik tegen het PUK zal stemmen. Ten slotte. De huidige en de toekomstige bewoners van het Weigeliacomplex verdienen betere woningen in een buurt waar het prettig samenleven is. De ChristenUnie/SGP rekent erop dat de wethouder zich hiervoor inspant en recht doet aan de bewoners en de buurt. De voorzitter. Door mevrouw Klokkenburg wordt het volgende amendement (I.A CU/SGP) voorgesteld:

Amendement I.A CU/SGP Geen toren langs de Kamperfoeliestraat De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 10 juli 2924, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Instemmen concept-Planuitwerkingskader (PUK) Vijf Heesters Weigeliaplein (RIS316450), Besluit: ▪ in te stemmen met het bijgevoegde concept-PUK herontwikkeling Vijf Heesters (Weigeliaplein), als basis voor de verdere uitwerking van de plannen en voor verdere uitwerking van het juridisch planologisch kader, met dien verstande, dat de bouwhoogte langs de Kamperfoeliestraat wordt beperkt tot maximaal 16 meter (5 bouwlagen) en op de rest van het complex tot maximaal 13 meter (4 bouwlagen). Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Door mevrouw Klokkenburg wordt de volgende motie (I.1 CU/SGP) ingediend:

Motie I.1 CU/SGP Onderhoud, óók bij sloopplannen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 10 juli 2024, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Instemmen concept-Planuitwerkingskader (PUK) Vijf Heesters Weigeliaplein (RIS316450), constaterende, dat: ▪ de woningen aan het Weigeliaplein - met het oog op mogelijke sloop- en nieuwbouw - al jarenlang niet tot slecht onderhouden zijn, waardoor al meer dan 100 bewoners zijn vertrokken uit het complex vanwege de slechte staat van de woningen; ▪ door de slechte staat van het complex in de visie van Haag Wonen er geen realistisch scenario is voor grootschalige renovatie;

17

overwegende, dat: ▪ bewoners de dupe zijn van deze manier van handelen door Haag Wonen; ▪ corporaties hun onderhoudsplicht nooit mogen verzaken, ook niet als er sloop/nieuwbouwplannen in de toekomst op de planning staan; verzoekt het college: ▪ in het sloopkader een minimale onderhoudsnorm uit te werken waar corporaties zich aan dienen te houden bij woningen die mogelijk op termijn gesloopt worden; ▪ deze onderhoudsnorm expliciet in de prestatieafspraken op te nemen; ▪ de raad hierover te informeren, en gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Peter Mekers (D66). Voorzitter. We staan voor een keuze. Stemmen we in met dit PUK en is er een duidelijke toekomst voor deze buurt of storten we ons in onzekerheid voor de bewoners? Want daar gaat het vandaag om. Aan de ene kant hebben we een PUK en een eigenaar die plannen heeft om broodnodige woningen toe te voegen, parkeerplaatsen toe te voegen, verduurzaming toe te voegen, kansen op een wooncarrière in de buurt toe te voegen, terugkeergaranties af te geven en bij te dragen aan het oplossen van het woningtekort in onze stad. Rutger de Ridder (VVD). Waren het niet de coalitiepartijen die de buurt al in onzekerheid stortten toen ze net deden alsof een rapport nog iets kon doen aan de uitkomst van dit plan? Peter Mekers (D66). Ik snap even niet precies wat de heer De Ridder vraagt.