RIS319115 Bijlage Advies Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028
Tekst van het document
Diversiteit en inclusie
van aanpak. Zij zou graag zien dat ook hierbij, naast de input
Bij een organisatie met een doelgroep die voor 90% woont
van scholen, kunstenaars/docenten en ouders, de stem van
of naar school gaat in de aandachtswijken van Den Haag, kan
de leerlingen en deelnemers leidend is.
het onderwerp diversiteit en inclusie, aldus de Commissie, niet anders dan hoog op de agenda staat. Zij ziet dan ook dat
56
In haar positionering legt Art-S-Cool de focus op het vergro-
Art-S-Cool hier een goede reflectie op geeft en een duidelijk
ten van kansengelijkheid van kinderen en jongvolwassenen,
beleid op voert. De organisatie gaat uitvoerig in op de vier P’s
zowel binnen het onderwijs als in de leefomgeving van de doel-
en de Commissie leest daarin een aantal mooie uitgangspun-
groep. De organisatie neemt volgens de Commissie ook duide-
ten en ambities. Zo waardeert zij het dat Art-S-Cool mensen
lijk verantwoordelijkheid voor die rol, en is daarbij goed op de
met afstand tot de arbeidsmarkt werkkansen biedt en voor
mbo-studenten stageplekken beschikbaar stelt, en is zij onder de indruk van het feit dat de organisatie zich verantwoordelijk voelt om hulp te organiseren wanneer zij bij jongeren ‘serieu-
Conclusie en advies Adviescommissie
ze, zorgelijke signalen’ opvangt. Maar de Commissie mist een
De Commissie is van mening dat Art-S-Cool een wezenlijke
nulmeting en constateert dat de ambities van Art-S-School
bijdrage levert aan het Haagse culturele leven door binnen- en
niet zijn vertaald naar SMART geformuleerde doelen en een
buitenschools kunstonderwijs te koppelen aan het stimuleren
helder en concreet actieplan.
van sociale ontwikkeling, kansengelijkheid en verbinding. De organisatie geeft daarbij volop blijk van kennis van en begrip
Wat de toegankelijkheid van haar activiteiten betreft laat Art-
voor de leefwereld van kinderen en jongeren en vervult in en
S-Cool duidelijk zien hoe zij financiële en sociale drempels
vanuit de eigen locatie in de Schilderswijk een belangrijke
slecht en hoe zij op het gebied van digitale toegankelijkheid de
spilfunctie, mede omdat er veel geïnvesteerd wordt in ouder-
afgelopen jaren verbeteringen heeft doorgevoerd. Wel wil de
betrokkenheid. De Commissie zou dan ook graag zien dat Art-
Commissie Art-S-Cool meegeven de komende jaren ook meer
S-Cool de gelegenheid krijgt om zich de komende jaren nog
oog te hebben voor de eventuele fysieke beperkingen binnen
verder te ontwikkelen.
haar doelgroep, zowel binnenschools als buitenschools. De aanvraag van Art-S-Cool getuigt volgens de Commissie van voldoende aandacht voor de veiligheid van publiek en personeel, onder meer door de recente invoering van een Integraal Veiligheidsplan. Hoewel de Commissie constateert dat de organisatie beschikt over een uiterst divers docen-
Totaalscore
ten- en vrijwilligersteam, had zij wel graag een reflectie gezien
60
op het feit dat deze diversiteit niet terug te vinden is binnen het directieteam.
Op grond van bovenstaande overwegingen adviseert de Commissie om aan Stichting Art-s-cool een bedrag van
57
€ 298.500,00 toe te kennen.
Beeld & Geluid Den Haag
Artistiek-inhoudelijk beleid De Adviescommissie Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 ziet in het beleidsplan van Beeld & Geluid Den Haag samenhangende, optimistische uitgangspunten. Beeld & Geluid Den Haag wil een gewaardeerde, herkenbare en
Stichting Nederlands Instituut voor Beeld & Geluid
toegankelijke ‘plek’ zijn voor ontmoeting, debat en andere
Gevraagd subsidiebedrag: € 140.574,00
programmering. Het museum richt zich hierbij op de rol van media in de samenleving. Het spreekt de Commissie aan dat Beeld & Geluid Den Haag daarbij uit is op samenwerking en kennisdeling. Maar hoe de
Inleiding
instelling dit wil doen, is volgens de Commissie niet helder
Stichting Nederlands Instituut voor Beeld & Geluid is een
uiteengezet in de aanvraag. Hoewel de Commissie begrip
interactief museum over ‘het leven in de media’. Tot 2019
heeft voor de transitie waarin de instelling zich bevindt, ziet
was het museum bekend onder de naam COMM, eerder ook
zij het als een gemiste kans dat Beeld & Geluid Den Haag
als Museum voor Communicatie en daarvoor als het PTT
pas na het indienen van de aanvraag zijn positie verder vorm
Museum. Het doel van de huidige instelling is het bevor-
gaat geven.
deren van nieuwswijsheid. Het museum heeft zijn collectie
58
sinds 1929 opgebouwd. In 2019 is deze eigendom gewor-
De Commissie vindt het van vakbekwaamheid getuigen dat
den van Stichting Nederlands Instituut voor Beeld & Geluid
de organisatie een bestaansvorm zoekt die nieuwe kansen
(NIBG) in Hilversum. De locatie in Den Haag sluit in 2024.
biedt. Beeld & Geluid Den Haag is van plan om de vaste loca-
Daarmee zal de collectie naar Hilversum verhuizen. Vanaf
tie te verlaten en zich op verschillende manieren bij andere
2025 zal Beeld & Geluid Den Haag zich volledig richten op de
culturele instellingen aan te sluiten. Dit laat de wil zien om
programmering en educatie in de stad.
te vernieuwen en te experimenteren. De Commissie had wel
graag gelezen welke samenwerkingspartners de organisatie
Den Haag de collectie wel. Ook laat het museum via de website
op het oog heeft.
weten hoe de collectie kan worden geraadpleegd. Dit vindt de Commissie positief. Het digitale aanbod zou naar mening van
De oorspronkelijkheid van de instelling ziet de Commissie in
de Commissie wel uitgebreider mogen zijn.
het plan meer vanuit het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid dan uit het aanbod van Beeld & Geluid Den Haag komen. De Commissie erkent dat de instelling kan profiteren van de gevestigde positie van NIBG, maar wijst de aanvrager erop dat er in Den Haag meer instellingen bezig zijn met persvrijheid, democratie en mediawijsheid. De Commissie vindt het positief dat de organisatie meer samenwerkingen gaat zoeken, maar
Zakelijk beleid
zij kan uit het plan onvoldoende opmaken hoe Beeld & Geluid
De bedrijfsvoering van Beeld & Geluid is verkennend. De Com-
Den Haag erin zal slagen herkenbaar te blijven. De Commis-
missie stelt vast dat de aanvrager geen evenwichtige finan-
sie mist in de aanvraag een toelichting op hoe de organisatie
cieringsmix laat zien. Daarbij is de begroting niet sluitend. Of
wil anticiperen op de toekomst, nieuwe generaties en nieuwe
de begroting realistisch is, betwijfelt de Commissie, omdat
kunstvormen. Ze is van mening dat Beeld & Geluid Den Haag
het aandeel eigen inkomsten summier is. Beeld & Geluid Den
de visie integraal had moeten uitwerken, juist nu de organisatie
Haag is in 2022 met een juridische fusie opgegaan in Stichting
de locatie aan de Zeestraat verlaat.
NIBG. De subsidie die NIBG zelf ontvangt, kan niet worden aangewend voor activiteiten in Den Haag, omdat – zo schrijft
59
De Commissie vraagt speciale aandacht voor de museum-
de organisatie – het museum sinds de verzelfstandiging een
collectie. De aanvraag biedt geen inzicht in de manier waarop
jaarlijks exploitatietekort heeft. De Commissie had het op prijs
de omvangrijke en historisch belangrijke collectie nu en in de
gesteld op dit punt nadere toelichting te krijgen. Dit geldt
toekomst beheerd wordt. Ook rijst de vraag in hoeverre Haag-
ook voor de toepassing van de codes, die de instelling zegt
se bezoekers een beroep kunnen blijven doen op archieven,
te onderschrijven. Wat in positieve zin opvalt is de beschrij-
waarvan enkel duidelijk is dat het postzegelgedeelte naar het
ving van het duurzaamheidsbeleid. Hierin ziet de Commissie
Nationaal Archief is gegaan. Online ontsluit Beeld & Geluid
zeer heldere keuzes terug. Ook laat de organisatie reflectie
zien op de publieksresultaten. Zo benoemt zij eerlijk dat het publiek de presentaties soms ingewikkeld vindt. Dit maakt de Commissie wel benieuwd naar hoe het publiek dit kenbaar
Conclusie en advies Adviescommissie
heeft gemaakt. In het plan ziet zij namelijk geen gemeten pu-
De Commissie heeft de aanvraag van Beeld & Geluid Den Haag
blieksoordeel of -scores terug.
aandachtig gelezen en als eerste beoordeeld op de criteria artistiek-inhoudelijk beleid en zakelijk beleid. Na behandeling
Beeld & Geluid Den Haag geeft aan samen te werken met
van de aanvraag in de commissievergadering heeft de Com-
Haagse organisaties, maar laat daar in zijn plan volgens de
missie aan de criteria artistiek-inhoudelijk beleid en zakelijk
Commissie geen visie op zien. Wat het belang van Beeld &
beleid minder dan de minimaal benodigde 14 punten toege-
Geluid Den Haag is voor de stad, wordt niet duidelijk uit de
kend. Volgens de Subsidieregeling meerjarenbeleidsplan kunst
aanvraag, al is de Commissie ervan overtuigd dat dit belang er
en cultuur 2025-2028 categorie B Den Haag 2023 artikel 7:4,
wel is. In de aanvraag toont de instelling onvoldoende reflectie
lid 2 is een score van minder dan 14 punten op een van deze
op de eigen rol in de Haagse culturele sector, en hoe ze zich
criteria een harde grond voor afwijzing van de subsidieaan-
verhoudt tot andere partijen. Ook reflecteert ze niet op de
vraag. Daarom heeft de Commissie de aanvraag niet beoor-
regionale, nationale of internationale context.
deeld op het criterium diversiteit en inclusie.
Beeld & Geluid Den Haag wil mediawijsheid bevorderen, om
Concluderend adviseert de Commissie om deze aanvraag
zo een gelijkwaardig speelveld te creëren van informatie-
van Stichting Nederlands Instituut voor Beeld & Geluid niet
uitwisseling en daarmee het democratische bestel te onder-
te honoreren.
steunen. Dit zijn thema’s en doelstellingen die volgens de Commissie goed aansluiten bij de identiteit van Den Haag, maar zij mist in de aanvraag een concrete uitwerking van deze thema’s.
60
Bibliotheek LeidschenveenYpenburg
kunnen tillen. Ook treden er professionele musici en (podium) kunstenaars op, zijn er geregeld exposities gekoppeld aan workshops en kunnen inwoners zelf iets presenteren en suggesties aandragen.
Bibliotheek Den Haag
Artistiek-inhoudelijk beleid
Gevraagd subsidiebedrag: € 158.900,00
De Adviescommissie Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 maakt uit de aanvraag op dat de medewerkers van Bibliotheek Leidschenveen-Ypenburg erg hun best doen om de Cultuurankerfunctie vorm te geven en dat de werkdruk hoog is. Maar de Commissie mist in de beleidsplannen van de aanvrager een helder artistiek-inhoudelijk beleid. Ook mist de
Inleiding
61
Commissie een duidelijke beschrijving van wat het Cultuuranker precies toevoegt aan of onderscheidt van de reguliere
Bibliotheek Den Haag heeft een Cultuuranker in Bibliotheek
culturele programmering die hoort bij de functie van Biblio-
Leidschenveen-Ypenburg. De kracht van een bibliotheek
theek Den Haag. De programmaleider van het Cultuuranker
als Cultuuranker is volgens de organisatie dat medewerkers
zorgt wel voor samenhang, maar de Commissie mist de grote
elke dag in contact zijn met inwoners en partners en dat er
lijnen voor de komende vier jaar. De organisatie verwijst veel
kruisbestuiving plaatsvindt tussen de bibliotheekfuncties
naar het bibliotheekbeleid, terwijl de Commissie graag meer
en de Cultuurankerfunctie. Er zijn projecten waar inwoners
had gelezen over het Cultuurankerbeleid. De Commissie mist
participeren, hun talent ontdekken of naar een hoger niveau
een rode draad in de programmering en leest weinig over de
meerwaarde van de bibliotheek voor het cultuurbezoek. Ook
samen. Zij geeft mooie voorbeelden van participatieprojecten.
mist de Commissie in de activiteiten focus op specifieke doel-
De Commissie moedigt haar aan om verder te gaan en ook
groepen. De organisatie zegt wel dat zij migrantengroepen en
voorstellingen te maken in cocreatie met bewoners. Zij vindt
de jeugd beter wil bedienen, maar beschrijft niet hoe zij vragen
het positief dat Bibliotheek Leidschenveen-Ypenburg door
van die bewoners vertaalt in programmering.
gesprekken met bewoners weet wat hen aanspreekt, maar zij mist een heldere strategie om deze wensen te vertalen in
De Commissie vindt het een goed idee om een aparte pro-
programmering. Door meer in te spelen op de behoeften van
grammamedewerker aan te trekken voor de Cultuuranker-
de wijk, kan Bibliotheek Leidschenveen-Ypenburg een her-
functie, zodat de bibliotheekmedewerkers minder belast wor-
kenbaarder eigen signatuur krijgen volgens de Commissie.
den. Wel vindt zij het belangrijk dat de organisatie vastlegt
Het valt haar op dat in de programmering niet is terug te zien
hoe de samenwerking tussen de programmamedewerker en
dat 46,6% van de inwoners van Leidschenveen-Ypenburg een
de bibliotheekmedewerkers verloopt, om te waarborgen dat
migratieachtergrond heeft. Ook moedigt zij de organisatie aan
de programmamedewerker zich volledig kan richten op de
om meer aandacht te besteden aan actieve cultuurparticipatie
versterking van de Cultuurankerfunctie. Naast de beoogde
dan aan programma’s die het publiek passief ondergaat. Verder
programmamedewerker, die vakdeskundigheid inbrengt voor
ziet de Commissie weinig vernieuwing en experiment. Biblio-
het Cultuuranker, haalt Bibliotheek Leidschenveen-Ypenburg
theek Leidschenveen-Ypenburg zou volgens haar veel meer
expertise van buiten. De Commissie vindt het goed dat de
kunnen inspelen op actuele, urgente thema’s. Zij verwacht
organisatie professionaliseert door experts op het gebied
dat deze thema’s vanzelf naar voren komen als de organisatie
van techniek, productie en marketing in te huren, maar zou
zich meer richt op mensen met een migratieachtergrond. Ook
graag meer lezen over de vakdeskundigheid van deze exter-
raadt zij Bibliotheek Leidschenveen-Ypenburg aan om meer
ne professionals.
gebruik te maken van de expertise van CultuurSchakel om haar educatieve activiteiten te vernieuwen.
Het publiek is tevreden over het culturele aanbod van Bibliotheek Leidschenveen-Ypenburg. Daaruit maakt de Commissie op dat het zeggingskracht heeft voor de doelgroep. De orga62
nisatie doet onderzoek onder wijkbewoners en werkt met hen
buiten de openingstijden van de bibliotheek. Wel is de Commissie positief over het duurzaamheidsbeleid van Bibliotheek
Zakelijk beleid
Leidschenveen-Ypenburg.
Van de bedrijfsvoering van Bibliotheek Leidschenveen-Ypenburg is de Commissie niet onder de indruk. De organisatie
In hoeverre Bibliotheek Leidschenveen-Ypenburg voldoet aan
heeft stevige steun van Bibliotheek Den Haag en toont een
de voorwaarden voor goed werkgeverschap, kan de Com-
sluitende begroting. Maar omdat een activiteitenplan ont-
missie moeilijk beoordelen. Als gemeentelijke instelling volgt
breekt, kan de Commissie niet beoordelen of de begroting
de organisatie de richtlijnen voor governance en Fair Pay, de
passend is. Ook roept de begroting vragen op. Het bedrag
gedragscode en het vrijwilligersbeleid van de gemeente. Maar
dat is opgenomen voor personeelszaken staat volgens de
de Commissie had graag gelezen hoe zij hieraan invulling geeft
Commissie niet in verhouding tot dit werk voor de Cultuur-
voor de Cultuurankerfunctie, bijvoorbeeld bij de inhuur van
ankerfunctie. Daarop mist zij een toelichting. Daarnaast had
externe professionals. Wel vindt de Commissie het goed dat
de Commissie graag een toelichting gezien op de inschaling
de organisatie een programmamedewerker wil inzetten om de
van de programmamedewerker. Bibliotheek Leidschenveen-
bibliotheekmedewerkers te ontlasten.
Ypenburg heeft een lager budget dan Bibliotheek Loosduinen
63
| Nieuw Waldeck. De Commissie zou het daarom logisch vinden
Bibliotheek Leidschenveen-Ypenburg investeert volgens de
als de programmamedewerker van Bibliotheek Leidschen-
Commissie al veel in de relatie met het publiek. Met participa-
veen-Ypenburg een kleiner dienstverband krijgt, zodat er
tietrajecten betrekt de organisatie wijkbewoners bij cultuur.
verhoudingsgewijs meer overblijft voor de activiteiten. De
Ook verzamelt zij data en blijft ze in gesprek met buurtgenoten
financieringsmix is volgens de Commissie onevenwichtig. Zij
en partnerorganisaties. Maar de Commissie denkt dat zij de be-
begrijpt dat Bibliotheek Leidschenveen-Ypenburg zelf geen
woners met een migratieachtergrond nog onvoldoende bereikt.
private fondsen kan werven, maar daarvoor zou de organisatie
Taal in de bibliotheek is volgens de Commissie een goed voor-
wel kunnen samenwerken met stichtingen in de wijk. De Com-
beeld van een project om taalleerders in contact te brengen
missie moedigt haar aan om daar creatiever in te zijn. Ook zou
met het culturele aanbod in Den Haag. Zij zou graag zien dat de
de organisatie volgens de Commissie meer inkomsten kunnen
organisatie hier ook een vervolg aan geeft: hoe zorgt ze ervoor
halen uit kaartverkoop voor voorstellingen die plaatsvinden
dat het niet bij een eenmalig cultuurbezoek blijft?
De organisatie is zich volgens de Commissie goed bewust
graag een uitwerking gezien voor de Cultuurankerfunctie.
van haar bijzondere positie als bibliotheek met Cultuur-
Over de toegankelijkheid van activiteiten die Bibliotheek
ankerfunctie. De Commissie vindt het heel goed dat zij een
Leidschenveen-Ypenburg organiseert, is de Commissie gema-
Cultuurplatform voor de wijk wil oprichten en daarin partners
tigd positief. De bibliotheek is een laagdrempelige organisatie.
met elkaar verbindt. De organisatie noemt ook veel stedelijke
De activiteiten zijn vrijwel altijd gratis, waardoor er geen finan-
samenwerkingspartners, maar de Commissie mist een toelich-
ciële drempel is om deel te nemen. Overigens is de Commissie
ting op de samenwerkingen met deze partners. Ook mist zij
van mening dat het afhankelijk van de doelgroep en het tijd-
samenwerkingspartners in de wijk. Verder raadt zij Bibliotheek
stip van de activiteiten soms wenselijk is om entree te vragen.
Leidschenveen-Ypenburg aan om meer samen te werken met
Over het wegnemen van fysieke en digitale drempels leest de
andere Cultuurankers, om van elkaar te leren. Als enige loca-
Commissie niets in de aanvraag. Voor het bevorderen van een
tie voor cultuurparticipatie in het stadsdeel is de organisatie
inclusief klimaat geldt hetzelfde als voor diversiteit en inclusie
volgens de Commissie belangrijk om met een laagdrempelig
in het algemeen: Bibliotheek Leidschenveen-Ypenburg leunt
aanbod bewoners te bereiken die anders niet met cultuur in
sterk op het beleid van Bibliotheek Den Haag, maar is weinig
aanraking komen.
concreet over de invulling daarvan voor het Cultuuranker.
Diversiteit en inclusie
64
Bibliotheek Leidschenveen-Ypenburg reflecteert in de aan-
Conclusie en advies Adviescommissie
vraag beperkt op diversiteit en inclusie. De Commissie mist
Als enige locatie voor cultuurparticipatie in het stadsdeel is
ook SMART geformuleerde doelstellingen, een nulmeting en
Bibliotheek Leidschenveen-Ypenburg volgens de Commis-
streefcijfers. Zij constateert dat de organisatie op dit gebied
sie belangrijk om met een laagdrempelig aanbod bewoners
sterk leunt op het beleid van Bibliotheek Den Haag, maar had
te bereiken die anders niet met cultuur in aanraking komen.
Als Cultuuranker zou de organisatie zich naar haar mening echter nog steviger kunnen positioneren. De Commissie mist een helder artistiek-inhoudelijk beleid en een herkenbare artistieke signatuur. Wel is zij van oordeel dat de programmering zeggingskracht heeft voor de doelgroep. De Commissie moedigt Bibliotheek Leidschenveen-Ypenburg aan om meer aandacht te besteden aan actieve cultuurparticipatie en aan migrantengroepen. Ook zou zij creatiever kunnen zijn in de fondsenwerving via samenwerkingen met partners in het stadsdeel. Over de bedrijfsvoering is de Commissie kritisch. Op het gebied van diversiteit en inclusie leunt de organisatie sterk op het beleid van Bibliotheek Den Haag. Dat geeft de Commissie wel vertrouwen, maar zij had graag een specifieke uitwerking voor het Cultuuranker gezien.
65
Bibliotheek Loosduinen | Nieuw Waldeck
kunstenaars op, zijn er geregeld exposities gekoppeld aan workshops en kunnen inwoners zelf iets presenteren en suggesties aandragen.
Artistiek-inhoudelijk beleid
Bibliotheek Den Haag
De Adviescommissie Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur
Gevraagd subsidiebedrag: € 185.680,00
2025-2028 maakt uit de aanvraag op dat de medewerkers van Bibliotheek Loosduinen | Nieuw Waldeck erg hun best doen om de Cultuurankerfunctie vorm te geven en dat de werkdruk hoog is. Maar zij mist een helder artistiek-inhoudelijk beleid. Ook mist de Commissie een duidelijke beschrijving van wat het Cultuuranker precies toevoegt aan of onderscheidt van de
66
Inleiding
reguliere culturele programmering die hoort bij de functie van
Bibliotheek Den Haag heeft een Cultuuranker in Bibliotheek
Bibliotheek Den Haag. De programmaleider van het Cultuur-
Loosduinen | Nieuw Waldeck. De kracht van een bibliotheek
anker zorgt wel voor samenhang en de organisatie beschrijft
als Cultuuranker is volgens de organisatie dat medewerkers
haar keuzes voor doelgroepen en participatieprojecten, maar
elke dag in contact zijn met inwoners en partners en dat er
de Commissie mist de grote lijnen voor de komende vier jaar.
kruisbestuiving plaatsvindt tussen de bibliotheekfuncties en
Hoe ziet de programmering eruit en hoe is die verdeeld over
de Cultuurankerfunctie. Er zijn projecten waarin inwoners par-
de verschillende kunstdisciplines en de verschillende doel-
ticiperen, hun talent ontdekken of het naar een hoger niveau
groepen, zodat er voor elk wat wils is? Wat doet de organi-
kunnen tillen Ook treden er professionele musici en (podium)
satie om een artistiek hoger niveau te bereiken? Juist omdat
de werkdruk hoog is, moedigt de Commissie de organisatie
de zeggingskracht volgens de Commissie nog groter maken.
aan om een visie te ontwikkelen en op basis daarvan heldere
Wat Bibliotheek Loosduinen | Nieuw Waldeck als Cultuuranker
keuzes te maken.
oorspronkelijk maakt, is volgens de Commissie de combinatie van bibliotheek en Cultuurankerfunctie. Maar dat karakteris-
De Commissie vindt het een goed idee om een aparte pro-
tieke gegeven werkt de organisatie naar haar oordeel nog niet
grammamedewerker aan te trekken voor de Cultuuranker-
sterk genoeg uit. Op het gebied van cultuurparticipatie heeft
functie, zodat de bibliotheekmedewerkers minder belast
Bibliotheek Loosduinen | Nieuw Waldeck een eigen signatuur
worden. Wel vindt zij het belangrijk dat de organisatie vastlegt
als organisator van community arts. Dat vindt de Commissie
hoe de samenwerking tussen de programmamedewerker en
goed passen bij de Cultuurankerfunctie. In de programmering
de bibliotheekmedewerkers verloopt, om te waarborgen dat
mist de Commissie echter een herkenbare artistieke signa-
de programmamedewerker zich volledig kan richten op de
tuur. Ook ziet zij weinig vernieuwing en experiment. Volgens de
versterking van de Cultuurankerfunctie. Naast de beoogde
Commissie zou de organisatie meer kansen kunnen benutten.
programmamedewerker, die vakdeskundigheid inbrengt voor
De Commissie vindt haar wat te voorzichtig in haar formule-
het Cultuuranker, haalt Bibliotheek Loosduinen|Nieuw Wald-
ringen, zoals ‘Het zou interessant zijn als talenten binnen het
eck expertise van buiten. De Commissie vindt het goed dat
Cultuuranker een rol kunnen krijgen door bijvoorbeeld op te
de organisatie professionaliseert door experts op het gebied
treden in het voorprogramma van gevestigde artiesten of als
van techniek, productie en marketing in te huren, maar zou
ze op een andere manier een rol kunnen spelen binnen het
graag meer lezen over de vakdeskundigheid van deze exter-
stadsdeel.’ Zij moedigt de organisatie aan om zulke kansen te
ne professionals.
grijpen en om te zetten in concrete acties. Wel vindt de Commissie het vernieuwend dat Bibliotheek Loosduinen | Nieuw
De zeggingskracht van de Cultuurankerfunctie beoordeelt
Waldeck ook programmeert buiten de eigen locatie, zoals in de
de Commissie als voldoende. Voor de samenstelling van het
Abdijkerk en bij Molen de Korenaer. Dat blijkt goed te werken
programma luistert de organisatie naar wijkbewoners én inspi-
om nieuwe publieksgroepen te bereiken.
reert zij hen om ook eens iets nieuws en onverwachts te zien. De participatieprojecten zijn stevig verankerd in de wijk. Een 67
duidelijke strategie voor participatie en programmering zou
In hoeverre Bibliotheek Loosduinen | Nieuw Waldeck voldoet aan de voorwaarden voor goed werkgeverschap, kan de Com-
Zakelijk beleid
missie moeilijk beoordelen. Als gemeentelijke instelling volgt
Van de bedrijfsvoering van Bibliotheek Loosduinen | Nieuw
de organisatie de richtlijnen voor governance en Fair Pay, de
Waldeck is de Commissie niet onder de indruk. De organisatie
gedragscode en het vrijwilligersbeleid van de gemeente. Maar
heeft stevige steun van Bibliotheek Den Haag en toont een slui-
de Commissie had graag gelezen hoe zij hieraan invulling geeft
tende begroting. Maar omdat een activiteitenplan ontbreekt,
voor de Cultuurankerfunctie, bijvoorbeeld bij de inhuur van
kan de Commissie niet beoordelen of de begroting passend
externe professionals. Wel vindt de Commissie het goed dat
is. Ook roept de begroting vragen op. Het bedrag dat is op-
de organisatie de werkdruk bij de bibliotheekmedewerkers
genomen voor personeelszaken staat volgens de Commissie
wil verlagen door een aparte programmamedewerker voor
niet in verhouding tot de hoeveelheid werk voor de Cultuur-
de Cultuurankeractiviteiten aan te stellen.
ankerfunctie. Daarop mist zij een toelichting. Ook had de Commissie graag een toelichting gezien op de inschaling van
Bibliotheek Loosduinen | Nieuw Waldeck investeert volgens
de programmamedewerker. De financieringsmix is volgens de
de Commissie al veel in de relatie met het publiek. Met partici-
Commissie onevenwichtig. Zij begrijpt dat Bibliotheek Loos-
patietrajecten betrekt de organisatie wijkbewoners bij cultuur.
duinen | Nieuw Waldeck zelf geen private fondsen kan werven,
In de aanvraag geeft zij ook een mooi voorbeeld van jonge
maar daarvoor zou de organisatie wel kunnen samenwerken
ambassadeurs die meedenken over jongerenprogrammering.
met stichtingen in de wijk. De Commissie moedigt de orga-
Verder is er aandacht voor mensen met een niet-westerse ach-
nisatie aan om daar creatiever in te zijn. Ook zou de instel-
tergrond en mensen met hersenletsel. Bovendien verzamelt
ling volgens de Commissie meer inkomsten kunnen halen uit
de organisatie veel kennis over haar doelgroepen door on-
kaartverkoop voor voorstellingen die plaatsvinden buiten de
der ander monitoring, enquêtes, gesprekken en demografisch
openingstijden van de bibliotheek. Wel is de Commissie positief
onderzoek. Dit is volgens de Commissie een goed startpunt.
over het duurzaamheidsbeleid van Bibliotheek Loosduinen
Het is nu aan Bibliotheek Loosduinen | Nieuw Waldeck om te
| Nieuw Waldeck.
bepalen welke doelgroepen de organisatie al bereikt en welke ze nog wil bereiken, en een plan te maken om dat te realiseren.
68
De organisatie is zich volgens de Commissie goed bewust
Ook zou de organisatie volgens de Commissie meer kansen
van haar bijzondere positie als bibliotheek met Cultuuranker-
kunnen benutten door taallessen te combineren met cultuur.
functie. De Commissie vindt het heel goed dat zij Cultuur-
Dit gebeurt volgens de Commissie nog in te beperkte mate.
platform Loosduinen heeft opgericht en daarin partners uit
Wel waardeert zij de voorbeelden van samenwerkingen met
het stadsdeel met elkaar verbindt. De organisatie noemt ook
welzijnsorganisaties. Over de toegankelijkheid van activitei-
veel samenwerkingspartners, maar de Commissie mist een
ten die Bibliotheek Loosduinen | Nieuw Waldeck organiseert,
toelichting op de samenwerkingen met deze partners. Ook
is de Commissie overwegend positief. De bibliotheek is een
raadt zij Bibliotheek Loosduinen | Nieuw Waldeck aan om meer
laagdrempelige organisatie en het bereik wordt nog groter
samen te werken met andere Cultuurankers, om van elkaar te
doordat zij ook activiteiten op andere locaties in de wijk or-
leren. Als enige locatie voor cultuurparticipatie in het stads-
ganiseert. Ook werkt zij samen met zorginstellingen, zodat
deel is de organisatie volgens de Commissie belangrijk om met
rolstoelgebruikers voorstellingen kunnen bijwonen. Met pro-
een laagdrempelig aanbod bewoners te bereiken die anders
gramma’s overdag bereikt de organisatie doelgroepen die ’s
niet met cultuur in aanraking komen.
avonds minder makkelijk de deur uit gaan. De activiteiten zijn vrijwel altijd gratis, waardoor er geen financiële drempel is om deel te nemen. Overigens is de Commissie van mening dat het afhankelijk van de doelgroep en het tijdstip van de activiteiten soms juist wenselijk is om entree te vragen. Over het wegnemen van digitale drempels leest de Commissie niets in de aanvraag. Voor het bevorderen van een inclusief klimaat
Diversiteit en inclusie
geldt hetzelfde als voor diversiteit en inclusie in het algemeen:
Bibliotheek Loosduinen | Nieuw Waldeck reflecteert in de aan-
Bibliotheek Loosduinen | Nieuw Waldeck leunt sterk op het
vraag beperkt op diversiteit en inclusie. De Commissie mist
beleid van de Bibliotheek Den Haag, maar is weinig concreet
ook SMART geformuleerde doelstellingen, een nulmeting en
over de invulling daarvan voor het Cultuuranker.
streefcijfers. Zij constateert dat de organisatie op dit gebied sterk leunt op het beleid van Bibliotheek Den Haag, maar had 69
graag een uitwerking gezien voor de Cultuurankerfunctie.
Conclusie en advies Adviescommissie Als enige locatie voor cultuurparticipatie in het stadsdeel is Bibliotheek Loosduinen | Nieuw Waldeck volgens de Commissie belangrijk om met een laagdrempelig aanbod bewoners te bereiken die anders niet met cultuur in aanraking komen. Als Cultuuranker zou de organisatie zich naar haar mening echter nog steviger kunnen positioneren. De Commissie mist een helder artistiek-inhoudelijk beleid en een herkenbare artistieke signatuur. Wel is zij van oordeel dat de participatieprojecten goed zijn ingebed in de wijk en zeggingskracht hebben voor de doelgroep. De Commissie moedigt Bibliotheek Loosduinen | Nieuw Waldeck aan om meer kansen te benutten om nieuwe doelgroepen bij cultuur te betrekken. Ook in de fondsenwerving via samenwerkingspartners zou zij creatiever kunnen zijn. Over de bedrijfsvoering is de Commissie kritisch. Op het gebied van diversiteit en inclusie leunt de organisatie sterk op het beleid van Bibliotheek Den Haag. Dat geeft de Commissie wel vertrouwen, maar zij had graag een specifieke uitwerking voor het Cultuuranker gezien.
70
Cat Smits Company
Artistiek-inhoudelijk beleid De Adviescommissie Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 is lovend over de samenhang in het artistieke profiel van Cat Smits Company. De drie pijlers van de visie – radicale eerlijkheid, een feministische, antipatriarchale lijn
Stichting Cat Smits Company
en een kritische blik op de bestaande normen en machts-
Gevraagd subsidiebedrag: € 63.000,00
structuren – zijn niet alleen terug te zien in de programmering, maar ook in de samenwerkingen en het werkgeverschap. Een kanttekening van de Commissie is dat het Laaktheater als partner wellicht minder past bij de zakelijke ambities van de organisatie, omdat Cultuurankers voornamelijk vraaggestuurd programmeren. Maar de Commissie begrijpt wel dat het Laaktheater mooie kansen biedt voor een beginnend
Inleiding
gezelschap en vertrouwt erop dat Cat Smits Company zich
Stichting Cat Smits Company bestaat sinds 2020. Het gezel-
zakelijk kan ontwikkelen.
schap van theatermaker Cat Smits is gevestigd in Den Haag
71
en speelt door heel Nederland, en in toenemende mate ook
De Commissie heeft vertrouwen in het artistieke vakman-
in het buitenland. De voorstellingen zijn beeldverhalen met
schap van Cat Smits en ziet haar als een ambassadeur van het
spel, poppenspel, dans, film en muziek als vaste ingrediën-
poppenspel. De Commissie waardeert de rol die de organisatie
ten. Acteren met poppen als mede- en tegenspelers is de
speelt in talentontwikkeling. De Commissie begrijpt dat het
signatuur van het gezelschap. Radicale eerlijkheid, een fe-
starten van een gezelschap uitdagingen met zich meebrengt
ministische, antipatriarchale lijn en een kritische blik op de
en stimuleert Cat Smits Company om voldoende aandacht
bestaande normen en machtsstructuren zijn de pilaren van de
te houden voor zowel de artistieke als zakelijke ontwikkeling
voorstellingen.
van de organisatie.
De thematiek van de voorstellingen biedt volgens de Com-
theaterproductie. Uit de aanvraag maakt de Commissie niet
missie genoeg aanknopingspunten om een publiek aan te
op dat Cat Smits Company ook vernieuwend is in poppenspel,
spreken. Uit de prijzen die het gezelschap heeft gewonnen,
of daarmee experimenteert.
blijkt dat de voorstellingen daadwerkelijk zeggingskracht hebben. Wel had de Commissie graag gelezen hoe een maker die een persoonlijke inspiratiebron gebruikt, ervoor zorgt dat het werk niet particulier wordt. Daarnaast verwacht de Commissie dat de thematiek en het vrouwelijk perspectief ook interessant is voor non-binaire personen en mannen, maar mist zij een aanpak om ervoor te zorgen dat de voorstellingen
Zakelijk beleid
ook deze doelgroepen bereiken. Verder adviseert zij Cat Smits
De Commissie beoordeelt de bedrijfsvoering als voldoende.
Company om ervoor te zorgen dat deze nagesprekken niet
De begroting is sluitend en past bij het aangevraagde subsidie-
alleen educatief zijn, maar ook gericht zijn op de beleving
bedrag. De financieringsmix is volgens de Commissie in orde.
van de voorstelling.
Maar de reserves staan naar haar oordeel niet in verhouding tot de risico’s. Volgens Cat Smits Company zijn er geen directe
Cat Smits Company maakt een onderscheidende keuze in
bedreigingen. De Commissie is van mening dat de organisatie
vorm en inhoud en gebruikt poppentheater om de innerlijke,
de bedrijfsrisico’s onderschat. De Commissie is positief over
onderdrukte stem te laten horen. Dat geeft haar werk volgens
het duurzaamheidsbeleid en het feit dat Cat Smits Company
de Commissie een herkenbare eigen signatuur. Wat thema-
het statement TE ZIJN OF NIET TE ZIJN van de Nederlandse
tiek betreft is dit in de ogen van de Commissie vernieuwend.
Associatie voor Podiumkunsten onderschrijft.
Cat Smits Company legt niet alleen systemen bloot, maar
72
wil het publiek ook in actie laten komen. Vanuit de feminis-
Cat Smits Company wil graag een duurzaam personeelsbeleid
tische intersectionele beweging maakt Cat Smits Company
voeren, maar financieel was dat tot nu toe nog niet haalbaar.
manifesten tegen het systeem. De Commissie wijst wel op
De Commissie waardeert de wens om de Fair Practice Code
het gevaar van de documentaire aanpak, waardoor de voor-
toe te passen en verwacht dat de organisatie dit doet als de
stellingen soms meer op educatie lijken dan op een artistieke
meerjarensubsidie wordt toegekend. Zij vindt het ook goed dat
er een vertrouwenspersoon is. De Commissie constateert dat
opleiden – is de instelling volgens de Commissie wel een aan-
de governance nog niet in orde is, omdat volgens de statuten
winst voor Den Haag. Ook behandelt de organisatie antipatri-
bestuursleden voor onbepaalde tijd mogen aanblijven. In de
archale thema’s die voor een feministisch publiek urgent zijn.
aanvraag staat wel een rooster van aftreden voor bestuurders. De Commissie beveelt Cat Smits Company aan om de statuten te wijzigen. Over de relatie met het publiek is de Commissie kritisch. Cat Smits Company wil het publieksbereik verdubbelen, maar
73
de nadruk ligt op organische groei. De Commissie mist een
Diversiteit en inclusie
ambitieus plan om structureel te werken aan een groter
Cat Smits Company heeft een globale visie op diversiteit en in-
publieksbereik. Er heeft ook nog geen publieksmonitoring
clusie, maar heeft geen SMART geformuleerde doelstellingen
plaatsgevonden. De thema’s van de voorstellingen zouden
op dit gebied. Dit staat volgens de Commissie in schril contrast
iedereen kunnen raken. Daarom zou de Commissie graag
met de betrokkenheid die de organisatie laat zien waar het de
zien dat de organisatie zich verdiept in de doelgroep die deze
eigen thema’s betreft. De ambitie is in de ogen van de Commis-
thema’s nog niet bewust doorleeft, maar voor wie ze wel in-
sie te algemeen geformuleerd. Een nulmeting en streefcijfers
teressant zijn. Cat Smits Company heeft volgens de Commis-
ontbreken. Over toegankelijkheid leest de Commissie niets
sie wel een goed netwerk van maatschappelijke organisaties,
in de aanvraag. Op basis van het jaarverslag verwacht zij wel
en gaat voorzichtig allianties aan met podia en vrouwelij-
dat hier aandacht voor is, maar juist van een organisatie met
ke makers. De Commissie had graag meer gelezen over de
een intersectionele blik verwacht de Commissie dat zij het
samenwerkingen in Den Haag. Het project met de vissers-
goede voorbeeld geeft, ook in de aanvraag. Over een inclusief
gemeenschap in Scheveningen vindt de Commissie geen
werkklimaat schrijft Cat Smits Company niet expliciet, maar
sterk voorbeeld, omdat het hier om een incidentele samen-
in het algemeen maakt de Commissie uit de aanvraag op dat
werking ging. Vanwege de thematiek van de voorstellingen
hiervoor aandacht is. Dat baseert zij op wat de organisatie
en het meester-gezelsysteem van Cat Smits Company – het
schrijft over een veilige werkomgeving, gedragscodes, een
gezelschap is afhankelijk van nieuwe spelers die het zelf moet
vertrouwenspersoon en de organisatie- en machtsstructuur.
Conclusie en advies Adviescommissie
Totaalscore
De Commissie is van oordeel dat Cat Smits Company een
45
sterk artistiek profiel heeft dat niet alleen is terug te zien in de programmering, maar ook in de samenwerkingen en het
Op grond van bovenstaande overwegingen adviseert de
werkgeverschap. Vanwege de thematiek van de voorstellin-
Commissie om Stichting Cat Smits Company een bedrag van
gen en het meester-gezelsysteem van Cat Smits Company
€ 63.000,00 toe te kennen.
is het gezelschap volgens de Commissie een aanwinst voor Den Haag. Cat Smits Company heeft een herkenbare eigen signatuur en de voorstellingen hebben zeggingskracht, maar de Commissie ziet graag dat het gezelschap zich inspant om een bredere doelgroep te bereiken. De bedrijfsvoering en het werkgeverschap zijn in de ogen van de Commissie voldoende, maar de organisatie moet zich volgens haar beter bewust zijn van de bedrijfsrisico’s en heeft stappen te zetten op het gebied van governance en Fair Pay. Op het gebied van diversiteit en inclusie zou Cat Smits Company juist als organisatie met een intersectionele blik nog meer het goede voorbeeld kunnen geven, naar de mening van de Commissie.
74
Cézanne Tegelberg & Company
Artistiek-inhoudelijk beleid De Adviescommissie Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 ziet in de aanvraag van Cézanne Tegelberg & Company een duidelijke focus op immersief objecttheater dat tot stand komt door de in Nederland relatief onbekende methode van devising, waarmee het materiaal op de vloer wordt ontwikkeld, zonder vooraf bedacht scenario. Die focus komt niet alleen terug in de programmering, maar ook in de
Stichting Fynn Ltd.
keten van talentontwikkeling die de organisatie in Den Haag
Gevraagd subsidiebedrag: € 80.000,00
wil vormen, in de manier waarop zij publiek bij de producties betrekt en in de manier waarop de mensen in de organisatie met elkaar omgaan. De Commissie herkent daardoor een duidelijke samenhang in het artistieke profiel van Cézanne Tegelberg & Company. Verder hecht de organisatie belang
Inleiding
aan maatschappelijke participatie. Dit belang onderschrijft de
Stichting Fynn Ltd. is een ensemble van creatieve performers
Commissie, maar zij zou graag een uitgebreidere uitwerking
uit verschillende landen, onder leiding van maker Cézanne
lezen van de participatieprojecten.
Tegelberg. Het gezelschap maakt immersief objecttheater,
75
in combinatie met disciplines als bewegingstheater, live-
De Commissie is lovend over het vakmanschap van Cézanne
muziek en vertelling. Hiermee onderzoekt het universele
Tegelberg op het gebied van devising. Zij heeft hiervoor een
thema’s. Voorstellingen worden uitgevoerd in het Engels of in
opleiding gevolgd in Londen en verzorgt workshops over de
meerdere talen, waaronder het Nederlands. Het gezelschap
methode voor professionals in Nederland. Als kanttekening
speelt in de kleine en middenzaal, ‘toneel op toneel’ en inci-
plaatst de Commissie dat de methode zich in Nederland nog
denteel op locatie.
niet helemaal heeft bewezen. De artistieke kwaliteit van de
voorstellingen is in haar ogen wisselend. Het gezelschap is
is en het ensemble past de productieplannen helemaal aan
nog in ontwikkeling en kan zich in de ogen van de Commis-
wanneer het de werkvloer op gaat, wat heeft de Commissie
sie nog niet volledig meten met de organisaties die het in
dan beoordeeld?
de aanvraag noemt, maar de Commissie is onder de indruk van de plannen. De thema’s van de voorstellingen in de aanvraag zijn universeel en hebben volgens de Commissie in potentie veel zeggingskracht. De kunstvorm van immersief objecttheater op bijzondere locaties draagt daar in haar ogen aan bij. Wel had
Zakelijk beleid
de Commissie graag meer gelezen over de dramaturgische
De bedrijfsvoering beoordeelt de Commissie als voldoende
keuzes. Uit recensies blijkt dat het publiek door tijdsprongen
gezond, maar met verbetermogelijkheden. De begroting is
in de voorstellingen de draad soms kwijtraakt. De Commis-
passend, maar niet sluitend. De Commissie had graag gelezen
sie waardeert de ambitie om immersief theater en devising in
wat de organisatie doet als er minder geld is. De financierings-
Nederland een plek te geven, maar de plannen zijn voor haar
mix is gevarieerd, maar de Commissie ziet een risico dat de bij-
nog wat ongrijpbaar.
dragen van private fondsen te ambitieus zijn begroot. Cézanne Tegelberg & Company heeft een duurzaamheidsbeleid: het
Met immersief objecttheater op basis van devising heeft Cé-
ensemble werkt in een studio met energie van zonnepanelen,
zanne Tegelberg & Company volgens de Commissie een dui-
beperkt de uitstoot van reizen, hergebruikt materialen en gaat
delijke eigen signatuur en levert het gezelschap een bijzondere
bewust om met papieren flyers en posters. Het eigen vermo-
bijdrage aan de Haagse culturele sector. De niet-patriarchale
gen staat in verhouding tot de gesignaleerde risico’s.
bottom-upbenadering beschouwt de Commissie als vernieu-
76
wend voor de hele sector. Zij vindt het alleen verwarrend dat
Het werkgeverschap is volgens de Commissie voldoende in
de aanvraag uitgewerkte productieplannen bevat. Graag had
ontwikkeling. Het startende gezelschap voldeed in de afge-
zij een toelichting gelezen op die keuze: zijn die plannen door
lopen periode naar eigen zeggen in toenemende mate aan
het systeem van subsidieaanvragen opgelegd? En als dat zo
de Governance Code Cultuur en de Fair Practice Code en
noemt het een kernvoorwaarde om hier in de komende pe-
Wat positionering betreft schetst Cézanne Tegelberg & Com-
riode aan te voldoen. Cézanne Tegelberg & Company geeft
pany een duidelijk beeld van de eigen plaats in het culturele
zich volgens de Commissie goed rekenschap van wat er nodig
veld. Het gezelschap zoekt samenwerking op het artistie-
is om dat doel te bereiken. Positief is de Commissie ook over
ke gebied. De Commissie zou het waardevol vinden als dat
de CONSENT-methode die de organisatie toepast voor de
ook op maatschappelijk gebied gebeurt. De thema’s van de
besluitvorming. Een aandachtspunt op het gebied van de go-
voorstellingen lenen zich daar volgens haar goed voor en
vernance vindt de Commissie de verhouding met Avalon, waar
het zou de positionering van het gezelschap sterker maken.
het gezelschap een repetitieruimte huurt. Cézanne Tegelberg
Verder lijkt het er door de samenwerking met Avalon op dat
is ook initiatiefnemer van Avalon en de Commissie mist een
Cézanne Tegelberg & Company twee standplaatsen heeft; de
toelichting op hoe de belangen zich tot elkaar verhouden.
Commissie moedigt het gezelschap aan om voldoende aan-
Verder beveelt de Commissie Cézanne Tegelberg & Company
sluiting met Den Haag te houden.
aan om zich te laten coachen in zakelijk leiderschap, zodat de jonge organisatie zich gezond kan ontwikkelen. De Commissie is ervan overtuigd dat de universele thema’s van de voorstellingen een groot publiek kunnen aanspreken, maar zij mist een uitgewerkte visie op publieksbereik. Positief
77
vindt zij dat programmeurs geïnteresseerd zijn in de producties
Diversiteit en inclusie
van Cézanne Tegelberg & Company en dat er een landelijke
Cézanne Tegelberg & Company wil met SMART geformuleer-
tournee komt, waardoor de organisatie een groter publiek
de doelstellingen de diversiteit en inclusie bevorderen in het
kan bereiken. Ook vindt de Commissie de publiekspartici-
kernteam, het ensemble en het publiek. De Commissie merkt
patie interessant voor het bereik, en vindt zij het goed dat
daarbij op dat de aandacht hierbij vooral uitgaat naar queer-
de organisatie de impact heeft gemeten van de language no
ness en culturele diversiteit en minder naar andere vormen.
problem-voorstellingen en de voorstellingen in verschillende
De ambities worden duidelijk uit de aanvraag, maar de Com-
talen. De Commissie mist echter een gerichte aanpak voor
missie had ook graag de resultaten van de nulmeting inge-
verschillende doelgroepen.
zien. Cézanne Tegelberg & Company besteedt aandacht aan
financiële, sociale, fysieke en digitale toegankelijkheid, maar
de Commissie het gezelschap aan om zich te laten coachen in
de borging hiervan is in de ogen van de Commissie weinig
zakelijk leiderschap, en ziet zij graag een uitgewerkte visie op
onderbouwd. Met de CONSENT-methode voor besluitvorming
publieksbereik. De Commissie zou het waardevol vinden als
werkt de organisatie aan een inclusief klimaat voor het perso-
Cézanne Tegelberg & Company maatschappelijke partners
neel. Ook de reflectie op de samenwerking in de organisatie
zoekt. De Commissie waardeert de aandacht voor diversi-
vindt de Commissie positief. Wel had zij graag gelezen hoe de
teit en inclusie, maar constateert dat die vooral uitgaat naar
organisatie diversiteit en inclusie bewaakt en bevordert in de
queerness en culturele diversiteit. Zij moedigt het gezelschap
samenwerking met partners.
aan om breder te kijken.
Conclusie en advies Adviescommissie
Totaalscore
De Commissie waardeert de focus van Cézanne Tegelberg &
48
Company op immersief objecttheater dat tot stand komt door devising. Hierdoor heeft het gezelschap volgens de Commissie
Op grond van bovenstaande overwegingen adviseert de
een duidelijke eigen signatuur en levert het een bijzondere
Commissie om Stichting Fynn Ltd. een bedrag van
bijdrage aan de Haagse culturele sector. De artistieke kwa-
€ 80.000,00 toe te kennen.
liteit van de voorstellingen is in de ogen van de Commissie echter wisselend, doordat het gezelschap nog in ontwikkeling is. Zij had daarom graag meer gelezen over de dramaturgische keuzes. Het zakelijk beleid en het werkgeverschap zijn volgens de Commissie passend voor een jonge organisatie, 78
maar de relatie met Avalon is een aandachtspunt. Ook raadt
Ciconia Consort
Artistiek-inhoudelijk beleid De Adviescommissie Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 ziet dat Ciconia Consort met succes vergeten meesterwerken uit de 20e eeuw voor het voetlicht van een breed publiek brengt. De muzikale uitvoering is volgens de
Stichting Ciconia Consort
Commissie van een solide niveau, al vindt zij de concerten
Gevraagd subsidiebedrag: € 146.000,00
wel wat conventioneel van aard. Over de samenhang van het artistieke en zakelijke beleid heeft de Commissie twijfels. Ze vraagt zich af in hoeverre de activiteiten uit de artistieke en zakelijke ambities volgen, of dat de programmering het vertrekpunt is voor het artistieke profiel. De programmakeuzes missen urgentie, en er ontbreekt een coherente
Inleiding
artistieke visie.
Stichting Ciconia Consort wil klassieke muziek brengen voor
79
een breed publiek. Het strijkorkest met jonge musici van rond
Zowel het ensemble als de artistiek leider heeft volgens de
de 30 jaar speelt muziek uit alle stijlperioden en is gespeciali-
Commissie artistiek een uitstekend niveau. De organisatie
seerd in het herontdekken van vergeten meesterwerken uit de
weet daarnaast solisten en partners van kwaliteit aan zich te
20e eeuw. Vanuit de muziek wordt verbinding gelegd met an-
binden voor de duur van meerdere projecten. Maar de Com-
dere kunstvormen. Ciconia Consort streeft naar uitvoeringen
missie is kritisch over de vakdeskundigheid op het gebied
waarbij mensen uit alle lagen van de bevolking, culturen en
van regie, vormgeving en presentatie. Het feit dat niet alleen
leeftijden zich thuis voelen. Er is een muzikaal-educatieve
de muzikale artistieke keuzes bij de dirigent liggen, maar
kinderopvang bij de middagconcerten. Met uitvoeringen in
ook de presentatie, theatrale vormgeving en de regie, vindt
buurtcentra bereikt het gezelschap andere dan de gebruike-
zij problematisch.
lijke doelgroepen voor klassieke muziek.
Ciconia Consort heeft volgens de Commissie een herkenbare
groei van de begroting. Deze groei wordt veroorzaakt door
signatuur. Met de focus op het (onbekendere) 20e-eeuwse
een verhoging van het aantal speelplekken (door een verho-
klassieke repertoire en ‘aankleding’ van de concerten is het
ging van de subsidieaanvraag bij het Fonds Podiumkunsten)
ensemble niet uniek, maar door de zeer eigen invulling hiervan
en door de invoering van Fair Pay. De onderbouwing van de
heeft het een duidelijke eigen plek veroverd in Den Haag, met
verhoging van het aangevraagde bedrag rust voor een groot
een eigen trouw publiek. Hoewel de aanvraag originele pro-
deel op de koppeling met de aanvraag van Ciconia Consort
jectplannen bevat, waarmee de organisatie aanhaakt op de
bij het Fonds Podiumkunsten. De Commissie ziet het belang
actualiteit, is de programmering, inclusief de presentatievorm,
van deze aanvraag en de consequenties daarvan voor het
volgens de Commissie nauwelijks vernieuwend te noemen.
ensemble, maar zij voelt zich niet geroepen de matching van
Ciconia Consort heeft naar de mening van de Commis-
dat bedrag volledig in te vullen vanuit het Haags perspectief.
sie weinig originele artistieke samenwerkingspartners. Wel
Daarnaast blijven de financiële reserves achter bij de ver-
levert het gezelschap een bijdrage aan de culturele sector
wachte groei van de exploitatiekosten en daar lijkt ook nog
door nog onbekend werk de kans te geven zich bij de muzikale
geen beheersmaatregel onder te liggen. Al met al vraagt de
canon te voegen.
Commissie zich af of het activiteitenplan, het aangevraagde bedrag en de begroting met elkaar in verhouding zijn. Over het duurzaamheidsbeleid heeft de Commissie haar twijfels, omdat Ciconia Consort in het kader van duurzaamheid geen samenwerking met intercontinentale solisten aangaat, maar het orkest wel meer naar het buitenland wil gaan reizen.
80
Zakelijk beleid
De Commissie vindt dat Ciconia Consort op veel punten goed
Ciconia Consort voert een voorzichtig financieel beleid, waar-
invulling geeft aan het criterium goed werkgeverschap. Zij
bij de risico’s in beeld en behapbaar zijn. Toch is de Commis-
waardeert de betrokkenheid van het bestuur, dat geduren-
sie kritisch over de bedrijfsvoering. De financieringsmix is in
de de coronaperiode vaker heeft vergaderd om daarmee de
orde, maar er ontbreekt een toelichting op de stijging van de
vinger aan de pols te houden. Ook is het bestuur scherp op
sponsorgelden. Ook zet de Commissie vraagtekens bij de forse
belangenverstrengeling en houdt het jaarlijks een zelfevaluatie
met een procedure voor monitoring en verbetering. Ciconia
werkingen met culturele partners zoals Festival Classique,
Consort onderschrijft daarnaast de Governance Code Cul-
maar ook met podia en niet-culturele organisaties zoals de
tuur en de Fair Practice Code, maar geeft in de aanvraag geen
Voedselbank, het Vadercentrum en het Leger des Heils. Daar-
toelichting op de codes. De Commissie vindt het goed dat de
mee vervult de organisatie een mooie maatschappelijke rol in
organisatie de Cao voor de NAPK muziekensembles wil gaan
Den Haag. Minder positief is de Commissie over de summiere
toepassen en reflecteert op het feit dat de meeste musici als
beschrijving van talentontwikkeling in de aanvraag. Daarover
zzp’er willen werken. Daarbij heeft Ciconia Consort een dui-
had zij graag meer gelezen.
delijk beschreven beloningsbeleid, waarin solidariteit hoog in het vaandel staat. De Commissie waardeert het idee van een
Het uitgebreide educatieprogramma van de aanvrager en de
platte organisatie, maar het is in haar ogen niet logisch dat
meespeeldagen beoordeelt de Commissie als goed. Ook ziet
iedereen binnen het orkest ook hetzelfde betaald krijgt, onge-
de Commissie dat Ciconia Consort belangrijk is voor het be-
acht leeftijd en functie. De ontwikkelingsmogelijkheden voor
reiken van publiek in de wijk, al vindt de Commissie het jammer
jonge stafleden vindt de Commissie dan wel weer positief.
dat het orkest daar voornamelijk in kamermuziekbezetting speelt. De Commissie betwijfelt of de artistieke signatuur van
Ciconia Consort heeft veel luisteraars op Spotify, een groot
het Ciconia Consort daarbij voldoende overeind blijft.
bereik via radio en tv en een trouw publiek. Daarnaast zet het gezelschap slim in op vaste regionale partners en heeft het een goede marketingstrategie. Ook vindt de Commissie het positief dat Ciconia Consort aan publieksonderzoek en -monitoring doet. Desondanks ziet de Commissie de verwachte groei in publiek niet voldoende onderbouwd en mist zij tevens een toelichting op de ambitie van de organisatie met
Diversiteit en inclusie
betrekking tot het bereiken van een internationaal publiek.
De Commissie constateert dat Ciconia Consort voldoende reflecteert op het onderwerp diversiteit en inclusie. De or-
81
De Commissie vindt de positionering van Ciconia Consort
ganisatie onderneemt acties op dit gebied, heeft een diver-
helder en goed onderbouwd in de aanvraag. Er zijn samen-
siteitsmanager aangesteld, maar heeft de doelstellingen niet
voldoende SMART geformuleerd. Het ambitieniveau vindt de
orkesten een belangrijk onderwerp, leest de Commissie te
Commissie onduidelijk. Aan de ene kant heeft de organisatie
weinig terug in de aanvraag, op het benoemen van een externe
een nulmeting gedaan en beschrijft zij veel concrete ambities
vertrouwenspersoon na.
en initiatieven om de culturele diversiteit van publiek en het bereik onder jongeren te vergroten. Aan de andere kant ziet de Commissie weinig visie en ambitie om de diversiteit in de programmering en onder het personeel te vergroten. Ook mist de Commissie streefcijfers in de aanvraag. Wat toegankelijkheid betreft vraagt de Commissie zich af in hoeverre er plaats
82
is voor een nieuw en divers publiek, omdat de concerten op
Conclusie en advies Adviescommissie
de vaste locaties steevast zijn uitverkocht aan het regulie-
De Commissie ziet dat Ciconia Consort met succes vergeten
re publiek. De kinderopvang die Ciconia Consort tijdens de
meesterwerken uit de 20e eeuw voor het voetlicht brengt. De
concerten aanbiedt, maakt het voor bepaalde groepen mak-
muzikale uitvoering is volgens de Commissie van een solide
kelijker om een concert te bezoeken. Er is aandacht voor het
niveau, al vindt zij de concerten wat conventioneel van aard.
wegnemen van financiële drempels, door het aanbieden van
Over de samenhang van het artistieke en zakelijke beleid heeft
korting voor Ooievaarspashouders en klanten van de Voedsel-
de Commissie twijfels. Zowel het ensemble als de artistiek lei-
bank. Ook is er aandacht voor de fysieke toegankelijkheid.
der heeft artistiek een uitstekend niveau, volgens de Commis-
Daarentegen is de zorg voor een inclusief klimaat volgens
sie, maar zij is kritisch over de vakdeskundigheid op het gebied
de Commissie onder de maat. De Commissie laat bij dit punt
van regie, vormgeving en presentatie. De Commissie vraagt
zwaar meewegen dat de programmering nadrukkelijk van-
zich af of het activiteitenplan, het aangevraagde bedrag en de
uit een wit, westers perspectief wordt benaderd en daarmee
begroting met elkaar in verhouding zijn, en of de forse groei
soms exotistisch overkomt: bij het enige reguliere programma
van de begroting voldoende onderbouwd is. Ook heeft de
waarin niet-westerse muziek een belangrijke rol speelt, wor-
Commissie twijfels over de verwachte groei in publieksvraag.
den bijvoorbeeld geen niet-westerse musici betrokken, en
De aandacht voor diversiteit en inclusie is volgens de Com-
wordt alles benaderd vanuit het perspectief van de dirigent.
missie vooral op het gebied van publiek goed uitgewerkt, maar
Wat betreft sociale veiligheid op de werkvloer, zeker voor
onvoldoende op het gebied van programmering en personeel.
Totaalscore 42 De Commissie adviseert niet het volledige aangevraagde bedrag toe te kennen. Zij is kritisch over het argument dat Ciconia Consort gebruikt dat de organisatie meer subsidie moet krijgen van de gemeente omdat het ensemble meer gaat spelen en de extra speelbeurten (bij het Fonds Podiumkunsten) ten gunste van Den Haag komen. In deze cirkelredenatie gaat de Commissie niet mee. Zij adviseert om de subsidie aan Ciconia Consort gelijk te houden aan het bedrag dat de instelling aan meerjarensubsidie ontving in 2024. Op grond van bovenstaande overwegingen adviseert de Commissie om Stichting Ciconia Consort een bedrag van € 115.354,00 toe te kennen.
83
CLRS Studio
Artistiek-inhoudelijk beleid De Adviescommissie Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur
CLRS Studio BV
2025-2028 waardeert het initiatief om in de omgeving van sta-
Gevraagd subsidiebedrag: € 95.000,00
tion Hollands Spoor een laagdrempelige plek te creëren voor cultuuruitwisseling. Maar op basis van de aanvraag van CLRS Studio kan zij zich geen artistiek-inhoudelijk beeld vormen van de activiteiten die daar zullen plaatsvinden. Zij mist een overzicht van de aard, omvang en frequentie van de activiteiten, en van kunstenaars, modeontwerpers en andere makers die erbij betrokken zijn. De aanvraag beschrijft niet wat het artistieke profiel is van CLRS Studio en de Commissie kan dat ook niet opmaken uit de website van de organisatie. De Commissie heeft vertrouwen in de zakelijke deskundigheid van de aanvrager, die een ondernemer is. Ook verwacht zij dat
84
Inleiding
hij de doelgroep van cultureel diverse jongeren zou kunnen
CLRS Studio BV is een cultureel platform dat een combinatie
bereiken. Maar de Commissie mist inzicht in de deskundigheid
biedt van cultuur, kunst, mode en muziek. De programma’s
op het vlak van artistieke en educatieve begeleiding van de
en activiteiten van CLRS Studio zijn bedoeld om artistieke
deelnemers aan onder andere de workshops en de writers-
expressie en creativiteit in Den Haag te stimuleren en talent
camps. CLRS Studio spreekt wel over lokale, regionale, na-
te ontwikkelen. Met muziekproducties, workshops, schilde-
tionale en internationale spelers in de culturele wereld, maar
rijen, beeldhouwkunst, fotografie, vormgeving en een eigen
noemt nauwelijks namen en geeft geen concrete voorbeelden
kledinglijn integreert CLRS Studio een breed scala aan artis-
van hun betrokkenheid, vakgebied en ervaring.
tieke disciplines.
De zeggingskracht is voor de Commissie onduidelijk, omdat CLRS Studio zijn artistiek-inhoudelijke plannen niet beschrijft. Ook blijkt uit de aanvraag niet hoeveel jongeren de organisatie
Zakelijk beleid
op dit moment al bereikt. Daarnaast mist de Commissie een
De Commissie is kritisch over de bedrijfsvoering van CLRS
beschrijving van de artistieke signatuur, waardoor deze voor
Studio in relatie tot deze aanvraag. De aanvrager voert een
haar niet helder is. Maar zij ziet wel potentie in de combinatie
commercieel bedrijf waarmee hij op verschillende manieren
van artistieke disciplines die de organisatie wil aanbieden, en
inkomsten binnenhaalt. De Commissie vindt het bewonderens-
gelooft dat deze combinatie jongeren met diverse culturele
waardig dat hij daarmee in de coronaperiode het hoofd boven
achtergronden zal aanspreken. Als CLRS Studio deze jongeren
water heeft gehouden. Maar CLRS Studio heeft een brede
weet te interesseren voor artistiek-inhoudelijk waardevolle
statutaire doelstelling en geeft geen inzicht in de hoeveelheid
workshops waarbij zij zich thuis voelen, dan gelooft de Com-
activiteiten en de verdeling van inkomsten uit verschillende
missie dat zij hun talenten kunnen ontwikkelen. Als deze vorm
bronnen. De begroting is niet sluitend en de financiële reserve
van cultuurparticipatie op een goede manier gebeurt, is dat in
is ontoereikend. Zelf zegt CLRS Studio: ‘Het gevraagde bedrag
de ogen van de Commissie vernieuwend. Daarom had zij graag
dient enkel voor de inzet van personeel met als doel een gro-
uitgebreide informatie gekregen over de artistieke inhoud en
tere doelgroep te bereiken.’ Deze meerjarensubsidie is echter
didactische/cultuureducatieve aanpak van het aanbod, en
niet bedoeld voor personeelsinzet, maar voor activiteiten op
een uitwerking van de jongerenparticipatie. Ook zou zij graag