RIS319402 Notulen Raad 20 juni 2024

Wat we wel doen, want ik begrijp heel goed dat hier aandacht voor nodig is, zijn extra opruimacties op het strand. We maken asbakjes vast aan prullenbakken op de boulevard. Ik ben zelf heel enthousiast over de pilot met het rookvrije strand. Die doen we dit jaar voor het tweede strandseizoen. Als het goed aanslaat - het lijkt goed aan te slaan - dan gaan we kijken waar we dat op meer plekken in de stad kunnen doen. Dat is eigenlijk nog veel beter, want dan wordt er helemaal niet gerookt op het strand. Fatima Faïd (HSP). Dank u wel, wethouder, voor de beantwoording. Dit idee komt natuurlijk niet voor niks. Want een ander fantastisch land, namelijk Portugal, doet dit al jaren. Daar werkt het heel erg goed, dus misschien hebben we wel de verkeerde asbakjes besteld. Daar heb je hele leuke, schattige asbakjes die je dan in het zand neerzet. Ik zou toch willen verzoeken om er nog een keer kritischer naar te kijken. Want daar doen ze het al jaren en die stranden zien er fantastisch mooi uit. Dat weet u. Portugal heeft hele mooie stranden. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Het wordt weer eens tijd dat ik naar het Portugese strand ga, begrijp ik. Dat is ook echt de teneur van het actieplan. We zijn echt bereid om alles te onderzoeken en alles uit te proberen, want we moeten alles op alles zetten om het afvalprobleem, dus ook de peuken op het strand, aan te pakken.

Alleen, we hebben hier de Haagse ervaring mee. Als er weer nieuwe 50

inventieve ideeën zijn, ook uit Portugal ... Het denken stopt nooit, maar het college ziet het toch niet zitten om nu met zo'n proef te starten. Ik wil de motie graag ontraden. Dan ben ik bij de motie van Hart voor Den Haag over de app. Die zal collega Barker zo meteen appreciëren. Dan blijft over de motie over de boetes. Sowieso complimenten voor het initiatiefvoorstel dat ingediend is. Daar gaan we later dit jaar verder over spreken. Dit is vast een van de tien punten die in het initiatiefvoorstel staan, in de vorm van een motie. Het college moet de motie ontraden. De boetes zijn landelijk gemaximeerd. We zitten als Den Haag echt aan de bovengrens. U gaf Enschede als voorbeeld; ik heb het even opgezocht. In Enschede is de boete op dit moment € 160 en in Den Haag bijna € 200. In Enschede zijn in 2023 twaalf boetes uitgedeeld en in Den Haag bijna 200 als het gaat om het op heterdaad betrappen van mensen op het bijplaatsen van afval. We hebben bijna 5.000 naheffingen opgelegd als het gaat om de bijplaatsingen. Ten opzichte van Enschede doen we het dus niet zo slecht, als ik het even zo mag zeggen. Ik wil de motie graag ontraden, omdat twee hoofdargumenten ... Er is een interruptie, maar ik kan ze ook even snel benoemen. De voorzitter. U mag het even afmaken, hoor. Gaat uw gang. Wethouder Kapteijns (GroenLinks).

Het eerste argument is dat het maar zeer de vraag is of het Rijk hierin meegaat. De hoogte van de boete heeft een relatie tot de extra kosten die gemaakt moeten worden. Bij bedragen hoger dan € 200 gaat dat mank. Ten tweede is het college er niet van overtuigd dat dit het gewenste effect gaat hebben. € 200 is echt al een hele hoge boete, dus het afschrikeffect is er al. Het verder verhogen daarvan gaat niet tot het effect leiden, is de verwachting, wat de indiener hiermee beoogt. De motie is dus ontraden. Carlos Martinez van Andel (Hart voor Den Haag). Dan reageer ik eerst even op het laatste punt van de wethouder: het afschrikeffect is er al. Dat blijkt niet als je door de gemiddelde wijk in Den Haag rijdt, gezien het aantal bijplaatsingen. Bovendien is het mogelijk om de pilot aan te vragen. De wethouder zegt dat het college er niet van overtuigd is dat het gaat werken. Waar baseert de wethouder dat op? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Omdat het afschrikeffect al zit in de € 200 die mensen moeten betalen. Dat is al een enorm bedrag. En natuurlijk, je kan altijd overal een pilot voor aanvragen. Maar het is maar zeer de vraag of de pilot van Enschede gehonoreerd gaat worden; laat ik het nog een beetje open formuleren. Dit is niet de route die het college graag op wil voor Den Haag. Wij zien veel meer in het verhogen van de pakkans.

We gaan met deze middelen ook extra investeren in handhaving, vooral ook in meer machines en meer mensen die de straat schoonhouden en in meer preventie en meer communicatie, want we zien ook heel vaak dat mensen onvoldoende op de hoogte zijn van de regels. Bij verkeerd gedrag, bijvoorbeeld als er ergens een vuilniszak naast een ORAC staat en mensen daar een eigen vuilniszak naast zetten, is er veel meer aan de voorkant te halen dan aan de achterkant. De voorzitter. Ik merk dat het college aan het begin redelijk kort was, maar dat het steeds wat langer wordt. Ik wil daar wel op wijzen, zodat we die scherpte met elkaar houden. De heer Martinez van Andel, voor de tweede maal. Gaat uw gang. Carlos Martinez van Andel (Hart voor Den Haag). De wethouder maakte net de vergelijking tussen Enschede en Den Haag. Er zijn daar twaalf boetes uitgedeeld en hier 200. Natuurlijk moeten we dat ook in perspectief zien. Enschede heeft een derde van het aantal inwoners van Den Haag en hier zijn er veel meer boetes uitgeschreven. Dat is toch juist een bevestiging dat het afschrikeffect helemaal niet werkt met het bedrag dat we nu hebben? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). U vraagt mij nu om meer te handhaven. Maar als er meer gehandhaafd wordt, dan zegt u: ziet u wel, er zijn nog steeds mensen die dingen op straat gooien. Dat is natuurlijk een beetje een ingewikkelde redenering.

Kortheidshalve, ook op verzoek van de voorzitter: het college blijft bij het ontraden van deze motie.

51

Wethouder Barker (PvdD). Voorzitter, over de befaamde app. Ik zou de collega's willen vragen of ze bereid zijn de motie aan te houden. Ik had toegezegd om juist op dit punt terug te komen. Dat kan ik ook versneld doen, als de raad er behoefte aan heeft om er na de zomer al op terug te komen. Want we waren, op basis van de toezegging die ik in de commissie heb gedaan, al gebruikerstesten gaan doen. Daar hebben we al bijna de resultaten van. We hebben ook al gesprekken gevoerd met verschillende app-partijen, dus we kunnen al veel doen. Toen ik hier in de commissie over sprak, hebben we ook gezegd dat er budget beschikbaar was en dat we die beschikbaar houden totdat we de discussie met de raad op basis van de brief hebben gehad rond deze app en rond dit systeem. Ik hoop dat Hart voor Den Haag met deze toezegging en explicitering de motie zou kunnen aanhouden. Voorzitter: de heer Groenewold. Carlos Martinez van Andel (Hart voor Den Haag). Ik zou dan graag nog op basis van de interruptie van de voorzitter in zijn vorige rol willen weten of het bedrag dat genoemd werd inderdaad het bedrag is dat hiervoor gereserveerd is, dus die 4,5 ton. Wethouder Barker (PvdD). Er is gewoon een bedrag in de begroting, en dat is het bedrag dat bespaard zou worden. Er zijn natuurlijk verschillende kosten die je moet maken als je een app gebruikt, maar in principe hebben we dat.

En anders kunnen we het gebruiken voor de openbare ruimte, want daar hebben we ook een achterstand op. Het is het bedrag dat in principe maximaal wordt gebruikt. We hebben juist de overstap gemaakt naar Signalen, juist om wat te besparen zodat we ook andere verstandige dingen kunnen doen. Dat bedrag is in principe nog daarvoor beschikbaar, maar we verwachten dat een app aanzienlijk minder kost dan dat bedrag. Dat zou denk ik ook heel logisch zijn, want 4,5 ton is een gigantisch bedrag voor een app. Carlos Martinez van Andel (Hart voor Den Haag). Ik zou dan toch graag, om te weten waar we aan toe zijn, weten om wat voor bedrag het dan precies gaat. Wethouder Barker (PvdD). Het is dat bedrag. In totaal is dat bedrag de besparing. Die gebruiken we anders binnen het programma Buitenruimte. Dat is de besparing, dus dat bedrag is beschikbaar om er wat mee te doen. Er zijn allerlei dingen mogelijk, maar we hebben een deel van dat bedrag beschikbaar voor de app als we die keuze maken. Ik heb de raad toegezegd om daarop terug te komen. De voorzitter. Meneer Martinez van Andel, voor de laatste maal. Carlos Martinez van Andel (Hart voor Den Haag). De vraag is dus welk deel van dat bedrag dat is. Wethouder Barker (PvdD). Dat zou ik liever niet willen zeggen. De reden waarom ik het niet ga zeggen, is dat dat afhankelijk is van de partij die we kiezen.

Als je van tevoren tegen een partij zegt 'dit bedrag is voor jou beschikbaar', dan is dat meteen hun bod dat ze doen. Volgens mij is 4,5 ton structureel veel te veel voor één app. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Begrijp ik het college goed dat bij de begroting erop teruggekomen wordt hoeveel er dan wel beschikbaar is voor die app? Wanneer komt de wethouder erop terug? Wethouder Barker (PvdD). Ik ga proberen om in september erop terug te komen. Dan komen we terug op de gebruikerstesten, op de gesprekken die we met de verschillende appfabrikanten hebben gehad en op wat op basis daarvan onze verwachting is. Als het echt gaat om specifiek het bedrag en specifiek een voorgenomen contract of een contract, dan zou het kunnen dat we dat op 'geheim' zetten. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Dat kan ik nog wel enigszins volgen, maar ik zou willen wijzen op wat ook een van de overwegingen is in de motie waar ik ook onder sta, namelijk om ook de monopoliepositie mee te nemen en de afhankelijkheid die dat met zich meebrengt.

52

Wethouder Barker (PvdD). Ja, dat doen we. We nemen die hele afweging mee. We zaten in een soort van monopoliepositie en nu zitten we juist in een systeem van Signalen, waarin we samen met verschillende gemeentes dat systeem opbouwen in een soort van opensourcesysteem. Je zou kunnen kijken naar verschillende varianten. Er zijn een aantal apps die op de plank liggen en je zou kunnen kiezen om apps binnen de opensourcecommunity te ontwikkelen en dat met meerdere gemeentes te doen. Er zijn verschillende varianten die op een rijtje gezet zullen worden. De beraadslaging wordt gesloten.

Aan de orde is: N. Voorstel van het college tot vaststelling van de verordening bekostiging leerlingenvervoer Den Haag 2024 (RIS318880). De beraadslaging wordt geopend. Robin Smit (PvdD). Voorzitter. Ieder kind heeft recht op onderwijs, onderwijs dat aansluit bij de vermogens van een kind en dat het kind zo veel mogelijk helpt bij ontplooiing. Vervoer en/of afstand tot school zou daar nooit een obstakel voor mogen zijn. Onze fractievertegenwoordiger mevrouw Van Halsema heeft in de commissie al aangegeven dat de Partij voor de Dieren in deze verordening een lid mist dat dat maatwerk benoemt. Onze collega's uit de andere G4-steden, Amsterdam, Rotterdam en Utrecht, hebben dit lid wel in hun verordening opgenomen. Om de rechtsbescherming van ouders en kinderen in Den Haag te versterken, dient mijn fractie samen met de ChristenUnie en de VVD het volgende amendement met de titel 'Schoolbus op maat' in. Dit amendement regelt dat in een verordening wordt opgenomen dat maatwerk voor een specifieke onderwijsvorm mogelijk is. Onze fractie wil nog benadrukken dat de Jeugdombudsman onderzoek heeft gedaan naar het leerlingenvervoer in onze stad en nog voor de zomer komt met aanbevelingen. Het debat over dit onderwerp zal dus zeker nog worden gevoerd in de toekomst. De voorzitter.

Door de heer Smit, daartoe gesteund door mevrouw Klokkenburg en mevrouw Hofstra, wordt het volgende amendement (N.A PvdD) voorgesteld:

Amendement N.A PvdD Schoolbus op maat De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 juni 2014, ter bespreking van Voorstel van het college tot vaststelling van de verordening bekostiging leerlingenvervoer Den Haag 2024 (RIS318880). Besluit om aan artikel 9, als vierde lid toe te voegen: ●

4. Als de ouders of de meerderjarige leerling vanwege een specifieke onderwijskundige behoefte van de leerling een vervoersvoorziening aanvragen naar een school op een grotere afstand, dan de dichtstbijzijnde toegankelijke school van de onderwijssoort waarop de leerling is aangewezen, wordt deze slechts toegekend als is voldaan aan de volgende voorwaarden a. naar het oordeel van het college is door de ouders of de meerderjarige leerling voldoende aangetoond wat de specifieke en noodzakelijke onderwijskundige onderwijsbehoefte van de leerling is; b. naar het oordeel van het college is door de ouders of de meerderjarig leerling voldoende aangetoond dat de dichtstbijzijnde school van de onderwijssoort waarop de leerling is aangewezen niet toegankelijk is vanwege het niet kunnen bieden van het noodzakelijke specifieke onderwijsaanbod. 53

Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Fatima Faïd (HSP). Voorzitter. De Haagse Stadspartij ziet dat het college z'n best doet om samen met ouders te zoeken naar een oplossing wat betreft het leerlingenvervoer. We zijn daar tot nu toe tevreden over. Een compleet nieuwe aanbieder betekent namelijk heel veel gedoe en onzekerheid voor iedereen, en dat is precies datgene waar ouders en kinderen nu net niet meer op zitten te wachten. Ik heb nog maar één vraag aan de wethouder. Heeft de wethouder zijn zaakjes op orde voor het nieuwe schooljaar en wanneer horen we daar als raad iets over? En is het misschien een idee, nadat we in het nieuwe schooljaar een maand of zo bezig zijn, dat er iets van een briefje of zo kan komen over de stand van zaken? De voorzitter. Dan de heer Kaptheijns namens de PVV, die zijn maidenspeech gaat houden. Dat betekent dat hij geen interrupties kan krijgen. Meneer Kaptheijns, het woord is aan u voor uw maidenspeech. Succes. Nick Kaptheijns (PVV). Dank, voorzitter. De verordening leerlingenvervoer van Den Haag bevordert de zelfstandigheid en zelfredzaamheid van leerlingen door verplichte leertrajecten voor zelfstandig reizen in te voeren. Dit is essentieel, omdat sommige leerlingen uit gewoonte blijven vertrouwen op taxivervoer, wat hun ontwikkeling kan stagneren.

Door vaardigheden en zelfvertrouwen te vergroten en flexibiliteit te bieden voor uitzonderingen, moedigt de verordening leerlingen aan om onafhankelijk te worden, wat hun latere kansen op succes, educatie en werk de rest van hun leven flink vergroot. Door het leertraject sluit dit aan op de behoeften van de leerlingen en ouders. Ze worden dus niet in één klap in de bus gegooid, maar hier rustig op voorbereid. Ook kunnen we ons volledig vinden in de bijdrage. We gaan dit dan ook steunen. Dank, voorzitter. De voorzitter. Dank u wel, meneer Kaptheijns, en gefeliciteerd met uw maidenspeech. (Geroffel op de tafels) Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Hart voor Den Haag is heel positief over de verordening zoals die er ligt. De wethouder heeft goede antwoorden kunnen geven op de vragen die we hadden. We zijn daar heel positief over. Maar we vinden nu dat alle energie en tijd weer moet naar de kwaliteit van de uitvoering van het leerlingenvervoer op dit moment door Noot, want daar zijn we nog steeds negatief over. Wethouder Bredemeijer (CDA). Voorzitter. Dank aan de leden van de raad en in het bijzonder felicitaties voor de heer Kaptheijns. Nadat wij in de commissie al vaak de degens kruisten, zullen wij dat ook hier in de raadzaal gaan doen. Dank voor uw inbreng en felicitaties met uw maidenspeech. De uitvoering en de verordening zijn twee verschillende dingen.

Mevrouw Verdonk benadrukte dat ook. Op de verordening kom ik zo nog even terug. De uitvoering heeft natuurlijk onze constante aandacht en zo nu en dan helaas nog steeds zorg. Iedere maand rapporteren wij over de cijfers, de punctualiteit van het leerlingenvervoer. Ook in juli zal ik dat weer doen over de maand juni. Op 10 juli kunnen wij de cijfers van Noot weer verwachten, die ik dan direct ook naar de gemeenteraad zal sturen. Ik heb in de commissie toegezegd dat we die nog voor het zomerreces aan de commissie doen toekomen. Dan hebben we nog een of twee dagen, maar dat gaan we regelen. Iedereen weet dan voor de zomer wat de situatie is. Ik zal dan ook een appreciatie geven van het werk dat Noot tot nu toe heeft geleverd. Mevrouw Faïd vraagt: heeft de wethouder zijn zaakjes op orde? Ik zal die vraag ook aan Noot stellen en een appreciatie daarvan aan de commissie doen toekomen, de laatste dag voor het reces dus. Na de zomer kom ik samen met collega Vavier terug op het hele contract van Noot, want het gaat ook over het Wmo-vervoer en het Jeugdwetvervoer. Het college deelt nog altijd de zorgen over de uitvoering, ondanks dat we wel een stijging zien van de punctualiteit in de afgelopen tijd. Dan de verordening zelf en het amendement daarop dat door de Partij voor de Dieren is ingediend.

Wat het college betreft is het amendement overbodig, omdat de zorg die de heer Smit heeft niet nodig is. Wat in het amendement staat, namelijk dat leerlingen recht hebben op het onderwijs dat 54

bij hen past en voor hen van toepassing is, staat ook zo in de wet en dus ook in de verordening. Bijna aan het eind, in artikel 29, staat de hardheidsclausule. Die hardheidsclausule ziet erop dat er een uitzondering kan worden gemaakt op dat waar het kind recht op heeft. Dit is een verordening. Als een ouder voor zijn of haar kind leerlingenvervoer aanvraagt, zal hij of zij niet de verordening erbij pakken, maar gewoon het aanvraagformulier. In dat aanvraagformulier staat heel duidelijk aangegeven 'is de hardheidsclausule op u van toepassing?', maar dan iets minder ambtelijk. Dat recht heeft een ouder dus. Dat is echt goed geborgd, zowel in de verordening als in de aanvraag, want in de wet. Robin Smit (PvdD). Maar klopt het dat ouders geen aanspraak kunnen maken op de hardheidsclausule? Wethouder Bredemeijer (CDA). Zeker kunnen ouders dat. Dat staat in artikel 29 en dus ook in het aanvraagformulier. Robin Smit (PvdD). Maar uiteindelijk is het toch de overheid die bepaalt dat die hardheidsclausule wordt toegepast en niet een ouder? Wethouder Bredemeijer (CDA). Dat klopt, maar het recht dat ouders daarop hebben, staat in de wet. En in de verordening staat dus ook dat dat in de wet staat. De voorzitter. Dan gaat u verder, wethouder. Wethouder Bredemeijer (CDA). De rest van de spreektijd is voor mijn collega's. De beraadslaging wordt gesloten.

Aan de orde is: O. Gewijzigd voorstel van het college inzake Ontwerpverklaring van geen bedenkingen (Wabo) ten aanzien van de aanvraag omgevingsvergunning voor het bouwen van twee woontorens (298 woningen), een stedelijke laag (144 zorgeenheden), een commerciële plint (begane grond) en een parkeergarage en het realiseren van twee in- of uitritten ter plaatse van het te slopen verzorgingstehuis Loevesteinlaan 355 tot en met 355-k574 (RIS317931). De voorzitter. Aan de orde is een gewijzigd voorstel van het college inzake Ontwerpverklaring van geen bedenkingen, en dan volgen een heleboel woorden, Loevesteinlaan. Daar komt het op neer. Dan snapt u allemaal wat ik bedoel, toch? De beraadslaging wordt geopend. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Ik dacht: 'Ik heb nog een paar minuten. Gaat u die titel helemaal uitspreken? Want dat duurt wel even. Maar goed.' Alles afgewogen is Hart voor Den Haag voor de herontwikkeling van Favente Deo. Ik blijf het consequent Favente Deo noemen, want dat is het in mijn ogen, maar daar heb ik in de commissie genoeg over gezegd. Ik kijk uit naar de voortgangsrapportage, waarin de wethouder terugkomt op de naam Favente Deo. Hart voor Den Haag ziet graag dat Florence op deze locatie weer aan de slag gaat, want de wijk Morgenstond verdient een mooie ontwikkeling op deze locatie. Het pand staat sinds 2015 leeg.

Vanuit de markt ontvangt Hart voor Den Haag wel zorgen over het trage handelen van het college. Hierdoor worden deadlines niet gehaald en is de financiering lastig weer rond te rekenen. Dat zou betekenen dat deze ontwikkeling ondanks politieke besluitvorming niet van de grond gaat komen. Wat is de reactie van het college op dit signaal? Hart voor Den Haag maakt zich zorgen over de beeldkwaliteit van hoogbouw in Escamp. Stedenbouwkundig gaan hier nieuwe grenzen en kaders gesteld worden. De nota Hoogbouw gaat niet 55

over beeldkwaliteit, maar we gaan wel steeds vaker boven de 50 meter bouwen in Escamp. Welk beleid is hier nu op van toepassing? Graag een reactie van het college. Hart voor Den Haag maakt zich grote zorgen over het rampzalige parkeerbeleid van dit college; het zal u niet ontgaan zijn. Hart voor Den Haag is mordicus tegen het uitbreiden van betaald parkeren en wil een referendum over dit onderwerp. Hart voor Den Haag roept alle inwoners van onze stad op om het initiatief voor een referendum te ondertekenen. Dit kan op de website van Hart voor Den Haag. Ik vroeg net aan college Smit of ik het college een bende struikrovers mag noemen. Mag ik parkeerwethouder Kapteijns een struikrover noemen? Tja. Feit is dat de parkeerwethouder van GroenLinks aangenomen beleid uit de parkeerstrategie niet wil uitvoeren. Hij weigert om bewoners in de armste wijken van Nederland die geconfronteerd worden met het uitbreiden van betaald parkeren een korting te geven op de parkeervergunning - vastgesteld beleid - en de coalitiepartijen laten hem ermee wegkomen. Ik wil mijn collega's natuurlijk alle kans geven om dat te corrigeren.

Daarom heb ik de motie Geen uitbreiding betaald parkeren in Morgenstond voorbereid, met als dictum: verzoekt het college om betaald parkeren niet in te voeren of verder uit te breiden - want links van de Maartensdijklaan heb je betaald parkeren, maar rechts van de Maartensdijklaan nog niet - in Morgenstond. Ik kijk uit naar een meerderheid. De voorzitter. Door de heer Dubbelaar wordt de volgende motie (O.5 HvDH) ingediend:

Motie O.5 HvDH Geen uitbreiding betaald parkeren in Morgenstond De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 juni 2024, ter bespreking van het gewijzigd voorstel van het college inzake Ontwerpverklaring van geen bedenkingen (Wabo) ten aanzien van de aanvraag omgevingsvergunning voor het bouwen van twee woontorens (298 woningen), een stedelijke laag (144 zorgeenheden), een commerciële plint (begane grond) en een parkeergarage en het realiseren van twee in- of uitritten ter plaatse van het te slopen verzorgingstehuis Loevesteinlaan 355 tot en met 355-k574 (RIS317931). Constaterende dat, • bewoners in Den Haag Zuidwest te maken krijgen met grootschalige bouwontwikkelingen waarbij onvoldoende parkeerplaatsen voorzien zijn; • het college betaald parkeren wil invoeren in alle wijken van Den Haag Zuidwest, ook als uit draagvlakonderzoeken blijkt dat bewoners het niet willen. Overwegende dat, • Zuidwest een van de armste gebieden van Den Haag is. Moerwijk één van de armste wijken van Nederland is. Het gemiddelde inkomen per inwoner in de wijken Bouwlust en Vrederust (€ 19.500), Morgenstond (€ 21.000) en Moerwijk ( € 18.200) tot de laagste van Den Haag behoort. Een kwart van de bewoners van Zuidwest in armoede leeft en het inkomen gemiddeld 8000 euro lager ligt dan in andere wijken in Den Haag.

Van mening dat, • het onbehoorlijk is om betaald parkeren in te voeren of uit te breiden, zonder draagvlak, in een van de armste gebieden van Den Haag. Verzoekt het college, • om betaald parkeren niet in te voeren of verder uit te breiden in Morgenstond. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging.

56

Joren Noorlander (D66). Voorzitter. D66 vindt de bouw van een zorgcomplex en zorgwoningen een goed plan. De locatie staat nu leeg en er mag op die plek echt wel wat gebeuren. Er worden hier nu 144 zorgeenheden en 198 woningen gebouwd, en dat op een plaats waar het goed kan aan de rand van het Zuiderpark. Met de aangenomen motie Geen eenheidsworst in Zuidwest is aangegeven dat hier meer verstedelijkt gaan worden ten opzichte van bijvoorbeeld Bouwlust en Vrederust. Deze ontwikkeling past daar goed binnen. Een aandachtspunt dat wij in de commissie ook aangegeven hebben, is de beeldkwaliteit. D66 is dan ook blij dat wij hier nog voor de bespreking van de nota van uitgangspunten voor Morgenstond een debat over gaan voeren, want de beeldkwaliteit is echt belangrijk in Zuidwest. Daar hebben we te weinig aandacht aan besteed. Het doel is natuurlijk ook dat we betere sturing krijgen op de beeldkwaliteit en dat we een wat meer herkenbare bouwstijl krijgen in Zuidwest. D66 vindt Morgenstond ook belangrijk voor Zuidwest, want dit is de plaats waar je snel in het groen bent en waar we misschien wel met wat ingrepen in de structuur de Emmauskerk een echte trots van de buurt laten zijn. Waar Hagenaars en Hagenezen de Leyweg straks weten te vinden voor niet alleen de boodschappen, maar misschien ook wel voor onderwijs of de speciaalzaak die hier z'n plek gaat vinden.

En natuurlijk is dit de plek waar de zorg straks dichtbij is. Deze ontwikkeling draagt wat D66 betreft bij aan die visie voor Zuidwest en Morgenstond. Wij kunnen dan ook instemmen met dit voorstel. Lesley Arp (SP). Voorzitter. Ik vroeg me af: kan ik wel de beraadslaging zo doen, nu dit onderwerp zo vluchtig is aangekondigd door de voorzitter? Maar laat ik maar beginnen. De SP ziet de grote behoefte aan woningen voor ouderen die extra ondersteuning nodig hebben, ook om zelfstandige woningen vrij te maken voor woningzoekenden. In die zin voelen we veel sympathie voor het voorliggende voorstel, al valt over het ontwerp echt te twisten. Wel hebben we twijfels bij de gekozen parkeeroplossing. Het college zegt telkens dat ontwikkelaars zich strikt te houden hebben aan de nota Parkeernormen - ik hoor de heer Dubbelaar al 'de rampzalige nota Parkeernormen' denken - en dat de wijze waarop parkeerplekken worden toegewezen een private aangelegenheid is. Tegelijkertijd zien we dat bewoners, de buurt en dus ook de lokale politiek steeds worden geconfronteerd met de gevolgen van die private keuzes. Denk aan de soap met de Hofbadtoren. De keuze om met niet-gereserveerde zwerfparkeerplekken te werken stelt ons niet geheel gerust. Daarom houden wij graag een vinger aan de pols.

Ik had een motie daarover voorbereid, maar toen hoorde ik dat collega Uduba in het diepste geheim ook al met iets bezig was. Dus toen hebben we besloten de moties samen te voegen; zo collegiaal zijn we daarin. Ik zie een interruptie. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Dit komt toch een beetje over als krokodillentranen. Want die rampzalige nota Parkeernormen, die nu uitvoering krijgt in Morgenstond waardoor ook die SPstemmer in Morgenstond geconfronteerd gaat worden met betaald parkeren, is er dus mede door de SP gekomen. Hoe kijkt de SP daar nu tegen aan? Lesley Arp (SP). Volgens mij heeft mijn fractie ook al een aantal moties in stemming gebracht die zullen worden behandeld bij de bespreking van de nieuwe nota Parkeernormen. In alle eerlijkheid denk ik dat er wel al wat haken en ogen zijn aan bijvoorbeeld het werken met die deelconcepten. Ik ben er de afgelopen tijd toch wel wat kritischer naar gaan kijken. Ik wil tegen de heer Dubbelaar zeggen dat met al die ervaringen die we de afgelopen tijd hebben opgedaan, ik toch wel een stuk kritischer naar die nota Parkeernormen ga kijken als die in een nieuwe versie langs de raad komt. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Maar is de SP al zover dat zij met mij van mening is dat die nota Parkeernormen rampzalig is? Lesley Arp (SP). Nee, zover ben ik eigenlijk niet.

Er zijn bepaalde voorbeelden waarbij ik echt twijfels heb bij de toepassing van bijvoorbeeld die deelmobiliteit. Dat had ik ook in dit specifieke project. Ik vraag me echt af of dit een goede optie is met deze doelgroepen. Volgens mij gaat het college de nota opnieuw tegen het licht houden, dus wij gaan er zeker met een veel kritischere blik in dan bij de vorige nota. Maar ik ga niet in het algemeen zeggen dat het een ramp voor de stad is, nee. 57

De voorzitter. Voor de laatste maal, meneer Dubbelaar. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Maar al die SP-stemmers die aan de rechterkant van de Maartensdijklaan wonen, bij de Genemuidenstraat, de Fluitenbergstraat - u kent ze allemaal wel krijgen straks allemaal betaald parkeren door de SP. Dat is toch rampzalig? Hoe wil u dat anders omschrijven? Lesley Arp (SP). Het lastige aan het verhaal van de heer Dubbelaar is dat als al die moties die hij altijd heeft - die kortingmotie ga ik trouwens weer steunen, want ik ben consequent daarin - over het stoppen van betaald parkeren en de nota Parkeernormen weg allemaal zouden worden aangenomen, je volgens mij helemaal niks meer kan bouwen in Zuidwest. Dat vind ik het ingewikkelde van het hele verhaal van Hart voor Den Haag. De voorzitter. Meneer Dubbelaar heeft geen interrupties meer. U heeft alvast aangekondigd dat u een motie gaat steunen die hij nog niet heeft ingediend. Dat is op zich ook wel knap. Gaat u verder, mevrouw Arp. Lesley Arp (SP). Dan nog één vraag naar aanleiding van de nieuwe brief van het college. Hierin staat dat de overeenkomst tussen de belegger, de ontwikkelaar en Florence in het najaar afloopt. Hierdoor moet de businesscase opnieuw worden bepaald. Graag hoor ik van de wethouder of dit betekent dat we na instemming met dit plan in het najaar alsnog voor mogelijke verrassingen komen te staan. Graag een reactie.

Anthony Uduba (VVD). Voorzitter. Er is genoeg gezegd over waarom het belangrijk is dat we deze gebouwen gaan neerzetten, maar eerst even een reflectie over hoe het proces is gegaan. Twee commissievergaderingen, een technischevragenrondje, een brief van de wethouder, weer een technische sessie, een aangepast voorstel en gister laat in de avond weer een brief over dit voorstel; dat zegt op zichzelf genoeg. Dan over de inhoud. Daar is ook veel over te zeggen. Joren Noorlander (D66). Ik vraag me af wat meneer Uduba daarvan vindt en waarom dat voor zichzelf spreekt. Anthony Uduba (VVD). Het zou iedereen duidelijk moeten zijn dat het in ieder geval niet goed is gelopen zoals het is gegaan. Dat we gisteren nog een brief hebben ontvangen over dit voorstel, waar we vandaag over moeten stemmen, is op z'n minst niet zorgvuldig te noemen. Joren Noorlander (D66). Ik vond het wel netjes dat het college een brief stuurt als antwoord op vragen die zijn gesteld door mederaadsleden. Vindt u dan dat zij die vragen misschien eerder moeten stellen, zodat u alle informatie wat eerder ter beschikking heeft? Anthony Uduba (VVD). Wat ik van het college verwacht, is een gedegen voorstel dat aan de voorkant goed is getoetst zonder dat er nog brieven, uitleggen en dat soort dingen moeten komen. Het had in één keer kunnen gebeuren. Dan over de inhoud.

Over de beeldkwaliteit is genoeg gezegd: geparkeerd naar de toekomst. Over voorzieningen voor de buurt: ook geparkeerd voor de toekomst. En dan parkeren. Daar moet ik echt over zuchten. Er is genoeg gezegd over dat parkeersysteem dat de wethouder en de ontwikkelaar voorspiegelen, maar wij hebben daar twijfels over. Vandaar de volgende motie, met als dictum: verzoekt het college twaalf maanden na de oplevering van het gebouw aan de Loevesteinlaan een grondige evaluatie te laten uitvoeren; de ontwikkelaar te vragen om een meldpunt te organiseren; in de evaluatie in te gaan op hoe de verdeling van de parkeerplaatsen uitpakt voor de bewoners, werknemers en bezoekers, op de effectiviteit van het zwerfplekparkeersysteem en het toegangssysteem en op de impact van deze parkeerregeling voor de buurt, en deze resultaten, inclusief voorstellen voor verbeteringen, te presenteren aan de raad. Deze 58

motie is een co-creatie met mevrouw Arp van de SP, waarvoor dank, en ook mede ingediend door mevrouw Klokkenburg van de ChristenUnie, de heer Ahraui van de PvdA, de heer Dubbelaar van Hart voor Den Haag, mevrouw De Groot van het CDA en de heer Kaptheijns van de PVV, waarvoor dank. De voorzitter. Door de heer Uduba, daartoe gesteund door mevrouw Arp, mevrouw Klokkenburg, de heer Ahraui, de heer Dubbelaar en mevrouw De Groot, wordt de volgende motie (O.2 VVD) ingediend: Motie O.2 VVD "Hoe Pakt Het Uit?" Parkeerregeling Loevesteinlaan 355 De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 juni, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Ontwerpverklaring van geen bedenkingen (Wabo) ten aanzien van de aanvraag omgevingsvergunning voor het bouwen van twee woontorens (298 woningen), een stedelijke laag (144 zorgeenheden), een commerciële plint (begane grond) en een parkeergarage en het realiseren van twee in- of uitritten ter plaatse van het te slopen verzorgingstehuis Loevesteinlaan 355 tot en met 355-k574 (RIS317931) Constaterende dat: • het bouwplan voor Loevesteinlaan 355 voorziet in 144 parkeerplaatsen, waarvan 20 voor deelauto's en 2 voor minder validen, en hiermee voldoet aan de Nota Parkeernormen; • de verdeling van parkeerplaatsen tussen verschillende doelgroepen (bewoners, werknemers, bezoekers) binnen de parkeergarage door de ontwikkelaar en

belegger wordt geregeld via een zwerfplek-systeem en een geavanceerd toegangssysteem; • er zijn zorgen geuit over de extra parkeerdruk in de wijk door bezoekers, en leveranciers van het gebouw. Overwegende dat: • het belangrijk is om te monitoren en evalueren hoe de parkeerregeling functioneert in de praktijk en wat de impact hiervan is op de omliggende wijk; • bewoners, bezoekers en gebruikers van het nieuwe complex geen parkeervergunning krijgen voor de openbare straat, wat de druk op de parkeervoorzieningen binnen het gebouw verhoogt; • een evaluatie kan helpen om eventuele knelpunten tijdig te signaleren en verbeteringen door te voeren. Verzoekt het college: • 12 maanden na de oplevering van het gebouw aan de Loevesteinlaan 355 een grondige evaluatie uit te voeren naar de werking van de parkeerregeling binnen het complex; • de ontwikkelaar van de nieuwbouw aan de Loevesteinlaan te verzoeken om ten behoeve van deze evaluatie een meldpunt in te richten, waar bewoners, werknemers en andere vaste gebruikers van de nieuwbouw terecht kunnen als zij tegen betaling op straat moeten parkeren vanwege een volle garage; • in deze evaluatie specifiek aandacht te besteden aan: 1. hoe de verdeling van parkeerplaatsen werkt voor bewoners, werknemers en bezoekers; 2. de effectiviteit van het zwerfplek-systeem en het toegangssysteem; 3.

de impact van de parkeerregeling op de parkeerdruk in de omliggende straten in de wijk; • de resultaten van deze evaluatie, inclusief voorstellen voor verbeteringen, te presenteren aan de raad. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging.

59

Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. In de commissie is al genoeg gezegd over de schoonheid van dit gebouw: die is afwezig. De twee enorme torens met hoogte passen hier niet in. De ChristenUnie/SGP hoopt dat we binnen afzienbare tijd door middel van beeldkwaliteitsplannen en kaders voor hoogbouw in Zuidwest dit soort nieuwbouw kunnen voorkomen. Over het programma van dit plan is de ChristenUnie/SGP echter een stuk positiever. De zorgwoningen en het aanbod voor senioren zijn broodnodig en in combinatie met de zorgvoorzieningen in de plint is het een welkom aanbod in de wijk. In de plint is ook ruimte gemaakt voor een ontmoetingsruimte. Vanuit de participatie blijkt dat er behoefte bestaat aan die buurtfunctie. Ook zijn er meerdere andere initiatieven in Morgenstond op zoek naar locaties. Het moet duidelijk zijn dat de invulling van de ontmoetingsruimte begint met de ruimtezoekers en de buurtbewoners. Wat de ChristenUnie/SGP betreft komt die buurtfunctie er, want we willen in deze stad niet alleen stenen stapelen, maar bouwen aan gemeenschappen. Daarom een motie, waarvan het dictum luidt: verzoekt het college te borgen dat voor de invulling van de buurtkamer de huidige en toekomstige buurtbewoners én reeds bekende ruimtezoekers als relevante stakeholders betrokken worden en de raad hierover te informeren. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag).

Ik heb de motie van mevrouw Klokkenburg ontvangen, maar dit staat toch gewoon in de stukken? Dit is toch … Ik wil niet zeggen 'overbodig'. Wat voegt uw motie nog meer toe? Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). De motie voegt toe dat de buurtbewoners gaan meedenken maar ook de mensen die nu al op zoek zijn naar ruimte in Morgenstond. Er is bar weinig aanwezig om te huren of om samen te komen. Ik wil dat al die mensen betrokken worden en dat we niet vanuit het stadhuis bijvoorbeeld gaan bepalen dat daar een welzijnsorganisatie komt. Joren Noorlander (D66). Ik vind het eigenlijk wel een mooi principe dat, op het moment dat er ergens ruimte is of dat we iets gaan bouwen, we dan ook goed kijken naar welke gebruikers daar gebruik van gaan maken. Vindt u dat in alle facetten zo belangrijk bij de nieuwbouw van verschillende projecten? Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Mijn fractie vindt dat als er buurtgebonden initiatieven zijn die specifiek in een bepaalde buurt op zoek zijn naar ruimte, niet zijnde een woning, die daarover mee zouden moeten participeren. De voorzitter. Door mevrouw Klokkenburg wordt de volgende motie (O.3 CU/SGP) ingediend:

Motie O.3 CU/SGP Buurtkamer van, voor en door de buurt De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 juni 2024, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Ontwerpverklaring van geen bedenkingen (Wabo) ten aanzien van de aanvraag omgevingsvergunning voor het bouwen van twee woontorens (298 woningen), een stedelijke laag (144 zorgeenheden), een commerciële plint (begane grond) en een parkeergarage en het realiseren van twee in- of uitritten ter plaatse van het te slopen verzorgingstehuis Loevesteinlaan 355 tot en met 355-k574 (RIS317931), constaterende, dat: ▪ het voorgestelde bouwplan een ruimte met bijeenkomstfunctie voor de buurt bevat; overwegende, dat: ▪ in de brief van het college (RIS 318850) Bouwinvest aangeeft dat de invulling van deze ruimte “in nauw overleg met relevante stakeholders en in afstemming met de belegger” (RIS318850+Ontwerpverklaring+van+geen+bedenkingen+Loevesteinlaan+355 (raadsinformatie.nl) p. 4) zal plaatsvinden;

60

▪ ▪

verschillende initiatieven – zoals maatschappelijke organisaties, religieuze instellingen en buurtinitiatieven – in Morgenstond op zoek zijn naar een locatie; niet expliciet duidelijk wordt of reeds bekende ruimtezoekers en buurtbewoners als relevante stakeholder worden gezien;

verzoekt het college: ▪ te borgen dat voor de invulling van de buurtkamer de huidige en toekomstige buurtbewoners én reeds bekende ruimtezoekers als relevante stakeholders betrokken worden en de raad hierover te informeren, en gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Hinke de Groot (CDA). Voorzitter. Het CDA is enthousiast over dit woningbouwprogramma aan de Loevesteinlaan, want er komen hier zorgwoningen voor ouderen, waar grote behoefte aan is. Bovendien is het goed voor de doorstroming op de woningmarkt dat gezinswoningen waar de ouderen nu zitten weer vrijkomen voor starters en gezinnen. In het complex komen zorgvoorzieningen en een gezondheidscentrum. Dat is natuurlijk erg geschikt voor deze doelgroep, net zoals de sociale buurtfunctie. Er is veel toegang tot groen zo naast het Zuiderpark en die combi van voorzieningen ziet het CDA natuurlijk graag bij nieuwbouwprojecten. Toch wil ik ook nog even een kanttekening maken bij het proces. De Haagse VVD noemde het ook al. We hebben veel moeten vragen om extra informatie. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Mevrouw De Groot is ineens enthousiast. Maar ze heeft deze motie van Robert Barker meegetekend in juni 2019: spreekt uit dat het onwenselijk is dat er verstening op deze locatie plaatsvindt. En nu is ze enthousiast, dus ze is totaal omgeslagen.

Hoe komt dat? Hinke de Groot (CDA). Ik ben niet totaal omgeslagen. U kent natuurlijk het CDA als partij die altijd met oog voor voorzieningen kijkt: voegt dit iets toe? Ik zie dat hier voorzieningen worden toegevoegd. Als het gaat om vergroening, constateren wij ook dat het goed is om te kijken dat er genoeg toegang tot groen is. Laat dit nou net naast het Zuiderpark zitten, dus ik vind dat er daar heel veel groen is. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Verrassing: het Zuiderpark was er in 2019 ook al. Van het onwenselijk vinden dat er verstening op deze locatie plaatsvindt naar nu enthousiast zijn, maakt het CDA in mijn ogen heel erg ongeloofwaardig. Bent u dat niet met mij eens? Hinke de Groot (CDA). Daar ben ik het niet mee eens. Ik was bij het proces. Ondanks dat we uiteindelijk het overzicht wel hebben gekregen, moesten we ook hier weer vragen om een overzicht van geplande voorzieningen en om extra informatie en onderbouwingen, terwijl de regel heel duidelijk is, ook voor lopende projecten, dat je moet voldoen aan een structuurvisie en dat je bij elk bouwproject een overzicht van voorzieningen moet geven. Want uiteindelijk willen we bouwen aan een leefbare stad, waar je naast een dak boven je hoofd ook genoeg voorzieningen in de buurt hebt en mensen kunt ontmoeten. Ten slotte.

Ondanks dat aan de parkeernormen is voldaan, waren er in het commissiedebat veel vragen en zorgen over de toegang van het zwerfpleksysteem. Ook het CDA deelt die vragen. Daarom tekent het CDA de motie van de VVD en de SP hierover mee. Jan Willem van den Bos (PvdD). Voorzitter. Voor de Partij voor de Dieren is het duidelijk dat ouderenwoningen en zorgwoningen hard nodig zijn in Den Haag. Ook vindt de Partij voor de Dieren het belangrijk dat we zorgvuldig met het groen omgaan. Helaas lukt dit laatste tot dusver niet. Het commissiedebat op 22 mei ging over informatie uit een brief van 15 mei. In die brief staat dat met het voorliggende plan 500 vierkante meter verharding verdwijnt. Positief nieuws zou je denken. Vorige week stuurde het college een kort briefje: de cijfers over verharding kloppen niet en de 61

nieuwe cijfers kunt u ergens in een driedelige bijlage van ruim 600 pagina's opzoeken. Als je die cijfers opzoekt en narekent, dan blijkt er met het nieuwe plan juist 1.000 vierkante meter verharding bij te komen en dat het groen met zo'n 800 vierkante meter afneemt. De Partij voor de Dieren vindt dit moeilijk te begrijpen. We dachten dat er met het bestemmingsplan Kop Assumburgweg in elk geval één les geleerd was: relevante informatie stop je niet weg in een bijlage, maar zet je ook duidelijk vindbaar in het raadsvoorstel. Dat het college op 15 mei wel schrijft dat er 500 vierkante meter verharding af gaat maar vervolgens, als dat niet blijkt te kloppen, niet per brief meldt dat de verharding met 1.000 vierkante meter toeneemt, vindt mijn fractie onwenselijk. Het wekt namelijk de indruk dat het college goed nieuws wel deelt, maar minder fijne informatie liever wegstopt. Ziet de wethouder dit ook? Kan de wethouder aangeven waarom het college dit zo naar de raad gestuurd heeft? De Partij voor de Dieren vindt het wrang dat na het commissiedebat blijkt dat er 1.500 vierkante meter meer verharding bij komt. Dit is een nieuw gegeven en voor mijn fractie extra aanleiding om goed te kijken naar de groenplannen. Hierover heb ik twee vragen, specifiek over de puntentelling voor natuurinclusieve maatregelen voor de omgeving. De eerste vraag.

We lezen dat er één punt wordt toegekend voor een cluster van drie inheemse bomen voor bestaande bomen in het centrale perkje aan de linkerzijde van het gebouw. Kan de wethouder aangeven wat hier precies staat? Komen er extra inheemse bomen bij of worden de bestaande bomen meegeteld? De tweede vraag. Ook worden er drie punten toegekend voor een pocketpark, het centrale perkje aan de linkerzijde van het gebouw. Mijn fractie vraagt zich af: welk pocketpark is dit, waar komt dit en hoe groot gaat dit worden? We zijn benieuwd naar de antwoorden. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Ik ben gewoon benieuwd: wat gaat de Partij voor de Dieren nu precies doen? Want dat is me niet helemaal duidelijk. Jan Willem van den Bos (PvdD). Mijn fractie heeft het verzoek gedaan om te kijken: kunnen we al die informatie over groen eerst goed krijgen voordat we dit bespreken? Een meerderheid van de raad zei: we willen het graag nu bespreken. Voor mijn fractie is het dus echt afhankelijk van dit debat en of we nu kunnen begrijpen wat er gebeurt met het groen, hoe we uiteindelijk gaan oordelen over dit plan. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Dan stelt u een paar vragen en dan krijgt u straks antwoorden van de wethouder. Dan klopt het op papier, zeg maar, en dan stemt de Partij voor de Dieren voor? Jan Willem van den Bos (PvdD).

Ik begrijp niet zo goed wat de heer Dubbelaar bedoelt met 'dan klopt het op papier'. We willen natuurlijk graag begrijpen wat er uiteindelijk hier gaat komen, bijvoorbeeld dat pocketpark, en hoe dat voor de dieren, de natuur en de omwonenden van meerwaarde gaat zijn. Het gaat dus niet om het papier, maar om wat het plan uiteindelijk gaat worden. Samir Ahraui (PvdA). Voorzitter. Na alle vorige sprekers kan ik het vrij kort houden. Mijn fractie is blij met het voorstel dat nu voorligt. Ja, verrassing, meneer Dubbelaar. We vinden dit een mooi voorstel op een geschikte locatie. En ook de verschillende eenheden die erin terugkomen, stemmen mijn fractie blij, zeker de verschillende woonzorgeenheden die we hier terug gaan zien. De heer Dubbelaar heeft een vraag. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Meneer Ahraui heeft dezelfde memo gehad als mevrouw De Groot. Ergens in het proces is ook de Partij van de Arbeid omgeslagen van 'onwenselijk' naar 'enthousiast'. Waar komt dat door? Help ons. Samir Ahraui (PvdA). De heer Dubbelaar verwijst naar een periode waarin ik zelf geen woordvoerder was. Ik zou dus bijna zeggen: nieuwe woordvoerder, nieuwe afweging, nieuwe fractie. Maar tegelijkertijd zien we ook dat de woningnood vrij hoog is en dat er weinig projecten van de grond komen.

Dus als we steun kunnen geven aan een van die projecten die op dit moment uitgevoerd zouden kunnen worden en die leidt tot meer woonzorgcomplexen, ook voor een doelgroep waar we 62

weinig voor hebben weten te bouwen de afgelopen paar jaar, dan maakt mijn fractie nu de afweging dat we dit voorstel kunnen steunen. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Het is fijn om te zien dat de Partij van de Arbeid toch weleens tot inkeer komt en dat als er iets eerst onwenselijk is dat om kan draaien. Ik zou bijna willen zeggen: zou meneer Ahraui met mij over die rampzalige nota Parkeernormen willen praten? Samir Ahraui (PvdA). U weet hoe mijn fractie naar de nota Parkeernormen kijkt. Daar staan wij nog steeds achter. Ik heb wel de motie die de heer Uduba heeft ingediend meeondertekend, omdat ik wel degelijk een vinger aan de pols wil houden, ook om te kunnen controleren wat voor effect dit straks bij de oplevering heeft. We zijn dus niet helemaal doof voor de zorgen die u heeft, maar uw moties gaan ons in ieder geval een aantal stappen te ver. De voorzitter. Meneer Dubbelaar, voor de laatste maal. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). U vindt als Partij van de Arbeid het wel verstandig om betaald parkeren in te voeren in de armste wijken van Nederland? Begrijp ik dat goed? Samir Ahraui (PvdA). Het voelt een beetje als een herhaling van debatten. De heer Dubbelaar heeft dit vaker aan mij gevraagd. Ik zou bijna zeggen: u kent het partijprogramma en het verkiezingsprogramma van de PvdA. Daar sta ik nog steeds achter. De voorzitter. Gaat u verder, meneer Ahraui.

Samir Ahraui (PvdA). Ik had nog maar één vraag aan het college. Op deze locatie bouwen we natuurlijk voor verschillende doelgroepen. Tegelijkertijd hoor je dat familieleden het vaak ook wel fijn vinden om in de buurt te wonen van mensen die bijvoorbeeld in die zorgeenheden komen te wonen. Ik vroeg me af of het college bereid was om met de initiatiefnemer te kijken of familieleden van mensen die zelf in de zorginstelling zitten wellicht geholpen zouden kunnen worden om in de buurt van hun familieleden te wonen, bijvoorbeeld in de woningen die daar in de vrije sector of in de middenhuur beschikbaar komen. Beytullah Çelik (DENK). Voorzitter. Fijn dat, zoals meneer Kruis al zei, het ook wat korter kan en dat het toevallig vandaag wat korter gaat. En wat de spreektijd van het college betreft: fijn dat het college dit keer zich ook aan zijn spreektijd houdt. Bij deze felicitaties daarvoor. Ik zal het heel kort houden, voorzitter. Halfzes, de laatste beraadslaging voordat we naar de afronding debat commissie gaan, maar goed. Voorzitter. De nood voor nieuwe woningen is hoog en de nood voor zorgwoningen in het bijzonder is ook hoog. We moeten zorgen dat we zo snel en zo veel mogelijk nieuwe woningen in Den Haag realiseren. We zijn daarom blij met het plan om in totaal meer dan 400 woningen en zorgstudio's te realiseren aan de Loevesteinlaan.

We zijn zeker kritisch op de parkeerplaatsen en hebben hier wel zorgen over. Wij steunen de motie van de VVD over de evaluatie hoe de parkeerregeling uitpakt. Ik moet hierbij ook denken aan het gebeuren met de Hofbadtoren. Ik hoop niet dat wij straks ook soortgelijke problemen krijgen. Het is goed om dit goed te evalueren bij dit project. Ik ben ook benieuwd naar de beantwoording door het college van de vragen van collega's. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). In 2022 was DENK de tweede partij in Morgenstond. Wat denkt u welke positie de partij DENK inneemt bij de verkiezingen in 2026? Beytullah Çelik (DENK). Zoals we dat heel goed in 2022 hebben gedaan, gaan we dat ook gewoon in 2026 doen. We zijn gelukkig niet een fractie die beloftes doet, van alles roept, schrijft en belooft, maar uiteindelijk in de realiteit wat minder kan bieden. We zijn trots op het feit dat we hier een stad mogen besturen en onze achterban daarin zo veel mogelijk mee kunnen nemen.

63

Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Dus het leveren van een wethouder is voldoende voor u om al uw kiezers in Morgenstond en in Bouwlust te trakteren op betaald parkeren? Beytullah Çelik (DENK). Het lijkt wel of collega Dubbelaar, met alle respect, verwijst naar zijn eigen fractievoorzitter, meneer De Mos. Dat is niet besturen. Het besturen van een stad doe je samen met andere partijen en niet alleen door wethouders te leveren. De voorzitter. Ik wil even ingrijpen. Dit dwaalt nu wel heel erg ver af van het onderwerp, dit bouwplan, dat we nu bespreken. Ik kijk even of meneer Dubbelaar nog een laatste interruptie heeft op het punt waar we het over hebben. Nee. Wethouder Balster (PvdA). Voorzitter. Dank voor de inbreng van de raad en dank voor de zorgvuldige behandeling in twee commissies en met een technische bespreking. Het betreft een project en een specifieke verklaring van geen bedenkingen met een hele lange titel. Mevrouw Arp besteedde daar op de socials al aandacht aan. Wat mij betreft zetten we daar een streep onder door het vanaf nu het project Favente Deo te noemen. Dat zeg ik ook richting de heer Dubbelaar. Ik heb overleg gehad met de ontwikkelende partij en die zijn graag bereid om de oude naam van het project, dat ook voor buurtbewoners heel herkenbaar is, te gaan hanteren. Dat is een mooi gebaar én veel korter.

Dit project heeft een lange geschiedenis met een heel globaal kavelpaspoort, een methodiek die we eigenlijk al niet meer toepassen. Inmiddels zijn de eisen die we met elkaar stellen aan de kwaliteit van plannen en de sturing die we met elkaar daarop willen geven behoorlijk aangescherpt. Dat geldt voor de stedenbouwkundige uitgangspunten en ook voor de informatie over de voorzieningen, zeg ik richting mevrouw De Groot. Dat maakt ook dat we een beetje moesten bijschakelen op de informatie en randvoorwaarden daaromheen. Dat is inmiddels gebeurd. Maar we hebben hier - velen van u hebben dat benadrukt - een mooi en ambitieus project met een hele mooie toevoeging van een zorgprogramma dat voor de wijk heel belangrijk is, zowel intramuraal als met een programma van bijna 150 woningen in het middensegment en vrijesectordeel, een gezondheidscentrum met een hele mooie en belangrijke toevoeging zo aan de rand van het Zuiderpark. Ik ga naar de gestelde vragen en de ingediende moties. De motie van de heer Dubbelaar wordt zo meteen door collega Kapteijns afgedaan. Mevrouw Arp heeft gevraagd naar de redenatie over de termijngebondenheid en de businesscase in de brief die u gister overigens op heel recent verzoek kreeg. Het is een spannend project, het is ook een ambitieus project en het is een project dat al heel lang op stapel staat.

We hebben ook enige tijd nodig gehad met elkaar om het zorgvuldig te behandelen, maar het heeft al een hele lange geschiedenis. In de loop der tijd zijn de omstandigheden op de markt op een aantal vlakken natuurlijk veranderd. Dat maakt dat je in zo'n proces - maar dat is bij alle projecten zo - wel op hele spannende momenten aankomt als de businesscase eenmaal gerealiseerd moet worden. Ik kan niet uitsluiten dat we ooit voor verrassingen komen te staan, maar het college zal met de partijen, Florence en de belegger, proberen te bevorderen dat dit project wordt uitgevoerd. Dat begint - en dat is de belangrijkste stap die we kunnen zetten - met een kader dat dat mogelijk maakt. Daarvoor is deze specifieke verklaring van geen bedenkingen noodzakelijk. Lesley Arp (SP). Ik snap het antwoord van de wethouder nog niet helemaal. Ik lees de brief zo dat in het najaar die afspraken aflopen en dat er dan mogelijk een onderhandeling gaat komen over de businesscase. Kunnen we ervan uitgaan dat dit plan de uitkomst gaat worden van dat gesprek? Of gaat er nog wat gesleuteld worden? We hebben laatst die situatie met The Grace gehad dat er een verklaring van geen bedenkingen is afgegeven door de raad en dat er toen vervolgens nog allerlei sleutelwerk aan te pas kwam. Ik neem aan dat de wethouder nu in nauw contact staat met de ontwikkelaar. Hoe staan we ervoor? Wethouder Balster (PvdA).

Met de kennis van nu gaan we ervan uit dat dit het plan is en blijft, maar we kunnen natuurlijk nooit helemaal uitsluiten dat een businesscase in de problemen komt. Dat kan altijd gebeuren. Als dat gebeurt, dan meld ik me uiteraard weer bij u terug, maar het komt voor in theorie, zeg ik maar even. Het komt weleens voor, zelfs bij een vergund project, dat de businesscase zo 64

onder druk komt te staan dat het uiteindelijk niet lukt. Dat wordt echt spannend met dit project. Maar zoals aangegeven: de beste stap die we daarvoor met elkaar kunnen zetten, is met elkaar de ruimtelijke mogelijkheden bieden om het plan te realiseren. Lesley Arp (SP). Ik wil dan toch wel duidelijk hebben van de wethouder … Er wordt ineens naast mij overlegd. Er is nu dus geen enkel signaal dat de ontwikkelaars dat gesprek willen gaan voeren om iets te veranderen aan de uitgangspunten die wij nu vaststellen? Dat zou natuurlijk mogelijk wel wat chagrijn bij de raad oproepen, als we daar achteraf achter komen. Ik vraag dit ook expliciet, omdat het gonst van de geruchten hierover, dus vandaar. Wethouder Balster (PvdA). Er was reden om u te melden dat het een spannende businesscase is. Ik zeg u graag toe dat ik mij zal melden zodra er wordt gesproken over eventuele verandering van het plan, want het is belangrijk dat u dat dan weet. De voorzitter. Voor de laatste maal, mevrouw Arp. Lesley Arp (SP). Niet om flauw te doen, maar kan de wethouder nog mijn vraag beantwoorden? We hebben dus nu geen enkel signaal dat er getornd gaat worden, dat er sowieso de wens is om te tornen aan die businesscase in het najaar? Wethouder Balster (PvdA). Nee, daar was ik net duidelijk over, denk ik. Mevrouw Arp en de heer Uduba hebben een gezamenlijke motie ingediend over de parkeeroplossing.

Met de motie hebben ze gevraagd om een jaar na oplevering te kijken hoe dat uitpakt en ook ruimte te bieden voor bewoners om zich te kunnen melden, mocht het onverhoopt anders uitpakken. In de eerste plaats is het natuurlijk heel mooi om te zien dat een partij ter linker- en een partij ter rechterzijde elkaar vinden om een marktontwikkeling goed in de gaten te houden. Maar ik snap deze vraag natuurlijk heel goed, want we hebben het ook uitvoerig gehad over de parkeeroplossing, die best spannend is met een hoge mate van deelvervoer en een concept met zwerfparkeerplaatsen, zoals dat heet. Als ik de motie zo mag interpreteren dat we handelen binnen de publiekrechtelijke mogelijkheden die het college heeft om de private partij, die hier heeft te handelen binnen de normen die we met elkaar vastgesteld hebben, ben ik bereid om haar aan de raad te laten en een jaar na oplevering u daarover te informeren. Anthony Uduba (VVD). De wethouder kan de motie inderdaad interpreteren zoals hij het zegt. Het is wel belangrijk om te melden dat het voor ons heel belangrijk is dat de bewoners ergens hun klachten kunnen indienen, dus bij het meldpunt. Als hij met de ontwikkelaar keiharde afspraken zou willen maken over hoe dat opgezet kan worden, dan zijn we daar heel blij mee. Wethouder Balster (PvdA).

Dat vind ik met de heer Uduba van belang, dus ik ga er zeer op aandringen dat bewoners daar terechtkunnen. Anthony Uduba (VVD). Dan over het vorige punt van de wethouder, over de businesscase. Ik weet nou niet of ik mij zorgen moet gaan maken, dus ik heb een duidelijke vraag aan de wethouder. Kan dit financiële consequenties hebben voor de gemeente? Wethouder Balster (PvdA). Nee, voorzitter. Mevrouw Klokkenburg heeft een motie ingediend over het betrekken van de wijk bij de totstandkoming van de buurtfunctie. Ik laat de motie graag aan de raad, want ik denk dat het ongelofelijk belangrijk is dat dat gebeurt. We hebben inmiddels ook van de initiatiefnemer begrepen dat er alle ruimte is om dat te doen, dus ik kan de motie graag aan de raad laten. Dan kom ik bij de heer Van den Bos, die nog vragen heeft gesteld over de recente ontwikkelingen rond de verhardingstoets. U heeft recent in de commissie gevraagd om nog eens te kijken naar de watersleutel. De toetsing wordt aanvankelijk gedaan door de initiatiefnemer en die analyse van de verharding wordt dan vervolgens getoetst door het waterschap. Ik heb in de commissie aangegeven dat er in die toetsing door de initiatiefnemer een fout is geslopen, dat we die hebben 65

ontdekt en dat we die toetsing heel snel opnieuw hebben laten uitvoeren door de initiatiefnemer en vervolgens ook weer door het waterschap. Dat heeft inderdaad andere vierkante meters opgeleverd. Het heeft ook opgeleverd dat er extra gecompenseerd moet worden om het water op te vangen, omdat het dak daar niet mag worden meegeteld als … Dat telt als verharding. Daar is dus een oplossing voor gevonden. U heeft nog twee hele specifieke vragen gesteld over de bomen. Het gaat in de eerste plaats over de drie bomen die al dan niet zouden meetellen in de puntentelling voor het natuurinclusief bouwen. Het gaat over drie bestaande bomen die terug gaan komen en herplant zullen worden. Dat maakt dat die bomen meetellen als één punt in het kader van de puntentelling. U stelde ook nog een vraag over het pocketpark. Het is misschien een heel gedetailleerde vraag, maar wel belangrijk; dat snap ik. Achter de linkertoren, als je met de rug naar de Loevesteinlaan staat, komt een parkje en daar komen ook de drie net genoemde bomen terug. U vroeg ook of dat op maaiveld is. Het wordt op maaiveld gerealiseerd. Jan Willem van den Bos (PvdD). Ik had ook nog gevraagd naar de omvang van het pocketpark. De reden dat ik het vraag, is dat het bij natuurinclusief bouwen normaal gesproken minimaal 250 vierkante meter moet zijn.

Mijn fractie vindt het belangrijk om te weten wat de waarde van zo'n pocketparkje is voor mensen die daardoorheen willen wandelen. Ik heb die vraag dinsdag doorgegeven. Dus ook al moet het nog nagezocht worden, het is voor mijn fractie wel belangrijk om het te weten. Wethouder Balster (PvdA). Die had ik net paraat, maar dan moet u mij even één seconde geven om het nog even na te vragen. Dan heb ik het antwoord daarop denk ik ook. De voorzitter. Ik begreep toch dat er nog een tweede termijn komt, dus misschien kan het dan. Wethouder Balster (PvdA). Dan had ik een vraag van de heer Ahraui over of er ruimte kan zijn voor familieleden. Ik wil die vraag graag overbrengen naar de ontwikkelende partij. We zien bij dit soort concepten bijvoorbeeld vaak ook mantelzorgwoningen. Dat zou ook relevant kunnen zijn. Ik zal die vraag meenemen naar de ontwikkelende partij. Ik denk dat ik dan alle vragen heb beantwoord. Ik kom in tweede termijn nog even terug op de vraag van de heer Van den Bos. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Voorzitter. Ik denk dat je hier de vraag zou kunnen stellen of de motie Geen uitbreiding betaald parkeren in Morgenstond van Hart voor Den Haag binnen of buiten de orde is, want het voorstel gaat over een Wabo-vergunning voor één bouwplan. Ik ben even op zoek naar de relatie met het voornemen om in heel Morgenstond betaald parkeren in te voeren, wat allang besloten is.