RIS317171 Notulen van de vergadering van 9 november 2023

35

Rutger de Ridder (VVD). Mevrouw Klokkenburg zei dat ze de gang van zaken op z'n zachtst gezegd vreemd vindt. Kan zij daar iets meer over zeggen? Ik ben zo benieuwd wat de constructieve partij ChristenUnie/SGP hier nou echt van vindt, want ik ken mevrouw Klokkenburg als iemand die hiervoor echt door het vuur gaat. Wat vindt zij hier dus echt van? Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Ik zou allereerst willen zeggen dat ik het mooi vind dat de heer De Ridder elke interruptie begint met: ik ken de ChristenUnie/SGP als een constructieve partij. Ik ben blij om dat te horen. Ik vind het heel opmerkelijk. Hét onderwerp van het debat over dit bestemmingsplan is de parkeerparagraaf. Daar hebben we een eerste termijn over gehad en daar hebben we een technische sessie over gehad. We hebben een gewijzigd bestemmingsplan gekregen en daar hebben we nog een termijn over gehad. En die afspraak hing blijkbaar al die tijd boven de markt, maar niemand wist het of zei het. Dat vind ik zeer merkwaardig en daar wil ik meer over weten voordat ik hierover een oordeel ga vellen. De voorzitter. Door mevrouw Klokkenburg wordt het volgende amendement (J.A CU/SGP) voorgesteld:

Amendement J.A CU/SGP maak plint Assumburgweg betaalbaar De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 9 november 2023, ter bespreking van het GEWIJZIGD Voorstel van het college inzake Vaststelling ontwerpbestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (RIS316318), Besluit om aan dictumpunt VIII het volgende toe te voegen: VIII. met in achtneming van de Staat van wijzigingen vast te stellen het bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 bestaande uit de kaart NL.IMRO.0518.BP0376BKopAssum40ON.dgn met ondergrond o_ NL.IMRO.0518.BP0376BKopAssum-ond.dgn en regels, zoals deze bij dit besluit behorende en als zodanig gewaarmerkte bescheiden zijn aangegeven, toegelicht en beschreven, met dien verstande dat het bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 onder paragraaf 5.3.2 als volgt is gewijzigd: Voor het project Assumburgweg (Levels) geldt dat de planvorming al ruim voorafgaand aan de vaststelling van de plintenstrategie is aangevangen. In deze planvorming heeft evenwel - ook zonder dat dit al was geborgd in vastgesteld beleid - de nodige afstemming plaatsgevonden over de plint om hier een levendige invulling aan te geven. Er wordt daarbij toepassing gegeven aan de strategieën stimuleren, reguleren en richting geven. Dit wordt als volgt toegelicht. Deze plinten worden ingevuld met onder andere horeca, kleinschalige bedrijvigheid, kantoren en dienstverlening.

Middels de strategie stimuleren bevordert de gemeente het creëren van een maatschappelijk gewenste plint, waarin daadwerkelijk ruimte is voor ontmoeting en lokale ondernemers een betaalbare plek vinden. Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Door mevrouw Klokkenburg worden de volgende moties (J.4 CU/SGP, J.5 CU/SGP en J.6 CU/SGP) ingediend:

Motie J.4 CU/SGP borging deelvervoer tot in lengte van dagen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 9 november 2023, ter bespreking van het GEWIJZIGD Voorstel van het college inzake Vaststelling ontwerpbestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (RIS 316318), 36

constaterende, dat: • in het bestemmingsplan ten behoeve van het plan Levels er sprake is van reductie van parkeerplekken ten behoeve van deelvervoer; • contractueel met de ontwikkelaar/exploitant wordt overeengekomen dat het deelvervoer voor de eerste 5 jaar na oplevering geborgd wordt; • onduidelijk is hoe het deelvervoer daarna geborgd wordt; overwegende, dat: • het deelvervoer wel randvoorwaardelijk is voor het verminderen van het aantal parkeerplekken gedurende de levensduur van het gebouw en derhalve aanwezig moet zijn; verzoekt het college: • te komen met een mechanisme om verhuurders c.q. exploitanten, van locaties waar reductie van parkeerplekken tbv deelvervoer onderdeel is van het bestemmingsplan, gedurende de levensduur van het gebouw te controleren of deelvervoer geborgd is en de raad hierover uiterlijk in het eerste kwartaal van 2024 te informeren, en gaat over tot de orde van de dag.

Motie J.5 CU/SGP communiceer eerlijk over parkeerplekken en kosten De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 9 november 2023, ter bespreking van het GEWIJZIGD Voorstel van het college inzake Vaststelling ontwerpbestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (RIS 316318), constaterende, dat: • in het bestemmingsplan ten behoeve van het plan Levels er sprake is van reductie van parkeerplekken ten behoeve van deelvervoer; • niet iedere bewoner een eigen parkeerplek kan krijgen en ook geen parkeervergunning krijgt voor straatparkeren; • op de huidige website van plan Levels wel te lezen is dat er 205 parkeerplekken komen, maar niet wat de gevolgen hiervan zijn voor bewoners; overwegende, dat: • toekomstige bewoners goed op de hoogte moeten zijn van deze gevolgen, goed geïnformeerd moeten zijn over de (on)mogelijkheden van een eigen parkeerplek en de kosten daarvan, alvorens zij definitief besluiten zich in te schrijven voor een woning; verzoekt het college: • met de ontwikkelaar heldere afspraken te maken over eerlijke communicatie omtrent het aantal parkeerplekken, de kosten daarvan en de onmogelijkheden van straatparkeren, onder andere via projectsites, brochures etc, zodat nieuwe bewoners vooraf goed op de hoogte zijn, en gaat over tot de orde van de dag.

Motie J.6 CU/SGP concrete hulp en ondersteuning voor maatschappelijke en religieuze organisaties De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 9 november 2023, ter bespreking van het GEWIJZIGD Voorstel van het college inzake Vaststelling ontwerpbestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (RIS 316318),

37

constaterende, dat: • in de Kazerne niet alleen ondernemers ondernemen, maar ook maatschappelijke en religieuze organisaties gehuisvest zijn; overwegende, dat: • deze organisaties van grote waarde zijn voor de wijk en haar inwoners, maar nog niet allemaal een passende vervangende plek in de stad hebben gevonden; • uit onderzoek (RIS132713 Motie Ruimte voor gebed) in opdracht van de gemeente Den Haag blijkt dat welzijnsgebouwen en scholen de meest geschikte plekken zijn voor levensbeschouwelijke organisaties om hun samenkomsten te organiseren; • de ontwikkeling van de school aan de Twickelstraat op steenworp afstand van de Kazerne wellicht ook ruimte biedt voor levensbeschouwelijke organisaties; • er een leegstandsaanpak komt voor Zuidwest in het kader van het Nationaal Programma Zuidwest waar ook eventueel benodigde middelen beschikbaar zijn; • de ondernemers in de Kazerne vanuit de gemeente een bedrijfscontactfunctionaris toegewezen hebben gekregen, maar deze minder kennis heeft van maatschappelijke en religieuze organisaties; verzoekt het college: • vergelijkbaar met de bedrijfscontactfunctionaris één aanspreekpunt binnen de gemeente aan te wijzen die helpt met het vinden van een alternatieve locatie voor maatschappelijke en religieuze organisaties; • te onderzoeken of en hoe de ontwikkeling van het schoolgebouw aan de Twickelstraat geschikt zou kunnen zijn voor organisaties

die nu gehuisvest zijn in de Kazerne; • in de leegstandsaanpak Zuidwest maatschappelijke voorzieningen en organisaties die reeds gehuisvest zijn in Zuidwest mee te nemen en op korte termijn te bezien of leegstaande panden ingezet kunnen worden voor (tijdelijke) herhuisvesting; • de raad hierover uiterlijk in het eerste kwartaal van 2024 te informeren, en gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter. Onze fractievertegenwoordiger, de heer Faddegon, heeft zich echt vastgebeten in dit dossier. Hij heeft daar geweldige inbrengen over gedaan, waar ik eigenlijk alleen maar jaloers naar kan kijken. Wij sluiten ons aan bij de vragen die zojuist zijn gesteld door mevrouw Klokkenburg. Ook mevrouw Arp heeft hier goede, mooie en inspirerende dingen over gezegd. Het is natuurlijk best raar dat dit college, dat zegt er te zijn voor iedereen, opnieuw tweedeling creëert in de stad. Het is natuurlijk te gek voor woorden dat dit college eigenlijk zegt dat je geen auto mag hebben als je een iets lager inkomen hebt. Vervolgens worden de rijkere mensen beloond en dat werkt natuurlijk niet. Dan is straks het einde zoek. Ik vind het ook raar dat we hierover niet eerder zijn geïnformeerd door de wethouder. Wij hadden eerder moeten weten dat dit in de overeenkomst met de projectontwikkelaar stond.

Dat we dit als raad niet wisten, is zeer, zeer laakbaar. Ik sluit me dus opnieuw aan bij de woorden van mevrouw Klokkenburg, want ook wij zijn zeer benieuwd naar de beantwoording van zo meteen over hoe dit nou precies allemaal zit. Afhankelijk daarvan en afhankelijk van de uitslag van mijn motie, zullen wij hiervoor of hiertegen zijn. Ik heb een motie meegekregen van de heer Faddegon. De overweging luidt als volgt: overwegende dat in het bestemmingsplan is voorzien in slechts 205 parkeerplekken terwijl er 548 woningen worden gebouwd en dat daardoor veel toekomstige bewoners slechts betaald zullen kunnen parkeren op straat terwijl zij een auto absoluut nodig hebben voor hun werk of anderszins. En het dictum luidt: verzoekt het college om voor de toekomstige bewoners van het gebouw de Levels een uitzondering te maken op de parkeernorm uit 2021 en alle bewoners het recht te geven op

38

parkeervergunningen. Was getekend Sebastian Kruis, maar eigenlijk de heer Faddegon, vind ik. Hé, daar is de heer Dubbelaar. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Als je geen betaald parkeren invoert in Oost, heb je ook geen vergunning nodig, toch? Sebastian Kruis (PVV). Nee, dat klopt, maar ik ga ervan uit dat het wel wordt ingevoerd. Daarop vooruitlopende dien ik deze motie in. De voorzitter. Door de heer Kruis wordt de volgende motie (J.10 PVV) ingediend:

Motie J.10 PVV Parkeervergunning voor bewoners de Levels De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 9 november 2023, ter bespreking van vaststelling ontwerpbestemmingsplan Kop Assumburgweg. Overwegende, dat: • in het bestemmingsplan is voorzien in slechts 205 parkeerplekken terwijl er 548 woningen worden gebouwd en dat daardoor veel toekomstige bewoners slechts betaald zullen kunnen parkeren op straat terwijl zij een auto absoluut nodig hebben voor hun werk of anderszins. Verzoekt het college: • om voor de toekomstige bewoners van het gebouw de levels een uitzondering te maken op de Parkeernorm uit 2021 en alle bewoners het recht te geven op parkeervergunningen. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Rutger de Ridder (VVD). Voorzitter. Wij hebben in de commissie uitgebreid besproken wat we van deze ontwikkeling vinden. Voor de VVD staat één ding centraal: iedere ontwikkeling in de stad moet een verbetering zijn. En dat is hier niet het geval. Er komen te veel woningen op een te kleine plek en er komen te weinig parkeerplekken voor deze buurt en voor de mensen die er komen wonen. Daarmee is het helder dat de VVD dit geen goed plan vindt en dat wij naar alle waarschijnlijkheid niet in kunnen stemmen, hoewel we natuurlijk het debat afwachten. Ik wil ook een punt maken van onze informatievoorziening.

Mikal Tseggai (PvdA). Dat zijn harde woorden van de VVD over dit plan. Ik vroeg me even af waarom de VVD dan eerder wel ingestemd heeft met dit plan. Rutger de Ridder (VVD). Mevrouw Tseggai kijkt de commissievergaderingen klaarblijkelijk niet terug, want dit hebben we in de commissie echt uitgebreid besproken. De VVD staat hier vandaag vanuit één principe, namelijk het verkiezingsprogramma Samen aan de slag voor een veilig en vrij Den Haag. Daarin staat heel duidelijk wat wij vinden dat een verbetering voor de stad is. Dat is met voldoende parkeergelegenheid en dat is met mooie architectuur. We moeten geen hoogterecords willen breken waar dat niet hoeft en al dat soort dingen meer. En dan komen wij tot de conclusie dat dit geen verbetering is. Mikal Tseggai (PvdA). Ik ben niet gediend van de opmerking van de heer De Ridder over of ik al dan niet commissievergaderingen terugkijk. Ik ben prima op de hoogte … Ja, en dat vingertje hoeft er al helemaal niet bij. Ik ben prima op de hoogte van wat er in deze zaal behandeld wordt. Mijn vraag is gewoon waarom de VVD hier onbehoorlijk bestuur laat zien en draait. Ik ben gewoon benieuwd naar het antwoord. Ik ga ervan uit dat we tijdens de commissie gewoon een open debat met elkaar voeren en ik ga ervan uit dat u nu, vanavond, uw beslissing neemt. Ik hoor dat dus graag even. 39

Rutger de Ridder (VVD). Het is heel grappig dat mevrouw Tseggai mij de les wil lezen over het feit dat ik haar de les aan het lezen zou zijn. Ik zeg alleen: volgens mij moet mevrouw Tseggai het gesprek voeren met mevrouw Cammelbeeck. Wij hebben in de commissie een heel duidelijk gesprek gehad over hoe de VVD hierin staat. We hebben interrupties gehad van de zijde van de coalitie en van de zijde van de oppositie over hoe de VVD in dit debat staat. Dan zeg ik u nogmaals dat de VVD vindt dat iedere verandering in onze stad een verbetering zou moeten zijn, met mooie gebouwen, fijne gebouwen en een fijne leefomgeving waarin je makkelijk kan parkeren en waarin het prettig is om te leven, en geen windstoten en ellende. Dat is hoe de VVD kijkt naar de stad. En als wij kijken naar deze ontwikkeling, zeggen wij op dit moment: dat lijkt ons geen verbetering voor de stad. De voorzitter. Laatste keer, mevrouw Tseggai. Mikal Tseggai (PvdA). Ik constateer dat de VVD zonder goede argumenten is gedraaid en zij daarmee geen verantwoordelijkheid neemt voor goed bestuur in deze raad. Rutger de Ridder (VVD). Het is echt geestig om dit te moeten zien. Mevrouw Tseggai is als Partij van de Arbeid klaarblijkelijk zo vastgeroest in een soort van coalitiedenken dat alles wat een coalitie bedenkt, het beste is op aarde.

Ik hoop dat mevrouw Tseggai voor de Partij van de Arbeid, en zo meteen voor GroenLinks-PvdA - want mevrouw Tseggai gaat de Kamer in, dames en heren - ook vanuit haar eigen idealen de ontwikkelingen gaat volgen. De VVD staat hier vanuit haar eigen idealen: samen aan de slag voor een veilig en vrij Den Haag. Ik kan het niet vaak genoeg herhalen. De voorzitter. U zet uw betoog voort. Rutger de Ridder (VVD). Ik wilde het hebben over onze informatievoorziening. Want hoe is het toch mogelijk dat we weer kort voor de raad een briefje krijgen waarin heel nieuwe informatie staat, die we niet in de debatten hadden? Zo laat iets sturen is ofwel incompetentie - je wist het immers niet, ook niet na een uur of acht vergaderen - ofwel het moedwillig achterhouden van informatie, omdat het je misschien niet goed uitkomt dat het bekend wordt. Ik ben benieuwd welk van de twee het was en ik ga ervan uit dat de wethouder daarop ingaat. Lesley Arp (SP). Ik ben wel benieuwd of de heer De Ridder hier uitgebreider op in kan gaan, omdat hij natuurlijk ook in een commissie zit die zich een oordeel heeft gevormd over de informatievoorziening in dit stadhuis. Dit is een bestemmingsplan dat onder deze wethouder in 2020 ook al in behandeling is genomen in de raad. Mevrouw Klokkenburg haalde al aan dat er in een bijlage een suggestieve passage staat die ernaar hintte, maar ook niet heel expliciet.

Eigenlijk hadden we deze informatie dus nog veel eerder moeten krijgen, toch? Rutger de Ridder (VVD). Ik ga zeggen wat ik er als VVD'er van vind, en niet als lid van de Amarecommissie, want dat kan natuurlijk niet. Maar als VVD'er, lezende de conclusies van het Amarerapport, zou je natuurlijk willen dat het college ook aanvoelt: oké, hier zijn extra vragen over dus hier gaan we nog eens extra diep op in; wat hebben we in het verleden eigenlijk allemaal gedaan? Je zou willen dat er dan in alle openheid en transparantie zo veel mogelijk naar buiten komt, zo snel mogelijk. Ik complimenteer mevrouw Arp en ook mevrouw Klokkenburg heel erg met het ingaan op die vragen over het parkeren. Je wil die antwoorden namelijk zo snel als mogelijk hebben, maar ze komen zo laat als het kan. En dat is slecht. Lesley Arp (SP). Dank voor dit antwoord. Het is logisch dat de heer De Ridder vanuit zijn VVD-pet moet antwoorden. Is de heer De Ridder het ook met mij eens dat het onthouden van parkeerplekken aan mensen met een kleine portemonnee een maatschappelijk en politiek vraagstuk is dat eigenlijk, los van de ruimtelijke kaders, echt relevant is voor politieke partijen om te weten als zij stemmen over een bestemmingsplan? Vindt hij ook dat dat hoe dan ook in een brief zou moeten staan als het college goed weet wat het doet?

40

Rutger de Ridder (VVD). Ik vind dat een heel logische gedachte van mevrouw Arp. Je neemt als raad besluiten op basis van eerdere kaders die we met elkaar hebben vastgesteld, dus ook de parkeernota 2021, maar je wil dan wel weten wat de uitwerkingen daarvan zijn in dit specifieke geval. Dus ja, ik denk dat mijn antwoord een volmondig ja moet zijn. In mijn inbreng zou ik ook gezegd hebben - dat zeg ik dan nu - dat het niet uit zou moeten maken bij zo'n ontwikkeling. Als je je auto nodig hebt, dan heb je je auto nodig. Als je dan net iets te weinig verdient en je dus afhankelijk bent van sociale huurvoorzieningen, maar je een auto nodig hebt, dan lijkt het me logisch dat je die auto ook kwijt kan. De voorzitter. U zet uw betoog voort. Rutger de Ridder (VVD). Dit gedeelte van mijn betoog heb ik hiermee dan gehad. Het is een briefje dat duidelijk maakt dat een van de meest pijnlijke onderdelen van dit plan, althans uitgaande van de commissie, is dat de parkeerplekken, waarvan er überhaupt te weinig zijn, niet voor de sociale huurwoningen zijn. Maar gelukkig heeft de wethouder een oplossing. Hij gaat praten. En hopen. En misschien zelfs wel bidden. En dan komt alles goed, want een deal die al meer dan vijf jaar oud is breken we makkelijk open. Vergeef me mijn cynisme, maar dit is volgens mij echt de raad een rad voor ogen draaien. Ik zie in dat briefje ook geen deemoed of reflectie.

Waarschijnlijk kan het college dat in dezen ook niet laten zien en dat vind ik heel jammer. Ik wil graag dat de wethouder daarop ingaat. Ik denk namelijk dat een ander punt dat voor mijn partij heel belangrijk is, namelijk het huisvesten van cruciale beroepsgroepen, dan ook niet gaat gebeuren. De oplossing daarvoor is immers ook: praten, praten, praten. Of de wethouder gaat nu de keiharde toezegging doen dat ze er allemaal cruciale beroepsgroepen in gaan huisvesten. Lesley Arp (SP). Voorzitter. We bespreken hier een opgepoetste versie van een plan dat is vernietigd door de Raad van State. Dat maakt het niet meer dan logisch dat de raad nu extra kritisch kijkt naar de reden waarom het plan is vernietigd, namelijk het parkeren. In de afgelopen jaren is er een nieuwe parkeernota aangenomen en er ligt een planning voor de invoering van betaald parkeren. Hierdoor is de kans groter dat het college dit keer niet nat gaat bij de rechter. Dat gaf ik ook al aan bij de commissiebehandeling. Tegelijkertijd is er jaren geleden een motie van D66 aangenomen die vroeg om sociale tarieven voor sociale huurders die inpandig moeten parkeren in nieuwbouw. Tot op heden is er nooit iets met die motie gebeurd.

Nu het college tempo wil maken met bouwplannen waarbij de bewoners niet in aanmerking komen voor straatparkeren, is het belangrijk dat het eindelijk aan de slag gaat met de wens van de raad, ook ten aanzien van dit bouwplan. Daar kwam natuurlijk gisteren een heel interessant briefje over, maar daar kom ik later op terug. Nu heeft mijn fractie dus via deze brief vernomen dat Hof Wonen wegens een of andere oude afspraak helemaal geen parkeerplekken beschikbaar wil stellen aan de sociale huurders. Hoe is dit eigenlijk mogelijk na die uitvoerige commissiedebatten die wij hierover hebben gevoerd? Hoe is het mogelijk dat wij hierdoor verrast worden, vraag ik het college. En kunnen wij deze afspraak ook inzien? Ik heb verwijzingen ontvangen, net als de rest van de raad, naar een bijlage van het vernietigde bestemmingsplan, waaruit blijkt dat Vestia, zoals Hof Wonen toentertijd heette, verwachtte dat haar huurders geen behoefte zouden hebben aan een parkeerplek, maar geen concrete verwijzing naar deze afspraak. Die zie ik dus graag zwart-op-wit. Bovendien gaf wethouder Balster in de commissievergadering van 20 september aan zich aangemoedigd te voelen door de SP om de betaalbaarheid van de parkeerplekken voor sociale huurders op orde te brengen door hierover harde afspraken te maken. Hier waren volgens de wethouder namelijk nog geen definitieve afspraken over gemaakt.

Uw wens is mijn wens, gaf de wethouder nota bene aan. Het kwam voor ons dus als een behoorlijke schok toen wij opeens hoorden dat er helemaal geen parkeerplekken worden afgegeven aan de sociale huurders. Begrijpt het college dit? Is het college het daarnaast met de SP eens dat dit een zeer onwenselijke situatie is, waarbij we mensen met een lager inkomen eigenlijk vertellen dat ze vergeleken met anderen genoegen moeten nemen met minder voorzieningen? Zo ja, wat gaat het college eraan doen? Verder vraagt de SP graag aandacht voor de wijze van toewijzing van parkeerplekken. Uit de besprekingen van de afgelopen tijd is gebleken dat de manier waarop parkeerplekken worden 41

toegewezen bij oplevering van het gebouw wordt bepaald. De SP vindt het belangrijk dat iedere potentiële bewoner een even grote kans maakt op een parkeerplek, dus ongeacht het prijssegment waarin iemand huurt of koopt. Daarom dienen wij een amendement in, getiteld 'Rechtvaardige toewijzing van parkeerplekken'. Daarmee wordt aan het dictum toegevoegd: in een anterieure overeenkomst (bijvoorbeeld door middel van een allonge) vast te leggen dat de toewijzingsprocedure van de parkeerplekken zo wordt ingericht dat alle bewoners, ongeacht de prijsklasse van hun woning, evenveel kans hebben op een parkeerplek. Dit amendement wordt mede ingediend door mevrouw Klokkenburg van ChristenUnie/SGP. Ik dien ook een motie in, met de titel 'Kom met beleid voor rechtvaardige toewijzing parkeerplekken'. Deze motie verzoekt het college gelijktijdig met het voorstel voor de actualisatie van de Nota parkeernormen de raad te informeren over de mogelijkheden en beschikbare instrumenten die het college heeft om te sturen op zowel de betaalbaarheid als een rechtvaardige toewijzingsprocedure voor parkeerplekken bij nieuwbouw. Deze motie wordt eveneens mede ingediend door mevrouw Klokkenburg van ChristenUnie/SGP. Ten slotte vraagt mijn fractie graag aandacht voor de gebruikers van bedrijfsverzamelgebouw De Kazerne.

Als dit bestemmingsplan vandaag wordt aangenomen en alle juridische procedures doorlopen zijn, zal dit verzamelgebouw noodgedwongen zijn deuren sluiten. Het college stelt dat de gebruikers al jaren op de hoogte zijn van het feit dat De Kazerne iets tijdelijks is, en het bovendien een verantwoordelijkheid voor de ondernemers zelf is om vervangende huisvesting te vinden. Tegelijkertijd zegt hetzelfde college Zuidwest te willen versterken, maar wat is die intentie waard als we bestaande initiatieven niet koesteren? Daarom dien ik de volgende motie in: verzoekt het college via de bedrijfscontactfunctionaris de ondernemers uit De Kazerne advies op maat aan te bieden, waarbij rekening wordt gehouden met de huurprijs die ondernemers betalen, hierbij expliciet oog te hebben voor (leegstaand) vastgoed in en nabij Zuidwest, bijvoorbeeld bij bedrijventerrein ZKD en de herontwikkeling van De Beatrijs, en de raad voor de sluiting van De Kazerne te informeren over de uitkomsten. Deze motie is alweer mede ingediend door mevrouw Klokkenburg van ChristenUnie/SGP, maar ook door de heer Mahmood van DENK en mevrouw Bos van GroenLinks. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). In januari 2018 heeft de SP de motie Lagere parkeernorm gesteund. Waarom? Lesley Arp (SP). Dat ging inderdaad over het projectdocument, dat trouwens nog uitging van 440 parkeerplekken.

Dat is gedaan door mevrouw Drost en mevrouw Akhiat, dus dat zou ik aan hen moeten vragen en zij zitten niet in de zaal. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Een lagere parkeernorm, gesteund door de SP. Waarom heeft de SP de Nota parkeernormen in 2021 gesteund? Lesley Arp (SP). Dit debat hebben we echt uitvoerig gevoerd in het kader van de Nota parkeernormen. Ik snap best wel dat de heer Dubbelaar dit aanhaalt, maar mijn fractie heeft nooit wat tegen het principe gehad dat je minder parkeerplekken aanbiedt rond een station en je bijvoorbeeld dingen gaat doen met deelmobiliteit. Daarom hebben wij dat gesteund. Dat neemt natuurlijk niet weg dat nu ineens blijkt dat er ook nog allerlei manieren zijn voor ontwikkelaars om mensen, hele groepen, geen toegang te geven tot parkeerplekken. Dat is natuurlijk iets anders dan wat er is afgesproken in die Nota parkeernormen. De voorzitter. Dubbelaar, laatste keer. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Dan concludeer ik dat de SP keer op keer dit beleid heeft gesteund, en dat daardoor nu betaald parkeren uitgerold wordt in Moerwijk-Oost. Dat komt mede door de SP. Lesley Arp (SP). Die Nota parkeernormen gaat over hoeveel parkeerplekken je hebt voor huishoudens. Het uitrollen van betaald parkeren heeft natuurlijk ook te maken met de keuzes die het college maakt om in bepaalde gebieden extra woningen toe te voegen. Dat zijn twee losstaande 42

dingen. Ook over de keuze die het college per wijk maakt om bijvoorbeeld betaald parkeren in te voeren, kun je steeds van mening verschillen. Volgens mij gooit de heer Dubbelaar dus van alles op één hoop. De voorzitter. Door mevrouw Arp, daartoe gesteund door mevrouw Klokkenburg, wordt het volgende amendement (J.C SP) voorgesteld:

Amendement J.C SP Rechtvaardige toewijzing parkeerplekken De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 9 november 2023, ter bespreking van het GEWIJZIGD Voorstel van het college inzake Vaststelling ontwerpbestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (RIS316318), Besluit toe te voegen aan het dictum: In de anterieure overeenkomst met de ontwikkelaar van Levels (bijvoorbeeld door middel van een allonge) vast te leggen dat de toewijzingsprocedure van de parkeerplekken zo wordt ingericht dat alle bewoners, ongeacht de prijsklasse van hun woning, evenveel kans hebben op een parkeerplek. Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Door mevrouw Arp, daartoe gesteund door mevrouw Klokkenburg, wordt de volgende motie (J.7 SP) ingediend:

Motie J.7 SP Behoud werkgelegenheid voor Zuidwest De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 9 november 2023, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Vaststelling bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023. Constaterende, dat: • de vaststelling van bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 betekent dat De Kazerne haar deuren moet sluiten; • hier tientallen organisaties en bedrijven gehuisvest zijn; • het college aangeeft dat de gemeente meedenkt over herhuisvesting van de bedrijven, maar dit in de praktijk neerkomt op het incidenteel doorsturen van verwijzingen naar aanbod op vastgoedwebsites; • ondernemers hierbij meermaals zijn verwezen naar dure locaties buiten Den Haag. Overwegende, dat: • veel van de huidige gebruikers van de Kazerne behoefte hebben aan betaalbare bedrijfsruimte; • het wenselijk is dat bestaande initiatieven en werkgelegenheid behouden kan blijven voor Zuidwest. Verzoekt het college: • via de bedrijfscontactfunctionaris de ondernemers uit de Kazerne advies op maat aan te bieden, waarbij rekening wordt gehouden met de huurprijs die ondernemers kunnen betalen; • hierbij expliciet oog te hebben voor (leegstaand) vastgoed in en nabij Zuidwest, bijvoorbeeld bij bedrijventerrein ZKD en de herontwikkeling van de Beatrijs; • de raad voor de sluiting van de Kazerne te informeren over de uitkomsten. En gaat over tot de orde van de dag.

43

De voorzitter. Door mevrouw Arp, daartoe gesteund door mevrouw Klokkenburg, wordt de volgende motie (J.8 SP) ingediend:

Motie J.8 SP Kom met beleid voor rechtvaardige toewijzing parkeerplekken De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 9 november 2023, ter bespreking van Gewijzigd raadsvoorstel van het college inzake GEWIJZIGD Voorstel vaststelling bestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023. Constaterende, dat: • uit de technische werkbespreking en de behandeling van het bestemmingsplan in de commissie is gebleken dat noch in het bestemmingsplan, noch in de te repareren omgevingsvergunning afspraken staan over de betaalbaarheid en de wijze van toewijzen van de parkeerplekken. Overwegende, dat: • het onwenselijk zou zijn als huurders van de duurdere vrije sector-woningen een grotere kans maken op een parkeerplek dan sociale huurders, die evengoed (bijvoorbeeld voor hun werk of mantelzorg) afhankelijk kunnen zijn van een auto; • dit eveneens geldt voor andere nieuwbouwplannen waarin het geen vanzelfsprekendheid is dat iedere huurder in aanmerking komt voor de parkeerplek, vanwege de Nota Parkeernormen en de toepassing van eventuele reductieregels; • het college heeft aangegeven eind 2023 met een actualisatie van de Nota Parkeernormen te komen, waarmee de raad een kans heeft om afspraken te maken over een rechtvaardige toewijzingsprocedure voor parkeerplekken in nieuwbouw.

• eerder door de raad is gevraagd om betaalbare inpandige parkeerplekken voor sociale huurders (RIS309713), maar dit nog steeds niet is geregeld. Verzoekt het college: • gelijktijdig met het voorstel voor de actualisatie van de Nota Parkeernormen de raad te informeren over de mogelijkheden en beschikbare instrumenten die het college heeft om te sturen op zowel de betaalbaarheid als een rechtvaardige toewijzingsprocedure voor parkeerplekken bij nieuwbouw. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Ik schors voor twee minuten voor een comfortmoment. De vergadering wordt van 15.55 uur tot 15.58 uur geschorst. Robin Smit (PvdD). Voorzitter. Het is al vaker gezegd: dit plan heeft een lange voorgeschiedenis. Ook in 2020 stemden we hierover als raad, en toen de Partij voor de Dieren voorstelde om niet te bouwen in de ecologische zone was er helaas geen meerderheid voor dat voorstel. Wij hebben toen al gewaarschuwd: respecteer het groen in onze stad. De voorgeschiedenis is er een van struikelen bij de Raad van State, waar het bestemmingsplan op de onderdelen 'gemengd' en 'wonen' vernietigd werd. Ook is er de recente voorgeschiedenis, van een rommelige aanloop. Het college vergat te melden dat het termijngebonden is en komt nu met lastminute-informatiebriefje. Deze nieuwe wending brengt ons weer terug bij af.

De eerdere informatie bleek onvolledig en er is deels een verkeerd beeld geschetst in de commissie. Daardoor is er ook niet de mogelijkheid geweest om het debat te voeren met die relevante informatie. Dit is natuurlijk niet de bedoeling. Wij zijn dan ook benieuwd hoe de wethouder hierop reflecteert. Graag een reactie. 44

We staan weer op onzekere grond. Zijn de cijfers van verkeersintensiteitsonderzoeken, parkeeronderzoeken en stikstofonderzoeken wel juist? Ook is er gerekend met normen die van toepassing zijn op sociale huur, terwijl blijkbaar al bekend had moeten zijn dat sociale huurders hier geen parkeerplaats zouden krijgen. Kan deze wethouder zijn hand ervoor in het vuur steken dat dit goed is uitgevoerd en juridisch valide is? Graag een reactie. Ik zie een interruptie. Lesley Arp (SP). De heer Smit maakt wel een interessant punt, want we zijn natuurlijk al een keer afgegaan bij de rechter. Nu verwijst de heer Smit naar onderzoeken waarin ook sociale huur zou zijn meegenomen. Is de Partij voor de Dieren er wel honderd procent zeker van dat de gemeente het gaat redden als zij weer naar de rechter gaat? We weten immers dat belanghebbenden zich hier echt in vast hebben gebeten. Robin Smit (PvdD). Dat is een terechte vraag van de SP. Ik heb natuurlijk ook de geluiden gehoord van de ChristenUnie en de SP. Daarom maak ik dit punt hier ook. Ik wil de reactie van de wethouder horen hierop horen. Hoe staat het er nu voor? Die informatie wil ik afwachten. Ik denk dat ik weer verder mag. De voorzitter. Dat denk ik ook. Robin Smit (PvdD). Even kijken waar ik ben gebleven. De Raad van State handhaafde helaas de voorgestelde groenbestemming.

Voor de Partij voor de Dieren is dat eens te meer een reden om de ecologische verbindingszone beter te beschermen. De ecologische zones moeten versterkt worden en we zien hier dat er een punt dwars in de ecologische verbindingszone steekt. Wat onze partij betreft moet dat voor toekomstige bouwplannen anders. Daarom dien ik de motie Behoud volwaardige ecologische verbindingszones in, mede namens de collega's Noorlander van D66 en Bos van GroenLinks. Het verzoek luidt: bij een overweging tot wijziging van de ecologische zone ten behoeve van bouwprojecten, als principe te hanteren dat de betreffende ecologische verbindingszone geen reductie in breedte ondergaat. Achter de verbindingszones zit namelijk een gedachte. Voor dieren zijn ze de aders van de stad. En natuur is kwetsbaar. Daarom zeg ik tot slot dat er in onze stad ook een plek moet zijn voor hen. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Ik heb verstand van heel veel dingen, maar hiervan niet. Je knipt dus ergens een stuk af en dat plak je ergens anders aan. Dat klopt toch? Robin Smit (PvdD). Ja, dat klopt, en volgens mij is die discussie in 2020 ook gevoerd. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). En dat knippen en plakken van die groenstedelijke hoofdstructuur krijgt de steun van de Partij voor de Dieren. Robin Smit (PvdD).

Als de heer Dubbelaar mijn inbreng aan het begin goed had beluisterd … Daarom wil ik het nog een keer herhalen. De Raad van State heeft het bestemmingsplan vernietigd op de onderdelen 'gemengd' en 'wonen'. Dat is dus niet het groen. Tegen het onderdeel 'groen' heeft de Raad van State geen bezwaar. De voorzitter. Laatste keer, meneer Dubbelaar. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). We zijn hier geen stempelpost. We voeren hier politiek. De vraag was heel simpel. Krijgt dat knippen en plakken steun van de Partij voor de Dieren? Robin Smit (PvdD). Wat Hart voor Den Haag hier doet, is een frame neerzetten van de Partij voor de Dieren. Dat betreur ik eigenlijk best wel. In 2020 heeft de Partij voor de Dieren namelijk een motie ingediend om dit te realiseren. Dat was de mogelijkheid om hier iets aan te doen.

45

Hinke de Groot (CDA). Ik heb een vraag aan de Partij voor de Dieren over de motie. Op zich is die sympathiek; het behouden van het groen is hard nodig voor de leefbaarheid van onze stad. Maar ik ben benieuwd hoeveel ruimte deze motie geeft mochten we hiervoor gaan stemmen. Stel dat we ergens een bouwproject hebben waarbij er mogelijk een stukje van de ecologische zone af moet. Zou die ruimte er nog wel zijn als we dat stukje ergens anders compenseren zodat de ecologische zone in totaal niet afneemt? Robin Smit (PvdD). Het uitgangspunt van deze motie is dat het niet smaller zou moeten worden. Daarmee creëer je namelijk een extra knelpunt voor de ecologie, en precies dat is ook in strijd met wat we met elkaar hebben vastgesteld in de nota ecologische verbindingszone. Hinke de Groot (CDA). Dus als ik het goed begrijp, is het als volgt. Stel, we hebben een heel mooi bouwproject en we kunnen daar heel veel mooie en betaalbare woningen en voorzieningen realiseren, maar er zou een metertje van de ecologische zone af gaan, dat we elders misschien wel met een of twee meters kunnen compenseren. Dan zou dat bouwproject dus niet doorgaan, vanwege deze motie. Robin Smit (PvdD). Zo zwart-wit ligt het niet. Ecologie laat zich ook niet vatten in tekst, in ieder geval niet in zo'n korte tekst als in deze motie.

Het blijft natuurlijk te allen tijde ook gewoon maatwerk, maar je moet wel oppassen dat je niet een hap uit die ecologie neemt. Natuurlijk, compensatie kán, maar je moet het wel zo doen dat het te allen tijde goed blijft voor de ecologie en voor die verbindingszone. Dat blijft dus wel gewoon een uitdaging. De voorzitter. Laatste keer, mevrouw De Groot. Hinke de Groot (CDA). Tot slot. Dus de Partij voor de Dieren is best bereid om te kijken naar wat creativiteit, om aan de ene kant de ecologie, de zones en het groen te behouden en aan de andere kant wel te kijken of dat in samenhang kan met betaalbare woningen. Het is voor ons namelijk wel essentieel dat we ons hiermee niet vastzetten als gemeente en dat we met creatieve manieren én de ecologie en het groen kunnen behouden, én kunnen zorgen voor die betaalbare woningen, die we ontzettend hard nodig hebben voor onze stad. De voorzitter. Meneer Smit. Stilte graag. Robin Smit (PvdD). Ik wil natuurlijk graag ook het CDA hierin meenemen, maar ik wil vooral ook in perspectief plaatsen wat we vooral níét moeten willen. Dat is dat we volledige ecologische verbindingszones eigenlijk ruïneren. Daarin zit vooral de terughoudendheid van de Partij voor de Dieren. Rutger de Ridder (VVD).

We zullen dat uiteindelijk vanavond bij de stemmingen zien, maar het was mij niet helemaal duidelijk waar de Partij voor de Dieren nu staat ten opzichte van dit bestemmingsplan. U was kritisch, maar ik begreep het niet helemaal. Robin Smit (PvdD). De Partij voor de Dieren staat er nog steeds kritisch in. Als we dit bestemmingsplan zouden volgen, staan we straks ook in de hoogbouw. Volgens mij heb ik een aantal vragen gesteld aan de wethouder. Ik wil het serieus van de antwoorden daarop laten afhangen hoe wij gaan stemmen. Want als ik hier nu een vooringenomen positie zou innemen, zou dat geen recht doen aan het debat dat we hier voeren met elkaar. Rutger de Ridder (VVD). Nee, oké, dat begrijp ik. Ik snap dat u het debat moet afwachten, maar kunt u mij dan nog kort een kwalificatie geven van hoe u die sociale woningen, inclusief het parkeren, dan precies ziet, ook in het kader van de informatievoorziening, dus dat we dit gisteren pas te horen hebben gekregen? Kan ik dat nog één keer van u horen?

46

Robin Smit (PvdD). Ik zou dan bijna willen vragen of de heer De Ridder een ordevoorstel zou willen doen voor mijn spreektijd. Ik geef dus een korte samenvatting. Wij hebben gewoon een aantal vragen gesteld aan de wethouder en daar willen we gewoon een reactie op. Die wachten we af. Sebastian Kruis (PVV). Mijn vraag aan de heer Smit is hoe hij denkt dat zijn voorganger zou hebben gereageerd op deze situatie. Robin Smit (PvdD). Mijn voorganger heeft een ander ambt bekleed en volgens mij heeft hij niks meer te maken met de inhoud van de Partij voor de Dierenfractie. Sebastian Kruis (PVV). Nou, ik weet niet of het zo leuk is als uw voorganger dat hoort op een of andere manier. Maar dat geheel terzijde. Ik denk dat de vorige fractievoorzitter van de Partij voor de Dieren deze gang van zaken niet zou accepteren en dat hij in ieder geval zou vragen om uitstel van dit agendapunt. Nou weet ik natuurlijk dat dit allemaal termijngebonden is, maar dat zou geen reden mogen zijn om hier maar genoegen mee te nemen. Robin Smit (PvdD). Dit plan heeft natuurlijk al eerder op de agenda gestaan, en toen hebben wij voor uitstel gestemd, zodat er een technische sessie kon plaatsvinden waarbij we nog informatie konden inwinnen. Natuurlijk verdient het geen schoonheidsprijs dat er lastminute informatie is gekomen, maar daarom heb ik ook om een reflectie van de wethouder daarop gevraagd.

De voorzitter. Meneer Kruis, laatste keer. Sebastian Kruis (PVV). Als het blijft bij een reflectie van de wethouder, vrees ik dat de Partij voor de Dieren op dit moment keurig in de coalitiepas gaat lopen en het dus geen klap uitmaakt of stukken te laat komen of de raad onvolledig of onjuist is geïnformeerd. Robin Smit (PvdD). Het is natuurlijk helemaal niet zo dat we keurig in de pas lopen. Wij blijven zelf bepalen hoe wij in de pas lopen, en wij vragen gewoon een reflectie van de wethouder. Wat we daar vervolgens mee doen, daar kan ik nu niet over speculeren. Ik wil gewoon de reactie van de wethouder horen. Lesley Arp (SP). Ik heb eigenlijk hetzelfde punt als richting de heer De Ridder. Ik hoor de heer Smit inderdaad zeggen dat we een technische sessie en een behandeling in de commissie hebben gehad. Maar we hebben dit plan natuurlijk ook in 2020 behandeld. Toen is het uiteindelijk vernietigd. Dat was met dezelfde wethouder. Er stond alleen maar een vage verwijzing in een bijlage naar een afspraak. Ik ga geen dingen zeggen over misleiding of wat dan ook, want dat vind ik nu niet aan de orde, maar heeft de heer Smit nou het idee dat deze wethouder in controle is op dit dossier? Robin Smit (PvdD). Ik vind sowieso dat er altijd een actieve informatieplicht is en moet zijn. Ik denk dat ik daar genoeg mee heb gezegd.

Ik hoop dat de wethouder daar ook op ingaat tijdens die reflectie. Lesley Arp (SP). Toch nog één vraag hierover. Een actieve informatieplicht gaat over de vraag of hij het eerder wist en of hij het toen aan de raad heeft gecommuniceerd. Ik denk dat het ook zo zou kunnen zijn dat men het nog niet wist, en ik denk dat je daar ook een oordeel over kan hebben. Dit is namelijk een hele belangwekkende afspraak, waarmee een hele groep huurders uitgesloten wordt van een parkeerplek. Als het college het dus niet wist, is dat toch eigenlijk ook een hele ernstige en zorgwekkende situatie? Robin Smit (PvdD). Dat heb ik ook in mijn inbreng gezegd. De zorg die mevrouw Arp hier deelt, heeft de Partij voor de Dieren ook. Daarom willen we gewoon echt van de wethouder horen hoe hij hierop reflecteert. De voorzitter. Door de heer Smit, daartoe gesteund door de heer Noorlander en mevrouw Bos, wordt de volgende motie (J.9 PvdD) ingediend: 47

Motie J.9 PvdD Behoud volwaardige ecologische verbindingszones De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 9 november 2023, ter bespreking van het gewijzigd voorstel van het college inzake Vaststelling ontwerpbestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 (RIS316318). Constaterende, dat: • het huidige ontwerpbestemmingsplan Kop Assumburgweg voorziet in het gedeeltelijk verdwijnen van de ecologische zone; • de geplande nieuwe verharding van de slootkade de ecologische verbindingszone schaadt, doordat hier een verhard verkeers- en verblijfsgebied als bestemming aangewezen wordt. Overwegende, dat: • de Nota Stadsnatuur (RIS305824, pagina's 18 en 19) stelt dat een versmalling van ecologische zones en het verlies van een oever de kwaliteit van biotopen substantieel aantast; • de Nota Stadsnatuur benadrukt dat de breedte van ecologische verbindingszones van groot belang is en dat een versmalling van deze zones daarom onwenselijk is; • het principe is om geen bouwactiviteiten in ecologische zones te ondernemen, maar dat, bij gebrek aan een sterk verankerde beschermde status van deze zones, er desalniettemin bouwprojecten worden voorgesteld die dit principe negeren; • Den Haag verplicht is om haar ecologische verbindingszones, als cruciaal onderdeel van de Stedelijke Groene Hoofdstructuur, consistent, herkenbaar en duurzaam te waarborgen en te versterken.

Verzoekt het college: • bij een overweging tot wijziging van de ecologische zone ten behoeve van bouwprojecten, als principe te hanteren dat de betreffende ecologische verbindingszone geen reductie in breedte ondergaat. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Adeel Mahmood (DENK). Voorzitter. Ik vervang vandaag collega Çelik, die het uitstekend heeft gedaan in de commissie op dit onderwerp. Hij zal op een ander moment met een mooie maidenspeech komen, maar dus niet vandaag. Laat ik ten eerste zeggen dat ik de zorgen van verschillende fracties over het proces en over het plan voor Levels deel. We zijn bezig met het debat terwijl er op z'n minst nog een aantal vraagtekens in de lucht hangen en we ook wat in de wandelgangen horen. We hebben gisteren een nieuwe brief ontvangen. Ik hoop dat de wethouder serieus ingaat op de gedeelde zorgen hierover, en dat hij komt met een serieuze reflectie over met name het proces waarvoor we hier vandaag staan. Onze fractie deelt ook de inhoudelijke zorgen op een aantal punten, en met name over de vraag welke ruimte er nog is om invloed uit te oefenen op de verdeling van de parkeerplaatsen en welke afspraken er nu echt zwart-op-wit staan. Daar hoor ik graag wat meer over. Tegelijkertijd is dit voor onze fractie ook een van de grootste punten in het plan waar we moeite mee hebben.

Huurders met een sociale huurwoning zijn geen tweederangshuurders, die een auto minder nodig hebben. En dat lijkt hier helaas wel het geval. In het verleden zijn hier afspraken over gemaakt, waarbij de gemeente echt tekortgeschoten is. Ik kan begrijpen dat het een erfenis is voor de wethouder, maar ik krijg graag een reflectie op hoe deze afspraken zijn gemaakt en hoe dit in de toekomst anders kan. Verder zijn we benieuwd welke ruimte er nu is om de bewoners die wel een auto nodig hebben maar niet in de garage terechtkunnen, aanspraak te laten maken op een bewonersparkeervergunning op straat. Uit het voorstel maak ik helaas op dat dat niet kan en dat dit 48

zelfs in de omgevingsvergunning wordt opgenomen, maar ik hoor graag van het college hoe ik dit moet interpreteren en welke ruimte en mogelijkheden er zijn om toekomstige bewoners hierin tegemoet te komen. Wat is er nodig om wél ruimte te creëren voor bewonersparkeervergunningen? Verder vind ik het belangrijk om, wat er ook gaat komen, daar heel duidelijk over te communiceren richting de nieuwe bewoners. Zij moeten weten wat ze te wachten staat. ChristenUnie/SGP heeft hierover een motie ingediend, die ik van harte ondersteun. Dat geldt ook voor de motie over hulp aan en ondersteuning van maatschappelijke en religieuze organisaties. Hierbij denk ik ook aan de afspraken in het coalitieakkoord over onze contactpersoon voor levensbeschouwelijke organisaties. Daar ging zonet ook een debatje over en volgens mij stelde de heer De Ridder de vraag of daar ook geld mee gemoeid is. Daar hebben we in de coalitieafspraken natuurlijk ruimte voor gereserveerd, zo zeg ik met een knipoog. Ik hoop dus dat we hierin ook in Moerwijk stappen kunnen zetten. Tot slot de huidige ondernemers en organisaties in De Kazerne. We weten al langer dat het niet opschiet met het vinden van alternatieve ruimte voor deze ondernemers en organisaties.

Zoals collega Çelik al zei in de commissie, krijgen onze Haagse ondernemers vooral aanbod dat ver buiten hun verzorgingsgebied ligt, waardoor deze locaties niet geschikt zijn. De SP heeft hierover een motie ingediend, om via de bedrijfscontactfunctionaris advies op maat te geven en vooral in de regio op zoek te gaan naar mogelijkheden. Deze motie steunen we ook van harte. We begrijpen dat de krapte niet heel veel mogelijk maakt, maar als het na zo veel jaren niet lukt om deze ondernemers en organisaties te helpen, moeten we ook andere dingen doen, met hoop op een ander resultaat. Ik zie interrupties. Die kan ik verwachten. Rutger de Ridder (VVD). Ik was even benieuwd. Meneer Mahmood heeft het over reflectie van het college, van de wethouder. Waar is hij nou precies naar op zoek? Moet de wethouder sorry zeggen en gaat DENK dan voorstemmen? Wat moet ik me erbij voorstellen? Adeel Mahmood (DENK). Vooral een reflectie op het proces van de afgelopen periode. Het feit dat wij gisteren pas een nieuwe brief kregen en het feit dat collega's achter informatie aan moesten gaan, vind ik niet netjes. Ik vind dat we dat echt heel anders moeten gaan doen. Ik hoop op een reflectie van de wethouder daarop. Rutger de Ridder (VVD). Maakt het dan nog iets uit wat er vandaag wordt aangenomen of niet? Of is DENK gewoon voor? Dan is dat helder. Adeel Mahmood (DENK).

Ik zal zeggen waar onze pijn vooral zit. Onze pijn zit vooral op het feit dat heel veel bewoners die straks in dit project gaan wonen geen eerlijke kans hebben op een parkeervergunning en dat zij op straat geen parkeervergunning krijgen. Daar heb ik moeite mee. Afhankelijk van het debat zelf zal ik natuurlijk kijken wat wij zullen doen, maar voor ons is het ook heel belangrijk dat het project doorgaat. Dat wil ik hierbij ook gelijk aangeven. De voorzitter. Meneer De Ridder, laatste keer. Rutger de Ridder (VVD). Oké, die laatste zin, daar gaat het dus om. DENK wil gewoon dat het project doorgaat. Het maakt eigenlijk geen klap uit of er parkeervergunningen en parkeerplekken zijn, en de bewoners, die in die wijk overigens ook in groten getale op DENK hebben gestemd, kunnen fluiten naar een fijne wijk. Adeel Mahmood (DENK). Het feit dat daar betaald parkeren wordt ingevoerd, is helaas ook een erfenis van vorige colleges. Daar zijn we natuurlijk niet blij mee, maar dat is wel een erfenis van vorige colleges. Dat is de realiteit waarmee wij te dealen hebben. Ik zeg ook heel eerlijk dat ik hier gewoon met pijn sta om dit te verdedigen. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Op 16 december 2020 hebben Islam Democraten en NIDA tegen dit plan gestemd. Ik ga er dus eigenlijk van uit dat meneer Mahmood vanavond ook tegenstemt.

49

Adeel Mahmood (DENK). Laat ik het duidelijk zeggen. Je kunt in de toekomst natuurlijk heel veel vragen stellen over wat Islam Democraten en NIDA hebben gedaan en ook over wat Hart voor Den Haag heeft gedaan, maar ik sta hier vandaag namens DENK. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Volgens mij stemt een raadslid hier zonder lasten, dus ik ga er even van uit dat ook de heer Mahmood hier vanavond zonder last stemt. Klopt dat? Adeel Mahmood (DENK). Als ik links, rechts, boven en onder mij kijk, zie ik niemand die mij op andere gedachten kan brengen dan dat ik hier zonder last stem. Dus bij dezen. De voorzitter. Laatste keer, meneer Dubbelaar. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Weet de heer Mahmood al wat hij met de drie door mij ingediende moties gaat doen? Adeel Mahmood (DENK). Ik ken ze niet allemaal uit het hoofd. Als u wat meer toelichting geeft, kan ik daar misschien op reageren, maar ik ga alle moties pas na het debat beoordelen. Ik ben natuurlijk benieuwd naar hoe het debat straks verloopt. Ik ben ook benieuwd wat de reactie zal zijn van het college. Afhankelijk van die antwoorden zal ik met mijn fractie bepalen wat we zullen doen. Bedankt voor de moties; ik leg ze hier gelijk naast me neer. Ik heb namelijk zonet al gezegd dat ik na het debat ga beoordelen wat ik met de moties en de amendementen doe. Mikal Tseggai (PvdA). Voorzitter.

Als PvdA-fractie juichen wij het toe dat er rondom de stations flink wordt gebouwd. De ruim 500 woningen op deze plek zijn heel hard nodig, en gelukkig is met de toename van de middenhuur nu bijna 60% van de woningen betaalbaar. Als we dan kijken naar het proces, waarbij naar het schijnt al zo'n veertien jaar wordt gesproken over dit bouwplan, dan zien we dat dat allesbehalve vlekkeloos gaat. De Raad van State floot het college terug op het aantal parkeerplekken. Dit is nu verder onderbouwd. Ook heeft de raad eerder besloten om betaald parkeren hier in te voeren. Partijen hebben de afgelopen jaren zowel ingestemd met het projectdocument als met het bestemmingsplan, met zelfs minder parkeerplekken. Ik vertrouw er nu op dat zij betrouwbaar bestuur en oplossingen voor de woningnood, waar ze het college zo vaak op aanspreken, nog altijd belangrijk vinden. Het lijkt er nu op dat de sociale woningen geen parkeerplekken toegewezen krijgen. Ook wij vinden dit problematisch, maar uit eerdere antwoorden van de wethouder blijkt dat dit niet kan worden afgedwongen. Wij steunen daarom de moties van de SP en ChristenUnie/SGP hierover. Sebastian Kruis (PVV). Mijn vraag aan mevrouw Tseggai is namens wie zij hier praat. Is dat namens het college of namens haar fractie? Mikal Tseggai (PvdA).

De eerste zin van mijn inbreng was: als PvdA-fractie juichen we het toe dat er rondom stations flink wordt gebouwd. Sebastian Kruis (PVV). Dan was die zin even verloren gegaan in het enthousiasme dat ik overal hoorde toen mevrouw Tseggai aan haar inbreng begon. Maar los daarvan zegt zij ook dat zij hoopt dat partijen niet te veel gaan focussen op andere dingen dan informatievoorziening, aangezien ze het steeds over de woningnood hebben en ze het college daarop aanspreken. Zo hoorde ik de rest van haar inbreng. Of heb ik dat ook verkeerd gehoord? Mikal Tseggai (PvdA). Ik vind het wat onvriendelijk om te zeggen dat u het verkeerd heeft gehoord, maar het gaat mij om het volgende. Ik snap dat het proces niet vlekkeloos is gegaan en dat dat niet de schoonheidsprijs verdient. Dat ontken ik hier ook niet. Maar ik vind het wel belangrijk dat die 500 woningen er komen, want die zijn heel hard nodig. Ik weet dat ik niet de enige in deze zaal ben die dat vindt, dus ik hoop dat ook mijn collega's in de zaal daarvoor kiezen. De voorzitter. Laatste keer, meneer Kruis. 50

Sebastian Kruis (PVV). Dit vind ik dus echt een totaal verkeerde incentive. Elke keer moeten we met het argument 'er is zo'n grote woningnood' maar net doen alsof de informatievoorziening en het hele proces minder belangrijk zijn dan het aanvullen van de woningvoorraad. Ik vind dat van geen kanten deugen en ik had ook eigenlijk iets meer verwacht van mevrouw Tseggai tijdens misschien wel haar laatste inbreng hier als raadslid. Maar goed, ze heeft ook heel veel goede dingen gedaan, zullen we maar denken. Mikal Tseggai (PvdA). Nou, dank u wel, zou ik bijna willen zeggen. Maar kijk, iedereen maakt hier zijn eigen afweging. Dat geldt ook voor de heer Kruis en dat mag ook, alleen sta ik hier om mijn afweging te delen en om hopelijk de collega's in de zaal ervan te overtuigen dat we die 500 woningen heel hard nodig hebben. Wat de heer Kruis daarmee doet, is aan de heer Kruis. Lesley Arp (SP). Mevrouw Tseggai geeft aan dat ze de afspraak die toentertijd is gemaakt tussen Stebru en Vestia als problematisch ziet. Ik had ook niet anders verwacht van de PvdA. Maar vindt zij het ook problematisch dat wij daar eigenlijk nu pas van weten, gegeven die enorm lange geschiedenis van de bespreking van dit plan, die mevrouw Tseggai ook zelf aanhaalt? Mikal Tseggai (PvdA). Ik heb het zonet ook al gezegd: ik vind niet dat het de schoonheidsprijs verdient. Lesley Arp (SP).

Wederom eens, maar is de PvdA het dan ook met mij eens dat het college, ook gegeven het feit dat de portefeuillehouder dezelfde is als in 2020, toch wel met een verdomd goede verklaring zal moeten komen voor het feit dat wij dit nu pas weten? Mikal Tseggai (PvdA). De woorden die u daarvoor kiest, laat ik bij u, maar ik kan niet ontkennen dat ik benieuwd ben naar het antwoord van de wethouder. De voorzitter. Ik hoorde haar 'verdraaid' zeggen. Mikal Tseggai (PvdA). Nee, voorzitter, ik was niet beledigd door het woord 'verdraaid', hoor! Dat kan ik wel hebben. Dan nog even over de oude brandweerkazerne. Daar zijn laagdrempelige voorzieningen ontstaan, mede door de tijdelijke huur en het gebruik dat er nu is. We begrijpen dat er waarschijnlijk een juridisch antwoord zal volgen op deze vraag, net als tijdens de commissievergadering, maar we hopen dat de wethouder hier misschien iets minder zakelijk naar kan kijken omdat het om ons eigen pand gaat. Daarbij komt dat het college zelf ook aangeeft dat er een enorme behoefte is aan betaalbare bedrijfsruimte en ontmoetingsplekken. We vragen het college daarom nogmaals om mee te blijven zoeken en om, wanneer dat onverhoopt niet lukt, te laten weten door welke factoren dit komt, zodat we hier als raad mogelijk bij kunnen helpen. Ook op dit onderwerp steunen wij daarom de motie van de SP. Joren Noorlander (D66). Voorzitter.

Het bouwplan Levels is belangrijk. Hier worden 550 woningen gerealiseerd op een plek waar goed verdicht kan worden. Die discussie is al vele malen gevoerd, en over de noodzaak van deze woningen en de geschiktheid van de plek heb ik dan ook geen twijfels. Gisteren heeft het college een brief naar de raad gestuurd over de toewijzing van de parkeerplekken in dit bouwproject. Na meerdere vragen vanuit de commissie komt nu toch naar boven dat de parkeerplekken zeer eenzijdig zijn verdeeld en dat de informatievoorziening aan de commissie niet tijdig was. Graag zie ik van de wethouder een reflectie op de informatievoorziening aan de commissie. Ik kan mij aansluiten bij de vragen die de ChristenUnie hierover heeft gesteld. In 2021 heeft D66-raadslid Marieke van Doorn samen met het CDA en de ChristenUnie in een motie opgeroepen om parkeerplaatsen voor sociale huurwoningen en sociale koopwoningen beschikbaar te maken. Daar is in de privaatrechtelijke afspraak tussen de ontwikkelaar en de woningcorporatie in 2018 - dat moet ik dan wel zeggen - geen aandacht voor geweest. Ik zie, mede

51

door de lange doorlooptijd van projecten, dat projecten ver achter bijgesteld beleid aanlopen. Dit zorgt voor problemen. Iedereen in Den Haag heeft recht op een goede mobiliteit. Dat kan door een combinatie van ov, fiets- en voetgangersverbindingen en deelmobiliteit, en als dat niet voldoende is een kleiner aantal privévoertuigen. Die mix moet goed zijn. Tot slot. Hoe gaat het college ervoor zorgen dat voor alle inwoners van Levels een goede mobiliteit gegarandeerd wordt? Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Wat vindt D66 van een draagvlakonderzoek? Joren Noorlander (D66). Een draagvlakonderzoek kan de gemeente gebruiken om te kijken of ergens vanuit de buurt zelf draagvlak voor zou kunnen zijn of niet. De voorzitter. De heer Dubbelaar. Stilte graag. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Maar als dan de uitkomst van niet één draagvlakonderzoek maar zelfs twee draagvlakonderzoeken anders is, doet D66 daar niks mee. Joren Noorlander (D66). Zeker wel, want die neem je mee in de afweging die je daarna maakt ter verandering of ter bijsturing van het beleid. D66 heeft daarna gekozen voor het bijsturen van het beleid. De voorzitter. Laatste keer, meneer Dubbelaar. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Draagvlakonderzoek in 2017: bewoners willen geen betaald parkeren. Draagvlakonderzoek in 2020: bewoners willen geen betaald parkeren. En toch krijgen ze het nu door D66.

Joren Noorlander (D66). Dat heeft eigenlijk niet zo heel veel met deze discussie te maken, omdat dat besluit daarvoor al genomen is. Het heeft daarvoor al in een coalitieakkoord gestaan. Wij zijn inderdaad voor betaald parkeren in het grootste gedeelte van de stad, omdat dat beter is voor de stad. De voorzitter. Dan is er een interruptie van de heer De Ridder. Stilte graag. Rutger de Ridder (VVD). Ik ben zo benieuwd naar de kwalificatie van D66 van de gang van zaken. Ik vroeg dit ook aan mevrouw Klokkenburg en die gaf daar een duidelijk antwoord op. U sluit zich aan bij haar vragen. Wat is uw kwalificatie? Joren Noorlander (D66). Toen ik dit nieuws hoorde, was het eigenlijk vooral frustratie wat er bij mij naar boven kwam. Dit is namelijk niet het eerste bouwplan waarbij we dingen later opgestuurd krijgen of er dingen veranderen. Als raadslid dat hier nu bijna twee jaar zit, frustreert het me nogal dat dat er steeds achteraan hobbelt bij projecten. Rutger de Ridder (VVD). Die frustratie vind ik heel mooi en die deel ik ook. Alleen hebben we daar natuurlijk weinig aan als die niet leidt tot concrete acties. Wat is dus de actie van D66 om die frustratie om te zetten in verbetering? Joren Noorlander (D66).

Dat probeer je uiteindelijk natuurlijk als raadslid te doen door constructief mee te werken en door als raad een goed tegengeluid te geven aan het college en natuurlijk ook aan elkaar, om goed het debat te kunnen voeren. Ik denk dat het belangrijk is om dat in ieder geval te doen. De voorzitter. Laatste keer, meneer De Ridder. Rutger de Ridder (VVD). Dat is dan iets, maar wat ik te weinig hoor, en wat ik altijd wel hoop te horen van Democraten 66, is dat ze duidelijk stelling nemen over hoe slecht het is als de raad zo voor 52

het blok wordt gezet. Ik zou dus wel wat meer krachttermen willen horen van D66. Anders denk ik: het is bij D66 vooral een beetje brabbelen en feitelijk niks doen. Joren Noorlander (D66). Als ik kijk naar het plan an sich vind ik Levels een goed plan. Met de verdichting, het aantal woningen en het aantal parkeerplaatsen kunnen wij heel goed leven; dat vinden wij heel goed. Het punt waar meneer De Ridder op doelt, is dat hierachter nog informatie over de verdeling van de parkeerplaatsen vandaan komt, waar wij dachten in de commissie nog invloed op te kunnen hebben. Dat vind ik gewoon uitermate frustrerend, om het zo maar te zeggen. Sebastian Kruis (PVV). De belangrijkste reden dat mensen hun vertrouwen verliezen in de politiek zijn partijen zoals D66. Meneer Noorlander had het zonet in reactie op de heer Dubbelaar over draagvlakonderzoek en wat dat dan precies betekent. Dat vond ik een heel slim antwoord. Maar vervolgens zei hij: ongeacht de uitkomsten van die draagvlakonderzoeken vindt D66 het beter voor de stad dat er overal betaald parkeren komt. Waarom worden dan die draagvlakonderzoeken gedaan? Joren Noorlander (D66). Nee, ik denk dat meneer Kruis mij verkeerd gehoord heeft. Een draagvlakonderzoek is hetzelfde als participatie bij nieuwbouw en op andere vlakken, of het de stad ingaan en ideeën ophalen voor de omgevingsvisie.