RIS315451 Notulen van de raad van 30 maart 2023

37

En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Wethouder Bruines (D66). Voorzitter. Het college kan goed leven met deze motie. We kunnen een overzicht geven van de instrumenten en ook van de manier waarop wij daar invulling aan hebben gegeven. Dat zullen we bij de volgende rapportage meenemen. Het college laat deze motie dus aan de raad. De beraadslaging wordt gesloten.

Aan de orde is: L.

Stand van zaken lerarentekort primair onderwijs 2022 (RIS313874).

De beraadslaging wordt geopend. Samir Ahraui (PvdA). Voorzitter. Het lerarentekort is een groot probleem. Wij vinden het fijn en goed om te zien dat de gemeente stevig nadenkt over alle onorthodoxe maatregelen die je zou kunnen treffen om onze eigen Haagse kinderen goed onderwijs te kunnen geven. Desondanks is er altijd ruimte voor aanvullende onorthodoxe maatregelen. Vandaar dat ik met mevrouw Verduin van D66 de motie Haags docentenoffensief indien, met als dictum: verzoekt het college in gesprek te gaan met het onderwijsveld over collectieve (financiële) maatregelen, zoals het voorbeeld van een (pilot) docentenfonds waar studenten zich voor een bepaalde periode aan Den Haag committeren, die ervoor zorgen dat meer studenten aan de Haagse pabo en toekomstige academische lerarenopleiding ook daadwerkelijk aan het werk gaan als leraar in Den Haag en de raad hierover uiterlijk eind Q2 2023 te informeren. De voorzitter. Door de heer Ahraui, daartoe gesteund door mevrouw Verduin, wordt de volgende motie (L.1 PvdA) ingediend:

Motie L.1 PvdA Haags docentenoffensief De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 9 maart 2022, ter bespreking van afronding commissiedebat over het lerarentekort in Den Haag. constaterende, dat: • het lerarentekort in Den Haag nog steeds stijgt en het grootst is in de wijken en op de scholen met de grootste onderwijsachterstanden; • een aanzienlijk deel van de Haagse PABO-studenten na het behalen van de bevoegdheid niet in Den Haag werkzaam is. Van mening, dat: • vanwege de urgentie onorthodoxe maatregelen overwogen moeten worden waarbij stakeholders ook buiten hun eigen verantwoordelijkheden om samen dienen te werken om het haagse tekort aan docenten in te dammen. Verzoekt het college: • in gesprek te gaan met het onderwijsveld over collectieve (financiële) maatregelen, zoals het voorbeeld van een (pilot) docentenfonds waar studenten zich voor een bepaalde periode aan Den Haag committeren, die ervoor zorgen dat meer studenten aan de Haagse PABO en

38

•

toekomstige academische lerarenopleiding ook daadwerkelijk aan het werk gaan als leraar in Den Haag; de raad hierover uiterlijk eind Q2 2023 te informeren.

en gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Caroline Peeck (VVD). Voorzitter. Hartelijk dank voor de stand van zaken van het lerarentekort in het primair onderwijs. In Den Haag is dat nog steeds een erg groot probleem. Daarom wil ik graag een motie indienen omdat het belangrijk is dat de arbeidsmarkt en het onderwijs heel goed op elkaar aansluiten en dat scholieren goed doorstromen naar een plek binnen het mkb. We waarderen het erg dat het college op verschillende manieren probeert om met het scholenveld tot nieuwe organisatievormen te komen. Daarom een motie, met als dictum: verzoekt het college samen met scholen en hun kennismakelaars in gesprek te gaan met het mkb om te onderzoeken of het mkb bereid is om structureel een rol te gaan spelen in het verzorgen van onderwijsactiviteiten op school of op locatie en zo leraren te ontlasten en de raad over de uitkomsten te informeren. Sebastian Kruis (PVV). Hartelijk dank aan mevrouw Peeck voor haar motie, maar ik ben altijd heel erg allergisch voor 'in gesprek gaan'-moties. Kun je het dan niet gewoon aan de wethouder vragen? Dan zegt de wethouder ja of nee en dan is dat gewoon zo. Moeten we nou over gesprekken gaan stemmen? Caroline Peeck (VVD). Tot nu toe zou het mkb alleen voor het primair onderwijs gevraagd kunnen worden.

Volgens mij is er aan beide kanten heel veel behoefte om dit ook te doen in het voortgezet onderwijs en in het mbo. We moeten gewoon aan het mkb gaan vragen of het dit echt structureel wil gaan doen, want je hebt die 22 uur die extra ingevuld kunnen worden. Het zou heel mooi zijn als de verschillende disciplines van het mkb dit samen met de scholen oppakken. Ze moeten dus gewoon even in gesprek gaan om dit nu te gaan organiseren. Sebastian Kruis (PVV). 'Ze moeten gewoon even in gesprek gaan' … Ik denk dat de wethouder dat gaat omarmen. Hij gaat waarschijnlijk zeggen, zoals ze dat vaak heel mooi bestuurlijk zeggen: we zijn voortdurend met iedereen in gesprek. Dit is toch eigenlijk een soort opendeurmotie, waar iedereen voor gaat stemmen? Niemand is tegen een gesprek. Kunnen we die hele overload aan moties, vaak ook nietszeggende moties, zoals over 'in gesprek gaan', niet gewoon achterwege laten? Caroline Peeck (VVD). Ik vind het heel jammer dat de heer Kruis dit een nietszeggende motie vindt, want ik denk dat het echt verschil gaat maken als het mkb mee gaat doen aan de onderwijseducatiemomenten op de verschillende scholen, zodat het ook veel beter kan uitdragen wat het is. Daardoor brengen we het praktijkonderwijs en het onderwijs zelf dichter bij elkaar. Dat is volgens mij ongelofelijk belangrijk voor deze stad en dat zou op deze manier goed georganiseerd kunnen worden.

Samir Ahraui (PvdA). We zien natuurlijk in de stad dat er heel veel sectoren zijn die smachten om aansluiting op het onderwijs om op die manier jongeren enthousiast te maken om in bepaalde sectoren te gaan werken. Ik zou graag van de VVD willen horen waarom zij er dan toch specifiek voor kiest om het mkb te laten aansluiten bij deze onderwijsactiviteiten, maar om bijvoorbeeld niet ook de zorg, de bouwsector, de energietransitie en andere sectoren te vragen om een bijdrage te leveren. Caroline Peeck (VVD). Ik denk dat het goed is om met het mkb te beginnen. De zorg is op dit moment natuurlijk enorm belast; dat weet iedereen. En het gaat erom dat er nu een structureel commitment wordt afgegeven voor die 22 uur om echt mee te gaan doen in het onderwijs. Dus laten we gewoon hiermee beginnen. Natuurlijk kunnen we het daarna uitbreiden, maar we hebben in ieder geval al een vrijwilliger binnen het mkb. Dat is degene van wie ik zojuist vergat aan te geven dat ik de motie samen met hem indien, namelijk de heer Roep. Laten we gewoon met het mkb beginnen. 39

De voorzitter. Door mevrouw Peeck, daartoe gesteund door de heer Roep, wordt de volgende motie (L.2 VVD) ingediend:

Motie L.2 VVD Zet MKB gerichter in op het onderwijs De Raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 maart 2023, ter bespreking van de stand van zaken lerarentekort primair onderwijs (RIS313874). Constaterende, dat: • het lerarentekort op het po, vo en het MBO een landelijk probleem is; • in DH het tekort niet meer het allerhoogste van de G5 maar nog steeds erg hoog is; • de G5 sinds 1 augustus 2020 wettelijk meer ruimte heeft gekregen om de schoolweek zo te organiseren dat maximaal 22 uur per maand van de verplichte onderwijstijd verzorgd kan worden door andere professionals dan bevoegde leraren; • hiervoor een matchingplatform is ingezet en er vanaf januari 2023 zogenaamde "kennismakelaars" ingezet worden om de matching te ondersteunen. Deze kennismakelaars adviseren scholen gericht over samenwerking met externe partijen. Overwegende, dat: • het goed is dat het college op verschillende manieren probeert om samen met het scholenveld tot nieuwe organisatievormen te komen; • in Den Haag behoefte is om scholieren door te laten stromen naar een plek binnen het MKB; • het een belangrijk uitgangspunt is dat het onderwijs aansluit op de praktijk en daarom vakmensen uit het MKB betrokken moeten worden bij het lesprogramma.

Verzoekt het college: • samen met scholen en diens kennismakelaars in gesprek te gaan met het MKB om te onderzoeken of het MKB bereid is om structureel een rol te gaan spelen in het verzorgen van onderwijsactiviteiten op school of op locatie en zo leraren te ontlasten; • en de raad over de uitkomsten te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Wethouder Bredemeijer (CDA). Voorzitter. Het college is voortdurend in gesprek met tal van partijen. Mag ik met de laatste motie beginnen, de motie van de VVD? Wat eigenlijk gevraagd wordt, is het platform Andersom. Voor degenen die net wat kritisch waren over de inbreng van mevrouw Peeck, is het goed om zich even te verdiepen in dat wat Andersom doet. De VVD vraagt eigenlijk om het mkb ook op die manier daarbij te betrekken. Ik vind dat namens het college een goede suggestie. Die motie wil ik dus omarmen; daarmee wil ik de motie aan het oordeel van de raad overlaten, wel gezegd hebbende dat Andersom, dus het platform dat dat doet, daar zelf verantwoordelijk voor is. Het is niet een initiatief van de gemeente; het is een initiatief van het veld en daar wil ik het ook laten, maar het gesprek daarover en de aansporing vanuit de raad als de raad deze motie aanneemt, zal ik namens het college zeker op mij nemen. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag).

Ik begrijp eigenlijk niet wat de wethouder zegt. Gaat hij er nou mee aan de slag of niet? Wethouder Bredemeijer (CDA). Als de raad mij via deze motie oproept om dat gesprek te voeren om het signaal af te geven dat ook het mkb betrokken moet worden bij het platform, zal ik dat zeker doen.

40

Ja, dan ga ik daarmee aan de slag. Daarmee wil ik het oordeel over de motie van de VVD dus aan de raad laten. Dan de motie van de Partij van de Arbeid en D66. Daar hebben we uitgebreid met elkaar over gesproken. Het woord 'onorthodox' kunnen we wat mij betreft in dit kader zo vaak mogelijk gebruiken. Met die gedachte zou ik deze motie dus aan het oordeel van de raad willen overlaten. Caroline Peeck (VVD). Voorzitter. Ik vergat te zeggen dat mijn motie ook medeondertekend is door Hera Butt van GroenLinks. Excuses daarvoor. De voorzitter. Dank u wel. Dat staat in de notulen. De beraadslaging wordt gesloten.

Aan de orde is: J.

Stand van zaken Haagse aanpak stikstof en bouwen (RIS314075).

De voorzitter. De bijdrage van de raad is geweest. Nu is het woord aan het college. De beraadslaging wordt hervat. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Voorzitter. Ik begin met de motie van Hart voor Den Haag, omdat je zou kunnen stellen dat dat de meest verstrekkende motie is. Het college moet de motie Scheveningen stikt door de zero-stikstofzone ontraden, ook omdat er een aantal aannames in zitten die gewoon niet kloppen. Een deel van de stikstofdepositie in de Haagse Natura 2000-gebieden kan wel degelijk door Haags beleid worden beïnvloed, met name door verkeersmaatregelen; dat hebben we laten onderzoeken. Deze maatregelen kunnen bijdragen aan natuurherstel en kunnen de stad daarmee ruimte opleveren om bouwprojecten voortgang te laten vinden. Het nu gestarte haalbaarheidsonderzoek is er juist op gericht om die eventuele nadelige effecten voor bewoners en bedrijven in kaart te brengen en op basis van die informatie straks een goed besluit te kunnen nemen. De motie wordt dus met enige stelligheid ontraden. Dan kom ik bij de motie van de Partij voor de Dieren, samen met D66. Dat is de motie Rapportage per natuurgebied. Daar kan het college prima mee uit de voeten. Het is een goede suggestie om die analyse per Natura 2000-gebied te maken en op die manier ook in kaart te brengen welke effecten de voorgenomen maatregelen per Natura 2000-gebied gaan hebben.

Dat zullen we dus doen, natuurlijk mits uw raad deze motie aanneemt. Collega Mulder zal reageren op de motie Doe wat bij het Zwarte Pad. Dat brengt mij bij de motie Wapendal in de zero-emissiezone, van de Partij voor de Dieren. Het eerste deel van het dictum is eigenlijk overbodig. In het haalbaarheidsonderzoek en bij de participatie gaan we immers uit van zowel variant B als variant C; we nemen die beide varianten als uitgangspunt bij het haalbaarheidsonderzoek. Het tweede deel van het dictum vraagt om de Laan van Meerdervaart toe te voegen. Dat zou de facto betekenen dat de Oude Haagweg en de Loosduinseweg de logische begrenzing zouden worden, want de begrenzing van zo'n gebied moet bestaan uit doorlopende straten, omdat mensen anders moeten keren aan het eind van de straten die uitkomen op de zero-emissiezone. Dat wil je niet in woonstraten. Dan wordt het de facto een veel groter gebied dan wat wij nu aan het onderzoeken zijn. Dat acht het college ongewenst, omdat we dan eigenlijk al aan de voorkant kunnen zeggen dat de eventuele winst aan reductie van stikstofdepositie niet opweegt tegen de extra impact die dit gaat hebben op bewoners en ondernemers. Het college moet deze motie dus ontraden. Robert Barker (PvdD).

De wethouder zegt dat de reductie niet opweegt tegen de extra impact, maar als de wethouder het niet eerder in kaart heeft gebracht, hoe kan de wethouder dan die conclusie trekken?

41

Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Omdat het college niet over één nacht ijs gaat bij dat haalbaarheidsonderzoek. We hebben die inventarisatie door Royal HaskoningDHV laten doen. Dat is het eerste onderzoek, dat ook naar uw raad gestuurd is. Op basis van dat onderzoek komen we tot deze inkadering en gaan we de haalbaarheid van het gekozen gebied verder onderzoeken. Robert Barker (PvdD). Het punt is dat Royal Haskoning juist níét heeft gekeken naar dit deel. Daarom is mijn vraag juist om in dat onderzoek nog even daarnaar te kijken. Ik snap niet waarom de wethouder verwijst naar een onderzoek waarin dit juist niet is onderzocht. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Royal Haskoning heeft dit wel degelijk onderzocht. Er is ook een variant D onderzocht, namelijk de hele stad, waar dit ook onderdeel van uitmaakt. We kunnen niet 28 varianten onderzoeken. Er zijn er vier onderzocht en het erbij trekken van dit stukje heeft enorme ruimtelijke implicaties. Ik heb net geprobeerd om dat uit te leggen. Je maakt het gebied dan eigenlijk nog een heel stuk groter. Het college vindt het niet meer passend om dat mee te nemen in het haalbaarheidsonderzoek. Met de titel van motie J.4 SP, Onze natuur is geen pretpark, is het college het helemaal eens. Dat is ook niet wat er aan de hand is. Het gaat om een educatieve speeltuin.

Het is juist van belang om kinderen en jongeren in contact te brengen met de natuur. We voeren op meerdere manieren gesprekken met Dunea. Dat loopt voor een deel via collega Bredemeijer rondom het Nationaal Park Hollandse Duinen, maar ik heb persoonlijk namens het college recent nog met de directeur van Dunea gesproken. Daarbij is stikstof zeker aan de orde geweest. Die gesprekken voeren we dus. In die zin is de motie dus overbodig. Het is ook niet het meest logisch om de aandeelhoudersvergadering hiervoor te benutten, want dat zijn doorgaans geen bijeenkomsten waar dit soort inhoudelijke discussies gevoerd worden. Lesley Arp (SP). Ik heb twee vragen op basis van dit verhaal. Ten eerste: wat hebben die gesprekken tot dusver concreet opgeleverd voor het ontmoedigen van het autoverkeer richting Meijendel? Het tweede punt is dat het beheren van de natuur in de duinen een publiek belang is. Dunea is een verbonden partij en de aandeelhoudersvergadering is naar mijn idee een plek waar je dat publieke belang zou kunnen behartigen. Waarom kiest het college ervoor om dat niet te doen? Is dat gewoon omdat het college daar geen zin in heeft? Volgens mij is dat immers juist een kans. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dunea is zich natuurlijk heel erg bewust van het effect van stikstof op de duinen. De corebusiness van Dunea is schoon water.

De tweede reden van bestaan van Dunea is natuurbehoud. Er is daar dus geen verschil van opvatting, als dat al gesuggereerd zou zijn. Het beleid in het Nationaal Park Hollandse Duinen is juist om bezoekers te bundelen en op die manier ook bufferplekken te creëren, waardoor je een betere verdeling krijgt binnen het natuurgebied. Voor de plek waar het over gaat, waar ook het paviljoen is, bekijkt Dunea bijvoorbeeld of zij die aantrekkelijk kan maken voor elektrische voertuigen, bijvoorbeeld door veel meer laadvoorzieningen aan te brengen. Dat zijn bijvoorbeeld gesprekken die ik ook heb gevoerd met de directeur, om daar wat inhoudelijks over te zeggen. Maar de motie zoals die nu geformuleerd is, moet het college ontraden. Dan ben ik bij motie J.6 GL, de motie Ook de S200 bij het onderzoek naar de milieu- en zeroemissiezone. Ik zat even naar het kaartje te kijken en ik denk dat de fractie van GroenLinks eigenlijk al voor een heel groot deel bediend is, want de afbakening van gebied C bestaat al uit de Koningin Emmakade, de Waldeck Pyrmontkade en het Telderstracé. Ik begrijp dat je dat op verschillende manieren kan doen, maar in principe valt de Waldeck Pyrmontkade en de Hubertustunnel al onder gebied C, zoals we dat onderzoeken. In dat opzicht is de motie dus niet nodig.

We kijken daarbij ook naar de uitstralingseffecten, dus enerzijds naar de omrijdeffecten - dat zijn dus negatieve effecten op het stikstof, want er zijn misschien voertuigen die om de zone heen moeten rijden, wat een negatief effect heeft - maar ook zeker naar de positieve effecten. Als leveranciers toch in dat gebied moeten zijn, gaan ze immers elektrische voertuigen aanschaffen. Dat gaat ook een positief effect hebben op de omringende gebieden. Wij nemen beide dus mee in het onderzoek. Rutger de Ridder (VVD). Ik ben in verwarring. De motie heeft het toch over de S200 zelf? Die S200 zelf hebben wij toch niet meegenomen in dit onderzoek? Dat lijkt me onhandig. 42

Wethouder Kapteijns (GroenLinks). De Koningin Emmakade, de Waldeck Pyrmontkade en het Telderstracé liggen binnen de zone. Nogmaals, in het onderzoek dat we nu gaan doen, vallen zij daarbinnen. Rutger de Ridder (VVD). Dan begrijp ik het niet helemaal, want volgens mij hebben wij net een motie afgedaan die zegt: doe het nou niet bij de Laan van Meerdervoort, want de auto's moeten dan omrijden. Dat vond ik een heel logische redenering, omdat bij aansluitende autowegen mensen dan niet meer die weg op mogen rijden. Maar dat geldt dan toch ook voor de S200? Dan is het toch niet handig om die S200 juist mee te nemen? Ik dacht juist dat de S200 richting de kust de afbakening was. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Nee, dan heeft u dat verkeerd gezien. De kaartjes in het rapport van Royal Haskoning zijn wat dat betreft duidelijk: de Monsterseweg en de Lozerlaan vallen binnen gebied C. De Laan van Meerdervoort valt daar niet in, maar de Koningin Emmakade, de Waldeck Pyrmontkade, het Telderstracé en het Hubertusviaduct wél en de Hubertustunnel dan weer niet. Maar daar loopt wel de begrenzing. De voorzitter. De laatste keer, meneer De Ridder. Rutger de Ridder (VVD). Herstel: in mijn hoofd zat ik aan de andere kant. Wat de wethouder zegt, klopt inderdaad. De voorzitter. Dat is fair. Maarten De Vuyst (GroenLinks).

Ik had eigenlijk dezelfde veronderstelling als de heer De Ridder, maar ik begrijp nu dat de Hubertustunnel er niet onder valt, maar dat het, zo gauw je de Hubertustunnel uit bent over het Hubertusviaduct, er wel onder valt. Dat had ik inderdaad niet uit het kaartje gehaald. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ja, het Telderstracé valt er wel onder. Nogmaals, daarvan gaat nu de haalbaarheid onderzocht worden. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik kauw hier even op. Dan zou ik de motie moeten intrekken, maar ik kauw hier even op. Ik denk dat ik straks kaartjes ga vergelijken met de wethouder. De voorzitter. Kauwt u rustig verder. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Motie J.5 GL, de motie Een buffer om Meijendel heen, zou, net als de eerdere motie over Wapendal, door het erbij trekken van het gebied tussen de Raamweg, de N44, de N440 en de S200, dat voor een deel niet eens op Haags grondgebied ligt, betekenen dat je dan eigenlijk niet meer tot een logische begrenzing kan komen, waardoor het gebied nog veel groter wordt dan je in eerste instantie geneigd zou zijn te denken. Dat acht het college niet wenselijk. Deze motie moet het college dus ontraden. Tot slot de motie van Forum voor Democratie. In de vijf minuten die de voorzitter het college gaf, heb ik even kunnen googelen. De vraag is om een overzicht te verstrekken van soorten die onder druk staan door stikstof.

Dat is heel eenvoudig toegankelijke informatie. Door de stikstofdepositie zorgen grotere planten zoals duinriet, bramen en vogelkers ervoor dat allerlei soorten kruidenplanten verdrongen worden. Van 40 à 50 soorten per vierkante meter gaan we als gevolg van stikstof naar 2 à 3 soorten per vierkante meter. Dan zien we soorten zoals het duinviooltje, de blauwe zeedistel, het duinkruiskruid en nog vele andere soorten steeds minder in onze duinen als gevolg van stikstof. Dit is gewoon beschikbare informatie. Daarom acht het college deze motie overbodig en wil ik de motie graag ontraden. Gideon van Meijeren (FVD). Er is sprake van een misverstand, want de motie vraagt niet om een overzicht van de soorten die gevoelig zijn voor stikstof, maar om een overzicht van de Haagse 43

natuurgebieden waar die soorten voorkomen, in welke mate die soorten voorkomen en hoe dat zich in de afgelopen tijd heeft ontwikkeld. Het gaat er dus om of de door u genoemde soorten daadwerkelijk in kwantiteit afnemen. Die informatie is niet publiekelijk toegankelijk. Die staat in de Nationale Databank Flora en Fauna, die niet openbaar is, maar wel toegankelijk is voor het college. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dat verandert mijn antwoord eigenlijk niet. Het college is zich niet bewust van een databank waar geheime informatie in zou staan. Dit is allemaal openbare informatie. De algemene informatie die hierover beschikbaar is, is ook vrij specifiek beschikbaar, bijvoorbeeld via de provincie, die het bevoegd gezag is op het punt van de Natuurbeschermingswet. Hier is echt heel veel over bekend. Het college voelt er dus niets voor om hier specifiek over te gaan rapporteren. Daarom ontraadt het college deze motie. Gideon van Meijeren (FVD). Even heel kort om te constateren dat het heel opmerkelijk is dat de wethouder aangeeft zich niet bewust te zijn van een databank waar geheime informatie in staat. Het college is zelf abonnementhouder bij de Databank Flora en Fauna. Op de website van die databank staat dat die informatie niet publiekelijk toegankelijk is, maar alleen voor abonnementhouders.

De aanname van de wethouder op grond waarvan hij deze motie ontraadt, is dus feitelijk onjuist. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Nee, die informatie is niet feitelijk onjuist, want deze motie is vijf minuten geleden ingediend en hiervoor kende ik het bestaan hiervan niet. Het college is zich dus niet bewust van zo'n databank. Ik zou zeggen: probeer hier een abonnement op te krijgen, want dan kunt u die informatie ook tot u nemen. Met de email van 15.13 uur wordt een gewijzigde motie J.6 GL aangeleverd/ingediend die thans luidt:

Motie J.6 GL Ook de S200 bij onderzoek naar milieu- en zero emissiezone (gewijzigd) De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 9 maart 2023 , ter bespreking van Gewijzigd voorstel van het college Stand van zaken Haagse aanpak en stikstof en bouwen. Overwegende, dat: • er behalve landelijk en provinciaal op dit moment ook lokaal directe maatregelen nodig zijn in de strijd tegen de stikstofcrisis; • deze maatregelen essentieel zijn om onze natuur te beschermen. Constaterende, dat: • in het onderzoek van het college naar de uitbreiding van de milieuzone en de zero emissiezone niet bij elk scenario de gehele S200 is meegomen in het onderzoek • de S200 grootschalig gebruikt worden door automobilisten die van het zuiden van Den Haag naar het noorden en andersom proberen te komen. Verzoekt het college: • ook de S200 tussen de stadhouderslaan en de Hubertustunnel te laten opnemen in de verdere onderzoeken en verkenningen ter voorbereiding van de introductie van een mogelijke zero emissiezone en het uitbreiden van de bestaande milieuzone; • hierbij nadrukkelijk mee te nemen wat invoering van de zones op deze wegen als uitstralingseffect heeft, en wat het effect zou zijn op omrijd bewegingen. En gaat over tot de orde van de dag. Wethouder Mulder (VVD). Voorzitter. Motie J.1 PvdD gaat over het Zwarte Pad, dat terrein is van Staatsbosbeheer.

De pachtovereenkomst liep onlangs af. De gemeente is nog steeds in onderhandeling met Staatsbosbeheer over de verlenging van de pachtovereenkomst. Wanneer deze overeenkomst 44

gesloten is, heeft de gemeente de intentie om het parkeerterrein geschikter te maken voor deelmobiliteit en voor extra elektrische auto's door het plaatsen van meer laadpalen. Daarmee geven we eigenlijk invulling aan deze motie, denk ik, maar misschien bedoelt de heer Barker meer en wil hij ook parkeerplekken opheffen. Dat is het college verder niet van plan. Deze motie wordt dus ontraden. Robert Barker (PvdD). Ik hoorde eigenlijk dat het college de motie zojuist omarmde, maar het punt van mijn motie is dat het college in februari 2022 in de brief heeft aangegeven dat er met minimaal 2 mol per jaar zou worden verlaagd door een andere invulling van de parkeerplaatsen. Omdat er nog niks is gebeurd, zou ik de motie graag beschouwen als aanmoediging van de wethouder om dat dan in ieder geval te doen. Wethouder Mulder (VVD). Wat we gaan doen, is op het Zwarte Pad nog meer ruimte creëren voor deelmobiliteit en voor elektrische auto's. Dat zijn we dus van plan. Robert Barker (PvdD). Blijft de wethouder en het college zich dan committeren aan die minimaal 2 mol stikstofreductie, die eerder was vastgelegd? Wethouder Mulder (VVD). Ik weet niet of het helemaal klopt wat de heer Barker zegt. Ik heb een tijdje geleden een debat met hem gehad. Toen vroeg hij om het zogeheten Sparkrapport. Daaruit blijkt dat er een vrij beperkte stikstofwinst is van ongeveer 2 mol. Wij zien dat als beperkt.

Ik weet dus niet wat de heer Barker van me vraagt en waaraan hij mij probeert te committeren. Ik committeer ons als gemeentebestuur - ik heb geleerd dat ook de raad daarbij hoort - wel aan meer deelmobiliteit en laadpalen voor elektrische auto's. De voorzitter. De heer Barker, de laatste keer. Robert Barker (PvdD). Ik snap dat de wethouder allemaal andere dingen wil doen op het Zwarte Pad, maar in de brief van februari 2022 stond de verwachting dat deze aanpak uiteindelijk zal leiden tot een vermindering van de stikstofdepositie met minimaal 2 mol per hectare per jaar binnen een beperkt gebied en dat het college zou inzetten op het realiseren van die 2 mol reductie. Is dat een commitment? Want ik hoor het nog een beetje weifelend. Dat is de reden waarom ik deze motie heb ingediend, want dit heeft al heel lang geduurd. Wethouder Mulder (VVD). Ik blijf bij wat ik zeg. We gaan het anders inrichten en dat moet weer leiden tot stikstofreductie. We hebben het eerder gehad over parkeerplekken op het Zwarte Pad en over tariefsverlagingen. Ik heb ook al gezegd dat je gederfde inkomsten krijgt als je parkeerplekken weghaalt. Dat kan dus ook iets begrotelijks worden. Daarvoor moet ik oppassen, want hoewel ze er nu niet is, weet ik dat ik natuurlijk scherp in de gaten wordt gehouden door de wethouder Financiën. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter.

We zijn klaar met het eerste rondje van afrondingen van debatten. We gaan naar de beraadslaging over de voorstellen, maar we doen eerst een korte voorzitterswissel. Voorzitter: de heer Groenewold. De voorzitter. Ik schors de vergadering voor vijf minuten, omdat de wethouder een belangrijk telefoontje heeft dat hij moet opnemen. De vergadering wordt van 15.40 uur tot 15.45 uur geschorst.

45

Aan de orde is: M. Voorstel van het college inzake Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid 2023-2026 (RIS313813). De beraadslaging wordt geopend. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Voorzitter. 'Makkelijk, makkelijk, geen problemen, makkelijk zat.' Met die woorden begon Tedje van Es de legendarische scène Kranprie de Het Binnenhof, een fantastische sketch over de mogelijkheden om het Binnenhof eens op een andere wijze te benutten. Daaraan werd gisteren nog gerefereerd bij de rondwandeling langs en over het Binnenhof. Zoals bij meer sketches van Kooten en Bie zit er nog best wat actualiteitswaarde in. Als Jacobse opmerkt dat een ongelukje op z'n tijd niet erg is, omdat dat goed is voor de buitenlandse verkoop, kan je niets anders denken dan dat dat een magnifiek commentaar is bij de horrorpoller. Een groot inwoner van Den Haag is heengegaan. Sommige automobilisten lijken weleens de ironie van de Kranprie de Het Binnenhof te missen. Mijn fractie is en blijft van mening dat het verlagen van de snelheid of, anders gezegd, het opwaarderen van de straat naar een 30 km/u-weg de beste manier is om onze verkeersveiligheid te vergroten, want we zijn er nog niet in Den Haag, zoals de inspreker de heer De Jong van de Fietsersbond schetste.

We lezen met instemming dat we met dit plan doorgaan op de ingeslagen weg, maar toch is mijn fractie samen met de fractie van D66 bang dat we soms wat kansen missen. Daarom een motie, samen met collega Mekers, waarvan het dictum luidt: verzoekt het college om te inventariseren of er wegen zijn in Den Haag die met kleine ingrepen van een 50 km/u- naar een 30 km/u-regime kunnen worden afgewaardeerd zonder dat er conflicten optreden voor ov of nood-en hulpdiensten en de raad hierover te informeren. Leonie Gerritsen (PvdD). Mijn fractie vraagt zich af in welke andere mate van snelheid dit moet gebeuren, want in principe is dit al een soort geldende afspraak. Volgens mij zijn we het erover eens dat het niet snel genoeg gaat. Hoe ziet de heer De Vuyst dit voor zich? Maarten De Vuyst (GroenLinks). Zoals u ook in de overweging kunt zien, gaat het eigenlijk om die wegen die nu nog niet meteen genoemd en gepland zijn, maar die er eigenlijk al uitzien zoals je een 30 km/u zou willen hebben. U weet zelf dat dat ook een belangrijke voorwaarde is om handhaving te regelen. Je kunt dat dus niet zomaar in één keer in de hele stad doen, want je moet het zodanig inrichten dat er ook gehandhaafd kan worden. Het gaat dus om kijken naar waar dat echt met hele kleine ingrepen kan; ik hoorde net € 10.000 voor zo'n drempel.

Ik weet dat je in de Weimarstraat inderdaad met kleinere ingrepen iets hebt wat enorm veel doet voor hoe het eruitziet. Automobilisten gaan dan langzamer rijden en dat leidt tot meer verkeersveiligheid. Leonie Gerritsen (PvdD). Ik ben het er helemaal mee eens dat opwaarderen naar een 30 km/u-weg beter is voor de veiligheid; dat is ook wetenschappelijk aangetoond. U kunt mijn iets verder strekkende motie tegemoetzien. Mijn vraag was hoe snel dit dan moet gaan, want nu is het een beetje vrijblijvend: 'kijken naar'. Mijn vraag is of er nog binnen deze vier jaar wordt gekeken naar de straten waar de heer De Vuyst het nu over heeft. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Mevrouw Gerritsen van de Partij voor de Dieren kent mij al een tijdje en weet dat ik al een tijdje met dit onderwerp bezig ben, iedere keer weer met een stapje om te kijken welke obstakels er zijn om die 30 km/u-wegen verder te brengen. Daar is dit weer een stapje in. Een motie moet volgens mij afgedaan worden binnen zes weken. Die inventarisatie komt er dus over zes weken. Dan gaan we vrolijk door met de volgende stap. Ik dacht: laat ik het eens kort houden. Nu komen dus mijn afsluitende woorden; trouwens ook dank aan u, voorzitter, voor uw steun voor mijn nieuwe rol als voorzitter van de werkgeverscommissie. Mijn fractie en ik zouden ons goed kunnen voorstellen dat we, als Het 46

Binnenhof over een aantal jaren weer opengaat, een Kranprie de Het Binnenhof organiseren, bijvoorbeeld op 1 januari 2029, 40 jaar na de oorspronkelijke Kranprie de Het Binnenhof. Dat zal dan helaas niet voor wagens zijn die minimaal 200 km/u rijden, maar wellicht kunnen we daar toch eens over nadenken met de creativiteit die bij Wim de Bie past. De voorzitter. Door de heer De Vuyst wordt de volgende motie (M.1 GL) ingediend:

Motie M.1 GL vanzelfsprekende opwaardering 50 km/u wegen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30-3-2023. , ter bespreking van Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid 2023-2026 . Constanteren, dat: • Den Haag toe streeft naar 0 dodelijke verkeersslachtoffers in 2030; • in het coalitieakkoord staat beschreven ''We maken de woonwijken verkeersveiliger. We voeren de norm van 30 km per uur verder door en richten de (woon)straten daarop in. Prioriteit hebben wegen in de woonwijken zonder gescheiden fietspaden;''; • in o.a. Brussel en Amsterdam inmiddels gekozen veel sneller over te gaan op 30 km/u als nieuwe norm zonder volledige herinrichting van de betreffende wegen, na een jaar een forse daling in het aantal slachtoffers én de zwaarte van het letsel is geconstateerd en dat dit niet geleid heeft tot langere rijtijden en in Brussel ook zonder fysieke ingrepen de gemiddelde snelheid fors is afgenomen; • aan de hand van de motie ''Duidelijk afwegingskader 30 of 50 km/u'' (RIS304541) er een afwegingskader is ontwikkeld voor de stad met een beschrijving welke wegen er van 50 km/u naar 30 km/u kan worden opgewaardeerd (RIS309478), vervolgens aan de hand van een toezegging van de Wethouder van mobiliteit er een lijst is gekomen van 50 km/u wegen die volgens het afwegingskader 30 km/u zou moeten worden (RIS310938).

Overwegend, dat: • het in Den Haag een noodzakelijke stap is om een echt wezenlijke stap te zetten richting 30 km/u voor de veiligheid van verkeersdeelnemers. Verzoekt het college: • te inventariseren of er wegen zijn in Den Haag die met kleine ingrepen van een 50-km naar een 30-km regime kunnen worden opgewaardeerd zonder dat er conflicten optreden voor OV of nood-en hulpdiensten; • en de raad hierover te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Wist u trouwens dat de heer De Vuyst ook voorzitter is van de Rekeningencommissie én sinds vandaag van de werkgeverscommissie voor de gemeentelijke accountant? Leonie Gerritsen (PvdD). Voorzitter. Voor ons ligt een Verkeersveiligheidsplan waarvan op papier de intentie is om wandelaars en fietsers op 1 te zetten. De voorzitter van de Fietsersbond legde dat zojuist goed uit. Dat betekent ook: de automobilist onderaan. Ook moet het aantal verkeersdoden terug naar nul. Die intenties juicht de Partij voor de Dieren natuurlijk toe, maar hoge intenties stellen weinig voor als er niet ook verstrekkende maatregelen worden genomen en scherpe keuzes worden gemaakt. Vandaar een drietal moties van mijn fractie. Ten eerste in lijn met de aanbevelingen van de Fietsersbond de motie Sneller opwaarderen naar 30 km/u.

De geldende afspraak in Den Haag is om een straat pas op te waarderen naar 30 km/u-weg als de straat wordt ingericht naar de CROW47

richtlijnen. Dit kan nog tientallen jaren duren. Deze motie vraagt om te onderzoeken of het mogelijk is om - net als in Amsterdam - de werkwijze om te draaien: maak 30 km/u de norm in de bebouwde kom en ga daarna de straten opnieuw inrichten. Het dictum luidt: verzoekt het college te onderzoeken of Den Haag dezelfde werkwijze als Amsterdam kan overnemen en in kaart te brengen welke consequenties dit zou hebben voor verkeersveiligheid en de ambities om de fiets en voetganger op 1 te zetten en het doel van nul verkeersdoden en de raad hier voor de eerstvolgende begroting over te informeren. Ten tweede de motie Snorfiets naar de rijbaan, die ik samen met de ChristenUnie/SGP indien. Het dictum luidt: verzoekt het college bij herinrichting van wegen en bij verlagen van maximumsnelheid naar 30 km/u ervoor te kiezen snorfietsen op de rijbaan te laten rijden. Tot slot het gevaarlijke kruispunt Spui/Kalvermarkt/Grote Marktstraat. In de voortuin van het stadhuis zijn er levensgevaarlijke verkeerssituaties. De wethouder blijft zeggen dat het niet gevaarlijk is omdat mensen er extra goed opletten. Daarmee gaat hij voorbij aan de bewoners en bezoekers met een lichamelijke, verstandelijke of zintuiglijke beperking. Niet iedereen kán goed uitkijken.

Voor hen, maar vooral mét hen moet worden bezien welke maatregelen getroffen kunnen worden om dit kruispunt, met name de tramhaltes en de route naar het stadhuis, ook voor hen veiliger te maken. Vandaar de motie Spui verkeersveilig voor iedereen, die ik indien met D66, Hart voor Den Haag, de ChristenUnie/SGP, de SP, de HSP en DENK. Het dictum luidt: verzoekt het college met ervaringsdeskundigen en stichting Voorall te onderzoeken op welke punten onveiligheid wordt ervaren op het drukke kruispunt Spui/Grote Marktstraat/Kalvermarkt, met voldoende aandacht voor de bereikbaarheid van de tramhaltes en het stadhuis, meerdere scenario's in kaart te brengen met verschillende gradaties van impact en dit terug te koppelen aan de raad. De voorzitter. Door mevrouw Gerritsen worden de volgende moties (M.2 PvdD en M.3 PvdD) ingediend:

Motie M.2 PvdD Sneller opwaarderen naar 30 km per uur De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 maart 2023, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid 2023-2026. Constaterende, dat: • het college in het uitvoeringsprogramma zichzelf ten doel heeft gesteld om nul dodelijke verkeersslachtoffers te hebben in Den Haag; • onderzoek uitwijst dat het verlagen van de maximumsnelheid leidt tot minder zware ongelukken en minder dodelijke verkeersslachtoffers; • op dit moment de afspraak is om de maximumsnelheid pas aan te passen als de straat opnieuw wordt ingericht (met klinkers etc). Overwegende, dat: • de huidige Haagse afspraken een barrière vormen om snel de verkeersveiligheid te verbeteren door het verlagen van de maximumsnelheid; • Amsterdam de keuze heeft gemaakt om de maximumsnelheid direct te verlagen en pas later de wegen te herinrichten; • de Fietsersbond ook aandringt op deze maatregel ( https://vrijwilligers.fietsersbond.nl/themas/30-km-als-nieuwe-norm/ ). Verzoekt het college: • te onderzoeken of Den Haag dezelfde werkwijze als Amsterdam kan overnemen en in kaart te brengen welke consequenties dit zou hebben voor verkeersveiligheid en de ambities om de fiets en voetganger op 1 te zetten en het doel van nul verkeersdoden; • de raad hier voor de eerstvolgende begroting over te informeren.

48

En gaat over tot de orde van de dag.

Motie M.3 PvdD Snorfiets naar de rijbaan De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 maart 2023, ter bespreking van Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid 2023-2026. Constaterende, dat: • met het invoeren van de helmplicht voor snorfietsers het makkelijker is geworden voor gemeenten om scooters en snorfietsen naar de rijbaan te sturen; • Amsterdam al is begonnen met snorfietsen op de rijbaan te laten rijden op bijna alle straten binnen de ring A10. Overwegende, dat: • het aantal verkeersongelukken met snorfietsen in Den Haag is gestegen, terwijl dit aantal afneemt in gemeenten waar snorfietsen (deels) op de rijbaan rijden; • deze maatregel in Amsterdam toe nu toe onder andere heeft geleid tot: o verbetering van de verkeersveiligheid, doorstroming en drukte op de fietspaden; o sterke daling van het aantal geregistreerde ongevallen met letsel waar een snorfiets bij betrokken is; o uit een reistijd analyse blijkt dat snorfietsen op de rijbaan geen negatieve invloed hebben op de doorstroming van het autoverkeer en op de doorstroming van het openbaar vervoer. • ook de Fietsersbond voorstander is van deze maatregel. Van mening dat: • het ontlasten van de fietspaden goed past bij de ambitie van het college om voetganger en fietser op 1 te zetten in het verkeer.

Verzoekt het college: • bij herinrichting van wegen en bij verlagen van maximumsnelheid naar 30 km/u ervoor te kiezen snorfietsen op de rijbaan te laten rijden. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door mevrouw Gerritsen, daartoe gesteund door de heer Mekers, de heer Meinesz, mevrouw Klokkenburg, mevrouw Faïd, mevrouw Arp en de heer Mahmood, wordt de volgende motie (M.4 PvdD) ingediend:

Motie M.4 PvdD Spui verkeersveilig voor iedereen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 maart 2023, ter bespreking van Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid 2023-2026. Constaterende, dat: • het drukke kruispunt Spui/Grote Marktstraat/Kalvermarkt is ingericht zonder zebrapaden, belijning, blindegeleidelijnen of andere maatregelen om verkeer op dit kruispunt veiliger te maken; • stichting Voorall meermaals heeft aangegeven dat dit kruispunt zeer gevaarlijk is voor mensen met een lichamelijke, verstandelijke of zintuiglijke beperking.

49

Overwegende, dat: • de wethouder volhoudt dat het kruispunt juist veilig is ‘omdat mensen extra goed opletten’; • dit argument niet geldt voor alle bewoners en bezoekers van Den Haag met een beperking waardoor dit kruispunt voor hen levensgevaarlijk is; • het centrum en het stadhuis voor iedereen bereikbaar zou moeten zijn. Verzoekt het college: • met ervaringsdeskundigen en stichting Voorall te onderzoeken op welke punten de onveiligheid wordt ervaren op het drukke kruispunt Spui/Grote Marktstraat/Kalvermarkt met voldoende aandacht voor de bereikbaarheid van de tramhaltes en het stadhuis; • meerdere scenario’s in kaart te brengen met verschillende gradaties van impact (inclusief financieel plaatje) en dit terug te koppelen aan de raad. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Caroline Peeck (VVD). Voorzitter. Allereerst veel dank aan de twee insprekers en dank aan het college voor het voorliggende uitvoeringsprogramma, met de ambitie om nul verkeersdoden te gaan realiseren en daarvoor afspraken te maken. Dat is ambitieus, want in de statistieken zien we dat er in 2021 5.115 verkeersongevallen waren, gelukkig met heel weinig doden, maar ieder ongeluk is er één te veel.

Net als in de commissie wil ik hier graag een compliment geven aan de vele automobilisten, scooter- en motorrijders en fietsers die zich wél keurig aan de snelheid houden, zich gedragen in het verkeer en misschien iets verder van de school parkeren in een straat, in de vakken of in de nietjes die er daarvoor zijn. De Haagse VVD vindt dat we het met name moeten hebben over de hufters, de asocialen in het verkeer, de straatracers. Het is goed om te zien dat in het programma een aanpak daarop gericht is. Graag wil ik in deze inbreng het college complimenteren met het gerichte pakket van maatregelen om de weg van en naar school veiliger te maken, wat ook een speerpunt van de Haagse VVD is. Maar ik mis aandacht en prioriteit voor het veiliger maken van de routes van en naar sportverenigingen, sporthallen en zwembaden: 195 sportverenigingen, 17 sporthallen en 7 zwembaden, waar per dag honderden kinderen en jongeren alleen op de fiets naartoe gaan. Ik weet dat de wethouder daarmee bezig is, maar ik zie dat niet terug in het uitvoeringsprogramma, waardoor onzes inziens de routes naar deze locaties niet de aandacht en prioriteit krijgen die ze verdienen.

Daarom dien ik samen met Jelle Meinesz van Hart voor Den Haag en Peter Mekers van D66 een motie in met als dictum: verzoekt het college veilige routes naar sportverenigingen en -locaties op te nemen als onderdeel van het thema 'veilige infrastructuur voor fietsers en voetgangers', voor sportverenigingen, zwembaden en sporthallen het meldpunt veilignaardesport@denhaag.nl in te richten naar voorbeeld van het succesvolle gemeentelijke meldpunt voor scholen, dit meldpunt actief bij de sportverenigingen, sporthallen en zwembaden onder de aandacht te brengen en te gebruiken om in kaart te brengen of er situaties of routes onveilig zijn en de raad periodiek over de voortgang te informeren. De voorzitter. Door mevrouw Peeck wordt de volgende motie (M.16 VVD) ingediend:

Motie M.16 VVD Geef ook prioriteit aan de veilige sportomgeving De Raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 maart 2023, ter bespreking van het voorstel van het college inzake Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid 2023-2026’ (RIS313813). Constaterende, dat: • er in Den Haag 17 sporthallen, 195 sportvelden en 7 zwembaden zijn; • 85% van de jongeren tussen de 4 en 17 jaar sporten; 50

• •

een van de zes thema’s in het uitvoeringsprogramma verkeersveiligheid 2023-2026 ‘een veilige infrastructuur voorfietsers en voergangers’is, maar dat het thema ‘sportlocaties’ en de routes naar deze locaties niet worden benoemd; er een meldpunt voor onveilige verkeerssituaties voor scholen is namelijk veilignaarschool@denhaag.nl maar dit er niet voor sportverenigingen of locaties als zwembaden of sporthallen is.

Overwegende, dat: • veel jongeren alleen op de fiets van en naar een sporthal, sportveld of zwembad gaan; • routes van en naar sportverenigingen dezelfde aandacht en priotiteit verdienen als de schoolomgeving. Verzoekt het college: • veilige routes naar sportverenigingen en -locaties op te nemen als onderdeel van het thema “veilige infrastructuur voor fietsers en voetgangers”; • voor sportverenigingen, zwembaden en sporthallen het meldpunt veilignaardesport@denhaag.nl in te richten, naar voorbeeld van het succesvolle gemeentelijke meldpunt rond scholen; • dit meldpunt actief bij de sportverenigingen, sporthallen en zwembaden onder de aandacht te brengen en te gebruiken om in kaart te brengen of er situaties of routes onveilig zijn; • en de raad periodiek over de voortgang te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Fatima Faïd (HSP). Voorzitter. Het aantal verkeersslachtoffers in Den Haag loopt eigenlijk alleen maar op. Tussen 2018 en 2021 waren er bijna 2.000 slachtoffers meer dan in de vier jaar daarvoor. Dit is schrikbarend en vraagt om een voortvarende aanpak. Straten met een snelheid van 30 km/u doen deze cijfers snel dalen en dragen bij aan de ambitie om het aantal slachtoffers tot nul te reduceren.

Andere steden, zoals Amsterdam en Gouda, kiezen er daarom voor om straten per direct tot 30 km/u te verklaren. Den Haag doet dat wat ons betreft wel heel rustig, namelijk minimaal twaalf straten aanpassen bij onderhoud en/of rioleringswerkzaamheden. Dat zijn drie straten per jaar. Wat ons betreft is dat te weinig. De Haagse Stadspartij wil daarom dat er actief aan de slag wordt gegaan om straten van 30 km/u te maken en dit niet af te laten hangen van klinkers- en rioolwerkzaamheden. Daarom dienen we de motie 30 is het nieuwe 50 in, met als dictum: verzoekt het college de invoering van 30 km/u in de hele stad te versnellen en de raad hierover te informeren. Het verheugde ons om te lezen dat de ambitie van het college voor de periode 2023-2026 is om te experimenteren met zo veel mogelijk beperkingen van vrachtverkeer op drukke schoolroutes tijdens de ochtendspits.

Aangezien de Gedempte Burgwal - de Gedempte Gracht een veilige alternatieve fietsroute moet worden maar zij ook na herinrichting smalle straten blijven en geen vrijliggende fietspaden zullen hebben maar wel veel vrachtverkeer, dienen wij de motie Geen kinderen tussen de vrachtwagens in, met als dictum: verzoekt het college de venstertijden voor het vrachtverkeer op de 'veilige' fietsroute Gedempte Burgwal/Gedempte Gracht aan te passen naar 05.00 uur in de ochtend tot 08.00 uur in de ochtend en van 08.30 uur tot 11.30 uur, zodat de vermenging van vracht- en schoolverkeer vermeden wordt en de raad hierover te informeren. De voorzitter. Door mevrouw Faïd worden de volgende moties (M.5 HSP en M.6 HSP) ingediend:

Motie M.5 HSP Dertig is het nieuwe vijftig De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 maart 2023, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid 20232026 ( RIS313813). 51

Constaterende, dat: • er in het verkeersveiligheidsplan 2023-2026 maar sprake is van aanpassing van 12 straten van 50 km/u naar 30 km/u bij onderhoud en/of rioleringswerkzaamheden. Overwegende, dat: • de kans op letsel of dodelijke afloop enorm afneemt wanneer niet harder dan 30 km/u gereden wordt; • het verkeerslawaai afneemt bij het rijden van 30 km/u in plaats van 50 km/u; • vanuit de Tweede Kamer wordt aangedrongen op de overgang naar 30 km/u binnen de bebouwde kom; • in het preadvies Kindvriendelijke stad Den Haag (RIS 309488) de aanbeveling is opgenomen om versneld 30 km/u in de stad in te voeren; • er nog een achterstand is uit het uitvoeringsplan 2020-2022; • het wachten op herinrichting, groot onderhoud of rioleringswerkzaamheden de uitvoering, van maatregelen om van 50 km/u naar 30 km/u te gaan, sterk vertraagd; • andere steden niet de herinrichting hebben afgewacht maar zijn begonnen met het verlagen van de maximumsnelheid en het plaatsen van 30 kilometer-verkeersborden. Verzoekt het college: • de invoering van 30 km/u in de hele stad te versnellen; • de raad hierover te informeren. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie M.6 HSP Geen kinderen tussen vrachtwagens De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 maart 2023, ter bespreking van het voorstel van het college inzake Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid 2023-2026 (RIS 313813); Constaterende dat: • voor de periode 2023-2026 het de ambitie van het college is om te experimenteren met het zoveel mogelijk beperken van vrachtverkeer op drukke schoolroutes tijdens de ochtendspits. Overwegende dat: • ongevallen tussen fietsers en vrachtwagens meestal een fatale afloop kennen; • confrontaties tussen zwaar verkeer en fietsers zoveel mogelijk voorkomen moeten worden; • het college voornemens is de Gedempte Burgwal/Gedempte Gracht als veilige fietsroute als alternatief voor de Grote Marktstraat aan te merken; • deze hiermee een drukke schoolroute zal worden; • de Gedempte Burgwal/Gedempte Gracht ook na herinrichting een smalle straat blijft en geen vrij liggende fietspaden zal hebben; • deze route ook druk gebruikt wordt door vrachtverkeer; • de huidige venstertijden samenvallen met de brengtijden voor de basisscholen en ochtendspits voor schoolgaande jongeren.

Verzoekt het college: • de venstertijden voor het vrachtverkeer op de “veilige” fietsroute Gedempte /Gedempte Burgwal aan te passen naar van 5.00-8.00 uur en 8.30-11.30 uur zodat de vermenging van vracht en school verkeer vermeden wordt; • de raad hier over te informeren.

52

En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Voor ons ligt het Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid met veel goede voorstellen om straten en het verkeer in onze stad veiliger te maken. Het veiliger maken van onze stad is van groot belang, niet alleen voor die veiligheid, maar ook omdat veilige verkeerssituaties mensen stimuleren om vaker de fiets te pakken en de auto vaker te laten staan. Een veilige wijk is een prettige wijk en andersom. Bewoners weten het best welke plekken onveilig zijn in hun wijk. Het is daarom ontzettend belangrijk om bewoners goed te betrekken bij de verkeersveiligheid in hun wijk. Op dit moment werkt de gemeente alleen reactief, terwijl dit veel proactiever kan. Het is tekenend dat in dit programma staat dat de meldingen die gedaan zijn bij ambtenaren, volstaan als participatie. Mensen denken graag mee en komen met oplossingen. Wat de ChristenUnie/SGP betreft gaan we meer proactief aan het werk en worden bewoners proactief benaderd om de verkeersveiligheid in de wijken te verbeteren.

Daarom dien ik een motie in met de collega's Arp, Gerritsen en Meinesz, waarvan het dictum luidt: verzoekt het college bewoners proactiever te betrekken bij het verbeteren van de verkeersveiligheid in onze stad, bijvoorbeeld door het organiseren van wijkschouwen en/of het proactief inventariseren van verkeersonveilige situaties per wijk en de raad over deze aanpak te informeren. De grote snelheidsverschillen op het fietspad zorgen regelmatig voor onveilige situaties. Gewone fietsers die met gemiddeld 12 km/u over het fietspad fietsen, worden ingehaald door bijvoorbeeld fatbikes, die wel meer dan 25 km/u kunnen halen. Dat is niet veilig en ontmoedigt mensen, zeker mensen met kleinere kinderen, om op de fiets te stappen. Nu wordt in het uitvoeringsprogramma al uitgesproken dat het wenselijk is om die snelheidsverschillen op het fietspad te verkleinen, maar daar worden geen concrete acties aan gekoppeld of genoemd. Daarom een motie om dat wel te doen. Deze motie dien ik samen met de collega's Gerritsen van de Partij voor de Dieren en Meinesz van Hart voor Den Haag. Het dictum luidt: verzoekt het college een overzicht op te stellen van de maatregelen die genomen (kunnen) worden om de snelheidsverschillen op het fietspad te verminderen en de raad hierover te informeren. De voorzitter.

Door mevrouw Klokkenburg, daartoe gesteund door mevrouw Arp, mevrouw Gerritsen en de heer Meinesz, wordt de volgende motie (M.7 CU/SGP) ingediend:

Motie M.7 CU/SGP Betrek bewoners meer bij verkeersveiligheid De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 maart 2023, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid 2023-2026 (RIS313813), constaterende, dat: • het uitvoeringsprogramma tot stand is gekomen in samenwerking met ambtenaren die klachten en meldingen over verkeersveiligheid behandelen; • het college in het uitvoeringsprogramma zegt dat de input vanuit de stad via deze weg geborgd is; overwegende, dat: • bewoners verkeersonveilige situaties kunnen melden bij het Meldpunt Verkeersonveilige Situaties waarop de gemeente onderzoekt of, en zo ja, met welke maatregelen de gemeente de verkeersveiligheid op de gemelde locaties kan verbeteren; • er budget is gereserveerd voor het aanpakken van deze algemene verkeersveiligheidsmaatregelen;

53

•

bewoners naast het melden van verkeersonveilige situaties ook graag proactief meedenken over de verbetering van de algemene verkeersveiligheid in hun wijk, bijvoorbeeld tijdens een wijkschouw met gemeenteambtenaren;

verzoekt het college: • bewoners proactiever te betrekken bij het verbeteren van de verkeersveiligheid in onze stad, bijvoorbeeld door het organiseren van wijkschouwen, en/of het proactief inventariseren van verkeersonveilige situaties per wijk en de raad over deze aanpak te informeren, en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door mevrouw Klokkenburg, daartoe gesteund door mevrouw Gerritsen en de heer Meinesz, wordt de volgende motie (M.8 CU/SGP) ingediend:

Motie M.8 CU/SGP minder snelheidsverschillen op het fietspad De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 maart 2023, ter bespreking van het voorstel van het college inzake Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid 2023-2026 (RIS313813), constaterende, dat: • het fietspad wordt gebruikt door allerlei verschillende voertuigen met verschillende snelheden, variërend van een “normale” fiets met een gemiddelde snelheid van 12 km/h tot elektrische fietsen, snorfietsen en fatbikes met een gemiddelde snelheid tot 25 km/h; • deze snelheidsverschillen regelmatig zorgen voor onveilige verkeerssituaties en ongelukken; overwegende, dat: • in het Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid staat dat het wenselijk is dat de snelheidsverschillen op de fietspaden zoveel mogelijk worden beperkt; • er ondanks deze conclusie geen concrete maatregelen worden genoemd om de snelheidsverschillen op het fietspad te verkleinen, bijvoorbeeld het lobbyen bij het Rijk voor maximumsnelheden voor elektrische fietsen en fatbikes; verzoekt het college: • een overzicht op te stellen van de maatregelen die genomen (kunnen) worden om de snelheidsverschillen op het fietspad te verminderen en de raad hierover te informeren, en gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Mairan Sewtahal (PvdA). Voorzitter.

Ik maak gebruik van dit moment om al mijn hindoe- en moslimbroeders en -zusters een fijne navratri en ramadan te wensen. Het is zeer fijn als we dit soort hoogtijdagen ook binnen de raad meer aandacht geven, maar daar kom ik op een ander moment op terug. Het is fijn om te zien dat het Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid breed wordt uitgemeten. Het is een goed programma; complimenten aan de wethouder. Het is ook fijn dat er aandacht is voor een veilige schoolomgeving. Daar wil ik ook bij stilstaan. Ik rijd al drie jaar schoolkinderen van en naar huis en kom door heel veel wijken. Ik zie heel veel om mij heen. Over een veilige schoolomgeving kan ik met u meepraten, want ik kom dagelijks langs minimaal twintig buurtscholen. Een goed voorbeeld van een school met een straat die extra zebrapaden kan gebruiken, is De Fontijn in het Wateringse Veld. Ik ben afgelopen dinsdag getuige geweest van een aanrijding waarbij een kind door een automobilist is geschept op de Laan van Wateringse Veld. Dit gebeurde nota bene voor een zebrapad. Geloof me, ik was echt eerder dan Regio15 met het nieuws op Twitter. 54

De Laan van Wateringse Veld is een drukke straat waar basisschool De Fontijn gevestigd is. Het is een van de grootste basisscholen van Nederland. Het is zowel 's ochtends als 's middags superdruk met ouders die hun kinderen komen ophalen en afzetten. Daarnaast wordt de laan ook gebruikt door automobilisten om de snelweg op te gaan. Waarom kijken wij weg? Wachten wij totdat er zeer ernstige ongelukken gaan gebeuren? Bewoners, buurtorganisaties, het BIT-team en ondernemers roepen al jaren om het nemen van maatregelen tegen deze onveilige situatie. Waarom kiezen wij niet voor toepassing van de 30 km/u-zone? Laten wij de slechte schoolzonebebording en wegmarkeringen niet vergeten. Goede voorbeelden daarvan zijn basisschool De Beer aan de Guntersteinweg, de VAHON-school aan de Mackaystraat en de Gelderlandschool aan de Apeldoornselaan, scholen waar onvoldoende wordt aangegeven waar schoolzones beginnen en eindigen en waar de markeringen en borden niet meer leesbaar zijn. Dit is naast het hardrijden in schoolstraten een van de oorzaken van onveilige verkeerssituaties. In de wintermaanden is het namelijk nog onduidelijker. Wegmarkeringen en bebordingen zijn dan niet goed zichtbaar.

Daarom pleit ik voor meer digitale markeringen of elektronische waarschuwingsborden, zodat deze ook in de wintermaanden te zien zijn, desnoods mobiele elektronische waarschuwingsborden, die de gemeente bezit. Kan de wethouder aangeven of deze optie op korte termijn onderzocht kan worden? Geef scholen meer tools om hun eigen omgeving veilig te maken. Betrek ze actief om mee te denken over hoe het veiliger kan. Van een onderzoeksgroep van 109 scholen hebben 49 scholen deelgenomen aan de evaluatie van 2019. Dat is zeer weinig. Kan het college aangeven wat het doet om scholen te stimuleren om mee te denken? Het lijkt mij goed als het college de schoolbesturen ook wijst op hun verantwoordelijkheden. Zoals u hoort, zijn er een hoop plekken waar verbeteringen mogelijk zijn. Kinderen moeten veilig naar hun schoolplein kunnen lopen zonder angstig te zijn voor te hard rijdende auto's of voor automobilisten die niet doorhebben dat er een school in de buurt is. Ik herhaal: automobilisten die niet doorhebben dat er een school in de buurt is. Kleine aanpassingen kunnen al erg helpen, maar het terugdringen van de snelheid van auto's zal de grootste impact hebben.

Daarom dien ik twee moties in, ten eerste de motie Veilig naar school, met als dictum: verzoekt het college de markering van schoolzones zo snel mogelijk opvallender en veelvuldiger toe te passen rond basisscholen, te onderzoeken waar het mogelijk is in de schoolzone de snelheid aan te passen van 50 km/u- naar 30 km/u-zone en de raad in de brief over twee jaar (tussenstand UVP) hierover nader te informeren. De motie is ondertekend door niemand. De voorzitter. Wel door uzelf, neem ik aan. Mairan Sewtahal (PvdA). Ja. Ik ga door met mijn tweede motie, de motie 30 km/u op de Laan van Wateringse Veld, met als dictum: verzoekt het college te onderzoeken of een gedeelte van de Laan van Wateringse Veld, tussen de Noordweg tot en met winkelcentrum Hoge Veld, een 30 km/u-zone kan worden, te onderzoeken of er drempels geplaatst kunnen worden op de Laan van Wateringse Veld ter hoogte van basisschool De Fontein en te onderzoeken of er extra zebrapaden aangelegd kunnen worden voor basisschool De Fontein. Ook deze motie is ondertekend door niemand. De voorzitter. Door de heer Sewtahal worden de volgende moties (M.9 PvdA en M.10 PvdA) ingediend: