RIS317721 Notulen van de raad van 30 november 2023

Dan gaat het over wat je nu doet in de situatie die er inmiddels is. Daarvan zeggen wij: niet in de G4. De voorzitter. De laatste keer, meneer Kruis. Sebastian Kruis (PVV). Absoluut. Ik denk dat ik dan ook gelijk de vraag van mevrouw Mostert stel: dan zou bijvoorbeeld Amsterdam toch een veel betere locatie zijn? Coen Bom (Hart voor Den Haag). Ja, daar ben ik het helemaal mee eens. De voorzitter. Ik heb net tegen zowel mevrouw Mostert als tegen meneer Mahmood gezegd dat zij eigenlijk al aan de beurt waren geweest en dat meneer Bom zelf nog niets had kunnen zeggen. Toen

32

was ik gewoon streng, want één keer drie keer is drie keer, maar nu sluit ik niet uit dat u een nieuw punt heeft. Ik verlies die discussie altijd. Ik geef mevrouw Mostert dus het woord. Marije Mostert (D66). Dat waardeer ik zeer van onze burgemeester. Ik wil toch even aanhaken op de negatieve publiciteit waar de heer Bom het over heeft, want wat D66 betreft zijn zowel de Haagse VVD als de PVV en Hart voor Den Haag daar debet aan. U kunt zeggen 'wij voeren alleen maar politiek hier in de gemeente', maar ik kon de landelijke media niet bekijken of zien zonder dat ik de heer Bom voorbij zag komen. Bent u het met D66 eens dat de negatieve publiciteit alleen te maken heeft met alles wat deze partijen de ether in hebben gegooid en dat we geen enkel negatief iets hebben gezien vanuit de mensen die in het hotel terecht zijn gekomen? Coen Bom (Hart voor Den Haag). Dat is altijd een beetje de plaat die in de groef blijft hangen: het is vaak onze schuld. Maar in dit geval is dat natuurlijk niet zo. Als u op Kijkduin was geweest - ik weet toevallig dat u daar een flink stuk vanaf woont - wist u dat de sfeer bij de bewoners oprecht bezorgd is. Mensen zijn oprecht overvallen en zijn oprecht boos. Moeten wij daar onze ogen voor sluiten? Wij zijn toevallig een partij die dat niet doet. Marije Mostert (D66).

Is de heer Bom het met D66 eens dat je, als mensen bezorgd zijn, naar hen moet luisteren en het gesprek moet aangaan en dat dat vele malen beter werkt dan tweets eruit doen die mensen mogelijk nóg banger en misschien bozer maken? Sebastian Kruis (PVV). Dit is weerzinwekkend! De voorzitter. Stilte, meneer Kruis. Hou op daarmee. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Ik hoorde het toevallig. Ik ben ook al 'weerzinwekkend' genoemd. Ik heb gehoord dat meneer Fekkes, uw fractievertegenwoordiger, gaat emigreren als wij het voor het zeggen krijgen. Ik wil bijna zeggen dat ik wat mij betreft ga helpen pakken, maar u kunt de schuld natuurlijk niet aan de boodschapper geven. De voorzitter. De laatste keer, mevrouw Mostert. Dat is echt de laatste keer. Marije Mostert (D66). Ik kan alleen maar hopen dat de gematigde toon en de liefde die ik ook weleens van de heer Bom en ook van Hart voor Den Haag hoor, bijvoorbeeld voor de kinderen in Den Haag waarvoor sinterklaascadeautjes ingezameld worden, een topactie … Ik zou het heel fijn vinden om ook een keer samen met hem op te trekken voor de mensen die op de vlucht zijn voor oorlog en geweld en om daar misschien gezamenlijk een mooie actie voor op te zetten. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Ik vind iedereen in deze raad even lief. Ik mag ze allemaal even graag, maar we verschillen hierover gewoon van mening. Laten we het daar dus op houden.

Adeel Mahmood (DENK). Ik kom terug op wat de heer Bom eerder zei. Ik schrik echt van het frame dat asielopvang vanuit Oekraïne anders zou zijn dan van mensen vanuit Syrië. U gaat er per definitie al van uit dat dat laatste problemen zou opleveren. Dat vind ik ook gevaarlijke retoriek. U zei net dat mensen terecht boos zijn. Wat vindt Hart voor Den Haag ervan dat mensen, waarschijnlijk boze buurtbewoners, het hotel kortstondig hebben bezet, racistische taal hebben gebezigd over 'aapjes', spullen weg hebben gegooid en de receptie lastig hebben gevallen? Ik vraag me af wat uw boodschap aan die bewoners is. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Wat denkt meneer Mahmood dat ik dan zeg? 'Hartstikke goed'? Het is een rare opmerking. Natuurlijk zijn we daar niet voor. We zijn tegen alle geweld. Natuurlijk is dat altijd verwerpelijk. Ik vind het dus een rare vraag. Adeel Mahmood (DENK). Dat vindt u misschien een rare vraag, maar ik niet, wetend welke invloed de uitspraken van politici hebben op mensen die die uitspraken horen en op de samenleving. Mensen 33

hebben daardoor soms het gevoel dat zij terecht boos zijn en dat dat ook consequenties kan hebben. Ik heb niemand van uw partij daar afstand van zien nemen. U heeft heel veel gereageerd op wat daar is gebeurd. Ik vind het echt gevaarlijk en echt superfout wat er is gebeurd met het receptiepersoneel. De boze buurtbewoners waren daar het gevaar, niet de mensen die worden opgevangen in een hotel en die echt gewoon willen slapen in een bedje en een warm bedje willen hebben. Ik heb u zich daarover niet in de openbaarheid horen uiten, terwijl u zich in de openbaarheid wél over heel veel andere zaken heeft geuit. Wat is dus uw boodschap aan die mensen en bent u bereid om die boze buurtbewoners, als u ze ziet, echt aan te spreken om te zeggen dat dit geen voorbeeldgedrag is? Coen Bom (Hart voor Den Haag). Ik heb dat toch net veroordeeld? Elke vorm van geweld is toch niet goed te keuren? Maar wat ik zeg en waar u en veel partijen aan voorbijgaan, is dat die zorgen en boosheid terecht zijn. Een paar kilometer verderop ligt een van de armste wijken van Nederland. Dan zien we die mensen intrekken in een sterrenhotel. Het zal geen vier sterren meer zijn, afgaande op wat ik zag in de filmpjes, maar ze zitten in een sterrenhotel. Het is toch logisch dat die mensen daar heel veel onvrede over hebben? Die irritatie en die boosheid kan ik me dus heel goed voorstellen en u niet. De voorzitter.

Mevrouw Butt, iets nieuws, hè? Hera Butt (GroenLinks). Ja, iets heel nieuws. Ik hoor Hart voor Den Haag het hebben over de mensen die zorgen en angst hebben. Dat ga ik niet ontkennen; die mensen heb ik ook gehoord en die zijn er. Er zijn ook mensen die een andere mening hebben en die daar ook wonen. Hoe kijkt Hart voor Den Haag daarnaar? En met een blik op de toekomst: is Hart voor Den Haag ook bereid om te kijken naar wat de wijk nu iets oplevert, namelijk verbinding, cohesie en volgens mij ook rust voor beide kanten, als ik het 'kanten' mag noemen? Hoe zorgt Hart voor Den Haag voor die verbinding en hoe zorgt Hart voor Den Haag ervoor dat het vanaf nu zo goed mogelijk verloopt in Kijkduin? Want de situatie is zoals die nu is. Coen Bom (Hart voor Den Haag). De situatie is zoals die nu is. Dat is precies waarom we dit spoeddebat hebben aangevraagd. Wij willen dit niet nog een keer op deze manier meemaken. Dat is dus precies het punt. Het feit dat mensen willen helpen, is hartstikke mooi. Dat moeten ze zeker doen, maar het gaat om het feit dat deze mensen van één kant, eenzijdig, zijn overvallen door dit gebeuren. Zaterdagmiddag wisten ze nog niks en een dag later zitten ze midden tussen de asielzoekers. Dat vinden wij onwenselijk. Sterker nog, we moeten er echt voor zorgen dat dit niet nog een keer gebeurt. Hera Butt (GroenLinks). Daar ben ik op zich wel blij mee.

Ik hoor eigenlijk dat de mensen wel welkom zijn en dat Hart voor Den Haag zich ook zal inzetten voor een goed verloop in de wijk, maar dat de zorgen zitten op het stukje van communicatie. Helder. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Doet het speakertje bij u het wel? Want ik zei iets heel anders, hè? Samir Ahraui (PvdA). Ik vraag me af of de heer Bom ook nog contact met het COA heeft gehad over de opvang op deze locatie. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Jazeker, want ik was bij de inloopavond. We hebben daar dus meerdere mensen gesproken. Ik weet niet waar u op doelt. Samir Ahraui (PvdA). Eigenlijk borduur ik een beetje voort op wat mijn collega Butt heeft gezegd. Het COA heeft sinds het nieuws naar buiten is gekomen, tientallen mensen over de vloer gehad die hebben aangegeven dat zij daar vrijwilliger willen zijn, dat zij willen helpen en dat zij willen kijken hoe ze die mensen kunnen helpen en in de wijk kunnen begeleiden en welke rol ze daarin kunnen hebben. Dat is volgens mij de mooie kant, ook van Kijkduin, want dat zijn ook gewoon mensen die daar wonen die zeggen: handen uit de mouwen en aan de slag. Dat is een heel ander geluid dan het geluid dat ik hier de hele tijd van mijn collega hoor. Ik wil hem eigenlijk vragen om ook in dit debat verantwoordelijkheid te nemen en ook de positieve kanten van Kijkduin te laten zien.

Want wat hier nu gebeurt, is volgens mij exact wat u het college verwijt, namelijk een soort scenario schetsen alsof 34

Kijkduin nu een soort losgeslagen bende is, terwijl je volgens mij nog steeds prima met je gezin die kant uit kunt en als toerist nog prima kunt denken dat je daar in de winter heen gaat. Er zijn ook nog gewoon hotelgasten in het hotel die een optimale vakantie kunnen vieren. Dat is óók Kijkduin en dát verhaal hoor ik niet van de heer Bom. Ik zou daar graag wat meer over willen horen. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Het is hartstikke mooi als er mensen willen helpen. Dat is het punt helemaal niet. Het gaat erom dat dit nu in Kijkduin is geplaatst. Als u uw ogen sluit voor het feit dat er in de omgeving heel veel negativiteit is ontstaan bij de bewoners die niet meer over straat durven … U kunt wel zeggen dat dat nog helemaal niet relevant is, dat dat helemaal niet gaat gebeuren of dat het hartstikke goed gaat, maar dat weet u nog helemaal niet. Ze zijn er nog maar net. De voorzitter. De laatste keer, meneer Ahraui. Samir Ahraui (PvdA). Ja, maar dan is het ook de verantwoordelijkheid van ons allen hier om tegen die mensen te zeggen hoe de situatie écht is. Het is niet de eerste keer dat we hier in Den Haag asielzoekers hebben opgevangen.

We hebben ervaring met asielopvang en we hebben ook eerder in een analyse - nota bene door het AD, dat al die asiellocaties is langsgegaan - kunnen lezen dat er eigenlijk nooit onlusten zijn, dat er eigenlijk nooit echt sprake is van onveiligheid en dat het niet zo is dat er elke keer weer gekke dingen gebeuren. Dat zijn óók de feiten: asielopvang gaat in Den Haag nagenoeg altijd goed. Ik hoop dat ook de heer Bom, wanneer een bezorgde bewoner naar hem toe gaat, kan zeggen: maak je geen zorgen, we hebben de ervaring dat het helemaal niet zo ellendig hoeft te zijn. Dat is ook de verantwoordelijkheid waar ik mijn collega graag op zou willen aanspreken, want dat is óók de werkelijkheid. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Dat is nog helemaal geen werkelijkheid, maar even los daarvan: u maakt net als mevrouw Butt de fout dat de meeste asielopvang Oekraïense gezinnen betrof. Behalve op de Regulusweg ging het voor de rest bijna alleen om Oekraïense gezinnen. Dat is een wereld van verschil. De voorzitter. Nee, meneer Mahmood, het is klaar nu, hoor. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik sla aan op de opmerking van de collega van de PvdA, die iets zei over de positieve kant van Kijkduin. Ik wil graag de inspraak in herinnering roepen van de onderneemster die hier zojuist stond, want dat is volgens mij die positieve kant van Kijkduin.

Er zijn daar mensen die in Nieuw Kijkduin hebben geïnvesteerd, die daar binnenkort zaken openen, die zich ongelofelijk veel zorgen maken over wat er nu gaat gebeuren en die zich dit weekend volkomen overdonderd hebben gevoeld. Dat niet deze hele raad met elkaar zegt 'dat moet beter, college; dat moet eerder en dat kan ook' … Het was duidelijk dat er, ook aan Den Haag, een vraag zou komen om te helpen. We voorzien al maanden dat er een probleem in Ter Apel is en we weten dat dit college daar absoluut ja tegen zou zeggen. Daar kunnen we allemaal iets van vinden, maar als wij dan als gemeenteraad niet de moed hebben om te zeggen 'college, betrek dan op tijd die bewoners en die ondernemers daarbij, zodat ze daar niet door worden overvallen', zou dat mij heel erg teleurstellen. Ik ben benieuwd of meneer Bom het daarmee eens is. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Deels. Natuurlijk had er veel beter moeten worden geïnformeerd. Dat is punt één, maar we blijven bij het standpunt dat ze gewoon niet naar Den Haag hadden moeten komen. Dat is gewoon puur vanwege het feit dat er hier genoeg problemen zijn. Het is aan mensen die het al heel zwaar hebben, moeilijk uit te leggen dat we ze hier nu in hotels stoppen. Dit is niet het eerste hotel. We hebben het gedaan in het Parkhotel en we doen het nu natuurlijk ook weer op de Zeekant. Waar hebben we ze nog meer zitten? Op de Laan van Meerdervoort.

Kortom, wij willen dat gewoon niet. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Meneer Bom en ik vinden elkaar natuurlijk waar het de opvang in hotels betreft, want hotels zijn niet bedoeld voor opvang. Als dat wel zo was geweest, hadden we ze wel 'opvanghotels' of 'opvanglocaties' genoemd en niet 'hotels'. Dan hadden we overigens ook geen 35

hotelbeleid hoeven te hebben, waar ook veel over gesproken is in deze raad. Maar nog even terug naar die acute situatie: is de heer Bom met mij ook benieuwd wat het college nou gedaan heeft om zich voor te bereiden op zo'n vraag? Coen Bom (Hart voor Den Haag). Dat is een hele goede vraag. Ik vermoed dat het met open armen is gebeurd. Sterker nog, dat heb ik hier ook gehoord: 'We zijn trots dat we dit hebben gedaan.' Dat is precies de houding van het college. De voorzitter. Ik stel voor dat we nu de termijn beëindigen, want dit zou de zevende keer zijn. Ik ga dat niet doen. Ik ga dat nu niet doen. Ik ga nu ook eens streng zijn. U bent twee keer drie keer geweest en we hebben niets nieuws meer gehoord. Ik ga het nu dus niet doen. Door de heer Bom, daartoe gesteund door de heer Kruis en mevrouw Van Basten Batenburg, worden de volgende moties (J.1 HvDH en J.2 HvDH) ingediend:

Motie J.1 HvDH 15 januari als definitieve einddatum. De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 30 november 2023, ter bespreking van agendapunt J Actualiteitendebat opvang asielzoekers Atlantic Hotel Kijkduin Constaterende dat: • in het NH Hotel Kijkduin (voorheen Atlantic Hotel) asielzoekers zijn ondergebracht; • in de brief voor de omwonenden wordt beweerd dat dit verblijf uiterlijk tot 15 januari 2024 zal zijn. Overwegende dat: • een ‘harde’ einddatum wel vaker wordt aangegeven, die later toch niet zo ‘hard’ blijkt te zijn; • in Scheveningen een groep mensen een paar honderd meter verderop werden herplaatst. Verzoekt het college: • de einddatum van 15 januari 2024 te bevestigen als definitieve einddatum voor de opvang op deze locatie. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie J.2 HvDH Geen asielzoekers in Haagse Hotels De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 30 november 2023, ter bespreking van agendapunt J Actualiteitendebat opvang asielzoekers Atlantic Hotel Kijkduin Constaterende dat: • het vanuit het Rijk niet lukt om de stroom asielzoekers in te perken; • de stad Den Haag de dichtst bevolkte stad van ons land is; • er op de Laan van Meerdervoort, in de Keizerstraat, aan de Zeekant en nu ook in het NH Hotel Kijkduin asielzoekers zijn ondergebracht in hotels. Overwegende dat: • hotels bedoeld zijn voor toeristen; • er geen wettelijke taakstelling vanuit het Rijk is om deze asielzoekers op te nemen; • er geen impact analyse of draagvlakonderzoek wordt gedaan in de omgeving van deze hotels; • een ruime meerderheid van de Nederlandse bevolking zich heeft uitgesproken tegen de komst van meer asielzoekers; • hotels een zeer lucratief verdienmodel zien in het aanbieden van hotelkamers aan het COA. 36

Verzoekt het college: • direct te stoppen met het (al dan niet tijdelijk) huisvesten van asielzoekers in Haagse hotels. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Wethouder Vavier (GroenLinks). Voorzitter. Ik ken de moties niet. Ik heb even tijd nodig om de moties te bestuderen. De voorzitter. Hoeveel tijd heeft u nodig? Wethouder Vavier (GroenLinks). Ik denk een kwartier, een halfuur. De voorzitter. Oké, een kwartier. Ik hoop dat het lukt in een kwartier. Meneer Kruis, heeft u een punt van orde? Sebastian Kruis (PVV). Ja, natuurlijk heb ik een punt van orde. Het gaat om twee moties. Dan gaan we toch niet een kwartier schorsen? De voorzitter. We gaan een kwartier schorsen; punt. De vergadering wordt van 16.16 uur tot 16.31 uur geschorst. Wethouder Vavier (GroenLinks). Voorzitter. Dank aan de leden van de raad voor het agenderen van dit agendapunt. Dank ook aan de insprekers. Ik zie ze eigenlijk geen van beiden meer, maar ze gaan dit vast teruglezen of -kijken. Allereerst wil ik even stilstaan bij met name de vragen van de heer Wijsman van de Commissie Loosduinen en bij de zorgen die zijn geuit door de buurt en die vandaag ook hier in de raad zijn verwoord. Het college kan zich deze zorgen en met name de schrik om de acute situatie echt heel goed voorstellen.

Wij zijn op vrijdagavond vorige week gebeld door het COA, zoals ook in de brief staat die naar uw raad is gegaan: 'Er is een acute noodsituatie ontstaan in Ter Apel; kunt u ons helpen?' Dat heb ik met het college overlegd. De dag daarna hebben we het besluit genomen om die helpende hand te bieden. Meteen dezelfde dag zijn er ook bewonersbrieven bezorgd. Tot aan 's avonds toe zijn ambtenaren de straat opgegaan om de brieven te versturen. De suggestie van de heer Bom dat de vluchtelingen al in het hotel waren aangekomen en dat de informatie pas daarna kwam, wil ik hier dus echt wegnemen, want die suggestie is niet juist. We hebben het COA ook juist speciaal gevraagd om dat nog even niet te doen. Oorspronkelijk was de vraag of we het zaterdag zouden kunnen doen. Toen zeiden we: nee, we willen eerst netjes de raad informeren en ook de bewoners. Ik heb ook zelf de omwonenden en de ondernemers gesproken op de heel drukbezochte inloopavond afgelopen dinsdag. Er waren bijna 300 mensen. Ik heb ze allemaal persoonlijk een hand gegeven en ik heb ook met heel veel van hen gesproken. We begrijpen natuurlijk ook dat zij hun zorgen en met name hun ongenoegen uiten over 'dit is echt wel een overval geweest'. Het is helaas ook voor ons een overval geweest waar we ook echt niks aan hebben kunnen doen. Soms heb je even niks te kiezen en moet je doen wat moreel juist is.

Dan moet je meteen de helpende hand reiken op het moment dat zo'n acute noodvraag wordt gesteld. Dat is dus wat het college heeft gedaan. Uw raad vraagt: ben je daar nou op voorbereid? Dat is een hele goede vraag, want we zijn nog steeds in die crisissituatie, ook landelijk. Dat komt elke keer weer terug. Dan is het weer even tijdelijk opgelost en dan komt er weer een noodsituatie in Ter Apel. Ik vind het dus een hele goede suggestie van uw raad dat we daar nog even wat verder over doordenken. Ik kom binnenkort naar uw raad toe met een briefje waarin staat op welke manier wij ons gaan voorbereiden om met acute noodsituaties om te gaan, omdat we ook wel voorzien dat het voorlopig nog niet zal zijn opgelost.

37

Sebastian Kruis (PVV). Ik ben inmiddels vijftien seconden van mijn spreektijd kwijt, die eigenlijk door de wethouder is gebruikt. Ik hoop dus wel dat ik die terug kan krijgen. Ja, nu staat de klok stil, maar ik ben al vijftien seconden kwijt. Maar goed, dat terzijde. Ik sla aan op wat de wethouder zojuist zei: als zo'n verzoek komt, moet je helpen. Van wie moet dat precies? Want Den Haag doet toch al heel veel aan asielopvang en aan het helpen van groepen? Ik denk dat de eerste reflex moet zijn: we moeten daar eerst met onze bevolking over in gesprek gaan. Wethouder Vavier (GroenLinks). Dat klopt; we zijn niet verplicht om te helpen, maar dat is wel een morele afweging die wij als college hebben gemaakt. Wij willen de helpende hand bieden op het moment dat er een acute noodsituatie is ontstaan. De voorzitter. Ik moet u erop wijzen dat u door uw tijd heen bent. Dat zeg ik maar even. Wethouder Vavier (GroenLinks). Ik? De voorzitter. Ja, drie minuten. Sebastian Kruis (PVV). Ik snap die morele afweging, maar het punt is dat dat dus wel geldt voor mensen van buiten de stad, maar blijkbaar niet voor mensen binnen de stad. Ziet de wethouder ook dat er enige discrepantie zit tussen de morele verantwoording ten opzichte van de mensen die van buiten komen en de mensen die er nu al zijn? Wethouder Vavier (GroenLinks).

Ook voor de mensen in de stad doen wij elke dag weer onze stinkende best om hen zo goed mogelijk te helpen. De voorzitter. Meneer Kruis, de laatste keer. Sebastian Kruis (PVV). Ik vind het antwoord een beetje makkelijk, want het punt is dat de mensen de brief in de bus kregen toen de asielzoekers al arriveerden. Ik denk dat je je bevolking dan uiteindelijk gewoon niet hebt meegenomen in het hele proces. Ik wijs ook op eerdere ervaringen op Scheveningen, want dit is toch precies waarvan de wethouder toen ook zei: 'Ja, dat zullen we in het vervolg anders doen en we zullen de bewoners ook beter meenemen in dat besluitvormingstraject aan de voorkant'? Wethouder Vavier (GroenLinks). Dit was een andere situatie. Dit was echt een acute noodsituatie. Voor de opvang op Scheveningen hebben we de inloopavond gehad voordat de vluchtelingen daar werden opgevangen. Dit is dus echt een andere situatie. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Misschien eerst een punt van orde. Het lijkt mij prettig om het woord 'asielzoekers' te gebruiken, want volgens mij gaat het over asielzoekers. Dat lijkt mij belangrijk, overigens ook naar de stad, want dit viel mij ook op in de bewonersbrief.

Ten tweede ben ik heel blij dat de wethouder ten aanzien van de door haar omschreven acute situatie aangeeft dat ze de suggestie van de raad wil omarmen om daar nu over na te gaan denken, maar de andere kant is wel dat we dat gesprek een jaar geleden ook gehad hebben. Toen zaten we in deze zelfde zaal. Volgens mij heb ik tegen deze zelfde wethouder toen gezegd dat we toch wisten dat deze crisis niet echt een crisis is, omdat die zo lang gaat duren dat dit gewoon standaardbeleid moet worden. Dus hoe kan het nou dat we een jaar later zijn en dat we nog steeds niet zijn voorbereid, ook niet op acute vragen? Wethouder Vavier (GroenLinks). Het klopt wat mevrouw Van Basten Batenburg zegt: we hebben hier vaker met elkaar het gesprek gevoerd over de opvang van vluchtelingen, van asielzoekers. Ook asielzoekers zijn mensen die op de vlucht zijn voor oorlog en geweld. We hebben daarom de Haagse aanpak ontwikkeld die wij voor de zomer aan uw raad hebben aangeboden, want wij willen als college, volgens mij ook als raad in zijn geheel maar zeker als stad juist uit die crisissituatie komen. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Tot mijn grote spijt is die Haagse aanpak nog steeds niet besproken in de commissie Samenleving. Ik weet dat wij zelf over die agenda gaan. Ik zou de collega's 38

ook willen oproepen om die bespreking niet nog een keer te verplaatsen. Dat is tot mijn grote spijt eerder wel gebeurd. Maar ik heb de volgende vraag aan de wethouder. In die Haagse aanpak staat niets over het voorbereiden van locaties om op zo'n manier aan dit soort vragen te kunnen voldoen dat de buurt er niet door overvallen wordt, dat er van tevoren wordt gesproken met ondernemers en bewoners en dat pas daarna besloten wordt om definitief ergens een opvang te laten komen. Want is de wethouder het niet met de VVD eens dat daarmee de helft van de zorgen, de onrust, de boosheid en de frustratie kan worden voorkomen? Wethouder Vavier (GroenLinks). Het klopt wat de VVD aangeeft: dat is inderdaad niet opgenomen in de Haagse aanpak. Dat komt omdat we de Haagse aanpak hebben ontwikkeld om toe te werken naar duurzame opvang en huisvestingslocaties waar een mix van wonen, opvang en maatschappelijke ruimte zou kunnen worden gecreëerd. Die Haagse aanpak gaat niet over de crisisaanpak. Wij zien nu dat wij, omdat het ook nog niet in uw raad is besproken, ons onvoldoende op die crisissituaties hebben voorbereid. Wij kunnen daar ongelofelijk goed mee uit de voeten, maar ik zeg u bij dezen toe dat wij het overleg met de bewoners over hoe we omgaan met acute crisissituaties gaan meenemen in de stadsgesprekken die wij over de Haagse aanpak voeren. De voorzitter.

De laatste keer, mevrouw Van Basten Batenburg. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik hoor de wethouder die twee dingen toch niet echt met elkaar verbinden. We hebben een jaar geleden het gesprek gevoerd om hierop voorbereid te zijn. Dat is niet gebeurd. Dat staat niet in de Haagse aanpak. We zijn een jaar later en we zijn geen stap verder. Op Kijkduin is heel veel commotie ontstaan, waarvan volgens mij een heel groot deel was te voorkomen als er was gebeurd wat we een jaar geleden aan het college hebben gevraagd. Is de wethouder dat met me eens? Wethouder Vavier (GroenLinks). Nee, de wethouder is dat niet eens met de VVD. Dat komt omdat die Haagse aanpak, het toewerken naar duurzame opvang en huisvestingslocaties, juist een enorme verlichting gaat geven. Dan heb je die hele crisisaanpak dus eigenlijk niet meer nodig. We zijn al begonnen met het participatietraject daarbij. We hebben een maand geleden een stadsgesprek gevoerd. In Q1 en in Q2 gaan we in alle stadsdelen in gesprek met bewonersorganisaties, ondernemers en bewoners. Dan gaan we het gesprek voeren over de Haagse aanpak. Ik zeg u nu bij dezen toe dat we ook met hen in gesprek zullen gaan over hoe we omgaan met acute noodsituaties, want we zien ook dat heel veel mensen heel graag hulp willen bieden. Juist dan is het nog extra belangrijk om van tevoren het overleg met elkaar te hebben.

De afgelopen inloopavond op Kijkduin hebben we daar ook heel veel ondernemers heel erg bij kunnen betrekken. Die willen daar ook heel graag bij betrokken worden. Dat nemen we dus met beide handen aan. Gideon van Meijeren (FVD). Allereerst wil ik ook namens Forum voor Democratie even de grootst mogelijke afkeuring uitspreken over het feit dat nietsvermoedende inwoners van Kijkduin en ondernemers die daar gevestigd zijn, totaal werden overvallen door het besluit om in hun wijk asielzoekers op te vangen zonder dat zij daar op enige manier bij betrokken zijn geweest. Nu ze er zitten, maak ik me met name zorgen over de veiligheid. Het is bekend dat asielzoekers aanzienlijk veel vaker worden verdacht van misdrijven dan Nederlanders. Ik zie de wethouder nee schudden, maar dan verwijs ik haar graag naar de WODC-rapporten hierover. Dat geldt met name voor jonge alleenstaande mannen. In de brief van de burgemeester staat dat de groep die nu in Kijkduin wordt opgevangen, bestaat uit mannen, vrouwen en stellen. Mijn vraag aan de wethouder is of zij kan vertellen hoe het met die man-vrouwverhouding zit, of zij iets kan vertellen over de leeftijdsgroepen en over de herkomstlanden van de asielzoekers. Wethouder Vavier (GroenLinks). Er worden daar ongeveer 100 tot 120 mensen opgevangen. Er zijn inmiddels 100 mannen opgevangen. Die komen grotendeels uit Syrië, maar ook uit Turkije.

Vandaag komen er twintig vrouwen aan. Die komen ook grotendeels uit Syrië, maar ook uit Rusland, Belarus en een ander land; er wordt mij ingefluisterd dat dat Jemen is. Op de vraag naar de leeftijdsopbouw kan ik u even geen antwoord geven, maar daar komen we dan op een later moment op terug. 39

Wat de veiligheid betreft … Voorzitter, ik realiseer me dat ik maar drie minuten spreektijd heb in een actualiteitendebat, maar vergeeft u mij als ik daar nog iets meer over vertel? De voorzitter. Zeker. Tenminste, ik ben daarvoor, want er zijn ook heel veel vragen gesteld, maar eerst heeft de heer Van Meijeren een tweede vraag. Gideon van Meijeren (FVD). In die brief staat: 'mannen, vrouwen en stellen'. Wat blijkt nu? Het zijn voor het overgrote merendeel jonge alleenstaande mannen. Ik ben heel benieuwd welke maatregelen het college treft om de veiligheid daar te kunnen waarborgen en wat deze wethouder zegt tegen die jonge vrouwen die zich afvragen of zij nog wel veilig een rondje hard kunnen lopen door de duinen en tegen ouderen die zich rot zijn geschrokken en zich afvragen of ze nog wel een ommetje kunnen maken. Welke maatregelen treft dit college om die zorgen weg te nemen? Wethouder Vavier (GroenLinks). Mensen kunnen daar gewoon veilig nog lekker een rondje hardlopen. Vrouwen kunnen dat in hun eentje doen. Oudere mensen kunnen hun hond nog gewoon uitlaten. Kijkduin blijft gewoon net zo veilig als het altijd al was.

Over de veiligheid in het Atlantic Hotel en over de begeleiding van de asielzoekers die daar zitten, hebben we strakke afspraken gemaakt met het COA, net zoals we strakke afspraken hebben gemaakt op de andere locaties waar vluchtelingen worden opgevangen in de stad. Op het moment dat er sprake is van een overlastsituatie dat komt heel af en toe voor - hebben we een hele directe lijn met het COA en dan grijpt het COA ook meteen in. Dat is zoals we tot nu toe werken met het COA, wat ons ook heel erg goed bevalt en wat er ook voor zorgt dat er rondom alle locaties in de stad waar we Oekraïense ontheemden, allerlei gezinnen en alleenstaande mensen opvangen, eigenlijk geen sprake is van overlast of toegenomen onveiligheid. Adeel Mahmood (DENK). Ten eerste dank aan de wethouder voor de rust in uw antwoorden. Ik maak me echt ook zorgen over hoe we in onze stad maar ook in deze raad praten over asielzoekers, alsof het echt om iets heel vreemds en engs gaat. Ik denk dat we soms ook vergeten dat mensen ook meeluisteren. Ik kan me vandaag ook niet voorstellen hoe bijvoorbeeld iemand in ons midden, wethouder Icar, zich zou moeten voelen als hij luistert naar dit debat. Hij is namelijk een voormalige asielzoeker, een man welteverstaan.

Begrijpt u mijn zorgen over de woorden die wij gebruiken en over het negatieve effect dat zij kunnen hebben op de gemoedstoestand van mensen die hiernaar moeten luisteren? Begrijpt u die zorgen? Wethouder Vavier (GroenLinks). Ja, die zorgen kan ik heel goed begrijpen. Ik kan ook vertellen dat ik van de locatiemanager van het COA bij het Atlantic Hotel gehoord heb dat de mensen die daar sinds zondag worden opgevangen, zich ook hele grote zorgen maken. Die zijn zich kapotgeschrokken van de agressieve manier waarop bewoners daar dat hotel hebben benaderd. Zij zijn zich kapotgeschrokken van de enorme toeloop op het Deltaplein. Zij maken zich ook vreselijk zorgen of zij daar wel veilig zitten. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Ik ben na het antwoord van de wethouder eigenlijk minder gerustgesteld, want het blijkt nu dus ook om veiligelanders te gaan. Dat is toch weer een andere groep. Ja, u had het net over Turkije. Ja, toch? Of heb ik dat verkeerd gehoord? Ik vind het een rare opmerking dat je gewoon kan blijven joggen en dat Kijkduin net zo veilig blijft als het is. Nogmaals, dat is net zo dom als dat ik zeg dat het helemaal uit de hand gaat lopen. Wethouder Vavier (GroenLinks). Ik hoorde daar geen vraag in. Ik ga verder met de beantwoording van de vragen. Coen Bom (Hart voor Den Haag). De angsten bij de mensen zijn natuurlijk heel reëel. Dat heeft u afgelopen dinsdag zelf gezien.

Het is niet helemaal uit de lucht gegrepen. Zij zien ook de beelden van Maarheeze, Budel en Ter Apel, van die buschauffeurs. Ik vind niet dat u de mensen nu gerustgesteld heeft.

40

Wethouder Vavier (GroenLinks). Ook daar hoorde ik geen vraag, maar die kwam er nog even achteraan. Ik heb inderdaad met heel veel bewoners gesproken, ook met een wat oudere dame die eigenlijk haar hondje niet meer durfde uit te laten. In het gesprek dat ik met haar voerde, heb ik haar verteld op welke manier we afspraken hebben gemaakt en op welke manier het COA zorgt voor de begeleiding en de beveiliging. Deze mevrouw was wel degelijk gerustgesteld, net zoals heel veel andere bewoners die we daar hebben gesproken. De onrust wordt met name veroorzaakt door de onwetendheid over hoe het eigenlijk gaat op zo'n locatie. Daarnaast heb ik - dat is ook een antwoord op veel vragen die zijn gesteld - de zorgen weg kunnen nemen over de duur van de opvang. De mensen worden daar opgevangen gedurende de kerstperiode tot en met 15 januari. Daarna vertrekken ze naar een andere locatie. De voorzitter. Bom, laatste keer. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Ten eerste wil ik vaststellen dat Turkije natuurlijk geen onveilig land is, dus dat is punt één. Ten tweede: wat zijn dan precies de maatregelen die zijn genomen om te zorgen dat het heel veilig blijft? Kunt u daar iets over zeggen? Wethouder Vavier (GroenLinks). Turkije is voor heel veel mensen wel degelijk een heel erg onveilig land. Als je bijvoorbeeld opstaat tegen het regime, kan je voor je leven vrezen.

Wat zijn de maatregelen voor de veiligheid? Allereerst is er beveiliging in en om het hotel. De hele dag door is er begeleiding. De mensen worden beziggehouden; er zijn activiteiten voor de mensen. Er is dus zo veel mogelijk zicht op deze mensen. De gemeente gaat daar ook regelmatig langs. Al het personeel dat daar wordt ingezet, is van het COA. Het is ook echt een COA-opvanglocatie. Op deze manier wordt de veiligheid zo veel mogelijk geborgd. Kavish Partiman (CDA). Ik heb een ander puntje. In een recente uitzending van Op1 was er een ondernemer op Kijkduin die aangaf: we willen best in gesprek gaan, maar we willen ook best kijken hoe we verbindend kunnen werken. De mensen die daar gehuisvest zijn, kunnen een keertje bij hen langskomen. Dat zou daar gefaciliteerd kunnen worden en wellicht kunnen ze op die manier ook de mensen uit de wijk leren kennen, zodat je kan zien wie het zijn en waar je mee te maken hebt. Heeft de gemeente dit signaal opgevangen? Wordt hier wat mee gedaan? Wethouder Vavier (GroenLinks). Zeker hebben we dat gedaan. Er is ook al samenwerking met ondernemers, bijvoorbeeld bij de opvang van de Oekraïense ontheemden op de Zandvoortselaan, die ook betrokken zijn geweest bij de organisatie van de burendag die daar onlangs is georganiseerd. Ik heb van verschillende ondernemers gehoord dat zij graag de helpende hand uit willen steken.

Dat is ook al gebeurd in het Atlantic Hotel. Kavish Partiman (CDA). Fijn om te horen dat dat op die manier gebeurt. Er is een tweede dingetje dat ik ook van de wethouder wil weten. Volgens mij is er overdag al een zekere vorm van dagbesteding. De mensen zitten daar in het hotel. Ik kan me zomaar voorstellen dat als je de hele dag in die kleine kamers zit, je op een gegeven moment even naar buiten wil. Ook dat kan soms misschien een beetje intimiderend overkomen, zoals de wethouder al aangaf: wat je niet weet, kan soms voor rare gevoelens zorgen. Tegelijkertijd gelden er bepaalde waarden en normen in onze samenleving, dingen die wij normaal vinden, dingen die hier gebruikelijk zijn en die wellicht in een andere cultuur vreemd kunnen zijn. Worden dat soort dingen ook besproken tijdens de dagbesteding? Wordt ook met de mensen die hier nieuw zijn gekomen, gesproken over wat van hen verwacht wordt in onze maatschappij, zodat we elkaar beter kunnen leren begrijpen? Wethouder Vavier (GroenLinks). Heel eerlijk gezegd weet ik niet of dat gebeurt, of de COAbegeleiding dat doet. Deze mensen zitten er voor zes, zeven weken. Er hebben zich best veel vrijwilligers aangemeld. Ik kan me dus zeker voorstellen dat een kennismaking met de Nederlandse samenleving absoluut gebeurt.

Maar of daar nou ook echt een bewust educatieprogramma op wordt gezet? Dat gebeurt op het moment dat mensen daadwerkelijk een status krijgen en kunnen inburgeren. Hopelijk krijgen ze daar ook al eerder wat van mee. 41

De voorzitter. Wilt u uw betoog afronden? Daarna, aan het eind, geef ik het woord aan de heer Kruis. U bent al drie keer aan het woord geweest en sinds u heeft geïnterrumpeerd, heeft de wethouder nog geen gelegenheid gehad om nieuwe dingen te zeggen. Meneer Kruis, u krijgt straks nog gelegenheid om te interrumperen. Ik doe het net als bij meneer Bom. Aan het eind krijgt u nog een keer gelegenheid. Gaat uw gang, wethouder. Wethouder Vavier (GroenLinks). Ik ben al zo'n beetje door alle vragen heen gekomen dankzij alle interrupties. Ik ga door met de ingediende moties, allereerst de motie Geen asielzoekers in Haagse hotels. Het is belangrijk om nog even te zeggen dat het COA zelf die hotelkamers kan boeken. Daar hebben ze geen toestemming van de gemeente voor nodig. Het COA belt ons alleen maar om medewerking te verlenen. Dat gaat dus over het informeren van de raad en de omgeving en het organiseren van de inloopbijeenkomst. Het COA kan ook buiten ons om allerlei hotelkamers boeken door de hele stad heen. Ik heb zojuist toegezegd dat wij bij uw raad terugkomen met een brief over hoe wij ons de komende periode gaan voorbereiden op acute situaties. Dat zullen wij samen met het COA doen, zodat we ook op dat punt een stevigere samenwerking kunnen laten zien. Het college ontraadt deze motie.

Wij kunnen niet direct stoppen met het al dan niet tijdelijk huisvesten van asielzoekers in Haagse hotels. Dan de motie 15 januari als definitieve einddatum. Het is feitelijk een overbodige motie, maar het college kan er goed mee uit de voeten. Dit is een harde afspraak met het COA en daar gaan we het COA ook aan houden. Tot zover, voorzitter. De voorzitter. Dan geef ik de heer Kruis gelegenheid tot opnieuw een interruptie. Gaat uw gang. Sebastian Kruis (PVV). Ja, hè hè. Ik stond al een hele tijd in de wacht en ik heb volgens mij gewoon recht op interrupties. Ik snap wel dat de mensen nu misschien met een prettiger gevoel de livestream uitschakelen als ik afsluit, maar toch. Ik vind het wel raar, want ik zit ook met een soort opgebouwde spanning … De voorzitter. Dit is geen interruptie, meneer Kruis. Kom op! Sebastian Kruis (PVV). Nu kom ik toe aan mijn interruptie. Dat krijg je dus als ik eigenlijk word belemmerd in mijn interrupties. Mijn eerste punt is mijn afkeuring van de opmerking van de heer Mahmood over de positie van de heer Icar, alsof hij dit debat niet aan zou kunnen. Ik vind het echt een beetje raar om dat voor iemand te zeggen. Er is natuurlijk ook een wezenlijk verschil of een jongetje van 7 hiernaartoe komt of meerderjarige alleenstaande mannen van 20, 21 jaar uit Syrië. Er is echt een verschil. De voorzitter. En wat is uw vraag? Sebastian Kruis (PVV).

Nu kom ik op het tweede punt, namelijk dat in tegenstelling tot wat het ministerie zegt Turkije wel degelijk een veilig land is. Als een wethouder van de internationale stad van vrede en recht praat over 'het regime in Turkije' terwijl het gewoon een bondgenoot is binnen de NAVO waar we volgens mij prima banden mee hebben, snap ik niet waarom dit soort woorden worden gekozen. Mijn laatste punt of vraag is of het daklozenprobleem in Den Haag is opgelost. Wethouder Vavier (GroenLinks). Er zijn helaas nog mensen dakloos in deze stad, maar deze week is de winterkouderegeling open. En in de permanente winteropvang vangen we ontzettend veel mensen 24 uur per dag op. Sebastian Kruis (PVV). Ja, maar ik vind het dus onbestaanbaar dat zolang er in Den Haag nog steeds mensen op straat leven, we ervoor kiezen om wel mensen van buiten hier in hotels op te vangen en vervolgens hier in Den Haag …

42

De voorzitter. Meneer Kruis, wat is uw vraag? Sebastian Kruis (PVV). Ik kan zo niet mijn verhaal op een normale manier doen. Als ik bij elke zin word onderbroken, dan stopt het echt hoor. Dan dien ik een ordevoorstel in dat ik gewoon mijn verhaal mag doen. Het is toch te gek voor woorden dat ik elke keer word onderbroken? Dat vind ik echt niet prettig. Nu moet ik weer opnieuw aan mijn vraag beginnen. Ik vind het echt onbestaanbaar dat er hier in het centrum 's nachts nog steeds mensen op straat liggen. Mijn vraag is of mevrouw Vavier niet snapt dat het heel lastig uit te leggen is aan deze mensen dat zij niet in een hotel mogen en die mensen via het COA wel. Wethouder Vavier (GroenLinks). Dit college doet ontzettend veel voor de opvang van dak- en thuisloze mensen, soms ook opvang in een hotel. Marije Mostert (D66). Ik had even een vraag over de appreciëring van de motie over 15 januari. Hoorde ik de wethouder zeggen dat deze motie overbodig is? Of wordt die aan de raad gelaten? Dat was mij niet helemaal duidelijk. Ik hoorde de wethouder ook zeggen dat de einddatum 15 januari is en dat daar dus geen motie voor nodig is. Wethouder Vavier (GroenLinks). Dat klopt. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Ik heb een verduidelijkende vraag. 15 januari is een harde datum, maar geldt dat ook voor de locatie an sich? Wethouder Vavier (GroenLinks).

Op 15 januari vertrekt deze groep uit het Atlantic Hotel. Wij gaan nog met het COA in gesprek over wat het doet met hotels in de stad. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Dat is precies mijn vraag. Eerst wordt er gezegd: wij kunnen er niks aan doen; het COA kan boeken wat ze willen. Maar tegelijkertijd heeft u afspraken met het COA over 15 januari. Dus er worden wel afspraken en geen afspraken gemaakt. Hoe zit het nou? Wethouder Vavier (GroenLinks). Dan heb ik me misschien niet goed uitgedrukt. Het COA kan altijd iedere hotelkamer boeken. Dat recht hebben ze gewoon. En ieder hotel kan als eigen ondernemer zich altijd aanbieden aan het COA. Dat gebeurt ook. Het COA vraagt dan aan de gemeente om medewerking te verlenen door middel van het informeren van de raad en de bewoners, het organiseren van een inloopavond en nog wat werkzaamheden daaromheen. Ik heb in mijn toezegging gezegd dat het gaat om het beter voorbereiden op acute situaties die zeker nog gaan ontstaan in de komende periode. Het probleem is nog niet opgelost en er zijn nog onvoldoende opvanglocaties in het land om Ter Apel te ontlasten. Helaas, het is echt falend beleid. Bij de voorbereiding van die acute opvang zullen we zeker ook in gesprek gaan met het COA over op welke manier we dit eerder met elkaar en ook eerder met de stad kunnen bespreken. De voorzitter. Meneer Bom, laatste keer. Coen Bom (Hart voor Den Haag).

Tot slot en overigens bedankt voor de beantwoording. Ik begrijp nu dat de asielopvang hier in dit land € 1,5 mld. per jaar kost. Wat dat betreft is het al erg genoeg. En dan de hotels en hun verdienmodel. Ik maakte net een grappige opmerking: wat nu als het COA belt voor Des Indes of voor het Kurhaus? Het is blijkbaar niet eens zo grappig meer. Als ze dat doen, is er dus niks wat wij daartegen kunnen doen? Wethouder Vavier (GroenLinks). De nood is echt heel erg hoog. Ik kan uw raad verzekeren dat de gemeente ook weleens nee zegt. De gemeente zegt ook weleens tegen het COA: laten we het hier maar even niet doen. De beraadslaging wordt gesloten.

43

De voorzitter. Daarmee zijn we aan het eind gekomen van het actualiteitendebat opvang asielzoekers. We gaan aan het eind van de vergadering stemmen over de twee moties.

Aan de orde is: K. Gewijzigd voorstel van het college inzake Vaststelling ontwerpbestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (RIS316318). De voorzitter. In de raadsvergadering van 9 november zijn op dit onderwerp tijdens de eerste termijn al moties en amendementen ingediend. Deze zijn vernummerd en in het RIS beschikbaar. In de tweede termijn gaan we uit van dezelfde sprekersvolgorde als op 9 november. De beraadslaging wordt hervat. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Wij hebben nu verschillende malen uitvoerig gesproken over dit dossier. Het zal na mijn verschillende inbrengen geen verrassing zijn dat Hart voor Den Haag voornemens is om tegen het raadsvoorstel bestemmingsplan Assumburgweg te gaan stemmen. Het is niet netjes dat het college dit wil doorzetten. Ik heb het zelfs misdadig genoemd. De bewoners in Moerwijk worden opgezadeld met betaald parkeren. Dit is een van de armste wijken van Den Haag. Betaald parkeren terwijl uit twee draagvlakonderzoeken blijkt dat bewoners het niet willen. Met moties heb ik geprobeerd om het college op andere gedachten te krijgen. Wethouder Kapteijns heeft mijn moties ontraden. Hij zei van mening te zijn dat het coalitieakkoord van kracht is zonder dat de afzonderlijke beleidsvoornemens zijn omgezet in gemeentelijk beleid en/of regelgeving en door de gemeenteraad zijn vastgesteld.

Na de vorige raadsvergadering heeft wethouder Kapteijns een brief naar de raad gestuurd waarin hij stelt dat hij zich ongelukkig heeft uitgedrukt. Een understatement! Motie J.1 is gewoon aangenomen beleid. Dat wethouder Kapteijns dit met veel woorden wil ontraden, is zeer betreurenswaardig. Daarom een gele kaart voor wethouder Kapteijns, een motie van treurnis: spreekt haar treurnis uit over het handelen van wethouder Kapteijns. De motie wordt mede ingediend door de heer De Ridder namens de VVD, mevrouw Arp van de SP en mevrouw Kruis van de PVV. Meneer Kruis, sorry. Even kijken of u allemaal scherp was en naar mij zit te luisteren. Dan over wethouder Balster en zijn inzet op het dossier Assumburgweg. We kunnen niet anders concluderen dan dat wethouder Balster zijn portefeuille niet onder controle heeft. Keer op keer staat wethouder Balster zijn excuses aan te bieden aan de gemeenteraad. Wat Hart voor Den Haag betreft gaan wij hier conclusies aan verbinden. Dit is niet goed voor de stad Den Haag en het is niet goed voor haar inwoners. En het is uitermate vervelend voor een wethouder om te moeten horen dat hij niet kundig genoeg is. Dat begrijp ik echt wel. Een andere kant zou zijn dat hij het bewust doet, en dat maakt het misschien nog veel erger.

Daarom namens Hart voor Den Haag een rode kaart voor wethouder Balster, een motie van wantrouwen: spreekt uit het vertrouwen in de wethouder Volkshuisvesting, Wijken, Welzijn en Zuidwest op te zeggen. Ik verzoek u deze motie direct in stemming te brengen. De voorzitter. Na het debat. Door de heer Dubbelaar wordt de volgende motie (K.14 HvDH) ingediend:

Motie K.14 HvDH Motie van wantrouwen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 november 2023, ter bespreking van het raadsvoorstel ‘Voorstel van het college inzake Vaststelling ontwerpbestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023’ (RIS316318).

44

Constaterende dat, • de wethouder (Volkshuisvesting, Wijken, Welzijn en Zuidwest) bij de realisatie van wooncomplex Levels in Moerwijk de gemeenteraad niet actief en onvoldoende heeft geïnformeerd; • dat hij armlastig Moerwijk opzadelt met betaald parkeren. Overwegende dat, • de wethouder niet leert van zijn fouten; • de wethouder in 2021 een motie van wantrouwen overleefde na het achterhouden van advies inzake de status van beschermd stadsgezicht in de Dreven, Gaarden en Zichten; • zijn handelen inzake het rapport Dreven, Gaarden en Zichten in 2022 door de hele oppositie werd afgekeurd omdat hij naar aanleiding van het eindrapport van de commissie Barker te weinig heeft geleerd van zijn fouten’ en ‘niet voldoende zelfreflectie heeft getoond’; • de wethouder pas in augustus 2023 en nadat hier in juni naar werd gevraagd, de gemeenteraad heeft geinformeerd over een nieuwe voorzitter van de Haagse Tafel Wonen die reeds op 19 april was aangesteld. Van mening dat, • keer op keer blijkt dat de wethouder Volkshuisvesting, Wijken, Welzijn en Zuidwest zijn portefeuille niet onder controle heeft en bouwambities niet worden gehaald. Spreekt uit, • het vertrouwen in de wethouder Volkshuisvesting, Wijken, Welzijn en Zuidwest op te zeggen. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter.

Door de heer Dubbelaar, daartoe gesteund door mevrouw Arp, de heer De Ridder en de heer Kruis, wordt de volgende motie (K.15 HvDH) ingediend:

Motie K.15 HvDH Motie van Treurnis De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 november 2023, ter bespreking van het raadsvoorstel ‘Voorstel van het college inzake Vaststelling ontwerpbestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023’ (RIS316318). Constaterende, dat: • er een coalitieakkoord ligt waarin vele politieke voornemens staan; • de beleidsvoornemens uit het coalitieakkoord pas van kracht worden zodra deze zijn omgezet in beleidsregels, verordeningen en /of overige gemeentelijke regelgeving en zijn vastgesteld door de gemeenteraad. Overwegende, dat: • wethouder Kapteijns van mening is dat het coalitieakkoord van kracht is zonder dat de afzonderlijke beleidsvoornemens zijn omgezet in gemeentelijk beleid en/of regelgeving en door de gemeenteraad zijn vastgesteld. Spreekt haar treurnis uit over het handelen van de wethouder Kapteijns. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging.

45

Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Het debat over de ontwikkelingen aan de Assumburgweg is de afgelopen weken niet alleen gedomineerd door de beschikbaarheid en betaalbaarheid van parkeerplekken voor sociale huurders, maar ook door de informatievoorziening aan de raad. Groot was de verwarring die de wethouders de vorige raad voor, tijdens en na hun beantwoording zaaiden. Ik kan niet begrijpen hoe een relevante afspraak niet duidelijk te lezen was in het bestemmingsplan of op een andere manier gecommuniceerd was aan de raad. Het steekt ook dat na de behandeling in de commissie op 20 september, twee maanden geleden, waarbij nadrukkelijk is gevraagd wat we kunnen doen om sociaal en eerlijk parkeren mogelijk te maken, geen radertjes zijn gaan draaien om dit op te snorren. De wethouder zei toen 'uw wens is mijn wens en ik ga het uitzoeken', maar ging pas daadwerkelijk aan de slag toen mijn fractie een conceptamendement had gestuurd. Toen kwam de nu bekende afspraak boven tafel waar we gedurende de raadsvergadering van 9 november kennis van konden nemen. Ik kan niet anders dan concluderen dat bekend was bij de gemeente dat er geen parkeerplekken zouden zijn voor sociale huurders, dat dit relevante informatie was voor de besluitvorming en dat de raad dus daarover had moeten worden geïnformeerd.

De wethouder had dat moeten weten, maar er zeker achter moeten komen na de commissievergadering van 20 september. Als wethouder is hij daar verantwoordelijk voor. Ik waardeer de excuses van de wethouder en zijn inspanningen om nu toch 33 plekken beschikbaar te krijgen voor de sociale huurders, maar ik kan niet anders dan de motie van treurnis over dit proces en de informatievoorziening die straks ingediend zal worden, te steunen. Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter. Ik merk dat ik door een hele moeilijke fase ga. Ik krijg echt klap na klap te verduren. Eerst kon ik net mijn verhaal niet doen inzake die interrupties. Vervolgens werd ik ook nog mevrouw Kruis genoemd. Het is wel een opeenstapeling van negatieve emoties. Maar ik probeer mezelf bijeen te rapen, want we hebben het over een serieus onderwerp. Ik vind dat we drie weken geleden een goed debat hebben gevoerd naar aanleiding van de gebrekkige informatievoorziening. Ik kan helaas niks zeggen over de geheime vergadering, maar ik merk wel dat sommige mensen in een geheime setting beter tot hun recht komen dan in een openbare setting. Dat siert die personen, maar ik kan dus niet zeggen wie dat zijn. Ik heb wel mijn oordeel gevormd over de motie van wantrouwen. Ik denk dat ik die niet ga steunen namens de PVV-fractie om het simpele feit dat ik ten eerste vind dat we elkaar moeten vasthouden.

Ik wil deze wethouder op dit moment niet loslaten. Dat komt vooral omdat onder andere een aantal coalitiepartijen tijdens het debat over dit onderwerp in het kader van een nieuwe bestuurscultuur echt, vind ik, grote stappen hebben gezet naar een betere manier van werken. Ik noem bijvoorbeeld de heer Noorlander, die mij toen echt heeft verrast met bepaalde inbrengen. Ik heb ook echt gezien dat de wethouder het zich zeer aantrok dat hij dit niet wist. Ik heb ook echt wel het geloof dat dit de laatste keer was. Ik denk dat hij ook wel snapt na drie moties van wantrouwen dat dit reservetijd is. Maar ik zie geen enkele reden, ook met het oog op de politieke situatie zoals die nu voorligt, om de motie te steunen, want die gaat het toch niet halen. Laten we dan op z'n minst proberen deze wethouder echt huiswerk mee te geven. Ik hoop ook dat zich dat gaat vertalen in echt betere informatievoorziening, zodat we als raad beter worden meegenomen, want hij heeft belangrijke dossiers onder zijn hoede. Heel veel mensen in de stad maken zich daar zorgen over. Het moet dus echt beter. Ik heb ook wel de hoop dat dat gaat lukken. Ik had de vorige keer een motie ingediend. Ik weet niet of die nu nog steeds is ingediend. Ik moet nu dus de afweging maken of ik die in stand laat. Dat doe ik dan gemakshalve bij dezen. Rutger de Ridder (VVD). Voorzitter.

Eigenlijk staat nog maar één vraag open: waarom is de raad verkeerd geïnformeerd? We weten dat we onvolledig zijn geïnformeerd, wat mij betreft een doodzonde. En we weten dat wethouder Balster daarvoor verantwoordelijk is. We weten alleen nog niet waarom. Maar net zo belangrijk is de vraag: waarom heeft deze wethouder er niet naar gevraagd? Als wethouder moet je weten wat gevoelig ligt, moet je van de hoed en de rand weten, moet je willen bijsturen als het kan en openheid geven aan de raad over oudere besluiten. Dat doet deze wethouder allemaal niet in dit dossier. Waar de VVD moeite mee heeft, is het wegduiken voor verantwoordelijkheid. De verdediging is: ik wist het niet, ik was er niet bij. Waar is de reflectie? Waar is het gevoel van verantwoordelijkheid? Excuses in zichzelf zijn niet zoveel waard. Als we alles accepteren als raad, 46

waarom zijn we hier dan nog? Het is ook niet de eerste keer dat we hier spreken met of over wethouder Balster, over zijn fouten op zijn portefeuille. Ik noem er twee: het debat over het intrekken van het beschermd stadsgezicht Dreven, Gaarden en Zichten, waar de wethouder een stuk van de welstandscommissie niet deelde met de raad, en het debat over erfpacht, waarbij bizarre verhogingen van de erfpacht niet op het bureau van de wethouder belandden. Althans, dat zegt Martijn Balster. En nu weer dit. Er komt een moment dat wij ons moeten afvragen of wethouder Balster wel in controle is. Dit college startte met de opvatting en taak dat de verstoorde relaties binnen dit stadhuis hersteld moesten worden: een betere verhouding tussen raad en college. De VVD-fractie is benieuwd of het college hierop kan reflecteren. Wellicht wil wethouder Van Asten als leider van de grootste partij in het college of zelfs de burgemeester als chef hier ook iets over zeggen, maar bovenal wethouder Balster. Leg mij nu eens uit hoe het kan dat als het stadhuis en de ambtenaren op de hoogte zijn, u niet op de hoogte bent. Leg mij nou eens uit waarom de wethouder er dan niet naar vraagt. Leg mij nou eens uit waarom hier pas mensen gaan lopen als er een amendement van de ChristenUnie in voorbereiding is. En leg mij nu eens uit of u vindt dat u in controle bent op uw portefeuille.

Want de VVD heeft er de buik vol van. De VVD heeft ook wel te doen met de Partij voor de Dieren en DENK, die zich nu geconfronteerd zien met een wethouder die rust op hun vertrouwen en die precies het tegenovergestelde doet van wat zij hoopten en verwachtten van dit nieuwe college. De VVD is bang dat wat u voorstelt als oude politiek van het vorige college nu onderdeel is geworden van uw dagelijkse praktijk. Lesley Arp (SP). Voorzitter. Zoals ik in een vorige commissie aangaf, kan onvolledige informatie leiden tot slechte besluitvorming. Het zou niet afhankelijk moeten zijn van het graafwerk van individuele raadsleden of cruciale informatie, bijvoorbeeld over het uitsluiten van sociale huurders van een parkeerplek, wel of niet boven tafel komt. Dat moet echt anders. Daarom dien ik mede namens Hart voor Den Haag, de VVD, de PVV en de ChristenUnie/SGP de volgende motie, met als dictum: spreekt haar treurnis uit over de gebrekkige informatievoorziening aan de raad rond de gemaakte afspraken om geen parkeerplekken af te nemen voor sociale huurders in Levels. Maar onder druk kan alles vloeibaar worden. Gelukkig heeft de chaos in de vorige raadsvergadering ertoe geleid dat de parkeerdeal is herzien en hebben we daar ook schriftelijk bewijs van.

Het amendement dat ik in de eerste termijn heb ingediend over een rechtvaardige toewijzing van parkeerplekken is hierdoor eigenlijk niet meer relevant, dus dat wil ik hierbij intrekken. Wel heb ik met klapperende oren vorige week geluisterd naar de reactie van de wethouder Mobiliteit op collega Dubbelaar van Hart voor Den Haag, die een eerder gedane belofte van een vorig college om korting aan bewoners van Zuidwest op parkeervergunningen te geven aanhaalde. Blijkbaar is het hier in het stadhuis volstrekt normaal om een stellige uitspraak op papier te doen, namelijk dat bewoners een korting zullen krijgen, en vervolgens te doen alsof het slechts een intentie was die gewoon kan worden weggewuifd zonder dat er jarenlang verder een woord aan vuil wordt gemaakt. Het college kan toch niet met droge ogen beweren dat dit bijdraagt aan vertrouwen in de politiek? Graag een reactie. De voorzitter. Aangezien amendement K.C SP is ingetrokken, maakt het geen onderdeel meer uit van de beraadslaging. Door mevrouw Arp, daartoe gesteund door de heer Dubbelaar, de heer De Ridder, de heer Kruis en mevrouw Klokkenburg, wordt de volgende motie (K.12 SP) ingediend:

Motie K.12 SP Motie van treurnis De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 november 2023, ter bespreking van Gewijzigd raadsvoorstel van het college inzake GEWIJZIGD Voorstel vaststelling bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023.

47

Constaterende, dat: • de raad in de commissies Ruimte van 20 september 2023 en 25 oktober 2023 uitvoerig heeft gedebatteerd over de betaalbaarheid en de beschikbaarheid van de parkeerplekken in bouwplan Levels voor de doelgroep van sociale huurders; • pas een dag voor de behandeling van het Gewijzigd voorstel vaststelling bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 richting de raad is gecommuniceerd dat er een oude afspraak zou zijn met Hof Wonen (destijds Vestia) om geen parkeerplekken voor de sociale huurders af te nemen; • het veronderstelde gebrek aan behoefte aan parkeerplekken in de sociale huur slechts in een bijlage van het (inmiddels vernietigde) bestemmingsplan Kop Assumburgweg uit 2020 aan de orde is gekomen, zonder dat er hierbij direct werd verwezen naar een concrete afspraak met Vestia; • er dus nooit duidelijk en transparant met de raad is gecommuniceerd over deze afspraak. Overwegende, dat: • het voor de raad en de stad relevant is om te weten wanneer in een grootschalig bouwplan geen parkeerplekken worden gerealiseerd voor sociale huurders, te meer omdat hiermee een tweedeling ontstaat tussen groepen huurders op basis van inkomen; • het onverantwoord is dat de raad nu pas op de hoogte is van deze afspraak, gegeven het feit dat het politieke debat over Levels al jarenlang gaande is.

Spreekt haar treurnis uit over de gebrekkige informatievoorziening aan de raad rond de gemaakte afspraak om geen parkeerplekken af te nemen voor de sociale huurders in Levels. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Robin Smit (PvdD). Voorzitter. Vandaag staan we wederom op deze plek om te spreken over een bestemmingsplan dat de ontwikkeling van 548 woningen mogelijk moet maken. Na het eerdere debat benadrukt de Partij voor de Dieren nogmaals het belang van onze motie Behoud volwaardige ecologische verbindingszones. Die dienden we mede namens collega Noorlander van D66 en collega Bos van GroenLinks in. We hebben gepleit voor een cruciaal principe waarbij een wijziging van ecologische zones ten behoeve van bouwprojecten - en dat moeten we niet gaan knippen - de werking van de zones verslechtert. Ecologische verbindingszones zijn de levensaders van onze stad en essentieel voor dieren, wat ik ook bij de vorige raad zei. De weg naar deze besluitvorming over dit bestemmingsplan is zeker niet zonder hobbels geweest. De informatievoorziening, die ook dit debat domineerde, verdient echt onze aandacht als stadsbestuur. We hebben te maken gehad met onvolledige, soms late informatie, wat het raadswerk maar ook het debat zwaar frustreert.

Voor ons allemaal geldt dat transparantie en tijdigheid onmisbaar zijn voor verantwoorde besluitvorming. Tegelijkertijd is het bemoedigend dat de raad in staat is gesteld zich adequaat te laten informeren, voorafgaand aan deze besluitvorming. Dit getuigt van een groeiend bewustzijn en zichtbare inzet voor een verbeterde bestuurscultuur. Ook zijn gelijk al stappen gezet om eindelijk beleid te kunnen gaan maken rondom betaalbaarheid en de verdeling van parkeerplaatsen. De Partij voor de Dieren waardeert deze vooruitgang, maar benadrukt dat er ruimte voor verbetering blijft. Vooral de manier waarop wij als raad betrokken worden bij een vroegtijdige fase van projectplanning verdient meer aandacht. Te vaak wordt de raad geconfronteerd met voldongen feiten, waardoor bijsturing een uitdaging wordt. De Partij voor de Dieren blijft zich inzetten voor een Den Haag waarin groen en duurzaamheid vooropstaan. We zullen blijven waken over onze ecologische verbindingszones, de groene aders van onze stad. Samen met de raad en het college blijven we streven naar verbetering in onze bestuurscultuur. Daar hebben we u allen bij nodig. De hoop van mijn fractie is dat deze saga rondom Levels ervoor zorgt dat we zo snel mogelijk belangrijke stappen zetten voor een betere bestuurscultuur. 48