RIS319155 Notulen van de raad van 30 mei 2024

17

Verdonk het met de VVD eens dat er absoluut volwaardige inspraak zou moeten zijn over de plaatsing van opvanglocaties in onze stad? Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Hart voor Den Haag is het in dezen helemaal eens met de VVD. Wij hebben die brief ook gelezen. Die voorlichtingsavond komt dan zo snel dat de helft van de mensen helemaal niet kan. Dat wordt dan 'inspraak' genoemd. Ik vind het ook schandalig. Sebastian Kruis (PVV). Ik vraag me af of het mevrouw Verdonk ook was opgevallen dat mevrouw Butt van GroenLinks, die net zo tekeer ging, het allemaal van tevoren had voorbereid. Het leek dus niet op een soort van spontane reactie. Ze zat gewoon op te lezen wat ze u allemaal zat toe te schreeuwen. Dus niks spontaans; alles was voorbereid met een paar linkse deugers hierboven en dan hier zogenaamd heel verontwaardigd doen. Het was allemaal voorbereid. Er was niks echts aan. Dat is ook waar GroenLinks voor staat. Is mevrouw Verdonk het met mij eens dat dit weinig spontaan was van mevrouw Butt? Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Ja, dat is mevrouw Verdonk natuurlijk met de PVV eens, maar dat zijn we gewend van GroenLinks. Ik maak me daar dus eigenlijk ook niet meer zo druk om. Marije Mostert (D66). Ik denk altijd: een goede voorbereiding is de helft van het werk. Ik ga ervan uit dat iedereen zich goed voorbereidt op debatten. Tenminste, daar mag ik in deze raad van uitgaan.

Ik sla aan op de opmerking van mevrouw Verdonk over de opvang in Kijkduin, die niet goed zou zijn gegaan. Ik ben heel benieuwd waar zij op doelt en wat dat dan precies inhoudt. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Ik vond het toontje van DENK eigenlijk wat te juichend, want er zijn over die opvang in Kijkduin nog steeds voldoende vragen die niet beantwoord zijn. Dat is bijvoorbeeld ook de reden waarom ik straks een motie ga indienen - als u wilt, kunt u die dus nog ondertekenen - om goed te rapporteren, de situatie in Scheveningen goed te monitoren en de raad daar ook iedere keer over te informeren. Marije Mostert (D66). Dat vind ik toch een beetje te vaag. U zei dat er dingen niet goed zijn gegaan. Ik wil heel graag van mevrouw Verdonk horen wat er niet goed is gegaan bij de opvang op Kijkduin waardoor zij zich zo'n zorgen maakt. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Weet u wat ik eigenlijk nog veel erger vind? Ik zou nu heel graag tegen D66 zeggen: ik ben het met u eens, want er is niks fout gegaan. Maar net zomin als u kunt zeggen dat het allemaal goed is gegaan, kan ik niet voor honderd procent weten dat het niet goed is gegaan. Dat is net waar het iedere keer om gaat: we krijgen niet voldoende gegevens, we krijgen niet voldoende informatie en we weten helemaal niet wat er aan de hand is.

Het gaat allemaal onder het mom van: het moet kunnen en we willen voldoen aan onze opdracht. We zijn hier met z'n allen, zeker ook dit college, voor iedereen die hier binnenkomt in Nederland, maar we vergeten de belangen van de Nederlanders. De voorzitter. De laatste keer, mevrouw Mostert. Marije Mostert (D66). Ik hoor dus absoluut geen concrete zaken die niet goed zijn gegaan. We hebben van het college en ook - heel belangrijk - van de omwonenden en het hotel zelf een heel duidelijke terugkoppeling gekregen dat het allemaal goed gegaan is. Ik kan me dus toch niet aan de indruk onttrekken dat er nu gewoon een frame wordt geplaatst door Hart voor Den Haag, namelijk dat als er asielzoekers en, god verhoede, kinderen tussen 16 en 22 of 18 jaar komen, zij hier overlast gaan veroorzaken. Dat is niet op waarheid gebaseerd en valt niet te herleiden naar de realiteit die we hier in Nederland hebben meegemaakt. Dat vind ik heel zorgelijk. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Wat ik zorgelijk vind, is dat D66 zich iedere keer weer laat afschepen met allerlei sprookjes. 'Het zijn kinderen tussen 15 en 17 jaar.' Dat is al helemaal niet zeker, want het leeftijdsonderzoek functioneert nog steeds niet goed. Voor hetzelfde geld zitten er dus 18

jongens bij van 23. Dat is één. Toen ik minister was, dacht ik ook: die kinderen moeten terug kunnen naar het land van herkomst en moeten goed opgevangen worden. Toen hebben we dus een weeshuis geopend in Angola. Weet u, daar heeft nooit iemand gezeten van de kinderen die terugkwamen, want als ze terugkwamen op het vliegveld, stonden alle familieleden gewoon te wachten. Want zo gaat het; dat is de realiteit, mevrouw Mostert. De voorzitter. Mevrouw Verdonk is gewoon bezig met haar eerste en enige termijn. Ze is geïnterrumpeerd en heeft haar verhaal nog niet kunnen afmaken. Mensen die drie keer zijn geweest, krijgen nu dus niet meer het woord van mij, maar meneer Smit wel. Robin Smit (PvdD). Ik hoor een hoop angst en dingen die fout kunnen gaan die door Hart voor Den Haag worden benoemd, maar ik heb zelf even zitten kijken. Er zijn verschillende Facebookgroepen omtrent Scheveningen. Daarin zie je ook een hoop mensen die tegen elkaar uitvallen. Er zijn bijvoorbeeld ook mensen die zeggen dat het goed is dat de gemeente deze stap neemt, maar daar reageren gelijk heel veel mensen heel agressief op. Hoe reflecteert Hart voor Den Haag op die agressieve reacties die mensen daarop plaatsen? Want dat zouden we toch ook niet moeten willen? Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Wij zijn helemaal niet voor agressie.

Wat dat betreft kunnen we elkaar meteen vinden als het gaat om agressieve reacties, maar het is natuurlijk wel een punt dat mensen heel erg bezighoudt. Mensen voelen zich onveilig in Scheveningen. We hebben net twee insprekers gehad die een aantal punten aan de orde hebben gesteld. Die ongerustheid vertolk ik hier als fractielid van Hart voor Den Haag. Robin Smit (PvdD). Ik hoor dat geluid, die ongerustheid, ook van Hart voor Den Haag. Een van de insprekers gaf aan dat hij vooral heel benieuwd is bij wie hij moet zijn als er wat misgaat en dat hij niet van het kastje naar de muur wil worden gestuurd. Maar dan is de kern van het vraagstuk dat we hier nu hebben voorliggen toch bij wie mensen moeten zijn als ze iets signaleren? Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Ik sta af en toe versteld over de kunst van meneer Smit om zo'n probleem zo klein te maken, want dat is natuurlijk niet het enige. Als een klacht ingediend wordt, is het al te laat, want dan zijn er waarschijnlijk al situaties geweest die klachtwaardig waren. Wij maken ons bijvoorbeeld zorgen om al die pubermeisjes die binnenkort weer half in een bikini, een kort broekje of weet ik veel wat op straat lopen op Scheveningen, wat hier in Nederland ook gewoon mag. Daar maken wij ons zorgen om. Dat is iets heel anders dan mensen die een klacht willen indienen.

En in de brief aan de bewoners stond dat die klachten gewoon bij het COA ingediend kunnen worden. De voorzitter. Meneer Smit, ten slotte. Robin Smit (PvdD). Er wordt hier gezegd dat ik van grote problemen kleine problemen maak. Dat is natuurlijk helemaal niet het geval, maar ik blijf wel bij het takenpakket van ons als gemeenteraad. Volgens mij moeten we ons daar ook echt bij houden. Volgens mij controleren wij hier en geven we wat mee, maar het gaat vooral ook om de onrust die er is in de zin van: bij wie moeten mensen zijn als er iets fout dreigt te gaan? Dan kunnen we die vraag toch ook gewoon met elkaar beantwoorden? Dat is toch niet 'van een groot probleem een klein probleem maken'? Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Volgens mij heb ik net al zes vragen gesteld aan het college, juist om het te controleren, en ik was nog niet helemaal klaar. Ik ben dus heel benieuwd naar de antwoorden. De voorzitter. Mevrouw Verdonk gaat zo meteen haar verhaal afmaken. Dan zou er een nieuw punt kunnen ontstaan, maar tot die tijd sta ik geen interrupties toe van degenen die al geïnterrumpeerd hebben. Ik geef ten slotte het woord aan de heer Ahraui voor een interruptie.

19

Samir Ahraui (PvdA). Als het gaat over de asielopvang kunnen de meningen en standpunten verschillen. Volgens mij hoeven mevrouw Verdonk en ik elkaar niet uit te leggen dat wij een andere mening hebben over asielopvang en de rol die de gemeente moet hebben, maar ik hoop wel dat wij in staat zijn om hierover een fatsoenlijk debat te voeren. Wat ik mevrouw Verdonk wel kwalijk neem, zijn persberichten over hormonen en het indienen van moties waarin hele culturele achtergronden in één keer weggezet worden als: die weten niet hoe ze met X en Y moeten omgaan en die hebben geen fatsoensnormen. Dan ontneemt mevrouw Verdonk de mogelijkheid van een fatsoenlijk debat. Ik zou mevrouw Verdonk willen vragen op welke wijze zij in deze raad een fatsoenlijk debat wil voeren - ik doe graag met haar mee - over zorgen die bewoners kunnen hebben over hoe we deze minderjarige kinderen in Scheveningen zouden kunnen opvangen en hoe we ervoor zorgen dat we dit op een goede manier kunnen doen. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Volgens Hart voor Den Haag is een fatsoenlijk debat een debat waarin alle feiten benoemd mogen worden en niet alleen de feiten die goed uitkomen. Dat doen we ook. Samir Ahraui (PvdA).

Nu wordt het natuurlijk wel heel makkelijk, want als u ons de maat neemt en zegt dat we de feiten erbij moeten halen, moet u ook zelf de feiten erbij halen, bijvoorbeeld over de goede resultaten die we hebben gehad van opvang op andere plekken in Den Haag. U probeerde dat net in een interruptiedebatje met mevrouw Mostert weg te wuiven met 'we weten het niet', maar we hebben gewoon een nette evaluatie gehad en we hebben nette berichten ontvangen over het feit dat er geen incidenten geweest zijn. U had ook de kans om een uitgebreidere, onafhankelijke evaluatie te vragen. Dat heeft u óók niet gedaan. Dus ook u heeft niet de feiten om hier te kunnen zeggen dat de bevolkingsgroepen waaraan u in uw stukken refereert, per definitie tot overlast leiden, net zomin als u kunt zeggen dat deze locatie per definitie niet geschikt zou zijn. Als u mij de maat wil nemen door te zeggen dat wij de feiten erbij moeten halen, zou ik u dus willen uitnodigen om ook zelf over feiten te spreken. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Als ik de heer Ahraui was, zou ik zeggen: ik hoor geen vraag. De voorzitter. Meneer Ahraui, de laatste keer. Samir Ahraui (PvdA). Dat is natuurlijk te makkelijk, want ik heb mijn collega Verdonk uitgenodigd en gevraagd of zij op basis van feiten dit debat zou kunnen voeren.

Ik zou graag van haar een reflectie willen horen op dat punt, want het enige wat we hier op dit moment aan het doen zijn, is varen op stemmingmakerij en op fakenieuws dat hier in deze bijdrage van collega Verdonk de wereld in geslingerd wordt. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Precies deze houding, die ik zojuist ook onderkende bij de collega van GroenLinks, het steeds maar niet willen zien dat er feiten zijn … Ik noem feiten, maar u wilt die niet definiëren als feiten. Dat is precies waarover wij de eeuwigdurende discussie zullen blijven houden, maar ik kan u één ding zeggen: met de manier van mij en van Hart voor Den Haag om problemen en alle feiten gewoon te benoemen, kun je ook besturen, goed besturen, want dan kun je oplossingen maken. De voorzitter. Mevrouw Verdonk, u zet uw betoog voort. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Ik was er bijna. Ik had het college gevraagd of het zich verantwoordelijk voelt voor de gezinnen die ook overkomen. Tot slot, bijna tot slot, vraag ik wat de impact zal zijn op de keuze van toeristen voor Scheveningen. Naast het hoge parkeertarief en de slechte bereikbaarheid zal ook dit bijdragen aan een steeds negatiever imago van onze badplaats. Tot slot heb ik naar aanleiding van de inspraak de vraag of het college het met Hart voor Den Haag eens is dat Scheveningen zo langzamerhand erg vol is met allerlei opvang. Ik heb drie moties.

Ik vind het altijd moeilijk om een motie in te dienen voordat het college heeft geantwoord, maar ik doe het toch maar even. Ik kan ze altijd nog intrekken als álle antwoorden 20

gewoon heel bevredigend zouden zijn. De eerste motie is de motie Maak van Scheveningen weer een bruisende en veilige badplaats, met als dictum: verzoekt het college geen 60 alleenstaande minderjarige asielzoekers te plaatsen in Scheveningen. De motie is medeondertekend door de heer Bom en de heer Kruis van de PVV. Dan de motie Meisjes en vrouwen hebben recht op veiligheid op Scheveningen, met als dictum: verzoekt het college er alles aan te doen om te zorgen dat er geen onveilige situaties ontstaan voor meisjes en vrouwen. Ook deze motie is medeondertekend door de heer Kruis van de PVV en ook door collega Bom. Tot slot de motie Structureel monitoren en rapporteren van incidenten, met als dictum: verzoekt het college maandelijks de raad te informeren over incidenten die hebben plaatsgevonden in en rond de opvanglocatie Jordans Residence in Scheveningen. Deze motie is medeondertekend door de PVV en ook door mevrouw Lotte van Basten Batenburg van de VVD. De voorzitter. Door mevrouw Verdonk, daartoe gesteund door de heer Bom en de heer Kruis, worden de volgende moties (J.1 HvDH en J.2 HvDH) ingediend:

Motie J.1 HvDH Maak van Scheveningen weer een bruisende en veilige badplaats De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 mei 2024, ter bespreking van Actualiteitendebat Plaatsing 60 minderjarige asielzoekers en 20 gezinnen op Scheveningen. Constaterende, dat: ▪ het college het besluit heeft genomen om per 1 juli a.s. 60 alleenstaande minderjarige vreemdelingen (tussen 15 en 17 jaar) te plaatsen in Scheveningen; ▪ bijna 90% van de alleenstaande minderjarige vreemdelingen die Nederland binnenkomen van het mannelijk geslacht is. Overwegende, dat: ▪ 1 juli net het zomerseizoen is begonnen; ▪ vrouwen en meisjes de afgelopen jaren onveilige situaties hebben ervaren door groepen jongens, vooral met een migratie achtergrond, die hen lastig vallen; ▪ het college vorig jaar zelfs een campagne is gestart om deze jongens aan te spreken op hun gedrag; ▪ de AMV’s afkomstig zijn uit Irak, Afghanistan, Eritrea en Syrië en vanuit hun cultuur geen vrouwen gewend zijn die luchtig/bloot gekleed gaan; ▪ deze jongeren vanuit hun culturele achtergrond geen respect tonen voor vrouwen die zichzelf niet bedekken; ▪ het onmogelijk is voor het COA om van 60 jongens in de leeftijd van 15 tot 17 jaar 24/7 te weten waar ze zich bevinden en wat ze doen; ▪ Scheveningers zich grote zorgen maken om de veiligheid van hun dochters.

Van mening, dat: ▪ Scheveningen al imagoschade heeft opgelopen door de hoge parkeertarieven en de slechte bereikbaarheid; ▪ het aantal toeristen hierdoor daalt; ▪ het plaatsen van 60 minderjarige alleenstaande asielzoekers vlakbij de boulevard en uitgaansgelegenheden het imago van Scheveningen niet zal verbeteren; ▪ het college er alles aan moet doen om van Scheveningen weer een bruisende en veilige badplaats te maken. Verzoekt het college: ▪ geen 60 alleenstaande minderjarige asielzoekers te plaatsen in Scheveningen. En gaat over tot de orde van de dag. 21

Motie J.2 HvDH Meisjes en vrouwen hebben recht op veiligheid in Scheveningen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 mei 2024, ter bespreking van Actualiteitendebat Plaatsing 60 minderjarige asielzoekers en 20 gezinnen op Scheveningen. Constaterende, dat: ▪ het college het besluit heeft genomen om per 1 juli a.s. 60 alleenstaande minderjarige vreemdelingen (tussen 15 en 17 jaar) te plaatsen in Scheveningen; ▪ bijna 90% van de alleenstaande minderjarige vreemdelingen die Nederland binnenkomen van het mannelijk geslacht is. Overwegende, dat: ▪ 1 juli net het zomerseizoen is begonnen, ▪ vrouwen en meisjes de afgelopen jaren onveilige situaties hebben ervaren door groepen jongens, vooral met een migratie achtergrond, die hen lastig vallen; ▪ het college vorig jaar zelfs een campagne is gestart om deze jongens aan te spreken op hun gedrag; ▪ de AMV’s afkomstig zijn uit Irak, Afghanistan, Eritrea en Syrië en vanuit hun cultuur geen vrouwen gewend zijn die luchtig/bloot gekleed gaan; ▪ deze jongeren vanuit hun culturele achtergrond geen respect tonen voor vrouwen die zichzelf niet bedekken; ▪ het onmogelijk is voor het COA om van 60 jongens in de leeftijd van 15 tot 17 jaar 24/7 te weten waar ze zich bevinden en wat ze doen; ▪ Scheveningers zich grote zorgen maken om de veiligheid van hun dochters.

Van mening, dat: ▪ het plaatsen van 60 minderjarige (alleen/voornamelijk mannelijke) alleenstaande asielzoekers niet bijdraagt aan een veilige situatie voor vrouwen op Scheveningen; ▪ meisjes en vrouwen kleding moeten kunnen dragen die ze zelf willen; ▪ ze zich daarbij altijd veilig moeten kunnen voelen. Verzoekt het college: ▪ er alles aan te doen om te zorgen dat er geen onveilige situaties ontstaan voor meisjes en vrouwen. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door mevrouw Verdonk, daartoe gesteund door de heer Bom, de heer Kruis en mevrouw Van Basten Batenburg, wordt de volgende motie (J.3 HvDH) ingediend:

Motie J.3 HvDH Structureel monitoren en rapporteren van incidenten De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 mei 2024, ter bespreking van Actualiteitendebat Plaatsing 60 minderjarige asielzoekers en 20 gezinnen op Scheveningen. Constaterende, dat: ▪ het college het besluit heeft genomen om per 1 juli a.s. 60 alleenstaande minderjarige vreemdelingen (tussen 15 en 17 jaar) te plaatsen in Scheveningen. Overwegende, dat: ▪ er op 1 juli 60 AMV’s worden geplaatst voor een periode van 5 jaar; 22

▪

▪ ▪ ▪ ▪ ▪

uit vertrouwelijk rapportages van het COA blijkt dat er veel incidenten zijn in de opvang voor AMV’s; “veel middelengebruik, fysieke en verbale agressie, politiecontacten en-interventies. Gevolgen zijn een onveilige situatie in de opvang, zowel voor medewerkers als voor jongeren, overlast in de omgeving/maatschappij, afnemend draagvlak voor asielopvang en hoge druk op beheersing”. (Bron; rapportage COA beschikbaar door WOO verzoek Telegraaf); het COA aangeeft dat de incidenten toenemen en dat COA-medewerkers iedere dag worden geconfronteerd met agressie, vernieling en intimidatie; het onmogelijk is voor het COA om van 60 jongens in de leeftijd van 15 tot 17 jaar 24/7 te weten waar ze zich bevinden en wat ze doen; het COA zelf aangeeft onderbemand te zijn als het gaat om toezicht en beveiliging er bij de politie al problemen zijn met de capaciteit; politie en handhaving in het hoogseizoen de overlast van jongeren op de boulevard en op de Pier nu al niet aankunnen.

Van mening, dat: ▪ het plaatsen van 60 alleenstaande minderjarige vreemdelingen voor een periode van 5 jaar, met alle signalen die het COA daarbij geeft over de veiligheidsrisico’s serieus genomen moet worden; ▪ omwonenden het recht hebben om te weten welke risico’s zij lopen; ▪ de raad moet kunnen monitoren welke veiligheidsrisico’s zich voordoen. Verzoekt het college: ▪ maandelijks de raad te informeren over incidenten die hebben plaatsgevonden in en rond de opvanglocatie Jordans Residence in Scheveningen. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Meneer Mahmood, heeft u een punt van orde? Adeel Mahmood (DENK). Ja, ik wil toch nog een interruptie doen. De voorzitter. Nee, dat gaan we niet doen. Adeel Mahmood (DENK). Ik heb in de beantwoording door mevrouw Verdonk ook iets gehoord over … De voorzitter. Ik ga dat niet toestaan. Ik ben de voorzitter; ik ga over de orde. U heeft drie vragen kunnen stellen. U krijgt nu niet het woord. U kunt straks weer interrumperen. Adeel Mahmood (DENK). Ik probeer hier een punt van orde te maken en ik hoop dat ik dat kan uitspreken. De voorzitter. Oké, gaat uw gang. Dat mag natuurlijk wel. Adeel Mahmood (DENK). Ik heb zojuist in de beantwoording door mevrouw Verdonk iets gehoord over GroenLinks en 'het juichende toontje van DENK'. Daar wil ik graag op reageren.

Dat wordt mij nu onmogelijk gemaakt. We hebben vandaag een debat. Een debat moet ook gevoerd kunnen worden. Er is geen regel dat we elke keer per debat en per agendapunt alleen maar drie interrupties hebben. De voorzitter. Dat is wel zo, meneer Mahmood. We gaan het erover hebben in het presidium. Dit is een actualiteitendebat en dit zijn de regels. U kunt straks nog interrumperen bij de wethouder. We gaan de regels nu niet tijdens de wedstrijd veranderen. Het spijt me zeer.

23

Adeel Mahmood (DENK). Betekent dit dat u nu zegt … De voorzitter. Ik besluit over de orde. U heeft niet het woord. Het spijt me zeer. Adeel Mahmood (DENK). Volgens mij zijn we nog bij het punt van orde. Dat is nog niet af. Ik wil de voorzitter vragen of dit voor alle andere agendapunten die vandaag op de agenda staan, betekent dat er per fractiewoordvoerder alleen maar drie interrupties mogelijk zijn. Dat wil ik vragen. De voorzitter. Nee, meneer Mahmood, ik heb al meerdere keren - overigens tot mijn grote ergernis toegestaan dat er … In het Reglement van orde staat dat de voorzitter met mate interrupties voorstelt. Hier is de regel drie per keer. Ik sta weleens toe, zeker ook aan u, dat er, als zich een nieuw punt voordoet, zes of soms zelfs negen keer door één raadslid kan worden geïnterrumpeerd. Vandaag zijn er volgens mij door acht raadsleden interrupties gepleegd. Mevrouw Verdonk heeft geen enkel nieuw woord meer gezegd; ze heeft alleen geantwoord op vragen. Dan vind ik niet dat er een nieuw punt is. U kunt nu een punt van orde indienen: vinden wij nu dat de regels gewijzigd moeten worden? Dien dat punt van orde dan maar in. Dan leg ik me daarbij neer. Natuurlijk, de raad bepaalt de orde, maar ik vind het niet fair dat u dit doet. Adeel Mahmood (DENK). Met alle respect, u zegt net zelf dat bij een nieuw punt weer drie interrupties mogelijk zijn.

U heeft blijkbaar zelf ingevuld dat ik geen nieuw punt had. De voorzitter. Ik ben het niet met u eens, maar dat had u al door. Ik geef het woord aan wethouder Vavier. Wethouder Vavier (GroenLinks). Voorzitter. Dank aan de aanvrager van dit actualiteitendebat voor de gestelde vragen. Ik heb volgens mij drie minuten. Ik zal dus vaart maken. Mevrouw Verdonk vroeg wat de overwegingen zijn geweest om in te gaan op het verzoek van het COA om 60 amv'ers te huisvesten of op te vangen. De overwegingen van het college zijn geweest dat we onze verantwoordelijkheid willen nemen in het opvangen van asielzoekers en het opvangen van de opvangcrisis, zoals die er nu is. Daarnaast willen we ook solidariteit tonen tegenover andere gemeenten waar op dit moment de overloop op locaties gigantisch is, bijvoorbeeld Ter Apel. Dat zijn dus de overwegingen van het college geweest om mee te doen. De opvang van 60 asielzoekers noemen wij 'kleinschalig', omdat dat een kleine groep is. Een grootschalige locatie betreft echt een paar honderd mensen. Sebastian Kruis (PVV). Ik wil graag eerst mijn steun uitspreken aan de voorzitter van deze vergadering.

Het tweede punt is dat de wethouder zei dat ze solidair wil zijn met andere gemeenten, maar ik mis soms wel een beetje de solidariteit met mensen uit onze eigen stad, want we zien elke keer dat er asielzoekers worden gehuisvest op plaatsen en in stadsdelen waar mensen massaal bijvoorbeeld op mijn partij stemmen, op de PVV. Die willen al die asielzoekers niet. Vervolgens worden ze elke keer door de GroenLinks-wethouder beloond met allemaal asielzoekers in de wijk. Daar heeft niemand om gevraagd en daar heeft niemand voor gestemd. Waarom worden elke keer de gebieden belast die massaal aangeven dat ze het niet willen? Wethouder Vavier (GroenLinks). Ik wil toch graag opmerken dat we de opvang van asielzoekers en de opvang van Oekraïense ontheemden echt goed spreiden over de hele stad. Ook in andere wijken en stadsdelen worden dus asielzoekers en Oekraïense ontheemden opgevangen. Sebastian Kruis (PVV). Dat zal allemaal wel, maar daar kopen die mensen niks voor. Wij willen die asielzoekers en die opvang niet. Onze mensen willen dat niet; de mensen thuis willen dat niet. Het kan me dus niet schelen of ze evenredig worden verspreid. Ik durf er echt zeer aan te twijfelen of dat daadwerkelijk zo is, maar los daarvan hebben de mensen op Scheveningen daar nooit om gevraagd. Daar hebben ze nooit voor gestemd; zij willen dat niet.

Dat geven ze ook aan tijdens de inspraak: dat willen ze niet. Doe het lekker in een wijk waar GroenLinks goed scoort. Dat zijn er gelukkig niet veel

24

meer in Den Haag; dat is dan wel weer positief nieuws. Doe het niet in wijken die aangeven: dit willen we niet. Wethouder Vavier (GroenLinks). Ik moet het toch oneens zijn met de heer Kruis, want het is helemaal niet zo dat alle bewoners het niet willen. Wij hebben in de afgelopen periode heel veel bewoners gesproken, juist ook rondom deze locatie. Ontzettend veel bewoners hebben gezegd: 'Wat kunnen wij doen? Kan ik helpen? Laat ze maar komen.' De voorzitter. Meneer Kruis, de laatste keer. Sebastian Kruis (PVV). Dat geloof ik ook best wel. In elke straat zijn wel een paar geitenwollensokkentypes te vinden, maar los daarvan: doe dan een referendum in de wijk om te zien of mensen dit willen of niet. Als u zegt dat er best wel draagvlak voor is, wees dan ook zo dapper om een referendum te houden in een straat of in een wijk: wilt u hier opvang van 40 minderjarige asielzoekers? Dat zou eerlijk en goed bestuur zijn. Dat past ook bij verantwoordelijkheid nemen als bestuurder. Wethouder Vavier (GroenLinks). Het college neemt verantwoordelijkheid, juist door ervoor te zorgen dat de opvang van asielzoekers verspreid wordt over de stad. En we gaan in goed overleg, ook met de buurt en bijvoorbeeld met de vve van het Sophiahof, waar een van de insprekers aan refereerde. Er zijn gesprekken gevoerd.

Onze mensen zijn in de afgelopen weken huis aan huis geweest, juist om die gesprekken te voeren, mensen erbij te betrekken, iedereen te informeren, antwoord te geven op vragen en ook zorgen weg te nemen. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ten eerste: de wethouder noemde het 'een opvangcrisis', maar volgens mij heeft het kabinet, het nieuwe kabinet, toch duidelijk vastgesteld dat het een asielcrisis is. Dan een vraag aan de wethouder. Zij noemt het 'een goede plek'; zo dacht ik te horen. Maar zij heeft ook de inspreker gehoord. Die heeft grote zorgen over deze locatie. Er zit een coffeeshop om de hoek. Een paar deuren verderop worden daklozen opgevangen. Er is geen tuin waar deze jongeren kunnen verblijven, bijvoorbeeld als het warm is. Dus waar gaan ze dan heen? Naar de grote en drukke omgeving. Vindt de wethouder dit echt een geschikte plek om langjarig tientallen jonge asielzoekers op te vangen? Wethouder Vavier (GroenLinks). Of een plek geschikt is, wordt mede veroorzaakt door de maatregelen die we treffen. Daar zijn ook vragen over gesteld door mevrouw Verdonk. Ik kan dus ook meteen antwoord geven op die vragen. We maken deze plek geschikt, juist door de maatregelen die worden getroffen. Deze jongeren moeten zich twee keer per dag melden bij het COA. Deze jongeren staan onder meer toezicht dan menig jongere in dit land en in Den Haag.

Zij moeten om 22.00 uur 's avonds binnen zijn. Er wordt van alles georganiseerd aan activiteiten om deze jongeren ook een goede dagbesteding te geven. Dat maakt dit ook echt een goede plek. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Eigenlijk hoor ik helemaal geen redenen, want tussen de door de wethouder genoemde momenten kunnen die jongeren natuurlijk alle kanten opgaan die ze willen. De vraag is dus of ze dan in een veilige omgeving zitten. Dan hebben we het óók over die kinderen zelf en natuurlijk heeft dat ook invloed op de buurt. Daarnaast wil ik de wethouder vragen waarom ze deze tijd niet gebruikt heeft om de omgeving echte inspraak te geven. Wij horen van alle buren dat ze hadden kunnen willen meepraten en meedenken en hun vragen vooraf hadden willen kunnen stellen. Dat kan nu niet; het besluit is alweer genomen. Waarom doet de wethouder dat nu weer? Wethouder Vavier (GroenLinks). Dit debat hebben we natuurlijk vaker gehad met de VVD en met andere partijen in de raad. Het is ook echt het besluit van het college, ook op advies van de ombudsman, omdat dit een wettelijke taak is en omdat we ook niet de luxe hebben dat we het aantal locaties in de stad voor het uitkiezen hebben. Daarom besluit het college over de opvang, maar we gaan zeker met de wijken, de buurten en de mensen eromheen in gesprek over de manier waarop we dit met elkaar doen. We hebben ook een bewonersavond gehad.

Daar ben ik geweest; daar ben ik ook 25

zelf in gesprek gegaan met bewoners die superveel zorgen hadden en die ook nog wel een beetje boos waren, ook omdat we dit zo hadden besloten. Maar wij hebben met name het gesprek gevoerd over hoe we dit zo goed mogelijk kunnen organiseren in deze wijk en in deze buurt. Daar komt dan bijvoorbeeld uit dat we gezamenlijk gaan kijken naar een dagbestedingsprogramma voor de zomerperiode, wanneer deze jongeren niet naar school gaan. Dus zo gaan we juist ook met de buurt in gesprek over hoe we dit het beste kunnen doen. De voorzitter. Mevrouw Van Basten Batenburg, de laatste keer. Lotte van Basten Batenburg (VVD). De wethouder zegt dat het een wettelijke taak is en dat inspraak daarom niet zou kunnen, maar het herinrichten van wegen is ook een wettelijke taak van de gemeente. Dat slaat dus nergens op. En zo is er ook ineens het bericht dat er 400 mensen worden opgevangen in het HagaZiekenhuis. Ik vind dat ongepast en ik vind het ook geen pas geven richting raad én stad dat het op deze manier gaat. Wethouder Vavier (GroenLinks). Het college wil verantwoordelijkheid nemen in de opvang van asielzoekers in dit land. Het is nog steeds een wettelijke taak. Deze mensen zijn er nog steeds. Ze moeten op de gangen slapen. Ze worden 's avonds met een bus ergens anders naartoe gebracht en de volgende dag weer naar Ter Apel gebracht. Het college neemt verantwoordelijkheid. Adeel Mahmood (DENK).

Ik heb een vraag die is geïnspireerd door het blijkbaar 'juichende toontje van DENK': hoe vindt het college dat de opvang in Kijkduin is verlopen? Wethouder Vavier (GroenLinks). Dank voor deze vraag, maar daar hebben we ook over gerapporteerd: de opvang in Kijkduin is zonder incidenten verlopen. Dat zijn ook de feiten hier in de stad. Het is ook een feit dat de opvang van alleenstaande minderjarige vluchtelingen op de Jupiterkade al tweeënhalf jaar goed verloopt, zonder incidenten. Het is ook een feit dat de opvang van asielzoekers op de Regulusweg al een langere periode zonder incidenten verloopt. Daar maken we ook goede afspraken met de omgeving. We organiseren omgevingsoverleggen, met de handhaving in de buurt, met het COA en met de bewoners. We organiseren alles daaromheen, zodat de opvang zo goed mogelijk verloopt. Dat zijn allemaal feiten. Adeel Mahmood (DENK). Dank aan de wethouder. Dit bevestigt het beeld dat ik heb geschetst van hoe dat allemaal is gegaan. Ik heb een aanvullende vraag. Hart voor Den Haag staat erom bekend onderbuikgevoelens te benoemen. Bijvoorbeeld: moslims mogen niet op straat bidden en Irakezen en andere asielzoekers onderdrukken vrouwen. Er staat vandaag zelfs een discriminerende motie op het menu. Ik vind het best schadelijk als mensen bang worden gemaakt. Ik wil weten wat het college daarvan vindt.

Is het college het met mij eens dat dit schadelijk is voor onze stad? Wethouder Vavier (GroenLinks). Desinformatie beïnvloedt inderdaad hoe mensen kijken naar de opvang van asielzoekers. Daarom gaan wij zo graag met mensen zelf in gesprek rondom de opvang van asielzoekers, zowel een-op-een en huis aan huis als op een bewonersavond. Maar we organiseren ook omgevingsoverleggen, juist ook om het goed in de gaten te houden. Wij willen zelf de controle hebben over de informatie die de mensen krijgen en wij willen zelf ook in gesprek gaan over de zorgen en de vragen die er zijn. Dat doen we ook. Massimo Etalle (FVD). Ik vind het werkelijk stuitend dat de volkomen terechte zorgen van inwoners van Scheveningen hier worden beschreven als 'desinformatie', terwijl de problemen die door asielzoekers veroorzaakt zijn, breed gedocumenteerd zijn, ook al heeft de VVD geprobeerd om die in de doofpot te stoppen. Ik hoor de wethouder consequent zeggen dat het gaat om jongeren, maar hoe weet de wethouder zo zeker dat dit jongeren zijn? Uit een Zweeds onderzoek met röntgen- en MRIscans bleek immers dat 84% van de zogenaamd minderjarige asielzoekers in werkelijkheid wél meerderjarig bleek te zijn.

Hoe gaat de wethouder garanderen dat dit in Den Haag niet het geval is? Ik hoor de wethouder ook zeggen dat er gecontroleerd wordt op dagbestedingen, waar ze bij moeten zijn, en dat ze zich twee keer moeten melden. Wat gebeurt er als ze dat niet doen? 26

Wethouder Vavier (GroenLinks). Allereerst wil ik reageren op de opmerking dat ik de vragen en de zorgen weggezet zou hebben als 'desinformatie'. Dat is niet wat ik gezegd heb. De heer Etalle legt me daarmee woorden in de mond. Op de vraag van de heer Mahmood heb ik geantwoord dat met name de onrust die gezaaid wordt door politieke partijen, ook desinformatie is en dat dat een slechte zaak is. Hoe weten we zeker dat het minderjarige asielzoekers zijn die we daar plaatsen? Daar hebben wij ook nauw contact over met het COA en we gaan er ook van uit dat het COA, dat uiteindelijk verantwoordelijk is voor de plaatsing, dat doet op basis van de juiste informatie. Massimo Etalle (FVD). Hoe beoordeelt het COA dat dan? Want dit is wel iets heel kritisch. Bij minderjarigen denken we vaak aan kinderen, maar als blijkt dat ze toch 22, 24 of 25 jaar oud zijn, wordt het een nog veel kritischere leeftijd. Dat u Hart voor Den Haag beticht van desinformatie, vind ik ook vrij absurd, want mevrouw Verdonk heeft volgens mij vrij consequent gewezen op breed onderzochte en bewezen fenomenen binnen de culturen die hier door de wethouder in een woonwijk vol kinderen en bikinimeisjes neergezet worden. Wethouder Vavier (GroenLinks). Op de vraag hoe het COA beoordeelt of asielzoekers inderdaad minderjarig zijn, moet ik het antwoord schuldig blijven. Wij gaan ervan uit dat dat goed gebeurt.

Ook de IND heeft daar natuurlijk een heel belangrijke rol in. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Ten eerste neem ik natuurlijk heel, heel, heel veel afstand van de woorden van de wethouder, die namens het college van Den Haag zegt dat hier politieke partijen zijn die onrust zaaien. Ik voel me daardoor aangesproken. Ik heb dit debat aangevraagd namens Hart voor Den Haag. Ik vind het echt schandalig dat Hart voor Den Haag hier door het hele college weggezet wordt als 'een onrustzaaiende partij'. Dus graag een reactie van de wethouder. Wethouder Vavier (GroenLinks). Het gaat om de toon waarop gesproken wordt. Het gaat om de woorden die gebruikt worden. Het gaat om informatie die gegeven wordt als feiten, terwijl dat geen feiten zijn, bijvoorbeeld de nareizigers, 'nareis op nareis'. Dat was vorig jaar een van de oorzaken van de val van het kabinet. Er is lang en breed bewezen dat dat niet klopt. Het gaat dus over die informatie. Ik heb niet gezegd dat Hart voor Den Haag een onrustzaaiende partij is. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Dat deed de wethouder wél. U zei zelfs ook dat het desinformatie was. Nu we het over desinformatie hebben: u heeft het ineens over 'nareis op nareis'.

U weet volgens mij helemaal niet waar het over gaat, want 'nareis op nareis' is een heel ander onderwerp dan het onderwerp waar we het hier vandaag over hebben, namelijk dat uit allerlei onderzoek bekend is dat alleenstaande minderjarige vreemdelingen door hun familie hiernaartoe worden gestuurd om daarna meteen de familie op te halen. Dus graag de feiten daarover. Ten tweede het leeftijdsonderzoek, waar ik ook al aan refereerde: gelooft de wethouder klakkeloos de informatie die het COA geeft? Wethouder Vavier (GroenLinks). Wij vertrouwen sowieso op de informatie van het COA en van de IND totdat het tegendeel is bewezen. En als het over de feiten gaat: heel veel jongeren die hier in Nederland asiel aanvragen, hebben geen familie of gezin meer. Het kan inderdaad voorkomen dat er voor alleenstaande minderjarige vluchtelingen, op het moment dat ze een status hebben - ze moeten eerst nog erkend worden als vluchteling en een status krijgen - gezinshereniging wordt aangevraagd. Maar nogmaals, dan moeten ze dus eerst een status hebben. Een jongere met een status woont ook niet meer op deze locatie. Dit gaat echt over vluchtelingenkinderen. Als ze een status krijgen en ergens worden geplaatst, hoeft dat ook niet altijd Den Haag te zijn. Bovendien gaan het COA en de IND daar weer over. De voorzitter. De laatste keer, mevrouw Verdonk. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag).

Ik moet echt zeggen dat ik hiervan schrik. Ik schrik van deze naïeve reactie van de wethouder: 'ik geloof het COA'. We hebben het net gehad over het 27

leeftijdsonderzoek. Als ik u was, zou ik eens lezen over het leeftijdsonderzoek. Ik zou ook eens lezen over wat 'nareis tot nareis' is. Ik zou ook gewoon eens kijken naar de cijfers, de inwilligingspercentages van alleenstaande minderjarige asielzoekers. Ik zou ook eens kijken wat de cijfers zijn over hoeveel minderjarige asielzoekers meteen daarna hun gezinnen laten overkomen. Dus graag een reactie. Wethouder Vavier (GroenLinks). Ik heb volgens mij zojuist gezegd dat het inderdaad ook zo is dat op het moment dat de jongeren een status krijgen, zij aanvragen om het gezin over te laten komen als er nog een gezin is in het land van herkomst. Maar u heeft mij ook horen zeggen dat heel veel van deze jongeren helemaal geen familie meer hebben in het land van herkomst, want deze jongeren komen uit oorlogsgebieden. Ik was begonnen met de beantwoording van de vragen over de veiligheid. De belangrijkste vraag van Hart voor Den Haag was hoe we de veiligheid gaan garanderen. Het college vindt het ook heel erg belangrijk dat iedereen veilig is - jongens, meisjes, vrouwen, mannen en asielzoekers - en zich vrij en veilig over straat kan bewegen. Wat de veiligheid rondom deze locatie en rondom alle locaties betreft hebben we altijd goed contact met de politie, met de wijkagent. Indien nodig zetten we extra hosts, extra handhaving, in.

We hebben juist rondom deze locatie in eerste instantie één keer per twee weken een beheeroverleg, waarbij de politie, het COA, de gemeente en de handhaving aansluiten. Als alles goed gaat, wordt dat één keer per maand. We hebben hele korte lijnen met de politie en we hebben hele korte lijnen met het COA. We kunnen dus meteen ingrijpen op het moment dat er iets gebeurt. Mevrouw Verdonk vroeg ook wat de bevoegdheden van de beveiligers van het COA zijn. Ze zijn in ieder geval allemaal hoofd-bhv. Ze zorgen voor een veilige omgeving op de locatie. Ze kijken, als het nodig is, camera's uit, bijvoorbeeld als er iets gebeurd is. En ze geven dit ook door aan de mentoren, want alle jongeren hebben ook een mentor. Alle jongeren hebben ook een voogd van het Nidos. Alle jongeren moeten zich twee keer per dag melden, zoals ik al heb gezegd. Op deze manier organiseren we de veiligheid voor die jongeren en voor de omgeving op de locatie. Mevrouw Verdonk heeft ook gevraagd of er wel drie ISK-klassen beschikbaar zijn. In het ISK werkt het niet zo dat het aantal door vijftien wordt gedeeld om zo een klas te vullen. De leerlingen worden op hun eigen niveau ingedeeld en ze worden ook verdeeld over de klassen die dit niveau aanbieden. Zo kan iedereen dus op zijn eigen niveau onderwijs krijgen. Het onderwijs is nu ook bezig met de capaciteit voor na de zomer, wanneer deze jongeren starten.

De voorzitter. Wilt u afronden? Wethouder Vavier (GroenLinks). Dit waren de laatste vragen. Ik zal nu de moties appreciëren. Excuus dat het wat langer duurt, voorzitter. Het college ontraadt de motie Maak van Scheveningen weer een bruisende en veilige badplaats, die het college verzoekt geen 60 alleenstaande minderjarige asielzoekers te plaatsen in Scheveningen. Er is helemaal geen reden om aan te nemen dat Scheveningen overlast zal ervaren van de opvang, want we hebben in de afgelopen tweeënhalf jaar juist positieve ervaringen op de Jupiterkade, zoals ik al heb gezegd. Ik heb ook de duidelijke afspraken en huisregels genoemd waar de jongeren zich aan moeten houden. Mocht er nou wél overlast zijn, dan kunnen we meteen ingrijpen. Dan de motie Meisjes en vrouwen hebben recht op veiligheid in Scheveningen. Het college onderschrijft de titel helemaal, maar het dictum is: er alles aan doen om ervoor te zorgen dat er geen onveilige situaties ontstaan voor meisjes en vrouwen. Daar zijn we ook mee bezig, juist door de regels. Vandaar dat het college deze motie ontraadt, want zij is overbodig. De motie Structureel monitoren en rapporteren van incidenten vraagt om de raad maandelijks te informeren over incidenten die hebben plaatsgevonden. Ook die motie wordt door het college ontraden. Het college informeert de raad twee keer per jaar over de Haagse aanpak en de opvang van nieuwkomers.

In die stand van zaken wordt ook opgenomen in hoeverre er bijzonderheden spelen op of rond de opvanglocaties en wordt ook geïnformeerd over incidenten op de locaties. Mocht er nou, tegen de verwachting in, sprake zijn van uitzonderlijke of verontrustende incidenten die worden veroorzaakt door de bewoners op of rondom de locatie, dan wordt de raad middels een raadsmededeling apart geïnformeerd. 28

De voorzitter. Daarmee zijn we aan het eind gekomen van het actualiteitendebat. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. Aan het eind van de vergadering gaan we stemmen over de drie moties.

Aan de orde is: K.

Voorstel van het college inzake Groot onderhoud en verduurzaming DCR (RIS318533).

De beraadslaging wordt geopend. Janneke Holman (PvdA). Voorzitter. Ik kan het heel kort houden. Wij kunnen deze investering in de DCR van harte steunen. De voorzitter. Ik kijk naar meneer Dumoulin voor zijn maidenspeech. Binnen anderhalf uur bent u aan de beurt. Mijn hemel! Geweldig! Carrière! Noud Dumoulin (VVD). Voorzitter. Allereerst: wat een eer om vandaag de belofte af te mogen leggen, zelfs met vingertje. Ik had dat niet gedacht toen ik ruim twee jaar terug op plek 15 met de slogan 'Noud or never' de verkiezingen inging. Ik sta hier omdat ik geloof dat de gemeente moet luisteren naar inwoners, moet meedenken bij eigen initiatieven uit de gemeente en op die manier kansen moet bieden om de regie op je leven in handen te houden. Ik volg de nestor van de raad op. Dat is een hele verantwoordelijkheid. Ik geef toe dat ik hier met enige spanning sta, maar om toch een beetje de geest van de voormalige nestor in deze zaal te houden, wil ik in ieder geval vandaag teruggrijpen op iets wat hij in zijn afscheid omschreef als 'de ode aan het raadswerk'. Ik ga niet nog een keer die hele speech geven, want ik denk dat mijn fractie ook nog wat spreektijd nodig heeft, maar ik kan van harte aanraden om die speech nog eens terug te kijken.

Van die ode heb ik opgepikt dat het raadslidmaatschap hard werken vergt en ook een grote verantwoordelijkheid is, maar vooral dat het leuk is en ook leuk moet zijn. Anders wordt het leven van een raadslid wel heel zwaar. Dat het ook leuk mag zijn, komt ook een beetje terug in die slogan 'Noud or never'. Dit zal in ieder geval vandaag de laatste keer zijn dat ik die slogan aanhaal. Ik hoop ook dat dit een beetje een leuke maidenspeech wordt, in de hoop dat mijn lidmaatschap van de raad ook in die sfeer gaat starten. Ik denk dat er nog genoeg mondelinge botsingen zullen volgen zoals we die zojuist ook hebben gezien. Om het leuk te hebben als raadslid, moeten we ook leuk met elkaar hebben. Dat is mij zojuist ook door u allen op het hart gedrukt: 'gefeliciteerd en veel plezier'. Dat doet mij goed. Ik ben de afgelopen week ook goed opgevangen, allereerst door de Haagse VVD-fractie, maar ook in mijn gesprekken met andere fracties en leden van die fracties ben ik goed op weg geholpen. Waar de één mij een beknopte samenvatting gaf van de Wet collectieve warmte, gaf de ander mij de tip om een specifiek debat terug te kijken en een derde waarschuwde me om een goede balans te houden tussen het werk in de stad en in het stadhuis. Ik heb zelfs de tip gekregen hoe ik moest staan bij mijn beëdiging. Via de voorzitter: mevrouw Klokkenburg, ik hoop dat het er enigszins professioneel uitzag.

Kortom, ik heb er echt zin in en ik denk dat er in deze raad genoeg goede voorbeelden zijn waar ik mij aan kan optrekken. Dat is het vergezochte bruggetje naar de DCR, want de Haagse VVD vindt dat de gemeente het goede voorbeeld moet geven met de verduurzamingsopgave en aan de slag moet met de eigen panden. Ja, we denken dat de informatievoorziening in de aanloop naar dit voorstel een stuk beter had gekund en dat het jammer is dat er nu een motie nodig is om het MJOP bij dit soort operaties boven water te krijgen. We hopen dat dit in de toekomst voorkomt dat we twee dagen voor het debat en de besluitvorming het MJOP daadwerkelijk krijgen. Desondanks vinden we verduurzaming van de cultuurhub DCR een goede stap. De voorzitter. Dank u wel, meneer Dumoulin. 29

(Geroffel op de tafels) Carlos Martinez van Andel (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Hart voor Den Haag is voor verduurzaming, maar stelt daar wel een aantal randvoorwaarden aan: zij moet realistisch, noodzakelijk en rendabel zijn. Dat kan je mede bepalen op basis van een MJOP, een meerjarenonderhoudsplan. Ik heb daar in de commissie om gevraagd. Dat bleek moeilijk te zijn en als ik daar behoefte aan had, kon ik met een ambtenaar gaan zitten. Dat lijkt mij niet de meest efficiënte route. Het nieuwe raadslid van de VVD zei al terecht dat zo'n MJOP de raad bij dergelijke projecten standaard moet worden toegezonden om op die manier een weloverwogen afweging te kunnen maken. Daarom heb ik een motie met als dictum: verzoekt het college voortaan bij groot onderhoud en verduurzaming van gemeentelijk vastgoed de raad tijdig te voorzien van een MJOP, zodat de raad beter in staat is een oordeel te kunnen vormen over nut, noodzaak en rendabiliteit van de investering. De voorzitter. Door de heer Martinez van Andel wordt de volgende motie (K.1 HvDH) ingediend:

Motie K.1 HvDH MJOP bij verduurzaming gemeentelijk vastgoed De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 mei 2024, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Groot onderhoud en verduurzaming DCR (RIS318533). Constaterende, dat: ▪ de raad geen inzage heeft gehad in het MJOP (Meerjarenonderhoudsplan) van de DCR. Overwegende, dat: ▪ een MJOP inzicht geeft in de nut en noodzaak van uit te voeren werkzaamheden aan gebouwen; ▪ de raad bij inzage van een MJOP een weloverwogen besluit kan nemen. Verzoekt het college: ▪ voortaan bij groot onderhoud en verduurzaming van gemeentelijk vastgoed de raad tijdig te voorzien van een MJOP, zodat de raad beter in staat is een oordeel te kunnen vormen over nut, noodzaak en rendabiliteit van de investering. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Leonie Gerritsen (PvdD). Voorzitter. Ik hou het ook kort. De Partij voor de Dieren is blij met dit plan, waarin drie mooie doelen worden bereikt: grootschalige verduurzaming, investeren in ruimte voor kunst en het behoud van een beeldbepalend gebouw. In de commissie heeft de wethouder toegezegd om duidelijker te gaan communiceren met de gebruikers. Dat vindt onze fractie belangrijk, want de gebruikers wachten nu al erg lang in onzekerheid. Ik ben dus blij dat het nu eindelijk plaats kan vinden. Dus snel aan de slag.

Wethouder Barker (PvdD). Voorzitter. Gefeliciteerd met de maidenspeech, Noud or never. Ik denk dat de wethouder Sport ook blij is met de achternaam van het raadslid, gegeven de Tour des Femmes, die eraan komt. Nou heb ik toch promotie gemaakt voor de Tour des Femmes. De voorzitter. Wilt u zich aan de orde houden? Wethouder Barker (PvdD). Het gaat over het verduurzamen van vastgoed. Heel veel dank aan de raadsleden voor de positieve woorden. Ik moet één motie appreciëren over het MJOP. Het is goed om iets aan te geven over hoe het nou zit met het MJOP. Dat stuk wordt ook niet in het college behandeld 30

en wordt eigenlijk lopende het jaar elke keer aangepast. Er is dus niet één MJOP. Het laat zien wat de gemeente doet aan onderhoud en afschrijvingen. Het is dus een financiële inschatting. Het MJOP geeft eigenlijk geen inzicht in de urgentie van verduurzaming en de rendabiliteit van die werkzaamheden. De vraag is dus wat je eraan hebt, want het is echt een momentopname. Het is veranderlijk. Ik neem aan dat de raad ook de bijlage heeft gezien. Het is best een ingewikkeld stuk, dat eigenlijk dus niet heel veel zegt over het raadsvoorstel, maar het college is sowieso voornemens om daarop in te gaan met de portefeuilleroutekaart voor de verduurzaming van vastgoed: van welke gebouwen is het het meest logisch om ze te verduurzamen? Maar uiteindelijk is het aan de raad zelf of de raad die informatie standaard zou willen. Dan zou dit er bij een raadsvoorstel bij komen, maar het is aan de raad om te beoordelen of de raad dit echt nuttige informatie vindt. De voorzitter. Er is geen behoefte aan een tweede termijn. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. We gaan hier waarschijnlijk vanavond over stemmen. Aan de orde is:

L. Gewijzigd voorstel van het presidium over de verbouwing van de commissieperskamer (CPK) en de vervanging van de AV-voorzieningen in de raadzaal en de CPK (RIS318717). De voorzitter. Meneer De Ridder zal namens het presidium reageren. De beraadslaging wordt geopend. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Ook van mijn kant felicitaties aan collega Dumoulin, die zojuist beëdigd is. U stond er prachtig bij. De commissieperskamer moet nodig worden aangepakt. Het klimaat is er slecht en de besprekingen zijn online slecht te volgen. Ook hier in de raadzaal hapert de audiovisuele installatie met enige regelmaat. De ChristenUnie/SGP is dus voor de verbouwing en de vervanging van de AVvoorzieningen, maar er ligt meer voor. Er is al een schets gemaakt en er zijn uitgangspunten geformuleerd die, zoals het raadsvoorstel zelf stelt, vaststaan, terwijl er nog onvoldoende is gesproken over de grootte van de benodigde zaal en over de vraag of en, zo ja, hoeveel publiek aanwezig moet kunnen zijn en terwijl het publieke belang moet worden afgewogen tegen de eventuele investering daarvoor. Nu ongewijzigd instemmen met dit raadsvoorstel maakt een andere afweging onvoldoende mogelijk.

Daarom wil de ChristenUnie/SGP naast het voorliggende raadsvoorstel ook een minimalistischer ontwerp laten maken, waarbij het uitgangspunt is dat er, om kosten te besparen, zo min mogelijk verbouwd moet worden. Dat betekent niet dat er niet verbouwd mag worden, maar zo min mogelijk, doch met de gewenste vergaderfaciliteiten. Daarom een amendement samen met de collega's Arp en Smit, waarvan het dictum luidt: besluit om dictum II als volgt te wijzigen: in te stemmen met het uitwerken van de bijgevoegde 3D-sfeerimpressie van de architect op basis van een door een gebruikersgroep nog op te stellen en door het presidium vast te stellen programma van eisen tot een eerste ontwerp voor de verbouwing van de CPK. Daarnaast wordt een minimalistischer tweede ontwerp gemaakt, waarbij de zaal wel over de gewenste vergaderfaciliteiten beschikt, maar waarbij als uitgangspunt wordt meegenomen dat er zo min mogelijk verbouwd moet worden. Marieke van Doorn (D66). Is het in de volgorde van dingen nou handig om nu al te zeggen dat we nog een tweede ontwerp moeten laten maken? Dat kost natuurlijk ook weer allemaal tijd, energie en geld, terwijl we het, als ik het aangepaste voorstel goed begrijp, juist bij het vaststellen van het programma van eisen met de gebruikersgroepen over het publieke belang gaan hebben. Hoe ziet mevrouw Klokkenburg dat?

31

Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Ik zie in het raadsvoorstel al een heel aantal uitgangspunten vaststaan. Daarbij wordt dan een programma van eisen gemaakt. Ik denk dat met de uitgangspunten zoals die geformuleerd zijn, een minimalistischer variant niet meer mogelijk is en dat we dus sowieso voor full swing gaan. De voorzitter. Door mevrouw Klokkenburg, daartoe gesteund door mevrouw Arp, wordt het volgende amendement (L.A CU/SGP) voorgesteld:

Amendement L.A CU/SGP hou opties open De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 mei 2024, ter bespreking van voorstel van het presidium over de verbouwing van de commissieperskamer (CPK) en de vervanging van de AV-voorzieningen in de raadzaal en CPK (RIS318717), Besluit om dictum II als volgt te wijzigen: ▪ In te stemmen met het uitwerken van de bijgevoegde 3d sfeerimpressie van de architect op basis van, een door een gebruikersgroep nog op te stellen en door het presidium vast te stellen, programma van eisen tot een definitief 1e ontwerp voor de verbouwing van de CPK. Daarnaast wordt een minimalistischer 2e ontwerp gemaakt, waarbij de zaal wel over de gewenste vergaderfaciliteiten beschikt, maar als uitgangspunt wordt meegenomen dat er zo min mogelijk verbouwd moet worden. Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Voorzitter. Allereerst ook van mij gelukwensen aan de heer Dumoulin en inderdaad veel plezier. Side note: ik maak me wat zorgen over de verfransing in deze raad. Ik hoorde de voorzitter zojuist 'à l'improviste' zeggen. En dan Dumoulin. Als rechtgeaarde Vlaming doet dat een beetje pijn. Ik zal weer terug bij de orde komen. GroenLinks herkent dat de huidige commissieperskamer niet voldoet.

Iemand van onze fractie - we noemen geen namen of rollen - vergadert weleens in die ruimte met een bepaalde commissie en vertelt ons dat zelfs met een minimale bezetting bij deze commissie, die met ongeveer zeven leden vergadert met vier of vijf mensen ondersteuning en misschien nog vijf tot acht mensen op de tribune, de ruimte te warm wordt en dat de apparatuur kuren heeft. We herkennen dus de probleemstelling. Het eerste voorstel van het presidium vonden we wat te snel gaan, maar na de commissiebespreking is het presidium met een aangepast voorstel gekomen. Om te weten of een investering in de verbouwing het geld waard is, zullen we ook moeten vaststellen wat we gaan doen in de CPK en daar een sobere en doelmatige investering voor doen. Ik sluit mij eigenlijk grotendeels aan bij het betoog van de ChristenUnie/SGP. Wat ons betreft heeft de begeleidingsgroep nog wat vrijheidsgraden met betrekking tot de volwaardige commissievergadering, die nu als uitgangspunt staat. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Heeft u de indruk dat het presidium, dat dit heeft voorbereid, dit juist niet sober en doelmatig wil, dat het hier gewoon lekker geld tegenaan wil gooien en dat het gewoon maximaal wil verbouwen? Ik begrijp die angst niet. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Om vast te stellen of iets doelmatig is, moet je weten wat het doel is.

Het doel zoals het er nu staat, een volwaardige commissievergadering, was waar ik vragen bij stelde. Ik ga daar straks verder op in. Ik was ernaartoe aan het werken om daar een vraag over te stellen. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Daar heb ik tijdens de commissiebehandeling vragen over gesteld. Toen heeft het presidium gezegd dat het een volwaardig alternatief is voor een commissievergadering, niet meer en niet minder, dus zonder gouden toiletten, gouden microfoons et

32

cetera, maar gewoon zo dat we ons werk goed kunnen doen. Dat geldt voor alle commissies, waaronder natuurlijk de Rekeningencommissie. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik heb de indruk dat er ook een Lee Towers-motief is: een gouden microfoon, now or never … Maar goed, dat terzijde. Ik zeg niet dat het excessief is. Zover is het voorstel nog niet, maar zijn wij als raad het erover eens dat het uitgangspunt is dat we twee volwaardige commissievergaderingen tegelijk willen kunnen voeren? Volgens mij hebben we dat besluit nog niet genomen. Wat mij betreft heeft de begeleidingsgroep daar dus vrijheidsgraden om dat te bespreken, want dat is het doel dat je bespreekt. De voorzitter. De laatste keer, meneer Guernaoui. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Volgens mij is het noodzakelijk dat dat kan; niet dat we het willen, maar dat het kan. Met die enquêtecommissie, toen die in de raadzaal zat, zag je dat we soms niks konden. Die zaal moet dus gewoon een volwaardig alternatief zijn voor een commissievergadering. Als de zaal niet volwaardig is, hoeven we die immers net zo goed niet te verbouwen. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Een volwaardige commissievergadering in deze zaal betekent dat er minimaal dertien mensen namens de politieke partijen aanwezig kunnen zijn, dat een tribune volledig vol kan zitten, dat er voor de ondersteuning volop mensen kunnen zijn et cetera. Dat is volwaardig.

U noemde tegelijkertijd de enquêtecommissie. Daarbij zat de tribune niet zo vol. Er waren een beperkt aantal commissieleden en er werd een beperkt aantal mensen ondervraagd. Er was dus een beperkt aantal mensen. Dat komt erg overeen met wat we kennen en met de vergadering die we daar gisteravond hadden. Als dat wordt gezien als het minimum van een volwaardige commissievergadering, soit. Dat is waar ik een vraag over heb, maar voor een volwaardige commissievergadering zoals hier ontkom je inderdaad niet aan een verbouwing. Daarvan weten we nog niet of die aansluit bij het doel dat wij hier stellen als raad. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik denk dat ik de heer De Vuyst toch nog niet helemaal goed begrijp. Aan de ene kant hoor ik hem zeggen dat de faciliteiten daar echt beter moeten worden en dat daar goede vergaderingen moeten kunnen plaatsvinden die niet anderhalf uur voor het laatste moment waarop we eigenlijk met elkaar afspreken te vergaderen, gestopt worden omdat de voorzitter het te warm krijgt. Maar hoor ik hem tegelijkertijd zeggen dat het ook weer niet helemaal goed hoeft te zijn omdat er vaak wat minder mensen zitten? Dat snap ik niet helemaal. Maarten De Vuyst (GroenLinks). We kunnen natuurlijk niet hebben dat mevrouw Van Basten Batenburg mij niet goed zou kunnen begrijpen. Laat ik het dan nog een keer uitleggen.

Gaan wij hier tegelijkertijd een vergadering van de commissie Ruimte en een vergadering van de commissie Bestuur organiseren met een volle bezetting zoals we die hier kennen in een commissievergadering? Dat lijkt het uitgangspunt te zijn; zo lees ik nu 'een volwaardige commissievergadering'. Dan betekent dat dat je best een grote tribune moet hebben. Ik heb gisteren geteld; er kunnen nu 24 mensen zitten. Er kunnen misschien twaalf mensen zijn, maar het daadwerkelijke probleem is nu de klimaatbeheersing. Ik zal niet te plastisch worden, maar de warmte slaat daar inderdaad op de voorzitter van de Rekeningencommissie; dat kunnen we constateren. Mijn vraag is dus of we echt uitgaan van twee grote commissievergaderingen; is dat 'een volwaardige commissievergadering'? Of hebben we het ook over een minimalistischere variant, waar het voorstel van de ChristenUnie/SGP volgens mij toe oproept en dat ik eigenlijk gewoon steun? Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik vind het ingewikkeld dat de heer De Vuyst volgens mij de functionaliteit van een ruimte en wat wij als raad organiseren, hoe vaak wij vergaderingen organiseren, door elkaar haalt. Dat zijn volgens mij twee losse, totaal gescheiden afwegingen die wij moeten maken. Hij vindt mij geheel aan zijn zijde op het punt dat wij niet twee commissievergaderingen tegelijkertijd moeten organiseren, maar dat bespreken we vandaag niet.

We bespreken vandaag de faciliteiten in die andere ruimte en wat voor soort vergadering je daar moet kunnen organiseren, 33

bijvoorbeeld als de raadzaal voor iets anders gebruikt wordt, zoals een enquête. Dit keer zaten er daarbij misschien niet heel veel mensen op de tribune, maar wie weet zitten de tribunes helemaal vol bij een enquête over het huidige college. Dat zou zomaar kunnen. Is de heer De Vuyst het ermee eens dat we moeten kijken naar de functionaliteit van de ruimte en dat we niet de discussie over al dan niet dubbel vergaderingen hierbij moeten betrekken? Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik denk inderdaad dat de tribune dan vol zit met supporters van dit college; dat ben ik met u eens. Ik lees hier: 'Het uitgangspunt voor het presidium is daarbij dat een commissievergadering in de CPK gelijkwaardig moet zijn aan een commissievergadering in de raadzaal.' Dat is waar mijn vragen over gaan: is dat de volle bezetting of is daar een minimalistische variant van, zoals waar ik de ChristenUnie/SGP toe zie oproepen? Ik wil dat die begeleidingsgroep dat mag meenemen en niet moet uitgaan van een volledige, goed bezette vergadering in de CPK van de commissie Ruimte - om er maar één te noemen - want dan ontkom je niet aan de grotere verbouwing die gesteld wordt. Dat is eigenlijk de afslag waarvan ik bang ben dat we die nu nemen. Kavish Partiman (CDA). Nu hoor ik eindelijk wat GroenLinks wil: GroenLinks wil niet een volwaardige commissievergadering kunnen houden in die nieuwe ruimte.