RIS319155 Notulen van de raad van 30 mei 2024

Vindt de fractie van GroenLinks dit niet een beetje kortzichtig? Want we nemen nu een besluit waar raden na ons nog genot of last van gaan hebben. We hebben nu de kans om in dit tijdsgewricht een besluit te nemen om daar een volwaardige vergaderzaal neer te zetten. Vindt u dit niet een beetje oneerlijk ten opzichte van de opvolgers die hier al dan niet gebruik van moeten maken? Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik moet toegeven dat ik dit een heel charmant argument vind van het CDA. U weet natuurlijk als geen ander dat GroenLinks in al ons beleid erg begaan is met de generaties na ons. Dat herken ik daarin dus. Tegelijkertijd kent u ons ook als een financieel doelmatige en sobere partij. Dat probeer ik hier in evenwicht te brengen. Kavish Partiman (CDA). Ik weet van collega De Vuyst dat hij doelmatig en sober is, maar zijn Engels is redelijk goed. Penny wise, pound foolish is vaak ook een probleem.

Stel dat we nu dit besluit nemen om in zijn ogen sober en doelmatig aan de slag te gaan en dat we twee raden hierna tot de conclusie komen dat het door deze raad genomen besluit eigenlijk niet goed was en dat er toch behoefte is aan een volwaardige zaal … Zou u met die argumenten niet nog eens willen overwegen om te zeggen: pleeg die investering op dit moment, want die is nu altijd goedkoper dan over acht jaar, en zorg ervoor dat daar een volwaardige en goede plek komt waar we onze vergaderingen kunnen houden? Maarten De Vuyst (GroenLinks). Het is niet helemaal aan mij, maar ik complimenteer de heer Partiman toch nogmaals voor de charmante manier waarop hij mij probeert te verleiden. Het gaat om een opdracht voor een begeleidingsgroep. Ik wil niet dat er op die opdracht gepreludeerd wordt in die zin dat het twee volwaardige grote commissievergaderingen moeten zijn zonder dat vastgesteld is dat we daar echt gebruik van gaan maken. Zo vaak zitten wij nu niet in twee vergaderingen tegelijk. Ik wil zeker niet penny wise, pound foolish zijn - hoewel Pennywise best een leuke band is, maar dat terzijde - maar je moet ook zorgvuldig zijn, want je kunt iedere euro, op z'n Hollands, maar één keer uitgeven. De voorzitter. Ten slotte, meneer Partiman. Kavish Partiman (CDA).

Ik wil nogmaals een beroep op mijn collega doen om hier nog een keer goed over na te denken, want die investering pleeg je ook maar één keer. Het zou zonde zijn als we nu een investering plegen waar over een paar jaar een nieuwe investering bovenop moet komen met hogere kosten en die eigenlijk ook niet van toepassing is op datgene waarvoor we die zaal nodig hebben. Dus nogmaals een beroep op collega De Vuyst om hier nog een keer goed over na te denken, want die twee ruimtes zijn echt nodig. Ik verwijs ook naar het argument van collega Van Basten Batenburg: het zijn niet twee vergaderingen die simultaan plaatsvinden, want deze zaal wordt ook voor andere aangelegenheden gebruikt dan alleen voor commissievergaderingen.

34

Maarten De Vuyst (GroenLinks). Laten we vooropstellen dat dit de raadzaal is en dat commissievergaderingen en raadsvergaderingen de eerste taak van deze zaal zijn. Die staan dus voorop. Ik denk dat we daar geen verschil van mening over hebben. Volgens mij heeft het presidium goed geluisterd in de commissie. Het heeft iets gas teruggenomen en heeft gezegd dat er met de begeleidingsgroep een programma van eisen opgesteld wordt. Ik vraag daarbij of die begeleidingsgroep ook mag kijken naar wat het doel daarvan is. Daar zijn we wat mij betreft immers nog niet helemaal uit. Ik neem nog geen beslissing. U doet allen alsof ik nu een beslissing neem over de vraag of we wel of niet gaan verbouwen. Ik wil dat we dat zorgvuldige proces, dat nog zorgvuldiger is geworden en dat het presidium heeft uitgestippeld, goed doorlopen en daarbij niet tegen de begeleidingsgroep zeggen dat er minimaal 50 mensen op de tribune moeten kunnen zitten, dat er minimaal 24 mensen in de CPK moeten kunnen zitten et cetera. Want dat is voor mij nog niet bewezen. Volgens mij is dat het enige wat ik inbracht. De voorzitter. Meneer Guernaoui, een nieuw punt? Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Ik hoor de collega van GroenLinks zeggen dat de Rekeningencommissie geen volwaardige commissie is.

Heb ik dat goed gehoord? Ten tweede wil ik aangeven dat daar dan dus geen commissievergaderingen mogen plaatsvinden van de andere commissies die we hebben, want die zaal is niet volwaardig en dat vindt GroenLinks ook niet nodig. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Er gaat natuurlijk geen enkele commissie boven de Rekeningencommissie; dat hoef ik de heer Guernaoui niet uit te leggen. Maar dat terzijde; ik denk dat dat gewoon een gebbetje was van de jongeman daar. De voorzitter. Dat is ook een gebbetje. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Wat betreft de vraag of daar een andere commissie moet zitten: daar moet een andere commissie zitten als we tegelijkertijd als raad hier iets doen. Dat is inderdaad tijdens de raadsenquête gebeurd. Dat had, als ik het mij goed herinner, ook zeker te maken met de audiovisuele installatie in de CPK. Die moet hier en daar zeker ook vernieuwd worden; dat staat ook in het voorstel. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Soms is hier iets georganiseerd en willen wij toch een debat omdat dat haast heeft, niet direct een raadsdebat maar in een commissie. Als het aan GroenLinks ligt, hebben we dan straks toch geen volwaardige vergaderlocatie? Dat is wat u zegt. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Misschien gaat het om die definitie. U zegt 'een volwaardige vergaderlocatie'. Nu staat er 'een volwaardige commissievergadering'. Daar gaat het mij om.

Ik vind het goed om te horen dat ook mevrouw Van Basten Batenburg nog niet overtuigd is. Meer dan dat: zij is er op dit moment gewoon een tegenstander van dat er twee commissievergaderingen tegelijk plaatsvinden. Dan heb je nog de variant van de werkbesprekingen. Dat zou misschien kunnen; die doen we nu weleens tegelijkertijd. Dat is al heel onhandig, zoals ik vorige week zelf heb ervaren, want ik kan mezelf niet in tweeën splitsen. Ik denk dus dat we het eerst daarover moeten hebben om dan te besluiten wat nou precies de eisen zijn die we stellen aan de verbouwde CPK. De voorzitter. De laatste keer, meneer Guernaoui. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Ik begrijp niet dat GroenLinks niet steunt dat wij een volwaardige commissievergaderzaal willen, want als wij daar vergaderen, met welke commissie dan ook, moeten we daar alle faciliteiten hebben. Hart voor Den Haag zegt dus niet dat er een tweede raadzaal bij moet. Nee, die zaal mag kleiner en compacter, maar moet wel efficiënt en effectief zijn, zodat we daar als commissie fatsoenlijk kunnen vergaderen. Daarom begrijp ik uw inbreng niet. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Altijd vervelend: mevrouw Van Basten Batenburg én de heer Guernaoui begrijpen mij niet. Ik zal mij daar nog op beraden, maar dat terzijde. U zegt: kleiner en 35

efficiënter dan de raadzaal. Dan beginnen we al richting elkaar te bewegen. Ik wil dat het zo klein kan zijn als nodig en ik wil dat het niet groter wordt dan we denken dat nodig is. Maar wat nodig is, heb ik nog niet vastgesteld zien worden, behalve dan met het woordje dat het gelijkwaardig moet zijn aan een 'volwaardige' commissievergadering. Dat vind ik eigenlijk al een stap te ver. De voorzitter. U zet uw betoog voort; het punt is helder. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Eens kijken wat er nog van overgebleven is. Wij vragen het presidium dus waarom nou precies dát in dat uitgangspunt in het voorstel staat. Ja, u voelde die vraag al aankomen. Ik heb al een paar keer gezegd dat we met belangstelling kijken naar het voorstel van de ChristenUnie/SGP om ook een minimale variant te ontwikkelen. Sowieso complimenten voor het aanpassen van het voorstel, want wij denken dat het proces hiermee beter wordt. Marieke van Doorn (D66). Voorzitter. Dank aan het presidium voor het wijzigen van dit voorstel na de bespreking in de commissie. Wij nemen aan dat de tijdens de commissievergadering gevraagde discussie over het publieke belang dat deze investering in de commissieperskamer rechtvaardigt, zal worden gevoerd in de voorgestelde gebruikersgroep die aan het programma van eisen gaat werken, want dat lijkt ons, lessen lerende van het Amare-enquêtetraject, wel het uitgangspunt.

Ik hoor het graag van het presidium als dat niet zo is. De voorgaande debatten geven misschien ook aan dat er wat opheldering nodig is. Dus presidium, schijn hier uw licht op. Bij D66 zijn we positief over de voorgestelde verbeteringen op AV-gebied en het verder uitwerken van een ontwerp op basis van het voorliggende sfeerontwerp. We maken met onze steun graag investeringen mogelijk in de lokale democratie, met de functie van het stadhuis als de democratische huiskamer van de stad. Afsluitend feliciteer ik namens onze fractie graag de heer Dumoulin met zijn maidenspeech. Heel veel plezier! Robin Smit (PvdD). Voorzitter. Compliment voor het presidium voor de aanpassing van het voorstel naar aanleiding van het commissiedebat. Bij onze fractie staat niet ter discussie dat de CPK en met name de technische apparatuur aan vervanging toe zijn. Toch heeft onze vraag nog wat vraagtekens omtrent de invloed en de ruimte die de gebruikersgroep en de gemeenteraad hebben om die sfeerimpressie aan te passen; denk bijvoorbeeld aan die uitbouw. Daarom staat onze fractie ook onder het amendement van de ChristenUnie. We hebben wel een vraag aan het presidium, want de planning in het voorstel is nog niet helemaal duidelijk.

Bij het opstellen van het programma van eisen en de aanbesteding staat immers een periode van Q3 2024 tot en met Q1 2025, terwijl het raadsvoorstel al in oktober 2024 door de raad heen moet. Kan het presidium dit toelichten? Adeel Mahmood (DENK). Voorzitter. Allereerst wil ik het presidium bedanken voor het gewijzigde voorstel. DENK kan zich goed vinden in het voorstel. Wat DENK betreft verdienen Den Haag en het IJspaleis een mooie representatieve commissieperskamer. DENK vindt het belangrijk dat de gemeente investeert in de CPK, zodat die in de toekomst gebruikt kan worden voor vergaderingen van commissies - het liefst geen dubbele commissies, zeg ik tegen de heer De Vuyst - en voor andere activiteiten en als perskamer. Het is duidelijk dat dit nu niet het geval is. We zijn ook blij met de rol, die met het nieuwe voorstel gedeeltelijk gewijzigd is. DENK zal dan ook instemmen met het voorstel. We kijken uit naar het werken aan een definitief programma van eisen. Mairan Sewtahal (PvdA). Voorzitter. Mijn fractie is voorstander van dit voorstel om de CPK te gaan verbouwen. Wat ons betreft heeft een stad als Den Haag fatsoenlijke vergadervoorzieningen nodig.

Met de verouderde voorzieningen, storingen die steeds vaker plaatsvinden en het gebrek aan goede luchtkwaliteit in de CPK is het wat ons betreft noodzakelijk om nu te investeren in wat nodig is, zodat we weer een tijd vooruit kunnen. Steun voor dit voorstel. We zien graag het definitieve ontwerp tegemoet.

36

Lesley Arp (SP). Voorzitter. Toen ik voor het eerst de plannen voor de CPK onder ogen kreeg, moest ik een beetje denken aan het jaar 2015, toen de plannen om de raadzaal te verbouwen werden gelanceerd door het presidium. De kosten liepen enigszins op in de loop der jaren, tot € 1,3 mln., maar ook de emoties in de raad over die verbouwing, niet in de laatste plaats bij een van mijn voorgangers, de heer Van Kent. Bijna negen jaar later hebben we het over de verbouwing van een andere zaal, waarvan het prijskaartje nog ongewis is. Wel kunnen we uit de schetsontwerpen opmaken dat het allesbehalve goedkoop zal zijn. Men wil de zaal namelijk aan drie kanten laten groeien. Aan de noodzaak om de audio- en video-installatie te vervangen twijfelt mijn fractie niet. De vele technische storingen geven daar alle aanleiding toe en inwoners moeten ons werk kritisch kunnen volgen. De pijn zit bij de SP vooral bij de kosten die gepaard zullen gaan met het vergroten van de zaal. Wij steunen daarom het amendement van collega Klokkenburg, zodat de raad op een later moment nog wat te kiezen heeft, maar ik wil nog wel van mijn collega's in het presidium weten of het aannemen van dit amendement echt aanleiding zal zijn om de groei van de zaal opnieuw tegen het licht te houden. Of is dit met het oog op het schetsontwerp een uitgemaakte zaak? De voorzitter.

We gaan naar de voorzitter van het presidium, die meteen kan reageren. Meneer De Ridder spreekt dus namens het presidium. Rutger de Ridder (VVD). Voorzitter. Dank voor het lekker levendige debat. Ik dacht dat dit er gewoon heel snel doorheen zou gaan en met algemene stemmen zou worden aangenomen. Dat valt toch weer een beetje tegen. Het is fijn dat iedereen heeft gezien dat wij het voorstel hebben aangepast, omdat we na de zinvolle beraadslaging in de commissie dachten dat er nog wel enige verduidelijking nodig was van wat wij nou precies willen met dit verhaal, hoe we precies voor ons zien hoe we de raad daarbij gebruiken en hoe we zorgen dat die nieuwe commissiezaal daadwerkelijk iets is waarvan de hele gemeenteraad denkt: ja, hier hebben we wat aan. We hopen natuurlijk dat dat vandaag in een meerderheidsbesluit ook zover gaat komen. De grootste vraag die gesteld is, is eigenlijk een combinatie van de vragen die in het debat zijn ingebracht door vooral de heer De Vuyst, maar ook door mevrouw Klokkenburg en mevrouw Arp: wat is er uiteindelijk nodig en wat verstaan we onder 'een volwaardige zaal'? We hebben geprobeerd om dit in het raadsvoorstel aan te geven, maar we hebben ook in de commissiebehandeling gezegd dat het presidium vindt dat je, als de raadzaal in gebruik is, ergens anders een volwaardig alternatief moet hebben om ook een vergadering te houden.

Let op: 'een vergadering' wil niet zeggen 'twee politieke vergaderingen tegelijkertijd'. Het presidium vindt daar helemaal niets van, behalve de bestaande praktijk, waarin we hebben gezegd: dat doen we niet. Wij hebben daarin dus niet een ander uitgangspunt genomen. Tegelijkertijd denk ik - dat zei ik ook al in het commissiedebat - dat op dit moment best een situatie denkbaar is dat er tegelijkertijd met een politieke beraadslaging een werkbespreking is die zeer tot de verbeelding spreekt en waar veel mensen bij zijn. Afgelopen week was dat eigenlijk ook al het geval: veel sprekers, die dan in de CPK op de enigszins krakkemikkige stoeltjes moeten zitten wachten totdat ze iets mogen zeggen; veel mensen bij de commissievergadering, waardoor het steeds warmer en warmer wordt. Tegelijkertijd is er geen alternatief, want het is op dit moment ondenkbaar dat de commissie Bestuur, die misschien niet te veel mensen op de publieke tribune en misschien iets minder aanwezige raadsleden heeft, dan in de commissiezaal gaat vergaderen. Ik denk dat de voorzitter van de commissie Bestuur dan zegt: ammenooitniet, meneer Smit. Dat vind ik ook niet zo gek, want we willen hier goed in beeld gebrachte, mooie, fijne politieke debatten, maar dat kan nu alleen maar hier.

Het zou zo goed zijn als je, als je tegelijkertijd een andere bijeenkomst hebt waarbij veel mensen aanwezig zijn omdat er interesse is of anderszins, iets flexibeler bent in de plekken waar je dat doet. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik sla aan op 'de krakkemikkige stoeltjes', want ook hier op de tribune staan behoorlijk wat krakkemikkige stoeltjes. Kan ook daar misschien iets aan gedaan worden? Je zakt daar echt doorheen. Er zijn mensen die een hernia krijgen door deze vergadering te volgen. Ik zie dat Den Haag FM dit bevestigt. Dus graag uw aandacht hiervoor. De voorzitter. Uw punt is duidelijk. Het is wel buiten de orde, maar vooruit maar weer.

37

Rutger de Ridder (VVD). Wij hebben dit allemaal voorzien. Vorige week donderdag heeft het presidium besloten dat we de stoelen gefaseerd gaan verbeteren in de zaal. We hebben dat natuurlijk allemaal voorzien en om u ten dienste te zijn: dat gaan we doen. Natuurlijk, dat moet ook goed zijn. Dit was eigenlijk de belangrijkste grote vraag: waarom doe je het nou? Dan kom ik direct bij de vraag wat de ruimte is voor die gebruikersgroep. Het huidige schetsontwerp is gebaseerd op hoeveel stoelen er in de commissiezaal staan, niet op de vraag of het op dit moment in de commissiezaal kan, want in deze commissiezaal kan het aantal stoelen die daar staan, eigenlijk helemaal niet. Daarom wordt het warm en daarom is het onprettig vergaderen. Een minimalistischere variant kan wel, maar een minimalistischere variant zou betekenen dat je uiteindelijk ook moet snoeien in het aantal stoelen. Daar hadden we in het commissiedebat ook al een discussie over met mevrouw Klokkenburg. Dat betekent niet dat het een normaal, volwaardig alternatief wordt voor een vergadering hier, maar het presidium wil dat wel als uitgangspunt blijven houden. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). De heer De Ridder doet heel even alsof in ieder geval mijn fractie tegen een verbouwing zou zijn. Dat is niet zo, want die zaal is onprettig; dat zien we allemaal.

Voor het aantal mensen dat er nu gebruik van maakt of als er meer mensen in moeten, begrijp ik ook dat die zaal wat groter moet worden, maar met het nu voorliggende ontwerp gaan we aan alle kanten uitbreiden om de aanwezigheid van echt veel mensen mogelijk te maken. Ik geloof dat je wel tot 60 mensen kan gaan, terwijl dat bij een gemiddelde commissievergadering niet nodig is. Mijn vraag is dus vooral wat het minimale is wat je nodig hebt en of je dan dus een goedkopere variant kan doen omdat je iets minder hoeft te verbouwen; vandaar het amendement. Dan heb je misschien 12 stoelen op de publieke tribune in plaats van de voorgestelde 24. Rutger de Ridder (VVD). Uiteraard is het aan de raad zelf. Het was niet mijn bedoeling om te zeggen dat de ChristenUnie/SGP tegen een verbouwing zou zijn, maar als wij 'minimalistische variant' horen, ziet het presidium dat als de ruimte die er nu is; that's it. Zo zien wij dat dan, want dat is het meest minimalistisch. Dan krijg je een kleinere vergaderzaal. Ons schetsontwerp is gebaseerd op hoe gemiddeld in commissievergaderingen wordt vergaderd. Let wel: we hebben dertien fracties, een voorzitter, twee secretarissen, ondersteuning, minimaal één wethouder voor een debat en meer wethouders als er grote debatten zijn. Die wethouders hebben ondersteuning nodig. Je komt dus al gauw tot best wel wat mensen.

En dan willen we ook nog zorgen dat de publieke tribune de plaats is voor de mensen die het debat willen volgen en niet per se voor de ambtelijke ondersteuning. Je kan situaties krijgen waarin de publieke tribune, als er weinig plekken zijn, bezet is door ambtelijke ondersteuning, die ook nodig is. Daarom hebben we de ruimte genomen die we hebben genomen. Zeker bij technisch specifieke debatten zien we - zeker in de commissie Ruimte, waar u ook vaker bent - dat de achterkant van de collegebanken al vaak gevuld is met ondersteuning. Daar moeten we dus ook ruimte voor hebben, want die ondersteuning is ook gewoon nuttig en nodig. Wat de minimalistische variant betreft: het presidium laat het natuurlijk aan u wat u met het amendement doet. Daar gaat u allemaal zelf over, maar let wel: dat gaat in de planning en in de kosten natuurlijk wel wat betekenen. Dat gaat natuurlijk betekenen dat er extra ontwerpen gemaakt moeten worden en dat de planning daardoor uiteindelijk misschien niet gehaald zou kunnen worden. Dat is jammer, want wij gunnen onze opvolgers van deze gemeenteraad een volwaardige tweede commissiezaal. Dat is in ieder geval het uitgangspunt van het presidium. Daar gaat u natuurlijk zelf over. Nog even over de planning, nu ik die toch heb genoemd; daarmee komen we bij meneer Smit.

In het gewijzigde voorstel ziet u inderdaad bij de planning staan wat we eigenlijk verwachten. Als u vanavond besluit dit te gaan doen, gaan wij morgen starten met het bij elkaar zoeken van een gebruikersgroep. We gaan dan uitvraag doen bij fractievoorzitters om te kijken hoe we daartoe komen. Die gebruikersgroep gaat gelijk aan de slag om datgene op te stellen wat wij echt willen, maar wel binnen de randen die wij hebben opgeschreven in het raadsvoorstel, want dat is uiteindelijk het kader. Dat betekent: moet de vergaderzaal er precies zo uitzien als de vergaderzaal hier? In de richting van meneer Guernaoui: moet het wapen in de vloerbedekking? Hoe moeten we het precies doen? Moet de balustrade hoog of laag zijn? Wat is nou wat we nodig hebben? Dat is uiteindelijk wat die groep gaat doen. Die groep gaat dan aan de slag. Wij hopen dat zij eigenlijk nog voor de zomer een programma van eisen kunnen maken, niet een technisch programma van eisen maar een gebruiksprogramma van 38

eisen. Daarna wordt dat, na vaststelling door het presidium, naar de architect gestuurd en wordt een voorlopig definitief ontwerp gemaakt. Uiteindelijk komt dat dan in het najaar naar u toe ter vaststelling, inclusief de financiering daarvan. Ongeveer gelijktijdig - we lopen daarmee iets vooruit proberen we de aanbesteding te starten. Een meervoudige Europese aanbesteding duurt zes maanden. Daar hebben we dus gewoon de tijd voor nodig. Dan kom je dus uit op 2025. Volgens mij heb ik best wel veel behandeld. Ik heb het amendement ook geapprecieerd. Dat laten we dus aan u, maar u hebt wel gehoord wat ik ervan vind. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Is er ruimte voor vlaggen in de nieuwe kamer? De voorzitter. En hoeveel? Rutger de Ridder (VVD). Ik hoor meneer Groenewold zeggen: alleen Scheveningse vlaggen. Persoonlijk zou ik me daarbij willen aansluiten. Maar nee, de gebruikersgroep gaat natuurlijk over hoe die zaal eruit komt te zien. Meld u dus aan voor die gebruikersgroep. Als het een beetje moet spiegelen aan deze raadzaal, dan staat dáár het antwoord. De voorzitter. Er is geen behoefte aan een tweede termijn. De beraadslaging wordt gesloten.

Aan de orde is: M.

Voorstel van het college inzake Voorontwerp herinrichting Hoefkade (RIS318290).

De beraadslaging wordt geopend. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Voorzitter. Ik heb een heel ronkend verhaal voor me liggen met wat ik allemaal goed vind aan dit voorstel. Dat ga ik samenvatten met: wat een goed voorstel. We gaan voorstemmen. Ik heb wat tijd verloren bij het vorige debat. Voorzitter: de heer Groenewold. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Er ligt een plan voor de Hoefkade voor. Daar moeten wij natuurlijk wat van vinden. Ik zal maar meteen met de deur in huis vallen: dit plan is na de invoering van de pollers de volgende doodsteek voor de ondernemers daar. Er wordt hier weer een fietspad door de strot geduwd bij de bewoners en de ondernemers van deze openluchtgevangenis, die helemaal niet zitten te wachten op een fietspad en ook helemaal niet zoveel hebben met fietsen. Natuurlijk zijn wij van Hart voor Den Haag voorstander van het mooier en groener maken van de Hoefkade. Leonie Gerritsen (PvdD). Ik ben benieuwd wat de heer Meinesz bedoelt met 'een fietspad', want dat is nou juist wat er niet komt. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Dat verstond ik heel slecht. De voorzitter. De vraag was waarom u het heeft over een fietspad als dat daar volgens de Partij voor de Dieren niet komt. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Volgens mij komt ook de Velostrada erdoorheen, de sterfietsroute. Leonie Gerritsen (PvdD).

Het klopt inderdaad dat met dit ontwerp deze straat beter aansluit op de sterfietsroute, maar ik wil de heer Meinesz vertellen dat er geen fietspad in het ontwerp is getekend. 39

Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Nou ja, men is voornemens om die sterfietsroute daarop aan te sluiten en het zijn in die buurt vooral geen fietsers. Adeel Mahmood (DENK). Een vraagje aan Hart voor Den Haag: hebben jullie goed gekeken naar die plannen? De voorzitter. Ik vind het wel een beetje een laag niveau worden, jongens. Ten eerste moet het via de voorzitter en ten tweede vragen we elkaar nu of we de stukken hebben gelezen. Maar meneer Meinesz, u kreeg een vraag. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Ik hoef niet eens zover te kijken. Als ik zie dat er weer 28 parkeerplekken verdwijnen, gaan mijn haren al recht overeind staan. Ik ken die buurt daar heel goed. Waarom moet het in vredesnaam weer ten koste gaan van tientallen parkeerplekken? Kunnen bomen alleen op parkeerplekken groeien? Nee, natuurlijk niet. Er is zat ruimte om groen aan te leggen op de Hoefkade. Neem bijvoorbeeld alleen al die honderden afzichtelijke Hagenaartjes op de Hoefkade; misschien kent u die. Waarom trekt het college die er niet uit voor het plaatsen van bloembakken en/of bomen? Daarom een motie, waarbij ik er natuurlijk zomaar van uitga dat DENK en het CDA haar omarmen, want zij trokken in de commissievergadering een hele grote broek aan. Het dictum van de motie luidt: verzoekt het college om bij de herinrichting van de Hoefkade geen parkeerplekken weg te halen.

De motie is medeondertekend door Sebastian Kruis van de PVV. Voor het geval dat deze motie het om de een of andere onverklaarbare reden niet zou halen, dien ik meteen de volgende motie in, met als dictum: verzoekt het college als de parkeerdruk boven de 90% komt na de herinrichting van de Hoefkade, meteen extra parkeerplekken aan te leggen om deze weer onder de 90% te krijgen. Ook deze motie is medeondertekend door Sebastian Kruis van de PVV. Dan de pollers. Ik hoorde de wethouder tijdens de vergadering zeggen dat de plannen om bewoners straks wél door de pollers te kunnen laten rijden, minstens nog twee jaar gaat duren. Dat slaat natuurlijk nergens op. Daarom een motie met als dictum: verzoekt het college om alle pollers in de Schilderswijk per direct te laten zakken voor de bewoners en ondernemers van de Schilderswijk en deze in de toekomst te verwijderen. Deze motie is medeondertekend door Sebastian Kruis van de PVV. Ik hoop dat DENK en het CDA al een beetje hebben kunnen nadenken over de motie die ik de vorige keer heb ingediend. Maarten De Vuyst (GroenLinks). De argumentatie van de heer Meinesz was 'Het slaat helemaal nergens op', terwijl de wethouder in de commissie vrij uitgebreid uiteen heeft gezet hoe hij tot die twee jaar kwam. Ik ben dus benieuwd: hoezo slaat het helemaal nergens op? Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag).

Er wordt hier natuurlijk door een partij als DENK mee geschermd dat het allemaal fantastisch geregeld is met die poller en dat de ondernemers en de bewoners - tenminste, in ieder geval de bewoners - straks gewoon door die pollers heen kunnen rijden. En dan willen we die mensen vervolgens nog weer twee jaar gaan zitten laten wachten. Dat vinden wij een heel slecht plan. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ja, maar u zegt over die termijn van twee jaar: 'Dat slaat helemaal nergens op'. Ik ben benieuwd welke ideeën u heeft om dat te versnellen, terwijl de wethouder uiteen heeft gezet wat dat voor gevolgen heeft voor aanbesteding en dergelijke. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Die herinrichting heeft natuurlijk niet zo veel te maken met het naar binnen of naar buiten gaan van dat gebied. Die poller gaat gewoon omlaag voor de bewoners. Dat is de bedoeling. De voorzitter. Meneer De Vuyst, voor de laatste maal.

40

Maarten De Vuyst (GroenLinks). Nee, die twee jaar ging over het camerasysteem dat daar moet komen. Dát moet aanbesteed worden. Die twee jaar zit echt in dat camerasysteem en het vervangen daarvan. Ik vind uw opmerking 'Dat slaat helemaal nergens op' tot nu toe dus matig onderbouwd. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Ik heb ooit eens gebeld met een aanbieder van zo'n camerasysteem. Dat kan binnen twee maanden geïmplementeerd en werkend opgehangen worden. Ik geloof dat er 7.000 boetes zijn uitgeschreven voor de poller op de Escamplaan. Misschien kan daar een nieuw cameraatje van aangeschaft worden. Adeel Mahmood (DENK). Wat we nu hebben gedaan, is dat we hebben geregeld dat die toegang nu wordt uitgewerkt voor bewoners. Ik hoop dat dit in de toekomst ook voor de ondernemers geldt; daar ga ik later wat meer over vertellen. Maar u wilt alles heel snel. Dat begrijp ik. Hart voor Den Haag heeft ooit een motie gesteund met als dictum: verzoekt het college niet te wachten tot afronding van de Loper Oude Centrum met het nemen van de voorgenomen verkeersmaatregelen (knips) - dus de pollers - in de Stationsbuurt en Schilderswijk, maar deze zo snel mogelijk te realiseren. In het verleden was u er dus voorstander van om die pollers er zo snel mogelijk te laten komen. Dat was ook snelheid. Nu wilt u weer snelheid om ze te laten zakken. Ik volg het niet meer.

Kunt u daarop reageren? Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Dat is bij mij niet bekend. Wij hebben volgens mij altijd tegen de plannen voor de herinrichting van de Schilderswijk gestemd. Adeel Mahmood (DENK). Ik wil Hart voor Den Haag erop wijzen dat dit niet het geval is. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Als dat zo mocht zijn, wat ik niet denk, liggen er nu hele mooie moties om deze poller weg te krijgen. Dat is iets wat u ook in uw verkiezingsprogramma heeft staan. Ik zou dus zeggen: teken gewoon lekker die motie, want dan maakt u een hoop mensen blij in uw eigen wijk. Sebastian Kruis (PVV). Ik reageer op de een beetje bijdehante interruptie van mevrouw Gerritsen van de dierenpartij, want er staat wel degelijk in het voorstel dat dit plan onderdeel uitmaakt van het uitvoeringsprogramma Ruim baan voor de fiets. Ze zei dat er geen fietspad in het plan zit, maar dat is dus wel zo. De voorzitter. Wat is uw vraag aan de heer Meinesz? Volgens mij was dit geen vraag. Meneer Meinesz, gaat u gewoon verder met uw betoog. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Die motie heeft het de vorige keer niet gehaald, misschien ook omdat de heer Partiman er niet bij was. Die had toen heel veel spijt van die pollers; dat weet ik nog.

Het dictum van de motie luidt: verzoekt het college om een pilot uit te voeren waarbij alle pollers in de Schilderswijk per direct omlaaggaan en de doorstroming van het verkeer wordt hersteld. De motie is medeondertekend door Caroline Peeck van de VVD en Sebastian Kruis. De voorzitter. Door de heer Meinesz worden de volgende moties (M.1 HvDH, M.2 HvDH en M.3 HvDH) ingediend:

Motie M.1 HvDH Behoud parkeerplekken Hoefkade De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 mei 2024, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Voorontwerp herinrichting Hoefkade (RIS318290). Constaterende, dat: • winkeliers, bewoners en bezoekers in de Schilderswijk en Transvaal te kampen hebben met dalend bezoek;

41

• • •

de Schilderswijk en Transvaal al jarenlang het kindje van de rekening zijn, na het invoeren van de pollers en de verkeersmaatregelen in het Centrum; de Hoefkade meer en meer op een openluchtgevangenis gaat lijken; er eerder een tekort is aan parkeerplekken.

Overwegende, dat: • als men parkeerplekken weghaalt dit desastreuse gevolgen kan hebben voor de ondernemers op de Hoefkade; • parkeerplekken niet ten koste hoeven te gaan van groen. Verzoekt het college: • om bij de herinrichting Hoefkade geen parkeerplekken weg te halen. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie M.2 HvDH Bij parkeerdruk boven de 90% extra parkeerplekken aanleggen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 mei 2024, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Voorontwerp herinrichting Hoefkade (RIS318290). Constaterende, dat: • winkeliers in de Koningsstraat, Hoefkade en in de omgeving allemaal omzetverlies lijden en minder klanten aantrekken sinds de invoering van de pollers; • men voornemens is veel parkeerplekken weg te halen bij de herinrichting van de Hoefkade; • de wethouder aangeeft dat het verwijderen van de vele parkeerplekken niet lijdt tot een verhoging van de parkeerdruk op de Hoefkade. Overwegende, dat: • parkeerplekken voor de bewoners en ondernemers van de Hoefkade zeer belangrijk en nodig zijn; • ondernemers en bewoners al hard geraakt zijn door het afsluiten van hun wijk door de pollers. Verzoekt het college: • als de parkeerdruk boven de 90% komt na de herinrichting van de Hoefkade, meteen extra parkeerplekken aan te leggen om deze weer onder de 90% te krijgen. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie M.3 HvDH Laat pollers per direct zakken voor de bewoners uit de Schilderswijk De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 mei 2024, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Voorontwerp herinrichting Hoefkade (RIS318290). Constaterende, dat: • sinds de invoering van de verkeersmaatregelen in de Schilderswijk het verkeer op de Vaillantlaan voortdurend vaststaat; • dat hulpdiensten over de stoep moeten rijden tijdens een noodgeval; • winkeliers in de Koningsstraat, Hoefkade en in de omgeving allemaal omzetverlies lijden en minder klanten aantrekken; • het een chaos is in de omliggende straten; • de luchtkwaliteit ronduit slecht is op en om de Vaillantlaan; 42

•

dat het college aan heeft gegeven dat dit op zijn vroegst pas over twee jaar mogelijk is.

Overwegende, dat: • er totaal geen verbetering in de doorstroming van het verkeer zit vanaf de eerste dag dat deze maatregelen zijn ingevoerd; • mensen die aan de Vaillantlaan wonen veel last hebben van de uitlaatgassen van de stilstaande auto’s; • bij de uitvoering van de plannen voor Centrum-Noord er 3% meer verkeer richting de Hoefkade komt. Verzoekt het college: • om alle pollers in de Schilderswijk per direct te laten zakken voor de bewoners en ondernemers van de Schilderswijk en deze in de toekomst te verwijderen. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer Meinesz, daartoe gesteund door mevrouw Peeck en de heer Kruis, wordt de volgende motie (M.4 HvDH) ingediend:

Motie M.4 HvDH Laat pollers zakken in de Schilderswijk, herstel doorstroming De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 mei 2024, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Voorontwerp herinrichting Hoefkade (RIS318290). Constaterende, dat: • sinds de invoering van de verkeersmaatregelen in de Schilderswijk het verkeer op de Vaillantlaan voortdurend vaststaat; • dat hulpdiensten over de stoep moeten rijden tijdens een noodgeval; • winkeliers in de Koningsstraat, Hoefkade en in de omgeving omzetverlies lijden en minder klanten aantrekken; • het een chaos is in de omliggende straten. Overwegende, dat: • er totaal geen verbetering in de doorstroming van het verkeer zit vanaf de eerste dag dat deze maatregelen zijn ingevoerd; • mensen die aan de Vaillantlaan wonen veel last hebben van de uitlaatgassen van de stilstaande auto’s; • bij de uitvoering van de plannen voor Centrum-Noord er nog eens 3% meer verkeer richting de Hoefkade komt. Verzoekt het college: • om een pilot uit te voeren waarbij alle pollers in de Schilderswijk per direct omlaag gaan en de doorstroming van het verkeer wordt hersteld. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Adeel Mahmood (DENK). Voorzitter. Dank aan het college voor het voorstel.

Ik heb in de commissie duidelijk uitgesproken dat we blij zijn dat de Hoefkade eindelijk wordt aangepakt. Een upgrade van deze woon- en winkelstraat is allang nodig voor een aantrekkelijker verblijfsklimaat, voor de ondernemers en voor de gezinnen die hier met jonge kinderen al jaren kijken naar grijze, grauwe straten. DENK hamert allang op het vergroenen en opknappen van de vergeten wijk in Den Haag. Het 43

wordt nu veiliger, groener en mooier. De opknapbeurt zal ook zorgen voor minder hittestress in de zomer en minder wateroverlast in de winter. Ook komen er meer plekken om fietsen te parkeren; daar zijn bepaalde partijen ook echt blij mee, maar ik heb begrepen dat ook de buurt daar blij mee is. Over het parkeren: ja, we maken ons zorgen over de verdwijning van een aantal parkeerplaatsen. We hebben begrepen dat de parkeerdruk met het verdwijnen van een aantal parkeerplaatsen zal stijgen met 1,5%. De parkeerdruk is nu tussen 76% en 89%. Tegelijkertijd wordt er gewerkt aan de opening van een nieuwe parkeergarage. Het is heel belangrijk dat deze parkeergarage open is voordat de parkeerplaatsen worden weggehaald. Collega Peeck van de VVD dient daar straks, als het goed is, een motie over in die DENK van harte kan steunen. Ik zei al dat er veel groen bij komt op de Hoefkade: van 100 bomen naar 170 bomen. Dat is een flinke stijging. Veel bewoners en ondernemers zullen ook blij zijn met de aanleg van verschillende groenstroken. We krijgen hierover ook veel positieve reacties van bewoners en ondernemers. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Denkt u dat het weghalen van die parkeerplaatsen de ondernemers op de Hoefkade gaat helpen? Adeel Mahmood (DENK). Sorry. Ik heb het niet goed verstaan. De voorzitter. Of het de ondernemers gaat helpen. Adeel Mahmood (DENK).

Ik weet niet of het hen gaat helpen. Ik heb eerder uitgesproken dat ik liever niet wil dat die parkeerplaatsen verdwijnen, maar de vraag is wat voor consequenties dat vervolgens heeft. Mijn visie is dat je, als je die parkeerplaatsen niet laat verdwijnen, daar veel minder bomen kunt plaatsen, dat je daar veel minder kan vergroenen en dat er veel minder groenstroken voor in de plaats komen. Het is ook ongeloofwaardig om dat niet te doen als je jarenlang, misschien al tien jaar, in deze raad roept dat we vergroening willen voor die wijk, als de bewoners daarom vragen en als er nu eindelijk een kans is om daar heel goed te vergroenen. We merken ook op dat de stijging van de parkeerdruk met 1,5% te verdedigen is, want het gaat niet boven de 100%. Het is nu tussen 76% en 90%. Ik vind een stijging met 1,5% in combinatie met de nieuwe parkeergarage heel goed en ook uit te leggen aan de ondernemers. Dat heb ik ook gedaan en zij zijn daar blij mee. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Dus meneer Mahmood denkt echt dat parkeerplaatsen in principe mogen verdwijnen voor groen. Adeel Mahmood (DENK). Volgens mij was ik in de commissie duidelijk en ben ik dat nu ook. Ik wil hierbij ook echt uitspreken dat de bewoners van de Schilderswijk echt niet dom zijn. Zij weten heel goed wat er gebeurt. Zij zijn slim en denken ook na. Zij weten ook wat zij willen met hun wijk. Ik heb met hen gesproken.

Ik ben zelf een bewoner van de Schilderswijk. Die vergroening is daar hartstikke nodig. Kijkend naar het aantal parkeerplaatsen dat verdwijnt: ik heb eerder gezegd dat ik die parkeerplaatsen liever niet zie verdwijnen, maar er moeten op een gegeven moment keuzes worden gemaakt. Willen wij dat die bewoners nog jarenlang kijken naar straten die er niet uitzien of willen wij ervoor zorgen dat er flink wordt geüpgraded? Ik kies voor de upgrade in combinatie met de beheersbare parkeerplaatsen. De voorzitter. Meneer Meinesz, voor de laatste maal. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Maar denkt u nou echt dat er niet ergens anders vergroend kan worden dan alleen op die parkeerplekken? Adeel Mahmood (DENK). Ik ben ervan overtuigd dat we dan veel minder kunnen vergroenen. Het realiseren van groen is één ding, maar het langdurig onderhoud wordt vaak vergeten in deze wijken. We zijn blij dat we in de commissie toegezegd hebben gekregen dat er structureel en langdurig een budget beschikbaar wordt gesteld om het groen op de Hoefkade goed te blijven onderhouden. Zo blijft de Hoefkade een mooie en aantrekkelijke straat voor bewoners en ondernemers. We hebben in de commissie ook toegezegd gekregen dat de gemeente een proactieve 44

houding zou hebben richting de bewoners voor gevelgroen. Een proactieve houding van de gemeente kan ervoor zorgen dat de stap voor bewoners kleiner wordt. Het is dus prima dat dit straks ook gaat gebeuren. Dan een pijnpunt voor bewoners: de pollers op de Hoefkade. We weten natuurlijk dat er binnenkort ook een brief komt waarmee we het hier nog uitvoeriger over kunnen hebben, maar we zijn blij dat we er als DENK eindelijk voor hebben gezorgd dat er verandering komt. De pollers worden uiteindelijk weggehaald en in plaats daarvan komen er camera's, zodat buurtbewoners toegang krijgen. De voorzitter. Gaat het over een nieuw onderwerp, meneer Meinesz? Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Jazeker. Wat vindt u ervan dat de bewoners straks twee jaar moeten wachten voordat ze eindelijk een keer door die pollers heen kunnen rijden? Adeel Mahmood (DENK). Als het aan mij ligt, is die toegang er morgen al, maar zoals we ook weten met betrekking tot de commissieperskamer, waar we het zojuist over hadden, zal dit niet morgen af zijn als we straks de fase ingaan om dit uiteindelijk te realiseren. Soms heb je een route naar iets. Die route moet je doorlopen. We hebben in de commissie ook gehoord dat er een aanbestedingsprocedure aankomt. Die aanbestedingsprocedure kun je niet overslaan; die moet gevolgd worden. Het liefst heb ik dat die korter duurt.

Ik ga de wethouder ook vragen om daar heel actief op te sturen, maar ik weet niet of dat kan. Die procedures zorgen er uiteindelijk voor dat het niet lukt, maar we hebben wel afgesproken dat die toegang er uiteindelijk komt. Daar zijn we dus blij mee. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Bij het systeem op de Escamplaan was het er binnen een jaar. Waarom zou het hier dan twee jaar moeten duren? Adeel Mahmood (DENK). We hebben het hier in de commissie kort over gehad. We krijgen binnenkort een brief, nog voor de zomer. De zomer is niet heel ver weg. We krijgen die brief nog voor de zomer. Ik denk dat we daarin ook een uitgebreide uitleg van het college krijgen over waarom dit zo lang duurt. Daar zullen we de wethouder straks ook op bevragen. Als wij mogelijkheden zien om dit te versnellen, heeft u mij in elk geval aan uw zijde om dat mogelijk te maken. De voorzitter. Meneer Meinesz, voor de laatste maal. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Daar ligt een motie voor klaar. Die kunt u straks dus tekenen. De voorzitter. Tekenen gaat niet meer, maar ervoor stemmen kan altijd. Adeel Mahmood (DENK). Zoals ik al zei, zijn we blij dat er uiteindelijk verandering komt. Binnenkort komt die brief ook nog van het college. Daarnaast hebben we de wens dat de daar gevestigde ondernemers uiteindelijk ook toegang krijgen.

We hebben vandaag bij Omroep West kunnen lezen dat onder andere de apotheker zich daar zorgen over maakt. Ik weet dat ook heel veel andere ondernemers heel graag toegang willen krijgen. Die groep, die dan toegang krijgt, is ook niet heel groot. We delen dus deze wens van de ondernemers om die toegang uiteindelijk te realiseren. Zoals ik zojuist al zei, komt collega Caroline Peeck van de VVD weer met een motie hierover om dit straks in het onderzoek mee te nemen in de overwegingen. Die motie steunen wij van harte. Tot slot hebben wij een voorstel voor een betere bereikbaarheid van de ondernemers. Dat gaat over de Koningstraat, waar de ondernemers zich ook zorgen maken. Wat DENK betreft moeten we kijken of het mogelijk is om op de Hooftskade vanaf Om en Bij tot aan het kruispunt met de Koningstraat tweerichtingsverkeer toe te staan. Op deze manier zal de Koningstraat ook als winkelstraat bereikbaarder worden en weer bloeien zoals van oudsher. Het college heeft in de commissievergadering aangegeven dit te onderzoeken. We zijn blij met die toezegging en we wachten de bevindingen af. De voorzitter. Ondertussen heet ik de ambtenaren van de Werksafari, die op de tribune zitten en hier komen kijken, van harte welkom. Leuk dat jullie hier zijn. 45

Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter. De PVV is tegen het voorliggende voorstel en niet zonder reden. De voorzitter. Kort maar krachtig; daar houden we hier van. Caroline Peeck (VVD). Voorzitter. Mijn inbreng kan redelijk kort zijn. We hebben in de commissie een goed gesprek gehad. Ook de Haagse VVD vindt het voorliggende voorontwerp van de herinrichting van de Hoefkade een goede verbetering van de buurt. We hebben wel twee aandachtspunten, die we in drie moties hebben gegoten. De eerste twee gaan over ondernemers. Ondernemers zijn ongelofelijk belangrijk voor het verdienvermogen van onze stad en zijn van grote waarde om het mogelijk te maken om hier fijn te wonen en te werken. In het stadhuis wordt te vaak niet voldoende naar hen geluisterd. Ook nu staan ze niet vermeld in de afspraak in het coalitieakkoord over de vervanging van de poller door camera's. Een voorbeeld - DENK noemde het al - is de apotheek op de Hoefkade. Op meerdere manieren heeft de apotheek aandacht gevraagd voor de lange rijtijden voor de bezorgers, omdat ze geen ontheffing hebben voor de poller en dus moeten omrijden. Deze ondernemer vraagt niet de hoofdprijs en vraagt dit ook niet eens voor zichzelf, maar alleen voor de bezorgers. Om deze ondernemers te kunnen laten ondernemen, dien ik twee moties in.

Samen met de heer Meinesz dien ik de motie Onthef ondernemers op en rond de Hoefkade van hun zorgen in, met als dictum: verzoekt het college als de poller vervangen wordt door ANPR-camera's, ondernemers mee te nemen in de ontheffingen, net als bewoners tussen de Stationsstraat en de Jacob Catsstraat. Omdat ik heb begrepen dat er fracties zijn die het lastig vinden om vooruit te lopen op de uitkomst van het onderzoek van de wethouder maar omdat wij ondernemers zó belangrijk vinden, dien ik een tweede motie in, nu samen met de heren Meinesz en Mahmood, met als naam Neem ondernemers op en rond de Hoefkade mee in de ontheffingen, met als dictum: verzoekt het college ondernemers op en rond de Hoefkade nadrukkelijk mee te nemen in het onderzoek naar de ontheffingen bij vervanging van de poller door ANPR-camera's. Daarnaast erkende de wethouder in de commissievergadering dat de parkeerdruk in de Schilderswijk hoog is en gaf hij aan dat door het college gekeken zou worden naar een alternatief voor de parkeerplekken die met het voorstel zullen verdwijnen. Dit is voor de Haagse VVD, DENK en het CDA te vrijblijvend: eerst moet die garage aan de Van Mierisstraat open voor bewoners en dan pas kunnen de schoppen de grond in om de parkeerplekken weg te halen.

Daarom dienen wij een motie in met als dictum: verzoekt het college geen van de 28 parkeerplaatsen op te heffen voordat er (betaalbare) afspraken zijn gemaakt over compensatie voor deze plaatsen. De voorzitter. Door mevrouw Peeck, daartoe gesteund door de heer Bingöl en de heer Mahmood, wordt de volgende motie (M.7 VVD) ingediend:

Motie M.7 VVD Laat niets verdwijnen voordat bewoners zekerheid hebben. De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 mei 2024, ter bespreking van het voorstel voorontwerp Herinrichtng Hoefkade (RIS318290). Van mening dat: • in het voorstel voor het voorontwerp Hoefkade er 28 parkeerplaatsen zullen verdwijnen; • de parkeerdruk in de Schilderswijk en Transvaal zeer hoog is; • er een integraal plan voor parkeren in de wijken Schilderswijk en Transvaal mist. Overwegende dat: • het college aangeeft met een voorstel te zullen komen om de leegstaande parkeergarage in de Van Mierisstraat (onder het Cruyff court Schilderswijk) te heropenen, zodat parkeerplekken voor de auto worden gecompenseerd.

46

Verzoekt het college: • geen van de 28 parkeerplaatsen op te heffen voordat er (betaalbare) afspraken zijn gemaakt over compensatie voor deze plaatsen. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door mevrouw Peeck, daartoe gesteund door de heer Mahmood, wordt de volgende motie (M.8 VVD) ingediend:

Motie M.8 VVD Neem ondernemers op en rond de Hoefkade mee in de ontheffingen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 mei 2024, ter bespreking van het voorstel voorontwerp Herinrichtng Hoefkade (RIS318290). Van mening dat: • er zorgen bij ondernemers zijn dat zij geen ontheffing zullen krijgen als de poller op de Hoefkade vervangen wordt door ANPR-camera’s; • het college aangeeft dat dit vraagstuk pas in het uitvoeringsplan bekeken zal worden. Verzoekt het college: • ondernemers op en rond de Hoefkade nadrukkelijk mee te nemen in het onderzoek naar de ontheffingen bij vervanging van de poller door ANPR- camera’s. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door mevrouw Peeck, daartoe gesteund door de heer Meinesz, wordt de volgende motie (M.9 VVD) ingediend:

Motie M.9 VVD Onthef ondernemers op en rond de Hoefkade van hun zorgen. De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 mei 2024, ter bespreking van het voorstel van het college inzake Voorontwerp herinrichtng Hoefkade (RIS318290). Overwegende dat: • er zorgen bij ondernemers zijn dat zij geen ontheffing zullen krijgen als de poller op de Hoefkade vervangen wordt door ANPR-camera’s; • het college aangeeft dat dit vraagstuk pas in het uitvoeringsplan bekeken zal worden. Verzoekt het college: • als de poller door ANPR- camera’s wordt vervangen ondernemers aan en rond de Hoefkade dezelfde ontheffing te geven als bewoners tussen Stationsweg – Jacob Catsstraat. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Marieke van Doorn (D66). Voorzitter. Namens collega Mekers: er ligt volgens D66 een heel mooi ontwerp voor de Hoefkade. Toevoeging van groen in dit hitte-eiland, 30 kilometer per uur toepassen in de inrichting en het gebruiken van een lege parkeergarage met verwijdering van een aantal parkeerplaatsen op straat; dat is wat D66 betreft win-win-win. Dit ontwerp laat zien hoe je van een doorheen doorgaande weg nu een echte leefstraat kunt maken, met ruimte voor ontmoeten,

47

ondernemen, groen, voetgangers en fietsers. Wat D66 betreft gaan we hier zo snel mogelijk mee aan de slag. Ismet Bingöl (CDA). Voorzitter. Naar aanleiding van de commissievergadering wil ik hier namens het CDA nogmaals pleiten voor het behoud van genoeg parkeerplekken aan de Hoefkade. Het parkeerareaal rondom de Hoefkade bedraagt 1.920 openbare parkeerplekken. Dat is ruim een derde van het totale aantal essentiële parkeerplekken in de Schilderswijk aan de hand van uitgegeven parkeervergunningen. Op dit moment zijn er 27 extra potentiële parkeerplekken in de parkeergarages rondom de Hoefkade. Dit is dus minder dan het aantal plekken dat zou komen te vervallen, en dit in aanvulling op de extreme parkeerdruk, die nu al 89% bedraagt. Na het verwijderen van nog eens 28 plekken zal de parkeerdruk stijgen naar boven de 90%. Als CDA zien wij uit naar een nieuwe Hoefkade met meer groen en toegankelijke buitenruimte. De plannen voor het creëren van extra parkeerplekken voor bewoners en ondernemers zijn nu echter nog niet af. Er wordt gesproken over uitbreiding van de parkeergelegenheid in de parkeergarage bij de Van Mierisstraat door de nieuwe afspraken met Q-Park. Hierover zijn wij positief. Wij roepen de wethouder op om de nieuwe parkeerplaatsen versneld te realiseren, zodat deze gereed zijn op het moment dat huidige parkeerplekken verdwijnen. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag).

Denkt meneer Bingöl dat het de ondernemers gaat helpen als die parkeerplekken op straatniveau daar worden weggehaald? Ismet Bingöl (CDA). Daarom roep ik de wethouder ertoe op dat eerst de parkeergarage opengaat voordat hier op de Hoefkade werk van wordt gemaakt. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). U bent ondernemer en u weet ook dat de klanten graag voor de deur parkeren en dan weer doorrijden. Ismet Bingöl (CDA). Wij zouden het liefst hebben dat er gewoon meer parkeerplekken zouden komen. Daar sta ik ook voor, maar op dit moment is er een nieuw ontwerp. Als de nieuwe garage opengaat, kan ik er wel mee leven. De voorzitter. Meneer Meinesz, voor de laatste maal. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Daar zullen de klanten niet gaan parkeren. Ismet Bingöl (CDA). Als ik goed naar het ontwerp kijk, zie ik dat er genoeg parkeerplekken voor het laden en lossen voor de winkeliers bij de Hoefkade blijven. Janneke Holman (PvdA). Voorzitter. Een mooi plan, dat ook wij kunnen steunen. Nee, drie zinnen extra. Het is ontzettend goed dat de Hoefkade nu eindelijk wordt aangepakt en veiliger, groener en mooier wordt, zoals de heer Mahmood al zei. Dat verdient de wijk. Wel wil ik via deze weg nogmaals aandacht vragen voor de uitvoering. Dit wordt natuurlijk een behoorlijke klus. Ondanks het participatietraject zullen veel mensen in de buurt nog niet weten dat de straat op de schop gaat.

Dat vraagt natuurlijk om een goede communicatie tijdens en voor de werkzaamheden. Ik roep het college daarom op om daar extra oog voor te hebben in deze wijk. Leonie Gerritsen (PvdD). Voorzitter. De Partij voor de Dieren is enthousiast over de herinrichting van de Hoefkade. Deze wijk verdient een mooie, leefbare straat en met dit ontwerp kan de Hoefkade worden toegevoegd aan de Hoofdbomenstructuur. Dat is hard nodig. Maar mijn fractie vindt het ook jammer dat we pas laat in het proces meer informatie kregen over de boomeffectanalyse. Dit zorgt er namelijk voor dat we de implicaties van het ontwerp niet helemaal scherp hebben, en dat is geen uitzondering. Mijn fractie zou het zeer op prijs stellen om hier voortaan eerder in het proces inzicht in te krijgen. Vandaar een motie die ik samen met GroenLinks indien, met als dictum: verzoekt het college te onderzoeken hoe in het vervolg de BEA gedeeld kan worden en hoe dit voortaan op te nemen in de informatievoorziening naar de raad. 48

De Partij voor de Dieren wil het behoud van bomen altijd het uitgangspunt laten zijn. Daarom een tweede motie, ook samen met GroenLinks, met als dictum: verzoekt het college behoud van zo veel mogelijk bomen uitgangspunt te laten zijn waar mogelijk door middel van het verbeteren van groeiplaatsen en kleine aanpassingen in het ontwerp en in het definitieve ontwerp aan te geven welke bomen behouden kunnen blijven en dit te delen met de raad. De voorzitter. Door mevrouw Gerritsen, daartoe gesteund door de heer De Vuyst, worden de volgende moties (M.5 PvdD en M.6 PvdD) ingediend:

Motie M.5 PvdD BEA voor besluitvorming De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 mei 2024, ter bespreking van Voorontwerp herinrichting Hoefkade. Constaterende, dat: ▪ het instrument Boom Effect Analyse (BEA) is bedoeld om informatie te geven over de toestand van bomen bij planvorming en besluitvorming; ▪ voor ieder ontwikkel- en herinrichtingsproject een BEA wordt gemaakt, maar deze rapporten over het algemeen niet standaard met de raad worden gedeeld. Overwegende, dat: ▪ het voor weloverwogen besluitvorming van belang is alle informatie die bijdraagt aan de planvorming te kunnen inzien. Verzoekt het college: ▪ te onderzoeken hoe in het vervolg de BEA gedeeld kan worden en hoe dit voortaan op te nemen in de informatievoorziening naar de raad. En gaat over tot de orde van de dag

Motie M.6 PvdD Hoefkade Hoofdboomstructuur De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 mei 2024, ter bespreking van Voorontwerp herinrichting Hoefkade. Constaterende, dat: ▪ bij de herinrichting van de Hoefkade plannen zijn om bomen te kappen vanwege het ontwerp en/of vanwege verslechterde conditie; ▪ de Hoefkade onderdeel wordt van de Hoofdbomenstructuur. Overwegende, dat: ▪ het behoud van volwassen bomen bijdraagt aan de kwaliteit van de Hoofdbomenstructuur; ▪ het verbeteren van groeiplaatsen en aanpassingen in het ontwerp ervoor kunnen zorgen dat meer bomen behouden blijven. Verzoekt het college: ▪ behoud van zoveel mogelijk bomen uitgangspunt te laten zijn waar mogelijk, door middel van het verbeteren van groeiplaatsen en kleine aanpassingen in het ontwerp; ▪ in het definitieve ontwerp aan te geven welke bomen behouden kunnen blijven en dit delen met de raad. En gaat over tot de orde van de dag. 49

De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Fatima Faïd (HSP). Voorzitter. De Hoefkade is een belangrijke ader die door een aantal zeer versteende wijken loopt. Nu krijgt de Hoefkade eindelijk de groene make-up … Excuses, de Hoefkade krijgt eindelijk de groene make-over die hij wat ons betreft verdient. Make-up is niet per se mijn ding; het gaat dus om een make-over. De HSP maakt zich naast het ontstenen al langer hard voor een betere verkeersveiligheid. We zijn dan ook heel blij dat de verkeerssnelheid teruggebracht wordt naar 30 kilometer, want 30 is het nieuwe 50. Ook de extra fietsparkeerplekken zijn een nodige aanvulling. Bewoners, ondernemers én bezoekers verdienen een straat met Haagse allure, die bestand is tegen de uitdagingen van de toekomst. Wij steunen het plan dan ook van harte. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Voorzitter. Met het oog op de verbouwing van de commissiekamer: dit mooie verstelbare spreekgestoelte is een aanrader. Net als veel fracties die ik zojuist heb gehoord, is ook het college heel content met het ontwerp dat nu voorligt. Ik denk dat het heel goed gelukt is om de balans te vinden tussen het verbeteren van de fietsveiligheid, het vergroenen en het voor ondernemers en bewoners ook een heel aantrekkelijke straat laten zijn. Er zijn mij een aantal specifieke vragen gesteld.

Die zal ik snel beantwoorden en dan ga ik snel naar de moties. Misschien toch heel even reageren op de inbreng van Hart voor Den Haag, waarin termen werden gebezigd als 'door de strot geduwd' en dergelijke. Daar herkent het college zich echt niet in. Er heeft uitgebreide participatie plaatsgevonden. Er is een klankbordgroep in het leven geroepen, waar ook ondernemers in hebben gezeten. Er is wijkbreed overleg geweest. Ik heb hier een heel lijstje. Er zijn onder andere informatieflyers naar 9.000 adressen gestuurd. We hebben dus echt heel intensief geparticipeerd en ook, in zijn algemeenheid, naar tevredenheid, als je kijkt naar het ontwerp dat nu voorligt. De bijdrage van DENK heeft een aantal dingen goed samengevat. Het is natuurlijk altijd vervelend als parkeerplaatsen moeten verdwijnen, maar we proberen daarin de balans te zoeken met andere functies in de straat: vergroening, verkeersveiligheid, een aantrekkelijk ondernemersklimaat. Ik denk dat in die balans goed uit te leggen is waarom de parkeerplaatsen hier verdwijnen. We gaan ze bovendien nog extra compenseren. Als het gaat over gevelgroen, wil ik nogmaals de toezegging doen om actief richting bewoners te gaan communiceren dat daar mogelijkheden toe zijn. Waar het gaat om de Koningstraat en het Om en Bij: ik heb toegezegd daarnaar te willen kijken.

We willen het breed onderzoeken, maar waar wij vooral nu aan denken als college is om de rijrichting om te draaien en er geen tweerichtingsverkeer van te maken. Maar de toezegging is om te kijken hoe de verkeerssituatie daar verbeterd kan worden. Daar komen we dan nog wel over te spreken. Tot slot had ik nog de Partij van de Arbeid. Terecht dat er ook tijdens de uitvoering aandacht moet zijn voor communicatie. Dat zal ik meenemen. Ik heb in totaal negen moties. Ik probeer ze te bespreken in volgorde van indiening. De eerste motie is M.1 van Hart voor Den Haag, Behoud parkeerplekken Hoefkade. Die vraagt om bij de herinrichting van de Hoefkade geen parkeerplekken weg te halen. Er vervalt een beperkt aantal verkeerplaatsen, 28, op een totaal van 183 in de straat. In de directe omgeving blijven er nog 1.920 over. Wat het college betreft is dat echt heel acceptabel. Bovendien gaan we een parkeergarage openen in de Van Mierisstraat onder het Cruyff Court. Daar hebben we uitgebreid over gesproken. Daardoor komen er 44 plekken beschikbaar in de wijk. Deze motie wil ik dus ontraden. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). We wilden een goed ondernemersklimaat creëren. Hoe rijmt u dat met het weghalen van parkeerplekken? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Er is geen directe relatie tussen alleen maar parkeerplaatsen en een goed ondernemersklimaat.

Voor een goed ondernemersklimaat zijn ook andere dingen belangrijk, zoals een aantrekkelijke straat waar je graag komt en verblijft en een kwalitatieve openbare ruimte. 50

Dat zijn allemaal zaken die de ondernemers ook hebben ingebracht in het participatieproces. Daar voorzien we in. En nogmaals, als je kijkt naar het beperkte aantal verkeersplaatsen dat hier vervalt, is dat alleszins acceptabel. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Dat is natuurlijk onzin. Een paar onderzoeken hebben uitgewezen dat de automobilist het meeste uitgeeft in de winkels. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ik ken ook heel veel andere onderzoeken waaruit blijkt dat fietsers en voetgangers, juist omdat die vaker naar de winkel gaan aan het eind van het jaar, voor een vele malen hogere omzet zorgen dan mensen die met de auto naar winkels komen. Maar laten we die rapporten nog eens naast elkaar leggen. De voorzitter. Meneer Meinesz, voor de laatste maal. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Dan geef ik even een tip. Neem het nieuwste onderzoek van Hans van Tellingen mee. Dat haalt uw onderzoek onderuit. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ik ben altijd bereid me te laten informeren over nieuwe onderzoeken. Ik ken dit onderzoek nog niet. Ik ben bij motie M.2 van Hart voor Den Haag, Bij parkeerdruk boven de 90% extra parkeerplaatsen aanleggen. Zoals gezegd, gaan we de Van Mierisgarage openen. De vernieuwde Hoefkade gaat begin 2026 open. Dan zal ook een nieuwe parkeerstrategie van kracht zijn.