RIS317721 Notulen van de raad van 30 november 2023

En u heeft al gezegd dat u de tekst nog naar ons toe stuurt. Ik ga er dus van uit dat de gemeenteraadsleden die allemaal tot zich gaan nemen. U krijgt nog één zin van mij. De heer Ten Velden. Dat is precies de laatste. We verzoeken u dit besluit van toepassing te verklaren en het voorliggende bestemmingsplan niet vast te stellen. De voorzitter. Daarmee hebben we dat samen opgelost. We gaan naar de inspraak over het volgende onderwerp, nadeelcompensatie. De heer Neuféglise (T). Voorzitter. Hier sta ik weer. Zolang er geen duidelijke procedurele verbeteringen waarneembaar zijn en er nog geen eerlijke regeling voor de nadeelcompensatie is, zal ik hier blijven inspreken en de raad correct informeren, want anders gebeurt dat niet. Ik sta hier trouwens niet voor mijn lol. Mijn dochter moet op dit moment voorkomen bij de rechtbank, een kilometer verderop. Daar zou ik zijn, maar ik heb haar verteld dat dit belangrijker is. Ik begin met de meest recente voortgangsbrief. De wethouder zegt dat sinds de zomer een inhaalslag gedaan is. Ik kan alleen zeggen dat bij niet één dossier van mij, in geen enkele fase, een vooraf toegezegde termijn gehaald is. Bij niet één dossier! Vandaag trouwens voor het eerst, bij eentje. Een norm van twee dagen voor het uitvoeren van de intake: maak daar maar het vijfvoudige van.

Bij die intake wordt volgens de wethouder een globale check gedaan op voorzienbaarheid. Dat kan helemaal niet op basis van de lijst van informatie die op de website staat. Bij Old Fashion heeft het schadebureau acht weken nodig gehad om zich over één vraag te buigen met betrekking tot de voorzienbaarheid. Kennelijk kan de gemeente dat in twee dagen. Ik snap het niet. Vier weken om te komen tot een conceptadvies; dat staat in het voortgangsbericht. Bij al mijn dossiers staat het snelheidsrecord op acht weken, dus minstens het dubbele. Een cruciaal element bij de beoordeling van nadeelcompensatie is hoe de werkzaamheden zich feitelijk hebben voorgedaan. Vergis u niet: anno november 2023 is in nog niet één concept of definitief advies een beschrijving van de feitelijke werkzaamheden opgenomen, omdat de gemeente die nog steeds niet aangeleverd heeft. Laat dit even tot u doordringen: het college van B en W neemt besluiten op basis van incomplete adviezen. Dat heb ik nog nergens in Nederland meegemaakt. U heeft de wethouder op 15 november horen zeggen dat een snelle voorschotregeling niet mogelijk is omdat het uitkeren van voorschotten heel zorgvuldig moet gebeuren. Weet u dat er een voorschotregeling voorligt voor de ondernemers aan de Middenboulevard in Scheveningen waarbij zij nog voordat de schadeperiode ingaat, al 50% van de veronderstelde schade vergoed of in ieder geval 16

bevoorschot kunnen krijgen? Dat gebeurt door uit te gaan van 20% veronderstelde omzetdaling en door dan te berekenen wat je aan brutowinst mist. Die berekening kost een halfuurtje. Als de wethouder wil, heeft iedere ondernemer voor de kerst een voorschot. Tot slot een paar woorden namens meerdere ondernemers, Koninklijk Horeca Nederland en de VBS en de VVS, de strandpachters, in Scheveningen. De voorzitter. U heeft nog een halve minuut. De heer Neuféglise. Dat betreft de concernbenadering. Deze vertraagt onnodig het proces om te komen tot compensatie en gaat er tevens van uit dat als je meerdere bedrijven hebt, je de schade wel eventjes opvangt, dus dat Van Kinsbergen met Bar Bea, dat ook in het Zeeheldenkwartier ligt en net gestart is, de schade opvangt en dat Old Fashion met zijn andere vestiging de schade wel even opvangt. Hoe tolereer je als gemeente dat het schadebureau deze benadering, waarover in het expertveld geen consensus bestaat, maar blijft toepassen? Mocht u denken dat dit een persoonlijke visie van mij is: ik verzin dit niet; het staat zelfs in de Handleiding nadeelcompensatie bij infrastructurele werkzaamheden, een publicatie van het ministerie van Binnenlandse Zaken. De voorzitter. De volgende inspreker is J. den Harder namens restaurant Old Fashion. De heer Den Harder (T). Goedemiddag, allen.

Ik hoop dat ik hier voor de laatste keer sta, niet omdat ik jullie niet mag maar omdat ik mijn focus graag weer zou willen hebben op het ondernemen. Vanochtend heb ik mijn speech moeten aanpassen, omdat ik in alle blijdschap een reactie heb gekregen over mijn conceptadvies, een reactie op onze reactie, daarop een reactie en daar hebben wij weer een reactie op gegeven. Er is blijdschap, want het positieve is dat wij uiteindelijk wél in aanmerking komen voor een schadevergoeding. Dit raakt mij; dit betekent dat ik na negen maanden gewoon fucking gelijk had. Dus dank je wel. Hierin werd in eerste instantie aangegeven dat we voor een deelvoorziening gingen. Dat hebben wij beantwoord, want een oplettende luisteraar zal gehoord hebben dat ik gesproken heb in de verleden tijd. Het is aantoonbaar dat wij niet vanaf 9 juni de investering hebben gedaan, maar in februari een akkoord hebben gegeven op de verkoop, waardoor wij dus in geen geval konden weten wat hier ging plaatsvinden. Ik weet dat het niet mag, maar ik wil dank uitspreken aan iemand in het bijzonder, namelijk de heer Zuurbier, voor het alsnog door kunnen sturen van mijn document naar het schadebureau, want hierdoor is na het herzien van de casus alsnog een kans gegeven om hiernaar te kijken. Daarvoor wil ik ook dank uitspreken aan de overige personen van de gemeente en de politici waar ik steun en betrokkenheid bij ervoer.

Natuurlijk spreek ik mijn dank ook uit aan Thierry, die zich hard maakt voor meerdere ondernemers en voor onze standpunten en die mij toch heeft laten inzien dat ik niet gek ben. Buiten de dankwoorden wil ik nog wel wat kritische noten laten horen. Ondernemer zijn is echt een vak. Daar kies je niet voor; dat zit in je. Deze mensen werken niet vijf dagen per week, maar staan elke dag aan om voor hun eigen personeel, hun eigen pensioen en hun eigen brood te zorgen. De duur van dit project en de nasleep ervan hebben menig ondernemer, ook mij, gebroken. Van 28 maart 2022 tot vandaag, 30 november 2023, drukt dit onderwerp als een rode lijn op ons stresslevel. Waar het voor jullie om 17.00 uur stopt en een weekend een weekend is, hebben wij dagelijks contact met schuldeisers, geven wij uitleg aan leveranciers en leggen wij verantwoording af aan zakenrelaties. Buiten het aan de kant zetten van je eigen waarden en het constant om coulance moeten vragen levert dit ook schade op in je relaties. Drie maanden is te begrijpen, een halfjaar ook wel, maar anderhalf jaar verder wordt toch veel. Besef dat dit project en de nasleep hiervan niet alleen financiële schade maar ook mentale schade opleveren. De voorzitter. U heeft nog een halve minuut. De heer Den Harder.

Na anderhalf jaar ben ik schijnbaar zwaar overspannen en is het voor mij dus niet mogelijk om volledige focus op mijn werkzaamheden te hebben. Het is nu wat lastig. Ik ga daar zeker uitkomen om daarna weer normaal ondernemer te kunnen zijn. Wel heb ik nog een paar vragen. Waren de duur, de uitloop, de schade en het tekort aan goederen nou zo onvoorzienbaar voor de gemeente of waren deze eerder te voorzien? 17

Het vertrouwen in de gemeente was in eerste instantie geschaad. Na de afhandeling van dit stuk en het vertrouwen van … De voorzitter. U bent helaas door uw tijd heen. Het spijt me. De heer Den Harder. In ieder geval bedankt. Ik hoop dat het snel overgemaakt wordt. De voorzitter. De volgende insprekers spreken over de samenstelling van het bestuur van de Bewonersorganisatie Rivierenbuurt/Spuikwartier. De heer Van Rees (AB). Goedemiddag, voorzitter, raadsleden en wethouders. Ik ben hier voor de derde keer. Wellicht kunnen jullie je de laatste keer, drie weken geleden, nog herinneren. Het ging er nogal heftig aan toe. Dat was niet zonder reden, want dit is ook een heftige zaak. Ik trek me dit persoonlijk zeer aan, want ik hou niet van onrecht. Ik vind dan ook dat mevrouw Verwaal behoorlijk onrecht is aangedaan doordat zij is uitgeschreven uit het bestuur. De gemeente zegt iedere keer dat er een conflict is. Er is geen sprake van een conflict. Er is eerder gewoon sprake geweest van een onrechtmatige daad. Als de gemeente daar meteen op had gereageerd, was het helemaal niet zover opgelopen en hadden we hier niet gestaan. Wat gebeurt er nu? Er worden allerlei zaken heen en weer gegooid. Ik heb er eigenlijk geen woorden voor. Ik heb deze keer niks opgeschreven, maar ik zal een paar puntjes opnoemen van de vorige keer. Er is een mediator aangesteld.

Die zou onafhankelijk moeten zijn, maar dat was een PvdA-wethouder. Ik vraag me af of dat wel zo onafhankelijk is. Daar komt bij dat er door mij op een gegeven moment, zoals ik ook heb aangegeven, gekeken is naar de redactie van de wijkkrant. De wijkkrant zou in mijn ogen neutraal moeten zijn en zou zeker geen politieke uitingen moeten doen. Er is geen sprake van 'neutraal' als je de grootste democratisch gekozen partij, Hart voor Den Haag, 'hoer van Den Haag' noemt. Ik wil de gemeente vragen: vindt u dat normaal en vindt u dat kunnen? Zo ja, kunnen we dan in de wijkkrant ook uitingen doen over bijvoorbeeld geloofsovertuigingen? Ik denk het niet. Mevrouw Verwaal heeft zich al die jaren, tientallen jaren, ingezet voor de wijk, met hart en ziel. Zij heeft altijd het beste voorgehad met de wijk. Zij heeft gevochten voor de wijk en heeft heel veel dingen voor elkaar gekregen. Zij was het niet altijd eens met de gemeente. Mevrouw Verwaal is gewoon als oud vuil behandeld en is gewoon op straat gezet. Ik vraag u: bent u daar trots op of heeft u, als u erop terugkijkt, toch een beetje schaamtegevoel? Ik vraag u dan ook, als u deze hele zaak kritisch en goed heeft bekeken, om dit te herstellen en eigenlijk gewoon het huidige bestuur te ontheffen en opnieuw verkiezingen uit te roepen, zodat de wijkbewoners zelf kunnen kiezen wie aan het bestuur gaan deelnemen. De voorzitter.

U heeft nog een halve minuut. De heer Van Rees. Het gaat er niet om of dat nou mevrouw Verwaal is of iemand anders. Het gaat om een democratisch besluit. Het huidige bestuur is geplaatst door de gemeente. Dat is niet correct. Ik heb het de vorige keer wat heftiger gedaan. Ik heb de dingen heel snel besproken en ik heb het alsnog naar de griffier gestuurd. Als jullie het nog willen nalezen, zouden jullie dat dus kunnen doen. Ik ben heel erg duidelijk geweest. Als ik ergens niet tegen kan, is dat onrecht. Ik hoop dat dit onrecht door de gemeente recht wordt gezet. Mevrouw Verwaal (AB). Voorzitter. Wat ben ik u en deze linkse kliek zat! Jullie - in het bijzonder de burgemeester, maar hij heeft de benen genomen - hebben mij na 50 jaar vrijwilligerswerk probleemloos en per brief bij het grofvuil gezet. Iedereen die van mij houdt, zegt: laat het los. Maar dat kan ik niet. Ik kan namelijk niet tegen onrecht. Ik kan namelijk niet tegen vieze politieke spelletjes en alle onrecht die mij is ongedaan. Als ik een brief naar deze raad stuur, staat uw handtekening onder de reactie, burgemeester, terwijl u me niet eens kent en ook niet weet wat ik ooit voor en met de Rivierenbuurt heb gedaan. Ik sta hier nu voor de derde keer. Ik ben geen achterlijke Bartje. Ik stel hier de volgende eisen.

Hoeveel geld is er nog over van mijn spaargeld en waarom is er geen kascommissie geweest voordat de gemeente Den Haag een voorzitter heeft aangesteld zonder verkiezingen? Hoe kan de gemeente per 18

brief van u, meneer Van Zanen, mij mededelen dat ik geen bestuursfunctie meer mag uitoefenen? Dat is absoluut de taak van de gemeente niet. Onze oude bewoners, hier geboren en getogen, hebben geen leven meer. De bewoners van het Leger des Heils rochelen in de lift, schijten in het trappenhuis en maken laat herrie met muziek of meubels. Het zijn geen ex-verslaafden maar gewoon verslaafden. Overdag gillende kinderen van dagopvang Lievegoed, een opvang van geestelijk beperkte kinderen, die ze trouwens helemaal naakt in een badje laten gaan op een parkeerplaats, ook al zijn deze kinderen al ontwikkeld. Walgelijk! Daar is ook melding van gemaakt. Onze oude bewoners hebben geen leven meer. Het is echt om te janken. Als de kinderen zijn opgehaald, liggen de oude bewoners wakker van de verslaafden. Waar blijft hun en onze leefbaarheid? Hemelsbreed 100 meter verder is er een basisschool met een speelterrein van de Richard Krajicek Foundation, bedoeld voor de kinderen van de hele wijk en niet alleen voor de school. Daar plaatsen jullie een boomhut, waarin drugs en alcohol gebruikt worden door cliënten van het Leger des Heils en anderen. De voorzitter. U heeft nog een halve minuut. Mevrouw Verwaal. Mijn wijk bestaat voor deze raad uit kopers, expats et cetera. Met medewerking van jullie denken deze mensen dat wij per definitie dom geboren en suf gewiegd zijn.

Tot mijn dood vecht ik voor rechtvaardigheid; nemen jullie dat echt van me aan. Nogmaals, ik kijk niet tegen jullie op. Wie zijn jullie nou helemaal? Niks! Bewoners van Den Haag hebben voor de grootste partij gekozen en die grootste partij is buitenspel gezet. Wie van rechts komt voor onze belangen op? In ieder geval niemand van deze linkse kliek. Ik heb helemaal niets fout gedaan. Er was geen conflict. De gemeente heeft een grote fout gemaakt en ik eis dat dit vandaag hersteld wordt. En ik kom terug! De voorzitter. Ik verzoek de publieke tribune om niet duidelijk te maken wat u van het debat vindt, ook straks als wij zelf in debat gaan. Nu mocht het voor één keer. Er zijn drie insprekers over manege De Wildhoef, allereerst A.E. Roest namens manege De Wildhoef. Mevrouw Roest (U). Geachte voorzitter. Graag wil ik u meenemen in ons verhaal, dat begint bij de meisjesdroom van drie zussen die dol zijn op paarden en deze liefde graag over willen brengen op andere mensen. Wij hebben als jonge twintigers in 2010 manege De Wildhoef gekocht met de visie deze manege uit te bouwen tot een topbedrijf voor mens, dier en omgeving. De Wildhoef was destijds een compleet manegebedrijf met een milieuvergunning voor 70 paarden, de buitenpaddock, een buitenrijbaan met het recht deze te overkappen en gedeeltelijk gebruik van de binnenrijbaan en de kantine van de Madurodam Manege.

De overeenkomst met de Madurodam Manege is contractueel vastgelegd met de gemeente. Wij hebben op dit moment nog een lopende overeenkomst met de gemeente Den Haag. Door de eenzijdige opzegging door de Madurodam Manege en de afzijdige houding van de gemeente Den Haag kunnen wij sinds najaar 2019 geen gebruik meer maken van ons recht om 60 uur per week te exploiteren in de binnenrijbaan en de kantine van de Madurodam Manege. Dat is ten koste gegaan van ons sportaanbod. Onze wachtlijst voor nieuwe ruiters is momenteel twee jaar. Wel hebben wij in 2020 en 2021 forse investeringen moeten doen in een nieuwe kantine en overkapping van de buitenrijbaan om paardensport aan te kunnen blijven bieden. Wij hebben ons in de afgelopen veertien jaar hard ingespannen om van De Wildhoef een topmanege te maken. We lopen landelijk voorop in het op een stadsmanege aanbieden van dierenwelzijn, getoetst en behaald met het Keurmerk Paard en Welzijn. We hebben een voor Nederlandse begrippen uniek lesprogramma voor ruiters. We bieden dagbesteding aan op onze manege en hebben de overkapping van de rijbaan volledig stikstofneutraal gebouwd. We hebben na een toezegging per mail in 2017 een huurovereenkomst voor de paddock gekregen in 2018. De kantine is in 2020 geplaatst op aanwijzing van de gemeente.

De gemeente Den Haag kan trots op ons zijn omdat wij een partner zijn die haar burgers op een diervriendelijke en veilige manier leert omgaan met paarden en paardrijden. Wij vragen om een goed gesprek met de gemeente om te kijken hoe wij ons levenswerk voort kunnen zetten op een duurzame en diervriendelijke manier en zo de dieren, de medewerkers, de sporters en de omwonenden een mooie toekomst kunnen geven. Dank u voor het inspreken namens onze gezinnen, onze 15 medewerkers, 400 sporters, mensen uit de dagbesteding, onze 60 paarden en de omwonenden en ook de ondertussen ruim 2.100 19

mensen die onze petitie hebben getekend om het welzijn van onze paarden onder de aandacht te brengen. U heeft nu de kans om te kiezen. De voorzitter. U heeft nog een halve minuut. Mevrouw Roest. Laat alstublieft onze paddock en kantine staan, want deze plekken zijn essentieel voor onze bedrijfsvoering. Uiteindelijk is dat wat wij en iedereen die nauw bij ons betrokken is, willen waarborgen. Laat alstublieft ook onze kantine staan, want deze plek is essentieel voor een gezonde onderneming. En laten we wel wezen: wat neemt de 0,07% die onze kantine en paddock in beslag nemen voor ruimte in van de Bosjes van Pex? De voorzitter. I.A. Wolframm is lector Duurzame Paardenhouderij en Paardensport bij de Hogeschool Van Hall Larenstein. Mevrouw Wolframm (U). Geachte voorzitter. Nederland is een land met beperkte ruimte. Er moet veel, en dat terwijl de tijd dringt om de grote uitdagingen van de huidige tijd aan te pakken. De natuur staat onder druk en de negatieve gevolgen van klimaatverandering voelen wij inmiddels allemaal. In het Nationaal Programma Landelijk Gebied van de rijksoverheid wordt duidelijk waar de prioriteiten voor de komende jaren liggen: 'de biodiversiteit herstellen en een balans bereiken tussen wat de natuur kan dragen en wat we als samenleving van haar vragen'.

Immers, we willen allemaal wonen, werken en recreëren in een groene, gezonde omgeving, die tegelijkertijd voldoende ruimte biedt voor duurzaam ondernemerschap, voor individualiteit en voor de zorg voor de ander. Al deze opgaven vragen om creatieve oplossingen en voor een slimme aanpak die inspeelt op de mogelijkheden die er al liggen. Hier kunnen paardenhouderijen als manege De Wildhoef een belangrijke rol spelen. Sterker nog, ze kunnen zelfs het voortouw nemen, want het paardenerf leent zich uitermate goed voor een biodiverse, natuurinclusieve inrichting. Recent onafhankelijk onderzoek vanuit mijn eigen lectoraat heeft aangetoond dat paardenhouderijen in Nederland met gemiddeld 12% al voldoen aan de streefnorm van 10% groenblauwe dooradering, zoals uiteengezet in de Agenda Natuurinclusief 2.0. Sterker nog, de eerste resultaten van lopend onderzoek laten zien dat 98% van de paardenhouders bereid is hier een bijdrage aan te leveren. Paardenhouderijen zoals manege De Wildhoef zijn een bijzonder goed voorbeeld van hoe dit in de praktijk eruit zou kunnen zien. Gevestigd aan de rand van de stad, met directe toegang tot het duingebied, vormt manege De Wildhoef een essentiële verbinding tussen stad en natuur en laat zij zien hoe er ook op beperkte ruimte aandacht zou kunnen worden gegeven voor een harmonieuze interactie tussen natuur, paard en mens.

Door in te zetten op een erfinrichting die aansluit op de streekeigen habitat kan manege De Wildhoef een bijdrage leveren aan de biodiversiteit van zijn omgeving. Dit zal niet alleen ten goede komen aan de natuur zelf, maar vervolgens ook aan de mentale en fysieke gezondheid van de mensen enerzijds en het welzijn van paarden anderzijds. Voldoende vrije beweging voor paarden, in een omgeving die voorziet in hun natuurlijke behoeften, bevordert de harmonieuze interactie tussen mens en dier en is hiermee van zeer groot belang in het kader van een natuur- en dierinclusieve samenleving. De voorzitter. U heeft nog een halve minuut. Mevrouw Wolframm. Mocht u op enig moment nog vragen hebben omtrent biodiversiteit en verduurzaming in de paardenhouderij, dan kunt u zich te allen tijde richten tot mijn lectoraat. De voorzitter. De laatste inspreker is J.A.M.C. Roest-Wald namens de Federatie Paardrijden Gehandicapten. Mevrouw Roest-Wald (U). Geachte voorzitter. Mevrouw Bineke de Vries, coördinator van de Federatie Paardrijden Gehandicapten wil graag gebruikmaken van de inspreektijd in deze vergadering. Ze kan niet aanwezig zijn en heeft mij gevraagd om haar brief aan u voor te lezen. Ik ben Anneke Roest, voorzitter van de Stichting Zorg op De Wildhoef en moeder van Aïde, Fiona en Iris. Ik lees nu de brief voor. 20

Geachte voorzitter. Graag maken wij gebruik van de geboden mogelijkheid om in te spreken tijdens deze raadsvergadering. Wij willen uw raadsleden en uw college het volgende meegeven ter overweging. Manege De Wildhoef en de Stichting Zorg op De Wildhoef bieden een breed publiek toegang tot de omgang met paarden op een unieke locatie. De manege biedt naast reguliere ruiters ook ruimte aan mensen met beperkingen van uiteenlopende aard en ernst. Voor deze mensen is de omgang met paarden en paardrijden van grote invloed op hun welzijn en welbevinden en veelal de enige mogelijkheid om te sporten, te bewegen en te ontspannen in een veilige omgeving. Daarbij leidt de diversiteit van het aanwezige publiek op De Wildhoef tot een symbiotische vorm van inclusie, die maatschappelijk zeer waardevol is. De Wildhoef is een manege waar iedereen binnen zijn of haar mogelijkheden volwaardig kan participeren. Het voornemen van uw gemeente om een deel van het beschikbare terrein van de bij onze organisatie aangesloten manege De Wildhoef te vorderen, zal onherroepelijk leiden tot problemen in de huidige exploitatie. Wanneer de fysieke ruimte op het terrein wordt beperkt, zal dit direct invloed hebben op de mogelijkheden voor deze groep klanten. Vooral voor mensen met gedragsmatige en psychische kwetsbaarheden is het van belang om voldoende ruimte te bieden om externe prikkels te kunnen verwerken.

De huidige inrichting van het terrein biedt die mogelijkheid. Wellicht lijkt het voor u te simpel, maar je even kunnen terugtrekken, letterlijk met je rug naar de mensen kunnen staan en tegelijk naar paarden kijken heeft voor mensen een helend effect. Daarnaast is het van belang dat u zich realiseert dat bij het bestemmen van de locatie als manege ook een zekere mate van zorgplicht ontstaat omtrent de gehouden paarden. Wanneer de gemeente wel toegang wil geven aan haar inwoners tot paardensport maar het welzijn van de paarden in het geding komt doordat er te weinig buitenruimte beschikbaar is, lijkt er niet voldaan te worden aan de bestemming die op het perceel rust. De voorzitter. U heeft nog een halve minuut. Mevrouw Roest-Wald. In de Handreiking Ruimtelijke Ordening van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en de Sectorraad Paarden is helder omschreven welke faciliteiten noodzakelijk, gebruikelijk en gewenst zijn als een locatie de bestemming manege heeft. Tot slot en wellicht ten overvloede willen wij de gemeenteraad en het college vragen om de huidige situatie in stand te houden, zodat manege De Wildhoef ook in de toekomst als stadsmanege kan blijven voldoen aan de wensen van zijn klanten en bezoekers, zonder tekort te doen aan het welzijn van de paarden. De voorzitter. We zijn aan het einde van de inspraak van de stad gekomen.

Ik geef het woord heel kort aan mevrouw Klokkenburg. Zij heeft een mededeling over de traktatie die u heeft gehad. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Ik denk dat iedereen de traktatie inmiddels heeft gehad. Mede namens wethouder Van Asten: wij hadden vandaag een duale samenwerking op dit gebied, maar ik wil nog meegeven dat de traktatie was gemaakt door de meidengroep Beloved uit Moerwijk, specifiek door Jalayska en D-gentley, die hun talenten inzetten om zich te ontwikkelen als ondernemers. Met het eten van deze traktatie heeft u dus geïnvesteerd in de toekomst van onze stad. (Geroffel op de tafels) De voorzitter. Dank aan de makers van de heerlijke traktatie. Ik heb 'm al op.

Aan de orde is: E.

Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken.

De raad heeft hieromtrent beslist zoals hierna bij elk nummer is aangegeven.

21

Nr.

Raadsadres

Voorstel voor afdoening

1

Stichting Univé Rechtshulp d.d. 8 november 2023 inzake verzoek tot herziening van besluiten (10641182) Belanghebbende d.d. 4 november 2023 inzake handreiking Veiligheid en Leefbaarheid complex Calandria (10647350) Belanghebbende d.d. 21 november 2023 en 27 november 2023 (behoort bij) inzake Museon Insecten Cup Cakes (10650145)

In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Ruimte In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Ruimte

Nr.

Zienswijze op wijziging Gemeenschappelijke Regeling GGD en VT Haaglanden

Voorstel voor afdoening

1

GR GGD en Veilig Thuis Haaglanden d.d. 16 november 2023 (10647306)

Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel

Nr.

Zienswijze ontwerp-bestemmingsplan Willem Royaardsplein, ontwerpomgevingsvergunning en ontwerpbeschikking Wet Geluidhinder hogere grenswaarden geluid (Gemeentelijke coördinatieregeling)

Voorstel voor afdoening

1

Belanghebbende d.d. 22 oktober 2023 (10651616)

Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel

Nr.

Ter kennisneming

Voorstel voor afdoening

1

Platform OOV d.d. 10 november 2023 inzake verzoek tot aansluiting op de Stop Intimidatie app door Den Haag (10645676) Stichting VO Haaglanden d.d. 14 november 2023 inzake meerjarenbegroting 2024-2028 (10645721) GR GGD en Veilig Thuis Haaglanden d.d. 16 november 2023 inzake aanbieding Tweede Bestuursrapportage 2023 (10647145) Stichting Voorall d.d. 16 november 2023 inzake subsidie 2023 (10648014) Belanghebbende d.d. 13 november 2023 inzake zienswijze aan Omgevingsdienst Haaglanden (10648077) Sportvisserij Nederland d.d. 17 november 2023 inzake hengelsport loodvrij (10650355)

Voor kennisgeving aannemen

2

3

2

3

4 5

6

In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Samenleving

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

22

Aan de orde is: F.

Vaststelling van de Notulen van 9 november 2023.

De Notulen worden ongewijzigd vastgesteld.

Aan de orde is: G.

Vaststelling van de besluitenlijst.

G.1

Voorstel van het presidium inzake benoeming leden Adviescommissie bezwaarschriften (RIS317088) Voorstel van het presidium inzake benoeming van een tweede lid van de adviescommissie Economisch Vestigingsklimaat van de MRDH (RIS317166) Voorstel van het college inzake Verklaring van geen bedenkingen voor aanvraag omgevingsvergunning voor een horeca-paviljoen met terras in het duin bij het Noordelijk Havenhoofd naast Strandweg 3J (RIS316604)

G.2 G.3

Deze voorstellen worden zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen.

Aan de orde is: H.

Datumbepaling.

H.1.

Initiatiefvoorstel (Hart voor Den Haag) Dag van de Ondernemer (RIS317135).

De voorzitter. Namens het college - grappig dat ik dat mag zeggen - kan ik melden dat een reactie van het college uiterlijk in het eerste kwartaal van 2024 verwacht mag worden, drie maanden na ontvangst. Is dat akkoord? Ja, ik zie een duimpje omhooggaan. Dat is mooi.

Aan de orde is: I.

Afronding debat Buurtwerk Steenwijklaan 500.

De voorzitter. Dit debat is aangevraagd door Hart voor Den Haag. Het is de afronding van het debat. U mag dus heel kort uw motie inleiden met een, twee of misschien drie zinnen en dan het dictum voorlezen. De beraadslaging wordt geopend. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Dank aan de fractievoorzitters voor het naar voren trekken van dit agendapunt, zodat de mensen gelijk aan de beurt zijn. Het is waanzinnig leuk dat jullie met zoveel mensen tegelijk zijn gekomen, zoals ik zojuist al heb gezegd. Ik moet toch even noemen dat het een beetje teleurstellend is dat beide wethouders waar dit om gaat, er niet bij waren. Ik had de mensen gezegd: kom maar in groten getale, want dat maakt indruk op de wethouder. Ik vind het behoorlijk kwalijk dat de wethouders er allebei niet bij waren. Maar gelukkig is het vak inmiddels weer gevuld. Meneer Balster was er wel bij het begin, maar meneer Bredemeijer niet. 23

Maar goed, dit gezegd hebbende: wij hebben ons al eerder hiervoor ingespannen. Even heel kort een samenvatting. Het buurtwerk dat nu op de Steenwijklaan zit, willen wij daar graag houden. Wij willen dat dat pas weggaat als er een schop in de grond gaat. We hebben begrepen dat er inmiddels wat ontwikkelingen zijn, maar die zijn wat ons betreft nog niet zover dat het buurtwerk nu al weg zou moeten. Wij hebben een motie met als dictum: verzoekt het college het buurtwerk van Buurtontwikkeling-Multimedia te redden in het belang van de vele ouderen en bewoners van Escamp, de eerder gedane toezegging gestand te doen, zodat het buurtwerk pas van de huidige locatie moet verhuizen als de werkzaamheden aldaar echt aanvangen. Aan het Veldzicht is er een geschikt pand voor het voortzetten van het buurtwerk en daar willen we het graag heen hebben. De motie is medeondertekend door Sebastian Kruis van de PVV. De voorzitter. Door de heer Bom wordt de volgende motie (I.1 HvDH) ingediend:

Motie I.1 HvDH Red het buurtwerk Steenwijklaan 500 De gemeenteraad van Den Haag in vergadering bijeen op donderdag 30 november 2023, ter bespreking van agendapunt I, Buurtwerk Steenwijklaan 500 Constaterende, dat: • het kantinegebouw op de Steenwijklaan 500 een belangrijke maatschappelijke functie vervult voor vele buurtbewoners; • er vooral in de wijken Morgenstond en Vrederust veel behoefte bestaat aan deze maatschappelijke functie, zoals is gebleken uit de zeer grote opkomst van buurtbewoners bij de commissievergadering; • de bruikleenovereenkomst met stichting Buurtontwikkeling -multimedia is opgezegd en dat zij per 31 januari 2024 het pand moeten verlaten. Overwegende, dat: • het college heeft bevestigd dat de maatschappelijk functie van de stichting belangrijk is; • er aan het Veldzicht een geschikt pand is voor het voortzetten van het buurtwerk van de stichting Buurtontwikkeling - Multimedia; • bij de ontwikkeling van Zuid-West financiële middelen beschikbaar zijn om welzijn in deze wijken te faciliteren. Verzoekt het college: • het buurtwerk van Buurtontwikkeling-Multimedia te redden in het belang van de vele ouderen en bewoners van Escamp; • de eerder gedane toezegging gestand te doen, zodat het buurtwerk pas van de huidige locatie moet verhuizen als de werkzaamheden aldaar echt aanvangen; • de raad over de uitkomsten te informeren.

En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Adeel Mahmood (DENK). Voorzitter. Eerst veel dank aan alle mensen die speciaal voor dit agendapunt naar de raad zijn gekomen. Ik wens u veel sterkte in deze tijden van onzekerheid en ik hoop dat u uw activiteiten zo snel mogelijk in een alternatieve locatie kunt voortzetten. Tegelijkertijd hoop ik natuurlijk ook dat u zo lang mogelijk in uw huidige tijdelijke locatie kunt blijven. Ik heb een motie over dit onderwerp, namelijk de motie Alternatief en hulp voor buurtwerk Steenwijklaan. We begrijpen dat het voor het college op dit moment vanwege het Didam-arrest niet mogelijk is om de locatie te gunnen aan één partij. We hadden dit wel graag gewild, maar als het juridisch niet kan, hoop ik dat de wethouder straks heel duidelijk toelicht waarom dit niet kan. De motie verzoekt het college in 24

het geval dat de locatie Veldzicht uiteindelijk niet gegund wordt aan de Stichting Buurtontwikkeling, zich zo op te stellen en zich ervoor in te spannen dat de stichting zo lang mogelijk kan blijven op de Steenwijklaan, zolang er geen concrete afspraken zijn met aannemers voor start van de werkzaamheden, zo snel mogelijk met de stichting aan tafel te gaan en realistische mogelijkheden van andere alternatieve locaties in kaart te brengen/te bespreken en indien nodig te adviseren omtrent de mogelijkheden voor tijdelijke opslag van hun inventaris/spullen. De motie wordt mede-ingediend door collega Smit van de Partij voor de Dieren en mevrouw Holman van de Partij van de Arbeid. De voorzitter. Door de heer Mahmood, daartoe gesteund door de heer Smit, wordt de volgende motie (I.2 DENK) ingediend:

Motie I.2 DENK Alternatief en hulp voor buurtwerk Steenwijklaan De gemeenteraad van Den Haag in vergadering bijeen op 30 november 2023, ter bespreking van agendapunt I, Afronding debat Buurtwerk Steenwijklaan 500. Constaterende, dat: • de stichting Buurtontwikkeling al jarenlang belangrijke werk verricht en als uitvalsbasis dient voor een grote groep (kwetsbare) ouderen; • door opzegging van de bruikleenovereenkomst de stichting per 31 januari 2024 dakloos dreigt te raken, met grote consequenties voor het belangrijke buurtwerk. Overwegende dat: • er nog niet veel terecht is gekomen van eerdere toezeggingen om de stichting te helpen aan een alternatieve locatie; • de stichting aangeeft de locatie Veldzicht graag als alternatieve locatie te willen hebben; • het college, mogelijk vanwege het Didam-arrest, de locatie niet bij voorbaat kan gunnen aan 1 partij; Verzoekt het college: • in het geval dat de locatie Veldzicht uiteindelijk niet gegund wordt aan de stichting Buurtontwikkeling: o Zich op te stellen en in te spannen dat de stichting zo lang mogelijk kan blijven op de Steenwijklaan, zolang er geen concrete afspraken zijn met aannemers voor start van de werkzaamheden; o Zo snel mogelijk met de stichting aan tafel te gaan en realistische mogelijkheden van andere alternatieve locaties in kaart te brengen/te bespreken en indien nodig te adviseren omtrent de mogelijkheden voor

tijdelijke opslag van hun inventaris/spullen. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Er is iets gewijzigd in de motie. Wethouder Balster, wilt u even tijd of reageert u eerst op de motie van de heer Mahmood? Dan komen we daarna op de andere motie terug. Wethouder Balster (PvdA). Voorzitter. De motie van Hart voor Den Haag is op het laatste moment aangepast. Die laten we dus nog even op ons inwerken. Collega Bruines zal daar straks namens collega Bredemeijer op reageren. Ook voor het college is de Stichting Multimedia buitengewoon waardevol. We hebben daar in de commissie een aantal keren over gesproken. Ik vind het goed om nog wel even te benadrukken dat bij het betrekken van het pand vooraf klip-en-klaar was dat dat tijdelijk zou zijn, dat het om niet zou zijn, dat daar een einde aan zou komen en dat de organisatie dan zelf verantwoordelijk zou zijn voor het vinden van een alternatieve locatie. De subsidie die de 25

stichting krijgt, is niet in het geding. Dat is een subsidie op grond van leefbaarheid en bewonersparticipatie. Er is dus ook geen sprake van een financiële problematiek, maar er is wel een uitdaging om een alternatieve locatie te vinden. De gemeente draagt graag bij aan de zoektocht om te kijken of dat in het stadsdeel of wellicht daarbuiten op een andere plek kan. De gemeente is uiteindelijk niet eindverantwoordelijk voor die zoektocht, maar we blijven die heel graag ondersteunen. Sterker nog, er zijn ook al mogelijkheden voor de stichting, weliswaar wat kleiner, om in bestaande panden gebruik te maken van ruimtes, maar tot op heden heeft dat voor de stichting zelf nog niet tot een passende oplossing geleid. De motie die net is ingediend door de heer Mahmood, kan het college omarmen. We vinden de motie een aanmoediging van de inzet die we inmiddels plegen. We blijven heel graag met de stichting in gesprek om te kijken of we met elkaar tot een alternatieve oplossing kunnen komen, gegeven wat ik zojuist heb aangegeven en gegeven de regels die op dit moment gelden voor de Didam-selectie, waar u ook al wat woorden aan heeft besteed. Adeel Mahmood (DENK). Dank aan de wethouder voor de beantwoording. Ik heb toch nog een vraag, want ik hoor verschillende geluiden over de toepassing van het Didam-arrest; daar hebben de insprekers ook naar verwezen.

Is het echt zo dat dat al in gang is gezet en dat we echt wachten op een uitspraak? Of is er nog een juridische mogelijkheid om het alsnog aan één partij te gunnen? Wethouder Balster (PvdA). Nee, het is juridisch zo dat we, als er meerdere gegadigden zijn, volgens de selectiemechanismen van Didam hebben te selecteren. Daar komt dan iets uit. Dat is uiteindelijk ook geen bestuurlijke afweging, maar een objectieve vergelijking. Die loopt op dit moment. Dat heeft straks een uitkomst. Uw motie sorteert alvast voor op het scenario dat een van beide partijen Veldzicht niet krijgt - dat zal de uitkomst zijn - en wat we daarna met elkaar kunnen doen. De voorzitter. Het woord is aan wethouder Bruines voor de reactie op de motie van Hart voor Den Haag. Wethouder Bruines (D66). Voorzitter. Excuus, ik moet even een been bijtrekken bij dit onderwerp, maar namens wethouder Bredemeijer kan ik u het volgende mededelen over de motie van de heer Bom. De gemeente faciliteert waar zij kan bij het zoeken naar nieuwe huisvesting. Dat gebeurt hier ook. Een nieuwe geschikte locatie is natuurlijk in de eerste plaats altijd de verantwoordelijkheid van de organisatie zelf. Bij heel veel organisaties die een plek zoeken, zien we dat accommodaties, zeker zelfstandige accommodaties, gewoon schaars zijn. Het succes dat je daarin kan hebben, hangt natuurlijk ook af van de eisen die de organisatie stelt.

Wethouder Balster heeft al gezegd dat voor de locatie Veldzicht nu die tender uitgezet is. Die moeten we afwachten. De planning is dat zo snel mogelijk na februari wordt gestart met de verbouwing op de huidige locatie. Mocht die planning uitlopen, dan is langer gebruik van het pand mogelijk. Ik heb begrepen dat dit ook al is toegezegd in de commissie. Daar zal dan ook de opzegtermijn van de huur op aangepast worden. Dan de appreciatie van de motie. Het eerste punt spreekt van 'het redden van de organisatie'. In de overwegingen staat ook iets over financiële ondersteuning. In aanvulling op wat wethouder Balster net zei: ook deze stichting heeft, net als een heleboel andere organisaties, gewoon recht op de subsidie die daarvoor geschikt is. Wat niet aan de orde is, dat de gemeente een rol heeft in het subsidiëren of bekostigen van huisvesting. Wat wij wél kunnen doen: wij zullen er alles aan doen wat we kunnen doen om ook deze organisatie te helpen zoeken naar een nieuwe plek, om daarin te faciliteren en om dit op die manier vorm te geven. Als we de motie zo mogen lezen, kunnen we de motie aan de raad laten. Als het een oproep is die bijna neerkomt op een verplichting tot huisvesting: het is geen verplichting. Er is bij geen enkele organisatie die met een tijdelijk contract ergens zit, sprake van een verplichting. Daar kunnen we dus echt geen uitzondering op maken.

Coen Bom (Hart voor Den Haag). De motie is wat aangepast. We hebben de financiële stukken eruit gehaald. Misschien kunt u straks de juiste motie, zoals die geworden is, dus nog even doorlezen. De tweede opmerking gaat over HDV. HDV weet zelf nog niets van een verhuizing. Ik praat nu tegen een verkeerde wethouder, maar zij weten er nog niks van dat die verhuizing aanstaande is.

26

Wethouder Bruines (D66). Kunt u die laatste zin nog even herhalen? Coen Bom (Hart voor Den Haag). Als dat niet van mijn tijd afgaat. De voorzitter. Nee, en dit telt ook niet als interruptie. Coen Bom (Hart voor Den Haag). HDV is de club die daarnaartoe moet. Er wordt gezegd: daar gaan we in februari al mee beginnen. Maar HDV zelf weet nog helemaal van niets. Dat vind ik een teken aan de wand dat dat nog niet in februari gaat gebeuren. Wethouder Bruines (D66). De planning was zoals die was. Als het langer moet duren, kan deze organisatie inderdaad nog blijven zitten. Dat is toegezegd. Die toezegging zal het college dus ook gestand doen. Ik kan vanaf deze kant natuurlijk niet beoordelen wie wat wel of niet weet, maar ik zal de boodschap zeker doorgeven. Die komt absoluut bij wethouder Bredemeijer terecht. U heeft de tweede bullet over Veldzicht en de financiering eruit gehaald, maar in de eerste bullet staat wel iets over 'redden'. Laten we het dan eens zijn over wat onder 'redden' verstaan kan worden. In de overwegingen staat wel degelijk iets over financiering. De interpretatie van het college is dat 'redden' betekent dat de subsidiëring die de organisatie nu krijgt, helemaal niet ter discussie staat, maar dat het niet zo kan zijn dat de gemeente wordt opgeroepen om ook nieuwe huisvesting te gaan financieren.

Als we de motie zo kunnen lezen, zoals die feitelijk ook gewoon hoort te zijn, heeft het college geen bezwaar tegen aanneming van deze motie en laten we haar aan de raad. De voorzitter. Ik zie de heer Bom knikken. Dat is dus mooi. Volgens mij zei u 'ja'. Daarmee is dat bevestigd. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. Wij gaan helemaal aan het einde van deze vergadering hierover stemmen. Voor de mensen op de tribune die voor dit punt zijn gekomen: dat zal echt pas rond 23.30 uur zijn. Ik ga er niet van uit dat jullie tot die tijd op de tribune willen wachten. U bent van harte welkom, hoor. Ik hoor de wethouder die jarig is, zeggen dat hij het leuk vindt om veel mensen op zijn verjaardag te hebben. Maar ik kan me voorstellen dat u liever andere dingen wil doen. Ik ga de vergadering dus even schorsen, zodat jullie rustig de tribune af kunnen. We doen dan ook gelijk een voorzitterswissel. De vergadering wordt van 15.33 uur tot 15.44 uur geschorst. Voorzitter: de heer Van Zanen.

Aan de orde is: J.

Actualiteitendebat opvang asielzoekers Atlantic Hotel Kijkduin.

De voorzitter. De aanvrager, de heer Bom, heeft drie minuten spreektijd. Er is één termijn. Interrupties zijn toegestaan. Dan antwoordt het college in één termijn, met drie minuten spreektijd. De aanvrager mag een of meer moties indienen. Ook de wethouder mag worden geïnterrumpeerd. De beraadslaging wordt geopend. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Voorzitter. De situatie en natuurlijk weer de procedure: eerst het besluit en dan gaan we informeren. De asielzoekers zijn eerder op hun kamer dan dat de omwonenden een brief in de bus hebben gehad waarin het voldongen feit wordt gemeld. Om de omwonenden de info te geven die ze niet direct van de gemeente hebben gekregen, heb ik een aantal vragen, allereerst over de brief zelf. Daarin worden de omwonenden gewoon vals voorgelicht. Het zou gaan om mannen,

27

vrouwen en stelletjes. Wat blijkt? Zondag bij aankomst blijken het alleen maar alleenstaande mannen te zijn. Hoe denkt u dat dat voelt voor de bewoners, die toch al niet blij zijn met zo'n brief? Dan de tijdelijke opvang tot 15 januari. Hoe hard is die einddatum? Marije Mostert (D66). Ik hoor de heer Bom nu, maar ik heb de heer Bom ook een paar dagen gevolgd op X. Ik vraag me dan af wanneer Hart voor Den Haag er nou eens mee stopt om mensen bang te maken voor vluchtelingen en op te hitsen op social media. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Ik snap de vraag niet. Marije Mostert (D66). Ik noem een aantal voorbeelden. Hart voor Den Haag heeft het over 'de natte droom van dit college'. Er worden filmpjes gedeeld van vluchtelingen die met hun schamele bezittingen, twee tasjes, uit bussen komen, met de camera worden gevolgd en aankomen bij het hotel. Hart voor Den Haag is woedend. Zo kan ik nog wel even doorgaan. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Het was volgens mij allemaal behoorlijk feitelijk. Die filmpjes zijn wat ze zijn. Daaruit blijkt dat het niet gaat om mannen, vrouwen en stelletjes. Dan mogen wij toch ageren? De voorzitter. Mevrouw Mostert, de laatste keer. Marije Mostert (D66). D66 is er juist trots op dat we als stad van vrede en recht vluchtelingen kunnen opvangen, want die zouden anders in Ter Apel op het gras in de hagel hebben moeten slapen.

Dat is wat ons betreft echt onmenselijk. Is de heer Bom dat met mij eens? Coen Bom (Hart voor Den Haag). Deze voelde ik natuurlijk heel erg aankomen. Willen wij dat mensen op het gras slapen? Dat is natuurlijk twee haltes verder dan waar we eigenlijk zouden moeten zijn. Ik schaam me er persoonlijk voor dat we in een land leven waarin we zoveel mensen hebben laten binnenkomen dat er een situatie is ontstaan waardoor wij mensen in het gras moeten laten slapen. Dan is de vraag: wat doe je? We hebben het hier niet over een landelijk asielbeleid. We zijn een lokale politieke partij en ik ben een lokale volksvertegenwoordiger. Het gaat erom wat je hier doet, in deze stad. Dat is het enige belang waarvoor wij hier zitten. Hera Butt (GroenLinks). Is Hart voor Den Haag het met GroenLinks eens dat wij hier, zoals Hart voor Den Haag aangeeft, inderdaad regionaal beleid uitvoeren van de gemeente Den Haag, maar dat we de werkelijkheid van de landelijke politiek niet helemaal kunnen negeren? Je zou kunnen zeggen dat we hier nu te maken hebben met falend landelijk beleid - dat vindt GroenLinks ook - maar daar moeten we nu wel wat aan doen. Vindt u dus niet dat we dat niet helemaal kunnen negeren? Coen Bom (Hart voor Den Haag). Ten eerste vind ik dit een positief geluid, want ik heb van u weleens andere geluiden gehoord. Dat is dus een goede ontwikkeling.

Er wordt hier nu gedaan alsof dit ons overkomt, maar dat is natuurlijk niet het geval. In juni begon staatssecretaris Van der Burg al aan de noodklok te jengelen. Dat was logisch, want dit probleem zagen we al aankomen. Dan is het dus aan het college om te bepalen wat het doet als het COA met zo'n hulpvraag komt: hou je die af of omarm je die? Hera Butt (GroenLinks). Wat doe je dan? Dat vraag ik aan Hart voor Den Haag: omarmen we dat omdat we nou eenmaal te maken hebben met falend beleid, dat toch ook op ons bordje terechtkomt? Of zegt u dan nog steeds: nee, we omarmen dat niet; we werpen het gewoon verre van ons en we zien wel wat er gebeurt? Coen Bom (Hart voor Den Haag). Ik ga straks uitleggen waarom dat dan zeker niet in Kijkduin hoort, want daar gaat dit debat over. Dit debat gaat niet over het landelijk asielbeleid. Wij zijn er altijd voorstander van geweest om opvang niet in de vier grote steden te doen. Dat geldt niet alleen voor Den Haag, want dat vinden ook de andere drie grote steden. Dat is dus eigenlijk het antwoord. 28

Adeel Mahmood (DENK). Ik hoor de afgelopen tijd natuurlijk heel veel verhalen over geen overleg met de bewoners et cetera. We kennen dat verhaal. Het college heeft vrijdagavond een aanvraag gekregen in verband met de dreigende situatie, de crisissituatie, de mensonwaardige situatie dat mensen in ons land op straat dreigden te moeten slapen. Wat had het college volgens Hart voor Den Haag moeten doen? Hoeveel dagen zouden zij op straat moeten doorbrengen om een en ander te organiseren met bewonersavonden voordat we dat besluit zouden nemen? Coen Bom (Hart voor Den Haag). Dit is dus die framing waar ik niet in meega, want dit is natuurlijk onzin. Zo is de situatie immers helemaal niet. Het ontstane beleid is al toegepast. Hart voor Den Haag heeft daar helemaal geen debet aan; deze landelijke partijen hebben daar allemaal wél debet aan. Laten we het dus daarover hebben. Ik wil naar de Kijkduinsituatie toe. Wat had de gemeente moeten doen? Ze niet in Kijkduin plaatsen. Adeel Mahmood (DENK). Heeft u andere locaties in onze stad? Want de aanvraag is gedaan richting Den Haag, richting ons college. Dat wil uiteindelijk natuurlijk ook zijn verantwoordelijkheid nemen. Ik ben er echt trots op - dat wil ik ook uitdragen richting het college - dat het college deze acute stap heeft genomen om die noodsituatie op te lossen, zodat mensen niet op straat zouden moeten slapen.

Welke andere locatie heeft u in gedachte? Coen Bom (Hart voor Den Haag). Nogmaals, die framing van op straat slapen is natuurlijk … Kijk, we hebben nu een aanbod waar we never nooit weerstand tegen kunnen bieden, landelijk gezien. We hebben hier in Den Haag een situatie waarvan ik zeg: er zijn zoveel problemen in deze stad dat we niet de behoefte hebben om er nog meer te importeren. De voorzitter. Meneer Mahmood, de laatste keer. Adeel Mahmood (DENK). Ik zie Hart voor Den Haag steeds richting landelijk duwen, maar we hebben nu een situatie in Den Haag. In Den Haag bepalen we uiteindelijk wat we doen met die vraag. We hebben dus gewoon te dealen met wat ons college hier heeft gedaan. Ik ken u ook als iemand die zich echt inzet voor de maatschappij. Dat heeft u eerder vandaag ook laten zien door ervoor te pleiten dat een stichting niet dakloos zou worden voor haar activiteiten. Nu gaat het om tientallen bewoners die dakloos dreigen te raken en op straat zouden moeten slapen. Waarom zien we die barmhartigheid bij het vorige agendapunt niet terug bij dit agendapunt? Coen Bom (Hart voor Den Haag). Die framing blijft gewoon dezelfde. 'Harteloos en inhumaan' … Wat inhumaan is, is dat er alleen maar mensen naar Nederland toe worden gehaald. Dat daar geen plek voor is, dat we daar geen onderwijs voor hebben … We kunnen hier in Den Haag niet eens een huisarts krijgen.

Ze worden hier allemaal opgevangen en daar zijn wij gewoon tegen. Wij zullen het niet eens worden, want wij vinden dat dit niet in de grote vier steden moet gebeuren. Dat is ons standpunt. De voorzitter. Mevrouw Mostert, ik ga u zo meteen na meneer Ahraui niet het woord geven, want ik wil eerst dat meneer Bom dan nog even wat kan zeggen. Hij is immers nog nauwelijks aan het woord geweest. U heeft al drie keer de gelegenheid gehad. Ik waarschuw u alvast maar. Samir Ahraui (PvdA). Mijn collega Bom zei net: niet in Kijkduin en niet in Den Haag. Hij lijkt daarmee de suggestie te wekken dat dat per definitie ontwrichtend is. Ik zou graag van de heer Bom willen horen op basis van welke feiten de tijdelijke opvang in een acute situatie volgens Hart voor Den Haag ontwrichtend kan werken voor Kijkduin of voor Den Haag. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Daarom is het jammer dat de burgemeester mij niet eerst even had laten uitspreken, want ik wil het over Kijkduin hebben, over deze situatie. Daarbij zijn er zeker steekhoudende argumenten te vinden waarom dat in Kijkduin niet handig is. Dat heeft Woody

29

Louwerens, de man van de ondernemersvereniging, ook gezegd. Ik ga gewoon door met mijn inbreng als je het niet erg vindt of wil je gewoon een antwoord? De voorzitter. Nee, er komt nog een interruptie. Die kan ik niet tegenhouden. Samir Ahraui (PvdA). Sorry, ik vraag dat ook omdat ik gewoon heel benieuwd ben naar het antwoord, want de suggestie wordt gewekt dat de opvang van deze 100 tot 120 mensen ontwrichtend is voor de stad, alsof we hier criminelen naartoe halen. Ik zou graag van de heer Bom willen horen op basis van welke feiten de angst of de zorgen die hij heeft, er volgens Hart voor Den Haag voor zorgen dat dit ontwrichtend is voor Den Haag. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Ik kan daar een lang of kort antwoord op geven, maar we weten niet wat we hier binnen hebben gehaald. Dat is precies het probleem. In de brief stond helemaal niet wie we hier binnen hebben gekregen. Daarin werd een verkeerde voorstelling van zaken gegeven alsof er stelletjes en vrouwen zouden komen. Dat is al niet het geval. Als u zegt dat het geen criminelen zijn, is dat dus net zo dom als wanneer ik zeg dat het wel criminelen zijn. De voorzitter. Meneer Ahraui, de laatste keer. Samir Ahraui (PvdA). Ja, afsluitend.

Het is mij de laatste dagen heel erg opgevallen dat heel snel het frame wordt gecreëerd alsof het opvangen van asielzoekers op locaties per definitie zou leiden tot onveiligheid en tot een onveilige situatie voor bezoekers of bewoners en er per definitie toe zou kunnen leiden dat er van alles misgaat in buurten en dat de hel losbreekt. In heel Nederland zijn er eigenlijk bijna geen locaties te vinden waar echt sprake is van onrust of problemen met asielopvang. Je ziet juist dat dat heel vaak op een goede manier kan en dat buurten juist wél bereid kunnen zijn om dat te doen. Daarom nogmaals de vraag. Als de heer Bom hier wil schetsen dat het ontwrichtend werkt, zou ik graag willen horen op basis van welke feiten en welk vergelijkingsmateriaal hij die conclusies trekt. Want anders hebben we hier een debat waarin we op basis van angst redeneren en niet op basis van feiten. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Dan wat feiten. Vorig jaar zaten 85.000 mensen in azc's of in opvangcentra. Ik zal het heel precies zeggen: er zijn bijna 15.000, namelijk 14.400, zware incidenten of misdrijven gemeld. Dat zijn de feiten. 7% van die opgevangen mensen veroorzaakt problemen. Dat is ook een hard feit. De voorzitter. Mevrouw Butt heeft net twee interrupties gehad. Ze mag er dus nog eentje doen, de laatste. Hera Butt (GroenLinks).

Ik wil even doorgaan op wat mijn collega van de Partij van de Arbeid net aangaf over de feiten en wat er in Den Haag aan de hand is. Volgens mij weet Hart voor Den Haag ook dat er bij ondernemers en bewoners zorgen waren over de opvang van vluchtelingen in Scheveningen. Ik denk dat dat een heel goed voorbeeld is van zorgen en angst waarvan uiteindelijk, toen de vluchtelingen weer weggingen, ook vanuit de ondernemers en de bewoners bleek dat het eigenlijk wel meeviel en dat het heel goed ging. Ze hadden wel langer kunnen blijven. Dat is ook een feit. Het is voor Hart voor Den Haag heel makkelijk om het te hebben over landelijk wanneer dat zo uitkomt en om de lokale successen te negeren. Wat GroenLinks betreft zijn ze hier welkom en geven wij hun onderdak. En als we dat hier niet doen, heeft dat wel degelijk consequenties voor Ter Apel. Graag een reactie. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Ik ben eigenlijk heel blij dat u die vraag stelt, want dat is nou precies wat er heel vaak gebeurt. Je hoort vaak: ja, maar het zijn toch vluchtelingen en ze hebben een lange reis gehad. Ik hoorde laatst de D66-lijstduwer Edwin Rutten dat ook zeggen bij Op1. Maar dat is niet altijd het geval. In dit geval zijn het voornamelijk Syriërs. In Scheveningen, in de Keizerstraat, waar u het over had, mevrouw Butt, betreft het Oekraïense gezinnen. Bij gezinnen is het een ander verhaal.

Ik kom toevallig vaak in de Keizerstraat. Ik heb dus gezien dat het daar hartstikke goed gaat. 30

Dat zijn hele kleine kindertjes met hun moeder. Prima, niks mis mee. Sterker nog, hier op de Zandvoortselaan, vlak bij Kijkduin, zijn ook Oekraïense gezinnen opgevangen en ook daar is er geen enkel probleem. U moet mij dus geen woorden in de mond leggen. De voorzitter. U zet uw betoog voort. Nee, meneer Mahmood is drie keer geweest. Niks ervan; nu meneer Bom. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Ik ga gewoon wat vragen richting het college droppen. Hoe hard is die tijdelijke einddatum, 15 januari? Waar gaan die mensen daarna naartoe? Over Scheveningen en de Keizerstraat gesproken: ook die mensen hebben een harde einddatum gehoord, namelijk 31 december. Maar nu worden ze 400 meter verder aan de Zeekant geplaatst. Dan heeft het college wel woord gehouden, maar zijn de mensen daar natuurlijk niets mee opgeschoten. Wat gebeurt er dus na 15 januari met deze mensen? Dat willen we ook weten. Kunnen ze ook eerder weggaan? Zijn er al andere opvanglocaties op het oog voor acute noodopvang? Hoe zit het daarmee? Heel belangrijk en waar de buurt zich de meeste zorgen over maakt, zijn natuurlijk de overlastgevende situaties. Die zijn niet fictief, zeg ik tegen iedereen. Het is niet zo dat het overal vlekkeloos verloopt. In dit geval, met alleenstaande jonge mensen, is dat natuurlijk ook aantoonbaar anders dan met gezinnetjes met kleine kinderen.

Dus hoe wordt de veiligheid van de bewoners en de ondernemers van Kijkduin gegarandeerd? Ik heb op de inloopavond diverse mensen gesproken die niet meer alleen over straat durven. Al zou dat beeldvorming zijn, dat is hoe het wordt ervaren. Iedereen die daar zijn ogen voor sloot, is ook een onderdeel van het probleem, zou ik bijna willen zeggen. Geen enkele regel zegt dat wij als gemeente moeten opvangen. Het is dus de keuze van het college zelf. Wij krijgen de indruk dat het college niet bepaald afhoudt. Dat is dus de vraag: wat gebeurt er als het COA de volgende keer belt en bijvoorbeeld het Kurhaus of Des Indes op het oog heeft? Gaan we dan weer een paar honderd nieuwe gevallen opnemen? Dat willen we dan graag nu weten. Robin Smit (PvdD). De heer Bom heeft het over overlast voor de buurt. Kan de heer Bom dan ook de lezing geven die de voorzitter van de winkeliersvereniging bij Op1 gaf, namelijk dat ondernemers er wel iets in zien dat er iets voor de mensen wordt teruggedaan, zoals coupons voor eten en al dat soort dingen? Hoe kijkt de heer Bom naar die lezing? Coen Bom (Hart voor Den Haag). Die lezing is voor meneer Louwerens. Toevallig heb ik hem een aantal keren gesproken, want gek genoeg ben ik daar een aantal keren gefilmd, zoals u waarschijnlijk gezien heeft. De steekhoudende argumenten daar zijn juist dat het daar op dit moment een bouwput is.

De parkeergarage is nog steeds niet klaar. Ze zijn nu aan het opbouwen. Wat denkt u van de publiciteit die Kijkduin nu heeft gehad? Die is alleen maar negatief. Met andere woorden, dat is een opmerking van hem in de zin van: dan hebben we er nog iets aan gehad. Het grootste probleem is natuurlijk ook dat de hotelketens dit nu zien als een gigantisch verdienmodel. Dat begrijp ik ook, want ik zou als ondernemer ook helemaal niet raar staan te kijken: 'Ik zit anders leeg en nu kan ik het voor tonnen verhuren'. Ik neem het ze niet eens kwalijk. Daarom hebben wij een motie, samen met Sebastian Kruis van de PVV en mevrouw Van Basten Batenburg van de VVD, namelijk de motie Geen asielzoekers in Haagse hotels. Het dictum luidt: verzoekt het college direct te stoppen met het (al dan niet tijdelijk) huisvesten van asielzoekers in Haagse hotels. Ik heb ook een motie over de definitieve einddatum, de harde einddatum. Het dictum luidt: verzoekt het college de einddatum van 15 januari 2024 te bevestigen als definitieve einddatum voor de opvang op deze locatie. Ook deze motie is medeondertekend door meneer Kruis en mevrouw Van Basten Batenburg. Kavish Partiman (CDA). Ik heb een vraag over de motie. Ik heb de heer Bom horen zeggen dat hij, als hij hoteleigenaar was - hij is ondernemer - er best een goed businessmodel in zou zien om kamers aan het COA te verhuren om mensen daarin te huisvesten.

Tegelijkertijd dient hij een motie in die het college oproept om geen statushouders, asielzoekers of wie dan ook te huisvesten in hotelkamers. Ziet hij de tegenstrijdigheid daarin? 31

Coen Bom (Hart voor Den Haag). Nee, totaal niet zelfs, want het belang van een ondernemer is toch niet het belang van ons als college of als stad? Kavish Partiman (CDA). Dan wil ik het wel even verduidelijken. U geeft zelf aan dat de ondernemer wil ondernemen en de kamers dus verhuurt aan het COA, zodat hij toch geld verdient als die kamers leegstaan. Enerzijds zie ik daar een ondernemer en anderzijds zie ik het COA. Ik weet niet waar u in dit stukje de gemeente Den Haag tegenkomt die enige zeggenschap heeft over wie er in een hotelkamer komt van een private eigenaar. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Dit is ook weer een verkeerde voorstelling van zaken. Het COA doet een uitvraag aan de gemeente of zij dit wil toestaan. Dan is het nog altijd aan de gemeente of zij dat wel of niet wil doen. Wij verschillen van mening, want wij vinden dat dit in de G4 niet moet gebeuren. De voorzitter. De laatste keer, meneer Partiman. Kavish Partiman (CDA). Het COA vraagt wel aan de gemeente of de voorzieningen et cetera op orde zijn en of iemand daar wellicht tijdelijk in kan, maar het COA betaalt voor die hotelkamer. Het COA huurt die kamer.

In principe hebben wij daar als gemeente toch niets over te zeggen bij die ondernemer? Als die ondernemer zijn kamer wil verhuren aan asielzoekers, dan is hij daar toch vrij in? Daar gelooft u als iemand met een grote ondernemersgeest, die net aangaf dat hij dit ook zou hebben gedaan als hij ondernemer was, toch ook in? Coen Bom (Hart voor Den Haag). Des te meer reden is er voor deze motie, want dat zou betekenen dat ieder hotel nu door het COA kan worden geboekt. Zo is het natuurlijk niet. De voorzitter. Ik ga straks even iets zeggen tegen de andere twee collega's, maar eerst meneer Kruis, die nog niet heeft geïnterrumpeerd. Sebastian Kruis (PVV). Ik heb een verduidelijkende vraag. Waarom zegt de heer Bom: niet in de G4gemeenten? Coen Bom (Hart voor Den Haag). Nogmaals, wij zijn alleen maar een lokale politieke partij. Ik ga dus over Den Haag. Dat is de reden waarom ik dat zeg. Sebastian Kruis (PVV). Oké, maar ook Amsterdam, Rotterdam en Utrecht zijn G4-gemeenten en u zei net: 'We willen het niet in de G4-gemeenten'. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Ik wil er juist geen landelijk asieldebat van maken, want we hebben allemaal gezien hoe er vorige week woensdag gestemd is. Twee derde van de mensen heeft rechts gestemd. Dat betekent dat wij niet de enigen zijn die vinden dat er heel snel iets moet gebeuren aan die instroom. Daar zal ik u vast in vinden.