RIS317975 Notulen van de raad van 20 december 2023

De Dierenambulance heeft mensen via de eigen kanalen en in de media al opgeroepen om hun honden aan te lijnen en om afstand van de zeehonden te houden. Maar toch is het gruwelijk misgegaan en zijn meerdere zeehonden aangevallen, tot bloedens toe, waarschijnlijk ook met desastreuze gevolgen voor de jonge zeehondenpups. Wij hebben dus een aantal vragen aan de wethouder Dierenwelzijn. Is de wethouder bekend met deze signalen en wat gaat de wethouder hiertegen doen nu het pupseizoen is aangebroken? We horen het graag van de wethouder. Onze fractie heeft al vaak de relatie tussen dierenmishandeling en huiselijk geweld benoemd. Onderzoek wijst uit dat dierenmishandeling vaak een voorbode is van andere geweldsdelicten. Onze 71

fractie krijgt ook signalen dat dierenartsen niet weten wat de meldcode is en waar ze melding moeten maken en in sommige gevallen bang zijn om een melding te maken omdat ze bang zijn voor de geweldplegers en daarom afzien van het doen van een melding. Tot zover het verlagen van de drempel om huiselijk geweld tegen te gaan. Fatima Faïd (HSP). Ik weet natuurlijk al wat de motie is, maar ik vraag me wel iets af. Volgens mij zit u in het college en gaat uw wethouder hier ook over. Waarom doet hij het niet al? Dat kan toch gewoon? Hij kan toch gewoon in gesprek gaan met de dierenartsen? Daar hoeven we toch niet per se een motie voor te steunen? Robin Smit (PvdD). Dat is het leed dat dualisme heet, zou ik dan willen zeggen. De voorzitter. Dat is het leed dat overbodige moties heet. Fatima Faïd (HSP). De burgemeester is mij net een beetje voor. Dat is jammer, want het is inderdaad een beetje overbodig. Uw eigen wethouder gaat erover. Hij kan die mensen uitnodigen en zeggen: waar lopen jullie tegen aan? Daar kan hij dan beleid op maken en dat naar de raad sturen. Dan kunnen we daar met z'n allen heel kritisch en positief naar kijken en dat beleid gewoon steunen. Ik vind de motie dus een beetje overbodig en eerlijk gezegd ook een beetje raar. Robin Smit (PvdD). Ik vind het jammer dat mevrouw Faïd deze motie overbodig en raar vindt.

Wij hebben ook contact vanuit het veld en daaruit blijkt dat dierenartsen hier echt problemen mee ervaren. Wij pleiten er al langer voor dat dierenartsen in gesprek gaan met de gemeente. Dat is in het verleden ook gebeurd, maar we zien dat de dierenartsen ook knelpunten ervaren. Wij vinden dat het nodig is dat die knelpunten worden geïnventariseerd. De voorzitter. De laatste keer, mevrouw Faïd. Fatima Faïd (HSP). Dat snap ik allemaal wel en dat geloof ik ook, maar het punt is dat uw eigen wethouder erover gaat. U probeert het nu te schuiven naar het verhaal van de dierenartsen, maar mijn verhaal is dat een wethouder van uw partij hierover gaat. Dus wat is nou precies de meerwaarde van deze motie als hij die mensen gewoon kan uitnodigen? Want hij weet dus dat er knelpunten zijn. Hij kan dus gewoon beleid maken en dan kunnen wij het daarover hebben. Laat ik dan andere woorden gebruiken: ik vind het een beetje bijzonder om dat dan nog extra tegen uw eigen wethouder te zeggen. Robin Smit (PvdD). Het woord 'bijzonder' heb ik altijd omarmd omdat ik ook gewoon een bijzonder mens ben, maar laat ik vooral zeggen dat we het ook vanuit dualisme en transparantie van belang vinden om dit hier op tafel te leggen, maar ook omdat de aanpak van huiselijk geweld vrij complex is. Het ligt bijvoorbeeld niet alleen bij wethouder Barker, maar ook bij de burgemeester en bij wethouder Vavier.

Het is dus een overstijgend component. Daarom vinden we het belangrijk dat de raad hier ook een uitspraak over doet. De voorzitter. U zet uw betoog voort, want mevrouw Faïd is door haar interrupties heen. Robin Smit (PvdD). Dat is de motie Betrek ook dierenartsen bij de aanpak van dierenmishandeling en huiselijk geweld. Vandaar het dictum: verzoekt het college om in de gesprekken met Haagse dierenartsen te inventariseren welke knelpunten worden ervaren met betrekking tot het melden van huiselijk geweld en dierenmishandeling en voor de zomer van 2024 de uitkomst van deze gesprekken te delen met ons als gemeenteraad. De klimaatcrisis is nu en trekt zich niets aan van wethouderswissels en verkiezingsuitslagen. Onze fractie is blij dat we komend jaar met verschillende werkagenda's met duurzaamheid aan de slag gaan, want er moet nog veel gebeuren. Een onderwerp dat de afgelopen tijd terecht veel aandacht heeft gekregen, is het afschaffen van fossiele subsidies. Ook als gemeente kunnen we hiermee aan de slag en kunnen we daarin het voorbeeld van de gemeente Amsterdam volgen, omdat zij hier onlangs onderzoek naar heeft laten doen, wat heeft geleid tot een duidelijker beeld van deze subsidies, inclusief 72

indirecte subsidies op gemeentelijk niveau. Daarom de motie Schaf Haagse fossiele subsidies af, met als dictum: verzoekt het college een onderzoek uit te voeren naar welke fossiele subsidies door de gemeente Den Haag worden verstrekt, actief het gesprek aan te gaan binnen de organisatie en in maatschappelijk verband over de bevindingen van dit onderzoek en de resultaten van dit onderzoek te integreren in een strategie om fossiele brandstoffen uit te faseren, in lijn met het doel van de gemeente Den Haag om in 2030 klimaatneutraal te zijn. Janneke Holman (PvdA). Dat klinkt als een goede motie, maar om er iets meer feeling bij te krijgen: aan wat voor subsidies moet ik denken of wat kwam er in Amsterdam uit? Want ik neem aan dat het niet gaat over welzijnsorganisaties die nog een gastoestel hebben of zo. Robin Smit (PvdD). Nee, wat er in Amsterdam onder andere uit kwam, waren subsidies voor reclame. Ik denk dus dat we daar ook naar moeten gaan kijken. Het is dus een breed onderzoek. Ik zie verontwaardigde blikken. De voorzitter. Nee, dat zijn allemaal bemoedigende blikken, hoor. Janneke Holman (PvdA). Ik was inderdaad even in verwarring door 'subsidies op reclame' die wij zouden geven. Daar ben ik benieuwd naar. Robin Smit (PvdD). Nee, dat is een voorbeeld vanuit Amsterdam. Daarom het onderzoek naar wat de gemeente Den Haag doet.

Daar willen wij gewoon transparantie in, zodat dat gesprek hier ook gevoerd kan worden. Ook is het belangrijk dat we scherp blijven op de goede maatregelen die we als Den Haag al hebben ingevoerd, zoals de ja/ja-stickers. Die worden niet meer uitgegeven op het stadhuis. Om ervoor te zorgen dat het aantal ongewenste reclamefolders niet weer toeneemt, is het belangrijk dat het bewustzijn over de opt-insystematiek wordt vergroot, maar ook dat het meldpunt ongewenste reclame onder de aandacht wordt gebracht. Ik weet niet of u het merkt, maar mijn postbus puilt weer uit met ongewenste reclames. Vandaar dat wij de wethouder vragen of hij kan toezeggen dat hij erop gaat toezien dat deze maatregel weer wat beter onder de aandacht van onze inwoners wordt gebracht. Kavish Partiman (CDA). Even terug naar die fossiele subsidies. Volgens mij is het goed dat we een onderzoek gaan doen om te weten waaraan we subsidies uitkeren, maar tegelijkertijd geldt hier dezelfde argumentatie als bij het Rijk: we moeten ook kijken naar het belang van het verstrekken van zo'n subsidie, bijvoorbeeld voor de werkgelegenheid in de stad of de economie van onze stad. En soms is het verstrekken van subsidie juist nodig om verduurzaming op gang te krijgen. Wilt u rigoureus van alles af zonder dit soort argumenten in acht te nemen? Robin Smit (PvdD).

De heer Partiman loopt iets vooruit op de motie, want de motie vraagt om een onderzoek en dat onderzoek is er nog niet. Vandaar dat ik zeg: CDA, stem mee, laten we dit onderzoek doen en dan kunnen we daar een weloverwogen besluit over nemen met elkaar. Kavish Partiman (CDA). Helder. Nee, het CDA gaat niet meestemmen. We zijn sowieso niet voor het afschaffen van fossiele subsidies op een rigoureuze basis. Daar gaan we dus ook niet op voorsorteren door zo'n onderzoek te doen. Ik ga ervan uit dat het college dit op een adequate manier aanpakt, maar het is duidelijk. Robin Smit (PvdD). Dat stelt me teleur van het groen in het CDA, maar ik ga toch maar verder. Wat betreft afvalscheiding kiest de gemeente nu voor nascheiding van PMD-afval. Daarom stopt Den Haag met gescheiden afval ophalen op het stadhuis en in stadsdeelkantoren? Dat is jammer, want gft kan niet worden nagescheiden en dit biedt geen mogelijkheid om statiegeldflesjes en -blikjes in te zamelen. Ik weet niet hoe het met u zit, maar wij hebben hierover klachten gehoord van de cateringmensen. Vandaar dat we komen met de motie Afval scheiden waar mogelijk, met als dictum: verzoekt het college in het Atrium en op andere hotspots verzamelbakken neer te zetten voor statiegeldblikjes en -flesjes, waarvan de opbrengst kan worden gedoneerd aan een Haags goed doel, en 73

te onderzoeken of in het stadhuis op meer plekken dan de restaurants (kleine) gft-bakken geplaatst kunnen worden in samenwerking met lokale composteerinitiatieven. De Partij voor de Dieren is blij met de extra investeringen in groen en natuur. Die zijn van groot belang voor de leefbaarheid, de biodiversiteit en het welzijn van inwoners. Toch komen vaak meldingen bij ons binnen over bezorgde reacties van bewoners op het beheer van de groengebieden. Daarom dienen we in het kader van betere transparantie en meer betrokkenheid de motie Proactieve openbaarmaking van beheerplannen in, met als dictum: verzoekt het college proactief de beheerplannen voor alle groengebieden in Den Haag, zoals vermeld op de gemeentelijke website, openbaar te maken en deze beheerplannen toegankelijk te maken op de gemeentelijke website en via andere geschikte kanalen. Ook zou de Partij voor de Dieren graag zien dat de risico's van het gebruik van stoffen zoals Beamix en Duomix beter worden onderzocht, zeker nadat een aantal incidenten van vervuiling door deze stoffen zijn geconstateerd, onlangs nog in Katwijk. Vanuit het voorzorgsbeginsel roepen we op om deze stoffen niet te gebruiken in de buitenruimte tot beter onderzocht is wat de risico's zijn.

Vandaar de motie Time-out voor Duomix en Beamix, met als dictum: verzoekt het college per direct het gebruik van Duomix en Beamix in werkzaamheden binnen de gemeente Den Haag op te schorten, deze opschorting te handhaven totdat uit lopend onderzoek ondubbelzinnig is gebleken dat het gebruik van Duomix en Beamix veilig is voor zowel de gezondheid van de inwoners als het milieu en de gemeenteraad te informeren over de resultaten van het onderzoek naar Duomix en Beamix. Over vervuiling gesproken: uit recent onderzoek blijkt dat zich hoge concentraties PFAS in het zeeschuim bevinden, ook langs onze Haagse kust. Omdat het van belang is om de schade die PFAS heeft op de volksgezondheid maar ook op de natuur zo veel mogelijk in te perken, dienen wij de motie Steun algeheel verbod op PFAS in, met als dictum: verzoekt het college via gemeentelijke kanalen inwoners te informeren over de hoge concentraties PFAS in zeeschuim en welke voorzorgsmaatregelen te treffen, hierin ook maatregelen voor dieren mee te nemen en uit te spreken dat Den Haag het Europese voorstel voor een (algeheel) verbod op PFAS steunt. Dan ons laatste punt bij buitenruimte. Het wordt glad buiten en dat betekent dat er weer veel strooizout zal worden gebruikt. Dit is echter niet zonder risico's. Te veel ervan in de natuur is schadelijk voor bomen, maar zeker ook voor dieren.

Het kan klachten opleveren, zoals schade aan de poten van dieren. De gemeente houdt daar rekening mee, maar voor particulieren is dit vaak onbekend. Daarom een motie over strooizout, met als dictum: verzoekt het college op locaties waar strooizout verstrekt wordt, informatiemateriaal zoals posters te plaatsen die inwoners informeren over de mogelijke schadelijke effecten van een teveel aan strooizoutgebruik, dat deze posters praktische tips bevatten met de nadruk op het beperken van de negatieve impact op natuur en dieren, samen te werken met dierenwelzijns- en natuurbeschermingsorganisaties om de inhoud van het informatiemateriaal te delen en te verspreiden en ook digitale communicatiekanalen in te zetten om deze informatie te verspreiden onder een breder publiek. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Ik sla even aan op het strooizout. Het is toch ook zo dat er met meer strooien minder slachtoffers vallen? Hoe ziet de Partij voor de Dieren dat? Robin Smit (PvdD). Wij zien ook dat er heel veel strooizout wordt gebruikt op plekken waarvan je je kan afvragen of dat daar echt gebruikt moet worden, bijvoorbeeld omdat het terechtkomt bij bomen of op uitlaatplaatsen voor honden, waar de honden uiteindelijk heel veel last van dat strooizout hebben aan hun poten. Richard de Mos (Hart voor Den Haag).

Volgens mij is het al jarenlang staand beleid dat alleen op de hoofdwegen wordt gestrooid en dat er juist op heel veel plekken niet gestrooid wordt, waardoor ontzettend veel valongelukken plaatsvonden. De laatste keer dat er heel veel sneeuw was, hebben we daar nog vragen over gesteld. Op stoepen en op zijstraten wordt juist niet gestrooid. Dat leidt tot allerlei botbreuken, andere ongelukken en verkeersongelukken. Is het dus niet zo dat we, hoe minder we strooien, hoe meer verkeersslachtoffers en andere slachtoffers we te betreuren hebben? Robin Smit (PvdD). Ik snap waar de heer De Mos naartoe wil, namelijk een discussie over strooizout, maar ik zou toch een beetje terug willen gaan naar de inhoud van de motie, die echt oproept om 74

informatie te geven over de gevaren en om mensen bewust te maken van het gebruik van strooizout. Wij zeggen dus niet: gebruik geen strooizout meer. Wij zeggen meer: zorg er nou voor dat onder anderen hondenbezitters weten welke schadelijke effecten strooizout heeft voor de poten van de hond. Dan op het snijvlak van openbare ruimte en gebouwen. De beeldbepalende gebouwen in onze stad moeten we beschermen en koesteren. Met het invoeren van de nieuwe Omgevingswet is het goed om daar extra aandacht op te vestigen. Vandaar de motie Bescherm beeldbepalend zoals bedoeld, met als dictum: verzoekt het college zo spoedig mogelijk te zorgen dat beeldbepalende gebouwen in de gehele stad aangemerkt zijn in het omgevingsplan en hiermee te garanderen dat de bescherming van beeldbepalende gebouwen functioneert zoals de raad het bedoeld en vastgesteld heeft, in overeenstemming met de nieuwe instrumenten in de Omgevingswet. De stad en de stadsontwikkeling staan niet stil.

Om daarin duidelijkheid te geven dient onze fractie met de Haagse Stadspartij de motie Inzicht in stadsontwikkelingsprojecten in, met als dictum: verzoekt het college te werken aan de ontwikkeling van een publiek inzichtelijk informatiedashboard, dat dit dashboard inzicht biedt in de verschillende fases en de actuele status van stadsontwikkelingsprojecten, inclusief informatie over de status van de financiële bijdragen van andere overheden, het dashboard als aanvulling te zien op de bestaande website 'ontwikkelingen in de stad' en te zorgen dat het dashboard een compleet beeld geeft van de projecten, zoals bijvoorbeeld ook gedaan is bij de beantwoording op de schriftelijke vragen 'Vervolgvragen: Niet gebruikte vergunningen en PUK's'. De Partij voor de Dieren is groot voorstander van een fietsvriendelijke stad. Bij herinrichtingen zien we dat tijdelijke fietsenstallingen vaak slecht zijn geregeld. Denk bijvoorbeeld aan de fietsendomino voor het stadhuis. Ik weet niet of uw fiets daaraan mee heeft gedaan, maar de mijne heeft het niet helemaal overleefd. Vandaar dat wij samen met de PvdA een motie indienen met als dictum: verzoekt het college tijdelijke fietsenstallingen die langer dan een week dienst moeten doen als fietsparkeerplaats, te voorzien van duidelijke parkeervakken en fietsrekken of -beugels. Dan onderwijs.

Lessen die worden aangeboden via het platform Andersom, moeten wat de Partij voor de Dieren betreft objectief en wetenschappelijk onderbouwd zijn. Lessen die worden aangeboden door belangenbehartigers van de visserijsector, zijn per definitie niet objectief. De lessen zijn naar eigen zeggen bedoeld voor de consument van de toekomst. De Partij voor de Dieren wil visserijpromotie uit de klas. Vandaar een motie met als dictum: verzoekt het college geen lessen aan te bieden via het platform Andersom met een commercieel doeleinde en daarom zo snel mogelijk te stoppen met het aanbieden van een 'school vol vis'. Sporten is niet mijn geliefdste onderwerp, maar ik zal niet de beroerdste zijn en ik sla ook een balletje. Over de in deze raadzaal meest besproken sport, padel, zijn al veel discussies gevoerd, maar er blijft bij ons maar ook bij buurtbewoners die zich opnieuw zorgen maken door nieuwe ontwikkelingen, onduidelijkheid hangen. Vandaar de motie Een sportpark mag geen vogelkerkhof worden. Daarin verzoeken wij het college te bevestigen dat het realiseren van outdoorpadelbanen bij sportpark Houtrust niet is toegestaan, minstens totdat de beloftes uit de afdoening van de motie Geef invulling aan de eigenaarsrol bij padel aan de raad zijn voorgelegd en spoedig uitvoering te geven aan de toezeggingen en beloftes in de afdoening van de motie Laat de padelbanen geen kerkhof worden.

Daarmee ben ik aan het einde van mijn inbreng gekomen. Ik hoop op een diervriendelijke stemming. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik was eigenlijk aan het wachten op het moment dat de heer Smit iets zou zeggen over de financiële kant van de begroting, want wij kennen de Partij voor de Dieren natuurlijk als een partij die toch wel een beetje het geweten van de raad is als het gaat om hoe dingen en processen horen te gaan en het naleven van de eigen afspraken en regels. Met dat in het achterhoofd vraag ik de heer Smit hoe hij kijkt naar deze begroting, de begrotingsregels, het structurele tekort, de greep uit de algemene reserve en de risico's die weg worden geredeneerd. Robin Smit (PvdD). Daar is het in de commissie natuurlijk ook over gegaan. Daar heb ik de wethouder duidelijk horen zeggen dat er inderdaad niet aan alle begrotingsregels voldaan wordt, maar dat de begroting ook in de context moet worden gezien van het coalitieakkoord, de onderhandelingen, de tijdsdruk en het feit dat we een begroting moesten aanleveren bij de provincie. Volgens mij zijn dat dus ook factoren die we daarin moeten meewegen. 75

Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik begrijp zeker dat het moeilijk was om in korte tijd tot een begroting te komen. Daarvoor betuig ik ook via deze weg heel veel respect voor alle ambtenaren die zich, informeel geformuleerd, uit de naad hebben gewerkt. Maar stel nou dat er volgend jaar iets minder tijdsdruk is en dat het Rijk niet over de brug komt met de € 15 mln. die het heeft bezuinigd of gaat bezuinigen op ons Gemeentefonds; gaat deze coalitie daar dan samen uitkomen om tot bezuinigingen van € 15 mln. te komen? Robin Smit (PvdD). Ik vind 'wat als'-vragen altijd moeilijk te beantwoorden, maar laat ik in ieder geval spreken zoals ik altijd doe, namelijk met mijn hart. Ik hoop inderdaad dat we er gezamenlijk uit gaan komen als blijkt dat het Rijk niet over de brug komt, maar volgens mij heeft de wethouder in de commissie toegezegd om dit echt op te gaan lossen en daarvoor ook echt hard haar best te gaan doen. Ik wil me daar echt bij aansluiten. En volgens mij zijn wij als raad ook aan zet als op dat moment blijkt dat het niet gaat lukken. De voorzitter. De laatste keer, mevrouw Van Basten Batenburg. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Is de heer Smit het dan met de Haagse VVD eens dat de raad nú aan zet is om te zorgen dat het tekort dat we in deze begroting vaststellen, niet hoger is dan de € 15 mln.

waar de VNG over geadviseerd heeft? En is hij daarom bereid om mijn amendement of een van de amendementen te steunen of anders om samen te kijken naar een alternatieve dekking? Voor die uitgestoken hand sta ik graag open. Dat kan natuurlijk ook en dan kunnen we het coalitieakkoord misschien buiten beschouwing laten. Robin Smit (PvdD). Volgens mij was het grootste doel dat we hadden om een sluitende begroting voor 2024 te maken en om die ook richting de provincie te communiceren. Volgens mij hebben we aan die opdracht voldaan. Ik wil die uitgestoken hand van mevrouw Van Basten Batenburg op een later moment echt aangrijpen. Dat is bij de Voorjaarsnota. Ik hoop dat u ook echt ter harte neemt wat ik hier zeg. De voorzitter. Door de fractie van de PvdD worden de volgende moties (PvdD.1, PvdD.2, PvdD.5, PvdD.6, PvdD.8, PvdD.9, PvdD.10, PvdD.12, PvdD.13 en PvdD.15) ingediend:

Motie PvdD.1 Bescherm Beeldbepalend zoals Bedoeld De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 december 2023, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Programmabegroting 2024-2027. Constaterende, dat: ▪ de Omgevingswet per 1 januari 2024 van kracht wordt; ▪ de raad heeft vastgesteld dat voor het vervangen van (en het wijzigen van de maatschappelijke functie van) beeldbepalende gebouwen, een bindend advies van de raad vereist is (RIS313814). Overwegende, dat: ▪ het college eerder aangegeven heeft dat beeldbepalende gebouwen nog niet stadsbreed en nog niet uniform aangewezen zijn in bestemmings- en omgevingsplannen, maar dat dit wel mogelijk is via een beleidsregel. Verzoekt het college: ▪ zo spoedig mogelijk te zorgen dat beeldbepalende gebouwen in de gehele stad aangemerkt zijn in het omgevingsplan;

76

▪

hiermee te garanderen dat de bescherming van beeldbepalende gebouwen functioneert zoals de raad het bedoeld en vastgesteld heeft, in overeenstemming met de nieuwe instrumenten in de Omgevingswet.

En gaat over tot de orde van de dag.

Motie PvdD.2 Bewust en Verantwoord Gebruik van Strooizout De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 december 2023, ter bespreking van de Programmabegroting 2023-2027. Constaterende, dat: ▪ strooizout een belangrijke rol speelt in het waarborgen van de veiligheid op wegen en trottoirs tijdens winterse omstandigheden; ▪ de gemeente Den Haag op verschillende locaties strooizout beschikbaar stelt voor gebruik door inwoners. Overwegende, dat: ▪ een overmatig gebruik van strooizout schadelijke gevolgen kan hebben voor de natuur en dieren; ▪ vogels ziek kunnen worden door het opnemen van strooizout, wat kan leiden tot desoriëntatie en uitdroging; ▪ honden gezondheidsproblemen ondervinden door het likken aan hun met strooizout bedekte poten, wat kan resulteren in maag-darmklachten; ▪ een te veel aan strooizout kan leiden tot bodemverstoring, wat negatieve effecten heeft op de plantengroei en bodemorganismen; ▪ er een noodzaak is om inwoners bewust te maken van deze risico’s en hen te informeren over verantwoord strooizoutgebruik.

Verzoekt het college: ▪ op locaties waar strooizout verstrekt wordt, informatiemateriaal zoals posters te plaatsen die inwoners informeren over de mogelijke schadelijke effecten van een teveel aan strooizoutgebruik; ▪ dat deze posters praktische tips bevatten, met de nadruk op het beperken van de negatieve impact op natuur en dieren; ▪ samen te werken met dierenwelzijns- en natuurbeschermingsorganisaties om de inhoud van het informatiemateriaal te delen en te verspreiden; ▪ ook digitale communicatiekanalen in te zetten om deze informatie te verspreiden onder een breder publiek. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie PvdD.5 Schaf Haagse fossiele subsidies af De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 december 2023, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Programmabegroting 2024-2027. Constaterende, dat: ▪ het verstrekken van fossiele subsidies tot maatschappelijke onrust leidt; ▪ landelijk al sinds 2014 de belofte is om fossiele subsidies uit te faseren en dat daar eindelijk beweging in lijkt te komen.

77

Overwegende, dat: ▪ fossiele subsidies onwenselijk zijn gezien de ontwrichtende klimaatcrisis, die in grote mate veroorzaakt wordt door de uitstoot van broeikasgassen afkomstig van fossiele brandstoffen; ▪ het cruciaal is om fossiele brandstoffen snel uit te faseren, wat inhoudt dat financiële ondersteuning door overheden aan deze sector moet stoppen en juist moet worden ingezet op duurzame alternatieven; ▪ de gemeente Amsterdam onderzoek heeft laten uitvoeren naar fossiele subsidies, wat heeft geleid tot een duidelijker beeld van deze subsidies, inclusief indirecte subsidies op gemeentelijk niveau (https://openresearch.amsterdam/nl/page/101157/fossiele-subsidies--gemeente-amsterdam ). Verzoekt het college: ▪ een onderzoek uit te voeren naar welke fossiele subsidies door de gemeente Den Haag worden verstrekt; ▪ actief het gesprek aan te gaan binnen de organisatie en in maatschappelijk verband over de bevindingen van dit onderzoek; ▪ de resultaten van dit onderzoek te integreren in een strategie om fossiele brandstoffen uit te faseren, in lijn met het doel van de gemeente Den Haag om in 2030 klimaatneutraal te zijn. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie PvdD.6 Time-out voor Duomix en Beamix De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 december 2023, ter bespreking van de Programmabegroting 2023-2027. Constaterende, dat: ▪ Duomix en Beamix momenteel worden gebruikt in diverse wegwerkzaamheden binnen de gemeente Den Haag; ▪ er zorgen bestaan over de mogelijke gezondheids- en milieurisico's van deze materialen; ▪ er nog geen definitieve conclusies zijn getrokken uit lopend onderzoek naar de veiligheid van Duomix en Beamix. Overwegende, dat: ▪ het voorzorgsbeginsel een belangrijk uitgangspunt is in het gemeentelijk beleid, vooral wanneer het gaat om de gezondheid van inwoners en de bescherming van het milieu; ▪ de onzekerheid over de mogelijke risico's van Duomix en Beamix zorgwekkend is voor inwoners, en het van belang is dat de gemeente Den Haag haar verantwoordelijkheid neemt in het beschermen van haar burgers en hun leefomgeving; ▪ het wenselijk is om preventieve maatregelen te nemen totdat er meer duidelijkheid is over de veiligheid van deze materialen.

Verzoekt het college: ▪ per direct het gebruik van Duomix en Beamix in werkzaamheden binnen de gemeente Den Haag op te schorten; ▪ deze opschorting te handhaven totdat uit lopend onderzoek ondubbelzinnig is gebleken dat het gebruik van Duomix en Beamix veilig is voor zowel de gezondheid van de inwoners als het milieu; ▪ de gemeenteraad te informeren over de resultaten van het onderzoek naar Duomix en Beamix. En gaat over tot de orde van de dag.

78

Motie PvdD.8 Proactieve Openbaarmaking van Beheerplannen voor Groengebieden De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 december 2023, ter bespreking van de Programmabegroting 2023-2027. Constaterende, dat: ▪ groengebieden in Den Haag van groot belang zijn voor de leefbaarheid, biodiversiteit en het welzijn van inwoners; ▪ er beheerplannen zijn of worden ontwikkeld voor deze groengebieden. Overwegende, dat: ▪ transparantie en betrokkenheid van inwoners centraal staan in het gemeentelijk beleid; ▪ de Wet open overheid (Woo) het belang van proactieve informatieverspreiding benadrukt; ▪ het voor inwoners, omwonenden en belangenorganisaties van meerwaarde is om op de hoogte te zijn van wat er in hun lokale groengebieden gebeurt en wat de toekomstplannen zijn. Verzoekt het college: ▪ proactief de beheerplannen voor alle groengebieden in Den Haag, zoals vermeld op de gemeentelijke website, openbaar te maken (https://www.denhaag.nl/nl/natuur-enmilieu/groen-en-bomen/parken-bossen-en-duinen/ ); ▪ deze beheerplannen toegankelijk te maken op de gemeentelijke website en via andere geschikte kanalen. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie PvdD.9 Betrek ook dierenartsen bij de aanpak van dierenmishandeling en huiselijk geweld De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 21 december, ter bespreking van Programmabegroting 2021-2027. Constaterende, dat: ▪ het Landelijk Expertisecentrum Dierenmishandeling signaleert dat veel dierenartsen nog knelpunten ervaren om een melding te doen van dierenmishandeling; ▪ hierdoor signalen van dierenmishandeling maar ook van huiselijk geweld en kindermishandeling worden gemist. Overwegende, dat: ▪ dierenmishandeling in Nederland nog heel vaak voorkomt, naar schatting richting de honderden duizende gevallen per jaar; ▪ dierenmishandeling vaak of een voorbode of een teken kan zijn dat geweld vaker voorkomt; ▪ er jaarlijks gesprekken worden gevoerd met de klankbordgroep dierenwelzijn waar Haagse dierenartsen onderdeel van zijn. Verzoekt het college: ▪ om in gesprek te gaan met Haagse dierenartsen en te inventariseren welke knelpunten worden ervaren met betrekking tot het melden van huiselijkgeweld en dierenmishandeling; ▪ voor de zomer van 2024 de uitkomst van deze gesprekken te delen met de raad. En gaat over tot de orde van de dag.

79

Motie PvdD.10 Houd de vislobby uit het klaslokaal De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 december 2023, ter bespreking van Programmabegroting 2024-2027. Constaterende, dat: ▪ de gemeente via het gemeentelijke platform Andersom lessen worden aangeboden over de visserijsector samengesteld door de belangenvereniging van de grootschalige visindustrie. Overwegende, dat: ▪ Het lespakket naar eigen zeggen is ontwikkeld voor de consumenten van de toekomst en dus gericht op het promoten van een product; ▪ Onderwijs objectief en wetenschappelijk onderbouwd moet zijn. Verzoekt het college: ▪ geen lessen aan te bieden via het platform Andersom met een commercieel doeleinde, daarom zo snel mogelijk te stoppen met het aanbieden van een ‘school vol vis’. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie PvdD.12 Ook tijdelijke stalling veilig De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 december 2023, ter bespreking van de Programmabegroting 2023-2027. Overwegende, dat: ▪ bij herinrichtingen of andere werkzaamheden soms tijdelijke fietsparkeerplekken worden aangewezen; ▪ dit soort plekken vaak niet zo zijn ingericht dat fietsen veilig en stabiel kunnen staan, wat kan zorgen voor een kluwen aan omgevallen fietsen. Constaterende, dat: ▪ er geen standaard afspraken zijn waar tijdelijke fietsparkeerplekken aan moeten voldoen. Verzoekt het college: ▪ tijdelijke fietsenstallingen die langer dan een week dienst moeten doen als fietsparkeerplaats te voorzien van duidelijke parkeervakken en fietsrekken of -beugels. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie PvdD.13 Steun algeheel verbod op PFAS De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 december 2023, ter bespreking van programmabegroting 2024-2027. Constaterende, dat: ▪ uit recent onderzoek blijkt dat zich hoge concentraties PAFS in het zeeschuim langs de Haagse kust bevinden; ▪ uit onderzoek blijkt dat PFAS zich via Sea Spray ook kan verspreiden op het land en daarmee in omliggende duingebieden terechtkomt; 80

▪ ▪

de gemeente Den Haag niet gaat over het zeewater, maar wel over de gezondheid van haar inwoners en over de aan de kust grenzende Natuurgebieden; in Vlaanderen en Rotterdam acties worden gekoppeld aan de uitkomsten van de onderzoeken omtrent PFAS concentraties in zeeschuim.

Overwegende, dat: ▪ we als raad nog op de hoogte gehouden worden van de gesprekken tussen kustgemeenten, RIVM, provincie, GGD Haaglanden en het ministerie van IenW om vervolg stappen te bepalen. ▪ het RIVM benadrukt dat blootstelling voorkomen kan worden door contact met zeeschuim te vermijden, dit dus benadrukt dat contact met het zeeschuim voorkomen moet worden; ▪ om de schade die PFAS heeft op de volksgezondheid en de natuur zoveel mogelijk in te perken snel handelen van de gemeente Den Haag noodzakelijk is. Verzoekt het college: ▪ via gemeentelijke kanalen inwoners te informeren over de hoge concentraties PFAS in zeeschuim en welke voorzorgsmaatregelen te treffen, hierin ook maatregelen voor dieren mee te nemen; ▪ uit te spreken dat Den Haag het Europese voorstel voor een (algeheel) verbod op PFAS steunt. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie PvdD.15 Afval scheiden waar mogelijk De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 december 2023, ter bespreking van de Programmabegroting 2023-2027. Constaterende, dat: ▪ in het coalitieakkoord staat dat we gaan extra inzetten op GFT inzameling; ▪ er op het stadhuis nog geen aparte bakken zijn om statiegeldblikjes en -flesjes in te leveren. Overwegende, dat: ▪ het college aangeeft te stoppen met afvalscheiding op het stadhuis omdat wordt ingezet op nascheiding; ▪ dit betekent dat GFT helemaal niet meer zal worden gescheiden omdat nascheiding van deze afvalstroom niet mogelijk is. Verzoekt het college: ▪ in het Atrium en op andere hotspots verzamelbakken neer te zetten voor statiegeldblikjes en flesjes, waarvan de opbrengst kan worden gedoneerd aan een Haagse goed doel; ▪ te onderzoeken of in het stadhuis op meer plekken dan de restaurants (kleine) GFT bakken geplaatst kunnen worden in samenwerking met lokale composteerinitiatieven. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de fractie van de PvdD, daartoe gesteund door de fractie van de HSP, wordt de volgende motie (PvdD.3) ingediend:

Motie PvdD.3 Inzicht in Stadsontwikkelingsprojecten De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 december 2023, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Programmabegroting 2024-2027. 81

Constaterende, dat: ▪ er regelmatig onduidelijkheid is tussen de raad en het college over informatievoorziening met betrekking tot stadsontwikkelingsprojecten. Overwegende, dat: ▪ in het kader van het rapport ‘Amare, Bijzonder Complex’ stappen worden gezet om de informatievoorziening te verbeteren, om relevante kaders duidelijk te schetsen, en dat afspraken gemaakt kunnen worden over (fatale) termijnen en het voorkomen van tijdsdruk; ▪ dat betere informatievoorziening ook breder nagestreefd moet worden; ▪ in de commissie ruimte regelmatig langdurige projecten besproken worden, waarbij diverse fases doorlopen worden zoals omgevingsplannen, planuitwerkingskaders, vergunningverlening, en uiteindelijk bouw en realisatie; ▪ het van belang is dat raadsleden en andere geïnteresseerden inzicht hebben in de voortgang en uitvoering van deze projecten; ▪ het voor het lerend vermogen van de raad goed is om te weten of projecten soepel verlopen of juist vastlopen, bijvoorbeeld door het uitblijven van vergunningaanvragen of uitblijven van de start van de bouw; ▪ het onwenselijk is als planuitwerkingskaders verlopen zonder dat de raad hiervan op de hoogte is.

Verzoekt het college: ▪ te werken aan de ontwikkeling van een publiek inzichtelijk informatiedashboard; ▪ dat dit dashboard inzicht biedt in de verschillende fases en de actuele status van stadsontwikkelingsprojecten, inclusief informatie over de status van financiële bijdragen van andere overheden; ▪ het dashboard als aanvulling te zien op de bestaande website 'ontwikkelingen in de stad'; ▪ te zorgen dat het dashboard een compleet beeld geeft van de projecten, zoals bijvoorbeeld ook gedaan is bij de beantwoording op de schriftelijke vragen 'Vervolgvragen: Niet gebruikte vergunningen en PUK's. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de fractie van de PvdD, daartoe gesteund door de fractie van Hart voor Den Haag, wordt de volgende motie (PvdD.11) ingediend:

Motie PvdD.11 Kom beloftes na bij padelbanen op gemeentelijk terrein De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 2o december 2023, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Programmabegroting 2024-2027. Constaterende, dat: ▪ de motie 'Geef invulling aan de eigenaarsrol bij padel' (RIS313380) op 6 oktober 2022 met overgrote meerderheid is aangenomen; ▪ ook de motie 'Laat de padelbanen geen kerkhof worden' (RIS312321) op 19 mei 2022 met ruime meerderheid is aangenomen. Overwegende, dat: ▪ de gemeente op eigen terreinen zoals sportparken meer invloed kan uitoefenen op de ontwikkeling van sportfaciliteiten; ▪ er bij sportpark Houtrust een vergunningstraject loopt voor het realiseren van outdoor padelbanen;

82

▪ ▪ ▪ ▪

de gemeente hier niet alleen publiekrechtelijk een verantwoordelijkheid heeft maar ook als eigenaar van sportterreinen verantwoordelijk is voor het geven van toestemming voor dergelijke ontwikkelingen; de locatie bij sportpark Houtrust nabij Natura 2000 en het oudste vogelrustgebied van Den Haag ligt, wat extra aandacht vereist in lijn met de motie 'Laat padelbanen geen kerkhof worden'; het een uitgangspunt zou moeten zijn dat gemeentelijke sportterreinen niet voor onevenredige overlast voor de omgeving en natuur mogen zorgen; gemeentelijke sportterreinen veilig moeten zijn voor dieren, zeker ook in de nabijheid van natuurgebieden.

Verzoekt het college: ▪ te bevestigen dat het realiseren van outdoor padelbanen bij sportpark Houtrust niet is toegestaan, minstens totdat de beloftes uit de afdoening van de motie 'Geef invulling aan de eigenaarsrol bij padel' aan de raad zijn voorgelegd; ▪ spoedig uitvoering te geven aan de toezeggingen en beloftes in de afdoening van de motie 'Laat de padelbanen geen kerkhof worden'. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Lesley Arp (SP). Voorzitter. We spreken vandaag over een begroting die met stoom en kokend water is samengesteld in de context van een coalitieonderhandeling. Dat werd pijnlijk duidelijk bij de bespreking van het hoofdstuk Financiën in de commissie, waarin het college erkende op punten niet aan zijn eigen spelregels te voldoen. Het college gaf hierbij ook aan zijn opvolgers niet te willen opzadelen met een geplunderde spaarpot en met scenario's te komen voor als het Rijk in 2026, het zogenaamde ravijnjaar, niet volledig over de brug komt. Hierdoor vreest mijn fractie eigenlijk dat deze begroting in feite een uitgestelde coalitiecrisis is, want over één ding was ik het in de commissie met mijn collega van de VVD eens: als je allerlei mooie plannen hebt, zijn er maar twee duurzame manieren om die te betalen: ofwel bezuinigen ofwel de inkomsten verhogen.

We weten van de onderhandeling, die zo lek was als een mandje, dat deze coalitie eigenlijk heeft verzaakt om echt te kiezen. Ik wil de wethouder Financiën dan ook veel wijsheid toewensen in de moeilijke gesprekken die ongetwijfeld nog gevoerd gaan worden. Nu van het kostenplaatje naar de inhoud. Mijn fractie was en is enthousiast over een aantal plannen in het coalitieakkoord en heeft hiervan nooit een geheim gemaakt. Wel vraagt de SP zich steeds vaker af: wat is nu eigenlijk de visie van dit college? We hebben eigenlijk een college met een liberaal motorblok en een conservatieve aanhangwagen; ik merk dat je, als je met een rechtse oppositie zit, vanzelf in autometaforen gaat praten. Ondanks de socialere keuzes van dit college ziet de SP dus genoeg kansen om donkerrode alternatieven aan te kaarten, voorstellen waarmee we meer zeggenschap willen krijgen over wat van ons allemaal zou moeten zijn, zoals onze energie en ons openbaar vervoer, en waarmee we zorgen dat de publieke investeringen die nodig zijn om problemen zoals klimaatverandering te lijf te gaan niet leiden tot winsten die in de zakken van private bedrijven verdwijnen, maar dat onze inwoners hier ook echt van mee kunnen profiteren. Dat betreft vooral de inwoners zonder goedgevulde spaarpot, die duurzaamheid en klimaatmaatregelen nu nog te vaak als kostenpost zien.

Met die voorstellen worden de rechten van onze inwoners, zoals het recht op woonzekerheid en een betrouwbare overheid, ook beter geborgd. Daarom allereerst een aantal voorstellen over klimaat en mobiliteit van collega Van Wijngaarden, te beginnen met de motie Gemeentelijke energieleverancier, die het college verzoekt te laten onderzoeken hoe de publieke belangen in de gemeentelijke energievoorziening beter gewaarborgd kunnen worden, bijvoorbeeld met het oprichten van een gemeentelijke energieleverancier die voor een goedkope prijs energie kan leveren aan bewoners met lage inkomens. De motie wordt mede ingediend door de Haagse Stadspartij en Hart voor Den Haag. Dan de motie Gemeentelijk warmtebedrijf, die het college verzoekt te onderzoeken welke mogelijkheden er liggen voor de gemeente om de ontwikkeling van warmtebronnen te bevorderen en 83

in publieke handen te houden, door bijvoorbeeld zelf benodigde investeringen aan het warmtenet te doen en een gemeentelijk warmtebedrijf op te richten, of door kleinschalige energiecoöperaties te stimuleren en te zorgen dat de resultaten tijdig meegenomen kunnen worden in het vervolg van de discussie over de warmteconcessies. Maarten De Vuyst (GroenLinks). We kijken met sympathie naar de motie. We zijn alleen een beetje bang voor de orde der dingen, want op 11 januari wordt al gesproken over warmtenetten. Ziet u voor u dat dat onderzoek dan al afgerond is? Het aantal werkweken tussen dan en nu is immers niet zo heel uitgebreid. Lesley Arp (SP). Ik snap het punt. Tegelijkertijd wil ik het college nu vooral een denkrichting meegeven om alvast aan de slag te gaan. Ik zag bijvoorbeeld dat mijn liberale collega, de heer Van der Helm, dat ook al doet; ik zag een foto in De Telegraaf. Dan lijkt het me dus verstandig om ook de perspectieven van mijn partij daar alvast in mee te nemen. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik vertrouw er volledig op dat de perspectieven van uw partij in dat debat ingebracht zullen worden, maar u vraagt volgens mij echt om een onderzoek dat tijdig meegenomen kan worden in het vervolg van de discussie over de warmteconcessie. Dat is een discussie die nog even loopt; dat weten we ook. De eerste keer is op 11 januari.

Kan het ook zijn dat het later in die discussie komt? Want anders lijkt de motie mij gewoon heel moeilijk uitvoerbaar, als ik heel eerlijk ben. Lesley Arp (SP). Ik snap het punt in relatie tot het tweede dictumpunt en het woord 'tijdig'. Laat ik dan maar zeggen dat ik daarover ga nadenken nadat ik mijn inbreng heb gedaan. Wie weet kunnen we straks even overleggen over hoe we daar iets aan kunnen doen. Dan de motie In gesprek met ov-bedrijven over deelmobiliteit, die het college verzoekt in gesprek te gaan met ov-bedrijven om te onderzoeken welke rol zij kunnen spelen in het verder ontwikkelen van deelmobiliteit in Den Haag en de raad uiterlijk in Q2 van 2024 te informeren over de uitkomsten. De motie wordt mede ingediend door de ChristenUnie/SGP en de Haagse Stadspartij. Dan nog een motie over het thema mobiliteit van een andere orde, want de SP vindt het belangrijk dat de gemeente een betrouwbare overheid is. De wijze waarop wethouder Kapteijns recent een belofte over de parkeervergunningkorting heeft weggewuifd, rammelt inhoudelijk simpelweg. We zouden daar als raad geen genoegen mee moeten nemen.

Daarom de motie Wees een betrouwbare overheid, die het college verzoekt het beloofde uitgangspunt van korting voor bewoners van Zuidwest te implementeren of duidelijk en voorzien van een juridische onderbouwing te verklaren waarom deze belofte niet nagekomen kan worden en de Parkeerstrategie hierop aan te passen. De motie wordt mede ingediend door de ChristenUnie/SGP, Hart voor Den Haag en de VVD. Dan nog een motie over woonzekerheid, getiteld Maak woononzekerheid niet normaal. Deze motie verzoekt het college een onderzoek te doen naar de gevolgen van het vervroegd onttrekken van huurwoningen aan de voorraad door woningcorporaties, waaronder naar de gevolgen voor de sociale cohesie in buurten en de herhuisvestingskansen van tijdelijke huurders bij leegstandsbeheerders, en woningcorporaties te verzoeken te stoppen met deze manier van werken totdat de raad de resultaten van dit onderzoek heeft kunnen inzien en bespreken. De motie wordt mede ingediend door de Haagse Stadspartij en volgens mij ook Hart voor Den Haag, maar dat weet ik niet zeker. Ten slotte nog een motie over woonzekerheid van arbeidsmigranten, een motie uit de oude doos. De voorzitter. 'De oude doos' is even een cliffhanger. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Opnieuw: dit is toch geen onderzoek dat jaren gaat duren? Er wordt immers onder andere naar de sociale cohesie verwezen.

Om sociale cohesie te onderzoeken zit je vaak al met een onderzoek van een aantal jaren. Als je dan zegt dat er tot dan niks meer wordt gedaan, staat er stiekem een soort moratorium in de motie.

84

Lesley Arp (SP). Ik zou er juist voor willen pleiten om dat onderzoek redelijk snel te doen. Volgens mij kan je dat bijvoorbeeld doen door bij het Weigeliaplein een aantal vragen aan bewoners te stellen: hoe hebben zij het ervaren dat daar al 110 huishoudens zijn vervangen door tijdelijke huurders? Ik wil dat onderzoek snel doen omdat ik eigenlijk merk dat ook in de Notenbuurt Haag Wonen op die manier wil gaan werken, terwijl de sloop/nieuwbouwplannen daarvoor mogelijk eigenlijk pas minimaal in 2026 in gang zouden worden gezet. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Dat antwoord verheldert het wel wat voor ons. Er staat 'vervroegd', maar u wilt niet dat woningen te vroeg leeg worden gelaten. Tegelijkertijd zegt u ook iets over herhuisvestingskansen van de tijdelijke huurders bij leegstandsbeheerders. Dat zou misschien ook een manier kunnen zijn om het langer vol te houden. Sluit u die herhuisvestingskansen van tijdelijke huurders bij leegstandsbeheerders nu uit? Heeft u het over nieuwe huurders? Ik probeer het nog steeds goed te begrijpen. Lesley Arp (SP). Ik zal proberen om het een beetje plat te slaan. We hebben het erover gehad dat de woningcorporatie Haag Wonen eigenlijk al een tijd bezig is met een experimentele manier om sneller gebruik te maken van de mogelijkheden die leegstandsvergunningen bieden om er eerder tijdelijke huurders in te zetten.

Ik denk dat dit voordelen heeft maar ook heel wat nadelen, bijvoorbeeld voor de sociale cohesie als je al heel vroeg, voordat überhaupt een sloopplan echt aan de orde is, heel veel tijdelijke huurders erin gaat zetten. Ik vind eigenlijk dat Haag Wonen daarmee een pas op de plaats moet maken en dat we daar in de raad eerst een goed debat over moeten voeren op basis van onderzoeksresultaten. Marieke van Doorn (D66). We delen die zorgen over die leegstand. Daarom heeft collega Mekers recentelijk, een paar weken geleden, ongeveer 30 schriftelijke vragen ingediend. Is de SP daarmee bekend en vindt ze dat niet voldoende? Waarom nog deze motie? Lesley Arp (SP). Ja, ik ben zijdelings bekend met de vragen. Ik heb ook een artikel daarover gelezen, volgens mij weer in De Telegraaf. Maar wat ik in relatie tot de Notenbuurt vooral belangrijk vind, is dat de bewoners daar een brief hebben gekregen waarin stond dat er gesloopt zou gaan worden maar dat men nog niet exact weet wat daarvoor terugkomt. Waarschijnlijk gaat er minimaal pas in 2026 echt iets gebeuren. Ik zou het goed vinden als we eerst die discussie voeren en als Haag Wonen in de tussentijd stopt met deze aanpak voordat je weer, net als bij het Weigeliaplein, al heel veel tijdelijke huurders hebt terwijl het college, de nieuwe coalitie, heeft aangegeven eigenlijk opnieuw te willen gaan onderzoeken wat ze daar gaan doen.

Dan de motie uit de oude doos, omdat ik na vorige week het idee heb dat hier nu mogelijk meer draagvlak voor is. De motie Stel concrete doelen voor huisvesting arbeidsmigranten verzoekt het college in de begroting voor 2025-2028 een concreet doel te stellen voor het aantal wooneenheden voor arbeidsmigranten, hierbij het uitgangspunt te hanteren dat het aantal wooneenheden in ieder geval niet afneemt ten opzichte van de huidige situatie, bij plannen voor nieuwe groepslocaties uit te gaan van menswaardige en kleinschalige locaties, rekening houdende met de aangenomen motie Stel menswaardige eisen aan de huisvesting van arbeidsmigranten, en te onderzoeken of de woningcorporaties hierbij een rol kunnen spelen, zoals tot 2018 het geval was. De motie wordt mede ingediend door de Haagse Stadspartij. Tot slot nog een hartenkreet. Niet alleen de samenstelling van deze begroting ging onder stoom en kokend water; dat gold ook voor onze behandeling in de raad. Een wijs man zei afgelopen jaar tegen ons: hou elkaar een beetje heel. Dat gaat wat mij betreft niet alleen om de omgangsvormen. Mijn fractie weet dat er achter de schermen hard wordt gewerkt, maar de avond voor de begrotingsbehandeling of zelfs tijdens de begrotingsbehandeling nog antwoorden krijgen op vragen en deze moeten doorakkeren is echt gekkenwerk. Dat is eigenlijk niet hoe we een grote stad zouden moeten besturen.

Het was in veel opzichten een uitzonderlijk jaar, maar laten we hier alsjeblieft geen gewoonte van maken. De voorzitter. Hear, hear. Door de fractie van de SP worden de volgende moties (SP.1 en SP.6) ingediend: 85

Motie SP.1 Gemeentelijk warmtebedrijf De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 december 2023, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Programmabegroting 2024-2027. Constaterende, dat: • private partijen geen interesse tonen om zelf investeringen te doen om een warmtenet aan te leggen en op grote schaal gebruik te maken van warmtebronnen; • er nog geen onderzoek is gedaan naar welke rol publieke instellingen kunnen spelen om warmtebronnen te realiseren. Overwegende, dat: • geothermie een belangrijke bron van warmte kan zijn in de toekomst van Den Haag; • het van groot belang is dat inwoners zeggenschap hebben over energie en warmte, bijvoorbeeld via een gemeentelijk warmtebedrijf of kleinschalige energiecoöperaties. Verzoekt het college: • te onderzoeken welke mogelijkheden er liggen voor de gemeente om de ontwikkeling van warmtebronnen te bevorderen en in publieke handen te houden, door bijvoorbeeld zelf benodigde investeringen aan het warmtenet te doen en een gemeentelijk warmtebedrijf op te richten, of door kleinschalige energiecoöperaties te stimuleren; • te zorgen dat de resultaten tijdig meegenomen kunnen worden in het vervolg van de discussie over de warmteconcessies. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie SP.6 Wees een betrouwbare overheid De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 december 2023, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Programmabegroting 2024-2027. Constaterende, dat: • het college van plan is om betaald parkeren in te voeren in de hele stad; • in de Parkeerstrategie 2021-2030 was aangegeven dat bewoners van Den Haag Zuidwest een tijdelijke parkeervergunningskorting zouden krijgen; • het college in de brief ‘Parkeerregeling Den Haag Zuidwest’ verklaart (RIS317162) waarom zij terugkomt op deze belofte. Overwegende, dat: • het college zich in deze brief onder meer beroept op juridische bezwaren, zonder deze fatsoenlijk toe te lichten: zo wordt niet toegelicht waarom het bijvoorbeeld wel mogelijk was om jarenlang met kraagregelingen te werken; • dit onbehoorlijk is in de richting van de raad, maar vooral in de richting van de bewoners van Den Haag Zuidwest. Van mening, dat: • het college zich zolang er nog geen nieuw beleid is vastgesteld moet houden aan aangenomen beleid, zoals de Parkeerstrategie 2021-2030.

86

Verzoekt het college: • het beloofde uitgangspunt van korting voor bewoners van Zuidwest te implementeren, of duidelijk en voorzien van een juridische onderbouwing te verklaren waarom deze belofte niet nagekomen kan worden en de Parkeerstrategie hierop aan te passen. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de fractie van de SP, daartoe gesteund door de fractie van de HSP, worden de volgende moties (SP.2, SP.4 en SP.5) ingediend:

Motie SP.2 Gemeentelijke energieleverancier voor bewoners met lage inkomens De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 december 2023, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Programmabegroting 2024-2027. Constaterende, dat: • de Nederlandse energiemarkt vergaand is geliberaliseerd en geprivatiseerd en dat daarmee publieke zeggenschap over een basisbehoefte is verschoven naar de markt; • uit onderzoek van TNO blijkt dat 11% van Haagse inwoners te maken heeft met energiearmoede; • uit onderzoek in opdracht van Energie Beheer Nederland blijkt dat 6 op de 10 mensen vindt dat de energievoorziening volledig moet worden georganiseerd door de overheid en niet (meer) door de markt. Overwegende, dat: • we door de verkoop van Eneco kwetsbaar zijn geworden door de afhankelijkheid van commerciële energiebedrijven voor onze energievoorziening. Verzoekt het college: • te laten onderzoeken hoe de publieke belangen in de gemeentelijke energievoorziening beter gewaarborgd kunnen worden, bijvoorbeeld met het oprichten van een gemeentelijke energieleverancier die voor een goedkope prijs energie kan leveren aan bewoners met lage inkomens. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie SP.4 Maak woononzekerheid niet normaal De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 december 2023, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Programmabegroting 2024-2027. Constaterende, dat: • uit de beantwoording van vragen van de SP, Partij voor de Dieren en Haagse Stadspartij (RIS316276) naar voren komt dat woningcorporatie Haag Wonen huurders een verhuiskostenvergoeding verstrekt nog voordat er sprake is van concrete plannen voor renovatie of sloop-nieuwbouw (actiegebiedaanwijzing). Overwegende, dat: • hiermee reguliere huurwoningen vroegtijdig onttrokken worden aan de voorraad, nog voordat er perspectief is dat hier woningen voor in de plaats komen;

87

• • • •

deze aanpak bovendien uiterst voorbarig is: zo zijn op het Weigeliaplein ruim 100 huishoudens al vervangen door tijdelijke huurders, terwijl er nog een onderzoek naar renovatie loopt; deze tijdelijke huurders geen huurrechten hebben en ook geen bescherming zullen krijgen onder de nieuwe Wet Vaste Huurcontracten; deze huurders van leegstandsbeheerders niet altijd een vervangend aanbod krijgen, waardoor mogelijk grote groepen huurders aangewezen zijn op de maatschappelijke opvang zodra de plannen voor hun tijdelijke woning eenmaal definitief zijn; deze aanpak ook invloed heeft op de sociale cohesie in buurten.

Verzoekt het college: • een onderzoek te doen naar de gevolgen van het vervroegd onttrekken van huurwoningen aan de voorraad door woningcorporaties, waaronder naar de gevolgen voor de sociale cohesie in buurten en de herhuisvestingskansen van de tijdelijke huurders bij leegstandsbeheerders; • woningcorporaties te verzoeken te stoppen met deze manier van werken totdat de raad de resultaten van dit onderzoek heeft kunnen inzien en bespreken. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie SP.5 Stel concrete doelen voor huisvesting arbeidsmigranten De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 december 2023, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Programmabegroting 2023-2026. Constaterende, dat: • op 20 mei 2021 de motie ‘Stel menswaardige eisen aan de huisvesting van arbeidsmigranten’ (RIS308904) is aangenomen, die het college opriep om samen met werkgevers, uitzendbureaus, de vakbeweging en huisvesters het voortouw te nemen tot het opstellen van een convenant dat menswaardige eisen (waaronder de scheiding van bed en baan) stelt aan nieuwe groepslocaties van flexibele arbeidskrachten in Den Haag; • het college tot op heden niets met deze motie heeft gedaan; • het aantal groepslocaties in Den Haag enkel afneemt in plaats van toeneemt; • tot 2018 de huisvesting van arbeidsmigranten onderdeel was van de prestatieafspraken met woningcorporaties, maar dit tegenwoordig niet meer het geval is.

Overwegende, dat: • arbeidsmigranten kwetsbaar zijn voor dakloosheid en erbarmelijke woonomstandigheden en de gemeente een actieve verantwoordelijkheid heeft om die kwetsbaarheid tegen te gaan; • het begrijpelijk is dat het college wil dat buurgemeenten zoals het Westland meer verantwoordelijkheid nemen in de huisvesting van arbeidsmigranten; • het tegelijkertijd zorgwekkend is dat Den Haag afstevent op een afname van het aantal wooneenheden voor arbeidsmigranten, ook aangezien de huisvesting van arbeidsmigranten die slechts kort in Den Haag verblijven nu zwaar drukt op de bestaande woningvoorraad in wijken zoals Laak en Transvaal. Verzoekt het college: • in de begroting voor 2025-2028 een concreet doel te stellen voor het aantal wooneenheden voor arbeidsmigranten; • hierbij het uitgangspunt te hanteren dat het aantal wooneenheden in ieder geval niet afneemt ten opzichte van de huidige situatie; • bij plannen voor nieuwe groepslocaties uit te gaan van menswaardige en kleinschalige locaties, rekening houdende met de aangenomen motie ‘Stel menswaardige eisen aan de huisvesting van arbeidsmigranten’; 88

•

te onderzoeken of de woningcorporaties hierbij een rol kunnen spelen, zoals tot 2018 het geval was.

En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de fractie van de SP, daartoe gesteund door de fracties van de HSP en de ChristenUnie/SGP, wordt de volgende motie (SP.3) ingediend:

Motie SP.3 In gesprek met OV-bedrijven over deelmobiliteit De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 december 2023, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Programmabegroting 2024-2027. Constaterende, dat: • de gemeente investeringen wil doen in het verbeteren van deelmobiliteit, onder andere via mobiliteitshubs; • de gemeente geen gesprekken heeft gevoerd met betrokken marktpartijen of openbaarvervoersbedrijven over gebruik van de mobiliteitshubs. Overwegende, dat: • de toegankelijkheid van deelmobiliteit afhankelijk is van private partijen om de voertuigen te regelen en een voordelige prijs te leveren; • het onwenselijk is dat de gemeente publieke investeringen doet, waarvan de financiële voordelen vooral naar private partijen gaan waar wij geen zeggenschap over hebben; • bij de MRDH met toenemende urgentie de behoefte aan deelmobiliteit wordt benadrukt; • veel aanbieders van deelvervoer momenteel hun diensten niet aanbieden in wijken met veel sociale woningbouw. Verzoekt het college: • in gesprek te gaan met OV-bedrijven om te onderzoeken welke rol zij kunnen spelen in het verder ontwikkelen van deelmobiliteit in Den Haag; • de raad uiterlijk in Q2 van 2024 te informeren over de uitkomsten. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Janneke Holman (PvdA). Voorzitter.

'Ik voel me soms een vreemdeling in het land waarin ik woon. Nederland, dat land van jou en mij. Ik voel me soms verloren in het land waarin ik woon. Is dit mijn vaderland, hoor ik hierbij?' Aldus de in april overleden Paul van Vliet in de eerste regels van zijn lied Vreemdeling, in zijn eigen woorden een aanklacht tegen de onverschilligheid, de hufterigheid, de bozigheid en een pleidooi voor waar Nederland ooit bekend om stond: een open, tolerante cultuur, met lef en met oog voor de wereld. Het lied is misschien al jaren oud, maar de tekst is niet verouderd. De opdracht die hij aan het einde meegeeft om te blijven bouwen aan een land met ruimte in ons hart en een uitgestrekte hand, is er ook één die de PvdA ter harte neemt als we kijken naar de stad van Paul van Vliet, onze stad. Vandaag ligt een begroting voor waarmee we blijven bouwen aan die stad en waarmee we investeren om de grote uitdagingen aan te pakken waar we voor staan, zoals armoede, de woningnood, de vergroening, het opknappen van buurten en verduurzaming van huizen. Het is goed dat we in de begroting in lijn met het VNG-advies laten zien wat onze tekorten worden als de korting van het Rijk op het Gemeentefonds doorgaat.

Het lijkt mij verstandig om in het voorjaar de discussie met elkaar te voeren over wat het betekent voor de volgende begroting als het Rijk niet over de brug komt, maar laten we hopen dat er tegen die tijd een oplossing is gevonden met het Rijk. 89

Lotte van Basten Batenburg (VVD). Een feitelijk punt: volgens mij hebben we inmiddels vastgesteld en heeft de wethouder in de commissievergadering ook toegelicht dat het niet in lijn is met het VNGadvies, maar dat het tekort dat nu in de begroting staat, hoger is dan dat. Laten we dus niet weer doen alsof dat anders zit. Janneke Holman (PvdA). De grootste hap van het tekort is wel degelijk in lijn met het VNG-advies en het tekort dat eraan komt op het Gemeentefonds. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Dan dank ik mevrouw Holman voor het onderschrijven van het punt dat ik zojuist maakte. Janneke Holman (PvdA). Dank aan het college voor de beantwoording in de commissievergaderingen en voor het feit dat er beter gekeken gaat worden welke wijken voorrang krijgen bij het planten van nieuwe bomen, omdat we nu nog duidelijker in beeld hebben welke wijken het meest last hebben van hitte en water, dat bewoners en ondernemers op de Binckhorst eerder meegenomen worden in de verdere ontwikkeling van de wijk, dat er geld is voor tijdelijke initiatieven om het een fijne woonbuurt te maken, dat we speeltuinen gaan opknappen en dat meer scoutinggroepen in aanmerking kunnen komen voor subsidie voor hun mooie activiteiten die zij wekelijks organiseren.