RIS316315 Notulen van de raad van 5 juli 2023

Daar zit geen enkel probleem in deze situatie. Robert Barker (PvdD). Volgens mij is het punt juist dat wat de wethouder een tuin noemt, natuurlijk een dek van een parkeergarage is, en dat je een probleem hebt met de inrichting van die zogenaamde tuin op dat dak als dat dek niet goed en stevig verankerd is. Welstand zegt dat het heel zorgelijk is dat daar nog geen ontwerp voor is. Ik snap dus wel dat de HSP zegt: zou je daar niet meer duidelijkheid in moeten krijgen? Wat zegt de wethouder daarvan? Hoe kan je nou borgen dat er bijvoorbeeld echt volwassen bomen op dat dak kunnen komen? Wethouder Balster (PvdA). Dit punt snap ik heel goed van de heer Barker. Wij gaan die welstandstoets straks ook krijgen, hè. Dat is de oplossing die we met elkaar op deze manier hebben afgesproken. Welstand gaat ook toetsen of de tuin die straks is ontworpen - dat heeft nog even tijd nodig - voldoet aan de criteria die welstand heeft. Want, en daar heeft u volstrekt gelijk in, die kwaliteit moet op orde zijn. Ik vind ook dat u goed moet kunnen volgen dat dit straks klopt. 51

Robert Barker (PvdD). En dan is het probleem dat het wellicht te laat is, toch? Want als dat dak van de parkeergarage niet stevig genoeg is, kun je daar vervolgens geen bomen op zetten. Wethouder Balster (PvdA). U mag ervan uitgaan dat het dak van de parkeergarage straks stevig genoeg zal zijn voor wat we daarop willen realiseren. We gaan u in de voortgangsrapportage uiteraard ook meenemen in hoe de kwaliteit van de tuin eruitziet als straks het ontwerp af is, en hoe welstand daarover heeft geoordeeld. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. Ook hierover zal de stemming plaatsvinden aan het einde van de vergadering.

Aan de orde is: O.

Uitbreiding noodopvang asielzoekers Regulusweg (RIS315003).

De beraadslaging wordt geopend. Lesley Arp (SP). Voorzitter. Afgelopen week heb ik met mevrouw Faïd en collega Mostert de noodopvang aan de Regulusweg bezocht en ook tientallen bewoners daar gesproken. Sommigen van hen verblijven er al een jaar in zeer sobere omstandigheden met weinig privacy, vanwege het trage handelen van de IND. Strikt gezien is dit natuurlijk een verantwoordelijkheid van het COA, maar wij vinden dat ook in onze stad mensen op een goede manier moeten worden opgevangen. Vandaar de volgende motie: verzoekt het college het COA op te roepen om de leefomstandigheden aan de Regulusweg op korte termijn te verbeteren en hierbij rekening te houden met de privacybehoeften van bewoners, en de raad te informeren over de concrete stappen die hierin worden gezet, zowel voor als na de uitbreiding van deze locatie. Deze motie wordt mede ingediend door mevrouw Faïd van de Haagse Stadspartij, mevrouw Mostert van D66, de heer Smit van de Partij voor de Dieren, mevrouw Tseggai van de Partij van de Arbeid, mevrouw Butt van GroenLinks, mevrouw Klokkenburg van ChristenUnie/SGP en de heer Icar van DENK. De voorzitter. Door mevrouw Arp, daartoe gesteund door mevrouw Faïd, mevrouw Mostert, de heer Smit, mevrouw Tseggai, mevrouw Butt, mevrouw Klokkenburg en de heer Icar, wordt de volgende motie (O.1 SP) ingediend:

Motie O.1 SP Menswaardige opvang op de Regulusweg De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 6 juli 2023, ter bespreking van Uitbreiding noodopvang asielzoekers Regulusweg (RIS315003). Constaterende, dat: • mensen vaak een jaar of langer in de noodopvang aan de Regulusweg moeten verblijven in afwachting van de behandeling van hun dossier door de IND; • uit gesprekken met bewoners blijkt dat zij veel last hebben van het langdurige gebrek aan privacy: zo overnachten de mannen in open ruimtes die per 6 stapelbedden gescheiden zijn door gordijnen en is er te weinig sanitair. Van mening, dat: • hoewel de inrichting van de opvang strikt gezien een verantwoordelijkheid van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) is, het college ook de verantwoordelijkheid heeft om te staan voor zo menswaardig mogelijke opvangvoorzieningen in onze stad; 52

• •

er een plan ligt om volgend jaar meer opvangplekken te realiseren op de locatie Regulusweg; het daarom des te belangrijker is dat er snel gewerkt wordt aan de verbetering van de basale leefomstandigheden op deze locatie.

Verzoekt het college: • het coa op te roepen om de leefomstandigheden aan de Regulusweg op korte termijn te verbeteren en hierbij rekening te houden met de privacybehoeften van bewoners; • de raad te informeren over de concrete stappen die hierin worden gezet, zowel voor als na de uitbreiding van deze locatie. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Het is even een principepuntje dat ik mijn inbreng hier bij de officiële microfoon kom doen. In de commissie vind ik het hartstikke prima om vanaf mijn plek te praten, maar ik ben toch voorstander van een beetje elan in het huis. Daarom doe ik het hiervandaan. Excuses. Het gaat over de Regulusweg. Ik ben daar een paar maanden geleden ook geweest, met een aantal andere collega's, onder wie mevrouw Van Basten Batenburg. We begrijpen natuurlijk de motie, maar het gaat ons om het volgende. Wij hebben als lokale bestuurders een bredere verantwoordelijkheid. We moeten vooruitzien en constateren dat de aanpak van het vluchtelingen- en asielvraagstuk in ons land niet langer houdbaar is. 85% van de Nederlanders wil dat er iets gebeurt aan de instroom, en het lukt het kabinet maar niet om dat voor elkaar te krijgen. Het draagvlak is totaal weg en daardoor polariseren we in deze stad meer en meer.

We zetten dat draagvlak nog meer onder druk door asielzoekers in hotels te huisvesten, zoals in de Keizerstraat en in het Fletcher Hotel op de Laan van Meerdervoort. Er wordt geen impactanalyse gedaan en er is geen overleg met de buurt, en tot overmaat van ramp hebben we ook nog eens een verdienmodel voor de hoteliers gecreëerd. Voor de stad is het natuurlijk niet goed; er horen toeristen in de hotels en geen asielzoekers. Daarom heb ik de motie Geen asielzoekers in Haagse hotels. Het dictum luidt: verzoekt het college direct te stoppen met het (al dan niet tijdelijk) huisvesten van asielzoekers in Haagse hotels. Robin Smit (PvdD). Ik heb een vraag aan de heer Bom. Hart voor Den Haag heeft ingestemd met de economische visie. Een van de kernpunten van die economische visie is dat Den Haag onverwacht verfrissend zou moeten zijn, en dat de ruimte toebehoort aan verrassende voorzieningen. Is dit dan geen verrassende voorziening die we realiseren in de stad? Coen Bom (Hart voor Den Haag). Complimenten voor de invalshoek, zeer zeker, maar dat zien wij toch echt anders. Sebastian Kruis (PVV). Ik had zelf bijna dezelfde motie als de heer Bom, maar ik dacht: aangezien het debat niet hierover gaat, dien ik 'm niet in. Ik vind de motie echter wel hartstikke mooi. Ik zou de heer Bom dus graag willen vragen of ik de motie mee mag ondertekenen. Dan is hij echt the bomb wat mij betreft.

De voorzitter. Vanwege die woordgrap doet u het toch niet, meneer Bom? Kijk, de motie is al ingediend dus dan kan het formeel niet. Dan zou meneer Bom de motie officieel in moeten trekken en weer moeten indienen met uw handtekening eronder. Maar u heeft heel duidelijk gemaakt dat u graag gezien wil worden als mede-indiener. Zullen we het dan op deze manier formeel oplossen? Nee? Dan is het verder aan meneer Bom! Hij is het wel met mij eens, zie ik. De voorzitter. Door de heer Bom wordt de volgende motie (O.2 HvDH) ingediend:

53

Motie O.2 HvDH Geen asielzoekers in Haagse Hotels De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op woensdag 5 juli 2023, ter bespreking van agendapunt Uitbreiding noodopvang asielzoekers Regulusweg (RIS315003). Constaterende dat, • het vanuit het Rijk niet lukt om de stroom asielzoekers in te perken; • de stad Den Haag de dichtst bevolkte stad van ons land is; • er zowel op de Laan van Meerdervoort als in de Keizerstraat asielzoekers zijn ondergebracht in hotels. Overwegende dat, • hotels bedoeld zijn voor toeristen; • de wettelijke taakstelling vanuit het Rijk nog niet van kracht is en de opvang van grote groepen asielzoekers een vrijwillige keuze is; • er geen impact analyse of draagvlakonderzoek wordt gedaan in de omgeving van deze hotels. Verzoekt het College: • direct te stoppen met het (al dan niet tijdelijk) huisvesten van asielzoekers in Haagse hotels. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Voorzitter. Net als meneer Bom wil ik ook iets zeggen over de opvang van asielzoekers en statushouders in hotels, maar ik wil meteen een bruggetje slaan naar de SP door ook iets te zeggen over de Regulusweg. Ten eerste moet de instroom natuurlijk worden teruggebracht. Daar geef ik de heer Bom dan weer helemaal gelijk in.

En als we hier dan mensen opvangen, dan vindt ook de Haagse VVD dat dat niet moet gebeuren in hotels. Daarom dien ik een motie in om het college te verzoeken om zo snel mogelijk te stoppen met de opvang van asielzoekers en statushouders in hotels. Die dien ik in mede namens de heer Bom. De voorzitter. Dat klinkt inderdaad redelijk hetzelfde. Mevrouw Mostert heeft een vraag voor u. Marije Mostert (D66). Mijn fractie heeft een vraag over de derde overweging in deze motie, waarin wordt verwezen naar het hotelbeleid. Wij waren daar eigenlijk een beetje verbaasd over, want er is hier sprake van crisisnoodopvang. Het lijkt een beetje of de VVD appels met peren vergelijkt. Het gaat hier namelijk om tijdelijke opvang. Waarom betrekt zij het hotelbeleid hier dus bij? Lotte van Basten Batenburg (VVD). Het hotelbeleid is natuurlijk van belang, omdat het gaat over hotels en over waarvoor wij hotels toestaan in onze stad. De opvang van mensen in hotels voor een langere periode heeft veel impact op wat we hebben afgesproken in het hotelbeleid. Het is dus wat de VVD betreft heel belangrijk dat we dat ook bij elkaar betrekken. Marije Mostert (D66). Dit is inderdaad een noodmaatregel. Dat ben ik met de VVD eens.

Maar is de VVD het dan met D66 eens dat het veel beter is dat mensen in hotels worden opgevangen in geval van crisis of nood dan dat zij op straat moeten slapen? Lotte van Basten Batenburg (VVD). De VVD vindt zeker dat we in Nederland moeten proberen te voorkomen dat mensen op straat slapen, en zeker mensen die naar ons land zijn gekomen als asielzoeker. Dat wil niet zeggen dat we in Den Haag niet op zoek moeten naar betere oplossingen dan 54

in hotels. Hotels zijn er om toeristen naar de stad te halen. Die zijn ook essentieel voor de culturele sector, want dan kunnen mensen een nachtje blijven slapen als ze naar het theater zijn geweest. Als we te veel hotels gaan inzetten voor de opvang gaan we concurrentie creëren die zeer ongezond is voor die markt. De voorzitter. Mevrouw Mostert voor de laatste maal. Marije Mostert (D66). Ik heb niet echt een vraag meer. Ik ben blij om te horen dat de VVD net als D66 vindt dat we ons moeten inzetten om meer plekken te vinden voor mensen die hier in Den Haag asiel zoeken. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik dank mevrouw Mostert voor die conclusie en teken daarbij aan dat ik mij specifiek uitsprak voor bétere plekken dan in hotels. Over die betere plekken wil ik zo dadelijk ook iets zeggen, maar ik heb eerst nog een motie over hotels, als dat mag. De voorzitter. Voordat u daartoe overgaat, zijn er nog twee mensen die een interruptie wensen op de eerste motie. Ik heb dus eerst mevrouw Butt. Hera Butt (GroenLinks). Ik hoorde de VVD zonet zeggen dat hotels bedoeld zijn voor onder andere mensen die naar een theatervoorstelling gaan. Is de VVD het met GroenLinks eens dat er nu nog geen tekort is aan hotels wat betreft bijvoorbeeld de theatervoorstellingen? Lotte van Basten Batenburg (VVD).

We hebben in Den Haag natuurlijk niet voor niets afgesproken dat we voorlopig niet al te veel hotels willen toevoegen aan de planvoorraad, omdat er inderdaad nog genoeg hotelkamers leeg staan. Dat wil niet zeggen dat we dit moeten oplossen door daar mensen in te stoppen die ergens anders zouden moeten wonen. Hera Butt (GroenLinks). Dan hoor ik de VVD volgens mij wel zeggen dat er nu nog geen nood is. Mensen kunnen dus nog steeds naar Den Haag komen, een theatervoorstelling bijwonen en hier lekker slapen als ze dat willen. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik ben heel blij dat GroenLinks zich zorgen maakt om de uitstraling die we hier wellicht kunnen hebben. En inderdaad - ik zou bijna zeggen 'waar is de camera' want dan kijk ik erin - zeg ik: mensen, kom allemaal naar Den Haag want dat is een prachtige stad, voor het theater maar eventueel ook om naar het strand te gaan; u bent welkom en er zijn zeker hotelkamers beschikbaar. De voorzitter. Dan zag ik zonet ook de heer Kruis voor een interruptie, maar die heeft 'm ingetrokken. Dan mevrouw Van Basten Batenburg voor haar tweede motie, waar we naar uitkijken. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik heb hier en daar wel wat scepsis gehoord over de vraag of het nou een probleem is om mensen op te vangen in hotels. Daarom zou ik ook heel graag een onderzoek laten doen naar de effecten daarvan.

Ik dien dus een motie in met het verzoek om te onderzoeken wat de effecten zijn van de opvang van asielzoekers en/of statushouders in hotels op onze winkelstraten, horeca, evenementen, congressen en de culturele sector. Mikal Tseggai (PvdA). Ik heb net gehoord dat mevrouw Van Basten Batenburg al een motie heeft om de opvang van statushouders in hotels per direct stop te zetten. Die motie heb ik in ieder geval over de mail ontvangen. Waarom wil zij dit onderzoek nog als de VVD heeft besloten dat het niet wenselijk is en we er per direct mee moeten stoppen? Lotte van Basten Batenburg (VVD). De motie die ik zojuist indiende, verzoekt het college om zo snel mogelijk te stoppen. Daar heb ik in de commissie ook het een en ander over gezegd en ik zou willen voorkomen dat we dat debat hier overdoen. En het onderzoek lijkt mij heel belangrijk omdat ik heb gehoord dat er wat scepsis is bij verschillende partijen over wat de effecten nou zijn. Het lijkt mij 55

dus heel goed om dat te onderzoeken. Misschien valt het wel mee en wie weet voeren we hier dan wel een ander debat. Mikal Tseggai (PvdA). Maar mevrouw Van Basten Batenburg dient toch net een motie in om zo snel mogelijk te stoppen? Waarom wilt u dan nog een onderzoek? U heeft immers al besloten dat u het onwenselijk vindt, want u dient die motie in. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik vind het niet in lijn met het hotelbeleid dat wij hebben, en met de reden waarom wij hotels hebben, om dit te doen. Absoluut. Deze motie is wat breder; die gaat niet alleen over hotels maar ook over winkelstraten en andere factoren, zoals u heeft kunnen horen en misschien lezen. Daarbij wil ik het eigenlijk laten. De voorzitter. Dat is natuurlijk altijd aan u. Mevrouw Tseggai voor de laatste maal. Mikal Tseggai (PvdA). Ik vind het echt een beetje een rare gang van zaken. Als je een onderzoeksmotie indient om bepaald beleid en de effecten daarvan te onderzoeken maar tegelijkertijd een motie indient om al per direct te stoppen met dat beleid, is dat toch de verkeerde volgorde der dingen? Het zou mevrouw Van Basten Batenburg sieren als ze dan die ene motie zou intrekken en even het onderzoek af zou wachten. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik nodig mevrouw Tseggai graag uit om de motie te steunen om zo snel mogelijk te stoppen.

Als die is aangenomen kan ik de onderzoeksmotie nog intrekken voor de stemming daarover. Robin Smit (PvdD). Ik ben wel benieuwd naar het volgende. Ik heb zonet natuurlijk al iets geopperd over verrassende voorzieningen, maar in diezelfde economische visie waar de Haagse VVD voor staat, was een van de doelen het verbreden van de economische structuur door andere sectoren gericht te versterken, met name zorg en gezondheid. Dit is dan toch in lijn met deze economische visie, die u heeft vastgesteld? Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik zou eerlijk gezegd niet weten wat de heer Smit hiermee bedoelt. Ik zie dat verband helemaal niet. De voorzitter. Hij gaat pogen om het toch nog een keer uit te leggen. Robin Smit (PvdD). Volgens mij worden er goede zorgvoorzieningen getroffen, hoewel we graag nog betere zouden zien. Dat is toch een van de sectoren die we daar dan juist kunnen versterken en kunnen verbreden, om daar nog meer van te kunnen leren dan we nu al doen? Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik denk dat dit gaat over zorghotels. Dat vind ik een heel interessant idee, maar ik zie niet zo goed wat zorghotels te maken hebben met mijn moties over een onderzoek naar de effecten van de opvang van asielzoekers op onze winkelstraten. De voorzitter. Meneer Smit gaat nog één poging wagen, want dit is zijn laatste interruptie. Robin Smit (PvdD).

De reden waarom ik het vraag is dat ik het onderzoek van de VVD eigenlijk een tunnelvisie vind. Die is namelijk enorm gericht op de financiën. Waarom wordt er in de onderzoeksmotie niet gerept over de zorg- en gezondheidssector, terwijl dat een van de doelen is die u heeft vastgesteld in de economische visie? Dan zou je toch ook willen onderzoeken wat daar de effecten op zijn? Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik vrees toch dat we een beetje langs elkaar heen praten, want de effecten van de opvang van asielzoekers op de zorgsector kan ik echt niet plaatsen. Ik zie ook niet hoe de opvang van asielzoekers met zorg verbonden is, want volgens mij gaat zorg over hele andere zaken. 56

Sebastian Kruis (PVV). Ik weet niet wat er is gebeurd met mevrouw Van Basten Batenburg, maar er is iets wat mij zeer aanspreekt aan de nieuwe stijl van Van Basten Batenburg. Misschien is zij dus bereid om daar buiten deze vergadering om verder over te praten, want ik krijg er geen genoeg van. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik kijk ernaar uit! De voorzitter. Dan is nu … O, nog een motie? Sorry. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Voorzitter, ik had nog beloofd dat ik ook zou ingaan op de Regulusweg. Daar ben ik inderdaad op werkbezoek geweest met de heer Bom, mevrouw Arp en mevrouw Klokkenburg. Naar aanleiding daarvan heb ik ook ontdekt dat het Rijk nog steeds voornemens is om die opvang daar te stoppen. Dat willen wij graag voorkomen. Wij vinden het heel belangrijk dat er wel plek is om asielzoekers op te vangen in Den Haag en wij denken dat de plek op de Regulusweg een van de beste locaties is. Er is geen enkele overlast in de omgeving.

Daarom dien ik een motie in, waarvan het dictum luidt: verzoekt het college om het Rijk met de grootst mogelijke urgentie te vragen om voor 1 september duidelijkheid te bieden dat het pand aan de Regulusweg 1 beschikbaar blijft voor de opvang van asielzoekers totdat de instroom van asielzoekers significant daalt, verzoekt het college tevens om met het Rijk en COA te kijken naar uitbreiding van het aantal opvangplekken en meer passende voorzieningen op deze locatie, en de raad hierover direct te informeren. Marije Mostert (D66). Ik was even benieuwd. SP, HSP en D66 hebben ook een motie ingediend over de Regulusweg. Wij zijn daar ook op bezoek geweest en maken ons best heel erg zorgen over de voorzieningen daar. Ik lees ook in de motie van mevrouw Van Basten Batenburg dat daarin wordt gevraagd om het aanpassen van de voorzieningen. Kan mevrouw Van Basten Batenburg uitleggen over welke voorzieningen zij het heeft, en of zij de motie van de SP ook gaat steunen? Lotte van Basten Batenburg (VVD). Dank voor de vraag van de collega van D66. De voorzieningen waar ik in ieder geval aan denk, zijn de sanitaire voorzieningen. Die waren zeker niet toereikend toen wij daar waren, en daarna is er nog een uitbreiding geweest naar 600 mensen. Die inhuizing is nu volgens mij gaande. Ik denk dat het ook zou moeten gaan om iets van meer vermaak, en zeker om de kookfaciliteiten op de locatie.

Als er uitgebreid wordt, is het nodig dat daar meer mogelijkheden voor zijn, want er worden daar dan heel veel mensen op dezelfde plek gehuisvest. Dat zijn de belangrijkste wat ons betreft. Ik denk ook dat daarvoor de expertise van het COA nodig is. Die zijn gewend aan grotere opvanglocaties, dus ik denk dat het bij die opschaling heel belangrijk is dat zij vertellen wat er extra nodig is om het daar goed te laten gaan. Mevrouw Mostert vroeg ook naar de motie van de SP. Die moet ik nog met mijn fractie bespreken, dus daar kom ik nog op terug. Mikal Tseggai (PvdA). Mevrouw Van Basten Batenburg spreekt zichzelf een beetje tegen. Ik hoorde haar namelijk eerst zeggen dat de Regulusweg de best mogelijk opvang is voor asielzoekers, en daarna volgde het betoog dat de voorzieningen niet op orde zijn. Ik vraag me dus af waarom zij vindt dat de Regulusweg de best mogelijk opvangplek is voor asielzoekers in de stad. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Dat zei ik er eigenlijk al bij in mijn inbreng: omdat dit een plek is waar mensen worden opgevangen op een manier waardoor de omgeving er heel erg weinig last van heeft. Dat vinden wij heel erg belangrijk bij de opvang van asielzoekers. In een dichtbevolkte stad als Den Haag moeten we zorgen dat onze eigen wijken het ook blijven aankunnen. Wij zien dat dat op deze locatie goed gebeurt.

En met name door die uitbreiding is het nodig om de voorzieningen daar uit te breiden, wat ons betreft. Mikal Tseggai (PvdA). Ik vind het een beetje een gekke conclusie, want er wonen toch helemaal niet veel mensen in de buurt van de Regulusweg? Dan is het toch ook niet zo gek dat er weinig overlast is? Bent u het dan niet met mij eens dat het juist goed is voor asielzoekers als ze wel midden in die wijken en midden in de samenleving staan, en daar dus opgevangen worden en wonen? 57

Lotte van Basten Batenburg (VVD). Mevrouw Tseggai vergeet dat er ook nog iets is buiten de grenzen van Den Haag. Ergens vind ik het wel mooi om dat te hebben in deze gemeenteraad, maar er zijn natuurlijk zeker woonwijken net aan de overkant van het spoor. Er zijn dus wel degelijk mensen die daar in de buurt wonen. Bovendien is de Binckhorst ook een zich ontwikkelende wijk en zitten er heel veel ondernemers in de omgeving. Ook daar kan het natuurlijk misgaan. Bij de Regulusweg zien we dat dat niet gebeurt en dat vindt mijn fractie ook erg knap van het COA. Het is een hele prestatie dat het daar op die manier lukt. Robin Smit (PvdD). Ik hoorde mevrouw Van Basten Batenburg net op het eind een beetje zeggen dat er meer voorzieningen nodig zijn, met name doordat er daar uitgebreid kan worden. Zijn de bestaande voorzieningen dan voldoende volgens de Haagse VVD? Lotte van Basten Batenburg (VVD). Voldoende is natuurlijk een relatief begrip. Wat ik gezien heb toen ik daar op bezoek was, was dat het in technische zin kon voor die 400 mensen. Dat was met name omdat er toen net kookvoorzieningen bij gekomen waren. Het COA en de gemeente hebben er samen hard aan gewerkt om dat mogelijk te maken.

Dat is natuurlijk heel belangrijk voor de mensen die daar zitten, want onder andere door te koken en je eigen gerechten te kunnen maken, ga je je veel beter in je vel voelen als je op zo'n plek opgevangen wordt. Maar absoluut, ik denk dat er nog steeds wel wat bij mag. Toereikendheid is natuurlijk een relatief begrip. Robin Smit (PvdD). Dan ben ik wel benieuwd wat de reikwijdte is bij de Haagse VVD. Wanneer is het dan genoeg in de zin van voorzieningen? Wanneer gaan we over op luxe, zoals in een hotel, en wanneer is het doelmatig en eigenlijk sociaal nodig wat daar moet gebeuren? Lotte van Basten Batenburg (VVD). In sommige opzichten heeft de Regulusweg zelfs al iets meer ruimte dan hotels. In heel veel hotels heb je geen koelkast op je kamer, maar daar zijn er koelkasten in de slaapruimtes. Ik denk dus dat dit heel moeilijk te zeggen is of met een schaartje te knippen is, maar ik denk dat we ook niet hoeven te discussiëren over het verschil tussen een hotelkamer en een opvangplek. De voorzitter. Dank, en daarmee bent u ... bij uw laatste motie aangekomen. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Voorzitter, ik praat graag met de collega's, dus ik hoop dat ik net zo veel interrupties mag verwelkomen op deze laatste motie.

Die is specifiek gericht aan minister De Jonge, die in maart met veel enthousiasme heeft aangekondigd dat hij zijn eigen vastgoed en grond wil gaan inzetten om mensen op te vangen in de asielcrisis. Dat vinden wij een goed idee. We willen het college daarom verzoeken: een zo breed mogelijke coalitie van gemeenten te vormen om het Rijksvastgoedbedrijf te vragen om de eigen gronden en het eigen vastgoed in te zetten voor asielopvang. Voordat ik afsluit: bij de vorige motie, over de Regulusweg, was ik nog vergeten te zeggen dat mevrouw Klokkenburg die mee tekent. De voorzitter. Door mevrouw Van Basten Batenburg, daartoe gesteund door mevrouw Klokkenburg, wordt de volgende motie (O.3 VVD) ingediend:

Motie O.3 VVD Behoud opvang Regulusweg De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 5 juli 2023, ter bespreking van Uitbreiding noodopvang asielzoekers Regulusweg (RIS315003) Constaterende, dat: • in het pand aan de Regulusweg binnenkort 600 asielzoekers worden opgevangen. 58

Overwegende, dat: • er weinig tot geen overlast is in de omgeving, ondanks de grote opvanglocatie; • plekken waar grootschalige opvang zo goed kan worden ingepast in de omgeving zeer schaars zijn in Den Haag. Verzoek het college om: • het Rijk met de grootst mogelijke urgentie te vragen om voor 1 september duidelijkheid te bieden dat het pand aan de Regulusweg 1 beschikbaar blijft voor de opvang van asielzoekers, totdat de instroom van asielzoekers significant daalt; • met het Rijk en COA te kijken naar uitbreiding van het aantal opvangplekken en meer passende voorzieningen op deze locatie; • de raad hierover direct te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door mevrouw Van Basten Batenburg, daartoe gesteund door de heer Bom, wordt de volgende motie (O.4 VVD) ingediend:

Motie O.4 VVD Geen Hotel California De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 5 juli 2023, ter bespreking van Uitbreiding noodopvang asielzoekers Regulusweg (RIS315003) Constaterende, dat: • op verschillende plekken in de stad asielzoekers worden opgevangen in hotels. Overwegende, dat: • hotels essentieel zijn voor onze bezoekerseconomie; • zonder onze bezoekerseconomie horeca, winkels en attracties minder inkomsten krijgen, waardoor bedrijven moeten sluiten en banen, die vooral door praktisch opgeleide Hagenaars worden ingevuld, verdwijnen; • de Haagse gemeenteraad in het hotelbeleid heeft afgesproken dat Den Haag in beginsel geen medewerking verleent aan noodzakelijke bestemmingsplanwijzigingen en/of afwijkingsprocedures ten behoeve van nieuwe hotelinitiatieven, totdat de Haagse hotelmarkt zich heeft hersteld uit de coronacrisis en de gemiddelde bezettingsgraad van de hotels in Den Haag minimaal 70% bedraagt over twee jaar op basis van het Digitaal Nachtregister. Verzoekt het college om: • zo snel mogelijk te stoppen met de opvang van asielzoekers en statushouders in hotels. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door mevrouw Van Basten Batenburg worden de volgende moties (O.5 VVD en O.6 VVD) ingediend:

Motie O.5 VVD Onderzoek effecten op winkelstraten, horeca, congressen, evenementen en cultuur De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 5 juli 2023, ter bespreking van uitbreiding noodopvang asielzoekers Regulusweg (RIS315003) Constaterende, dat: • op verschillende plekken in de stad asielzoekers worden opgevangen in hotels. 59

Overwegende, dat: • hotels essentieel zijn voor onze bezoekerseconomie; • zonder onze bezoekerseconomie horeca, winkels en attracties minder inkomsten krijgen, waardoor bedrijven moeten sluiten en banen, die vooral door praktisch opgeleide Hagenaars worden ingevuld, verdwijnen; • de Haagse gemeenteraad in het hotelbeleid heeft afgesproken dat Den Haag in beginsel geen medewerking verleent aan noodzakelijke bestemmingsplanwijzigingen en/of afwijkingsprocedures ten behoeve van nieuwe hotelinitiatieven, totdat de Haagse hotelmarkt zich heeft hersteld uit de coronacrisis en de gemiddelde bezettingsgraad van de hotels in Den Haag minimaal 70% bedraagt over twee jaar op basis van het Digitaal Nachtregister. Verzoek het college om: • te onderzoeken wat de effecten zijn van de opvang van asielzoekers en/of statushouders in hotels op onze winkelstraten, horeca, evenementen, congressen en de culturele sector. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie O.5 VVD Wir schaffen das nicht De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 5 juli 2023, ter bespreking van Uitbreiding noodopvang asielzoekers Regulusweg (RIS315003) Constaterende, dat: • het Rijksvastgoedbedrijf 90.000 hectare grond beheert en 12 miljoen vierkante meter gebouwen. Overwegende, dat: • minister De Jonge in maart 2023 heeft aangegeven Rijksvastgoed en Rijksgronden te willen gaan inzetten voor de grote maatschappelijke opgaven van onze tijd, waaronder asiel. Verzoekt het college om: • een zo breed mogelijke coalitie van gemeenten te vormen om het Rijksvastgoedbedrijf te vragen om de eigen gronden en het eigen vastgoed in te zetten voor asielopvang. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Hera Butt (GroenLinks). Voorzitter. Ik heb ook een motie, die gaat over het volgende. In Den Haag kunnen bepaalde vluchtelingen gebruik maken van een Ooievaarspas, maar dat geldt nog niet voor alle vluchtelingen die in Den Haag verblijven. Daarom de volgende motie: verzoekt het college om voor alle gevluchte mensen die in Den Haag verblijven het mogelijk te maken dat zij gebruik kunnen maken van de Ooievaarspas, en de raad hierover te informeren. Sebastian Kruis (PVV). Mijn vraag is of mevrouw Butt dat dan allemaal gaat betalen. Hera Butt (GroenLinks).

Waar ik dat van ga betalen? Ik ga dat zelf niet betalen, PVV. Sebastian Kruis (PVV). Nou goed, maar zo'n Ooievaarspas verstrekken aan vluchtelingen is natuurlijk niet gratis. Dat wordt gewoon opgebracht door Hagenaars, werkende Hagenaars die belasting betalen. Het gaat dus onherroepelijk leiden tot hogere kosten. Hoe gaat ze dat dan dekken?

60

Hera Butt (GroenLinks). Ik dien een motie in en die gaat het college straks appreciëren. Daaruit kan inderdaad komen hoe dit wel of niet gedekt wordt. Dat laat ik aan het college. De voorzitter. Meneer Kruis voor de laatste maal. Sebastian Kruis (PVV). Dit is een motie zonder dekking, en dan zegt het college altijd: er is geen dekking dus we moeten 'm afraden. Ze wil hier dus blijkbaar scoren, maar het deugt allemaal van geen kanten. Ga het dan lekker zelf financieren, mevrouw Butt. Hera Butt (GroenLinks). Fijn dat de PVV hier voor college wil spelen, maar volgens mij zit uw partij niet in het college. Ik wacht dus echt op een reactie van het college. De voorzitter. Door mevrouw Butt wordt de volgende motie (O.7 GL) ingediend:

Motie O.7 GL Ooievaarspas voor alle gevluchte mensen die in Den Haag verblijven De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 5 juli 2023, ter bespreking van Uitbreiding noodopvang asielzoekers Regulusweg (RIS315003) . Overwegende, dat: • nog niet alle vluchtelingen die in Den Haag verblijven gebruik kunnen maken van de Ooievaarspas; • de Ooievaarspas ervoor zorgt dat voor weinig geld of gratis leuke dingen kunnen worden gedaan, waarbij mensen met weinig geld om te besteden toch even kunnen ontspannen in de vrije tijd en bijvoorbeeld kinderen kunnen meedoen met sport en spel; • Oekraïense vluchtelingen een Ooievaarspas kunnen aanvragen. Constaterende, dat: • alle vluchtelingen die in Den Haag verblijven baat hebben bij de regelingen van de Ooievaarspas. Van mening, dat: • iedereen gelijk is in een rechtsstaat, wat zich moet uiten in een gelijk gemeentelijk beleid. Verzoekt het college: • om voor alle gevluchte mensen die in Den Haag verblijven het mogelijk te maken dat zij gebruik kunnen maken van de Ooievaarspas; • de raad hierover te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Dan lijkt het mij verstandig om nu het college te vragen om de moties te appreciëren. Overigens was de motie van GroenLinks nog niet bij ons bekend. Ik weet dus niet of die al in het RIS staat.

Was die bij het college wel bekend? Ja, er kan wel op gereageerd worden, hoor ik. Dan is nu dus het woord aan mevrouw Vavier. Wethouder Vavier (GroenLinks). Voorzitter. Ik ga het grootste deel van de moties appreciëren, en collega Bruines doet er ook nog eentje. Ik begin met het bedanken van de raad voor de ingediende moties en ook voor het debat van twee weken geleden. Ik begin met motie O.1 SP, van de SP en een heleboel andere partijen, over menswaardige opvang in de Regulusweg. Ik zou voor deze motie eigenlijk willen verwijzen naar de brief waarmee 61

we dit debat überhaupt in de commissie in zijn gegaan. Dat is de brief met RIS-nummer 315003. Daarin staat: 'Er wordt gezorgd voor sanitaire voorzieningen in het pand zelf. Op verschillende verdiepingen komen er douches en toiletten bij. De kwaliteit wordt daarbij verbeterd ten opzichte van de huidige situatie. Er zal meer privacy zijn en de voorzieningen kunnen beter schoongehouden worden. Er komen ook meer mogelijkheden voor dagbesteding voor de asielzoekers.' Dit is eigenlijk precies wat we in het debat hebben aangegeven. Voorwaarde voor de gemeente voor uitbreiding op de Regulusweg van 400 naar 600 asielzoekers is dat de omstandigheden op de Regulusweg worden verbeterd. Daar zijn ze nog niet mee klaar. Mevrouw Van Basten Batenburg suggereerde dat die uitbreiding nu gaande is, maar dat is nog niet zo. We hebben echt die voorwaarde gesteld: de omstandigheden daar moeten beter, anders gaan we niet akkoord met de uitbreiding. Daar zijn ze nu mee bezig. Het duurde alleen wat langer vanwege het feit dat het COA, dat verantwoordelijk is voor deze locatie en voor de omstandigheden in deze locatie, even niet zo snel een aannemer kon vinden om de verbouwing te regelen. Dat heb ik ook in het debat in de commissie verteld. Vandaar dat het nu allemaal wat vertraging oploopt. Lesley Arp (SP). Dank voor de reactie van de wethouder. Ik ben natuurlijk bekend met de inhoud van de brief.

Tegelijkertijd is het in de commissie ook gegaan over de vraag wat de verantwoordelijkheid van de gemeente is en wat de verantwoordelijkheid van het COA. Mijn fractie vindt dat de gemeente daarin ook wel wat meer verantwoordelijk kan nemen, of in ieder geval wat sturender kan optreden. De motie is vooral ook ingediend naar aanleiding van het gesprek dat we gevoerd hebben met bewoners die zich zorgen maken over de uitbreiding en zich afvragen of die wel verantwoord is, en zich eigenlijk ook niet gezien voelen. Daarom doe ik deze oproep namens heel veel partijen. Wethouder Vavier (GroenLinks). Het college ziet deze motie ook echt als een bevestiging van waar we mee bezig zijn, dus de gesprekken die wij voeren met het COA en de uitbreiding. We hebben daaraan echt de voorwaarde gesteld dat de omstandigheden moeten verbeteren. Daar hebben we ook het gesprek over met het COA. Het gebeurt niet eerder dan dat de omstandigheden daar verbeteren. Ik ben er zelf ook geweest; het zijn geen fijne omstandigheden. Dat komt ook vanwege de tijdelijkheid. Op het moment dat dit een duurzame opvanglocatie zou zijn, zou er ook meer in geïnvesteerd worden. In die zin snap ik dus ook heel goed de moties die de VVD indient. Het college wil ook echt ontzettend graag dat dit een duurzame opvanglocatie wordt, zodat we daar ook meer in kunnen investeren, of het COA daar meer in kan investeren.

Lesley Arp (SP). Ik heb nog één reactie naar aanleiding van de gesprekken die wij hebben gevoerd. Wat mij opviel - ik weet niet of mevrouw Faïd en mevrouw Mostert het daarmee eens zijn maar ik hoop van wel - is dat er ook veel werd gezegd dat er door bewoners signalen zijn afgegeven over het gebrek aan privacy, met suggesties over wat er beter kan, en dat ze soms het gevoel hadden dat die nergens landden. Is dat ook iets wat de wethouder zou willen meenemen in het gesprek dat dan gevoerd zou worden met het COA? Wethouder Vavier (GroenLinks). Ja, dit nemen we zeker mee. En dat aspect van meer privacy is ook echt onderdeel van de afspraken die we hebben gemaakt met het COA. Er staat al een meerderheid van de raad onder de motie, dus ik zie dit vooral echt als een bevestiging dat we daar met elkaar menswaardige omstandigheden willen voor iedereen. Daar werkt het COA hard aan en dat is ook echt de belangrijkste reden dat wij die voorwaarde hebben gesteld voor de uitbreiding naar 600. Fatima Faïd (HSP). Wat is het tijdspad? Hoe lang gaan we hierover doen? Ik vond het bijvoorbeeld best wel schokkend dat er in de douches allemaal beesten rondliepen. Ik ga er dus wel van uit dat het allemaal heel snel gaat. Wethouder Vavier (GroenLinks). Ik vond het ook schokkend om daar te zijn. Ik heb nog steeds het beeld voor ogen van een hele grote ruimte met allemaal magnetrons aan de zijkant.

Dus ik ben al heel blij dat mensen daar nu zelf kunnen koken. Bij de ingang staat niet eens een plant, bij wijze van spreken. Dus dit zijn geen menswaardige omstandigheden waaronder deze mensen op dit moment worden opgevangen. Maar nogmaals, het COA is hiervoor verantwoordelijk. Zij hebben ook 62

contracten met aannemers om dit te wijzigen. Wat ik begrijp van het COA, is dat het in het najaar of na de zomer allemaal is aangepakt en opgelost. Fatima Faïd (HSP). Ik snap dat het COA hiervoor in eerste instantie verantwoordelijk is, maar wij met z'n allen natuurlijk ook, want als het door de vloer zakt qua humaniteit moeten wij natuurlijk gewoon ingrijpen. Ik vind het prima dat het na de zomer is, maar stel dat dat niet lukt. Wat voor mogelijkheden heeft u dan als wethouder om het COA een beetje aan te pakken? Wethouder Vavier (GroenLinks). Goh, ik zou graag willen dat we daar wat meer mogelijkheden voor hadden, maar ik wil ook hier graag benadrukken dat de samenwerking tussen de gemeente en het COA echt heel goed is en dat het COA zelf ook heel graag de omstandigheden daar wil verbeteren. Het zijn praktische omstandigheden waarom er op dit moment geen aannemer beschikbaar is om het te doen. Maar ze zijn er zelf zeer van doordrongen dat die omstandigheden daar moeten verbeteren. De voorzitter. Laatste maal, mevrouw Faïd. Fatima Faïd (HSP). Even voor mijn helderheid: dus er is nog steeds geen aannemer? Begrijp ik dat goed? Wethouder Vavier (GroenLinks). Ik weet niet de laatste stand van zaken maar ik zal dat nagaan en ik zal ook aanbieden dat we desnoods mee helpen zoeken, want we vinden het allemaal heel erg belangrijk dat de omstandigheden daar verbeteren. De voorzitter.

Als het een commissievergadering was geweest, kwam deze op de lijst van toezeggingen, maar nu is het woord aan meneer Kruis. Sebastian Kruis (PVV). Ik schrok net wel een beetje van de opmerking van de wethouder dat ze het niet menswaardig vond dat er niet eens een plant stond bij de ingang. Met alle respect, die mensen zitten hier 'all inclusive', uitgenodigd door mevrouw Butt en mevrouw Mostert, en ze kunnen de hele dag door eten uit de staatsruif. En dan heeft de wethouder het over een plant. Heel veel Nederlanders kunnen die niet eens betalen, dus ik mag toch aannemen dat dit voor haar niet een van de criteria is bij de vraag of iets menswaardig is of niet. Wethouder Vavier (GroenLinks). Wij willen graag dat iedereen kan genieten van een beetje groen. En op de Binckhorst is een plant best al veel. Marije Mostert (D66). We zijn daar inderdaad ook geweest. Wat mij daarbij met name opviel, is dat de mensen zich niet gehoord voelen. We begonnen met een klein clubje en op een gegeven moment zaten we met 30, 40 mensen. We krijgen dan steeds terug dat ze zeggen: we dragen wel punten aan bij het COA en we komen ook met klachten maar dat zien we vervolgens niet terug; de regels zijn niet duidelijk en er wordt gezegd dat er wordt verbouwd maar we weten niet waar we aan toe zijn. Dat is de reden waarom we vinden dat het college hier echt iets mee moet doen.

Dus ik hoop op een concreet tijdspad. Ik doe dan ook de oproep aan de wethouder om hier na het zomerreces op terug te komen zodat we dit goed kunnen monitoren. Want mensen gedragen zich zoals ze worden behandeld. Je ziet nu dat daar de spanning oploopt en daar maak ik mij ernstig zorgen over. De voorzitter. Ik wil u wel verzoeken om voortaan iets korter met uw interrupties te zijn. Wethouder Vavier (GroenLinks). Het college deelt die zorg, mevrouw Mostert. Sebastian Kruis (PVV). Is het misschien mogelijk dat we ook inzage krijgen in de klachten die de mensen hebben? Wethouder Vavier (GroenLinks). De klachten die worden ingediend zijn bekend bij het COA en zijn niet bij ons bekend. 63

Sebastian Kruis (PVV). Dan vind ik de reactie van mevrouw Mostert wel een beetje vreemd. Ze heeft het over klachten maar daar kan de wethouder dan dus helemaal niet op reageren. Wethouder Vavier (GroenLinks). Dat klopt, wij kunnen niet reageren op die klachten omdat we de inhoud daarvan niet kennen, maar we herkennen wel het beeld. We herkennen het beeld dat de omstandigheden daar niet oké zijn. Dat komt omdat het als een tijdelijke locatie gereed is gemaakt. Helemaal aan het begin was het zelfs de bedoeling dat daar een co-housingproject zou worden georganiseerd en gerealiseerd, maar omdat het uiteindelijk toch een tijdelijke locatie bleek, is dat teruggebracht tot alleen tijdelijke opvang. Dit is crisisopvang. We willen er ook wat betreft de locatie Regulusweg naartoe dat het een duurzame opvang wordt waar we wellicht ook co-housing in kunnen organiseren met elkaar. Maar dat is iets wat we nu nog niet weten omdat we nog niet het definitieve ja van het RVB hebben gekregen daarop. Sebastian Kruis (PVV). Maar met wie gaat die co-housing dan plaatsvinden? Wie gaat daar dan wonen? De GroenLinksfractie niet, denk ik. Wethouder Vavier (GroenLinks). De afgelopen periode, sinds eind vorig jaar zijn we aan de slag gegaan. We weten wat voor een opgave er op ons afkomt met de spreidingswet straks.

We zijn aan de slag gegaan met: hoe kunnen we nu een Haagse aanpak met elkaar ontwikkelen zodat we die opgave het hoofd kunnen bieden die past bij de stad? Een goed voorbeeld van zo'n co-housing is SoZa, waar asielzoekers, alleenstaande minderjarige vluchtelingen, start-ups, starters en studenten samenwonen in behoorlijke vrede en vriendschap. Dat vinden wij een goed project. Dus we zouden heel graag willen dat we meer van dat soort projecten kunnen realiseren in de stad. De voorzitter. De heer Kruis, voor de laatste maal. Sebastian Kruis (PVV). Er is nogal een verschil of je er mee woont of er mee werkt. Dat is echt een wereld van verschil. Wethouder Vavier (GroenLinks). Ja, ik ben ook blij dat ik niet altijd woon met mijn collega's. Hoewel … Maar serieus, natuurlijk is er verschil, maar nog steeds is SoZa echt een heel mooi voorbeeld van hoe daar een community gerealiseerd wordt met allerlei verschillende mensen en bedrijven. We zouden dan ook heel graag zien dat daar meer gelegenheid, meer ruimte voor is in de stad. Motie O.2 HvDH, Geen asielzoekers in Haagse hotels, gaat over de crisisnoodopvang, want de opvang in hotels is crisisnoodopvang die vanaf vorig jaar ingezet is vanwege de overloop in Ter Apel. Dit is aan het COA en niet aan de gemeente. Omdat we zo'n goede samenwerking hebben met het COA, gaat het wel met ons in overleg.

We kunnen ook wel nee zeggen maar uiteindelijk is het aan het COA en de hotels, want hotels bieden zelf hun kamers en bedden aan. Wij kunnen er dus niet in treden maar we zijn met elkaar wel bezig met het ontwikkelen van een Haagse aanpak om meer duurzame woon- en opvangplekken te creëren zodat opvang in hotels niet meer nodig is. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Dat is precies mijn punt. Het wordt een verdienmodel voor de hotels en als gemeente hebben we daar dus wel degelijk iets over te zeggen. Wethouder Vavier (GroenLinks). Nee, dat is ondernemerschap. En ik ben blij toe dat we daar als overheid niets over te zeggen hebben. In totaal vangen we nu 235 mensen op in hotels, 135 crisisnoodopvang en 100 gezinsmigranten. Dat is, denk ik, 2% van de totale hotelcapaciteit in Den Haag. Dus dit zijn geen gigantische aantallen. En nogmaals, we werken toe naar een Haagse aanpak waarbij we duurzame opvang- en woonmogelijkheden creëren. Dit is dus echt een tijdelijke kwestie. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Het is dus eigenlijk uw idee om van de locatie op de Regulusweg een azc te maken op langere termijn? Kunnen we daar dan een raadsvoorstel over tegemoetzien?

64

Wethouder Vavier (GroenLinks). We willen graag zo snel mogelijk in gesprek met de stad over op welke manier we dit gaan doen met elkaar en hoe we ervoor kunnen gaan zorgen dat opvang- en woonplekken, dus die gecombineerde plekken ook ten goede komen aan de buurt en dat de buurt er ook nog wat over te zeggen heeft. We noemen dat de Haagse aanpak. Binnenkort, nog voor het zomerreces, komen we daarmee naar de raad en dan willen we na de zomer de gesprekken daarover gaan voeren met de stad. Het college ontraadt dus motie O.2 omdat dit een zaak is tussen hotels en COA en we er als gemeente geen zeggenschap over hebben, maar als college zijn we het wel met Hart voor Den Haag en de Haagse VVD eens dat de opvang in hotels onwenselijk is, ook omdat het voor kinderen helemaal niet gezond is om langere tijd op een hotelkamer te zitten. Motie O.4 VVD, Geen Hotel California, moet het college ook ontraden. Het is eigenlijk dezelfde motie als die van Hart voor Den Haag over het zo snel mogelijk stoppen van de opvang van asielzoekers en statushouders in hotels. Ik ben het totaal eens met de Haagse VVD dat we moeten zoeken naar betere, duurzamere oplossingen. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Dank aan de wethouder voor haar beantwoording.

De motie die mijn fractie hierover, overigens met steun van Hart voor Den Haag, heeft ingediend, is net anders want die vraagt om er zo snel mogelijk mee te stoppen. Als ik de wethouder nu zo hoor, heb ik de indruk dat wat in de motie staat niet eens zo heel erg ver van haar woorden vandaag zit. Wethouder Vavier (GroenLinks). Het wordt nu bijna een semantisch debat. Bij 'zo snel mogelijk' zou je kunnen zeggen dat dit tussen nu en een paar maanden is, maar dat is echt nog niet mogelijk omdat we zo snel die duurzame opvang nog niet hebben weten te realiseren. We weten dat de opvang van die 100 gezinsmigranten in het Fletcher Hotel maximaal tot het eind van het jaar duurt, omdat deze mensen ook zitten te wachten op een woning elders, ofwel in Den Haag, ofwel in de regio ofwel elders in het land. De crisisnoodopvangplekken worden in ieder geval niet opgevuld maar worden vooral afgebouwd. Maar 'zo snel mogelijk' wat dus echt op korte termijn is, kunnen we nog niet waarmaken. Vandaar dat het college deze motie ontraadt. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Zegt de wethouder dan dat aan het eind van het jaar de opvang in hotels wel stopt, dus de opvang in het Fletcher Hotel en die andere? Wethouder Vavier (GroenLinks).

Ik zou dat echt heel graag willen toezeggen, maar we hebben ook met elkaar in deze raad afgesproken dat als het gaat over het realiseren van duurzame opvangplekken voor allerlei verschillende groepen, we daarover eerst het gesprek aangaan met de stad. Als ik nu de raad zou beloven dat we voor het eind van het jaar gaan stoppen met de opvang in hotels, dan zou ik ook druk op dat participatieproces leggen en volgens mij wil de Haagse VVD dat net zo min als het college. De voorzitter. Mevrouw Van Basten Batenburg, voor de laatste maal. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Nu hoor ik de wethouder zeggen 'voor het einde van het jaar', maar mijn vraag is specifiek of dit aan het eind van het jaar kan. Want als ik ook de brieven goed begrepen heb, lopen die contracten met de hotels tot het eind van het jaar. Ik denk dat we al een heel winstpunt te pakken hebben vandaag als we zorgen dat dit vanaf 1 januari dan ook echt niet meer gaat gebeuren, uiteraard échte crisismomenten uitgesloten. Wethouder Vavier (GroenLinks). Dat zou dan betekenen dat we aan het eind van het jaar ook al die duurzame plekken moeten hebben gerealiseerd, maar daarvoor willen we echt nog eerst het gesprek aangaan met de stad en moet bovendien ook nog de boel georganiseerd worden.

Het college onderschrijft helemaal de wens van de Haagse VVD om die opvang in hotels af te bouwen en te beëindigen, maar we moeten wel echt realistisch zijn met elkaar of dat haalbaar is, omdat we niet weten of we op 31 december echt ook die duurzame plekken hebben gerealiseerd. Wat u wel mee kunt nemen uit dit debat is dat we de wens van de Haagse VVD onderschrijven om te stoppen met opvang in hotels.

65

Motie O.3 VVD gaat over het behoud van de opvang aan de Regulusweg. Zoals ik al zei, is de inhuizing nog niet gaande, gelet op de voorwaarden waaraan nog niet is voldaan. Wij willen echt ongelofelijk graag de locatie Regulusweg voor langere tijd behouden. Ik ben daarover in gesprek met onder anderen de dg Migratie en de commissaris van de Koning om te kijken op welke manier we druk kunnen uitoefenen zodat we die locatie inderdaad kunnen behouden. Dat lukt nog niet en dat komt omdat het RVB er niet altijd over gaat. Die panden zijn eigendom van departementen en daar moet dan het gesprek mee gevoerd worden. We zijn er dus druk mee bezig. Het college kan heel goed uit de voeten met deze motie. Of we duidelijkheid hebben voor 1 september, durf ik niet te garanderen, maar weet dat we er druk mee bezig zijn. Ik heb er eergisteren nog een gesprek over gevoerd met de commissaris van de Koning en de dg Migratie. We zijn er hard mee aan de slag, ook om meer locaties van het Rijksvastgoedbedrijf los te krijgen. Dus met motie O.3 kunnen we goed uit de voeten zodat we het oordeel erover aan de raad laten. Motie O.6 VVD gaat over het vormen van een zo breed mogelijke coalitie van gemeenten. Die hebben we eigenlijk al in de regionale regiegroep voor opvang van vluchtelingen in Haaglanden. Dit is een terugkerend onderwerp van gesprek. Dus ook met deze motie kan het college uit de voeten.

Lesley Arp (SP). Ik heb nog een verhelderende vraag over de motie van de VVD over de Regulusweg. Eerst ging het over 400 mensen. In de brief ging het over 600 mensen en in deze motie gaat het over 800 mensen. Krijgen we in de brief die na het reces komt dan ook wel een beetje een afwegingskader in welke omstandigheden men het na de verbeteringen, waarvan ik hoop dat die heel snel gaan komen, verantwoord vindt om dan toch weer die lat naar 800 te brengen. Het moet namelijk wel een goed getrapt proces zijn. Wethouder Vavier (GroenLinks). Jazeker, daar heeft mevrouw Arp een heel goed punt. Het moeten ook altijd goede omstandigheden zijn. Op het moment dat we voor een langere periode gebruik kunnen maken van het pand op de Regulusweg, dat echt een heel erg groot pand is met veel vierkante meters, kunnen we met het COA betere afspraken maken over investeringen in het pand zodat de voorzieningen daar nog beter worden dan ze nu al van plan zijn die te maken, ook als het oploopt naar 800 mensen. Dan de motie van GroenLinks over de Ooievaarspas voor alle mensen die zijn gevlucht en die we opvangen in Den Haag. Zoals in het interruptiedebatje al even bleek, is dit een motie waar op dit moment geen geld voor is. Ik zou GroenLinks willen vragen om deze motie aan te houden tot het debat over de begroting. In de tussentijd gebeurt namelijk van alles. Het Rijk is bezig met wetgeving.

Ik noem ook de nieuwe leefgeldregeling voor Oekraïense ontheemden. We zijn nog steeds druk bezig om die 24 wekentermijn los te laten zodat asielzoekers ook kunnen werken. We onderschrijven wel heel erg het doel van deze motie, namelijk dat mensen die gevlucht zijn ook wat meer armslag hebben om te participeren in de Haagse samenleving. Hera Butt (GroenLinks). Dan houd ik de motie aan. De voorzitter. Aangezien motie O.7 GL is aangehouden, maakt ze geen onderdeel meer uit van de verdere beraadslaging. Wethouder bent u daarmee door alle moties heen? Wethouder Vavier (GroenLinks). Ja, veel dank. Collega Bruines zal nog op een motie ingaan. De voorzitter. Dank. Dan is het woord aan wethouder Bruines. Wethouder Bruines (D66). Voorzitter. Motie O.5 VVD gaat over een onderzoek naar de effecten van de opvang van asielzoekers/statushouders in hotels op onze winkelstraten, horeca, evenementen, congressen en de culturele sector. Op dit moment gaat het om 235 mensen die opgevangen worden in hotels. Een eerste peiling bij het hoteloverleg dat regulier plaatsvindt, wijst uit dat de opvang van asielzoekers in hotels geen invloed lijkt te hebben op de bezoekersaantallen. De bezettingsgraad en de prijzen van de kamers zijn de afgelopen tijd juist gestegen. Er is geen negatief effect.

Overigens wordt de bezetting door de asielzoekers niet meegenomen in de bezettingscijfers en de telgegevens in het 66

kader van het hotelbeleid. We krijgen ook geen signalen uit evenementen, congressen of andere genoemde sectoren dat hun gasten niet kunnen komen omdat de hotels bezet zouden zijn met asielzoekers. We zitten ook nog lang niet op de bezettingsgraad die we willen. Daarom is er ook geen aanleiding om dit te gaan onderzoeken. Het gaat om 235 mensen over de hele stad op 12.000 bedden. Ik denk dat een regenbui zoals vanmorgen meer invloed zal hebben op de bezoekerscijfers in de winkels dan dat aantal asielzoekers. Het college voelt er dus echt weinig voor om dit te gaan onderzoeken en moet deze motie dus ontraden. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik hoor de wethouder zojuist zeggen dat de prijzen worden opgedreven of anders zijn dan anders. Dat lijkt mij nou juist een van die effecten die we absoluut moeten willen voorkomen. Wethouder Bruines (D66). We zien geen negatief effect van die 235 asielzoekers op het functioneren van een hotel. We zien ook dat er nog voldoende ruimte is, want we zitten gemiddeld nog niet op het percentage dat we hebben vastgelegd om de planvoorraad weer te vergroten. De hotelsector zegt: het loopt goed in onze sector en er is voldoende ruimte voor iedereen die hier een plek wil vinden. Dat is wat wij terugkrijgen. U lijkt nu te suggereren dat er een prijsopdrijvend effect ontstaat vanwege die 235 asielzoekers.

Nee, het bericht is zo: het loopt goed met de sector en we hebben nog voldoende ruimte om iedereen die hier een nachtje wil overnachten een plek te geven. In het seizoen is de druk groot, ook bij een evenement zoals dat van Muse, en dan gaan de prijzen ook omhoog, maar dat komt niet door de asielzoekers. De beraadslaging wordt gesloten. De vergadering wordt enige ogenblikken geschorst. Voorzitter: de heer Sluijs.

Aan de orde is: J. Voorstel van het college inzake het planuitwerkingskader Bellevue-locatie met oorspronkelijke bouwhoogte (RIS315174). De beraadslaging wordt geopend. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Dit wordt mijn laatste bijdrage van dit politieke seizoen. En ik heb gisteravond toch wel lang zitten te twijfelen en dan niet over dit raadsvoorstel maakt u zich geen zorgen - maar over wat ik vandaag dan nog over Bellevue ging zeggen, meneer Barker. We kunnen het heel spannend maken maar dat is het gewoon eigenlijk niet, want in het PUK wordt de bouwhoogte van het oorspronkelijke plan opgenomen. Dat is precies wat Hart voor Den Haag wilde en is ook de uitwerking van de eerder aangenomen Hart voor Den Haag-motie Neem Bellevue in ontwikkeling, die werd gesteund door CDA, D66, DENK en de PvdA. In de commissievergadering merkte ik dat GroenLinks inmiddels ook enthousiast is over de bouw van 1.200 woningen. Dus we hebben hier nu al zo veel over gezegd: laten we gaan bouwen. Sebastian Kruis (PVV). De argumentatie van de heer Dubbelaar om het absorptievermogen van Den Haag te vergroten is altijd dat zijn dochter ook een huis moet vinden. Ik vraag mij dan af waarom hij dan alleen naar zijn dochter verwijst. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Je zou bijna zeggen dat deze interruptie afgesproken is met de heer Kruis, maar dat is absoluut niet het geval.

Maar wat bleek nou uit onderzoek van Aegon vanmorgen? In Den Haag wonen 129.690 mensen tussen de 25 en 40 jaar en van die 129.690 mensen wonen er nog 11.677 bij hun ouders. We zitten in een wooncrisis en voor Hart voor Den Haag is die wooncrisis een van de grootste problemen waar onze stad voor staat. 67

De voorzitter. Dan is het woord aan de heer Barker, Partij voor de Dieren. Robert Barker (PvdD). Voorzitter. Ik ben het natuurlijk totaal oneens met de vorige spreker. De motie die zijn fractie eerder heeft ingediend, is in mijn ogen een heel slecht idee. Met dit plan wordt het vertrouwen in de politiek echt beschaamd en dat staat op dit moment al niet op een heel hoog niveau. Er is gekozen voor een gebouw van 165 meter hoogte om bewoners tegemoet te komen. Vervolgens gaat een ontwikkelaar wat stampvoeten en krijgt zijn zin. Dit zonder een fatsoenlijke poging om met een ander plan te komen. Wat ons betreft is dit niet wat een inwoner van Den Haag van een stadsbestuur zou mogen verwachten. Er is niet serieus met de ontwikkelaar gesproken en al helemaal niet met de bewoners. Daarbij is er geen enkel verslag te vinden van de gesprekken. Twee torens van 165 meter die een stuk hoger zijn dan de omliggende bebouwing, zouden volgens de gemeente financieel niet uitkomen en na een gesprekje waren ze hier al uit. Daarbij mochten de torens wat de gemeente betreft absoluut niet dikker worden, terwijl we nu een voorstel van het college hebben voor het KC waar opeens al die kaders uit het raam werden gegooid en die torens opeens wel dikker mochten worden. Isabel Bos (GroenLinks). Dank aan de heer Barker voor het benoemen van die dikkere torens.

Ik vraag mij af of de Partij voor de Dieren zelf voorstander zou zijn van dikkere torens. In de stukken die we hebben ontvangen staat juist wat de negatieve effecten zouden zijn van dikkere torens, zoals nog meer schaduwwerking, wat echt slecht is voor de omgeving en voor het Malieveld. Is de Partij voor de Dieren daar dus echt een voorstander van? Robert Barker (PvdD). We zijn er wel voorstander van om daarnaar te kijken en ik vind dat er niet serieus naar gekeken is. We zien dat het college er heel vaak voor kiest om dikkere torens te bouwen. We hebben dat gezien in het huidige Centrum waar veel van die torens een stuk dikker zijn, maar we zien nu ook bij de nieuwe plannen voor het KC dat het college die kaders uit het raam gooit. Dan hebben wij wel de vraag: waarom hebben we hier dan niet serieus naar gekeken? Isabel Bos (GroenLinks). Volgens mij is het toch een vrij simpele rekensom. Als je de toren dikker maakt, heeft dat effect op bijvoorbeeld bezonning en windhinder. Gelet op die negatieve effecten, bent u dan nog steeds voorstander van dikkere torens op deze plek? Robert Barker (PvdD). Ik heb volgens mij die vraag al beantwoord. Wat ons betreft is het dus een afweging. Bovendien is het zo dat juist hogere torens bijdragen aan de windhinder en problemen rond bezonning. Juist door die hogere torens hebben we schaduwwerking op zelfs het Lange Voorhout.

Door die hogere torens zijn er juist heel veel effecten zoals GroenLinks die benoemt. Als je de toren verlaagt en iets dikker maakt, klopt de gedachtegang die GroenLinks nu tentoonspreidt niet meer. Joren Noorlander (D66). Vindt de Partij voor de Dieren dat we dan altijd een beetje buiten de kaders en buiten het beleid moeten gaan kijken naar bepaalde oplossingen of vormen om toch woningen kunnen bouwen? Robert Barker (PvdD). Ik vind dat het college tot nu toe heel vaak de kaders uit het raam gooit en ik weet niet of dat wenselijk is. Ik zou eerder zeggen dat het soms wenselijker is om te kijken naar de huidige kaders en om dan in uitzonderingsgevallen af te wijken. We spreken nu over een heel duidelijk uitzonderingsgeval omdat de raad de kaders al heeft vastgesteld, waaronder die 165 meter. Als van die kaders afgeweken wordt, moet je ook naar andere aspecten kijken. Ik vind het bijvoorbeeld onwenselijk dat het college ervoor heeft gekozen om de woningen veel kleiner te maken op deze locatie en om op die manier af te wijken van de Woonagenda. Joren Noorlander (D66). Op het moment dat de raad een kader vaststelt en het college of een ontwikkelaar aangeeft dat niet rond te krijgen en daarvan wil afwijken, dan mag wat betreft de Partij voor de Dieren alles uit de kast worden getrokken om daarvan af te wijken om toch die woningen te realiseren. Klopt dat? 68