RIS317721 Notulen van de raad van 30 november 2023

Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Ik ben wel benieuwd hoe de Partij voor de Dieren vandaag de dag omgaat met het dualisme binnen de fractie en binnen deze raadzaal. Robin Smit (PvdD). Ik wilde de heer Dubbelaar bijna uitnodigen voor een fractievergadering bij de Partij voor de Dieren, maar dan moet hij eerst lid worden van de Partij voor de Dieren. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Ik denk niet dat dat voor mij geschikt is. De reden dat ik daarnaar vraag is dat er in 2021 een motie van wantrouwen is ingediend, mede ondertekend door de heer Barker namens de Partij voor de Dieren. In 2022 is er een motie van afkeuring ingediend, mede ondertekend door mevrouw Gerritsen namens de Partij voor de Dieren. Er is nu wel weer het een en ander voorgevallen. Ik wil daar nu heel uitvoerig over vertellen, maar meneer Smit weet precies waar het over gaat. En er zijn vanavond een aantal moties ingediend, waaronder bijvoorbeeld een motie van treurnis over de handelwijze van de wethouder. Wat gaat de Partij voor de Dieren daar vanavond mee doen? Robin Smit (PvdD). Laat ik heel duidelijk zijn dat wij nog heel veel laten afhangen van dit debat. Maar laten we vooral ook kijken naar wat er in de tussentijd is gebeurd sinds de laatste raadsvergadering en de commissiebehandeling. Daarin hebben we veel verbetering gezien bij de wethouder.

Het debat is uitgesteld zodat de raad de kans kreeg om de informatie goed te bestuderen. Er is tijd geweest om vragen daarover te stellen. De wethouder heeft zijn excuses aangeboden en ook verbetering beloofd. Dat zien wij wel als positieve ontwikkelingen. De voorzitter. Laatste keer, meneer Dubbelaar. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Daarom is de raad ook aanvullend geïnformeerd. We hebben die stukken gekregen. Het staat volgens mij klip-en-klaar vast dat de wethouder dingen niet goed heeft gedaan, dus ik reken er bijna op dat de Partij voor de Dieren vanavond ook de motie van treurnis gaat steunen zoals zij in het verleden, in 2021 en 2022, ook gedaan heeft. Ik gaf net de voorbeelden. Het is nu 2023, dus ik reken op uw steun. Robin Smit (PvdD). Zoals ik zei tijdens het debat in de vorige raad: dat verdient geen schoonheidsprijs. Dat wil ik u echt wel meegeven. Wij hebben onze bijdrage geleverd als coalitiepartij om bij te kunnen sturen, zodat de raad echt de informatie krijgt waar hij recht op heeft en waar hij om heeft gevraagd. De wethouder heeft duidelijk uit de doeken gedaan dat hij gaat kijken of dit ook op andere dossiers speelt, dus volgens mij zijn er echt stappen vooruit gezet. Rutger de Ridder (VVD).

Ik ben zo benieuwd waarom de Partij voor de Dieren heel erg beweegt naar de oplossing van het probleem toe en weg van het onderliggende probleem, namelijk de informatiepositie van de raad. Waarom doet u dat? U lijkt dat te doen en daarmee af te leiden van de principiële vraag of wij volledig zijn geïnformeerd, waarop het antwoord 'nee' is. Robin Smit (PvdD). Nee, ik ga niet mee in deze tegenstelling of tweedeling die de heer De Ridder hier neerzet. De Partij voor de Dieren hecht belang aan wat er de vorige keer is gebeurd en hoe we dat hebben opgepakt. We hebben inderdaad het opgepakt door het debat uit te stellen, zodat de raad de kans heeft gekregen om vragen te stellen over stukken die niet op tafel lagen om te bespreken. Rutger de Ridder (VVD). Ik wil nog in herinnering roepen dat de besluitvorming is uitgesteld omdat de raad daar uiteindelijk toe besloot en niet omdat het college dat allemaal zo goed vond. Ik zie daarmee geen intrinsieke motivatie bij het college om daadwerkelijk te verbeteren. Ziet meneer Smit die dan wel? Robin Smit (PvdD). Volgens mij moet de heer De Ridder goed kijken naar wie er aan het stuur zit, en dat is de gemeenteraad. Volgens mij moeten we hier erkennen dat het goed is dat de gemeenteraad het stuur terug heeft gepakt. 49

De voorzitter. Meneer De Ridder, laatste keer. Rutger de Ridder (VVD). Absoluut, wij zijn hier de baas. Dat is een ding wat zeker is. Maar volgens mij is het van belang dat wij pas echt de baas kunnen zijn over onze besluitvorming, als we alle informatie hebben. Daarvoor zijn wij afhankelijk van wat het college ons uiteindelijk aan informatie geeft. Nu moeten wij iedere keer bij ieder besluit dat waarschijnlijk van Martijn Balster komt gaan checken en nog een keer gaan checken of we alles hebben. Dat is toch niet goed? Daar moeten we toch een keer een conclusie aan verbinden, al is het dan maar een motie van treurnis? Robin Smit (PvdD). Zoals u heeft kunnen horen, is onze fractie er ook nog niet uit of we die motie van treurnis wel of niet steunen. Wij laten heel veel afhangen van de beantwoording van zo meteen. Maar dat neemt niet weg dat we ook moeten kijken naar welke stappen in de tussentijd wél zijn gezet, want dat verdient ook erkenning. Lesley Arp (SP). Ik wil vooral de heer De Ridder bijvallen. Dat we meer tijd hebben genomen voor dit proces, is natuurlijk een verdienste van de raad. Na de besloten vergadering heeft de raad besloten om hier meer tijd voor te nemen. Dat is dualisme, dat is alleen maar goed en dat juich ik toe. Maar het blijft wel een feit dat we die informatie met graafwerk en met trekken en sleuren boven tafel hebben gekregen.

Dat maakt het werk voor raadsleden natuurlijk allerminst leuk. Is de Partij voor de Dieren het met mij eens dat als we nu een momentopname maken, de informatievoorziening momenteel niet goed gaat? Robin Smit (PvdD). Ik wil heel duidelijk zijn: dat verdient geen schoonheidsprijs. Lesley Arp (SP). Ja, eens. Maar tegelijkertijd hebben we nog niet eens gestemd over een heel belangwekkend rapport over de informatievoorziening, het Amare-rapport. Zou het niet verstandig zijn dat we vanavond als raad in ieder geval ten aanzien van het proces, omdat het nu niet goed gaat, een duidelijk oordeel vellen? Het gaat niet om de persoon, maar om het proces; ik weet hoe gevoelig dit soort dingen allemaal liggen. Zou het niet verstandig zijn dat we in ieder geval daar een duidelijk antwoord op geven? Als we nu al daarin gaan zwabberen terwijl het Amare-rapport nog niet eens behandeld is, dan lijkt mij dat een heel slecht signaal. Robin Smit (PvdD). Ik geef u dan hetzelfde antwoord dat ik ook aan de heer De Ridder en de heer Dubbelaar gaf. Wij laten nog heel veel afhangen van de beantwoording van zo meteen. Ik wil daarop niet vooruitlopen. Het proces na deze beraadslaging, of het nou in deze of de vorige raad is, verdient geen schoonheidsprijs. Maar wij zien wel dat er echt verbeterende stappen zijn gezet, en die moeten we niet miskennen.

Onze fractie neemt dat allemaal in overweging, maar we kunnen een bepaalde afweging niet maken omdat er ook nog een bepaalde beantwoording moet volgen. De voorzitter. Laatste keer, mevrouw Arp. Lesley Arp (SP). Ik wacht het oordeel van de Partij voor de Dieren natuurlijk met heel veel belangstelling af. Ik mis een ding een beetje in het betoog, en dat heb ik ook aangehaald. Dit was niet de enige klucht rond dit dossier. Het ging natuurlijk ook over de parkeerafspraken. Ineens bleek dat het college had gezegd: we kunnen in een brief zeggen dat mensen korting zullen krijgen, maar dat is eigenlijk boterzacht een paar jaar later. Ik was benieuwd of de Partij voor de Dieren daar nog een oordeel over heeft. Robin Smit (PvdD). Daarom ben ik blij met de samenwerking met heel veel partijen in deze raad. Volgens mij heeft u daar ook vragen over gesteld. Volgens mij moeten we de beantwoording van de wethouder afwachten. Daar gaan we zeker goed naar luisteren, want wij hebben die signalen ook meegekregen vanuit de commissie naar dit debat.

50

Adeel Mahmood (DENK). Voorzitter. We hebben inmiddels een aantal debatten hierover achter de rug, met heel wat gedoe, terecht gedoe, over de informatievoorziening maar ook de oneerlijke verdeling van de parkeerplaatsen. Ik zal eerst inhoudelijk reageren over de parkeerplaatsen. Mijn fractie heeft er grote moeite mee dat de parkeerproblemen hier aan het opstapelen zijn. Zo was er onlangs, vorige week in de commissie, weer gedoe over het schrappen van de korting in Zuidwest, terwijl in de parkeerstrategie duidelijk staat dat bewoners onder bepaalde voorwaarden recht hebben op een gereduceerd tarief. Nu komt de wethouder met een brief waarin wordt ingegaan op juridische bezwaren tegen deze regeling. Voor ons is de motivering van de juridische bezwaren nog niet voldoende. Ik wil de wethouder vragen om een nadere toelichting waarom het juridisch niet mogelijk is om deze regeling uit te werken. Ik wil de wethouder ook vragen om een toezegging om hier ook in de nieuwe parkeerstrategie een duidelijke motivering over op te nemen, zodat wij ons daarover kunnen buigen. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Ik ben dan wel benieuwd wat DENK gaat doen met mijn motie om daarmee aan de slag te gaan. Adeel Mahmood (DENK). Volgens mij vraagt uw motie om de kortingsregeling toe te passen in Zuidwest. Dat is ook een belofte geweest in de parkeerstrategie.

Dat staat gewoon in het voorstel, dus ik volg u daarin. Van de brief die eergisteren werd verstuurd naar de raad hebben we ook meegekregen dat er bepaalde juridische bezwaren zijn. Die regeling gaat natuurlijk niet binnenkort al van start; we hebben daar nog even de tijd voor. We zullen binnenkort ook in de raad praten over de nieuwe parkeerstrategie. Ik wil dit duidelijk weten van de wethouder en het college. Ik heb een nadere motivering nodig van de bezwaren die hij aanhaalt. Zoals het nu is geformuleerd, kan ik het nog niet volgen. Ik wil daar wat meer duidelijkheid over. Zodra ik die duidelijkheid heb, ga ik me daarover buigen. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). En tot die tijd, totdat die extra duidelijkheid er is, gaat DENK dus tegen motie K.1 stemmen? Adeel Mahmood (DENK). Nee. Ik kijk zo wat de wethouder zegt. Ik hoop dat hij ook mondeling ingaat op de vragen die ik heb gesteld om een nadere toelichting op de juridische motivering. Vervolgens hoop ik dat we straks bij de nieuwe parkeerstrategie, die we waarschijnlijk begin volgend jaar zullen bespreken, duidelijk weten waarom het volgens het college niet mogelijk zou zijn. Ik wil die gevolgen eerst zien voordat ik een besluit daarover neem. De voorzitter. Meneer Mahmood, u kunt uw betoog voortzetten. Adeel Mahmood (DENK). Dan een tweede punt over parkeren bij Levels.

Het is momenteel niet mogelijk om een parkeervergunning op straat te krijgen voor de bewoners van Levels. Natuurlijk wordt er ingezet op deelmobiliteit. Dat doen ze in verschillende nieuwbouwontwikkelingen en dat is ook eerder afgesproken in het beleid. Maar natuurlijk moet in de praktijk nog blijken of dit recht zal doen aan de reële en noodzakelijke behoeften van toekomstige bewoners. Het kan zomaar zo zijn dat je voor een nieuwe baan afhankelijk bent van een auto, maar deze baan niet kan aannemen omdat dit praktisch gewoon niet kan. Met name als de parkeerdruk op straat laag is en aan de andere kant bewoners geen parkeervergunning op straat krijgen, is dat niet heel makkelijk uit te leggen. Ik ben van mening dat we dit niet moeten dichttimmeren, maar dat we open moeten staan voor de realiteit. Om deze mogelijkheden inzichtelijk te maken, wil ik een motie indienen, met als dictum: verzoekt het college indien na invoering van de parkeerregeling in het gebied en volledige bezetting van de parkeerplaatsen in het project Levels de parkeerdruk in het gebied onder de 80% bedraagt, de gevolgen en mogelijkheden van een uitzondering op het verbod van parkeervergunningen op straat onder voorwaarden in kaart te brengen, en de raad te informeren over de uitkomsten.

Verder ben ik benieuwd welke andere mogelijkheden er zijn in het gebied om parkeren op eigen terrein mogelijk te maken of misschien op andere locaties. Is hier überhaupt inzicht in? We hebben het vaker gehad over het feit dat niet alle parkeergarages optimaal worden benut. Speelt dit bijvoorbeeld ook in Moerwijk? En zijn er locaties waar ruimte is om eventueel parkeren op eigen 51

terrein mogelijk te maken voor de toekomstige bewoners van Levels? Kortom, is de wethouder bereid om ook hiernaar te kijken als mogelijke oplossing voor de toekomstige bewoners? Dan kom ik tot een afronding. We zijn het erover eens dat het niet goed is gegaan met betrekking tot de informatievoorziening. We hebben verschillende debatten hierover gehad en standpunten uitgewisseld. Ik ben blij dat het college dit erkent en dat de wethouder hier excuses voor heeft aangeboden. Daarnaast is er beweging geweest om zo veel mogelijk informatie te delen. Zoals ik in de commissie ook al heb gezegd: woorden zijn belangrijk. Uiteindelijk moeten we de effectiviteit daarvan zien. Uiteindelijk moeten we ook zien dat de beloften van het college voor verbetering ook gemerkt kunnen worden door de raad, want wij gaan hier niet lichtzinnig mee om. Het moet echt anders en het moet ook gemerkt door de raad. Dat begint met goede communicatie vanuit het college richting de raad. Lesley Arp (SP). Ik heb een vraag hierover. De heer Mahmood zegt: woorden zijn belangrijk. Dat ben ik helemaal met hem eens.

Is hij het dan ook met mij eens dat als je als college in een brief mensen in Zuidwest een korting op een parkeervergunning belooft - als je zegt 'ze zullen het krijgen', dan ga je het niet onderzoeken; dat zie ik gewoon als een belofte - dat ook betekent dat je je daartoe te verhouden hebt en dat je dan niet eventjes kan draaien, dus dat die woorden er ook toe doen? Adeel Mahmood (DENK). Ik ben blij dat collega Arp deze vraag stelt. Ik ben het honderd procent eens met wat zij hier zegt. Het heeft gewoon op papier gestaan en het staat in het voorstel. Ik heb het verschillende keren gelezen en het stond er steeds in, in dezelfde woorden. Het is niet veranderd. Ik vind het ook fout dat het college dit heeft gedaan en niet eerder heeft gekeken naar mogelijke juridische bezwaren. Dat het niet inzichtelijk was voor het college, zegt ook wel wat en daar vind ik wat van. Nu geeft het college aan dat er juridische bezwaren zijn en dat er mogelijk andere gevolgen zijn. Om mijn eigen oordeel te vellen over hoe het nu verder hiermee moet, wil ik dat eerst gezien en gehoord hebben. Dan kijk ik wat wij daar verder mee doen als fractie. De voorzitter. Door de heer Mahmood wordt de volgende motie (K.13 DENK) ingediend:

Motie K.13 DENK Mogelijkheden parkeervergunning op straat bij lage parkeerdruk De gemeenteraad van Den Haag in vergadering bijeen op 30 november 2023, ter bespreking van Gewijzigd voorstel van het college inzake Vaststelling ontwerpbestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (RIS316318); Constaterende, dat: • in het project Levels bewoners geen recht hebben op een parkeervergunning op straat; • in het project 205 parkeerplaatsen beschikbaar zijn voor 548 woningen op basis van een berekening van de parkeerbehoefte, waarbij gebruik is gemaakt van reductie van de autoparkeervraag. Overwegende, dat: • het positief is dat er wordt ingezet op deelmobiliteit als mogelijke vervanging voor autobezit. Van mening, dat: • het later in de praktijk pas duidelijk zal worden of de gehanteerde reductie van de autoparkeervraag (door gebruik deelmobiliteit, nabijheid OV) recht zal doen aan de reële (noodzakelijke) behoefte van de bewoners; • ook voor de toekomstige bewoners van Levels, de vrijheid om in te spelen op veranderende behoeften bij ontwikkelingen in hun leven, een noodzaak kan zijn. Zoals bijvoorbeeld een nieuwe baan; • indien in de toekomst de parkeerdruk op straat het toelaat, gekeken dient te worden naar een uitzondering (onder voorwaarden) van het verbod op een parkeervergunning op straat; 52

•

een parkeervergunning op straat alleen uitgegeven dient te worden als alle POET-plaatsen bezet zijn.

Verzoekt het college: • indien na invoering van de parkeerregulering in het gebied (en volledige bezetting van de parkeerplaatsen in het project Levels), de parkeerdruk in het gebied onder de 80% bedraagt: o De gevolgen en mogelijkheden van een uitzondering op het verbod van parkeervergunningen op straat (onder voorwaarden) in kaart te brengen. o De raad te informeren over de uitkomsten. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Samir Ahraui (PvdA). Voorzitter. Het voelt goed om hier weer te mogen staan. Het scheelt ook weinig of het aantal keren dat ik in uw midden beëdigd ben, evenaart het aantal debatten over de kop Assumburgweg maar ook het aantal PvdA-woordvoerders op dit dossier. Het is een metafoor die je ook kan doortrekken naar het proces. Het duurde lang, was chaotisch en op momenten voor meerderen verwarrend. Dat maakt de besluitvorming ingewikkeld en soms op momenten onduidelijk. Maar ook dank daarom aan het college voor de terechte excuses tijdens de vorige raad en de woorden hierover in de commissievergadering afgelopen week. Ook dank voor de voortvarendheid waarmee de eerste lessen geleerd lijken te zijn en we de extra door de raad opgevraagde informatie hebben mogen ontvangen.

Voor mijn fractie is dat dan ook voldoende om vandaag te kunnen instemmen met het voorliggende plan, zeker nu de ongelijkheid van de verdeling van het aantal parkeerplaatsen voor bewoners in een sociale woning ook is opgelost en we dit in de toekomst willen gaan voorkomen. We kijken dan ook uit naar de aangekondigde actualisatie van het kader hierop. Rutger de Ridder (VVD). Ik hoor de Partij van de Arbeid zeggen dat het voor nu voldoende is om in te stemmen, dus de vorige raad ging u waarschijnlijk niet instemmen. Is dat helemaal veranderd? Samir Ahraui (PvdA). Nee hoor. Als u het mij vraagt zijn hier verschillende onderdelen in het debat. We hebben het bestemmingsplan dat voorligt. Dat kon rekenen op steun van de Partij van de Arbeid en dat kan het nog steeds. Tegelijkertijd waren er nog terechte zorgen. Er waren nog vragen die beantwoord moesten worden. Dat hebben we in de tussentijd gedaan. De voorzitter. Meneer Ahraui, zet u uw betoog voort. Samir Ahraui (PvdA). Dan kom ik aan het eind van mijn betoog. De realisatie van deze bijna 550 woningen is broodnodig om te kunnen voldoen aan de woningbehoefte in Den Haag. De schop erin, eerder vandaag dan morgen. Joren Noorlander (D66). Voorzitter. Over het bouwplan zelf hoef ik het niet te hebben, denk ik, want daarover is het standpunt van D66 wel duidelijk. Die 550 woningen zijn gewoon hard nodig en we moeten gaan bouwen.

De informatievoorziening naar de raad was de vorige keer het grootste discussiepunt. Ondanks dat de verdeling van de parkeerplaatsen niet in ons parkeerbeleid staat en dat alle afspraken die gemaakt zijn tussen ontwikkelaar en wooncorporatie gewoon toegestaan zijn, hadden wij hier eerder over geïnformeerd willen worden, zeker na de vragen vanuit de commissie en de motie-Van Doorn uit 2021, die nog niet is afgedaan. Ik verwacht hier dan ook beterschap van het college. Ik denk ook dat de wethouder dat heel goed beseft. Dat geldt niet alleen voor het punt van het parkeren, maar bijvoorbeeld ook voor de termijngebondenheid van de verschillende voorstellen. Dat heb ik in de commissie ook al een keer benadrukt. D66 is wel tevreden over de oplossing. De parkeerplaatsen worden uiteindelijk wel goed verdeeld bij dit project. 33 parkeerplaatsen worden hier aan de sociale huurwoningen toegewezen. Wij 53

zien dan ook graag de aanpassingen in het parkeerbeleid tegemoet waarin een evenredige verdeling van de parkeerplaatsen in eerste instantie het uitgangspunt moet zijn. Ik heb nog wel een vraag aan het college. Is er ergens vastgesteld beleid dat de zinsnede over de parkeerkorting overrulet? Isabel Bos (GroenLinks). Voorzitter. Ik kan me voor een groot deel aansluiten bij de woorden van de collega's van de Partij van de Arbeid en D66. Toen we hier op 9 november het debat over voerden, merkte ik bij mezelf ook veel verwarring, veel onduidelijkheid over de gang van zaken die heel erg afleidde van het bestemmingsplan dat we aan het bespreken waren. Ik heb het debat in de commissie en ook het besloten deel in de raad erg gewaardeerd. Voor mij zijn nu zaken opgehelderd. Ik kan het scherper zien. Mijn fractie zal dan ook voor dit bestemmingsplan stemmen. Hinke de Groot (CDA). Voorzitter. Het CDA is voor het bouwen van meer woningen bij stations. Daarom waren we in 2020 ook voor dit plan om vlak bij station Moerwijk meer dan 200 parkeerplekken en meer dan 300 betaalbare huurwoningen te realiseren. Zoals al door velen is gezegd, is dit debat in een totaal ander licht komen te staan. De informatievoorziening en het proces zijn absoluut verkeerd gegaan, teleurstellend. Ik sluit me dan ook bij de woorden van de heer Noorlander over onduidelijke fatale termijnen en vage informatie.

Ik ben blij dat we als raad onszelf serieus hebben genomen en die informatie goed tot ons hebben kunnen nemen. De vraag die daaruit voortkomt, is of daarmee ook ons inhoudelijke standpunt over dit project verandert. Ten eerste vindt het CDA het belangrijk dat parkeerplekken eerlijk worden verdeeld en niet voor bepaalde doelgroepen worden uitgesloten. Het is goed dat er nu naar een eerlijke verdeling wordt gekeken met Stebru en Hof Wonen voor sociale huur, alhoewel we dit natuurlijk veel eerder hadden gewild. Ten tweede is het CDA blij met de toezegging van de wethouder om te kijken naar het huisvesten van onmisbare beroepsgroepen zoals leraren in het onderwijs, die we ook in dit stadsdeel hard nodig hebben. Dat maakt dat we uiteindelijk voor dit woonproject kunnen stemmen, want deze meer dan 500 woningen zijn broodnodig als we onmisbare beroepsgroepen, starters en gezinnen in Den Haag willen houden. Laten we zorgen dat we eindelijk betaalbare woningen gaan realiseren voordat de ontwikkelaar weer uit Den Haag is vertrokken. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Toen was er geen sprake van het invoeren van betaald parkeren en nu wordt het gekoppeld aan het bouwen van dit bouwplan. Ik begrijp dat het CDA daar, misschien als medestander van partijen in dit huis die misschien nog wel iets met de auto hebben, nu eigenlijk geen rekening meer mee houdt. Hinke de Groot (CDA).

Het is gewoon een feit dat we bij dit project bij een station gewoon voldoen aan de parkeernorm. Het CDA vindt het belangrijk dat we ons aan parkeernormen blijven houden. Dat geldt ook hier. Ik was eerder verrast door de opstelling van Hart voor Den Haag. Dat was in 2020 voor meer betaalbare woningen. Ik las vandaag een interview met de heer Dubbelaar waarin hij aangaf dat hij het teleurstellend vindt dat de wethouder niet 4.000 woningen per jaar realiseert, terwijl we hier juist een kans hebben om meer betaalbare woningen te realiseren voor die grote groep die naarstig op zoek is naar een woning. Dat heeft mij meer verrast. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). In mijn ogen ben je niet goed bij je hoofd op het moment dat je betaald parkeren wil invoeren in Moerwijk-Oost, de meest arme wijk van Den Haag, sterker nog, een van de armste wijken van Nederland. Hoe kan je dat doen als CDA? Hinke de Groot (CDA). Het parkeren is inderdaad een onderdeel geworden van het debat. Ik merk dat de heer Dubbelaar er een parkeerdebat van wil maken. Hij houdt van de auto. Wij houden ook van de auto. Wij vinden het van belang dat hier meer dan 200 parkeerplekken worden gerealiseerd, en zelfs nog één parkeerplek extra dan in het plan in 2020, waar Hart voor Den Haag toen wel voor stemde. Wij vinden het als CDA belangrijk dat er betaalbare woningen komen.

Er komt hier meer dan 56% betaalbare woningen in. Die hebben we hartstikke hard nodig voor gezinnen en onmisbare

54

beroepsgroepen die we heel graag in Den Haag willen houden. Daarom stemt het CDA wel voor die betaalbare huurwoningen, in tegenstelling tot Hart voor Den Haag. De voorzitter. Laatste keer, meneer Dubbelaar. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Hart voor Den Haag houdt vooral van mensen; laten we dat even vooropstellen. Er wonen namelijk allemaal mensen in Moerwijk-Oost. Die worden straks allemaal opgezadeld met betaald parkeren. Ik begrijp dat het CDA daar dan voor gaat stemmen, maar ik heb wel een motie ingediend om rekening te houden met de korting die die mensen beloofd is en waar wij als raad voor hebben gestemd bij de parkeerstrategie, en waarvan het college nu eigenlijk zegt: dat gaan we niet doen. Kan ik daarvoor op de steun van het CDA rekenen? Hinke de Groot (CDA). Ik heb die brief van het college ook gelezen. Het was gewoon verwarrend hoe het is opgeschreven. Dat is voor mij vooral de reden geweest om te stellen dat we voortaan in het parkeerbeleid veel duidelijker moeten zijn dan door het in het voorstel zelf op te nemen. Vandaag bespreken we ook heel veel andere voorstellen; neem de structuurvisie Zuidwest. Ik vind het van belang dat het in het dictum zelf komt. Dat was hier niet het geval. Verder heb ik begrepen dat het lastig is vanwege juridische onmogelijkheden.

Daarom wacht ik nog even af wat de wethouder hierover gaat zeggen, maar ik verwacht dat we het gelijkheidsbeginsel ook voor de andere wijken heel belangrijk vinden. Lesley Arp (SP). Ik vind het toch wel opmerkelijk wat het CDA hier zegt. Ik haalde die zin al aan die vrij stellig is: mensen zullen het krijgen. Dan kan men erover beginnen dat het niet in een dictum staat of dat soort zaken. Als je dat soort argumenten gaat bezigen, dan kan je er vergif op innemen dat de raad voortaan honderd amendementen per raadsvoorstel gaat indienen omdat we er niet meer van uit kunnen gaan dat een zin in een stuk een intentie, de waarheid is. Het is een stellige zin; het gaat niet om een onderzoek dat is beloofd. Vindt mevrouw De Groot niet dat als zo'n zin zo stellig in een voorstel staat, men ervan uit moet kunnen gaan dat het gaat gebeuren? Hinke de Groot (CDA). Ik vind het verwarrend, de verwarring die hier rondom is ontstaan. Datzelfde geldt trouwens ook voor de verdeling van de parkeerplekken. Daarom ben ik blij dat het college met een brief is gekomen om te kijken naar een eerlijke verdeling. Ik ben ook blij dat het college kijkt hoe we dit voortaan beter kunnen regelen en zo snel mogelijk met een nieuw parkeervoorstel komt, want dat moet gewoon veel duidelijker. Lesley Arp (SP). Ik snap niet zo goed wat er verwarrend aan is.

Als er op papier een zin staat 'mensen zullen korting krijgen', dan denk ik dat mensen korting zullen krijgen. Of moeten we in de politiek anders over dat soort zinnen oordelen? Hinke de Groot (CDA). Ik blijf erbij dat ik blij ben met dit voorstel voor betaalbare woningen, dat we veel duidelijker beleid moeten maken dan in het voorstel zelf. Ik ben het ermee eens dat we veel duidelijker moeten zijn over wat we waar kunnen maken en wat niet. Wat dat betreft kunnen we elkaar de hand schudden. De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. Wethouder Balster (PvdA). Voorzitter. Dank voor de inbreng van de raad. U mag best weten dat ik hier opnieuw met een flinke knoop in mijn maag sta. Ik heb in de vorige raad, toen u vlak daarvoor de informatie kreeg over hoe het zat met de verdeling van de parkeerplaatsen, aangegeven dat ik die informatie had kunnen, moeten en willen hebben en dat als je terugkijkt, die echt al veel eerder op tafel had moeten liggen. Het heeft ergens een keer in een bijlage gestaan. U en ik hebben dat destijds niet gezien, maar het was en is een politiek relevant feit hoe de parkeerplaatsen zijn verdeeld. Terugkijkend moeten we vaststellen dat al bij het projectdocument, bij de eerste versie van het bestemmingsplan en ook bij de tweede versie van het bestemmingsplan u hierop attent gemaakt had moeten worden.

Daar draag ik de politieke verantwoordelijkheid voor, dus het is zeer terecht dat u mij 55

daarop heeft bevraagd. Terugkijkend denk ik dat het goed is dat we na de discussie die we in de raad op 9 november hadden, ondanks dat ik u ook moest meegeven dat er termijngebondenheid is rond dit project en dat we het allemaal belangrijk vinden dat die 560 woningen er komen, even een pas op de plaats hebben gemaakt. We hebben dit kunnen uitdiscussiëren in een vertrouwelijk deel in een raadsvergadering en ook nog een keer in de commissie. En ik heb ook nog kunnen proberen om iets te doen aan de afspraak die er lag. Want het lukte niet voor de vorige raad om ervoor te zorgen, voor zover ik daar invloed op heb, dat de partijen toch tot een andere afspraak zijn gekomen. Dat heeft geleid tot de brief die u heeft ontvangen waarin is gevat dat het college daarin drie lijnen kan kiezen. Rutger de Ridder (VVD). Meestal ben ik niet zo snel met een eerste interruptie, maar ik sla gelijk aan op de woorden 'u en ik hadden het kunnen zien'. Omdat het ergens in een bijlage van een bijlage van een bijlage staat, had de raad het moeten zien. Is dat wat de wethouder wil zeggen? Wethouder Balster (PvdA). Nee. Ik zeg dit juist omdat dit een belangrijk politiek feit is, een belangrijke constatering en ook omdat er in toenemende mate in uw raad aandacht is voor het feit dat parkeerplaatsen in gecombineerde ontwikkelingen evenredig worden verdeeld.

Ik kijk wat dat betreft heel ver terug, want ik denk dat het al bij het projectdocument relevant was. Ondanks het feit dat we daar met een bestemmingsplan niet op kunnen sturen, was het het aller-, allerbeste geweest als gewoon in een opliggende brief had gestaan: weet, deze partijen zijn in 2017 voor het eerst tot een afspraak gekomen over de verdeling van de parkeerplaatsen. Dat heb ik niet geweten tot voor kort. Dat heeft u niet geweten tot voor kort. Het heeft wel ergens ooit eens in een bijlage gestaan, maar u en ik hebben die afspraken in ieder geval niet bewust gezien. Ik draag daar als verantwoordelijk wethouder de verantwoordelijkheid voor. De voorzitter. Zet u uw betoog voort. Wethouder Balster (PvdA). Ik was bij de drie afspraken die we in de brief gevat hebben. De eerste gaat over de verdeling van de parkeerplaatsen. We hebben u inmiddels laten zien hoe we dat rekenkundig doen en waarbij ook de sociale huurders aanspraak kunnen maken op een parkeerplaats. Dat is belangrijk, ook voor de toekomst. Daarom maken wij een analyse of dit in lopende projecten inmiddels ook goed is verankerd. Collega Kapteijns en ik gaan aan de slag om voor de zomer met nieuw beleid te komen waarmee we willen kunnen sturen op de verdeling. En we gaan onderzoeken hoe we al dan niet kunnen sturen op de betaalbaarheid van de parkeerplaatsen. We gaan u daar het komend halfjaar over informeren.

Ik heb u in de commissie ook toegezegd dat we nog voor de jaarwisseling op de motie van D66 gaan terugkomen waarin in 2021 voor het eerst hierom is gevraagd. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). De heer Drijver heeft bij zijn inspraak aangegeven dat er iets mis is met de verdeling bij de nieuwbouw van het Steenzicht. Kan de wethouder zijn staf vragen om voor ons uit te zoeken hoe dit in elkaar steekt? Wethouder Balster (PvdA). Het hoort wat mij betreft bij de analyse dat we kijken naar lopende projecten en dat we kijken of dat op dit moment in alle projecten op de juiste wijze is afgesproken. Ik zal daarbij ook even kijken wat de heer Drijver daarover heeft opgemerkt, zodat we dat kunnen toetsen. Begin volgend jaar komen we met een voortgangsrapportage Dreven, Gaarden en Zichten. Dan zal ik dat daarin ook meenemen. De voorzitter. U zet uw betoog voort. Wethouder Balster (PvdA). We hebben - laat ik dat nog even benadrukken, want met name de heer Van den Bos vroeg daarnaar in de commissie - in dit dossier maar ook in een aantal andere dossiers echt een aantal lessen te trekken waar het gaat om de informatievoorziening. Dat trek ik mijzelf ook zeer aan.

Ik wil in dat licht ook graag verwijzen naar de antwoorden die ik gaf in de commissie op de vragen van de heer Van den Bos en ook de heer Noorlander, die mij bijvoorbeeld hebben gevraagd om nadrukkelijker procesinformatie op te nemen bij ingewikkelde ruimtelijke ontwikkelingen die soms een hele lange doorlooptijd hebben en om ook de termijngebondenheid systematischer te gaan 56

motiveren. Daar ontstond ook wat verwarring over in de laatste raad. Kortom, er is op een aantal terreinen echt verbetering mogelijk, waar het college ook heel graag de schouders onder zet. We gaan ongetwijfeld ook in de discussie over Amare nog een breder debat daarover voeren. Het is van belang, ook voor mij en voor het college, om daar met elkaar werkbare, prettige en goede afspraken over te maken. Er zijn twee moties ingediend die betrekking hebben op de informatiepositie. Die laat ik aan de raad. De moties en vragen die specifiek zien op het parkeerbeleid zullen door collega Kapteijns worden beantwoord. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Voorzitter. Het is goed dat we hier in tweede termijn weer over kunnen spreken. Laat ik beginnen met nogmaals terug te kijken op het debat van de vorige keer in de gemeenteraad, drie weken geleden. Ik heb toen de moties van Hart voor Den Haag geapprecieerd die betrekking hadden op het invoeren van betaald parkeren. Ik heb toen gerefereerd aan het coalitieakkoord 2022. Dat was ongelukkig, onhandig. Dat heb ik in de commissie al verteld, ik heb het ook gezegd in de brief en ik wil dat hier herhalen. Ik betreur dan ook de verwarring die dat veroorzaakt heeft. Hoe zit het? Dat staat ook in de brief die deze week naar u toe is gekomen.

De afspraken uit het coalitie zijn doorvertaald in de begroting en daarmee zowel tekstueel als financieel doorgevoerd. Dan de passage over de korting. Daar hebben we ook over gesproken. In de brief ben ik daar ook op ingegaan. Ik wil toch het beeld rechtzetten dat het college hier lichtzinnig over doet. Dat doet het zeker niet. Ik baal hier ook van. Ik was als nieuwbakken wethouder Mobiliteit ook liever anders begonnen dan met een passage tegen te komen die om een aantal heel moverende redenen gewoon niet uitvoerbaar is. Ik heb die moverende redenen uiteengezet in de brief. Ik heb geprobeerd dat transparant te doen. Ik heb geprobeerd de onderbouwing daarvoor aan te leveren. Daar kan ik kort op ingaan. Het is zowel juridisch als uitvoeringstechnisch … Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). We hebben jarenlang een kraagregeling gehad in deze stad, dus ik zou echt niet weten waarom dat in deze gebieden niet zou kunnen. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ik heb geprobeerd dat te duiden in de brief. Er waren een aantal vragen over de juridische motivering. Daar kan ik zo op ingaan, maar het is meer dan de juridische motivering. Er is in de tussentijd ook wat veranderd, namelijk de afspraak dat we overal betaald parkeren invoeren. Dat doet dit college niet omdat dat een hobby van ons is, maar dat doen we om de stad leefbaar en bereikbaar te houden.

In een groeiende stad moeten we het instrument van parkeerregulering inzetten om ervoor te zorgen dat de schaarse ruimte die we hebben op een eerlijke manier wordt verdeeld. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Ik snap het allemaal. Ik snap al die overwegingen. Maar het is raar om te verwijzen naar een begroting die nog niet is vastgesteld. En het is ook raar om bewoners korting te beloven, maar die korting niet te geven. Wat gaat de wethouder doen om datgene na te komen wat hij ons, mij heeft laten vaststellen? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ik refereer aan de begroting over het lopende jaar. Die is vastgesteld. Het gaat dus niet over de komende begroting, maar over de lopende begroting. Daar staat dit al in vastgelegd. Nogmaals, er zijn valide argumenten voor het college om aan te geven dat het implementeren … Het is een uitspraak in een parkeerstrategie die verder uitgewerkt en geconcretiseerd moet worden, die in een verordening moet landen. Dat is tot op heden niet aan de orde geweest. In deze casus stuiten we hierop. Bij nadere onderzoeking hoe we dat kunnen doen, stuiten we dus op deze bezwaren. Het eerste bezwaar is inhoudelijk. We hebben te maken met een verouderd parkeersysteem dat dit soort modificaties niet aankan. Het brengt hoge kosten met zich mee om dat vervolgens toch in te voeren.

Omdat het in de begroting is verwerkt, heeft dat ook financiële consequenties. Ook de juridische onderbouwing is uitermate wankel. De voorzitter. Meneer Dubbelaar, laatste keer.

57

Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Ik weet gewoon bijna niet wat ik moet zeggen. De wethouder stuurt raadsvoorstellen naar de raad toe die dus gewoon juridisch niet kloppen. Moet ik voortaan met een jurist naar ieder raadsvoorstel zitten kijken voordat ik er hier een besluit over ga nemen als raadslid? Dat kan toch niet? Wat deze wethouder ons nu probeert wijs te maken, kan niet. Dan zegt hij: ik heb er geen budget voor, want het staat in de begroting. Nee, de wethouder heeft dus geld uitgegeven wat hij helemaal niet heeft, en dat gaat hij nu pikken bij de bewoners. Gelegaliseerde diefstal is het! Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Laat ik ingaan op de juridische bezwaren. Daar had ook de heer Mahmood van DENK vragen over. Dat heeft echt te maken met zowel het motiverings- als het gelijkheidsbeginsel. In de brief staat daar ook een passage over. Het motiveringsbeginsel hangt ermee samen dat als je vrijstellingen geeft voor belastingregelgeving, je dat ingekaderd moet kunnen motiveren. Als je dat in een deel van de stad wil doen in relatie tot bouwwerkzaamheden, dan zeggen de juristen dat dat geen houdbare motivering is omdat er in andere delen van de stad ook bouwwerkzaamheden zijn. In ons parkeerbeleid garanderen we nooit dat er plek is. Dus dat er parkeerplaatsen bezet zouden zijn door bouwverkeer, is niet voldoende grond om een uitzondering te maken op belastingwetgeving.

Rutger de Ridder (VVD). Ik klapper een beetje met mijn oren. Het begint eigenlijk met de eerste vraag. Ik heb het gevoel dat de wethouder duikt, want volgens mij is de wethouder verantwoordelijk voor de strategie. Hij is al wethouder Mobiliteit sinds de vorige wethouder Mobiliteit dat niet meer is. O nee, dat was meneer Van Asten, maar in ieder geval een collega van hem. Het college is gezamenlijk bevoegd. En nu zegt hij: ik ben er eigenlijk niet voor verantwoordelijk, want ja, ik ben ermee geconfronteerd; wat erg. U was al verantwoordelijk, toch? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Vanzelfsprekend ben ik verantwoordelijk voor alles wat de colleges voor mij hebben afgesproken. Daar is geen enkele twijfel over. Ik heb ook niet het gevoel dat ik daarvoor duik. In alle transparantie informeer ik u over de grote problemen waarop we zijn gestuit bij het verder uitwerken van dit beleidsvoornemen. Rutger de Ridder (VVD). Ik vind dat het college nogal een grote broek aantrekt als het zegt dat het ons transparant informeert bij dit dossier. Want als we iets hebben geleerd in dit dossier, dan is het dat wij niet transparant en niet volledig zijn geïnformeerd. Ik wil dus graag een rectificatie van de wethouder hebben. Dan mijn tweede punt. Als wij nou instemmen met een strategie waarin iets staat wat niet in het dictum staat, dan is het klaarblijkelijk niet waar.

Waarom maken we dan al die bakken papier? Kunnen we daar dan mee stoppen? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). U heeft mij niet horen zeggen dat het niet in de parkeerstrategie staat. Ik heb alleen geprobeerd aan te geven dat nu de uitwerking aan de orde is - die was voorheen niet aan de orde - dit college constateert dat de uitwerking feitelijk niet mogelijk is. Daar heb ik nu een aantal keren met uw raad over van gedachten gewisseld. Ik heb de argumentatie ook nog op papier gezet. Daar heeft u allemaal kennis van kunnen nemen. Ik kan me voorstellen dat dat niet de best denkbare uitkomst is, om het eufemistisch uit te drukken, maar dit is waar deze wethouder en dit college zich mee geconfronteerd voelen. De voorzitter. Laatste keer, meneer De Ridder. Rutger de Ridder (VVD). Maar dan zijn we toch als raad met een kluitje in het riet gestuurd op het moment dat we die strategie hebben vastgesteld? Als dit een wezenlijk onderdeel is geweest voor mensen om in te stemmen met die strategie, dan hadden zij er toch misschien niet mee ingestemd? Dan is het toch met terugwerkende kracht: de lasten heeft u wel, maar de lusten niet? Dat is toch geen goed bestuur? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ik gaf al aan dat ik er ook van baal dat nu bij de uitwerking blijkt dat we dit voornemen niet tot verdere uitwerking kunnen brengen. 58

Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Ik was eigenlijk zeer verbaasd over de brief die we afgelopen week kregen. Daarin wordt door de wethouder selectief geshopt uit de parkeerstrategie, want niet de hele alinea over de verdichting in Zuidwest staat opgenomen in die brief. Het gaat alleen maar over bouwwerkzaamheden. De wethouder zegt: bouwwerkzaamheden zijn overal, dus daar kunnen we geen korting op gaan geven. Maar in de parkeerstrategie, in het uitgangspunt - zo is het geformuleerd - staat: we gaan verdichten, daarom komt er een parkeerprobleem en daarom moeten we betaald parkeren gaan invoeren. Maar dat laat de wethouder allemaal achterwege, omdat hij alleen maar gaat zitten op die bouwwerkzaamheden. Dat heeft mij enorm gestoord. In het debat vorige week heb ik het ook al gezegd, en toen was de wethouder ook nog bijna zo brutaal om het nog eens op te schrijven in een brief. Is de wethouder het met mij eens dat hij niet de hele parkeerstrategie heeft geciteerd? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ik heb naar eer en geweten geprobeerd om de hele betreffende passage in de brief te zetten. Als daar andere onderdelen bij hadden gemoeten, dan spijt me dat. Ik heb juist geprobeerd niet alleen die ene zin, maar ook de hele alinea waarin die zin staat ter verduidelijking aan uw raad te sturen. Als dat tot verdere verwarring heeft geleid, dan vind ik dat uitermate vervelend.

Sebastian Kruis (PVV). Is er niet iets van een juridische afdeling of zo ergens in dit zeer bescheiden gemeentehuis die misschien een wethouder erop kan wijzen dat iets wat voorligt eigenlijk helemaal niet kan? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dat is gebeurd en daar is de juridische afdeling ook voor. Bij de uitwerking van dit voornemen uit de parkeerstrategie heeft de juridische afdeling haar vinger opgestoken en dit aangegeven. Dit is precies wat er gebeurd is. Sebastian Kruis (PVV). Het is misschien onduidelijk geformuleerd, maar dat ziet natuurlijk op de parkeerstrategie zelf. Dan is dit daar een gevolg van. Maar als je een parkeerstrategie hebt die tot dit soort situaties leidt, dan is er toch iets mis? Dan moet een juridische afdeling toch de hand opsteken en zeggen: dit moeten we niet doen? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Als de heer Kruis bedoelt dat het beter was geweest als dit ten tijde van het opstellen van de parkeerstrategie was opgemerkt, dan ben ik het natuurlijk helemaal met hem eens. De voorzitter. Laatste keer, meneer Kruis. Sebastian Kruis (PVV). Er staat nergens op papier dat zoiets is opgemerkt. Is het dan misschien een idee om met de vorige … Nee, dat is het juridisch gezien natuurlijk niet.

Ik heb ook wel het gevoel dat de wethouder hier een beetje aan zijn lot wordt overgelaten door de andere collegeleden, die misschien nog wat achtergrondkennis hebben uit het verleden waarmee ze deze wethouder misschien wat meer bagage hadden kunnen geven voordat we hier zo'n situatie kregen. De voorzitter. Wethouder, gaat uw gang als u daarop wilt reageren. Het hoeft niet. Het is aan u. Joren Noorlander (D66). Ik heb ook die brief gelezen. Daarin staat op drie pagina's waarom het niet mogelijk is om dit in te voeren. Zou er een alternatief zijn dat wel in te voeren valt of waarmee we misschien tegemoet kunnen komen aan de zin die in de toelichting bij het parkeerbeleid stond? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Die vraag heb ik ook gesteld. Het is een hele goede vraag. Dat alternatief lijkt er feitelijk niet te zijn, maar ik ben best bereid om er in de nieuwe parkeerstrategie naar te kijken. Ik heb een toezegging gedaan en ik denk ook dat dat recht doet aan het debat dat we rondom dit bouwproject hebben gehad. De parkeerstrategie is op onderdelen verouderd. Ze dateert van voordat we de politieke afspraak hebben gemaakt dat we betaald parkeren gaan invoeren in de hele stad. We

59

kunnen daar in de herziening van de parkeerstrategie best nog eens naar kijken, maar de eerste winstwaarschuwing is dat het eigenlijk niet mogelijk is. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Moeten we niet zo snel mogelijk de bestaande parkeerstrategie juridisch laten toetsen? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dat lijkt me niet per se de beste inzet van onze juridische capaciteit. Ik denk dat we die capaciteit beter kunnen inzetten om de nieuwe parkeerstrategie op te stellen. Daar hoort inderdaad een hele goede juridische toets bij. Dat heeft deze casus wel geleerd. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Maar hier staan dingen in die juridisch niet kunnen. Ik maak me daar zorgen over. Als de bewonersorganisatie in Moerwijk straks naar de rechter stapt, dan krijgen wij een claim aan onze broek. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Daar heb ik me ook juridisch over laten adviseren. Dat lijkt niet het geval te zijn. Het is een passage in de toelichting van het raadsvoorstel bij de parkeerstrategie die nog verdere uitwerking nodig heeft. Nogmaals, bij die verdere uitwerking zijn we tegen al deze problemen aangelopen. De voorzitter. Laatste keer, meneer Dubbelaar. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). In de brief onderstreept de wethouder 'om deze reden'. Waarom doet de wethouder dat? In het raadsvoorstel is dat namelijk niet aan de orde.

Ik sluit me even bij mevrouw Klokkenburg aan, want u laat achterwege 'in een gebied waar grootschalige ontwikkelingen gaan plaatsvinden'. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Daar heb ik net wat over gezegd. Als ik een groter deel uit de parkeerstrategie in de brief had moeten zetten, als dat de zaak had verhelderd, dan … Ik heb juist geprobeerd om het in de iets bredere context van de parkeerstrategie te zetten. 'Om deze reden' refereert aan de bouwwerkzaamheden. Er vindt wel degelijk inkadering plaats van dit beleidsvoornemen in de parkeerstrategie. De voorzitter. Meneer Kruis, iets nieuws hè. Gaat uw gang. Sebastian Kruis (PVV). Nee, iets ouds. Het punt is: de huidige parkeerstrategie is leidend. We hebben deze discussie ook drie weken geleden gehad. Als je vervolgens een en ander doet wat eigenlijk niet strookt met het huidige beleid, als je dingen doet die niet stroken met je eigen juridische kader, dan is een claim van een bewonersorganisatie uit Moerwijk toch altijd kansrijk? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Sowieso kan een bewonersorganisatie zich niet beroepen op beleidsvoornemens in een parkeerstrategie. Dit zou pas aan de orde zijn op het moment dat we een parkeerverordening gaan invoeren. Vandaar ook dat ik uw raad voorstel om voor de zomer van volgend jaar met een nieuwe parkeerstrategie te komen. Op die manier kunnen we dit helemaal zeker ondervangen.

Sebastian Kruis (PVV). Dat zal wel, maar we zitten hier toch niet om het college uit de brand te helpen? U zegt: doe het maar voor de zomer, want dan kunnen we weer verder. Het is toch niet ons probleem dat het nu allemaal spaak loopt, dat het allemaal niet juridisch is getoetst? Dat is toch geen stijlfiguur? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Nee, maar dit college hecht eraan om het beleid te baseren op de meest actuele inzichten. Een aantal inzichten waar de huidige parkeerstrategie op is gebaseerd, zijn verouderd. Vandaar dat het college voorstelt om met een nieuwe parkeerstrategie te komen.

60

Lesley Arp (SP). Eerst wil ik opgemerkt hebben dat ik het fundamenteel verkeerd blijf vinden dat men nu van een stellige zin in een plan zegt dat bewoners daar niet op kunnen bouwen. Ik denk dat dat echt afbreuk doet aan het vertrouwen in de politiek. Dat gezegd hebbende: volgens mij hebben we dezelfde situatie als bij de parkeerdeal. We zijn erachter gekomen dat dit juridisch niet kan, omdat de heer Dubbelaar een motie heeft ingediend en dat vervolgens is gecheckt. Stel dat de heer Dubbelaar die motie niet had ingediend, hoe waren we dan erachter gekomen dat de parkeerstrategie juridisch niet houdbaar is? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Het was tot op heden niet aan de orde. Op het moment dat er betaald parkeren in Zuidwest ingevoerd zou worden in gebieden waar bouwwerkzaamheden plaatsvinden en er parkeerverordeningen gemaakt zouden worden, zou dit aan de orde geweest zijn. Lesley Arp (SP). Ik vind het echt onbegrijpelijk. De heer Dubbelaar zal die planning beter kennen dan ik, maar volgens mij naderen we al het moment dat we daar betaald parkeren gaan invoeren. Hoe kan het dan dat we daar nu pas achter komen? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Omdat het eerder niet aan de orde is geweest. Misschien ten overvloede, maar ik begrijp het heel goed. Dit is ongelofelijk vervelend. Laat ik dat maar gewoon erkennen.

Bij de uitwerking van dit voornemen blijkt dat het om allerlei moverende redenen niet uitvoerbaar is. Dat is dan ook het enige wat ik aan uw raad kan terugkoppelen. De voorzitter. U zet uw betoog voort. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ik denk dat ik op de vragen van DENK ben ingegaan. DENK heeft nog een motie ingediend, getiteld 'Mogelijkheden parkeervergunning op straat bij lage parkeerdruk'. Het niet uitgeven van parkeervergunningen op straat bij dit type projecten is echt beleid. In de omgevingsvergunning staat ook dat de bouwontwikkeling geen extra parkeerdruk met zich mee mag brengen. Levels is een bouwontwikkeling waarvoor dit geldt. Daarmee komen de bewoners niet aanmerking voor een straatparkeervergunning. Als de inpandige parkeergarage, waar men parkeert op eigen terrein, helemaal bezet is, dan kan ik me voorstellen dat we de parkeerdruk op straat gaan monitoren. Daar zal ik u dan over rapporteren. Dan is het aan uw raad om daar vervolgens het debat over te voeren. Met die uitleg kan ik de motie aan de raad laten. Adeel Mahmood (DENK). Inderdaad, dat was natuurlijk ook de bedoeling. Stel je voor dat de inpandige parkeerplaatsen allemaal bezet zijn, dat je het monitort en dat er op straat heel veel plek is. Voor mij is het moeilijk uit te leggen dat je dan zegt: beleid is beleid, we gaan geen parkeervergunningen op straat uitgeven.

Ik wil graag - dat vraag ik ook in de motie - dat we ook de mogelijkheden en gevolgen van uitzonderingen in kaart brengen, zodat we het daarover kunnen hebben: welke mogelijkheden zijn er om uitzonderingen op het beleid te maken, als de parkeerdruk op straat dat toelaat? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Laten we eerst monitoren wat de parkeerdruk is. Mocht de parkeerdruk inderdaad onder de 80% zijn, dan kunnen we bijvoorbeeld ook kijken of er andere POETmogelijkheden zijn in de omgeving. Dan zal ik uw raad informeren over de afdoening van de motie, mocht die aangenomen worden. Adeel Mahmood (DENK). Dat was ook een van mijn vragen over andere POET-mogelijkheden. Is het niet opportuun om nu al in kaart te brengen of er andere POET-mogelijkheden zijn? Ik weet het niet. Dat is in elke wijk weer anders. Hebben we daar überhaupt zicht op? Als we daarvan op de hoogte zijn en dat in kaart hebben gebracht als bewoners intrekken in Levels, kunnen we dan ook die mogelijkheden aangeven: daar en daar is het mogelijk en misschien lukt het daar wel? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ik begrijp dat daar op dit moment geen mogelijkheden toe zijn, maar misschien kan dat over een aantal jaren wel aan de orde zijn als er daar verdere ontwikkelingen zijn. Dan zal ik u daarover informeren. 61

Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Wat is de parkeerdruk nu? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dat heb ik niet paraat. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). De wethouder weet nu niet wat de parkeerdruk nu is? Dat is wel gek. Hoe kan hij dan over een motie oordelen? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Omdat de motie niet vraagt wat de parkeerdruk nu is. De motie vraagt wat de parkeerdruk straks is op het moment dat de inpandige parkeermogelijkheden in Levels volledig benut zijn. Daarover heb ik aangegeven wat ik heb aangegeven. Mocht uw raad deze motie aannemen, dan is er alle bereidheid om u daar dan over te informeren. De voorzitter. Laatste keer, meneer Dubbelaar. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Ik wil het graag weten. Anders weet ik niet of zo'n motie wel realistisch is en of ik voor of tegen zo'n motie moet stemmen. Want waar stem ik dan eigenlijk voor? Ik wil ook wel even schorsen. Dan zoeken we het even op. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ik vind het prima om even te schorsen. Dan gaan we het even na, als dat de vraag van de raad is. De voorzitter. Als u wilt schorsen, kan dat. Maar het is 18.15 uur, dus we gaan zo van het avondeten genieten. U realiseert zich ook dat zodra we terugkomen en wethouder Kapteijns het antwoord heeft, we alle stemmingen vanavond hebben met uitzondering van de motie van wantrouwen. Daar gaan we zo meteen over stemmen.

U hebt het antwoord? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). De parkeerdruk is daar nu boven de 80%. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Dan is de motie dus compleet overbodig, want door Levels gaat de parkeerdruk omhoog, niet omlaag. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dat gaan we zien, want er komen ook 33 inpandige parkeerplaatsen. De motie vraagt om dat vervolgens te monitoren. Nogmaals, daar ben ik toe bereid als de raad deze motie aanneemt. De voorzitter. We zijn aan het eind van de tweede termijn gekomen. We gaan vanavond stemmen, behalve over motie K.14, want daar gaan we nu over stemmen. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Ik heb een ordevoorstel voor een extra termijn. Ik overweeg nog om een motie in te dienen die betrekking heeft op datgene wat de wethouder nu net allemaal heeft gezegd. De voorzitter. U stelt een derde termijn voor. Wat vindt D66 daarvan? Ik ga het rijtje langs. Joren Noorlander (D66). Volgens mij hebben we gewoon het recht om dat te doen, dus voor. Rutger de Ridder (VVD). Voor het ordevoorstel. Isabel Bos (GroenLinks). Geen bezwaar. Robin Smit (PvdD). Voor. Samir Ahraui (PvdA). Ook geen bezwaar.

62

Hinke de Groot (CDA). Voor. Adeel Mahmood (DENK). Ook voor. Lesley Arp (SP). Voor. Sebastian Kruis (PVV). Voor. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voor. De voorzitter. De raad is unaniem voor een derde termijn. Ik stel voor dat we schorsen en om 19.00 uur beginnen met de derde termijn. Na de derde termijn stemmen we over motie K.14. De vergadering wordt van 18.17 uur tot 19.13 uur geschorst. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Mijn tijd loopt, collega's, dus graag uw aandacht voor mijn motie Juridische toets parkeerstrategie naar aanleiding van de beantwoording van de wethouder, met als dictum: verzoekt het college om de parkeerstrategie met grote spoed juridisch te (laten) toetsen zodat eventuele juridische (on)mogelijkheden inzichtelijk worden gemaakt, en de raad voor de vaststelling van de programmabegroting 2024 te informeren over de uitkomsten van het onderzoek. Deze motie wordt mede ingediend door de heer De Ridder namens de VVD. De voorzitter. Door de heer Dubbelaar wordt de volgende motie (K.16 HvDH) ingediend:

Motie K.16 HvDH Juridische toets parkeerstrategie De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 november 2023, ter bespreking van het raadsvoorstel ‘Voorstel van het college inzake Vaststelling ontwerpbestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023’ (RIS316318). Constaterende dat, • de Parkeerstrategie Den Haag 2021-2030 (RIS308711) door de raad is vastgesteld op 15 juli 2021. • de parkeerstrategie niet juridisch is getoetst. • in de parkeerstrategie maatregelen staan die in strijd zijn met juridische kaders. Verzoekt het college, • om de parkeerstrategie met grote spoed juridisch te (laten) toetsen zodat eventuele juridische (on)mogelijkheden inzichtelijk worden gemaakt. • de raad voor de vaststelling van de programmabegroting 2024 te informeren over de uitkomsten van het onderzoek. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter. Ik vind dat dit agendapunt niet heel vlekkeloos verloopt. Ik vind het wel knap van de heer Kapteijns dat hij degene lijkt te zijn die het lastigst door dit agendapunt heen komt. Dat is best knap na alles wat de heer Balster over zich heen heeft gehad in dit dossier. Ik hoop echt dat het de volgende keer anders gaat.

Zoals vanavond eerder is opgemerkt, is het eigenlijk heel gek dat je je inmiddels ook moet afvragen of voorstellen die voorbijkomen überhaupt wel juridisch houdbaar zijn. Dat kan natuurlijk niet de manier van werken worden. Ik hoop echt dat dat de volgende keer beter gaat. 63

Ik heb net al toegelicht dat ik het hernieuwde dualisme zoals ingegeven door de heer Smit en de heer Noorlander echt inspirerend vind. Ik hoop dat zij ook zien dat als wij er op een goede manier mee omgaan, dat een leuke wisselwerking kan geven. Je kan je debatten dan op een betere manier voeren en stukken op de inhoud beoordelen. Dat lijkt mij het allerbelangrijkste. Rutger de Ridder (VVD). Voorzitter. We hebben net een uitvoerig debat gehad, maar het blijft voor mijn fractie toch een heel ingewikkeld verhaal. Ik heb een aantal volgens mij vrij duidelijke vragen gesteld aan het college, aan de wethouder. Wethouder Balster houdt eigenlijk toch weer hetzelfde verhaal dat wij twee, drie weken geleden hebben gehoord. Ik word daar een beetje moe van. We gaan zo meteen stemmen over een motie van wantrouwen. Mijn fractie is daar nog niet uit; laat ik daar maar heel helder over zijn. Ik wil nog een keer van de wethouder horen hoe hij die verantwoordelijkheid ziet. Hoe calculeert hij uiteindelijk dat het niet bij hem op tafel is gekomen? Hoe calculeert hij uiteindelijk van al die andere stukken die misschien nog komen dat we ervan uit kunnen gaan dat ik hem kan vertrouwen, dat ik kan vertrouwen dat er voldoende informatie aanwezig is? Dat wil ik graag horen.

Ook wil ik nog een reactie horen van wethouder Kapteijns over de bijna stuntelige manier hoe hier wordt omgegaan met dit soort zaken in de parkeerstrategie. De ergernis in mijn fractie is enorm. Ik hoop dat de wethouder daar nog een keer op kan ingaan, want dit is geen doen. De vergadering wordt van 19.17 uur tot 19.26 uur geschorst. Wethouder Balster (PvdA). Voorzitter. De heer De Ridder heeft mij gevraagd om toch nog een keer te reflecteren op hoe dit de afgelopen jaren is gelopen. Ik kan niet wegnemen dat hij vragen houdt, maar ik heb ook niet veel woorden toe te voegen aan wat ik in tweede termijn daarover heb gezegd. Ik ga met de elementen die in de brief hebben gestaan en die ik nogmaals heb benadrukt echt alles op alles zetten om te voorkomen dat deze situatie zich opnieuw voordoet. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Voorzitter. Ik zal kortheidshalve ingaan op de motie die is ingediend in de derde termijn. Ik wil de motie ontraden, maar wel met de toevoeging dat ik heb aangekondigd om de parkeerstrategie te actualiseren, te herijken. Dat komt in het tweede kwartaal van volgend jaar naar u toe. Daarin gaat alles landen waar we vanavond over hebben gesproken en daar neem ik uw raad vervolgens in mee. In die actualisatie zal de juridische toetsing natuurlijk heel belangrijk zijn. Ik denk dat ik op die manier tegemoet kan komen aan wat deze motie beoogt.

Het zou de zorgvuldigheid niet ten goede komen om dat nu op heel korte termijn te doen op basis van de oude strategie. Ik denk ook niet dat dat de juiste inzet is van de juristen. Het is beter dat we straks de nieuwe strategie juridisch kunnen toetsen. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Wanneer wordt er betaald parkeren in Moerwijk-Oost ingevoerd? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). In Moerwijk-Noord is het al een paar jaar ingevoerd. Op 1 december, morgen, wordt het in Moerwijk-Oost ingevoerd. Maar dat staat hier verder los van, want er zijn in Moerwijk-Oost geen grote bouwwerkzaamheden. Het enige project dat daar speelt, is het project waar we het vanavond over hebben. Op dat moment was het nog niet aan de orde om dit hierop van toepassing te verklaren. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Nee, het invoeren van het betaald parkeren op 1 december, komende week, is vanwege die grootschalige ontwikkeling. Klopt dat? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). We voeren in heel Zuidwest betaald parkeren in, omdat dat de manier is waarop we als college op dit moment betaald parkeren invoeren. De passages die nog van toepassing zijn op het oude beleid, over draagvlak en dergelijke, zijn niet van toepassing op dit reeds genomen besluit. De voorzitter. Laatste keer, meneer Dubbelaar. 64