RIS318626 Notulen van de raad van 14 maart 2024

Dank, maar als het budget straks op is aan de bestickering en er niks meer over is voor de rest, wat gaat de wethouder dan nog doen met een eventueel plan? Wethouder Bruines (D66). Laten we nou kijken waar dit budget vandaan kan komen. We hebben een cultuurbudget maar we hebben ook een collectief promotie- en marketingbudget voor de cultuur. Daar 64

willen we zo weinig mogelijk aankomen; dat staat ook in het voorstel. Dus sowieso moeten we aan de slag met dat bredere plan. Daar spelen ook de marketingmiddelen van de verschillende instellingen een rol in. Dat moet nog helemaal gaan lopen en ik heb dat overzicht nog niet, maar laat mij dit plan nou zo snel mogelijk uitwerken en in beeld krijgen wat daar misschien twee verschillende versies van zouden kunnen zijn, hoe duur het nou precies is en of het überhaupt wel mag. Want die vraag ligt er ook nog, dus of het wel kan en of alles aan de buitenkant moet of dat je het ook alleen aan de binnenkant kan doen. Dan kom ik bij u terug met dat verhaal. Zo heb ik het voor ogen. Anthony Uduba (VVD). Dank aan de wethouder en aan de initiatiefnemer. Ik heb hem zojuist uitgebreid gesproken en gezegd dat we dit een sympathiek voorstel vinden. Alleen zitten we nog met de financiering, waarover zonet ook het debat ging. De middelen zijn namelijk gewoon schaars en we kunnen ze maar één keer uitgeven. Mijn vraag aan het college en aan de initiatiefnemer is of zij ook bereid zijn om te kijken naar externe financieringsmogelijkheden. Bent u bereid om The Hague & Partners te vragen om te kijken of we deze middelen ergens anders vandaan kunnen halen dan uit de gemeentelijke begroting? Wethouder Bruines (D66). Ja, vanzelfsprekend. Lesley Arp (SP).

Zoals mijn fractie al aangaf, zitten wij nog een klein beetje op de wip over dit voorstel. Ik hoor dat de wethouder een uitwerkingsvoorstel gaat doen. Kan zij dan nu wel duidelijk aangeven dat in dit uitwerkingsvoorstel hoe dan ook een element wordt meegenomen dat verwijst naar het bredere aanbod en het dus niet alleen de buitenstickers worden met de grote musea en het daarmee klaar is? Wethouder Bruines (D66). Ik heb dat zonet ook al in mijn eerste beantwoording gezegd en er zijn door verschillenden van u opmerkingen over gemaakt. Tenzij de indiener zegt 'no way!', maar volgens mij zit hij er ook niet zo in, wil ik graag de toezegging doen om dat mee te nemen in de verdere uitwerking. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Dank voor de positieve reactie van de wethouder. Nog even een vraagje. Klopt het dat The Hague Marketing ook al geld krijgt van externe financiers? Wethouder Bruines (D66). The Hague & Partners hebben één poot die stadspromotie en marketing betreft. Daarvoor krijgen ze verreweg het grootste deel van de gemeente, in de subsidiering, maar er zijn meerdere partners van The Hague & Partners naast de gemeente. Daar zitten ook financieringsstromen in. Ik weet even niet uit mijn hoofd hoeveel, maar dat kan ik voor u nakijken. U kunt het ook nakijken op de website, maar ik zal het voor u uitzoeken. Coen Bom (Hart voor Den Haag).

Dank aan de wethouder voor de fijne woorden. Het was eigenlijk precies wat ik hoopte in die zin dat we de uitwerking natuurlijk nog moeten doen maar dat we gewoon aan The Hague & Partners en de gemeente overlaten hoe die wordt vormgegeven. Maar ik wil nog één keer op het volgende wijzen. Ik wil niet de eigenwijze indiener zijn die niks wil veranderen, want zo is het helemaal niet bedoeld, alleen is het idee juist dat die tramlijn door de stad slingert langs al die instellingen. Dat is de grap hiervan. Anders zou ik hier met een algemeen cultuurpromotieplan zijn gekomen. Dat kan ook, en daar ben ik trouwens ook voor, want u weet dat wij net als andere partijen voor de zomervakantie vóór € 19 miljoen extra bij het cultuurbudget waren. Dan hadden we ook deze discussie niet gehad over die lousy € 25.000. Dat is niet gelukt en dat is natuurlijk jammer, maar voor de duidelijkheid: wij zijn voor de kleinere instellingen natuurlijk te vuur en te zwaard aan de slag gegaan. Dat weet mevrouw Gerritsen ook. Het hoeft elkaar niet te bijten; het is wat mij betreft niet ofof. Daarom hoop ik, nogmaals, om steun voor dit initiatief, maar dit plannetje is wel echt bedoeld voor die cultuurtram. De gimmick is juist dat dat dus lijn 17 is.

The Hague & Partners zelf wil ook heel graag een cultuurmarketingplan maken dat dus breder is dan wat we nu bespreken, maar nogmaals, het is niet of-of wat mij betreft. Volgens mij hebben we dan alles wel zo'n beetje besproken. Overigens zei The Hague & Partners, waar ik uiteraard contact mee heb gehad, dat mijn inschatting van € 30.000 tot € 35.000 zeer 65

aan de ruime kant is, omdat zij het veel goedkoper kunnen inkopen. Al dat soort uitwerkingen, waar ik me dus niet zelf mee ga bemoeien, maken het eigenlijk alleen maar leuker. En inderdaad, niet alle instellingen zijn hierin opgenomen. Daar had mevrouw Holman gelijk in. Dat is namelijk ook een kwestie van uitwerking. Ik heb er zonet ook al meer opgenoemd dan er in het plan staan. Ik vond dat eigenlijk alleen maar meer onderstrepen hoe leuk deze tramlijn is! Dus dank u wel voor uw aandacht allemaal, en u weet wat u straks moet doen, hè. De voorzitter. Goed. Daar gaat de raad zelf over. Heeft er iemand behoefte aan een tweede termijn? Dat is niet het geval. Dank u wel, meneer Bom, en gefeliciteerd met het resultaat tot nu toe. De beraadslaging wordt gesloten. -

Afronding debat commissie.

De voorzitter. We zijn nu bij het onderdeel afronding debat commissie. Dat betreft dus geen nieuwe debatten maar de afronding van debatten, kort en bondig in een enkele zin. U weet dat we rond 18.30 uur gaan schorsen voor de avondlunch. We zullen daar dus op letten en de rest gaat dan naar na 19.30 uur.

Aan de orde is: N.

Haagse aanpak opvang nieuwkomers (RIS316033).

De beraadslaging wordt geopend. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Voorzitter. De voorzitter. Stilte graag. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Oké! De voorzitter. Gaat uw gang! Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik ben als was in uw handen, voorzitter; dat weet u. Dank aan alle collega's en aan de wethouder voor een goed debat in de commissie. De Haagse VVD vindt dat Den Haag als dichtbevolkte stad niet de beste plek is voor asielopvang, maar met de huidige landelijke problemen en de nieuwe wettelijke plicht gaan wij als raad over hóé er wordt opgevangen en niet over óf. Daarom heb ik vier moties. De eerste motie, Kijk naar het totaal, verzoekt het college zich aan de provinciale regietafels volop in te zetten voor verlaging van de taakstelling voor asielopvang in Den Haag, door de bovengemiddelde inzet op andere soorten opvang mee te wegen en de raad hierover uiterlijk bij de Voorjaarsnota 2024 te informeren. Deze motie is medeondertekend door de heer Partiman van het CDA. Samir Ahraui (PvdA). Ik heb een verhelderende vraag voor mijn collega van de VVD. De motie ziet er specifiek op om het aan die regietafels echt over die taakstelling voor de asielopvang te hebben. Stel nou dat aan diezelfde tafel ook afspraken gemaakt zouden kunnen worden over de opvang van arbeidsmigranten of andere doelgroepen die u ook zelf in de motie noemt.

Zegt u dan nog steeds dat die taakstelling omlaag moet? Of zou er dan nog een andere verdeling kunnen zijn, waarbij je in de praktijk ook kunt zeggen dat je andere doelgroepen wat minder opvangt en deze misschien wat meer? Hoe ziet u dat? Lotte van Basten Batenburg (VVD). Uiteindelijk is het doel van de VVD om te zorgen dat er naar die totale groep gekeken wordt. Wij denken dat voor de opvang veelal dezelfde soort voorzieningen 66

nodig zijn, zowel wat betreft de locaties als wat betreft alles eromheen. Daarom vinden we dat je dit in het totaal moet bekijken. Dat betekent wel dat we ook kijken naar wat er nu al gebeurt in Den Haag. Dus als de heer Ahraui bedoelt dat we alleen naar het meerdere moeten kijken, dan zou mijn antwoord zijn dat ik het daar niet mee eens ben. Maar als we naar het huidige totaal kijken en dan die groepen door elkaar meewegen, kan ik zijn standpunt volgens mij wel onderschrijven. De voorzitter. Meneer Ahraui. Stilte graag! Samir Ahraui (PvdA). Dank voor de helderheid. Het is exact dat laatste. De motie ziet specifiek op het maken van afspraken over de taakstelling voor asielopvang, en verzoekt het college eigenlijk niks wat betreft afspraken over die andere groepen, die iets zouden kunnen betekenen voor de totale verdeling. Als het doel van deze motie alleen vermindering van de taakstelling asielopvang is, en dat dus het enige standpunt is waarmee we het college op pad sturen, denk ik dat we van mening verschillen. Maar als ik u goed begrijp, kan er over het totaal gesproken worden. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ja, daar gaat het uiteindelijk om. Dan kom ik bij de tweede motie, Behoud opvang Regulusweg II. Daarmee bedoel ik niet huisnummer 2, maar de tweede motie hierover.

Die is overigens nodig omdat het Rijksvastgoedbedrijf niet wil luisteren en de wethouder weer naar het kabinet zal moeten om medewerking te krijgen. Daarom wil mijn fractie haar een onomwonden boodschap uit de raad meegeven. Ik hoop dat de collega's die steunen. De motie verzoekt het college om met grote urgentie bij het kabinet aan te dringen op behoud van de Regulusweg 1 voor de opvang van asielzoekers, totdat de instroom van asielzoekers significant daalt en de doorstroom niet meer stagneert, met het Rijk en COA in gesprek te gaan over uitbreiding van het aantal opvangplekken en bijbehorende passende voorzieningen op deze locatie, en de raad uiterlijk voor de zomer 2024 te informeren over de resultaten. Deze motie is medeondertekend door mevrouw Klokkenburg van ChristenUnie/SGP, de heer Partiman van het CDA en mevrouw Mostert van D66. Hera Butt (GroenLinks). Ik heb twee vragen. Ik begrijp dat het verstandig is om de opvang op de Regulusweg open te houden. Volgens mij heeft het college al een paar keer aangegeven dat het daar ook voor is en het zich daar hard voor maakt. In hoeverre heeft deze motie dus toegevoegde waarde? Lotte van Basten Batenburg (VVD).

Aangezien het tot nu toe niet geslaagd is, denk ik dat de motie toegevoegde waarde heeft om heel nadrukkelijk richting het kabinet die politieke boodschap mee te geven, zeker als een grote meerderheid van deze raad en misschien zelfs de hele raad achter de motie zou staan. Dat zou helemaal mooi zijn. Dat staat dus los van de gesprekken van het stadsbestuur, waarbij ik het vertrouwen heb dat ze die met urgentie voeren. Hiermee onderstrepen we als raad ook heel duidelijk richting het kabinet: werk hieraan mee en geef die duidelijkheid; dat is beter voor de mensen die daar worden opgevangen en het is beter voor de stad. Hera Butt (GroenLinks). Ik vraag me af of zo'n motie om iets te benadrukken waar het college al met spoed mee bezig is, echt wat doet. Maar dat even terzijde. Mijn tweede vraag is de volgende. In het dictum staat iets waar ik een beetje moeite mee heb, namelijk: totdat de instroom van asielzoekers significant daalt. Waar doelen de VVD en de medeondertekenaars op? Wat betekent dit? Lotte van Basten Batenburg (VVD). Voor de medeondertekenaars zal ik niet spreken, maar wellicht kan dit nog later in het debat of buiten de orde van de vergadering om gebeuren. Voor de VVD betekent het dat we op dit moment onomstotelijk een bijdrage moeten leveren. Dat moeten we wettelijk gezien; daar kunnen we niet onderuit met het aannemen van de spreidingswet.

Dat betekent dat wij als Den Haag een bijdrage moeten leveren aan die opvang. Wij vinden dat in ieder geval zolang die nood in de opvang zo groot is, Den Haag die bijdrage ook moet leveren en dat deze locatie daarvoor ook echt onmisbaar is. Daar doelt de motie dus op. De voorzitter. Laatste keer, mevrouw Butt. 67

Hera Butt (GroenLinks). Bedoelt de VVD dan 'totdat de instroom van asielzoekers in Den Haag daalt' of 'totdat die in Nederland daalt'? Lotte van Basten Batenburg (VVD). De VVD bedoelt dat het totaal daalt, want dan daalt ook het Haagse aandeel. Dat is de systematiek vanuit de spreidingswet. Voorzitter: de heer Sluijs. Lesley Arp (SP). Ik snap de wens van mevrouw Van Basten Batenburg om een onomwonden boodschap aan het Rijk te sturen en voor het eerste dictumpunt heeft ze sowieso mijn steun, ongeacht hoe ik stem. Maar mijn fractie twijfelt over het punt over de uitbreiding van de capaciteit. We hebben gezien dat er wat problemen speelden bij die locatie en er zijn volgens mij al enkele honderden mensen toegevoegd. Ik vraag me af of we nu al een oproep moeten doen om daar nog meer mensen aan toe te voegen of dat we eventjes pas op de plaats moeten maken om te zorgen dat het een normale, fijne, leefbare opvang wordt. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik herken de zorg van de SP. We hebben het daar ook al eerder over gehad. De opvang was eerst voor 400 mensen en die is uitgebreid naar 600. Dat was volgens mij ook iets later dan eerst gepland, omdat de wethouder heeft gewerkt aan betere faciliteiten op de opvangvoorziening voordat die uitbreiding is toegestaan.

Ik heb het college heel nadrukkelijk horen zeggen dat het nu echt een goede opvanglocatie is en dat de voorzieningen op peil zijn. Ook om de rust daar te bewaren en te zorgen dat er geen problemen ontstaan is het nodig dat daar goede voorzieningen zijn. Los daarvan is er in de motie heel specifiek voor gekozen om dit heel zacht te formuleren, dus om te 'kijken of het mogelijk is óm'. Daar zit wat mijn fractie betreft echt die weging in: kan het op een goede en verstandige manier zonder dat je van een locatie die nu goed functioneert misschien wel een probleemlocatie maakt? De voorzitter. Mevrouw Arp, voor de laatste maal. Lesley Arp (SP). Dan wil ik in aanloop naar de stemming alleen nog gezegd hebben dat daar voor mijn fractie juist de twijfel zit en dat ik ook benieuwd ben of de wethouder daar straks nog heel specifiek op kan reageren. De voorzitter. Ja, dat is akkoord, hoor ik mevrouw Van Basten Batenburg zeggen. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Ik vraag mevrouw Van Basten Batenburg of zij ook niet aan de wethouder kan meegeven dat ze er bij het kabinet op moet aandringen om nou eigenlijk wat te doen aan die hoge instroom. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik geef toe dat wij elkaar daarop kunnen vinden. Ik denk ook dat mevrouw Verdonk dat weet.

Ik denk ook dat ik daar geen meerderheid voor krijg in deze raadzaal en ik heb bij de voorbereiding van deze afronding debat ook nadrukkelijk gekeken wat wij kunnen doen om dit in Den Haag zo goed mogelijk te laten verlopen. Ik wil dus best een motie ondersteunen om de instroom te laten dalen als Hart voor Den Haag die indient, maar als ik de koppen tel, vrees ik dat we niet tot 23 zetels komen. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Nou heeft mijn tijd in de politiek me geleerd dat je niet altijd opportunistisch moet zijn maar ook een keer gewoon moet zeggen wat je wil. Ik hoor mevrouw Van Basten Batenburg hier zeggen dat die instroom naar beneden moet en dat ze aan de wethouder vraagt, ook al staat dat niet in de motie, om dat vooral ook te gaan doen. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Daar ben ik mijn betoog zelfs mee begonnen, zowel in de commissievergadering als hier. Ik zou het zelf ook geen opportunisme noemen maar realisme. Uiteindelijk sta ik hier ook, en zitten wij hier de hele dag, om buiten dingen te bereiken. We hebben 68

net een prachtig debat gehad over een prachtig idee voor een cultuurtram. Ook dat zijn dingen die we buiten in de stad kunnen bereiken. Dat geldt hiervoor ook. Wij willen zorgen dat, als we dit dan moeten doen als Den Haag, het zo goed mogelijk gaat. Daartoe doe ik hier voorstellen en ik hoop heel erg dat ik ook op de fractie van Hart voor Den Haag kan rekenen. De voorzitter. Mevrouw Verdonk, voor de derde maal. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Ja, nog even een opmerking. Kijk, bij die cultuurtram gaan mensen, inwoners van Den Haag, lachen. Dat vinden ze mooi. Maar bij die grote instroom hebben mensen in Den Haag heel veel zorgen. Daar krijgen ze grijze haren van. Dat wou ik toch nog even meegeven. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Natuurlijk. Mevrouw Verdonk weet dat ik haar zorgen deel. Dat zijn ook dingen waarin wij samen kunnen optrekken, wat ik ook graag doe. Aan de andere kant denk ik dat mensen zich nog veel meer zorgen zouden maken als er problemen zouden ontstaan rond de opvanglocaties. Ik zie het als mijn taak hier in de gemeenteraad om, wat ik ook vind van het collegebeleid op dit punt, te proberen om daar wel een goede invloed op te hebben en het de goede kant op te laten gaan. Ik vervolg, denk ik, mijn betoog, met mijn volgende motie. De voorzitter. Jazeker, gaat uw gang. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Er is meer rijksvastgoed dan alleen de Regulusweg.

En hoewel minister De Jonge al een jaar geleden zei dat hij rijksvastgoed wil inzetten voor opvang, blijft het bij die woorden. Om hem dan eindelijk in actiestand te krijgen, heb ik een motie met de titel 'Geen woorden maar daden'. Die titel, gericht aan de Rotterdamse minister, laat wel zien dat het deze Haagse Ajacied menens is. De motie verzoekt het college om er bij het kabinet op aan te dringen om de woorden van minister De Jonge om te zetten in daden, door voor de zomer over de brug te komen en rijksgronden en rijksvastgoed aan te wijzen om in te zetten voor asielopvang. Deze motie is medeondertekend door mevrouw Arp van de SP, de heer Partiman van het CDA en mevrouw Mostert van D66. Samir Ahraui (PvdA). Ik heb een verduidelijkende vraag. Ik deel het uitgangspunt van de VVD als het gaat om het beter benutten van die rijksgronden en dat rijksvastgoed. Tegelijkertijd wringt deze motie natuurlijk met de Haagse aanpak nieuwkomers zoals we die gepresenteerd hebben, waarin het gaat om kleinschalig en verspreid over de stad. Ik vroeg me af hoe de VVD de combi van die twee uitgangspunten met elkaar vindt rijmen. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik denk dat kleinschalige opvang verdeeld door de stad in heel veel opzichten voordelen heeft, omdat de kans op overlast kleiner is en de mensen meer opgaan in de stad, wat ook voor henzelf misschien wel prettiger is.

De andere kant van dat verhaal is dat we dit jaar volgens mij nog steeds 1.600 plekken moeten realiseren. Ook daar gaat dus bij mij het realisme weer voor, en vrees ik dat we ook moeten kijken naar grotere locaties, zoals de Regulusweg, waar dat wel heel goed gaat. De andere kant is heel nadrukkelijk dat deze motie niet alleen gaat over Haags rijksvastgoed en Haagse rijksgronden. Het Rijk heeft grond op heel veel plekken in het land. Volgens mij zijn er bijvoorbeeld ook bij Staatsbosbeheer best wel plekken die geen beschermde natuurgebieden zijn en waar wel iets mogelijk zou zijn voor tijdelijke opvanglocaties. Ik vind echt dat het kabinet daarmee aan de slag moet. Het is een probleem dat zij laten bestaan door die instroom niet onder controle te krijgen. Dan staan zij ook aan de lat om te helpen met de oplossing. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Ik heb eigenlijk een beetje een gewetensvraag aan mevrouw Van Basten Batenburg. Kijkt u nou ook met zo veel plezier vooruit naar het nieuwe kabinet dat er gaat komen, met zo'n hele andere signatuur?

69

Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik heb vandaag voor het eerst in lange tijd hoopgevende berichten gezien. Ik hoop vooral dat ze heel veel haast maken. Mijn geduld is meer dan op, dus laat ze komen met goede plannen die juist ook dit soort problemen gaan helpen oplossen. Dan mijn laatste motie. Waar opvang is in Den Haag moet meer worden gezocht naar mogelijkheden om die opvang iets positiefs te laten brengen voor buurtbewoners en ondernemers. Daarom heb ik de motie Werk samen met ondernemers. Deze motie verzoekt het college om zich in te zetten om te zorgen dat opvang iets positiefs brengt voor buurtbewoners en ondernemers en in het bijzonder samen te werken met winkeliers en andere ondernemers rond opvanglocaties, bijvoorbeeld door hen opdrachten te verlenen of diensten af te nemen. Deze motie is medeondertekend door mevrouw Klokkenburg van ChristenUnie/SGP. Hera Butt (GroenLinks). Op zich is dit een sympathiek idee. Ik vraag me wel af hoe iets positiefs wordt gemeten. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Dat is een goede vraag. Ik denk dat de glimlach waar mevrouw Verdonk het zonet over had vaak een teken is. Volgens mij moeten we daar ook niet al te ingewikkeld over doen.

Mijn fractie denkt dat het nodig en ook belangrijk is dat er bij een opvanglocatie op een leuke manier wordt samengewerkt met de buurt, de buurt ook naar binnen wordt gehaald en er lokaal samengewerkt wordt met ondernemers als dat kan. Daar vraagt de motie ook specifiek aandacht voor. Zo zorgen we dat er ook iets positiefs terug de buurt in komt. Ik kan me voorstellen dat mevrouw Butt nu zal zeggen: maar de mensen die daar zitten en de contacten met hen kunnen toch ook al een verrijking zijn? Dat zou zomaar kunnen en wij horen die berichten ook vanuit opvanglocaties. Rond Sociale Zaken zijn er bijvoorbeeld ook veel contacten met de buurt. Hera Butt (GroenLinks). Als ik de VVD goed hoor, zou ik de motie eigenlijk zo moeten lezen dat het erom gaat dat je de buurt en de ondernemers betrekt zodat er iets positiefs ontstaat, maar niet dat er eerst vooraf een meting gedaan moet worden naar welke positiviteit er is, waarna we pas verdergaan. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Nee, het gaat mij om een intensivering van het betrekken van de omgeving. Dat gaat zeker ook om de bewoners, maar ik denk dat wat we nu doen met ondernemers nog redelijk in de kinderschoenen staat. Ik denk dus dat daar de grootste winst te boeken is en dat zich dat zal vertalen in positieve geluiden uit de stad. De voorzitter.

Door mevrouw Van Basten Batenburg, daartoe gesteund door mevrouw Klokkenburg, de heer Partiman en mevrouw Mostert, wordt de volgende motie (N.1 VVD) ingediend:

Motie N.1 VVD Behoud opvang Regulusweg II De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 maart 2024, ter bespreking van “Haagse aanpak opvang nieuwkomers” (RIS 316033). Constaterende dat: • Den Haag op dit moment ongeveer 900 asielzoekers opvangt; • Den Haag vanuit de democratisch aangenomen en in werking getreden Spreidingswet de verplichting heeft om ruim 2500 opvangplekken te bieden; • in het pand aan de Regulusweg 1, dat eigendom is van het Rijksvastgoedbedrijf, op dit moment 600 asielzoekers worden opgevangen; • het gebouw aan de Regulusweg 1 nog niet volledig wordt benut voor opvang. Van mening dat: • ook de Rijksoverheid verantwoordelijkheid heeft voor de uitvoering van de Spreidingswet en locaties van het Rijksvastgoedbedrijf duurzaam ter beschikking moet stellen om de taakstelling van gemeenten ook mogelijk te maken. 70

Overwegende dat: • er weinig tot geen overlast is in de omgeving, ondanks de grote opvanglocatie; • plekken waar grootschalige opvang zo goed kan worden ingepast in de omgeving zeer schaars zijn in Den Haag; • het Rijksvastgoedbedrijf weigert mee te werken aan meer langdurige opvang; • door het aflopen van tijdelijke contracten voor locaties van het Rijksvastgoedbedrijf het tekort aan opvangplekken alleen maar toeneemt. Verzoek het college om: • met grote urgentie bij het kabinet aan te dringen op behoud van de Regulusweg 1 voor de opvang van asielzoekers, totdat de instroom van asielzoekers significant daalt en de doorstroom niet meer stagneert; • met het Rijk en COA in gesprek te gaan over uitbreiding van het aantal opvangplekken en bijbehorende passende voorzieningen op deze locatie; • de raad uiterlijk voor de zomer 2024 te informeren over de resultaten. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door mevrouw Van Basten Batenburg, daartoe gesteund door mevrouw Arp, de heer Partiman en mevrouw Mostert, wordt de volgende motie (N.2 VVD) ingediend:

Motie N.2 VVD geen woorden maar daden De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 maart 2024, ter bespreking van “Haagse aanpak opvang nieuwkomers” (RIS 316033): Constaterende dat: • het Rijksvastgoedbedrijf 90.000 hectare grond beheert en 12 miljoen vierkante meter gebouwen. Overwegende dat: • minister De Jonge in maart 2023 heeft aangegeven Rijksvastgoed en Rijksgronden te willen gaan inzetten voor de grote maatschappelijke opgaven van onze tijd, waaronder asiel. Van mening dat: • de inzet van Rijksvastgoed en Rijksgronden voor de opvang van asielzoekers onmisbaar is om voldoende opvangplekken te realiseren. Verzoekt het college om: • er bij het kabinet op aan te dringen om de woorden van minister De Jonge om te zetten in daden, door voor de zomer over de brug te komen en Rijksgronden en Rijksvastgoed aan te wijzen om in te zetten voor asielopvang. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door mevrouw Van Basten Batenburg, daartoe gesteund door de heer Partiman, wordt de volgende motie (N.3 VVD) ingediend:

71

Motie N.3 VVD kijk naar het totaal De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 maart 2024, ter bespreking van “Haagse aanpak opvang nieuwkomers” (RIS 316033). Constaterende dat: • Den Haag vanuit de democratisch aangenomen en in werking getreden Spreidingswet een taakstelling heeft om in 2024 2513 opvangplekken te bieden; • Den Haag op dit moment ongeveer 900 asielzoekers opvangt, waaronder in hotels; • Den Haag de dichtstbevolkte stad van Nederland is; • Den Haag relatief veel Oekraïense vluchtelingen opvangt en als grote stad ook een groot aantal daklozen opvangt, veel maatschappelijke opvang heeft, heeft en ook zeer veel arbeidsmigranten huisvest; • deze stapeling veel druk zet op de voorzieningen in woonbuurten. Overwegende dat: • Den Haag net als alle andere gemeenten moet voldoen aan de wettelijke taakstelling; • de wet echter ook ruimte laat om aan de provinciale regietafels afspraken te maken over regionale verdeling van de taakstelling, in het licht van lokale omstandigheden; • het onlogisch is om juist in de drukst bevolkte gebieden ook het grootste beroep te doen op de ruimte voor het creëren van (duurzame) asielopvangvoorzieningen; • Den Haag aan de lat staat voor een stapeling van opgaven, waarbij het voor verschillende doelgroepen dezelfde beperkte ruimte moeten aanspreken.

Verzoekt het college: • zich aan de provinciale regietafels volop in te zetten voor verlaging van de taakstelling voor asielopvang in Den Haag, door de bovengemiddelde inzet op andere soorten opvang mee te wegen; • en de raad hierover uiterlijk bij de voorjaarsnota 2024 over te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door mevrouw Van Basten Batenburg, daartoe gesteund door mevrouw Klokkenburg, wordt de volgende motie (N.4 VVD) ingediend:

Motie N.4 VVD werk samen met ondernemers De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 maart 2024, ter bespreking van “Haagse aanpak opvang nieuwkomers” (RIS 316033). Constaterende dat: • door de hoge instroom en door de democratisch aangenomen en in werking getreden Spreidingswet Den Haag een taakstelling heeft voor asielopvang; • in een dichtbevolkte stad als Den Haag het inpassen van opvang een grote opgave is; • goede, tijdige en open communicatie en (sociale) veiligheid in de omgeving essentieel is voor goed verloop van de opvang. Overwegende dat: • ervaringen binnen en buiten Den Haag laten ziet dat het bijdraagt aan het draagvlak als de buurt iets positiefs overhoudt aan de opvang, door ruimte te maken voor voorzieningen of buurtfuncties; 72

•

er in het bijzonder kansen liggen om samen te werken met ondernemers, maar dit tot op heden niet of zelden gebeurt.

Verzoekt het college om: • zich in te zetten om te zorgen dat opvang iets positiefs brengt voor buurtbewoners en ondernemers; • in het bijzonder samen te werken met winkeliers en andere ondernemers rond opvanglocaties, bijvoorbeeld door hen opdrachten te verlenen of diensten af te nemen. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Als ChristenUnie/SGP staan we pal voor een menswaardige en fatsoenlijke opvang voor hen die gevlucht en ontheemd zijn, omdat we geloven dat ieder mens van waarde is. De realiteit van vandaag is ingewikkeld. We hebben ons aan de spreidingswet te houden, maar er is niet heel veel ruimte in de stad beschikbaar. We vinden dus ook dat er meer moet komen vanuit het Rijk. Het Rijk moet zijn stenen bijdragen. Daarom dien ik een motie in met de collega's Mostert, Butt, Arp, Smit en Ahraui, waarvan het dictum als volgt luidt. Roept het college op om het kabinet en het Rijksvastgoedbedrijf te vragen te inventariseren hoeveel m2 leegstand er in Den Haag is, welke panden en locaties geschikt gemaakt kunnen worden voor permanente(re) (kleinschalige) asielopvang en welke van deze panden of locaties langdurig ter beschikking kunnen worden gesteld en de raad hierover uiterlijk in mei 2024 te informeren. Sebastian Kruis (PVV).

En wie gaan we daar dan in huisvesten? Mensen uit Eritrea? Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). We gaan daarin de mensen huisvesten die we als stad te huisvesten hebben conform de wettelijke taakstelling. Sebastian Kruis (PVV). Ik kan me vergissen, maar volgens mij hebben we nu al totaal geen grip op de mensen die hier al naar binnen zijn gehengeld door onder andere de partij van mevrouw Klokkenburg. Voelt mevrouw Klokkenburg dus niet ergens een soort van noodzaak om eerst met die mensen aan de gang te gaan voordat ze weer allerlei bedrijven opdrachten gaat geven om nóg meer plekken te creëren? Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Ik vraag niet allerlei bedrijven om plekken te creëren. Ik vraag dat aan het Rijksvastgoedbedrijf. Het is een en-enverhaal. We hebben in onze samenleving te kijken naar al onze burgers en hoe we goed met elkaar kunnen samenleving. Dat is één. En twee is dat we ons aan de wet te houden hebben. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik ben geïnteresseerd in dat woordje 'permanente(re)'. Kan de ChristenUnie/SGP daar iets meer toelichting op geven? Wat wordt daarmee bedoeld? Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). De Regulusweg is vandaag natuurlijk al langsgekomen. Die locatie zou er eerst voor een halfjaar zijn en dat is toen verlengd. Wij zouden graag zien dat er voor de langere termijn oplossingen gaan komen.

We moeten meerjarige oplossingen bedenken, zodat we ons ook meerjarig aan onze wettelijke taakstelling kunnen gaan houden. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Daar vind ik inderdaad wel iets heel verstandigs in doorklinken. Het is ook een wens die mijn fractie deelt. Alleen doen die haakjes om het 're' mij denken dat de ChristenUnie/SGP ook uit zou kunnen zijn op een locatie die nooit meer weggaat: ongeacht hoe hoog de instroom is: Den Haag is het nieuwe Budel. En dan haakt mijn fractie meer dan af. Misschien kan ik dus toch nog de scherpe vraag stellen welk van die twee het dichtst bij de wens komt van ChristenUnie/SGP.

73

Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Als stad hebben we ons te houden aan de spreidingswet. We krijgen cijfers over hoeveel mensen we te huisvesten hebben. Die mensen moeten we gaan huisvesten. Daar moeten we locaties voor vinden, het liefst zo lang als nodig is. Op het moment dat we dus van 25.013 naar 0 gaan, kunnen die locaties wat mijn fractie betreft weer dicht, omdat we dan geen opgave meer hebben. Sebastian Kruis (PVV). Maar uiteindelijk zitten we hier voor een controlerende taak. Nu zit u eigenlijk het werk van de wethouder over te nemen. Waarom wilt u hier acteren als een soort haantje de voorste door maar gelijk zelf die plaatsen te gaan zoeken? Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). We zijn hier niet alléén om het college te controleren. We kunnen ook kaders meegeven en daar maakt de heer Kruis ook weleens gebruik van, bijvoorbeeld door een initiatiefvoorstel in te dienen. Dat is ook niet per se een controletaak. Dus volgens mij houd ik me hier gewoon aan mijn taak. De voorzitter. En dan mag u verder met deze taak. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Dank, voorzitter. Naast de beschikbare ruimte is gastvrijheid ook: mensen onderdeel maken van onze samenleving. Daarbij leer je zowel de taal als de gebruiken en de manieren het beste als je ook werkt. In Utrecht is daarin een grote stap gezet die ChristenUnie/SGP ook in Den Haag graag zou willen zien.

Daarom dien ik een motie in met de collega's Mostert en Arp, waarvan het dictum luidt: verzoekt het college in navolging van Utrecht met relevante partners zoals (grote) werkgevers afspraken te maken over het sneller begeleiden van statushouders naar werk met leerwerktrajecten gecombineerd met taal en de raad hierover te informeren. De voorzitter. Door mevrouw Klokkenburg, daartoe gesteund door mevrouw Mostert en mevrouw Arp, wordt de volgende motie (N.5 CU/SGP) ingediend:

Motie N.5 CU/SGP maak werk van integratie De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 maart 2024, ter bespreking van Haagse aanpak opvang nieuwkomers (RIS316033), constaterende, dat: ▪ gaan werken een van de beste manieren is om de Nederlandse taal te leren en in te burgeren in onze stad; ▪ veel sectoren momenteel kampen momenteel met personeelstekorten, terwijl er ook veel onbenut talent en ervaring aanwezig is onder statushouders; overwegende, dat: ▪ sinds 1 januari 2022 gemeenten verantwoordelijk zijn voor het inburgeringstraject van mensen met een inburgeringsplicht; ▪ duale trajecten van werk en inburgering zorgen dat inburgeraars sneller de taal leren, korter in de bijstand blijven en sneller meedoen in de maatschappij, doordat ze een netwerk opbouwen en beter toegerust zijn voor de Nederlandse arbeidsmarkt; ▪ Den Haag werkt met een integrale aanpak waarbij taallessen altijd worden gecombineerd met Taal in de Praktijk (Derde Voortgangsrapportage Haagse Inburgering (RIS315235) Microsoft Word - RIS315253 Bijlage Derde voortgangsrapportage Haagse inburgering (raadsinformatie.nl)); ▪ de gemeente Utrecht met U-match een initiatief heeft gelanceerd om met werkgevers, taalscholen en de gemeente als partner duale werk- en inburgeringstrajecten te ontwikkelen waarbij taal wordt gecombineerd met leerwerktrajecten;

74

▪

''Taal in de Praktijk bestaat uit deelname aan een programma van workshops en themalessen gericht op zelfredzaamheid in de Nederlandse maatschappij en het volgen van een taalstage georganiseerd bij een bedrijf of organisatie na''(Uit, Derde Voortgangsrapportage Haagse Inburgering (RIS315235), pagina 12 Microsoft Word - RIS315253 Bijlage Derde voortgangsrapportage Haagse inburgering (raadsinformatie.nl)) en daarmee niet vergelijkbaar is met een leerwerktraject;

verzoekt het college: ▪ in navolging van Utrecht met relevante partners zoals (grote) werkgevers afspraken te maken over het sneller begeleiden van statushouders naar werk met leerwerktrajecten gecombineerd met taal en de raad hierover te informeren, en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door mevrouw Klokkenburg, daartoe gesteund door mevrouw Mostert, mevrouw Butt, mevrouw Arp, de heer Smit en de heer Ahraui, wordt de volgende motie (N.6 CU/SGP) ingediend.

Motie N.6 CU/SGP Rijk, draag uw stenen bij De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 maart 2024, ter bespreking van Haagse aanpak opvang nieuwkomers (RIS316033), constaterende, dat: ▪ in Den Haag de beschikbare ruimte voor opvang relatief schaars is en het potentiële aanbod aan Rijksvastgoed in weinig gemeenten zo groot; overwegende, dat: ▪ minister De Jonge in maart 2023 heeft aangegeven Rijksvastgoed en Rijksgronden te willen gaan inzetten voor de grote maatschappelijke opgaven van onze tijd, waaronder asiel; ▪ het Rijksvastgoedbedrijf in Den Haag meerdere panden heeft waarvan in ieder geval gedeeltes leegstaan; ▪ er op dit moment geen (kleinschalige) opvang in Den Haag is gerealiseerd met een permanent karakter, maar alle opvang (crisis)noodopvang is; ▪ rijksambtenaren steeds vaker en meer thuiswerken en dit een blijvende trend is(Onderzoek wijst uit: thuiswerken is een blijvertje | Nieuwsbericht | Rijksoverheid.nl); ▪ een aangenomen motie (RIS316210) om het Rijksvastgoedbedrijf te vragen panden en locaties in te zetten voor asielopvang nog niet heeft geresulteerd in extra aanbod van asielopvang; van mening, dat: ▪ juist het Rijk bij grote maatschappelijke opgaves, zoals het realiseren van voldoende asielopvang, het goede voorbeeld dient te geven; roept het college op: ▪ het kabinet en het Rijksvastgoedbedrijf te vragen te inventariseren hoeveel m2

leegstand er in Den Haag is, welke panden en locaties geschikt gemaakt kunnen worden voor permanente(re) (kleinschalige) asielopvang en welke van deze panden of locaties langdurig ter beschikking kunnen worden gesteld en de raad hierover uiterlijk in mei 2024 te informeren, en gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Hera Butt (GroenLinks). Voorzitter. Ik heb twee moties.

75

De eerste heeft de titel 'Betrek MKB Den Haag voor asielzoekers aan het werk. Het is volgens mijn fractie van belang dat asielzoekers mee kunnen doen in de Haagse samenleving. Aan het werk kunnen, hoort daarbij. Ook vinden wij het belangrijk dat het college een zo breed mogelijk netwerk inzet, zodat de asielzoekers ook aan het werk kúnnen. Denk aan sociale partners zoals VNO-NCW, MKB Den Haag, MKB-Nederland, FNV en CNV. Dat zijn partners met hele grote netwerken. Daarom verzoek ik het college in gesprek te gaan met MKB Den Haag en ondernemersverenigingen over het stimuleren en faciliteren van werk voor asielzoekers, bij dat gesprek aandacht te besteden aan eventuele belemmeringen en oplossingen voor die belemmeringen, en de raad hierover te informeren in Q2. Deze motie is medeondertekend door Samir Ahraui van de Partij van de Arbeid, Fatima Faïd van de HSP en Lesley Arp van de SP. Dan de tweede motie, Betrek Haagse inwoners bij asielzoekers. Het is volgens mijn fractie van belang dat asielzoekers mee kunnen doen in de Haagse samenleving. In dat kader hebben wij ons verdiept in de 'community sponsorship'-methode, waarover ik het ook in de commissie heb gehad. Die wordt in verschillende landen binnen Europa maar ook daarbuiten met succes ingezet.

Daaruit blijkt dat deze methode er uiteindelijk voor zorgt dat vluchtelingen sneller zelfvoorzienend en financieel onafhankelijk worden. Daarom verzoek ik het college om de 'community sponsorship'-methode ook in Nederland, of in ieder geval in Den Haag te onderzoeken en toe te passen. Deze methode wordt ook al voor Oekraïense vluchtelingen in Den Haag met succes toegepast door Justice & Peace. Het dictum luidt: verzoekt het college om te onderzoeken of (en op welke manier) de 'community sponsorship'methode ingezet kan worden voor asielzoekers in Den Haag en de raad hierover te informeren in Q2. Deze motie wordt medeondertekend door Samir Ahraui van de Partij van de Arbeid, Marije Mostert van D66 en Lesley Arp van de SP. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik heb een vraag over de eerste motie die mevrouw Butt indiende, over het aan het werk helpen van asielzoekers. Is mevrouw Butt het met de Haagse VVD eens dat we een gigantische opgave hebben om mensen die in deze stad wonen aan het werk te helpen, omdat er daarvan nog volle kaartenbakken zijn waarop de volle inzet nodig is? Hera Butt (GroenLinks). Daar is inderdaad ook inzet voor nodig. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Daar is ook inzet voor nodig, zegt u.

Maar is het dan niet ongelofelijk zonde om de focus van die groep af te halen en die te verleggen naar mensen van wie we werkelijk geen flauw idee hebben hoelang ze in onze stad mogen blijven? Hera Butt (GroenLinks). Ik heb volgens mij niet gezegd dat de focus ergens vanaf gehaald moet worden. We doen meerdere dingen binnen dit stadhuis. Heel veel dingen gaan ook goed. Ik denk dat we niet per se iets moeten inleveren als er iets anders bij komt. Dat is mijn intentie in ieder geval niet. Ik ben ook benieuwd hoe het college daarop reageert. En op het moment dat wij hier asielzoekers hebben en we, althans de meeste partijen, het belangrijk vinden dat ze integreren en meedoen aan de samenleving, vinden mijn fractie en de medeondertekenaars dat werk daar een essentieel onderdeel van is. De voorzitter. Mevrouw Van Basten Batenburg, voor de derde maal. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik begrijp nu waarom de begroting zo'n gatenkaas is geworden. Het is namelijk heel duidelijk dat er met GroenLinks in het college blijkbaar niks af hoeft als je er iets bij doet. Maar de grap van op nul uitkomen is dat er ook ergens een minnetje moet staan als je ergens een plusje doet. Dit gaat dus wel degelijk ten koste van andere dingen die je kan doen in deze stad. Dat vindt de VVD ongelofelijk zonde, en een verkeerde keuze. Hera Butt (GroenLinks).

Ik zou de VVD willen vragen om de motie dan even te lezen. Die gaat over een gesprek en een verkenning en het vervolgens informeren van de raad. En volgens mij betaalt het college niet om met MKB Den Haag, VNO-NCW of FNV in gesprek te gaan.

76

De voorzitter. Door mevrouw Butt, daartoe gesteund door de heer Ahraui, mevrouw Mostert en mevrouw Arp, wordt de volgende motie (N.7 GL) ingediend:

Motie N.7 GL Betrek Haagse inwoners bij asielzoekers De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14-03-24 , ter bespreking van Haagse aanpak opvang nieuwkomers. Overwegende, dat: ▪ het van belang is dat asielzoekers mee kunnen doen in de Haagse samenleving; ▪ de community sponsorship-methode waardevol is voor de integratie van asielzoekers; ▪ met de community sponsorship-methode groepen inwoners die dat willen – de sponsors - aan nieuwkomers worden gekoppeld. Zij verwelkomen en begeleiden hen in hun nieuwe omgeving; ▪ deze methode kan bijdragen aan het maatschappelijk draagvlak, de integratie van asielzoekers en betrokkenheid van de Haagse inwoners; ▪ de methode zowel de asielzoekers, de Haagse inwoners, als overheden verschillende voordelen kan bieden. Constaterende, dat: ▪ de community sponsorship-methode in verschillende landen en Nederlandse gemeenten wordt ingezet; ▪ Justice&Peace de methode inzet voor Oekraïense vluchtelingen in Den Haag; ▪ in Canada vluchtelingen die meedoen met deze methode betere integratieresultaten behalen dan vluchtelingen die alleen door de overheid worden ondersteund. En dat blijkt ook uit studies in Europa: vluchtelingen worden met deze methode sneller zelfvoorzienend en financieel onafhankelijk.

Verzoekt het college: ▪ om te onderzoeken of (en op welke manier) de ''community sponsorship''- methode ingezet kan worden voor asielzoekers in Den Haag; ▪ en de raad hierover te informeren in Q2. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door mevrouw Butt, daartoe gesteund door de heer Ahraui, mevrouw Faïd en mevrouw Arp, wordt de volgende motie (N.8 GL) ingediend:

Motie N.8 GL Betrek MKB Den Haag voor asielzoekers aan het werk De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14-03-24 , ter bespreking van Haagse aanpak opvang nieuwkomers. Overwegende, dat: ▪ het van belang is dat asielzoekers mee kunnen doen in de Haagse samenleving. ▪ aan het werk kunnen bijdraagt aan de ontwikkeling van mensen en de maatschappij. Constaterende, dat: ▪ asielzoekers in Nederland meer dan 24 weken mogen werken sinds november 2023. ▪ uit het onderzoeksrapport ‘Belemmeringen asielzoekers bij het toetreden tot de arbeidsmarkt’ van 11 april 2023, verricht in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken, blijkt dat het aannemelijk is dat de afschaffing van de 24-weken-eis of een aanzienlijke verruiming van het

77

aantal weken dat asielzoekers mogen werken de drempel voor werkgevers zou verlagen om asielzoekers in dienst te nemen. Verzoekt het college: ▪ in gesprek te gaan met MKB Den Haag en ondernemersverenigingen over het stimuleren en faciliteren van werk voor asielzoekers. ▪ bij dat gesprek aandacht te besteden aan eventuele belemmeringen en oplossingen voor die belemmeringen. ▪ en de raad hierover te informeren in Q2. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Voorzitter. In 2021 heeft mijn oud-collega De Blok gevraagd om het thema bevolkingsgroei op te nemen in de Stadsenquête. Dat heeft het college tot zich genomen. Het heeft de toezegging gedaan dat dit inderdaad zou gaan gebeuren. Nou, ik heb de Stadsenquête 2022 gelezen en op pagina 46 staat één klein vraagje over bevolkingsgroei. Dat is dus niet het thema, wat betekent dat de motie niet is uitgevoerd. Ik dien nu dus de volgende motie in, waarin ik het college verzoek om in de Stadsenquête 2023 'bevolkingsgroei' op te nemen als thema in alle domeinen en door middel van open vragen de mening van inwoners van Den Haag te peilen over bevolkingsgroei alsmede de impact hiervan op hun dagelijks leven, en de raad op heel korte termijn over de vragen te informeren. De voorzitter. Door mevrouw Verdonk wordt de volgende motie (N.9 HvDH) ingediend:

Motie N.9 HvDH Bevolkingsgroei als thema in de stadsenquête 2023 e.v. De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 maart 2024, in een debat over de opvang nieuwkomers. Constaterende dat, • Hart voor Den Haag (Groep de Mos) op 7 oktober 2021 een motie heeft ingediend met als dictum: “het thema bevolkingsgroei in de stadsenquête op te nemen en daarmee de mening van de inwoners van Den Haag ten aanzien van die ontwikkelingen helder te krijgen.”; • het college de motie als volgt beantwoordt: “Het college onderschrijft het belang om het thema bevolkingsgroei op te nemen in de stadsenquête om daarmee de mening van de inwoners van Den Haag ten aanzien van de ontwikkelingen helder te krijgen.

Het thema zal dan ook worden opgenomen in de stadsenquête van 2022.” Overwegende dat, • bevolkingsgroei niet als thema is opgenomen in de stads enquête 2022; • in het onderdeel “Ruimtelijke Economisch domein” op pagina 46 slechts de volgende zinsnede is opgenomen: “wanneer inwoners de vraag krijgen wat de gemeente moet doen om de groei van het aantal inwoners in de gemeente in goede banen te leiden dan staat het tegengaan van overbewoning en malafide verhuurders (huisjesmelkers) door meer handhaving duidelijk bovenaan.” Van mening dat, • bevolkingsgroei in bovenstaande vraagstelling wordt gepresenteerd als vaststaand feit, terwijl er wel degelijk mogelijkheden zijn om de bevolkingsgroei te beïnvloeden. (Zie rapport staatscommissie demografische ontwikkelingen 2050); 78

• •

zowel uit de overwegingen als uit het dictum van de motie is af te leiden dat het de bedoeling was bevolkingsgroei in een veel breder kader aan de orde te stellen in de stadsenquête; Bbvolkingsgroei en de doorwerking daarvan van grote invloed is op de verschillende leefgebieden (o.a huisvesting, zorg, onderwijs, leefomgeving) van de inwoners van Den Haag.

Verzoekt het College, • in de stadsenquête 2023 bevolkingsgroei op te nemen als thema in alle domeinen en door middel van open vragen de mening van de inwoners van Den Haag te peilen over bevolkgingsgroei alsmede de impact hiervan op hun dagelijkse leven. De raad op heel korte termijn over de vragen te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Lesley Arp (SP). Voorzitter. Ik heb een tweetal moties van collega Ramesar. Te midden van de moeilijkheid ligt de mogelijkheid. Dat is een uitspraak van Einstein, die ook wel past bij de ingewikkelde opgave die wij als gemeente hebben om duurzame opvangplekken voor vluchtelingen te realiseren. Dat brengt mij bij mijn eerste motie, Haags Plan Einstein. Die verzoekt het college naar voorbeeld van Plan Einstein op Haagse opvanglocaties een aanbod aan activiteiten, cursussen en vrijwilligerswerk met buurtbewoners te ontwikkelen samen met relevante partnerorganisaties, en hiervoor in de eerste instantie te kijken naar opvanglocaties in woonwijken waar al sterke sociale verbanden zijn. Deze motie wordt mede ingediend door mevrouw Butt van GroenLinks, mevrouw Klokkenburg van de ChristenUnie/SGP en de heer Smit van de Partij voor de Dieren. Dan mijn tweede motie.

Juist nu we de opvang duurzamer gaan organiseren, moet het college met een goed verhaal komen over de plekken die wij hiervoor uitkiezen. We moeten het immers samen met de stad doen en de stad dus ook meenemen. Daarom dien ik de volgende motie in, met als dictum: verzoekt het college bij ieder nieuw initiatief voor een duurzame opvang-/woonlocatie voor vluchtelingen inzichtelijk te maken hoe er rekening is gehouden met de huidige mate waarin er groepen met een extra zorgvraag zijn gehuisvest in de wijk, evenals een goede spreiding van zorgdoelgroepen over de hele stad. Deze motie wordt mede ingediend door mevrouw Klokkenburg van de ChristenUnie/SGP. De voorzitter. Door mevrouw Arp, daartoe gesteund door mevrouw Butt, mevrouw Klokkenburg en de heer Smit, wordt de volgende motie (N.10 SP) ingediend:

Motie N.10 SP Haags plan Einstein De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 14 maart 2024, ter bespreking van Haagse aanpak nieuwkomers. Constaterende, dat: ▪ vluchtelingen helaas steeds langer in opvanglocaties verblijven; ▪ zij vaak maanden achtereen in de opvang verblijven zonder enige vorm van dagbesteding; ▪ er in de gemeente Utrecht het project Plan Einstein bestaat waar vluchtelingen en inwoners van de stad elkaar kunnen leren kennen en samen door middel van cursussen en activiteiten een netwerk kunnen opbouwen; ▪ Den Haag weliswaar projecten kent waar statushouders en andere doelgroepen samen een gemeenschap vormen (SoZa), maar nog niet voor vluchtelingen.

79

Overwegende, dat: ▪ de komst van de Spreidingswet het belangrijk maakt dat we leren van initiatieven met vluchtelingen in andere steden die bijdragen aan een betere start voor de vluchteling en meer sociale cohesie tussen vluchtelingen en bewoners; ▪ de aanpak van Plan Einstein zich bij uitstek leent voor opvanglocaties in een woonwijk waar deze sociale binding makkelijker kan ontstaan: zo ligt een locatie als Haga Sportlaan bijvoorbeeld meer voor de hand dan een opvang op een kantorenlocatie of industrieterrein. Verzoekt het college: ▪ naar voorbeeld van Plan Einstein op Haagse opvanglocaties een aanbod aan activiteiten, cursussen en vrijwilligerswerk met buurtbewoners te ontwikkelen samen met relevante partnerorganisaties; ▪ hiervoor in de eerste instantie te kijken naar opvanglocaties in woonwijken waar al sterke sociale verbanden zijn. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door mevrouw Arp, daartoe gesteund door mevrouw Klokkenburg, wordt de volgende motie (N.11 SP) ingediend:

Motie N.11 SP Kijk eerst naar de sterkste schouders De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 14 maart 2024, ter bespreking van Haagse aanpak nieuwkomers. Constaterende, dat: ▪ er met de komst van de spreidingswet niet alleen wordt gekeken naar het aantal inwoners van een gemeente, maar ook naar de sociaaleconomische status van een gemeente (amendementVan Dijk) en dat op basis daarvan is bepaald hoeveel mensen de gemeente moet opvangen; ▪ een speciaal team van de gemeente op zoek zal gaan naar locaties die voor de lange termijn inzetbaar zijn; ▪ het college in de commissie van 8 februari 2024 heeft aangegeven dat er per wijk gekeken gaat worden naar welke doelgroep daar geplaatst kan worden. Overwegende, dat: ▪ er niet alleen verschillen zijn tussen gemeenten wat betreft sociaaleconomische draagkracht, maar ook tussen wijken, zeker in een gesegregeerde stad als Den Haag; ▪ de ongelijke verdeling van sociale huurwoningen over de stad met zich meebrengt dat sommige wijken (o.a. Moerwijk) een veel groter aandeel statushouders huisvesten dan andere wijken en daarnaast de woonvoorzieningen voor andere zorgdoelgroepen ook niet evenredig verdeeld zijn over de stad; ▪ het wenselijk is dat het college, zodra er permanente locaties voor de opvang van vluchtelingen worden voorgesteld, duidelijk maakt hoe er rekening is gehouden met de draagkracht van wijken.

Verzoekt het college: ▪ bij ieder nieuw initiatief voor een duurzame opvang-/woonlocatie voor vluchtelingen inzichtelijk te maken hoe er rekening is gehouden met de huidige mate waarin er groepen met een extra zorgvraag zijn gehuisvest in de wijk, evenals een goede spreiding van zorgdoelgroepen over de hele stad. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. 80

Kavish Partiman (CDA). Voorzitter. Ik heb één motie, die het college verzoekt om een integrale aanpak te ontwikkelen voor de toelating en participatie van nieuwkomers in Den Haag, waarbij de nadruk ligt op taalverwerving als eerste stap naar volledige integratie, te onderzoeken welke initiatieven genomen kunnen worden of bij aangesloten kan worden om nieuwkomers actief te betrekken bij de Nederlandse samenleving, bijvoorbeeld door middel van deelname aan werk en maatschappelijke activiteiten en te waarborgen dat nieuwkomers voldoende ondersteuning krijgen om de Nederlandse taal te leren en te integreren. Hera Butt (GroenLinks). Op zich is de boodschap weer sympathiek. Ik vraag me alleen het volgende af. Volgens mij is dit iets wat het college al doet. Wat is de toegevoegde waarde van deze motie volgens het CDA? Kavish Partiman (CDA). Volgens mij is hier geen integrale aanpak voor. Het is wellicht onderdeel van verschillende takken van het beleid, maar ik zou graag willen zien dat hier actief op wordt ingezet. Hera Butt (GroenLinks). Bedoelt het CDA dan ook dat dit actiever wordt ingezet voor asielzoekers? Kavish Partiman (CDA). Ik heb het specifiek toegespitst op nieuwkomers. Dat is een breed begrip; asielzoekers zijn ook deel daarvan. Het kan daar dus deel van zijn, ja. De voorzitter. Mevrouw Butt voor de laatste maal. Hera Butt (GroenLinks).

Dus het CDA is voorstander van meer focus van dit college op taal voor asielzoekers die hier, misschien tijdelijk, in de opvang zitten. Kavish Partiman (CDA). Ja, dat zegt mevrouw Butt op een juiste manier: misschien tijdelijk. Als het tijdelijk is en ze naar hun land terugkeren, hebben ze er een mooie nieuwe taal bij geleerd. En als ze hier blijven, kunnen ze participeren in dit land. Dat is op zich een win-win, lijkt mij. De voorzitter. Door de heer Partiman wordt de volgende motie (N.12 CDA) ingediend:

Motie N.12 CDA Focus op integratie De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 maart 2024, ter bespreking van Haagse aanpak opvang nieuwkomers. Overwegende, dat: ▪ in Den Haag wordt gestreefd naar een discussie die niet uit extreme standpunten bestaat met betrekking tot de toelating van nieuwkomers, maar die gericht is op de integratie van nieuwkomers in onze stad met respect voor de geldende waarden en normen in onze samenleving; ▪ het essentieel is dat nieuwkomers op een goede manier kunnen deelnemen aan de samenleving, waarbij de eerste stap het aanleren van de Nederlandse taal is om volwaardig te kunnen participeren; ▪ integratie niet alleen draait om het verwerven van vaardigheden, maar ook om het internaliseren van Nederlandse waarden en normen, wat niet alleen uit boeken kan worden geleerd maar door interactie en actieve deelname aan de samenleving. Verzoekt het college: ▪ een integrale aanpak te ontwikkelen voor de toelating en participatie van nieuwkomers in Den Haag, waarbij de nadruk ligt op taalverwerving als eerste stap naar volledige integratie;

81

▪ ▪

te onderzoeken welke initiatieven genomen kunnen worden of bij aangesloten kan worden om nieuwkomers actief te betrekken bij de Nederlandse samenleving, bijvoorbeeld door middel van deelname aan werk en maatschappelijke activiteiten; te waarborgen dat nieuwkomers voldoende ondersteuning krijgen om de Nederlandse taal te leren en te integreren.

En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Samir Ahraui (PvdA). Voorzitter. Het is goed dat we dit onderwerp uitvoerig in de commissie hebben besproken. Het is fijn dat het college wil gaan werken aan een duurzamere opvang van asielzoekers door de stad, maar dat betekent niet dat we geen uitdagingen meer hebben op de korte termijn. Daarom heb ik de motie Ondersteun COA ruimhartig bij noodopvang. De motie roept het college op om ruimhartig medewerking te blijven verlenen indien het COA aanklopt voor tijdelijk (crisis)noodhulp in de vorm van tijdelijke opvangfaciliteiten of andere vormen van ondersteuning, en de gemeenteraad regelmatig op de hoogte te houden van eventuele verzoeken om tijdelijke (crisis)noodhulp van het COA en de genomen maatregelen ter ondersteuning daarvan. De motie is medeondertekend door collega Butt van GroenLinks, mevrouw Faïd van de HSP, Marije Mostert van D66, collega Mahmood van DENK en de heer Smit van de Partij voor de Dieren. Lesley Arp (SP). Dit is een oproep aan het college om ruimhartig om te gaan met crisissituaties. Hoe komt het dat de PvdA, want daar lijkt het op, het idee heeft dat het college niet überhaupt die grondhouding heeft? Ik ken dit college namelijk en ik zie hoe het college inspringt, bijvoorbeeld met hotels. Ik heb die indruk eerlijk gezegd totaal niet. Samir Ahraui (PvdA).

Dank voor deze verhelderende vraag. Ik heb dat vertrouwen ook, vandaar dat in de motie staat: te blijven verlenen. Ik ga er dus van uit dat we dat ook de komende tijd op een goede manier kunnen doen met de crisissen die we waarschijnlijk nog in het land moeten oplossen. Lesley Arp (SP). Ik ben meestal niet zo scheutig met complimenten richting dit college, tenminste, richting colleges in het algemeen en niet per se dit college. En als ik iets niet vertrouw, dan zeg ik het. Maar als het gaat om de opvang van vluchtelingen in nood en een barmhartig optreden als er problemen zijn in Ter Apel, ken ik dit college als een college dat inspringt. Ik heb ook niet het gevoel dat het college een motie nodig heeft om die rol op te pakken. Ik vraag me dus af waar deze motie toe dient, want volgens mij bestaat er ook een categorie overbodige moties. Samir Ahraui (PvdA). De aanleiding om in de pen te klimmen om deze motie te formuleren was dat er in de Haagse aanpak nieuwkomers met name aandacht is voor de langdurige opvang die we willen realiseren, dus de verspreiding over de wijken en de kleinschaligheid. In die aanpak zeggen we nog weinig over hoe we willen omgaan met nieuwe situaties die zich mogelijk kunnen voordoen. En ja, ook mijn fractie heeft er vertrouwen in dat het college dit op een goede manier kan doen.

Ik zie dit dan ook echt als een extra oproep, een extra aanmoediging en een extra inzet die we wellicht zouden kunnen doen op het moment dat het COA alsnog aanklopt, om in ieder geval vanuit een barmhartige houding medewerking te blijven verlenen. De voorzitter. Mevrouw Arp, voor de derde maal. Lesley Arp (SP). Ik blijf erbij dat ik op basis van prestaties niet de indruk heb dat het college dit nodig heeft. Ook heb ik over het algemeen toch het idee dat we op dit thema heel veel bezig zijn met het over en weer uitwisselen van statements. Ik vraag me soms af of zo'n soort motie voor verschillende partijen niet bedoeld is als statement om kleur te bekennen. Dan zit ik wel een beetje op de wip, want ik stem normaliter tegen overbodige moties maar als het dan vervolgens tegen mij geframed gaat worden alsof ik niet barmhartig ben, vind ik dat natuurlijk ook lastig.

82

Samir Ahraui (PvdA). Dat laatste vind ik een terechte zorg en dat is ook zeker niet de insteek van de motie geweest, maar voor mij is dit zeker meer dan een overbodige motie. Mijn fractie constateert namelijk tegelijkertijd dat de debatten die we hier met elkaar hebben, vaak achteraf plaatsvinden. Dan moeten we weer bij elkaar komen omdat we een tijdelijke opvang gerealiseerd hebben. Ook vind ik het echt belangrijk dat we naast die Haagse aanpak nieuwkomers - alle lof voor de woorden en de plannen die daarin staan - ook aan de voorkant duidelijk maken dat Den Haag er ook staat op het moment dat er de komende jaren tijdelijk nog iets nodig is. Dat is het belang van de motie zoals mijn fractie die hier in ieder geval op papier heeft durven te zetten. De voorzitter. Willen zetten, wilde u nog toevoegen, maar dat viel net buiten de microfoon. Bij dezen is het gezegd. Door de heer Ahraui wordt de volgende motie (N.13 PvdA) ingediend: