RIS318658 Bijlage Kwaliteitsagenda 2024-2027 ROC Mondriaan
Tekst van het document
100
80
60
40
20
0 2018
2020
2022
2018
2020
2022
tevreden over ontwikkelmogelijkheden
67%
66%
67%
ontevreden over hoge werkdruk
37%
41%
43%
graag bij instelling blijven werken
84%
77%
80%
tevreden over ontwikkelmogelijkheden
Lerarentekort en de krappe arbeidsmarkt Het lerarentekort is al tientallen jaren een bron van zorg. Jaarlijks vervult Mondriaan tussen de driehonderd en vierhonderd vacatures. Vanaf 2025 is de verwachting dat de uitstroom van medewerkers die met pensioen gaan stijgt van ongeveer 35 fte in 2022 naar bijna 50 fte in 2026. Door de krappe arbeidsmarkt is het op dit moment ook moeilijk om deskundig ondersteunend personeel en management te vinden. We moeten dus veel energie blijven steken in vinden, binden en boeien van personeel. Dat doen we onder andere al door loopbaanperspectief te bieden, inspiratie, trots en werkplezier van medewerkers te bevorderen, en voldoende ontwikkelmogelijkheden te bieden met bijvoorbeeld een individueel scholingsbudget voor alle medewerkers. Mondriaan werft al jaren maximaal zij-instromers, om het beroepsonderwijs zo blijvend te voeden met actuele kennis en
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
ontevreden over hoge werkdruk graag bij instelling blijven werken
Figuur 3.17 Resultaten MTO 2018-2022
44
Formatiebeleid We stimuleren al onze medewerkers om zich te blijven ontwikkelen. Instructeurs faciliteren we indien mogelijk om de opleiding voor een Pedagogisch Didactisch Getuigschrift (PDG) of een lerarenopleiding te volgen.
% 100
60
We implementeren de functiemix gefaseerd vanaf 2022, en realiseren die uiterlijk zomer 2025. De uitvoering van het formatiebeleid wordt ondersteund door de jaarlijks door scholen en diensten op te stellen Stategische Personeelsplanningen (SPP). De optelsom van alle SPP’s vormt de Mondriaan meerjarenformatieplanning. Daarmee is de formatie van Mondriaan zowel kwantitatief als kwalitatief voorbereid op de toekomst.
20
80
instructeur 8 instructeur 7
40
0
2020 instructeur 7
2021 instructeur 8
2022 instructeur 9
instructeur 10
2020
2021
2022
LD
instructeur 10
0,0%
0,0%
15,8%
LC
instructeur 9
73,7%
72,2%
57,2%
instructeur 8
15,1%
14,5%
17,2%
instructeur 7
11,2%
13,3%
9,8%
LB
60
instructeur 9
80
Ons formatiebeleid schetst het loopbaanperspectief en bijbehorend loongebouw van zowel onderwijsgevenden, ondersteuners, als het management. Voor onderwijsgevenden is de volgende functiemix afgesproken: 24,5 tot 29 procent LB, 60 procent LC, 10 tot 15 procent LD en 0,5 tot 1 procent LE. De LC-docentfunctie is de spilfunctie.
% 100
instructeur 10
40
Figuur 3.19 Inschaling instructeurs 2020-2022
20
Werkdruk We weten uit ervaring dat onderwijsgevenden de aansluiting tussen hun kennis en vaardigheden op de onderwijspraktijk niet optimaal vinden. Bovendien hebben ze zorgen om het welzijn van hun studenten en worden ze tegelijkertijd relatief veel blootgesteld aan ongewenst gedrag van studenten. Dat geeft ook stress.
0
2020 LB
2021 LC
2022
LD
2020
2021
2022
LD
0,6%
0,4%
0,3%
LC
55,9%
53,0%
59,6%
LB
43,5%
46,6%
40,1%
Figuur 3.18 Inschaling onderwijspersoneel 2020-2022
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
In de afgelopen jaren hebben we geïnvesteerd in de versterking van de pedagogisch-didactische vaardigheden van onderwijsgevenden, en in de extra begeleiding en coaching van studenten. We blijven dit inzetten, mede als instrument voor verlaging van ervaren werkdruk. Ook hebben we de afgelopen jaren geïnvesteerd in trainingen voor leidinggevenden om te leren omgaan met grensoverschrijdend gedrag en ongewenste omgangsvormen. Dit beleid zetten we door en versterken we de komende jaren met trainingen voor teams.
45
We hebben een werkdrukplan om het werkplezier te verhogen en de werkdruk voor onze medewerkers te verlagen door erover in gesprek te gaan. In de evaluatie en mogelijke bijstelling van het plan bespreken en onderzoeken we in ieder geval: • de invulling van de jaartaak van onderwijsgevenden, het percentage voor- en nazorg en het aantal te verzorgen lessen op weekbasis, • hoe om te gaan met piekbelasting, • eigenaarschap van teams en individuele medewerkers van werkplezier en ervaren werkdruk, • het stimuleren van bekendheid van alle voorzieningen voor medewerkers, zowel op het gebied van leren en ontwikkelen, als van duurzame inzetbaarheid en veerkracht.
Leren vraagt leiderschap Het leiderschap binnen Mondriaan is authentiek, transformationeel en warm-zakelijk. Leidinggevenden stimuleren de ontwikkeling van medewerkers. Bovendien coachen en faciliteren zij de dialoog in het team en hebben daarbij oog voor de ontwikkelingsfase van de teams en medewerkers. Er is een doorlopend managementdevelopment-programma (MD-programma) dat hier aandacht aan besteedt. Passend leiderschap is cruciaal voor ‘Teams aan zet’, de organisatie-ontwikkelrichting waar Mondriaan al langer mee bezig was, maar sinds 2022 actief op inzet. Professionals in ‘Team aan zet’ zorgen samen voor meer kwaliteit van onderwijs, en meer plezier en voldoening in hun werk.
Onze ambities voor 2027 Professionalisering De Mondriaan Academie is onze huisacademie: een expertise-, kennis- en opleidingscentrum, dat professionaliseringsactiviteiten organiseert voor onze medewerkers en onderlinge kennisdeling stimuleert. De academie is een partner in leren voor alle medewerkers. Mijn Mondriaan Academie is een online platform, waar medewerkers de regie over hun eigen professionaliseringsproces hebben.
De afgesproken functiemix hebben we medio 2025 gerealiseerd. Indien gewenst en mogelijk maken we nieuwe afspraken met de OR voor 2027. Dan hebben we eind 2025 helderheid over en invulling van loopbaanperspectief en loopbaanpaden voor alle medewerkers. Jaarlijkse realiseren we een SPP per school of dienst, kwantitatief en toenemend ook kwalitatief. We versterken onze wervingskracht doordat we banen inclusief opleiding aanbieden.
Optimaal rendement uit professionaliseringsactiviteiten vergt een professionele leercultuur. De houding van leidinggevenden is essentieel voor de bevordering van een leercultuur. In ontwikkelgesprekken met hun leidinggevende worden medewerkers zich meer bewust van de noodzaak om zich blijvend te ontwikkelen en worden ze gestimuleerd naar mogelijkheden te zoeken. Voor iedere functie en rol is er in dit gesprek aandacht voor wat er nodig is om inzetbaar te blijven.
Alle medewerkers kennen de mogelijkheden van de Mondriaan Academie. Zowel de makelaarsfunctie, als het open aanbod, als de online academie worden goed gebruikt. Medewerkers kunnen eigenaarschap nemen voor hun eigen ontwikkeling. Scholing bij loopbaanpaden is eind 2025 online beschikbaar voor alle functies. Er is een online assessmentprogramma, dat medewerkers deels zelfstandig kunnen gebruiken.
Om onze leercultuur verder te bevorderen, zijn we ook begonnen met de ontwikkeling van loopbaanpaden die handvatten geven aan de professionalisering. Op dit moment zijn er leergangen beschikbaar voor de loopbaanpaden LB, LC en LD. In het schooljaar 2024-2025 zijn de loopbaanpaden voor alle functies beschikbaar.
‘Teams aan zet’ krijgen desgewenst training in de analyse van onderwijs(-resultaten), formulering van doelstellingen en ambities voor het onderwijs, verantwoording afleggen over de uitvoering van het onderwijs en het opstellen van een teamontwikkelingsplan (TOP). Bovendien kunnen zij zich trainen in inclusief samenwerken. Leidinggevenden en teams hebben afspraken gemaakt over hoe ze tijd voor scholing kunnen vrijmaken. We richten de gesprekkencyclus bij Mondriaan anders in, om aan te sluiten bij de behoeften uit de organisatie en van de tijdgeest. In deze nieuwe opzet is er minder sprake van een vinklijst en komt er vooral aandacht voor professionalisering, ontwikkeling, ervaren werkdruk, werkplezier, veerkracht en balans. Ook de feedbackinstrumenten gaan meer uit van een waarderende benadering. Tevens komt er in het kader van ‘Teams aan zet’ een grotere rol voor het team in deze cyclus.
De versterking van de studieloopbaanbegeleiding en de pedagogisch-didactische vaardigheden van onderwijsgevenden zijn al jaren een speerpunt in de professionalisering. Dit blijft onveranderd, maar de accenten zijn wel aan het verschuiven. Door tijdens de covid-pandemie noodgedwongen online les te geven en digitaal thuis te werken, ontwikkelden medewerkers snel hun digitale vaardigheden. Hoewel we het meeste onderwijs weer live geven, is (partieel) online onderwijs blijvend. We stimuleren daarom ook blijvend de ontwikkeling van de digitale vaardigheden van medewerkers.
Er is een MD-programma waarin de prioriteiten uit de Kwaliteitsagenda en de Mondriaanstrategie leidend voor de inhoud zijn. Er is aandacht voor nieuw management in de vorm van scholing en intervisie en een doorlopend programma voor high potentials met belangstelling voor een baan in het management.
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
46
Er is aandacht voor ziekteverzuim en een aanpak op maat voor scholen en diensten waar het verzuim ruim boven het Mondriaangemiddelde ligt. Leidinggevenden krijgen periodiek training om verzuimgesprekken te voeren. We blijven onderzoek doen naar werkende concepten om de werkdruk te verlagen en het werkplezier te verhogen. Eigen-regie-voorzieningen breiden we uit om de veerkracht van de individuele medewerker te versterken. Mondriaan gaat meer aandacht besteden aan de begeleiding van starters. We werken de komende jaren conform de Mondriaan Startersregeling aan een inductiebeleid waarmee we starters ondersteunen om ervaren en deskundige onderwijsgevenden of ondersteuners te worden, die met aansluitende loopbaanpaden in het functiegebouw kunnen doorgroeien. Met starters die uitvallen gaan we daarnaast in gesprek om hun vertrekredenen te achterhalen, en zo verbeterideeën op te doen. Tot slot hebben we oog voor de expertise van zij-instromers, en benutten die.
Onze acties in 2024-2027 Acties
Type
Toelichting
3.3.1
Ambitieuze en realistische plannen met kwantitatieve doelstellingen maken in samenspraak met de ondernemingsraad op de thema’s inschaling onderwijspersoneel, professionalisering onderwijspersoneel, werkdruk onderwijspersoneel en begeleiding van startend onderwijspersoneel
Verplicht
We voeren vastgesteld beleid uit
3.3.2
Onderdeel van het loopbaanbeleid zijn de kwaliteitscriteria voor doorstroom van docenten van LB naar LC en LD en eventuele beperkingen van het aantal docenten dat kan doorstromen, en wat dit betekent voor het ontwikkelperspectief van docenten ten opzichte van andere medewerkers
Verplicht
We voeren vastgesteld beleid uit
3.3.3
Intensiveren van de inzet op zij-instromers in het aannamebeleid
Verplicht
We voeren vastgesteld beleid uit
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
47
DOEL 3.4 We zorgen dat het mbo in onderzoeks- en kennisnetwerken een gelijkwaardige partner wordt
Inleiding Mondriaan werkt datarijk samen: we maken slim gebruik van informatie en kennis. We monitoren wat de impact is van ons onderwijs op het leerproces van de studenten. Niet alleen hun aanwezigheid en cijfers, maar ook hun motivatie, tevredenheid en zelfvertrouwen, want die hebben ze nodig om zich na de school een leven lang te blijven ontwikkelen. Met die informatie sturen we het onderwijs en de begeleiding bij om het succes van onze studenten te verbeteren. Dat doen we samen, we gebruiken ons gezond verstand en we doen het stap voor stap.
Onze uitgangssituatie in 2023 De maatschappij, de economie, de technologie en de moderne cultuur ontwikkelen zich steeds sneller en dat vereist dat het beroepsonderwijs meebeweegt en aansluit bij de tijdsgeest. Mondriaan is daar in de regio zelfs mede leidend in en participeert in landelijke onderzoeken. Bij onze medewerkers ontstaat, onder andere door toename van docenten die een master afronden, meer bewustwording dat evidence informed werken het uitgangspunt moet zijn bij onderwijsverbeteringen. Docenten die een masteropleiding volgen, krijgen na hun opleiding steeds vaker de kans voor een onderzoekende taak of andere kennisbenuttingsactiviteiten. Zo kunnen ze een wezenlijke bijdrage leveren aan complexe onderwijskundige vraagstukken. Dit kunnen we nog beter inzetten door bijvoorbeeld kennisbenuttingsactiviteiten of onderzoek in het functieprofiel van docenten op te nemen, of zelfs door speciale functies aan het functiebouwwerk toe te voegen. Een belangrijke stap in kennisbenutting is de realisatie van een Mondriaanbreed masternetwerk. Tijdens de pandemie was er noodzakelijkerwijs een versnelde toename van de digitale vaardigheden van medewerkers zoals werken in een Teams-omgeving. Daarnaast werden in het onderwijs applicaties als Lesson-up, Mentimeter, Padlet et cetera veelvuldig toegepast.
Practoraten Practoraten zijn een verbinding met de innovatie van de beroepspraktijk waarvoor het mbo opleidt, en dragen bij aan de vernieuwing van het onderwijs en het onderzoeksklimaat binnen Mondriaan. Kennisontwikkeling en kennisdeling zijn daarin essentiële componenten. Kennis ontstaat niet passief en volgend, maar onderzoekend, proactief en reflecterend. In onze practoraten realiseren we een kennisbasis met praktijkgericht onderzoek. Mondriaan heeft vijf practoraten: 1) Technologie in Zorg, Onderwijs en Welzijn, 2) Food, innovation & concepts, 3) Future technician, 4) Energietransitie en 5) Nieuwe retail. Daarnaast is het practoraat
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
‘Vakmanschap social work’ in oprichting. Dit komt voort uit het programma Spoor 22 in Rotterdam en Den Haag en is een samenwerking tussen de roc’s Zadkine, Albeda en Mondriaan. Gedurende de looptijd sloten veel nieuwe partners aan, die elk op hun eigen manier de publiek-private samenwerking sterker maakten. In Spoor 22 (Zorg, Onderwijs en Welzijn) en de energietransitie (Techcampus) hebben we het RIF benut en Zorg, Onderwijs en Welzijn werkt aan een nieuwe RIF-aanvraag. We hebben geen basisbekostiging per practoraat; het practoraatvoorstel stuurt op gedeeltelijke financiering door zowel het werkveld als de school en subsidies, zoals RIF. Er start een pilot ‘subsidieondersteuning practoraten’; het subsidieteam begeleidt practoren bij de aanvraag van subsidies, begeleidt tijdens de subsidieperiode en ondersteunt bij de verantwoording. Onze huidige practoraten kennen verschillende fasen van ontwikkeling en profilering. De verbinding met docenten, studenten en het werkveld is nog niet overal geborgd. Daarvoor is het noodzakelijk om een goede interne en externe landingsplaats te organiseren (zowel fysiek als online) voor PR en communicatie. Zo worden de practoraten meer zichtbaar en vindbaar. Het is de opdracht aan de practoren om de verbinding ook actief te zoeken en te borgen – zowel in het landelijk netwerk ‘Ieder mbo een practoraat’, als in de regio.
De samenwerking met LD-docenten uit de teams werkt ondersteunend. De koppeling van masterdocenten aan de practoraten en de samenhang in het op te richten Mondriaanbreed masternetwerk versterkt de beoogde innovatiekracht, kennisbasis en transfer. De kennisketen mbo-hbo-wo wordt versterkt door deelname aan hbo-kenniskringen en onderzoek zoals van NRO en ZonMw. Steeds meer wordt het mbo gevraagd te participeren in (delen van) studies en langlopend onderzoek. Deelname aan Kwaliteitsnetwerk MBO Mondriaan maakt actief deel uit van het Kwaliteitsnetwerk MBO. Dat netwerk wisselt good practices en instrumenten uit, en werkt aan deskundigheidsbevordering. Naast de deelname aan de netwerkbijeenkomsten participeren we in de drie coalities die het netwerk heeft uitgezet op actuele instellingsoverstijgende thema’s. Ook nemen we deel aan de klankbordgroep Referentiewaardenmodel. Dit levert kwaliteitsimpulsen voor een structurele verbetering in de borging van kwaliteit. De komende jaren versterken we de kwaliteitscultuur. Onder andere in het kader van de proeftuinen
48
voor het referentiewaardenmodel zetten we pilots op met peer reviews en kwaliteitstafels om te onderzoeken wat zij kunnen toevoegen aan het kwaliteitszorgsysteem. Daarnaast stemmen we de interne auditsystematiek en de omgang met risico-opleidingen opnieuw af op de huidige ontwikkelingen naar meer zelfregulering. De Werkagenda mbo besteedt veel aandacht aan excellentie. Iedere mbo’er moet de begeleiding en ruimte krijgen om zich met excellentieprogramma’s in de breedte en diepte te ontwikkelen. De komende jaren geven we excellentie in al zijn facetten een volwaardige plek in ons onderwijs. Excellentieprogramma’s bevatten modules in de vorm van kort- of langlopende verdiepingen die we op schoolniveau of school-overstijgend aanbieden, zoals Strijders, Go For Africa en eSports. Deze modules ontwikkelen we bij voorkeur samen met studenten. Het sluit in ieder geval aan bij hun leerwensen, behoeften en persoonlijke leerdoelen met een grote mate van zelfregulatie. Vakwedstrijden vormen daarnaast een belangrijke pijler van excellentie. Vakwedstrijden hebben een positief effect op vakmanschap, en dus op het beroepsonderwijs. Studenten ontwikkelen er hun talenten en worden uitgedaagd het beste uit zichzelf te halen: te excelleren. Het stimuleert hun enthousiasme en hun trots.
Npuls Npuls is een programma voor de verbetering van het onderwijs in het mbo, hbo en wo door de kansen van digitalisering beter te benutten. Npuls gaat in 2023 van start. In het programma werken alle mboinstellingen, hogescholen en universiteiten in Nederland de komende acht jaar samen om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren, de wendbaarheid van het onderwijs te vergroten, en de digitale vaardigheden van docenten en studenten te verbeteren. Om dit programma met elkaar tot een succes te maken, moeten we intensief met elkaar samenwerken. Hiertoe vormen alle instellingen een Npuls-’sleutelteam’ in hun eigen school. De sleutelteams bestaan uit de belangrijkste spelers in de instelling op de gebieden van digitalisering, (strategisch) onderwijsbeleid, informatiemanagement, onderwijsuitvoering en -organisatie, ICT, docentprofessionalisering en data.
daarvan in de school. Het sleutelteam vervult dus een cruciale rol in het succes van Npuls op de instellingen.
Onze ambities voor 2027 Voor onderwijsinnovatie moeten we kennis uit eigen onderzoek beter benutten. We stellen een integraal excellentieprogramma beschikbaar en maken dat bereikbaar, zodat alle studenten die willen, naast het reguliere programma hun kennis en vaardigheden kunnen verbreden, verdiepen en verrijken. Een intern netwerk van collega’s die excellentie binnen de diverse scholen initiëren delen kennis en ervaringen met elkaar en initiëren centrale inspiratiesessies. Het visiedocument De Wereld van excellentie noemt de ambitie dat iedere school binnen Mondriaan een eigen excellentieprogramma aanbiedt. Dit programma bevat idealiter verschillende excellentiemodules en de mogelijkheid deel te nemen aan vakwedstrijden. Er is nog ruimte om meer scholen te bewegen dit aan te bieden. Excellentiemodules en deelname aan vakwedstrijden vallen in de ontwikkeling, voorbereiding en uitvoering vaak buiten de reguliere bekostiging. Deze financiële drempel halen we weg door het budget voor de scholen te alloceren om excellentie te stimuleren. Daarnaast hebben we een Mondriaan-masternetwerk dat actief meedenkt bij complexe onderwijsvraagstukken. We hebben in 2027 acht practoraten, bijvoorbeeld een practoraat met een algemeen thema als studentenwelzijn, regionale verankering of pedagogisch handelen, of juist een specifiek didactische thema.
Met kenniscreatie en kennisdeling door publicatie op een externe of interne publicatiesite practoraten (op de website en social media van Mondriaan en MIA) ondersteunen we ze. Onderling is cocreatie en kennisdeling onderdeel van hun dagelijks handelen. LD-docenten zijn gekoppeld aan een practoraat ter ondersteuning aan de practor en studentbegeleiding. De hoeveelheid docenten is afhankelijk van de onderzoeksvraag. Elk practoraat maakt, waar van waarde, gebruik van de kennisketen mbo-hbo-wo. Ze sluiten aan op wat er al gebeurt in de lectoraten en onderzoekprogramma’s in het hbo en bouwen erop door. Elk practoraat heeft een eigen ruimte voor herkenbaarheid en kenniscreatie. Er is een basisbekostiging per practoraat en daarnaast sturen we op gedeeltelijke financiering uit zowel het werkveld als de school en subsidies zoals RIF. We participeren in bijvoorbeeld het onderzoek Student in beeld. Practoraten wisselen landelijk kennis uit en hebben contact met practoraten met eenzelfde of aanpalend thema.
Ook Mondriaan gaat zo’n sleutelteam samenstellen. Dit team wordt de schakel tussen Npuls en de scholen gedurende het programma. Het team fungeert enerzijds als aanspreekpunt voor Npuls voor zaken die de school aangaan. Zo neemt het verantwoordelijkheid voor de ontwikkeling en implementatie van activiteiten voor Npuls in de school. Anderzijds is het team het aanspreekpunt voor medewerkers van de school, wanneer ze vragen hebben over het programma en de vormgeving
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
49
Onze acties in 2024-2027 Acties
Type
Toelichting
3.4.1
Intensivering van bestaande practoraten, dan wel oprichting van nieuwe practoraten
Verplicht
We intensiveren bestaande initiatieven
3.4.2
Uitbreiding en meer zichtbaar maken van excellentiemogelijkheden, waaronder vakwedstrijden
Pas toe
We intensiveren bestaande initiatieven
3.4.3
Vergroten van rol onderzoek en innovatie binnen de instelling
Pas toe
We intensiveren bestaande initiatieven
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
50
4 Kwaliteitscyclus: beleidsvorming, sturing, monitoring en evaluatie
Bij de jaarlijkse verantwoording van goedgekeurde kwaliteitsagenda’s gaan we in op de voortgang van de ambities en maatregelen, gerelateerd aan de beoogde eindresultaten voor eind 2027 en de indicatoren uit de kwaliteitsagenda. Daarbij reflecteren we op de ontwikkeling.
4.1 Besturingsfilosofie
ROC Mondriaan P&O cyclus
Schoolplan In juni/juli heeft de schooldirecteur m.b.v. de teams een plan met doelen incl. een plan van inzet en SPP gereed voor het komend schooljaar.
Verantwoordingsgesprek In maart voert de schooldirecteur een verantwoordingsgesprek met het CvB.
Begrotingsgesprek In oktober voert de schooldirecteur een begrotingsgesprek voor het komend kalenderjaar o.b.v. het schoolplan en een meerjarendoorkijk o.b.v. het SPP.
Bij de inrichting en ontwikkeling van onze organisatie hanteren we de uitgangspunten ‘klein binnen groot’: het onderwijs is georganiseerd in overzichtelijke en herkenbare scholen, en ‘integraal management’: de betrokken directeuren zijn binnen de instellingskaders verantwoordelijk en bevoegd op het totaal van de taakgebieden binnen hun afdeling - doelen, processen, mensen en middelen. Deze twee uitgangspunten versterken elkaar en vormen samen de besturingsfilosofie.
Beslismoment risico opleidingen Besluit interne audits
4.2 Kwaliteitscyclus
Terugkijken en verantwoorden
De monitoring en verantwoording van de Kwaliteitsagenda sluit zoveel mogelijk aan bij onze bestaande kwaliteitscyclus, zoals in figuur 4.1 is weergegeven. De basis voor onderwijskwaliteit ligt in de dagelijkse uitvoering en bijsturing door de onderwijsteams. Om richting te geven aan doelen en sturing, analyseren we de resultaten van de metingen. Het is essentieel dat de basiskwaliteit van het onderwijs bij alle opleidingen op orde is. Deze minimale kwaliteit bewaken we met interne audits en de verantwoordingsgesprekken die de schooldirecties met het bestuur voeren. Daarnaast sturen we met deze cyclus op de koers van de strategie, waar de kwaliteitsagenda deel van uitmaakt.
Figuur 4.1 P&C cyclus ROC Mondriaan
Schoolplan
Beslismoment risico-opleidingen en interne audits
Tegen het einde van het schooljaar hebben alle schooldirecties samen met hun onderwijsteams een schoolplan gemaakt waarin ze vooruitkijken naar het komende schooljaar en doelen voor dat jaar formuleren. Deze doelen laten zien hoe we op school- en opleidingsniveau de ambities uit de strategie en kwaliteitsagenda realiseren en de basiskwaliteit van het onderwijs vasthouden.
Als opleidingen meerdere jaren onvoldoende studiesucces op basis van hun onderwijsresultaten hebben, ziet het bestuur dat als een risico en als aanleiding om deze opleidingen extra te monitoren en begeleiden. In december stelt het bestuur vast om welke opleidingen het gaat. Samen met de directie en het team onderzoekt het bestuur de oorzaak van de onvoldoende resultaten en gezamenlijk stellen ze een verbeterplan op. Aan het einde van het kalenderjaar stellen we ook vast welke opleidingen het komend jaar een interne audit krijgen. Een aantal daarvan vindt plaats bij risico-opleidingen en de rest kiezen we op basis van proportionaliteit binnen de scholen. Een interne audit is op het gebied van onderwijs of examinering en stelt vast of een opleiding aan de basiskwaliteit voldoet. Ook kunnen scholen of diensten zelf een audit aanvragen op een bepaald thema.
Begrotingsgesprek Op basis van het schoolplan en een meerjarendoorkijk maakt iedere school een begroting voor het komende kalenderjaar. Deze bespreken de schooldirecties in oktober met het bestuur tijdens het begrotingsgesprek. Zo koppelen we de verdeling van middelen aan onze doelen en plannen
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
Vooruitkijken
Analyse van metingen en resultaten mei
juni
juli
augustus
september
oktober
november
december
januari
februari
maart
april
Onderwijsteams voeren onderwijsprocessen uit, monitoren hun doelen en verbeteren continu
51
Verantwoordingsgesprek In maart kijken de scholen samen met het bestuur terug op het afgelopen kalenderjaar. De schooldirecties verantwoorden hun resultaten op het gebied van onderwijskwaliteit, studiesucces en financiën en eventueel andere gemaakte afspraken. Ook de bijdrage die een school heeft geleverd aan de ambities uit de strategie en kwaliteitsagenda bespreken we dan. Met de (voorbereiding op de) verantwoordingsgesprekken en de cijfermatige resultaten op opleidingsen schoolniveau verantwoorden we de resultaten op de ambities uit de strategie in het Geïntegreerd Jaardocument dat we jaarlijks op 1 juli opleveren over het voorgaande kalenderjaar.
4.3 Het einde van onze kennistournee?
Een leven lang ontwikkelen betekent dat het leren altijd doorgaat. Medewerkers, studenten en andere betrokkenen stappen uit en stappen op, sommigen komen na een tijdje weer terug. Het gaat in deze Kwaliteitsagenda niet om het doel, maar om de weg. We blijven op tournee met ons orkest en worden elk optreden een beetje beter, want we houden ons dashboard in de gaten en blijven bijsturen. Gaat u met ons mee op tournee? Bij de reflectie over de voortgang op de doelen en ambities uit de Kwaliteitsagenda, zullen we jaarlijks ook de OR en CSR betrekken. Op basis van de meest actuele gegevens zullen wij de OR en CSR vragen hoe zij de voortgang waarderen. Hun inbreng zal worden verwerkt in de voortgangsrapportage in het Geïntegreerd Jaardocument.
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
52
Bijlage 1 – Uitgebreide strategische analyse van relevante trends en ontwikkelingen
Actuele trends en ontwikkelingen in de samenleving en het (beroeps)onderwijs Hieronder staan achtereenvolgens de belangrijkste internationale, landelijke, en regionale trends en ontwikkelingen in de samenleving en het (beroeps)onderwijs die bepalend zijn voor ons strategisch beleid.
De balans tussen leven, leren en werken Wereldwijd nemen werkuren af en neemt flexibel werk toe, tegelijk veranderen familiestructuren en groeit gendergelijkheid. Een goede balans tussen economische groei en duurzaamheid vereist veranderingen in werk- en privéleven. Onderwijs biedt met LLO flexibiliteit en veerkracht voor de toekomstige arbeidsmarkt. Het is belangrijk dat onderwijs zich daarom blijft richten op het leven naast het werk en op de continue ontwikkeling van werknemers binnen en buiten hun baan.
Internationale trends en ontwikkelingen Op internationaal niveau zien we belangrijke trends en ontwikkelingen op het gebied van: 1. economie 2. diversiteit, identiteit en sociale samenhang 3. de balans tussen leven, leren en werken 4. technologie en kennis 5. klimaat en de relatie met de natuur Economie Wereldwijd heeft de economische groei de levensstandaard verhoogd. Helaas gaat deze groei ook gepaard met sociaaleconomische ongelijkheid en schade aan de ecosystemen door nietduurzaam gebruik van grondstoffen. Een betere balans tussen een gedeelde economie en duurzame ontwikkeling is noodzakelijk. De digitale en groene transitie, demografische veranderingen en wereldwijde crises hebben invloed op die balans. Onderwijs heeft invloed op de manier waarop de economie groeit en hoe hard die groeit. Bovendien kan onderwijs milieubewustzijn stimuleren. Zo heeft het invloed op de balans tussen economie en duurzaamheid, naast de transities, veranderingen en crises. Diversiteit, identiteit en sociale samenhang De wereldbevolking groeit en migratie, urbanisatie en toenemende diversiteit brengen verandering in landen en gemeenschappen. De verschillen in levensstandaard en kansen nemen toe, terwijl het vertrouwen in de overheid afneemt. Wereldwijd stijgen de kosten van levensonderhoud, neemt de sociale cohesie af en groeien mentale gezondheidsproblemen.
Onderwijs speelt een cruciale rol in de vermindering van discriminatie en kansenongelijkheid, het verbindt groepen mensen en helpt jongeren met ontwikkelen van belangrijke actuele burgerschapscompetenties.
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
Technologie en kennis Technologie biedt nieuwe mogelijkheden en uitdagingen. Mensen moeten leren omgaan met een overvloed aan informatie, nepnieuws en snelle veranderingen. Ze krijgen de kans hun collectieve intelligentie te benutten. Maar technologische vooruitgang kan ook ongelijkheid vergroten en cyberaanvallen in de hand werken. De snelle ontwikkeling van wetenschap en technologie roept ethische vragen op en vraagt om nieuwe modellen voor economieën, samenlevingen en instituties. Onderwijs zal hierop in moeten spelen door vaardigheden voor de toekomst te ontwikkelen bij jongeren. Klimaat en de relatie met de natuur De keuze voor economische groei heeft de natuur met haar natuurlijke hulpbronnen uitgeput en heeft geleid tot klimaatverandering. Door dit inzicht is een groeiende behoefte ontstaan aan balans tussen innovatie, maatschappelijke behoeften en duurzaamheid. De European Green Deal en andere afspraken om de groene transitie te realiseren beïnvloeden de arbeidsmarkt en vragen specifieke vaardigheden. Onderwijs draagt bij aan een gezonde relatie met de natuur, en speelt een essentiële rol in de afremming van klimaatverandering, zowel door jongeren op te leiden om een rol in die transitie te spelen, als door hen te informeren over de klimaatverandering, waarmee ze hun burgerschap kunnen vervullen.
53
Landelijke trends en ontwikkelingen De externe analyse is gebaseerd op de Kennisagenda 2022, het rapport van de Onderwijsraad uit 2019, de Staat van het Onderwijs 2023 van de Inspectie van het Onderwijs en de landelijke demografische ontwikkeling. De belangrijkste nationale trends en ontwikkelingen voor Mondriaan zijn: • flexibiliteit onderwijsorganisaties • veranderende behoeften studenten • dalend niveau basisvaardigheden • meer technologie in het onderwijs • afnemende onderwijskwaliteit • groeiende waardering voor jongeren en het mbo • vergrijzing, ontgroening en migratie • terugloop instroom mbo Flexibiliteit onderwijsorganisaties Onderwijs speelt een belangrijke rol in de aanpak van maatschappelijke vraagstukken en beweegt mee met veranderingen in het beroepenveld. Flexibiliteit, aanpassingsvermogen en wendbaarheid zijn cruciaal voor onderwijsinstellingen om voortdurend te innoveren en zich aan te passen aan nieuwe ontwikkelingen. Veranderende behoeften studenten Het aantal studenten in het mbo neemt af en er is behoefte aan meer flexibiliteit in onderwijsprogramma’s. Het mbo kan maatwerk leveren, flexibele leermiddelen aanbieden en LLO faciliteren. Integratie van algemene kennis in vakonderwijs en de samenvoeging van vaktheorie en -praktijk kunnen de leerprestaties verbeteren.
Dalend niveau basisvaardigheden Verbetering van basisvaardigheden zoals taal, rekenen en burgerschap is essentieel voor het functioneren van studenten in het onderwijs, de arbeidsmarkt en de samenleving. Deze vaardigheden moeten het gehele onderwijsstelsel jongeren bijbrengen. Meer beroepsgericht aanbod van deze vakken kan het mbo aantrekkelijker maken voor hen.
Afnemende onderwijskwaliteit Het onderwijs, met name het mbo, heeft te lijden gehad onder de gevolgen van de coronapandemie. Digitale lessen sloten niet goed aan bij de behoeften van studenten en docenten, en ondermijnden daarmee de socialiserende functie van onderwijs. Daarnaast heeft het kwaliteitszorgsysteem bij veel mbo-instellingen nog niet geleid tot beter onderwijs. Om de onderwijskwaliteit te waarborgen, moet het mbo de interne verantwoording versterken, en het lerarentekort en de werkdruk aanpakken. Groeiende waardering voor jongeren en het mbo Jongeren in het mbo verdienen erkenning en waardering voor hun bijdrage aan de samenleving, want zij vormen het grootste deel van het arbeidspotentieel in Nederland. Uit arbeidstekorten in mboberoepen blijkt hoe essentieel hun bijdrage is. Het mbo krijgt mede daardoor steeds vaker positieve aandacht in de media, en steeds meer erkenning voor het belang van goed opgeleide vakmensen. De samenleving heeft groeiende aandacht voor gelijke behandeling van mbo-studenten en betrekt hun belangen steeds meer bij beleidsvorming. Vergrijzing, ontgroening en migratie De vergrijzing en ontgroening nemen toe in Nederland, wat leidt tot een krapte op de arbeidsmarkt. Arbeidskansen stijgen daardoor in bijna alle sectoren voor mbo-afgestudeerden. Daarnaast groeit de diversiteit door migratie, ook in de studentenpopulatie van het mbo.
Omdat iedereen het recht op gelijke kansen heeft en omdat de samenleving iedere mbo’er hard nodig heeft, moet het onderwijs hierop inspelen. Terugloop instroom mbo Landelijk loopt de laatste vier jaar de instroom van studenten in het mbo terug. In 2022 waren er 15.000 inschrijvingen minder dan in 2019. Deze afname van bijna tien procent is grotendeels toe te schrijven aan minder inschrijvingen voor bol van studenten onder de 23 jaar.
Trends en ontwikkelingen in de regio Het regionale verzorgingsgebied van Mondriaan omvat de provincie Zuid-Holland, inclusief MRDH en de regio Haaglanden. We nemen daarom de recente ontwikkelingen op deze niveaus mee in de regionale analyse.
Meer technologie in het onderwijs Technologie speelt een steeds grotere rol in het onderwijs en maakt het leerproces effectiever en efficiënter. Het kan de leerprestaties van studenten verbeteren en leraren ondersteunen bij hun onderwijspraktijk. Het is aan de scholen om een veilige digitale omgeving te bieden met aandacht voor privacy en cybersecurity. Digitale geletterdheid, oftewel het effectief gebruik van digitale technologie, moet het onderwijs integreren in het curriculum.
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
54
Trends en ontwikkelingen in de provincie en MRDH In de Groeiagenda Zuid-Holland geeft de provincie aan hoe ze wil bijdragen aan nationale doelen. De Human Capital Agenda 2.0 van de Economic Board Zuid-Holland sluit hierop aan. Hun doelstellingen geven richting aan de ontwikkelingen voor de komende jaren. Mondriaan houdt rekening met de belangrijkste: 1. om- en bijscholen: koploper LLO worden en zo een veerkrachtige arbeidsmarkt neerzetten 2. gelijke kansen bieden in onderwijs en op de arbeidsmarkt (inclusie) 3. tekort aan personeel terugdringen 4. bijdragen aan de nationale CO2-reductiedoelstelling 5. inzetten op woningbouw 6. innovatie en kennis omzetten in economische groei
de vergrijzing in heel Nederland ook in de regio Haaglanden speelt, stromen ook op de arbeidsmarkt minder jongeren in dan dat er ouderen uitstromen. Daarmee zijn er veel kansen voor afgestudeerde mbo’ers. De gemeenten in de regio hebben daarnaast te maken met een toename van migranten. Dit heeft invloed op de samenstelling en behoeften van de studentenpopulatie van Mondriaan.
MRDH focust bovendien op een versterking van de bereikbaarheid en mobiliteit in de regio en wil een toekomstbestendige economie stimuleren.
Er zijn verschillende factoren die invloed hebben op de arbeidsmarktperspectieven. Met name de zorg, de techniek, de ICT en het onderwijs in Haaglanden kampen al jaren met personeelskrapte. In het onderwijs ligt de nadruk op een tekort aan docenten vo en mbo in exacte en taalkundige vakken. Naast de perspectieven die dit studenten biedt, toont dit ook de uitdaging om geschikte docenten te vinden. Vooral in zorg en welzijn, openbaar bestuur, onderwijs en industrie is de beroepsbevolking relatief oud en zullen de komende jaren grote tekorten ontstaan. In de zorg zal daarnaast door de vergrijzing van de gehele bevolking meer behoefte aan geschoold personeel komen.
Voor Mondriaan betekenen deze regionale trends een breed draagvlak voor LLO, duurzaamheid en inclusie. Voor onze studenten liggen er veel kansen op de arbeidsmarkt, zeker in de techniek. Trends en ontwikkelingen in de regio Haaglanden De trends van de regio Haaglanden liggen in het verlengde van de demografische ontwikkelingen tot 2030, de arbeidsmarktpersperctieven uit de rapportage Regio Haaglanden in Beeld (2022) en de Regionale Arbeidsmarktprognose 2023-2024 Haaglanden (2023) van het UWV. Daarnaast zijn er ontwikkelingen in de doorstroom van vmbo naar havo en de Haagse Educatieve Agenda van de gemeente. Op hoofdlijnen kent de regio Haaglanden de volgende trends: 1. Het aantal inwoners van de regio stijgt, er is sprake van vergrijzing en ontgroening. 2. De gemeenten in de regio hebben toenemend internationale populaties door migratie. 3. De arbeidsmarkt is zeer krap, de groei van vacatures vlakt af, maar er blijven veel kansen voor werkzoekenden. 4. In techniek, industrie, bouw, zorg en ICT blijft de krapte op de regionale arbeidsmarkt. 5. De doorstroom van vmbo 4 naar havo neemt toe, ten koste van doorstroom naar het mbo. De bevolking in de regio Haaglanden De prognose is dat de totale bevolking van de regio Haaglanden stijgt van 1.132.975 in 2023 naar 1.244.400 inwoners in 2030. Dat is een stijging van 9,8 procent.
Voor de instroom bij Mondriaan zijn vooral jongeren van 15 tot 25 jaar relevant. In 2030 zijn er 69.400 jongeren van 15 tot 20 jaar (een stijging van 3,4 procent) en 80.700 jongeren van 20 tot 25 jaar (een stijging van 5,7 procent). Omdat
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
Arbeidsmarktperspectieven regio Haaglanden In het algemeen is de arbeidsmarkt in de regio Haaglanden zeer krap. In vrijwel alle sectoren zijn vacatures lastig in te vullen. De verwachting is dat de groei van vacatures de komende jaren wel af zal vlakken. De afgelopen twee jaar was er een groei van 6,1 procent. Voor de jaren 2023 en 2024 is de voorspelde groei 2,1 procent. Na 2024 neemt het groeitempo waarschijnlijk nog verder af, vooral door automatisering. De groei in de vraag naar ICT-personeel neemt daardoor onverminderd toe.
Na corona blijken vacatures in de horeca en detailhandel weer flink toe te nemen. Voor deze twee branches en voor de bouw geldt echter wel, dat ze bovengemiddeld gevoelig zijn voor conjunctuur. Nu de economische groei afneemt en inflatie juist toeneemt, kunnen deze beroepen minder kansrijk worden. Er zijn vier beroepsniveaus te onderscheiden. Mbo-afgestudeerden vallen in de beroepsniveaus 2 en 3. Voor hen zijn er in de regio Haaglanden vooral veel openstaande vacatures in de branches economisch en administratief, technisch, commercieel, zorg en dienstverlenend. In de branches dienstverlenend, transport en logistiek, en techniek is ook veel vraag naar personeel op beroepsniveau 1. In deze branches is het risico op groenpluk van studenten zonder diploma of startkwalificatie het grootst. Daarnaast heeft de regio steeds meer opgaven in verduurzaming en bouw. Door de toenemende klimaatproblematiek groeit de behoefte aan medewerkers met kennis van energiesystemen en de gebouwde omgeving, harder dan dat geschoold personeel beschikbaar is. Met name vrouwen en mensen met een migratieachtergrond zijn hier ondervertegenwoordigd.
55
De verwachting is dat tussen 2021 en 2035 het aantal huishoudens in de regio Haaglanden met zestien procent stijgt. Om daar woningen voor te bouwen zijn er tot 2032 zo’n zevenduizend extra voltijdbanen in de bouw nodig, terwijl ruim dertig procent van het bouwpersoneel ouder dan vijftig jaar is. Doorstroom vanuit vmbo 4 De trend is dat meer studenten na vmbo 4 kiezen voor havo in plaats van mbo. Landelijk is een toename van 7,5 procent naar 8,9 procent te zien. In Den Haag koos afgelopen jaar zelfs 10,7 procent voor havo in plaats van mbo. De doorstroom naar mbo daalde mede daardoor in Den Haag van 85,6 procent naar 82,7 procent. De Haagse Educatieve Agenda De Haagse Educatieve Agenda geeft aan waarin de gemeente Den Haag in 2022 tot 2026 wil investeren op het gebied van educatie. Er zijn negen speerpunten benoemd die ook voor het mbo gelden en waar kansen voor Mondriaan liggen: 1. arbeidsmarktstrategie voor onderwijsprofessionals inzetten 2. soepele overgang realiseren tussen onderwijssectoren 3. sociale cohesie en veiligheid op school versterken 4. investeren in voldoende en divers aanbod van internationaal onderwijs 5. passend onderwijs of ondersteuning realiseren 6. toekomstperspectief bieden aan jongeren in een kwetsbare positie 7. investeren in basisvaardigheden voor volwassenen 8. aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt verbeteren 9.
investeren in een aantrekkelijke studentenstad
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
Actuele trends en ontwikkelingen binnen Mondriaan
Deze paragraaf bespreekt verschillende trends en ontwikkelingen binnen Mondriaan op het gebied van: 1. organisatiestructuur 2. opleidingenaanbod 3. samenstelling studentenpopulatie 4. onderwijsopbrengsten 5. medewerkers
Ontwikkelingen in de organisatiestructuur In 2022 hebben de volgende organisatiewijzigingen plaatsgevonden: • De nieuw opgerichte Dienst Informatievoorziening & ICT is operationeel geworden. • De afdelingen Managementinformatie, Back Office en Contractbeheer zijn ondergebracht bij de Dienst Financiën en Control, hiermee zijn de control en de financiële functie versterkt. • Het beleidsterrein Veiligheid staat nu onder aansturing van de onderwijsdirecteur Bijzondere Voorzieningen om integraal inhoud te geven aan de diverse aspecten van het veiligheidsbeleid. • Er zijn twee programmadirecteuren benoemd. Eén met de portefeuilles internationalisering en studiesucces, en één met de portefeuille externe betrekkingen. De functie programmadirecteur is nieuw in het management.
56
Met deze veranderingen in de organisatiestructuur heeft Mondriaan onder meer de beschikbaarheid en benutting van managementinformatie versterkt. De inrichting van de organisatie staat in het onderstaande organogram.
Raad van Toezicht Centrale Studentenraad
College van Bestuur
Ondernemingsraad
Onderwijsdirecteur
Onderwijsdirecteur
Onderwijsdirecteur
Onderwijsdirecteur
Onderwijsdirecteur
Beauty, Hair & Fashion
BAS
Autotechniek en Mobiliteit
Gezondheidszorg Den Haag
Business & Law
Bouw en Infra
Maatschappelijke zorg en Verzorgende
Business & Logistics
Dienst/bureau Bestuursbureau Facilitair Bedrijf
Horeca en Facilitaire dienstverlening
Entreeopleidingen
International Hotel and Management School
Taal+ -School
ICT
Pedagogische en Sociale beroepen
Business & Retail
Lifestyle, Sport en Bewegen
VAVO Haaglanden
Metaal-, Elektro - en Installatietechniek
Zorg en Welzijn Delft
Orde en Veiligheid
Technologie en Engineering
Zorg en Welzijn Den Haag
Toerisme, Recreatie en Evenementen
Financiën en Control Human Resource Management Informatievoorziening en ICT Marketing en Communicatie Onderwijsondersteuning en -advies
Zorg en Welzijn Leiden
Zorg en Welzijn Westland
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
57
25000
Trends en ontwikkelingen in het opleidingenaanbod In 2022 bood Mondriaan in het beroepsonderwijs 255 mbo-opleidingen aan, verdeeld over bol en bbl. Ten opzichte van 2019 is dat een toename van veertien. De stijging komt met name van niveau 2, waar dertien opleidingen bij zijn gekomen. Op alle niveaus bieden we sinds 2019 meer opleidingen in de bbl aan.Tegelijk neemt het aantal niveau 4-opleidingen bij bol af, waar we tien niveau 4-opleidingen minder hebben. Naast beroepsonderwijs verzorgt Mondriaan met de Taal+-school cursussen Nederlands voor volwassen anderstaligen (NT2) en Nederlandstaligen (NT1), en cursussen rekenen en digitale vaardigheden. Via vavo Haaglanden biedt Mondriaan drie trajecten aan: vwo, havo en mavo (vmbo theoretische leerweg). Dit aanbod is al jaren stabiel.
bbl
20000
bol
15000
10000
5000
W
Trends en ontwikkelingen in studenten
0
25000
2018
2019
bol
bbl
2020
2021
2022
1-okt-2021
1-okt-2022
niveau 4
20000
niveau 3
niveau 2 15000 entree 10000
Leerweg
1-okt-2019
1-okt-2020
bbl
4.383
4.553
4.547
4.659
bol
14.889
15.505
15.334
14.516
totaal
19.272
20.058
19.881
19.175
Tabel B1.2 Studenten aantallen op 1 oktober per leerweg 5000
0
2018
entree
2019
2020
2021
niveau 2
niveau 3
niveau 4
Studenten beroepsonderwijs Op 1 oktober 2022 telde Mondriaan 19.175 bekostigde studenten in het beroepsonderwijs, dat is het laagste aantal sinds 2019. Van 2015 tot 2020 steeg het aantal studenten binnen Mondriaan en vanaf 2020 is weer een dalende trend ingezet.
2022
2018
2019
2020
2021
2022
entree
987
898
817
711
718
niveau 2
4.217
4.330
4.546
4.786
4.299
niveau 3
4.792
4.521
4.639
4.416
4.300
niveau 4
9.236
9.966
10.515
10.368
10.228
De daling van het aantal bol-studenten is al in 2020 ingezet. Wel is er de afgelopen vier jaar een gestage groei in het aantal studenten dat voor bbl kiest. Ten opzichte van 2021 steeg het aantal bbl-studenten met 2,3 procent en het aantal bol-studenten nam af met 5,1 procent.
Tabel B1.1 Studenten aantallen op 1 oktober per niveau
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
58
8000 7000
1-okt-2022 1-okt-2021
6000
1-okt-2020 5000
1-okt-2019
4000 3000 2000 1000 0
Bijzondere Voorzieningen
CORE-scholen
Hospitality, Beauty en Sport
Techniek, ICT en Veiligheid
Zorg en Welzijn
de regio Rijnmond. De laatste 5 procent komt uit overige regio’s en provincies in Nederland. De trend is dat sinds 2019 studentaantallen vooral dalen bij studenten uit Rijnmond, regio Leiden en buiten de provincie. Het aantal studenten uit regio Haaglanden daalde het afgelopen jaar licht, maar is nog boven het niveau van 2019. Sociaaleconomische kenmerken Van de mbo-studenten bij Mondriaan kwam in 2022 36 procent uit armoedeprobleemcumulatiegebieden (apc-gebieden), gelijk aan vorig jaar. Bij entree en niveau 2 waren relatief meer studenten afkomstig uit een apc-gebied dan bij de hogere niveaus. Deelnemers educatie en studenten vavo In 2020 kelderde het aantal deelnemers voor educatie door corona, en die daling zette door in 2021, toen corona ook nog veel invloed had. Afgelopen jaar herstelde zich dat weer; het totaal aantal educatiedeelnemers in 2022 actief op de Taal+-school is met 25 procent gestegen ten opzichte van 2021 naar 5.515, inclusief 282 inburgeringsplichtigen. Daarnaast kregen 1.900 deelnemers in de wijken onderwijs. Ook de leerlingaantallen bij vavo daalden in 2020 flink door corona. In 2021 trok het alweer aan en het aantal vavo-studenten op peildatum 1 oktober 2022 steeg met 19 procent ten opzichte van het voorgaande jaar en komt uit op 549.
Tabel B1.3 Aantal bekostigde studenten per scholengroep
600
8000
Studentenaantallen bij Hospitality, Beauty en Sport dalen voor het derde jaar op rij. De economiescholen in de CORE-scholengroep laten sinds 2021 een daling in studentaantallen zien en bij Techniek, ICT en Veiligheid dalen de studentenaantallen in 2022 voor het eerst na drie jaar stijging. Bij Zorg, Onderwijs en Welzijn blijven de studentaantallen ook in 2022 stijgen, hoewel de trend afvlakt. De bijzondere voorzieningen trekken in 2022 weer iets meer studenten met de entree- en (taal-) schakeltrajecten. Persoonskenmerken en herkomst In 2022 nam het percentage Mondriaanstudenten in het beroepsonderwijs van 15 tot en met 18 jaar toe van 44,5 procent naar 44,8 procent. Het aantal studenten van 23 jaar en ouder nam in beide leerwegen af vanaf 2020. De vrouwen waren in de meerderheid op niveau 3 en 4, de mannen op entree en niveau 2.
7000
500
6000
400
5000
300
4000 3000
200
2000
100
1000 0
2018
2019
2020
2021
Tabel B1.4 Deelnemers educatie per kalenderjaar
2022
0
2018
2019
2020
2021
2022
Studenten vavo op 1 oktober
78,7 procent van onze studenten beroepsonderwijs kwam uit de regio Haaglanden, een stijging van 0,5 procentpunt. Daarnaast komt 8,8 procent uit de regio Leiden en Bollenstreek en 7,1 procent uit
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
59
Tevredenheid Net als in 2020 geven Mondriaanstudenten hun opleiding in 2022 gemiddeld het rapportcijfer 6,6. Voor corona was dat cijfers aanzienlijk hoger, een 7,2. Het landelijk gemiddelde dat studenten hun opleiding geven vertoont eenzelfde trend; na een 7,1 in 2018 geven ze in 2020 een 6,8. Mondriaan scoort vooral wat lager dan gemiddeld op de thema’s ‘stage en sfeer’ en ‘veiligheid’. Op dit laatste thema zit Mondriaan in lijn met de G4.
Trends en ontwikkelingen in medewerkers Het aantal medewerkers van Mondriaan stijgt de laatste jaren gestaag. In 2022 steeg het aantal medewerkers met 2,3 procent naar 2.418. De gemiddelde leeftijd van medewerkers daalde de afgelopen jaren, maar Mondriaan heeft nog steeds relatief veel oudere werknemers. Met name docenten en instructeurs beginnen vaak op oudere leeftijd als zij-instromer. De gemiddelde leeftijd in 2022 was 46,8 jaar. In fte’s gerekend werken er bijna 20 procent meer vrouwen dan mannen bij Mondriaan (59,4 procent vrouwen en 40,6 procent mannen).
Trends en ontwikkelingen in onderwijsopbrengsten mbo Een graadmeter voor de kwaliteit van een mbo-opleiding op niveau 2, 3 en 4 is het studiesucces: het totaal van de indicatoren diplomaresultaat, jaarresultaat en startersresultaat (respectievelijk DR, JR en SR). Voor de Inspectie is met name de driejaarsperiode van belang. Het studiesucces 2019-2022 voldoet op niveau 2, 3 en 4 aan de normen van de Inspectie. Het totale studiesucces van het jaar 2021-2022 is lager dan dat van 2020-2021. Ook per niveau is een daling van alle indicatoren te zien, de grootste op niveau 3. Bij alle scholengroepen laten alle indicatoren een daling zien ten opzichte van vorig jaar. % 100
Onder het motto ‘Teams aan Zet’ hebben we sinds 2022 de beweging ingezet om verantwoordelijkheden en bevoegdheden zo laag mogelijk in de organisatie te beleggen, zodat professionals hun expertise maximaal kunnen inzetten voor goed onderwijs. Dit is een belangrijke inhoudelijke ontwikkeling op het gebied van medewerkers en onderwijskundig leiderschap. Door de gespannen arbeidsmarkt moeten ook wij meer moeite doen om genoeg en goede nieuwe collega’s te boeien en binden. Dat geldt vooral voor de sectoren ICT, Techniek en Zorg. Dit betekent dat we nieuwe doelgroepen blijven aanboren en de bekendheid van het mbo moeten vergroten als interessante werkgever in de regio Haaglanden. SR%
Het ziekteverzuim bij Mondriaan steeg van 6,0 procent in 2021 naar 7,3 procent in 2022. In 2019, voorJR% corona, was het verzuimcijfer 6,3 procent. Opvallend genoeg daalde het ziekteverzuim juist in de coronajaren 2020 en 2021. Toch is de huidige stijging vermoedelijk een indirect gevolg van corona; na een DR% periode van afstand kunnen kortdurende virussen zich weer gemakkelijk verspreiden. Bovendien lijken medewerkers minder veerkracht te hebben als nasleep van de pandemie. Daarbij hebben docenten het laatste jaar te maken met een verandering die in de hele mbo-populatie zichtbaar wordt; studenten zijn lastiger te motiveren. Dat vraagt extra inzet van docenten, die het vaak al drukker hebben door ziekte van collega’s en een krappe arbeidsmarkt. De ervaren werkdruk blijft dus hoog.
75
50
25
De algemene tevredenheid onder medewerkers daalde in 2022 licht met een 7,2 ten opzichte van een 7,4 in 2020. 0 2017-2018
JR%
2018-2019
DR%
2019-2020
2020-2021
2021-2022
SR%
Tabel B1.5 Trends en ontwikkelingen in onderwijsopbrengsten mbo
Vsv nam, in lijn met de landelijke trend, behoorlijk toe van 5,3 procent eind 2021 naar 7,1 procent eind 2022.
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
60
Bijlage 2 – De onderwijsvisie van Mondriaan
Onze onderwijsvisie is gebaseerd op onze kernwaarden vakkundig, innovatief, betrokken en toonaangevend. Deze visie geeft richting aan hoe onze kernwaarden tot uitdrukking komen in alle aspecten van ons onderwijs. Ons doel is om een inspirerende, stimulerende en betrokken leeromgeving te creëren, waarin studenten zich kunnen ontwikkelen tot vakkundige professionals, met een sterke basis van kennis en vaardigheden, en een wendbare en ondernemende mentaliteit. Hierin spelen overheden en bedrijven een cruciale rol.
Innovatief
Vakkundig We hebben een nieuwsgierige, ondernemende en onderzoekende houding. Medewerkers en studenten krijgen zo de kans zich te ontwikkelen en te experimenteren met nieuwe ideeën. Voor Mondriaan staat vakmanschap centraal. We hechten waarde aan de ontwikkeling van kennis, vaardigheden en competenties die relevant zijn voor de arbeidsmarkt. Onze medewerkers hebben een uitgebreid pedagogisch-didactisch handelingsrepertoire en begeleiden studenten optimaal in hun leerproces. We leggen de nadruk op kwaliteit en de voorbereiding van studenten op vervolgonderwijs en de arbeidsmarkt. LLO is belangrijk, zowel voor onze medewerkers als voor de studenten. Daarnaast verbinden we theorie en praktijk, zodat studenten direct kunnen toepassen wat ze leren.
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
We leveren kwaliteit, begeleiden onze studenten en medewerkers optimaal in hun leerproces, leiden onze studenten op tot vakkundige beroepsbeoefenaars en houden onze kennis en vaardigheden up-to-date. De arbeidsmarkt verandert voortdurend en het is essentieel om studenten daarop voor te bereiden, evenals op onverwachte situaties en nieuwe uitdagingen. Daarmee bereiden we hen ook voor op vervolgonderwijs en wereldburgerschap. Innovatie is geïntegreerd in onze onderwijsprogramma’s en omvat samenwerking met het werkveld en de ontwikkeling van de vaardigheden voor de toekomstige arbeidsmarkt. We stimuleren studenten om creatief, kritisch en analytisch te denken. We leren hun ondernemerschap en goede communicatieve vaardigheden. We creëren diverse leeromgevingen en werkvormen die interactie, differentiatie en flexibiliteit bevorderen. We hechten waarde aan samenwerking en kennisdeling, zowel binnen Mondriaan als met externe partners.
61
Toonaangevend We zijn trots op ons werk en laten dat graag zien; we delen onze kennis. We zijn actief in de regio en niet bang om een voortrekkersrol te vervullen. We tonen onze expertise en innovatiekracht en geven onderwijsbeleid mede vorm. We bieden een optimale kwaliteitscultuur en initiëren vernieuwende onderwijsprojecten. Daarnaast voeren we meer onderwijsonderzoek uit om onze onderwijspraktijken te verbeteren. We leggen waardevolle verbindingen tussen verschillende disciplines en organisaties en delen actief kennis. Door deze inspanningen inspireren we anderen en zijn we een voorbeeld in de ontwikkeling en verbetering van het (beroeps)onderwijs. We nemen onze verantwoordelijkheid in de vormgeving van onderwijsbeleid en de bevordering van de kwaliteitscultuur. We creëren een vakkundige, inspirerende en betrokken leeromgeving waarin studenten zich kunnen ontwikkelen tot vakkundige professionals. Ons onderwijs richt zich op kwaliteit, begeleiding en de verbinding tussen theorie en praktijk. We anticiperen op veranderingen in het werkveld en stimuleren een ondernemende en onderzoekende houding. Betrokkenheid en samenwerking staan centraal, zowel binnen de onderwijsinstelling als met externe stakeholders. Door deze visie in de praktijk te brengen, bieden we de beste onderwijservaring aan onze studenten.
Betrokken We zijn betrokken bij onze studenten en medewerkers, en laten hun merken dat ze gezien en gehoord worden. We zijn optimistisch en gaan uit van ieders kracht en talent. We gaan respectvol met elkaar om en daartoe creëren we een veilige en vertrouwde leeromgeving. Onze medewerkers zijn betrokken bij de individuele behoeften en mogelijkheden van studenten en bieden de juiste ondersteuning en begeleiding. We verwachten respectvolle interactie en samenwerking van medewerkers, studenten en externe belanghebbenden. We stimuleren een positieve en inclusieve cultuur, die diversiteit waardeert. Daarnaast bevorderen we betrokkenheid bij het onderwijs en het vakgebied, zowel van de studenten als van het werkveld, onderwijsinstellingen en overheden in de regio. Door gezamenlijk in te spelen op maatschappelijke, technologische en economische ontwikkelingen, realiseren we een beter onderwijsresultaat.
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
62
Bijlage 3 – Aanvullende feiten & cijfers
PRIORITEIT 1: Kansengelijkheid DOEL 1.2 We verbeteren het studentenwelzijn en versterken de integrale veiligheid op onze scholen en leerbedrijven; we bevorderen inclusie en toegankelijkheid voor studenten met een hulpbehoefte
Mondriaan zit met 76,2 procent onder mbo-totaal (81 procent) en neemt een middenpositie in ten opzichte van de G4.
Cibap vakschool voor vormgeving SintLucas Leidse instrumentmakers School SVO vakopleiding food Hoornbeeck College Grafisch Lyceum Utrecht Mediacollege Amsterdam, vmbo Noorderpoort Grafisch Lyceum Rotterdam Hout- en Meubileringscollege Soma college Friesland College Landstede mbo ROC Nova College Koning Willem I College De Leijgraaf ROC Ter AA Zone.college Graafschap College MBO Utrecht Deltion Summa College ROC A12 ROC Drenthe College ROC van Twente Yuverta ROC TOP ROC Menso Alting ROC Friese Poort Rijn IJssel mbo totaal Aventus SG De Rooi Pannen Alfa-college Aeres MBO ROC Midden Nederland Onderwijsgroep Tilburg STC Group MBO Amersfoort VISTA-college ROC Kop van Noord-Holland Horizon College Lentiz onderwijsgroep Albeda Regio College Curio ROC Nijmegen ROC Rivor Scalda Terra MBO (Onderwijsgroep Noord) ROC Mondriaan Da Vinci College mboRijnland Stichting Clusius College Zadkine 0
20 mbo totaal
40 ROC Mondriaan
60
80 G4
100 %
overige mbo-instellingen
Figuur B3.1 Percentage studenten dat zich veilig voelt op de instelling 2022
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
63
DOEL 1.3 We versterken de begeleiding (met name voor niveau 2-studenten) en verminderen vsv 700
560
420
280
140
0 2018-2019
Albeda
2019-2020
ROC Mondriaan Zadkine
2020-2021
mboRijnland
2021-2022
ROC Midden Nederland
ROC van Amsterdam
Figuur B3.2 Aantal vsv’ers niveau 2-G4
Mondriaan vertoont in het aantal vsv’ers op niveau 2 een daling in de coronajaren 2019-2020 en 20202021, net als de rest van de G4. Vervolgens stijgt het aantal vsv’ers bij Mondriaan weer in 2021-2022 naar 440. We stijgen wel sterker dan de rest in 2022. In de ranking met de G4 scoren we hoog, wat verband houdt met de grootte van Mondriaan. Het percentage vsv’ers in 2021-2022 van 12,2 procent op niveau 2 zit in de top-3 van de hoogste scores van de G4, maar er scoren nog tien andere roc’s hoger. Mondriaan heeft van de G4 met 57 procent het laagste percentage studenten die uitstromen van entree en niveau 2 met werk. De entree is met 43 procent de middenmoot binnen de G4, maar niveau 2 scoort met 60 procent als laagste van de G4. Zie figuur B3.3 hiernaast.
Hoornbeeck College SOMA College Zadkine Grafisch Lyceum R'dam Grafisch Lyceum Utrecht HMC Koning Willem I College ROC van Amsterdam ROC Graafschap College Alfa-college SG De Rooi Pannen Deltion College ROC Mondriaan ROC Horizon College ROC van Twente MBO Utrecht Stichting Landstede ROC Midden Nederland Terra Mediacollege Amsterdam Ma ROC Friese Poort mboRijnland Vonk Aeres (V) MBO mboRijnland ROC A12 Albeda Yuverta Lentiz Rijn IJssel ROC Gilde Opleidingen ROC Nijmegen eo ROC Nova College ROC AVENTUS Zone.college mbo totaal STC SVO Curio ROC Friesland College ROC Midden Nederland ROC Ter AA Zadkine ROC van Flevoland Noorderpoort Curio Summa College Scalda ROC van Amsterdam Regio College ROC Mondriaan Albeda ROC Rivor ROC Da Vinci College VISTA College ROC Drenthe College MBO Amersfoort Nimeto ROC Tilburg ROC TOP 0
5 mbo totaal
10 ROC Mondriaan
15 G4
20 % overige mbo-instellingen
Figuur B3.3 Percentage vsv’ers niveau 2-2021/2022
ROC Mondriaan | Kwaliteitsagenda 2024 - 2027
64
Grafisch Lyceum Utrecht SiNTLUCAS Hoornbeeck College SVO STC ROC Ter AA Terra Deltion College Nordwin College AOC West Brabant ROC Tilburg Scalda ROC Graafschap College ROC de Leijgraaf SOMA College ROC Gilde Opleidingen Zone.college Landstede Wellantcollege ROC AVENTUS Clusius College Helicon Summa College ROC A12 ROC Midden Nederland ROC Horizon College Hout en Meubileringscoll Aeres (v) MBO ROC van Twente CITAVERDE College SG De Rooi Pannen Koning Willem I College VISTA College Mediacollege Amsterdam Ma ROC Friese Poort Lentiz Grafisch Lyceum R'dam mbo totaal ROC Friesland College ROC West-Brabant Noorderpoort ROC Drenthe College Alfa-college ROC Da Vinci College ROC Kop v Noord-Holland MBO Amersfoort ROC Nijmegen eo Zadkine ROC van Flevoland ROC Nova College mboRijnland ROC van Amsterdam Regio College Albeda ROC Rivor Rijn IJssel ROC Mondriaan MBO Utrecht ROC TOP Nimeto SGM v Mbo Kmbo 0