RIS316640 Notulen van de raad van 7 september 2023

37

Motie J.6 PvdD Potje voor popstad De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 07 september 2023, ter bespreking van het Evenementenbeleid Den Haag 2024-2026. Constaterende, dat: • er in meerdere beleidsstukken wordt gesproken over het versterken van het imago van Den Haag als popstad; • dit helaas nog niet terug te zien is in de budgetten die hiervoor worden vrijgemaakt. Overwegende, dat: • de muziek- en evenementensector te maken heeft met grote uitdagingen zoals prijsstijgingen en personeelstekorten. Verzoekt het college: • te onderzoeken of er een fonds kan worden opgericht ter bevordering van de popmuziek in Den Haag en of de Haagse popsector daarbij gebaat zou zijn; • de resultaten hiervan terug te koppelen aan de raad. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Wethouder Bruines (D66). Voorzitter. Dank voor alle gemaakte opmerkingen. Ik loop de voorstellen van de verschillende partijen langs en begin met het amendement Vanzelfsprekend toegankelijk van de ChristenUnie. Daar is over gesproken. Ik wil wel graag opmerken dat niet voor elk festival en elk evenement hetzelfde type toegankelijkheid haalbaar is. Soms is het erg kostenverhogend en daar moeten we ook een beetje rekening mee houden. Maar het college kan dit amendement omarmen en laat het aan de raad om dit mee te nemen, zodat er in ieder geval over nagedacht wordt.

Dan de twee moties van de HSP. De motie Voor en door de Haagse jeugd moet ik helaas ontraden. Het evenementenbeleid of eigenlijk evenementensubsidiebeleid gaat alleen over de economische evenementen. Het wordt ook uit de portefeuille Economie gefinancierd. We hebben daarnaast ook nog een heleboel culturele evenementen, waar vanuit Cultuur geld naartoe gaat, en wijkevenementen, die via de stadsdeelbudgetten lopen. Er wordt verzocht om jonge Haagse makers daarin mee te nemen. Het publiek staat primair centraal en niet de makers, in ieder geval in deze subsidies. Het college vindt het dus geen verstandig voorstel. Wel zetten we natuurlijk in op Den Haag popstad. We letten op het aanbod van de Haagse artiesten in de programmering. Popstad en stad aan zee zijn de thema's waar de aanvragers op worden gevraagd te reflecteren. Dat betekent dat zeker de Haagse popinfrastructuur een rol zou kunnen spelen en dat gebeurt ook al. Fatima Faïd (HSP). U stelt dat de bezoekers centraal staan in plaats van de makers. Mijn punt is dat mijn partij en ik vinden dat het helemaal niet goed verspreid is over de stad. Een klein deel van de stad maakt er gebruik van en een ander, heel groot deel maakt er eigenlijk geen gebruik van; dan hebben we het over het publiek. Kunt u daar een beetje op reflecteren? Wethouder Bruines (D66). Dat was volgens mij de andere motie, Haagse evenementen op wijkniveau.

Wij hebben in het kader opgenomen dat de wat kleinere evenementen, tussen de 2.500 en 25.000 - dat is ook best wel groot - een aanvraag kunnen indienen voor alle gebieden in de stad. Maar die worden positiever beoordeeld als ze juist plaatsvinden in de wijken waar normaal weinig evenementen zijn, althans in de aangewezen gebieden waar we meer evenementen willen stimuleren, in het bijzonder Zuidwest en de Binckhorst, zodat we wat meer spreiding krijgen. Dat leest u ook in het kader. Fatima Faïd (HSP). Ik begrijp wel dat de kleinere evenementen ook een aanvraag zouden kunnen indienen. Mijn punt is dat juist ook de grote evenementen niet iedereen in de stad bedienen. Daar wil 38

ik graag toch nog een reflectie op hebben. U zegt 'tot 25.000'. Dat hebben we ook allemaal kunnen lezen. Ons punt is juist dat er wel heel veel evenementen zijn, maar dat ze niet iedereen in de stad bedienen. Daar wil ik graag een reflectie op hebben. Wethouder Bruines (D66). Er zijn inderdaad ontzettend veel evenementen, waarvan sommige worden gesubsidieerd door de gemeente en ook heel veel niet. Er werd net het voorbeeld van Muse genoemd. Daar hebben wij als gemeente helemaal niets mee te maken, behalve dat ze een vergunning krijgen om dat te mogen doen. En we hebben er wel heel veel plezier van op allerlei manieren. Sommige mensen hebben wat overlast van het geluid gehad, maar dit soort grote evenementen zijn natuurlijk heel mooi. Maar er zijn heel veel verschillende evenementen in de stad. Waar we heel graag naartoe willen, zeker met die beeldbepalende gratis evenementen, is dat die echt voor iedereen toegankelijk zijn en ook interessant zijn in programmering. Dan hebben we het bijvoorbeeld over het Bevrijdingsfestival, maar ook over The Life I Live en andere beeldbepalende evenementen die gewoon gratis bij Den Haag horen, en natuurlijk ook Vlaggetjesdag. Dat zijn de evenementen die gratis moeten blijven. De rest heeft een brede pluriformiteit. Het is niet zo dat de hele stad op elk evenement komt.

Maar ik vind het wel belangrijk dat zeker gratis evenementen zo veel mogelijk overeind kunnen blijven, want die zijn voor iedereen toegankelijk. Daar willen we meerjarige afspraken mee maken. Mevrouw Faïd vroeg in de motie Echte Haagse evenementen op wijkniveau ook nog naar een aantal andere dingen: social return en inclusie. Dat zijn verschillende dingen. Het eerste dictum vraagt sociale doelstellingen te behouden in het evenementenbeleid. We hebben het net over toegankelijkheid gehad. Het tweede dictum gaat over geld voor Parkpop naar evenementen op wijkniveau. Er is op dit moment nog geen voorstel voor een verdeling van het geld. Het geld dat naar Parkpop ging, is ook niet gealloceerd. Er is dus nog niets verdeeld. Het derde dictum vraagt om de raad te informeren over evenementen op wijkniveau en de spreiding hiervan. Die krijgen geen subsidie uit het voorliggende kader, want die worden vaak betaald uit het stadsdeelkader. Ik heb net iets gezegd over kleine evenementen uit het voorliggend beleid. We kunnen de elementen steunen en voeren die ook al uit, maar het college moet het totale verhaal helaas ontraden. Dan ga ik graag door met het amendement van de Partij voor de Dieren om nog niet over te gaan tot het maken van driejarige afspraken met beeldbepalende evenementen. Het lijkt nu net alsof we heel erg nieuw beleid maken.

We hebben het beleid wel wat verder aangescherpt, maar in feite is het ook een voortzetting van het huidige beleid. We hadden meerjarige afspraken met een aantal evenementen. Dat deden we al. En we hadden ook de categorie groot en de categorie klein. We moeten nu een formele subsidieregeling maken, omdat onze algemene subsidieverordening dat vereist. Het college heeft gezegd dat er een aantal evenementen zijn - ik heb ze net genoemd - die zo bij Den Haag horen en die gratis toegankelijk zijn en moeten blijven dat we daar graag meerjarige afspraken mee willen maken. Dan hebben we het over Koningsnacht, Vlaggetjesdag en het Bevrijdingsfestival. Parkpop zat daar ook bij, maar goed, het is even de vraag of en hoe dat verder gaat. Leonie Gerritsen (PvdD). Mijn vraag gaat erover dat de raad niet is betrokken bij wat beeldbepalend is. Wethouder Bruines (D66). Daar staat wel iets over in het kader. Eigenlijk zijn dat de evenementen waar we al jaren afspraken mee maken. Dat is de reden geweest waarom we het zo hebben gedaan. Ik ben het overigens wel eens met de motie van de SP om in deze periode nog eens even een onderzoek daarnaar te doen, dus ook voor de volgende periode. Dat vind ik prima. Maar op dit moment hebben we het staande beleid voortgezet wat betreft die meerjarige afspraken, omdat we dat echt belangrijk vinden.

Als je het voor één jaar aanvraagt, is het mogelijk dat je het niet krijgt. Er zijn een aantal evenementen waarvan het college van mening is dat het niet denkbaar is dat we die een keer niet zouden hebben. Die zijn genoemd in de meerjarige afspraken. Leonie Gerritsen (PvdD). Voor het college is het niet denkbaar, maar de raad is daar nooit over geconsulteerd. Vandaar het amendement.

39

Wethouder Bruines (D66). Ik heb daarop geantwoord wat ik erop geantwoord heb. Ik wil dit amendement ontraden. Welke evenementen wij als beeldbepalend zien, ligt voor in het bijgaand voorstel. We gaan daar in de komende periode over in gesprek. Als u vindt dat er nog andere bij horen, dan is dit het moment om dat aan te geven. Maar we moeten natuurlijk wel nu met de sector in gesprek, want ze moeten gaan plannen en organiseren voor volgend jaar. Mensen willen weten waar ze aan toe zijn. Het amendement is dus ontraden. De motie Potje voor popstad sluit een beetje aan bij de motie van Hart voor Den Haag over een soort Haags evenementenfonds. Deze is een ietsje anders, maar onderzoeken kan altijd. Daarbij moeten we ook echt kijken wat de meerwaarde van zo'n fonds zou zijn, maar ik ben bereid om daarnaar te kijken. Ik laat deze graag aan de raad en wil graag nog opmerken dat pop een van de twee thema's is die nu in het subsidiekader meegaan. We hopen en verwachten dat daar ruim aandacht aan wordt gegeven. Dan ga ik gelijk over naar de motie Het Haags evenementenfonds van Hart voor Den Haag en D66. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Een korte aanvulling. Die is niet alleen van Hart voor Den Haag en D66, maar ook van de VVD en de PVV. Wethouder Bruines (D66). Dan had ik nog een oude versie ervan. Dank u wel.

Het is misschien goed om te zeggen dat het budget dat we binnen de economiebegroting ter beschikking hebben krap is. Iemand - volgens mij was het mevrouw Faïd - zei net dat het een vermeende bezuiniging is. Het is een bezuiniging die al een paar jaar geleden is ingegaan, maar die de afgelopen jaren ook met de coronamiddelen een beetje is bijgeplust. Ik moet helaas constateren dat de totale economiebegroting minder is dan die tien jaar of vijf jaar geleden was. Dat betekent dat er over de hele linie bezuinigingen moeten worden doorgevoerd, ook bij de evenementen. Ik herken en deel ook de zorgen daarover. We zien ook hier dat de kosten omhooggaan en dat er heel veel mooie ideeën zijn, maar dat het totaal beschikbare budget lager is. Dat is zorgelijk. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Ter verduidelijking. Het evenementenfonds is eigenlijk bijna een extern fonds in de zin dat het van sponsoren komt. De Jumbo is net gestopt, maar die zou bijvoorbeeld mee kunnen doen. Met andere woorden, het is niet zozeer de bedoeling dat het budget van de gemeente komt. Wethouder Bruines (D66). Nee, dat snap ik. We moeten even kijken. We weten dat evenementen zelf ook altijd aan het kijken zijn. De gemeente betaalt wel een deel, maar de rest van de budgetten komt ook van fondsen of van sponsoren. We zien dat de sponsormarkt een beetje is ingekakt; excusez le mot. Dat is lastig.

Ik ben bereid om dit te onderzoeken. Ik weet niet of het gaat lukken, maar laten we in ieder geval kijken wat de mogelijkheden zijn en of er ook partijen bereid zijn om hier iets mee te doen. Vaak is het wel zo dat als een bedrijf bereid is om geld te geven, ze daar weer van alles voor terug willen. Dus ja, hoe koppel je dat aan een evenement of als een soort totale pot voor de evenementen in Den Haag? We zullen het zien. We gaan onderzoeken wat er kan en dan komen we er vast nog uitgebreid over te spreken. En inderdaad, ook deze wethouder denkt graag in mogelijkheden. We zien met spanning tegemoet wat we hiermee kunnen doen. Coen Bom (Hart voor Den Haag). In dat kader had ik The Hague Festivals in de commissie al aangegeven. Daar kunnen we natuurlijk helemaal een soort overkoepelende organisatie van maken, sponsortechnisch. Wethouder Bruines (D66). Daar komen we nog op. Dit gaat alleen over het subsidiebeleid. Er zijn nog meer ingewikkeldheden rond het evenementenbeleid. We hebben het locatiebeleid gehad, dat geëvalueerd is en opnieuw moet worden vastgesteld. Er zijn ook een aantal dingen rond vergunningverlening. De hele aansluiting van allemaal verschillende activiteiten heeft de komende tijd aandacht. Daar kom ik graag bij u op terug. Ik weet niet of dat dit jaar nog lukt, maar anders begin volgend jaar. Want er moet nog wel meer gebeuren.

Misschien kunnen we hier al wat mee doen.

40

Ik kom bij de motie Tussenevaluatie voor gratis evenementen van mevrouw Arp. Gratis festivals zijn inderdaad waardevol. We zetten in op het behoud van de traditionele evenementen die gratis toegankelijk zijn voor bezoekers; ik heb ze net genoemd. We realiseren ons ook wel dat het voor organisatoren steeds moeilijker wordt om tot een gratis festival te komen. De evenementen kijken ook steeds meer naar de gemeente voor een financiële bijdrage. Ik denk dat het goed is om ongeveer over een jaar te kijken hoe het gesteld is met de gratis evenementen en, als we de eerste ronde gehad hebben, wat dat betekent. Ik kan deze motie aan de raad laten. Tot slot kom ik bij de motie Uitvraag bewoners voor beeldbepalende evenementen. Ik zei net al dat de gratis evenementen juist in de beeldbepalende evenementen zitten. Maar het lijkt me inderdaad een goed idee om bij de voorwaarden die we aan de voorkant hebben gesteld ook de input van de inwoners mee te nemen voor de volgende ronde. Het college kan deze motie ook aan de raad laten. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Er is een vraagje blijven liggen, namelijk over de indexering, al heb ik weleens 'indicering' gezegd. Dat was min of meer toegezegd in de commissie. Wethouder Bruines (D66). Dat herhaal ik ook. Het is het idee van het college, maar we moeten uiteindelijk in de begroting vaststellen dat we het zo gaan doen.

We krijgen natuurlijk de trend van het Rijk door en dat wordt ook doorvertaald via de diensten en de afdelingen naar de subsidies. Dat is in het verleden nooit gebeurd, en ik vind dat we het eigenlijk wel moeten doen. Daar nemen we binnenkort een besluit over. Ik herhaal de toezegging. Het is echt een serieus punt waar we een besluit over gaan nemen. De voorzitter. Ik constateer dat er geen behoefte is aan een tweede termijn. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. Vanavond wordt er gestemd over de moties en het raadsvoorstel zelf.

Aan de orde is: U.

Afdoening motie: Maatwerk nadeelcompensatie (RIS313519).

De beraadslaging wordt geopend. Alexander Roep (VVD). Voorzitter. De nadeelcompensatie is een vangnet, niet om ondernemers van een 5- naar een 7-serie te tillen. Als zich een vergelijkbaar drama zou voordoen op het gebied van aanvragen van bijvoorbeeld een bijstandsuitkering, dan breekt op z'n Haags gezegd de pleuris uit. We zijn als stad tot hele grote dingen in staat, maar bij 38 aanvragen voor nadeelcompensatie voor zwaar getroffen ondernemers in het Zeeheldenkwartier zit het hele stadhuis hier in een papieren zak te ademen. Dit moet beter, en daarom drie moties van onze zijde. Motie één gaat over betere communicatie. Die lijkt me voor zich spreken. Ik heb begrepen dat er achter de schermen stappen gezet worden. Wij willen graag de resultaten daarvan zien. Daarom deze motie, met als dictum: verzoekt het college ondernemers die een aanvraag hebben ingediend zo snel mogelijk te voorzien van een duidelijk stappenplan voor de beoordeling en uitkering van de nadeelcompensatie en deze ondernemers continu goed te blijven informeren over de voortgang van hun aanvraag; de raad maandelijks te informeren over de stand van zaken. De motie is medeondertekend door mevrouw Klokkenburg, de heer Guernaoui, de heer Kruis en de heer Mahmood van DENK. Dan motie twee, Evaluatie ondernemersklimaat.

Het is misschien een beetje een understatement, maar het lijkt me verstandig dat het college na het afhandelen van de casussen in het Zeeheldenkwartier de boel uitgebreid gaat evalueren. Wat, hoe, waarom ging het mis, hoe gaan we het beter doen en wat hebben we nou eigenlijk geleerd? Daarom deze motie, met als dictum: verzoekt het college de gang van zaken rond de nadeelcompensatie in het Zeeheldenkwartier uitgebreid te 41

evalueren, waarbij in ieder geval de communicatie over nadeelcompensatie vooraf en tijdens de werkzaamheden, alle communicatie met ondernemers over de aanvraag en problemen waar ze tegenaan liepen, alsmede het aanvraagproces en de afhandeling van de aanvragen worden onderzocht; deze evaluatie te gebruiken om lessen te trekken; de raad hierover voor de jaarwisseling te informeren. De motie is wederom meegetekend door mevrouw Klokkenburg, de heer Guernaoui, de heer Kruis en de heer Mahmood. Dan mijn langste dictum ooit, mag ik wel zeggen, over eerlijke compensatie. Zoals we het nu hebben ingericht, is er van eerlijke compensatie bij schade eigenlijk gewoon geen sprake. Dat was duidelijk te zien in de technische briefing door de heer Neuféglise. Daarom deze motie, met het enorm lange dictum: verzoekt het college zo snel mogelijk doch uiterlijk voor het eind van 2023 een wijziging van de nadeelcompensatieregeling aan de raad aan te bieden; hierbij als uitgangspunten in ieder geval te hanteren: de bestaande omzetdrempel te laten vallen; een omzetdrempel van 5% in te voeren waarbij ondernemers die minder dan 5% omzetdaling geleden hebben, niet in aanmerking komen voor een vergoeding.

Waarbij ondernemers die meer dan 5% omzetdaling hebben geleden voor een vergoeding in aanmerking komen en de volledige omzetderving in de berekening van het nadeel betrokken wordt; de schade die ondernemers ondervinden en de toepassing van de (nieuwe) omzetdrempel niet te berekenen op basis van kalenderjaren, maar op basis van een periode van telkens twaalf maanden. Waarbij de start van de werkzaamheden als ingangsdatum voor de eerste twaalf maanden geldt als de datum waarop de ondernemer voor het eerst hinder/nadeel ondervonden heeft; als maatstaf voor het maatschappelijk risico een korting van 25% op de winstderving in de eerste periode van twaalf maanden toe te passen, 12,5% in de tweede periode van twaalf maanden en het maatschappelijk risico in een eventuele derde periode van twaalf maanden of langer te laten vervallen. De motie is medeondertekend door mevrouw Klokkenburg, de heer Guernaoui en de heer Kruis. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Kunt u aangeven waarom dit allemaal zo ontzettend lang duurt en waarom deze moties nu eigenlijk nodig zijn? Alexander Roep (VVD). Ja, heeft u even, zou ik eigenlijk terug willen vragen. Wat er nou precies is misgegaan en hoe dat heeft kunnen gebeuren, dat zie ik heel graag terug in die evaluatie. Dat is mij ook tot op de dag van vandaag niet duidelijk.

Maar dat zo'n beetje alles is misgegaan de afgelopen tijd op dit vlak, zoveel moge duidelijk zijn. Het is inderdaad misschien goed om dat nog een keer te benadrukken en daarom dank voor deze vraag. Sebastian Kruis (PVV). Mijn vraag aan de heer Roep is of hij soms ook het idee heeft dat zo ongeveer iedereen in de stad met een bijstandsuitkering op een voetstuk wordt geplaatst, terwijl als het woord 'ondernemer' valt iedereen zich in kantoren terugtrekt en de deur op slot doet? Alexander Roep (VVD). Zo stellig zou ik het niet willen zeggen. Ik ben het wel met de heer Kruis eens dat als het over ondernemers daar vaak een beetje een stigma op zit: dat als wij iets voor ondernemers willen doen dat moet zijn zodat de heren en dames hun Rolex kunnen inruilen voor een Patek Philippe of van een 5- naar een 7-serie kunnen gaan. Dat is lang niet altijd zo. Ik kan u uit ervaring vertellen dat het vaak niet heel erg lonend is. Sebastian Kruis (PVV). Ik zou toch graag van deze gelegenheid gebruikmaken om de heer Roep, als ondernemer zijnde, ook al is de zon niet in de raadzaal te zien, toch politiek in het zonnetje te zetten bij dezen. Alexander Roep (VVD). Hartelijk dank aan de heer Kruis. De voorzitter. Door de heer Roep, daartoe gesteund door mevrouw Klokkenburg, de heer Guernaoui en de heer Kruis, worden de volgende moties (U.2 VVD, U.3 VVD en U.4 VVD) ingediend:

42

Motie U.2 VVD Betere Communicatie De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 7 september 2023, ter bespreking van afdoening motie: Maatwerk nadeelcompensatie (RIS313519). Constaterende dat: • de vertraagde werkzaamheden van de gemeente voor veel extra overlast en extra verlies aan inkomsten hebben geleid voor ondernemers in het Zeeheldenkwartier omdat zij hierdoor slecht bereikbaar zijn geweest; • de gemeente ondernemers bij schade die niet onder het normaal maatschappelijk risico valt passend wil compenseren door middel van de nadeelcompensatieregeling; • de aangenomen motie met de titel ‘maatwerk nadeelcompensatie’ het college heeft opgedragen om met de getroffen ondernemers - bij hun aanvraag voor nadeelcompensatie - te ondersteunen om gezamenlijk tot een maatwerkoplossing te komen. Overwegende dat: • de gemeente geen van de getroffen ondernemers die een aanvraag voor nadeelcompensatie heeft ingediend, binnen de termijn van zestien weken duidelijkheid heeft gegeven over de beoordeling en afhandeling van de aanvraag. Van mening dat: • de gemeente verantwoordelijk is voor het herstellen van de ontstane situatie voor ondernemers in het Zeeheldenkwartier.

Verzoekt het college: • ondernemers die een aanvraag hebben ingediend zo snel mogelijk te voorzien van een duidelijk stappenplan voor de beoordeling en uitkering van de nadeelcompensatie en deze ondernemers continu goed te informeren over de voortgang van hun aanvraag; • de raad maandelijks te informeren over de stand van zaken. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie U.3 VVD Eerlijke compensatie De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 7 september 2023, ter bespreking van afdoening motie: Maatwerk nadeelcompensatie (RIS313519): Constaterende dat: • de gemeente en het externe bureau volgens de beleidsregel nadeelcompensatie een omzetdrempel hebben opgenomen die niet als ingangstoets geldt (komt de ondernemer in aanmerking voor nadeelcompensatie ja/nee) maar werkt als ‘afslagpunt’, waardoor een groot deel van de winstderving buiten de berekening van de nadeelcompensatie blijft; • de gemeente en het externe schadebureau volgens de beleidsregel nadeelcompensatie, de geleden financiële schade enkel beoordeeld per kalenderjaar; • hierdoor omzetderving veroorzaakt door werkzaamheden die zich verspreiden over meerdere kalenderjaren bij berekening van nadeelcompensatie wordt opgesplitst; • door de toepassing van het kalenderjaar in combinatie met de omzetdrempel worden ondernemers ernstig benadeeld wanneer werkzaamheden over meerdere kalenderjaren verspreid zijn.

43

Overwegende dat: • de omzetdrempel in de huidige vorm ertoe kan leiden dat meer dan de helft tot driekwart van de geleden schade voor rekening van de ondernemer blijft; • wanneer de omzetderving door werkzaamheden zich binnen een kalenderjaar voordoet, de ondernemer gecompenseerd wordt op basis van het verschil tussen de omzetderving en de vastgestelde omzetdrempel. Wat leidt tot een eerlijkere vergoeding, omdat de volledige omzetderving eenmaal wordt afgezet tegen de omzetdrempel; • wanneer omzetderving door werkzaamheden verdeeld is over twee kalenderjaren en de omzetdrempel wordt toegepast op elk afzonderlijk jaar zorgt dit voor lagere vergoedingen aangezien elk jaar afzonderlijk mogelijk onder de omzetdrempel valt. Zelfs als de gecombineerde omzetderving boven de drempel ligt; • de periode waarin de werkzaamheden worden uitgevoerd dus van grote invloed zijn op de hoogte van de uit te keren nadeelcompensatie terwijl de geleden schade hetzelfde is. Van mening dat: • een omzetdrempel enkel de functie mag hebben om ondernemers met een lage omzetdaling geen vergoeding toe te kennen omdat geacht mag worden dat een kleine schade gedragen kan worden door de ondernemer zelf; • de timing van werkzaamheden niet van invloed mag zijn op het percentage van de geleden omzetderving waar ondernemers voor worden gecompenseerd.

Verzoekt het college: • zo snel mogelijk doch uiterlijk voor het eind van 2023 een wijziging van de nadeelcompensatieregeling aan de raad aan te bieden; • hierbij als uitgangspunten in ieder geval te hanteren dat: o de bestaande omzetdrempel te laten vallen. o een omzetdrempel van 5% in te voeren waarbij ondernemers die minder dan 5% omzetdaling geleden hebben, niet in aanmerking komen voor een vergoeding. Waarbij ondernemers die meer dan 5% omzetdaling hebben geleden voor een vergoeding in aanmerking komen en de volledige omzetderving in de berekening van het nadeel betrokken wordt; o de schade die ondernemers ondervinden en de toepassing van de (nieuwe) omzetdrempel niet te berekenen op basis van kalenderjaren, maar op basis van een periode van telkens twaalf maanden. Waarbij de start van de werkzaamheden als ingangsdatum voor de eerste twaalf maanden geldt als de datum waarop de ondernemer voor het eerst hinder/nadeel ondervonden heeft; o als maatstaf voor het maatschappelijk risico een korting van 25% op de winstderving in de eerste periode van 12 maanden toe te passen, 12,5% in de tweede periode van 12 maanden en het maatschappelijk risico in een eventuele derde periode van 12 maanden of langer te laten vervallen. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie U.4 VVD Evaluatie ondernemersklimaat De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 7 september 2023, ter bespreking van afdoening motie: Maatwerk nadeelcompensatie (RIS313519). Constaterende dat: • geen van de getroffen ondernemers in het Zeeheldenkwartier die een aanvraag voor nadeelcompensatie heeft ingediend, binnen de termijn van zestien weken duidelijkheid heeft gekregen over de beoordeling en afhandeling van de aanvraag; • de wethouder tijdens de commissie Bestuur van 23 augustus heeft toegezegd in gesprek te gaan met de onafhankelijke expert en tevens genodigde bij de technische sessie en 44

•

vertegenwoordigers van de G4 om te kijken hoe de nadeelcompensatieregeling kan worden verbeterd; het college als doel heeft een excellent ondernemersklimaat te creëren in Den Haag.

Overwegende dat: • de gemeente de ambitie heeft in de Top 100 te willen komen van de meest MKB vriendelijke steden na de teleurstellende uitkomst in het jaar 2020/2021. Van mening dat: • wanneer geen enkele ondernemer binnen de gestelde termijn duidelijkheid krijgt over de aanvraag, het huidige beleid rondom nadeelcompensatie niet effectief is; • ondernemers die gedupeerd raken door werkzaamheden van de gemeente het aanspraak zouden moeten kunnen maken op een eerlijke en passende nadeelcompensatieregeling. Verzoekt het college: • de gang van zaken rond de nadeelcompensatie in het Zeeheldenkwartier uitgebreid te evalueren, waarbij in ieder geval de communicatie over nadeelcompensatie vooraf en tijdens de werkzaamheden, alle communicatie met ondernemers over de aanvraag en problemen waar ze tegenaan liepen, alsmede het aanvraagproces en de afhandeling van de aanvragen worden onderzocht; • deze evaluatie te gebruiken om lessen te trekken; • de raad hierover voor de jaarwisseling te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Mairan Sewtahal (PvdA). Voorzitter. We staan hier om het te hebben over hoe het mis is gegaan met de nadeelcompensatie van ondernemers. Een van de problemen die dit in mijn optiek heeft veroorzaakt, is de grote afstand die de gemeente heeft tot sommige ondernemers.

Veel ondernemers in de stad hebben behoefte aan directe en praktische financiële hulp. Dat blijkt uit onderzoek van het Ondernemershuis. Helaas is het Ondernemershuis sinds afgelopen juli niet meer actief. Dat is een gemis voor veel ondernemers in de stad, vooral ondernemers die minder makkelijk de weg naar het stadhuis weten te vinden. Het feit dat zij alleen nog maar directe hulp kunnen krijgen aan een loket hier op het Spui is jammer, omdat het directe contact met deze inwoners en ondernemers juist belangrijk is, ook om problemen met bijvoorbeeld de nadeelcompensatie te voorkomen. Even ergens naar binnen kunnen lopen om direct contact te hebben met iemand … De voorzitter. Meneer Sewtahal, ik ga u heel even onderbreken, want het is bij dit agendapunt wel de bedoeling dat u een, twee inleidende zinnen heeft en daarna uw motie indient, niet dat u een heel betoog gaat houden. Mairan Sewtahal (PvdA). Het was mijn laatste zin. De voorzitter. Maak die zin dan af, en dan de motie graag. Mairan Sewtahal (PvdA). Even ergens naar binnen kunnen lopen om direct contact te hebben met iemand die je kan helpen, is van groot belang.

Daarom dien ik hierbij de motie Geef ondernemers een thuis buiten het stadhuis in, met als dictum: verzoekt het college te onderzoeken hoe de toegankelijkheid van het Ondernemersportaal voor ondernemers uit ver van het centrum gelegen wijken verbeterd kan worden; in gesprek te gaan met organisaties zoals de Kamer van Koophandel en MKB Den Haag om mogelijkheden tot samenwerking in de wijken te verkennen. De motie is medeondertekend door mijn persoon, de heer Adeel Mahmood van DENK, de heer Andrew van Esch van D66 en mevrouw Hera Butt van GroenLinks.

45

Alexander Roep (VVD). Hoe vindt de heer Sewtahal dat het hier beneden in het Ondernemersportaal gaat qua dienstverlening en service? Mairan Sewtahal (PvdA). We vinden dat er weinig animo is. Als je het aan ons vraagt, komen er heel weinig ondernemers. Het Ondernemersportaal is ook niet bekend in de stad. De ondernemers weten het nog niet te vinden. Vooral in de wijken hoor je de ondernemers zeggen: ik weet er weinig over. We hopen dat de bedrijfscontactfunctionarissen daarbij veel meer hulp kunnen bieden, zodat de ondernemers wel de weg hiernaartoe kunnen bereiken. Maar alsnog vinden wij het veel te weinig. Alexander Roep (VVD). Is de heer Sewtahal het dan niet met mij eens dat het verstandig is om eerst in eigen huis even de boel onder controle te krijgen alvorens we door de hele stad nog meer onvindbare plekken gaan maken waar de dienstverlening nog niet top is? Mairan Sewtahal (PvdA). Ik weet niet of meneer Roep wel weet hoe succesvol het Ondernemershuis was op de Vaillantlaan, daarna verhuisd naar de Prinsengracht. Het was een succesfactor. Ik ken de oprichter persoonlijk en ik ging er ook frequenter heen. Ze konden iedereen bereiken en ze deden het veel beter dan het Ondernemersportaal, is mijn conclusie. Alexander Roep (VVD). Ik heb vanochtend even op OV9292 gekeken. Vanaf de Lozerlaan, het verste hoekje van Den Haag, ben je binnen 24 minuten hier in het stadhuis.

Mairan Sewtahal (PvdA). Het gaat ook om de ondernemers in Escamp. Als u een winkel of toko in Escamp hebt en u heeft een afspraak bij de Kamer van Koophandel of bij het Ondernemersportaal, dan bent u minimaal een uur kwijt. Er zijn heel veel zzp'ers die hun toko alleen draaien. Je bent genoodzaakt om je winkel te sluiten en je bent minimaal twee uurtjes kwijt voor een afspraak, om naar het Ondernemersportaal te komen. Dat kunnen ze zich niet veroorloven. Dichterbij in de wijk vinden we veel beter. Sebastian Kruis (PVV). Volgens mij is de heer Sewtahal gewoon weer baantjes aan het creëren, gewoon vrienden en bekenden in allemaal buurtkantoortjes zodat de ondernemer uit de Schilderswijk niet de wijk uit hoeft. Zo komt het op mij over. De voorzitter. Meneer Kruis, ik vind het niet zo chic om hier een collega van vriendjespolitiek te betichten. Zullen we het over de inhoud hebben? Sebastian Kruis (PVV). Het is een inhoudelijke vraag op een inhoudelijk voorstel, punt. Mairan Sewtahal (PvdA). Ik hoor totaal geen vraag en ik zou echt niet weten wat ik hierop zou moeten antwoorden. Sebastian Kruis (PVV). Als dit soort punten worden gecreëerd, dan moeten daar toch ook weer mensen voor worden aangenomen, of niet? Mairan Sewtahal (PvdA). Ik wil meneer Kruis vragen wanneer hij voor het laatst in Schilderswijk was, Transvaal of Escamp.

Ik heb die man nog nooit met de ondernemers zien praten. Hij is nooit op bezoek geweest in deze wijken. Hij spreekt die ondernemers totaal niet. En dan komt hij tot de conclusie dat ik hier baantjes probeer te creëren voor mensen? Het is toch belachelijk wat hij hier schreeuwt? De voorzitter. Ik wil jullie beiden verzoeken om het niet te persoonlijk te maken. Dit debat is in een hele korte periode ineens heel persoonlijk geworden. We hebben net een hele mooie raadsconferentie gehad, waarin we hebben afgesproken dat soort dingen niet te doen. Ik verzoek dus beide heren om dit in de toekomst niet meer te doen. Meneer Kruis, u heeft nog een laatste interruptie.

46

Sebastian Kruis (PVV). Nou ja, ik voel me totaal niet aangesproken. Ik bedoel, ik hoef mijn stem niet te verheffen. Het punt is: de heer Sewtahal weet helemaal niet hoe vaak ik in dat soort wijken kom. Ik kom er vrij geregeld, dus dat laat ik me niet aanpraten. Maar nogmaals, ik zie ook dan alsnog geen reden om mijn stem te verheffen. De voorzitter. En dat was een opmerking, geen vraag aan de heer Sewtahal. Meneer Sewtahal, u hoeft daar op te reageren tenzij u dat wel wenst. Mairan Sewtahal (PvdA). Ik hoorde geen vraag. De voorzitter. Door de heer Sewtahal, daartoe gesteund door de heer Mahmood, de heer Van Esch en mevrouw Butt, wordt de volgende motie (U.1 PvdA) ingediend:

Motie U.1 PvdA Geef ondernemers een thuis buiten het stadhuis De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 7 september 2023, ter bespreking van Afdoening motie: maatwerk nadeelcompensatie (RIS313519) Constaterende, dat: • alle locaties van het Haags Ondernemershuis sinds juli 2023 zijn gesloten; • hierdoor alleen op het stadhuis nog toegang is tot gemeentelijke ondersteuning bij ondernemen in de vorm van het Ondernemersportaal; • (Startende) ondernemers nu vaak ver moeten reizen voor ondersteuning bij hun onderneming. Overwegende, dat: • ondernemen gestimuleerd en ondersteund moet worden in Haagse wijken, met name in wijken als Den Haag Zuidwest; • de gemeente door het sluiten van ondernemersloketten in de stad minder zichtbaar is geworden; • uit onderzoek van het Ondernemershuis is gebleken dat Haagse ZZP’ers vooral behoefte hebben aan direct praktische, financiële ondersteuning en oplossingen in plaats van doorverwijzing. Verzoekt het college: • te onderzoeken hoe de toegankelijkheid van het Ondernemersportaal voor ondernemers uit ver van het centrum gelegen wijken verbeterd kan worden. • in gesprek te gaan met organisaties zoals de Kamer van Koophandel en MKB Den Haag om mogelijkheden tot samenwerking in de wijken te verkennen. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Wethouder Bruines (D66). Voorzitter.

Ik heb twee inleidende zinnen. We hebben hier in de commissie uitgebreid over gesproken. Ik wil hier toch herhalen dat ik ook geschrokken was van de verhalen die ik hoorde. Ik denk dat we een goed gesprek hebben gehad, mooie presentaties en dat dat leidt tot een hoop acties op dit moment. Ik zal daar ook naar aanleiding van de ingediende moties graag nog even op ingaan. De heer Roep van de VVD heeft de motie Betere communicatie ingediend, die het college verzoekt de ondernemers zo snel mogelijk te voorzien van een duidelijk stappenplan en de raad maandelijks te informeren. Direct na het vorige debat in de commissie hebben de medewerkers van het project meteen contact gezocht met alle ondernemers die een lopende aanvraag hebben om te bespreken waar ze tegenaan lopen en wat de status van hun aanvraag is. Ik ben het ermee eens dat communicatie een ontzettend belangrijk verbeterpunt is bij dit onderwerp. We blijven daaraan werken. 47

Ik zeg graag toe de raad hierover te blijven informeren. De toegezegde brief daarover waarin alle besproken punten terugkomen, komt over een week of drie uw kant op, zoals is afgesproken. Voor de komende periode daarna houden we u op de hoogte met beknopte voortgangsrapportages. Die zullen wel op hoofdlijnen zijn, want we gaan in openbare brieven niet op casuïstiek in. Dit onderwerp heeft eigenlijk twee kanten. De ene kant is alles rond informatie en communicatie: weten mensen waar ze zijn, gaat het vlot genoeg, zijn de formulieren goed in te vullen, is het allemaal duidelijk? Dat is de ene kant van het verhaal. De andere kant is de regeling zelf: zit die goed in elkaar? We kijken er natuurlijk ook naar hoe andere gemeenten dat doen. Dat raakt ook aan de motie Eerlijke compensatie van de heer Roep. Die komt dan met een heleboel voorstellen over omzetdrempels en 5%, enzovoort, enzovoort. Dat is best heel specifiek. We zijn op dit moment bezig met die meneer met die mooie Franse naam - ik vergeet zijn naam steeds - met andere experts en ook met de partijen uit de andere grote steden, die met dezelfde vraagstukken zitten. Daar is heel binnenkort een bijeenkomst over om te kijken 'hoe doen jullie dat nou, wat is nou redelijk' om dat beeld en ook de consequenties goed scherp te krijgen.

Ik vind het wat moeilijk om echt vooruitlopend op wat daar uitkomt nu te zeggen dat het 5% of 12,5% moet zijn. Die twaalf maanden vind ik heel logisch, maar die percentages kan ik heel moeilijk beoordelen op dit moment. Ik wil het wel meenemen als gedachte. Maar ik vind het lastig om nu te zeggen 'dat moet het zijn', vooruitlopend op dat gesprek met die experts - die meneer is nu op vakantie, maar volgens mij is er volgende week of de week daarna een gesprek met hem - en ook met die andere partijen. Dat moeten we echt even goed bekijken met elkaar. Maar dat de regeling op een aantal punten wellicht aangepast moet worden, dat is zeker het geval. Als u zegt 'neem het een beetje mee als gedachte', dan kan ik de motie gewoon aan de raad laten. Als dit echt een voorschrift is, dan moet ik 'm ontraden. Alexander Roep (VVD). Als de wethouder 'm mee kan nemen als input, dan ben ik akkoord. Wethouder Bruines (D66). Als ik 'm mee kan nemen als input en niet als output, dan kan ik 'm aan de raad laten. Dit zijn wel de onderwerpen waar het gesprek over moet gaan. Dat klopt. Dan de motie Evaluatie ondernemersklimaat. Zeker na alles wat we gehoord hebben, ook in de commissiebehandeling, lijkt het me goed en ook terecht om een grondige evaluatie te doen. Ik stel wel voor om dat achteraf te doen, als er meer processen afgerond zijn.

Ik weet niet of dat allemaal voor het eind van het jaar klaar is. Het kan ook begin volgend jaar worden, maar we gaan het wel doen. Ook deze motie kunnen we aan de raad laten. Tot slot de motie Geef ondernemers een thuis buiten het stadhuis van de heer Sewtahal. We zijn op dit moment hard aan het werk om te kijken hoe we gemeentebreed, dus niet alleen vanuit de economie, de dienstverlening ook voor ondernemers kunnen verstevigen. Daar hoort ook het Ondernemersportaal bij. Het bestaat nog niet zo lang. Hoe gaat dat nu? We zien wel dat er steeds meer mensen komen, dat er ook veel mensen bellen, mailen en chatten. Het wordt dus steeds bekender, maar het klopt dat nog niet iedereen het kent. Dat heeft dus ook nog aandacht nodig. De bedrijfscontactfunctionarissen zijn onderdeel van het Ondernemersportaal, maar zitten juist in de wijken en zoeken daar de mensen op. We bekijken op dit moment met MKB Den Haag en met de Kamer van Koophandel of we naar een wat breder portaal kunnen. Of het gaat lukken, ook financieel en wat dat betekent, om het ook fysiek naar de wijken toe te brengen, dat kan ik niet zeggen. Maar we kunnen altijd onderzoeken en in kaart brengen wat de mogelijkheden zijn. Dat wil ik graag toezeggen. Daarmee kan ik 'm aan de raad laten. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. De stemming over de moties zal vanavond plaatsvinden.

Dit was het laatste punt dat we nog met wethouder Bruines zelf zouden bespreken. Bij de andere punten wordt ze waargenomen door een collega uit het college. Ik wens wethouder Bruines beterschap. Zij zal nu de vergadering verlaten.

48

Aan de orde is: I. Voorstel van het college inzake Vaststelling Beleidskader aanpak Dakloosheid 'Den Haag geeft thuis' (RIS316085). De beraadslaging wordt geopend. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Dank aan het college voor dit beleidskader dak- en thuisloosheid. De ChristenUnie/SGP is blij dat hierin de omslag naar Wonen Eerst echt wordt gemaakt en dat Den Haag letterlijk thuis gaat geven. We moeten mensen preventief helpen en dakloze mensen sneller en beter aan een thuis gaan helpen. De ambitie van een einde aan dak- en thuisloosheid in 2030 is niet alleen een compliment waard, maar ook bittere noodzaak. Want de praktijk in onze stad van vrede en recht is er een om buikpijn van te krijgen. Alle ambities van de afgelopen jaren ten spijt, er slapen nog altijd mensen op straat, de opvang zit overvol, er is amper doorstroom naar wonen wegens een gebrek aan geschikte plekken en het lukt ons als stad onvoldoende om mensen de zorg te bieden die nodig is. Daarom dien ik vandaag namens mijn fractie vier voorstellen in, in aanvulling op het beleidskader. Allereerst. De ambitie om een einde aan dak- en thuisloosheid te maken, moet landen in de hele stad, zeker in het hele stadhuis, bij Wmo-casemanagers, jeugdzorg, maar met name ook bij Wonen en DSO. Want betaalbare woningbouw en voldoende huisvesting voor zorgdoelgroepen is cruciaal.

Ik hoorde de wethouder Wonen in de commissie zeggen dat hij de ambitie om een einde aan dak- en thuisloosheid te maken onderschrijft en veel commitment voelt. Dat is mooi. Om dat kracht bij te zetten, dien ik een motie in met de collega's Smit, Arp en Faïd, met als dictum: verzoekt het college de ambitie om een einde te maken aan dak- en thuisloosheid in 2030 op te nemen in de woonvisie en daar concrete doelstellingen te formuleren om die ambitie te realiseren. De omslag naar preventie van dak- en thuisloosheid kunnen we alleen maken als we het probleem echt goed in beeld hebben. Mensen met een dreigende huisuitzetting, bankhoppers, jongeren die de jeugdzorg bijna moeten verlaten, kinderen die mantelzorg leveren en dreigen dakloos te raken bij overlijden van hun ouders; al deze mensen zijn niet in beeld. Met een telling volgens de ETHOSmethode zijn zij wél in beeld en pas dan weten we hoe groot de doelgroep dak- en thuisloze mensen is. Bij de begroting vorig jaar diende mijn fractie een motie in om die ETHOS-telling te gaan doen. Toen zei de wethouder: wacht het nog even af, houd de motie aan; het komt in het beleidskader. Groot was dan ook mijn verbazing toen we in het beleidskader enkel lazen dat Den Haag de ETHOS-definitie gaat hanteren, maar geen telling gaat doen.

Het werd eigenlijk nog gekker in het commissiedebat, want de gemeentemonitor zou vergelijkbaar zijn met ETHOS-light en eigenlijk zelfs beter omdat de gegevens sneller beschikbaar zijn. Maar dat is niet juist. Wij hebben deze groep mensen niet in beeld en op deze manier gaan we ze ook niet in beeld krijgen. Erkent de wethouder dat? Wat de ChristenUnie/SGP betreft corrigeren we deze fout en gaan we alsnog voortvarend aan de slag met een ETHOS-telling. Daarom dien ik het volgende amendement in met de collega's Mostert, Verdonk, Smit, Arp en Faïd: besluit het Beleidskader aanpak Dakloosheid 2023-2030 'Den Haag geeft thuis' vast te stellen met dien verstande dat pagina 17 en 36 van de bijlage gewijzigd zijn. Dan volgt een heel lang stuk, maar het komt erop neer dat we de ETHOS-telling gaan doen. Om te zien of het beleidskader ook echt de juiste veranderingen in gang zet, is een goede monitor belangrijk. Daarom dien ik nog een amendement in, met de collega's Smit, Arp en Faïd: besluit het Beleidskader aanpak Dakloosheid 2023-2030 'Den Haag geeft thuis' vast te stellen met dien verstande dat pagina 36 wordt aangevuld met de volgende indicatoren: gerealiseerde sociale huurwoningen, gerealiseerde convenantwoningen, en nog een heel aantal die u in het amendement kunt lezen. Ten slotte.

Dak- en thuisloosheid is primair een huisvestingsprobleem, maar toch moeten we, nu er nog mensen noodgedwongen op straat slapen, ook beter zorgen voor mensen die opvang nodig hebben. Daarom dien ik een motie in met de collega's Smit, Arp, Mostert en Faïd, met als dictum: verzoekt het college wanneer de WKR is gevestigd in de nieuwe vaste locatie, deze ook te openen bij

49

voorspelde code geel, rood of oranje, een hittegolf en van kerst tot en met oud en nieuw, en de raad hierover te infomeren. De voorzitter. Door mevrouw Klokkenburg, daartoe gesteund door mevrouw Mostert, mevrouw Verdonk, de heer Smit en mevrouw Arp, wordt het volgende amendement (I.A CU/SGP) voorgesteld:

Amendement I.A CU/SGP breng dak- en thuisloosheid goed in kaart De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 7 september 2023, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Vaststelling Beleidskader aanpak Dakloosheid ‘Den Haag geeft thuis' (RIS316085). Besluit het Beleidskader aanpak Dakloosheid 2023-2030 ‘Den Haag geeft thuis’ vast te stellen met dien verstande dat pagina 17 en 36 van de bijlage als volgt gewijzigd zijn: pagina 17: Binnen de gemeente Den Haag is er dan ook al een breder beeld van het aantal dakloze mensen dan enkel de CBS-cijfers. Bij de presentatie van de landelijke aanpak ‘Eerst een thuis’, gaf de staatssecretaris aan dat hij eerst nader wil onderzoeken wat de beste methode is om tellingen op basis van die ETHOS Light-definitie uit te voeren, hoe deze zijn op te schalen en welke partij daar het meest geschikt voor zou zijn. Op basis van deze uitkomsten besluiten we, in afstemming met onze samenwerkingspartners en de regiogemeenten, de data in Den Haag en in de gemeenten waarvoor Den Haag als centrumgemeente fungeert op basis van een ETHOS light telling in beeld te brengen. pagina 36: 2. ETHOS telling Zoals in dit beleidskader is opgenomen, besluiten we de data op basis van een ETHOS light telling in beeld te brengen. De voorzitter.

Door mevrouw Klokkenburg, daartoe gesteund door de heer Smit en mevrouw Arp, wordt het volgende amendement (I.B CU/SGP) voorgesteld.

Amendement I.B CU/SGP monitor doelstellingen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 7 september 2023, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Vaststelling Beleidskader aanpak Dakloosheid ‘Den Haag geeft thuis' (RIS316085), Besluit het Beleidskader aanpak Dakloosheid 2023-2030 ‘Den Haag geeft thuis’ vast te stellen met dien verstande dat pagina 36 wordt aangevuld met de volgende indicatoren: Gerealiseerde sociale huurwoningen, gerealiseerde convenantwoningen, gerealiseerde housingfirst, wachttijd maatschappelijke opvang, wachtlijst maatschappelijke opvang, uitstroom uit de maatschappelijke opvang uitgesplitst in reden van uitstroom, gerealiseerde beschermd wonen plekken in Den Haag, gerealiseerde beschermd wonen plekken in de regio en uitstroom uit beschermd woonvoorzieningen uitgesplitst in reden van uitstroom. De amendementen maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Door mevrouw Klokkenburg, daartoe gesteund door de heer Smit, mevrouw Arp, mevrouw Mostert en mevrouw Faïd, wordt de volgende motie (I.1 CU/SGP) ingediend:

50

Motie I.1 CU/SGP vang mensen op bij extreem weer De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 7 september 2023, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Vaststelling Beleidskader aanpak Dakloosheid ‘Den Haag geeft thuis' (RIS316085), constaterende, dat: • er gezocht wordt naar een vaste locatie voor de permanente winteropvang (pwo) en winterkouderegeling (wkr); overwegende, dat: • de wkr tussen 1 november en 31 maart opengaat bij een gevoelstemperatuur van 0 graden of minder; • er meer scenario’s denkbaar zijn waarin opvang wenselijk is buiten vrieskou om, zoals weercode geel, rood en oranje of een hittegolf; • het wenselijk is dat ook gedurende de feestdagen kerst en oud & nieuw mensen niet op straat hoeven te slapen; • de wkr in 2022 en 2023 al open was met kerst en oud & nieuw; • de opening van de wkr gedurende de feestdagen hulpdiensten en bijvoorbeeld de vrijwilligers van de Haagse Soepbus ontlast; • de aanzuigende werking van de opening van een wkr niet of nauwelijks bestaat, omdat de wkr in de regel maar een paar dagen open is; verzoekt het college: • wanneer de wkr is gevestigd in de nieuwe vaste locatie, deze ook te openen bij voorspelde code geel, rood of oranje, een hittegolf en van kerst tot en met oud & nieuw; • de raad hierover te infomeren, en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter.

Door mevrouw Klokkenburg, daartoe gesteund door de heer Smit, mevrouw Arp en mevrouw Faïd, wordt de volgende motie (I.11 CU/SGP) ingediend:

Motie I.11 CU/SGP neem de ambitie een einde aan dak- en thuisloosheid op in de woonvisie De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 7 september 2023, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Vaststelling Beleidskader aanpak Dakloosheid ‘Den Haag geeft thuis' (RIS316085), constaterende, dat: • het beleidskader de ambitie kent om een einde te maken aan dak- en thuisloosheid in 2030; overwegende, dat: • dak- en thuisloosheid primair een huisvestingsprobleem is; • het realiseren van voldoende betaalbare woningen cruciaal is om een einde te maken aan daken thuisloosheid; • om zicht te houden op realisatie van deze ambitie concrete doelstellingen en tussentijdse doelstellingen van gerealiseerde betaalbare woningen en zorgdoelgroepwoningen nodig zijn; • de woonvisie op dit moment wordt opgesteld;

51

verzoekt het college: • de ambitie om een einde te maken aan dak- en thuisloosheid in 2030 op te nemen in de woonvisie en daar concrete doelstellingen te formuleren om die ambitie te realiseren, en gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Robin Smit (PvdD). Voorzitter. Dakloosheid is geen keuze; het overkomt je. Het leven van dakloze mensen gaat niet over rozen, maar het is een kwestie van overleven: waar slaap ik vanavond, hoe kom ik aan eten, waar warm ik op? Nogmaals maak ik van deze plek gebruik om een pleidooi te houden om stigmatisering van dakloze mensen te stoppen. Het zijn nota bene mensen zoals jij en ik. Dakloosheid is een woonprobleem, en het is goed dat we die omslag maken in dit beleidsvoorstel. In de realisatie moeten we dat nog wel goed monitoren. Dat zullen we dan ook gaan doen. Ook blijven we de uitvoering van de motie over de queeropvang nauwgezet volgen. Voor nu hebben we een aantal moties om de positie van dak- en thuisloze mensen verder te verbeteren.

De motie Duidelijkheid openstelling jaarrond permanente winteropvang verzoekt het college om halverwege de permanente winteropvang 2023/2024 de resultaten te delen van het onderzoek naar de effecten van het jaarrond openstellen van de permanente winteropvang zowel het beleid, de dakloze mensen als de financiën; in dit onderzoek ook ervaringsdeskundigen, het werkveld en maatschappelijke organisaties actief te betrekken. Deze dien ik in samen met de ChristenUnie/SGP, de SP en de HSP. Ook zien we dakloze mensen steeds ouder worden en daarmee ook steeds vaker op straat staan met uiteenlopende gezondheidsproblemen. Vandaar de volgende motie, met als dictum: verzoekt het college om in samenspraak met ervaringsdeskundigen, het werkveld en maatschappelijke organisaties te inventariseren hoeveel plekken voor dakloze mensen met gezondheidsproblemen erbij zouden moeten komen; daarbij de kosten inzichtelijk te maken voor realisatie; de raad voor het einde van dit jaar daarover te informeren, zodat besloten kan worden om het aantal benodigde plekken op een creatieve manier te realiseren. Ook deze dien ik in samen met de SP. Ten slotte. Wel vaker krijgen we signalen dat er behoefte is aan meer cliëntondersteuners. Daar hebben we als Partij voor de Dieren al eerder een motie over ingediend, waarbij in de uitvoering werd gezegd dat er een gesprek gepland zou worden om dit in kaart te brengen.

Helaas heeft dat gesprek nog niet plaatsgevonden. Vandaar de volgende motie, met als dictum: verzoekt het college alsnog in gesprek te treden met de betreffende maatschappelijke organisaties om helderheid te krijgen hoeveel extra cliëntondersteuners er nodig zijn; daarbij mee te nemen welke behoefte er nodig is; voor het einde van het jaar helderheid te geven over de uitkomsten van de gesprekken en hoe het college extra gaat investeren in cliëntondersteuning als uitvoering van het actieplan dakloosheid. Ook deze dien ik in mede namens de SP. De voorzitter. Door de heer Smit worden de volgende moties (I.2 PvdD en I.4 PvdD) ingediend:

Motie I.2 PvdD Daadwerkelijk meer cliëntondersteuners maatschappelijke opvang De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 7 september 2023, ter bespreking van Beleidskader aanpak dakloosheid 2023-2030. Constaterende, dat: • in de afdoening van de aangenomen motie ‘Meer cliëntondersteuners maatschappelijke opvang’ (RIS 314198) wordt aangegeven dat wordt gekeken naar de manieren waarop we als gemeente kunnen investeren in de cliëntondersteuning en dat daarin in het beleidskader aanpak dakloosheid op wordt ingegaan; • in de geactualiseerde aanpak dakloosheid alleen wordt genoemd dat er meer aan het verbeteren van het aanbod, de vindbaarheid en de kwaliteit van cliëntondersteuning wordt

52

•

gewerkt, maar het niet duidelijk is op welke manier dit aansluit bij de behoefte van (maatschappelijke) organisaties; in het nieuwe beleidskader (thema iedereen weet de weg is 2,4 miljoen voor geraamd) en vanuit het Rijk financiële middelen beschikbaar zijn om te investeren in cliëntondersteuning.

Overwegende, dat: • organisaties al vaker hebben aangeven behoefte te hebben aan meer cliëntondersteuning met onder andere meer juridische kennis onder cliëntondersteuners; • naar aanleiding van de desbetreffende motie er nog geen gesprek is geweest met maatschappelijke organisaties over het investeren in cliëntondersteuning en de benodigde behoefte; • de huidige subsidieregelingen MO-BB en Sociaal Vitaal geen financiële ruimte bieden voor extra investeringen in de cliëntondersteuning. Verzoekt het college: • alsnog in gesprek te treden met de betreffende (maatschappelijke) organisaties om helderheid te krijgen hoeveel extra cliëntondersteuners er nodig zijn; • daarbij mee te nemen welke behoefte er nodig is binnen de (maatschappelijke) organisaties; • voor het einde van het jaar helderheid te geven over de uitkomsten van de gesprekken en hoe het college extra gaat investeren in cliëntondersteuning als uitvoering van het actieplan dakloosheid. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie I.4 PvdD Meer plek voor dakloze mensen met gezondheidsproblemen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 7 september 2023, ter bespreking van het beleidskader aanpak Dakloosheid ‘Den Haag geeft thuis’ (RIS316085). Constaterende, dat: • het huidige aantal opvangplekken voor dakloze mensen met gezondheidsproblemen onvoldoende is; • dakloze mensen met gezondheidsproblemen nu vaak op reguliere opvangplekken worden geholpen; • de opvang van dakloze mensen met gezondheidsproblemen op reguliere opvangplekken niet zijn uitgerust met benodigde gezondheidsvoorzieningen. Overwegende, dat: • de groep van daklozen mensen met gezondheidsproblemen groeit, mede doordat de leeftijd van dakloze mensen toeneemt; • de wethouder in het commissiedebat van 31 augustus verwees naar hospice etc., maar dat daar vaak langere tijd overheen gaat voordat iemand daarvoor in aanmerking komt; • gezondheidsproblemen van daklozen mensen niet altijd snel zijn verholpen.

Verzoekt het college: • om in samenspraak met ervaringsdeskundige, het werkveld en maatschappelijke organisaties te inventariseren hoeveel plekken voor dakloze mensen met gezondheidsproblemen erbij zouden moeten komen; • daarbij de kosten inzichtelijk te maken voor realisatie; • de raad voor het einde van dit jaar daarover te informeren, zodat besloten kan worden om het aantal benodigde plekken op een creatieve manier te realiseren. En gaat over tot de orde van de dag.

53

De voorzitter. Door de heer Smit, daartoe gesteund door mevrouw Klokkenburg, mevrouw Arp en mevrouw Faïd, wordt de volgende motie (I.3 PvdD) ingediend:

Motie I.3 PvdD Duidelijkheid openstelling jaarrond permanente winteropvang De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 7 september 2023, ter bespreking van het beleidskader aanpak Dakloosheid ‘Den Haag geeft thuis’ (RIS316085). Constaterende, dat: • dak- en thuisloosheid primair een huisvestingsprobleem is, maar dit probleem niet direct is opgelost en dat tot die tijd er menswaardige opvang gerealiseerd moet worden; • in de commissie meerdere partijen hebben gesproken over de jaarrond openstelling van de permanente winteropvang; • in het debat op 31 augustus 2023 ook is gesproken over het inzichtelijk maken van de effecten van de jaarrond openstelling op de huidige maatschappelijke opvang; • in het coalitieakkoord van 2022 is afgesproken dat er een vaste locatie wordt gezocht voor de permanente winteropvang. Hiervoor is eenmalig € 3 miljoen beschikbaar en de komende jaren € 2,5 miljoen. Overwegende, dat: • onduidelijkheid is wanneer en wat voor type onderzoek wordt gedaan naar de jaarrond openstelling van de permanente winteropvang; • een jaarronde opvang kan zorgen voor meer rust voor dak en thuisloze mensen en zij zich kunnen richten op structureel herstel; • de jaarrond openstelling van de permanente winteropvang veel impact kan hebben op het gehele beleidskader aanpak Dakloosheid.

Verzoekt het college: • om halverwege de permanente winteropvang ‘23/’24 de resultaten te delen van het onderzoek naar de effecten van het jaarrond openstellen van de permanente winteropvang zowel het beleid, de dakloze mensen als de financiën; • in dit onderzoek ook de ervaringsdeskundigen, het werkveld en de maatschappelijke organisaties actief te betrekken. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Marije Mostert (D66). Voorzitter. Nogmaals hartelijk dank aan alle insprekers en betrokken organisaties die mede dit beleidskader tot stand hebben gebracht. Heel veel dank ook aan de wethouder en het college voor het betrekken van de stad. We kregen goede berichten over de participatie, dus dat is complimenten waard. Het werd al gezegd door de collega's: het is goed dat we nu echt tot de kern van het probleem komen. Dakloosheid is namelijk hoofdzakelijk een huisvestingsprobleem. Tijdens de commissie merkten we al op dat de commissie Ruimte niet aanwezig was. De wethouder was er wel, dus laten we er in het vervolg een gewoonte van maken om dakloosheid gezamenlijk te bespreken. Want meer betaalbare woningen, betere inzet van grotere woningen en goede benutting van leegstaande panden zijn mooie oplossingen die we samen in een actieplan kunnen gaan uitvoeren. De ETHOS-telling.

D66 vindt het teleurstellend dat Den Haag de uitkomsten van het onderzoek afwacht. We zijn niet overtuigd door de beantwoording van de wethouder tijdens de commissie. Ook de organisaties in de praktijk geven aan dat de ETHOS-telling de enige juiste is, waarbij alle mensen in alle leefsituaties van dakloosheid in beeld worden gebracht. Daarom dienen wij samen met de ChristenUnie het amendement in dat mevrouw Klokkenburg net al benoemde, Breng dak- en thuisloosheid goed in beeld. 54

Dan de permanente winteropvang en de winterkouderegeling, een groot succes. Het is heel erg mooi dat we hebben kunnen bewerkstelligen dat er een vaste locatie komt. Wat D66 betreft zou deze locatie ook voor mensen beschikbaar worden gesteld bij extreem weer in de zomer ter voorkoming van hittestress. Onze fractie vindt echt dat dit onderwerp ook in dit beleidskader thuishoort. Tijdens de commissie heeft het college ons niet kunnen overtuigen waarom dat nu niet kan. Daarom dienen we samen met de ChristenUnie en een aantal andere partijen de motie Vang mensen op bij extreem weer in. De pilot queeropvang voor jongeren. We hebben het hier in het debat tijdens de commissie over gehad en we hebben van de wethouder de toezegging dat er een beleidskader queersensitief handelen aankomt. Die hebben we nog niet gezien. We horen graag van de wethouder wanneer we die kunnen ontvangen. We zullen dat goed in de gaten houden. Want wat ons betreft heeft het beleidskader nog te weinig handvatten als het gaat over de queersensitieve opvang voor jongeren. Tot slot. Het kwam net al even ter sprake bij de inspraak van de heer Bos. Er wordt binnen het beleidskader voor meer verschillende doelgroepen aandacht gevraagd en er werd gesproken over 'paradijsvogels'.

Wij maakten er tijdens de commissie al een punt van dat het nogal cru is om mensen die in grote psychische nood verkeren en een behoorlijk lage levensverwachting hebben een paradijsvogel te noemen. We kregen toen een reactie van de wethouder: dit komt eigenlijk uit de praktijk. We hebben een rondvraag gedaan en daaruit blijkt eigenlijk dat dit de lading niet dekt van de groep die bedoeld wordt. We zouden het college toch graag willen verzoeken om de term uit het beleidskader te halen. Mocht een toezegging niet voldoende zijn, dan overwegen we een amendement in de tweede termijn. Minke Hofstra (VVD). Voorzitter. Afgelopen week is in de commissie Samenleving het Beleidskader aanpak Dakloosheid besproken. Hoewel wij de grote lijnen van het college kunnen volgen, zijn we als VVD-fractie wel kritisch op dit plan. Voor alle duidelijkheid: ook de VVD-fractie wil niet dat mensen in Den Haag op straat slapen en ook wij vinden dat iedereen een dak boven zijn hoofd verdient. Een paar kanttekeningen. Ten eerste. We missen in het plan de prioritering. Wat betekent dit plan voor andere woningzoekenden in Den Haag? We vinden het noodzakelijk dat het college duidelijke keuzes maakt en prioriteiten stelt voor wie wel en niet woonruimte in Den Haag kan worden gerealiseerd. We hebben immers een groot woningtekort. Ten tweede.