RIS315451 Notulen van de raad van 30 maart 2023

Motie M.9 PvdA 30 k/m per uur op de Laan van Wateringse Veld De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 maart 2023, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid 2023-2026 Constaterende, dat: • er op de Laan van Wateringse Veld op dit moment 50 k/m per uur gereden mag worden; • er een grote basisschool aan de Laan van Wateringse Veld gelegen is; • er onveilige verkeerssituaties ontstaan op de Laan van Wateringse Veld, onder andere door de 55

snelheid van auto’s. Overwegende, dat: • er afgelopen week een aanrijding is geweest voor basisschool de Fontein; • alle kinderen veilig van huis naar school zouden moeten kunnen lopen; • er geen andere maatregelen in de Laan van Wateringse Veld zijn die rustig rijden bevorderen, zoals drempels. Verzoekt het college: • te onderzoeken of een gedeelte van de Laan van Wateringse Veld, tussen de Noordweg tot en met winkelcentrum Hoge Veld. een 30 k/m per uur zone kan worden; • te onderzoeken of er drempels geplaatst kunnen worden op de Laan van Wateringseveld ter hoogte van basisschool de Fontein; • te onderzoeken of er extra zebrapaden aangelegd kunnen worden voor basisschool de Fontein. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie M.10 PvdA Veilig naar school De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 maart 2023, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid 2023-2026 Constaterende, dat: • het bij veel scholen ‘s ochtends erg druk is en daardoor onveilige verkeerssituaties ontstaan; • je bij sommige scholen harder dan 30 k/m per uur mag rijden; • er onvoldoende wordt aangegeven waar schoolzones beginnen en eindigen, en de markeringen hiervoor vooral in de wintermaanden slecht te zien zijn. Overwegende, dat: • een lagere snelheid voor auto’s zorgt voor meer verkeersveiligheid; • het rond een school zo veilig mogelijk zou moeten zijn voor spelende en schoolgaande kinderen. Verzoekt het college: • de markering van schoolzones zo snel mogelijk opvallender en veelvuldiger toe te passen rond basisscholen; • te onderzoeken waar het mogelijk is, in de schoolzone, de snelheid aan te passen van 50 naar 30 kilometerzone; • de raad in de brief over twee jaar (tussenstand UVP) hierover nader te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Peter Mekers (D66). Voorzitter. Dank aan de insprekers, de Fietsersbond en de bewoners van de Van Alkemadelaan Veilig, voor hun inbreng over dit onderwerp en natuurlijk dank aan het college voor dit voorstel.

Jezelf prettig, veilig en snel kunnen verplaatsen door de stad is belangrijk om een mooi leven te hebben in onze stad, want als we allemaal in de file staan of alleen met gevaar voor eigen leven naar school kunnen, wordt ons leven daar niet beter van. Wij zijn als D66 blij met het voorstel om de verkeersveiligheid van onze prachtige fietsstad verder te verbeteren. Als raad hebben we in het verleden al het principe van STOMP omarmd, waarmee we aangeven extra focus te hebben op voetgangers en fietsers, de kwetsbare verkeersdeelnemers. In het commissiedebat over dit voorstel hebben we al een aantal mooie toezeggingen van deze wethouder gekregen: een evaluatie van het plan 56

na de eerste twee jaar, het nog nauwer betrekken van de Fietsersbond en stichting Voorall bij de plannen en de uitvoering en het onderzoeken van de verdwenen pollers in het stadscentrum. Ik wil ook waardering uitspreken voor de passie waarmee de wethouder de schoolstraten en het veilig op school kunnen komen van kinderen verdedigde. In het coalitieakkoord hebben we afgesproken meer delen van Den Haag als 30 km/u-gebied aan te wijzen. Dat is van groot belang om ervoor te zorgen dat iedereen, jong en oud, veilig over straat kan. Voor D66 is het duidelijk: wij willen naar nul verkeersslachtoffers in onze stad. Dat klinkt ambitieus, maar Oslo heeft bewezen dat het kan. Daarom hebben we samen met GroenLinks een motie ingediend om de straten waar het relatief simpel is om er 30 km/u-straten van te maken, zo snel mogelijk aan te pakken. Ook de motie van de Partij voor de Dieren om het kruispunt hiervoor aan te pakken voor de kwetsbare verkeersdeelnemers, steunen we heel graag. Rest mij nog om te zeggen dat we ook afspraken hebben gemaakt over het verbeteren van de doorstroming in onze stad. Wat D66 betreft geldt een betere doorstroming ook voor de plannen die ons sneller naar nul verkeersslachtoffers brengen. We rekenen op evenveel enthousiasme van deze wethouder voor deze opgave en we vragen hem graag om zijn commitment daarvoor nog eens extra te onderstrepen. Ismet Bingöl (CDA).

Voorzitter. Verkeersveiligheid blijft een aandachtspunt in onze drukke stad. Het is van groot belang dat inwoners van onze stad veilig van A naar B kunnen. We zien dat er nog veel verkeersonveilige situaties zijn in de stad. Om ervoor te zorgen dat iedereen zich in Den Haag thuis voelt, is het belangrijk om oog te hebben voor voetgangers, fietsers en automobilisten. Concreet willen wij nog de volgende vraag stellen. Hoe waarborgt het college de verkeersveiligheid rondom basisscholen? Is het college het met de CDA-fractie eens dat er genoeg oversteek- en parkeerplaatsen moeten zijn en, zo ja, hoe wordt dit gewaarborgd? Ziet het college mogelijkheden om bij de kruisingen van de Heemstraat en de Monstersestraat met de Delftselaan de verkeersveiligheid te verbeteren, bijvoorbeeld door het aanleggen van een rotonde om het aantal aanrijdingen te verminderen? We zien dat er nog steeds veel aanrijdingen plaatsvinden. We hopen dat de wethouder voortvarend aan de slag gaat met het voorliggende uitvoeringsprogramma om Den Haag beter te maken. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Voorzitter. We bespreken hier het voorstel Kiezen voor verkeersveiligheid. Wij van Hart voor Den Haag vinden veiligheid natuurlijk ook zeer belangrijk. Volgens ons is de veiligheid redelijk op orde. Dit college wil een punt maken van nul verkeersslachtoffers.

Dat willen wij natuurlijk ook, maar dat is een utopie, zoals we zojuist al hoorden van die fietsenmeneer. We zitten op gemiddeld tien verkeersdoden per jaar. Dat zijn er natuurlijk tien te veel, maar als je nagaat dat er in Nederland per dag dertien doden te betreuren zijn na een val van een trap, doen we het toch redelijk goed in deze stad. Het valt mij ook op dat er vooral wordt ingezet op de veilige infrastructuur voor fietsers en voetgangers. Daar wil men € 13,5 mln. aan uitgeven. Dat is raar, want de meeste slachtoffers vallen op de elektrische fiets, voornamelijk onder onze ouderen, omdat zij de snelheid niet goed kunnen inschatten. Dat ligt dus niet aan de infrastructuur. En dan wil men vervolgens ook nog eens bijna € 8,5 mln. uitgeven aan het verminderen van snelheden voor de automobilist, terwijl het probleem, zoals ik net zei, eigenlijk ligt bij de e-biker die behoorlijk hard rijdt. Je hebt gewoon een bepaalde hiërarchie nodig op de weg. We hebben er niks aan als we worden ingehaald door een e-biker of een bakfietsmoeder met een paar kinderen voorin de bak. Dát is pas gevaarlijk. Niet alleen dat, het is ook funest voor onze hulpdiensten als je de snelheid aanpast. Die komen straks hopeloos vast te zitten in ons verkeer, terwijl iedere seconde telt. Nee, wij zetten liever in op ontvlechting en ongelijkvloerse kruisingen.

Dan kan je in ieder geval nooit geraakt worden door een auto die bijvoorbeeld door rood van rechts komt, want dat is bijna altijd de oorzaak van een ongeluk in onze stad. Het ligt meestal aan het gedrag van de verkeersdeelnemers, vooral van die verkeersaso's. Díé moet je aanpakken en niet, zoals in dit voorstel staat, ongewenst verkeersgedrag afleren voor € 2,2 mln. Nee, die moet je aanpakken: na twee overtredingen hun voertuig een maand afpakken, na drie keer door de shredder ermee en niet oeverloos gaan zitten praten. Men wil veilige voertuigen en dan begint men met de snorscooter van het fietspad halen. Allereerst is de snorscooter al omgebracht door het invoeren van de helmplicht. Felyx-scooters zie ik bijna niet meer. Daardoor is de snorscooter bijna volledig uit het straatbeeld verdwenen. Helaas 57

worden die weer vervangen door opgevoerde snorscooters, brommers, motoren of opgevoerde elektrische fietsen. Het wordt daardoor dus nog onveiliger. Waar wij wél heil in zien, is het uit de schoolzones weren van de vrachtwagens. Dat snijdt hout, want als je daar als fietser onder komt te liggen, ben je vrijwel kansloos. Vooral de allergrootste baren ons zorgen. Daarom een motie die mede is ondertekend door de heer Kruis, mevrouw Judith van de CU … De voorzitter. Mevrouw Klokkenburg. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). … en Leonie van de Partij voor de Dieren. De voorzitter. Mevrouw Gerritsen. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Het dictum luidt: verzoekt het college om in samenspraak met het Haagse bedrijfsleven, de Haagse bedrijventerreinen en economische partners te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om de genoemde grote vrachtwagencombinaties zo veel als mogelijk te weren uit de stad tijdens school- en werktijden op doordeweekse dagen en de raad over de uitkomsten te informeren. Als men dan spreekt over kiezen voor verkeersveiligheid, denk ik meteen: waarom kies je er dan voor om er bijna anderhalf jaar over te doen om een interactief zebrapad aan te leggen op de Aaltje Noorderwierstraat? Ik heb die vraag gesteld in de commissie en de wethouder vertelde mij dat dat er kwam, maar dat het er nog niet was omdat Stedin daar nog geen stroom heeft geplaatst.

We zijn anderhalf jaar verder. Als je het hebt over veiligheid en het oversteken van een soort black spot, begrijp ik niet waarom daar zo laconiek over gedaan wordt. Als morgen op de Laan van Meerdervoort een stoplicht uitvalt, zeggen we dan ook: Stedin kan niet? Hoe belangrijk vindt dit college de veiligheid in onze stad nu echt? Daarom nog maar eens de vraag wanneer dit zebrapad er kan komen en ik die samen met deze wethouder kan gaan openen. Een datum graag, wethouder. Dat is niet het enige zebrapad waarmee iets niet in orde is. In het verleden hebben raadslid De Mos, de heer Sluijs en ik zei de gek al meerdere malen aan de bel getrokken over de erbarmelijke staat van onze zebrapaden in onze stad. Wat wil men met dit voorstel gaan doen? Monitoren en een zebrascan uitvoeren. Dat hoeft voor ons niet; dat weten wij al. Het is verschrikkelijk met onze zebrapaden. Er is maar één oplossing. Daarom een motie die mede is ondertekend door de heer Kruis, met als dictum: verzoekt het college om een speciaal zebrateam op te richten uit het bestaande team van ambtenaren dat erop toe moet zien dat alle zebrapaden en eventueel andere belangrijke verkeerstekens op de weg in goede staat zijn, teneinde de verkeersveiligheid in onze stad te waarborgen.

Dan heb ik voor de toekomst nog een paar ideeën liggen voor veilig verkeer in Den Haag, bijvoorbeeld betreffende lijn 12 in de Goudenregenstraat, waar wekelijks mensen hun ledematen breken of zelfs overlijden omdat ze de rails inrijden, en het later beginnen van het voortgezet onderwijs, maar daar zijn we nog druk mee doende. Wel heb ik nog een motie waarvan ik denk dat die nu wél aangenomen wordt, omdat ik de laatste keer voelde dat iedereen in deze zaal dit wilde, met uitzondering van D66-wethouder de heer Van Asten. Het dictum luidt: verzoekt het college om het verdiepte gedeelte van de Grote Marktstraat te voorzien van een kleur met de opdruk 'fiets te gast' speciaal voor Leonie - zodat duidelijk wordt waar de fietser moet fietsen en de voetganger moet lopen. De voorzitter. Door de heer Meinesz worden de volgende moties (M.11 HvDH, M.12 HvDH en M.13 HvDH gewijzigd) ingediend:

Motie M.11 HvDH Bescherm fietsers tegen zwaar vrachtverkeer De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 maart 2023, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid 2023-2026 (RIS313813).

58

Constaterende dat, • er een flink aantal lange vrachtwagencombinaties met meer dan twee assen overdag door de stad rijden; • deze vrachtwagencombinaties voor veel gevaarlijke situaties (kunnen) zorgen als men moet afslaan, achteruit moet rijden en/of dubbel parkeert; • fietsers vaak het slachtoffer zijn en niet zelden met dodelijke afloop tot gevolg. Van mening dat, • bevoorrading (bij voorkeur) ook kan geschieden met kleinere vrachtwagens; • de verkeersveiligheid in onze stad vergroot wordt zodra de genoemde grote vrachtwagencombinaties tijdens school- en doordeweekse werkuren niet in onze stad rijden. Verzoekt het college, • om in samenspraak met het Haagse bedrijfsleven, de Haagse bedrijventerreinen en economische partners te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om de genoemde grote vrachtwagencombinaties zoveel als mogelijk te weren uit de stad tijdens school- en werktijden op doordeweekse dagen en de raad over de uitkomsten te informeren. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie M.12 HvDH Beter gezien door een zebrateam De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 maart 2023, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid 20232026 (RIS313813). Constaterende dat, • veel zebra’s (oversteekplaatsen) in onze stad in erbarmelijke slechte staat zijn; • veel belijning en verkeerstekens onduidelijk zijn of in versleten staat; • dit voor veel onveilige situaties zorgt bij het oversteken. Van mening dat: • het van levensbelang is dat een zebrapad goed zichtbaar is; • het belangrijk is voor de veiligheid dat belijning en verkeerstekens goed zichtbaar zijn; • het vaak eenvoudig op te lossen is door het aanbrengen van een nieuwe coating of verflaag. Verzoekt het college, • om een speciaal zebrateam op te richten uit het bestaande team van ambtenaren dat erop toe moet zien dat alle zebrapaden en eventueel andere belangrijke verkeerstekens op de weg in goede staat zijn, teneinde de verkeersveiligheid in onze stad te waarborgen. En gaat over tot de orde van de dag

Motie M.13 HvDH Geef fietspad Grote Marktstraat een kleur, voor minder gezeur (gewijzigd) De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 maart 2023, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid 2023-2026 (RIS313813). Constaterende dat, • het tot vandaag de dag onduidelijk is voor bezoekers van de Grote Marktstraat op de fiets dat zij daar te gast zijn en zich op een fietspad wanen; • het tot vandaag de dag onduidelijk is voor bezoekers van de Grote Marktstraat met de benenwagen dat fietsers daar te gast zijn; 59

• • •

het vaak tot gevaarlijke en onoverzichtelijke situaties lijdt; het met de komst van E-Bikes het nog veel gevaarlijker is geworden; er pas in 2024 met de alternatieve route door de Gedempte Gracht wordt begonnen.

Van mening dat: • als het verdiepte gedeelte een kleur krijgt er veel onduidelijkheid wordt weggenomen; • je als fietser ook te gast kan zijn door alleen op het daarvoor gekleurde gedeelte te rijden; • hulpdiensten ook gebruik kunnen maken van een gekleurd gedeelte. Verzoekt het college, • om het verdiepte gedeelte van de Grote Marktstraat te voorzien van een kleur, met de opdruk fiets te gast, zodat er duidelijk wordt waar de fietser moet fietsen en de voetganger moet lopen. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Adeel Mahmood (DENK). Voorzitter. Wethouder Mulder brengt mij zomaar op ideeën terwijl ik hiernaartoe liep, iets over auto, fiets en de balans daarvan die zoek is. Maar goed, daar gaan we het een andere keer over hebben. Ik wil het college ten eerste bedanken voor zijn voorstel inzake het Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid. Hoewel ik heel graag uitgebreid aan de commissievergadering had willen deelnemen, heb ik mij moeten laten vervangen vanwege mijn gezondheid. Ik zal het vandaag dus wat korter houden, maar we komen hier in de komende periode ongetwijfeld nog op terug. Dit is een goed programma, met nog heel veel in de planning. Den Haag kent veel black spots. In de afgelopen jaren is daar in de raad veel aandacht voor geweest.

Het is mooi om te zien dat veel van die black spots worden aangepakt of binnenkort zullen worden aangepakt. Het college wil zo echt werk maken van een betere verkeersveiligheid. Ook een veilige schoolomgeving en veilig oversteken zijn voor DENK heel belangrijk. Op een van de black spots, de Vaillantlaan, zijn na lang aandringen door onder anderen mij en collega's in deze raad flitspalen geplaatst, zo ook op de Waldeck Pyrmontkade en inmiddels ook op de Benoordenhoutseweg. Kan de wethouder aangeven of er al zicht is op de effecten van de flitspalen op de Vaillantlaan en de Waldeck Pyrmontkade? Zijn daar al effecten van zichtbaar? Daar ben ik namelijk benieuwd naar. Verder ben ik ook blij om te lezen dat het college echt aan de slag wil met veel flitspalen. We hebben hier echt jarenlang heel veel discussie over gehad, maar ik zie nu echt dat er schot in de zaak komt. Er is zelfs een projectleider aangesteld. Wanneer verwacht u een update over de haalbaarheid van de aanvraag van de 40 flitspalen? Over de black spot Vaillantlaan: daar gaat binnenkort natuurlijk wel wat gebeuren ten aanzien van de Vijf-, Zes- en Zevensprong. We hebben daarover een heel uitgebreide discussie gehad over participatie. Ik heb daar niet veel meer over gelezen.

Kan de wethouder aangeven wat de status is van het participatietraject voor de werkzaamheden, onder andere op de Vaillantlaan bij de Vijfsprong en de Zessprong bij het Hobbemaplein? Ik heb nog een of twee vragen en dan kom ik bij twee moties. Een van de vragen is van collega Muradin en betreft de verkeersveiligheid bij de Vroonhoevelaan/Madesteinweg. Hoewel er wel wat aanpassingen zijn gedaan, behoeft de ingang hier nog wel wat aandacht. Dit is een 30 km/uzone, maar de borden ontbreken daar. Kan de wethouder kijken of de 30 km/u-borden alsnog geplaatst kunnen worden, zodat de weggebruikers hier attenter op zijn? Verder zijn er veel maatregelen aangekondigd die wij de komende jaren zullen volgen en die uiteraard ook in de commissie nog aan bod zullen komen. Ik heb nog wel een vraag over de zebrapaden, waar collega Meinesz het net al over had. Er gaat natuurlijk een scan komen, maar er zijn al heel veel signalen aan het college gegeven. Ik kan me dus vinden in de motie van collega Meinesz, die ik graag zal steunen. Tot slot twee moties. Met betrekking tot de Put - ik ga het niet over de pollers hebben; rustig aan! - en de directe omgeving is er wat ons betreft veel ruimte voor verbetering van de 60

verkeersveiligheid en de verkeersdoorstroming. Een van de problemen hier is dat de afstemming van de verkeerslichten daar gewoon niet optimaal is. Ik ben daar verbaasd over, want ik heb daar vaak aandacht voor gevraagd, maar er gebeurt maar niks. Vooral als men vanaf de Parallelweg linksaf de Put wil inslaan, gaan er volgens mij drie of vier auto's per keer langs. Dat zorgt voor heel veel opstoppingen, maar ook voor auto's die eigenlijk niet door groen rijden maar, als ik het veilig zeg, door donkeroranje, richting rood. Ik vraag de wethouder dus om daarnaar te kijken en om die afstelling gewoon te verbeteren. Daarvoor dien ik een motie in met als dictum: verzoekt het college te onderzoeken op welke wijze de verkeerslichten beter afgesteld kunnen worden om de verkeersdoorstroming en veiligheid bij de Put te verbeteren, hierbij ook oog te hebben voor de frequentie en tijdsduur van het groene licht voor weggebruikers die vanaf de Parallelweg linksaf slaan en de raad over de uitkomsten van het onderzoek te informeren voor het einde van 2023. Deze motie wordt mede ingediend door collega Meinesz van Hart voor Den Haag. In de directe omgeving van de Put en ook daaraan gerelateerd staat het ook regelmatig vast, omdat verkeer dat over de Parallelweg linksaf wil slaan om de wijk te verlaten, er gewoon niet langs kan. Dit levert ook gevaarlijke situaties en onnodige opstoppingen op.

De inrit van de Suze Robertsonstraat is vaak niet toegankelijk door de file en fietsers zijn hier slecht zichtbaar. Daarom de motie Plaats een wit kruis op het wegdek en een verkeersspiegel bij het kruispunt Parallelweg - Suze Robertsonstraat, met als dictum: verzoekt het college een wit kruis op het wegdek ter hoogte van de in-en uitrit van kruispunt Parallelweg - Suze Robertsonstraat te plaatsen en een verkeersspiegel op de muur aan de overkant van deze in- en uitrit op de Parallelweg te plaatsen. De voorzitter. Door de heer Mahmood worden de volgende moties (M.14 DENK en M.15 DENK) ingediend: Motie M.14 DENK Plaats een wit kruis op het wegdek en verkeersspiegel bij kruispunt Parallelweg – Suze Robertsonstraat De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 30 maart 2023, ter bespreking van het voorstel van het college inzake Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid 20232026 (RIS313813).

Constaterende, dat: • er sprake is van een gevaarlijke en onoverzichtelijke verkeerssituatie bij het binnenrijden en verlaten van de Suze Robertsonstraat; • tijdens de middagspits deze in- en uitrit vaak geblokkeerd word door weggebruikers die in de file staan om linksaf te slaan bij de Put; • het soms minuten kan duren voordat een weggebruiker aan medeweggebruikers de ruimte geeft om gebruik te maken van deze in- en uitrit; • fietsers op de Parallelweg voor automobilisten slecht zichtbaar zijn en dit zorgt voor gevaarlijke situaties. Overwegende, dat: • vanwege de pollers op de Parallelweg er sprake is van een toename van automobilisten die gebruik maken van de Parallelweg en de Put om de Schilderswijk te kunnen verlaten; • deze automobilisten geen alternatieve route hebben om de Schilderswijk te verlaten; • het wenselijk is dat er een wit kruis geplaatst wordt (naast het zebrapad) om te zorgen dat automobilisten makkelijker gebruik kunnen maken van de in- en uitrit van de Suze Robertsonstraat, • een wit kruis op het wegdek de verkeersveiligheid en verkeersdoorstroming aanzienlijk kan verbeteren; • het wenselijk is dat er tevens op de muur aan de overkant van deze in- en uitrit ( aan de muur op de Parallelweg)e en spiegel geplaatst wordt zodat de weggebruikers die gebruik maken van uitrit beter zicht hebben om naderende fietsers. 61

Verzoekt het college: • een wit kruis op het wegdek ter hoogte de in-en uitrit van kruispunt Parallelweg – Suze Robertsonstraat te plaatsen; • een verkeersspiegel op de muur aan de overkant van deze in- en uitrit (op de Parallelweg) te plaatsen. En gaat over tot de orde van de dag. Motie M.15 DENK Verbeter de verkeersdoorstroming en verkeersveiligheid t.h.v. ‘de Put’ De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 30 maart 2023, ter bespreking van het voorstel van het college inzake Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid 20232026 (RIS313813). Constaterende, dat: • het verkeer ter hoogte van ‘de Put’ aan de zijde van Sioo-weg de Vaillantlaan vaak vast loopt; • tijdens de spits het verkeer regelmatig vast komt te zitten door het verkeer wat vanaf de Parallelweg linksaf wil afslaan (om onder de Put door te kunnen) het kruispunt blokkeert; • dit zorgt voor irritaties bij automobilisten die bij groen licht niet door kunnen rijden en dit veelvuldig leidt dat automobilisten claxonneren. • het groene verkeerslicht om vanaf de Parellelweg links af te slaan maximaal 4 voertuigen door laat (en er nog vaak automobilisten door rood achteraan rijden); • de Put één van de gevaarlijkste kruispunten van Den Haag is; • de verwachting is dat de verkeersdrukte op de S-100 weg de komende jaren enkel zal toenemen.

Overwegende, dat: • zowel de verkeersveiligheid als verkeersdoorstroming ter hoogte van ‘de Put’ verbetert dient te worden om de huidige verkeersproblematiek op te kunnen lossen; • een betere afstelling van de verkeerslichten ter hoogte van de Put de verkeersdoorstroming aanzienlijk kan verbeteren. Verzoekt het college: • te onderzoeken op welke de verkeerslichten beter afgesteld kunnen worden om de verkeersdoorstroming en verkeersveiligheid bij de Put te verbeteren; • hierin ook oog te hebben voor de frequentie en tijdsduur van het groene licht voor weggebruikers die vanaf de Parallelweg linksaf slaan; • de raad over de uitkomsten van het onderzoek te informeren voor het einde van 2023. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Mevrouw Arp van de SP ziet af van het woord. Daarmee hebben alle fracties die het woord wensten, het woord gehad. Ik kijk naar de wethouder. De wethouder wil vijf minuten schorsen om de gestelde vragen goed te kunnen beantwoorden. De vergadering wordt van 16.22 uur tot 16.32 uur geschorst. Wethouder Mulder (VVD). Voorzitter. Ik nam even de tijd in de schorsing om goed naar de moties te kijken, want ik merk dat de moties eind vorige week zijn gemaakt en daarna zijn aangepast en

62

opnieuw aangepast. Dan gaat het advies soms ook van ontraden naar omarmen. Ik zat dus met verschillende versies. Maar goed, dat is de aftrap. Ik voel me zeer aangesproken door wat D66 zei: 'Meneer Mulder, u was zeer gepassioneerd.' Ik kom uit het Noorden, uit Drenthe. Het had ook anders kunnen lopen; dan was ik hier met een tractor gekomen. Dat is niet waar, maar ik merk dat ik wat onderkoeld ben. De reden waarom ik zo gepassioneerd was, was dat ik net bij een school was geweest. Dan heb je een gesprek over verkeersveiligheid. De kinderen op die school maakten zich grote zorgen, ten eerste over de zone bij hun school. Dan zie je dat vooral de ouders van andere kinderen met de auto naar school komen en dat dat een gevaarlijke situatie oplevert. Maar als je dan doorvraagt aan de kinderen hoe het in het verkeer gaat, zeggen ze: 'Meneer de wethouder, ik sta voor het stoplicht bij een kruising en ik durf niet over te steken. Dan gaan mensen, volwassenen, achter mij toeteren en schreeuwen. Dan word ik heel zenuwachtig.' Ik ben natuurlijk al gepassioneerd, maar als ik dat soort gedrag zie in het verkeer, waar kinderen de dupe van kunnen worden, word ik gepassioneerd om dat nog meer uit te stralen.

Dat is logisch, want volgens mij is iedereen in deze raad gepassioneerd over verkeersveiligheid, want het zal je maar overkomen dat jezelf, een familielid of een kind van je betrokken is bij een verkeersongeluk. Het leed is niet te overzien. Ik denk dus dat werkelijk iedereen hier gepassioneerd is over verkeersveiligheid. Dan is het ook altijd weer jammer dat je toch een aantal moties moet ontraden die wel goedbedoeld zijn, maar daar zal ik straks op komen. Er waren een aantal vragen, bijvoorbeeld wat we doen om scholen aan te moedigen om mee te doen. We hebben een heel plan van aanpak gemaakt: scholen, meld je en doe mee met de schoolzones. Ik wil de scholen dus aanmoedigen om zich nog te melden om mee te doen, want dat is ontzettend belangrijk. De heer Meinesz wordt ongeduldig met betrekking tot de Aaltje Noorderwierstraat. We zijn druk bezig om daar een interactief zebrapad te maken. We zijn eruit met Stedin en we hebben nu een gesprek met de HTM, want blijkbaar moet ook de HTM meewerken. Ik verwacht dat het nu binnen enkele weken geregeld zal zijn. Dan het effect van flitspalen. Ik heb u volgens mij deze week een brief over de flitspalen gestuurd. Ze moeten er nog komen. De effecten kunnen we dus nog niet zien, maar we gaan natuurlijk zeker monitoren wat de flitspalen opleveren. De heer Mahmood vroeg naar participatie over de Zevensprong bij het Hobbemaplein.

Over de participatie hebben we hier in mei een technische briefing: hoe gaan we om met de participatie met betrekking tot Centrum-Zuid? Dan bent u helemaal bij over het participatietraject daar. De heer Meinesz vroeg om het plaatsen van 30 km/u-borden. Ik heb niet zo snel paraat waar hij dat bedoelde. Misschien kunnen we later nog even bespreken wat hij precies bedoelde. Er ging niet snel een belletje rinkelen. Jelles Meinesz (Hart voor Den Haag). It wasn't me. De voorzitter. Het was niet van de heer Meinesz. Wenst een van de andere raadsleden hier helderheid over geven? Anders blijft die vraag nu even onbeantwoord. Dat blijkt het geval. Wethouder Mulder. Dan de vraag over het zebrateam. We laten het aan de wegbeheerder over hoe het precies gaat met zebra's. Nu kom ik bij de moties. Met de motie Vanzelfsprekende opwaardering 50 km/u-wegen van de heer De Vuyst kan het college uit de voeten. Ik begrijp de heer De Vuyst zo dat hij quick wins wil: waar kan het snel? Dat gaan we voor hem inventariseren. Ik weet niet of dat binnen zes weken lukt. Wij moeten binnen zes weken de motie afdoen, maar als deze motie wordt aangenomen, gaan we dat inventariseren. De Partij voor de Dieren wil sneller opwaarderen naar 30 km/u. Daar hebben we het in de commissiebehandeling over gehad. Er werd een vergelijking gemaakt met Amsterdam.

In Den Haag heeft 70% van de straten al een maximumsnelheid van 30 km/u of lager. Wij lopen daarin voor op de andere G4-steden, die nog steeds een wegennet hebben waar ook 50 km/u in zit. Wij zijn in samenwerking met de nood- en hulpdiensten en de HTM, het openbaar vervoer, verder aan het kijken en werken aan een nieuwe hoofdroutekaart. Dan kunnen we kijken waar we nog 30 km/u zouden kunnen invoeren en waar het 50 km/u moet blijven. Dat komt in de zogeheten netwerkstrategie. Die 63

verwacht ik nog dit jaar. Het punt is ook dat je niet zomaar kan zeggen: ga 30 km/u rijden. Een of twee weken geleden hebben we de slimme displays geopend op de Westduinweg. Dat deed ik samen met de politie. Op die slimme display zie je een smiley en die gegevens worden opgeslagen. Dan kan je zien op welke wegen te hard wordt gereden. Toen ik zei dat we daarop zouden gaan handhaven, zei de politiecommissaris gelijk: nee, we gaan eerst kijken of we niet moeten herinrichten. Want de politie gaat niet handhaven als je een straat niet hebt ingericht voor 30 km/u. Dan zegt de politie: beste gemeentebestuur, gaat u eerst even die straat herinrichten; we gaan niet direct beginnen met handhaven. Ik begrijp wat de Partij voor de Dieren en volgens mij de Stadspartij willen, maar laten we dat dus niet doen. Laten we stap voor stap kijken waar we naar 30 km/u kunnen. Dat hangt ook af van de nood- en hulpdiensten en van het openbaar vervoer. Laten we het op die manier doen, want anders krijg je een ongeloofwaardige situatie: dan zeg je dat men daar 30 km/u mag, maar dat wordt dan niet gehandhaafd. Dat helpt niet. Deze motie wordt dus ontraden. Ik zei al dat we in de G4 vooroplopen. Leonie Gerritsen (PvdD). Ik ben bang dat de wethouder me toch niet helemaal begrepen heeft, want we hebben het in de commissie ook gehad over waar nou de crux zit.

De crux is dat in Den Haag is afgesproken dat we eerst de straten herinrichten en dan pas opwaarderen naar 30 km/u. Toen heb ik tegen u gezegd: kan dat anders? Toen zei u: dat zou de raad dan zo moeten beslissen. Bij dezen die motie. In Amsterdam en in Brussel is het wél zo gedaan: je zegt niet per se dat de straat wordt heringericht en dat er dan wordt gehandhaafd. Als je zegt dat 30 km/u vanaf nu de norm is en dat we overal 30 km/u rijden, zullen de meeste mensen dat immers gewoon doen. Er zijn daar dan ook veel minder ongelukken sinds de invoering daarvan. Wethouder Mulder (VVD). Als ik zeg dat de raad erover gaat, is dat geen uitnodiging om gelijk het beleid van het college te veranderen. Het was alleen een constatering dat de raad dat kan doen, maar het was zeker geen uitnodiging. Dus verstaat u mij niet verkeerd. We hebben het erover gehad: als we naar 30 km/u gaan, gaat het om herinrichten met klinkers. Dan wordt het ook visueel 30 km/u en gaan mensen zich eraan houden. Dan ga je ook handhaven. Je hebt natuurlijk ook te maken met nood- en hulpdiensten, die op bepaalde plekken ook behoefte hebben aan 50 km/u. Je wil ook dat het openbaar vervoer door kan rijden. Ook de HTM moet je dus meekrijgen. Laten we dat nou stap voor stap doen.

Dan krijgen we een enorm gedragen aantal wegen van 30 km/u waar de nood- en hulpdiensten achter staan, waar de HTM achter staat, waar de politie kan handhaven en waar het voor weggebruikers ook duidelijk is dat het daar 30 km/u is. Leonie Gerritsen (PvdD). Ik ben het ermee eens dat dat natuurlijk de beste route zou zijn als het allemaal tegelijk zou kunnen, maar dat kan natuurlijk niet. Het enige wat deze motie vraagt, is: kijk eens wat er gebeurt als je wél al zonder die herinrichting zegt dat we er 30 km/u van maken. Wethouder Mulder (VVD). Dat heb ik net gezegd. Ook de reactie van de politie kreeg ik direct toen ik de display opende. Dat is dus het effect daarvan. Mijn oordeel is dus: ontraden. Ik kom bij de andere motie van de Partij voor de Dieren, de motie Snorfiets naar de rijbaan, motie M.3 PvdD. Als we wegen herinrichten naar 30 km/u, gaat dat doorgaans zonder fietspad. Er is dus geen sprake van een rijbaan, want alles is rijbaan. Dat klopt dus niet in de motie. Voor snorfietsen geldt een helmplicht. We zijn ook bezig met evalueren wat dat betekent voor het gebruik van de snorscooters. Deze motie wordt dus ontraden.

Over de Grote Marktstraat zijn twee moties ingediend, ten eerste door de Partij voor de Dieren, die zegt: ga met ervaringsdeskundigen en de stichting Voorall om de tafel om het een en ander te onderzoeken en breng scenario's in beeld voor de Grote Marktstraat en het kruispunt. Er zit een idee achter de kruising van de Grote Marktstraat, namelijk shared space. Daar heeft eigenlijk niemand voorrang. Het gevolg daarvan is dat er heel weinig ongelukken gebeuren. Waarom? Iedereen is op z'n hoede, omdat je weet dat je daar niet zomaar door moet rijden, maar goed om je heen moet kijken. Iedereen doet dat ook. Leonie Gerritsen (PvdD). Ik heb het al heel vaak gezegd; het begint een beetje vervelend te worden. Ik heb vorige week een blinde toerist die hier huilend op straat stond, moeten helpen oversteken omdat zij vanaf het stadhuis op geen enkele manier bij haar hostel op de Bierkade kon komen. De wethouder 64

kan dus wel steeds zeggen dat je gewoon op moet letten, maar dat is disrespectvol ten opzichte van de mensen die dat niet kunnen. Vandaar deze motie. Wethouder Mulder (VVD). Ik wil daarop ingaan, want ik heb ook met Voorall gesproken. Zij komen op voor mensen met een beperking. Misschien is het een idee - in die zin wil ik graag meegaan met de motie - dat we belijning voor mensen met een visuele beperking aanbrengen op dit kruispunt. Dan weten ze langs welk pad ze de kruising kunnen oversteken. Ik denk dat dat een manier zou kunnen zijn om ervoor te zorgen dat mensen met een visuele beperking ook gebruik kunnen maken van deze kruising. Dus als ik de motie zo kan uitleggen dat als we dit gaan doen, de motie is uitgevoerd, dan kan ik ermee uit de voeten. Dan zit ik nog met het onderzoek dat wordt gevraagd. We zijn bezig de Gedempte Gracht in te richten voor fietsers. Dat noemen we fase 2. Op enig moment - ik heb nog niet precies voor ogen wanneer dat is - gaan we ook kijken naar fase 3. Dan gaan we kijken hoe we de hartlijn door kunnen trekken; het plan De Haagse Lanen. Dat is ook het moment om te kijken naar de kruising Grote Marktstraat en hoe die in elkaar zit qua verkeersveiligheid. Maar nu nog niet. Die stap komt.

Dus als ik de motie zo kan uitleggen dat we eerst iets gaan doen voor mensen met een visuele beperking en later bij fase 3 gaan kijken naar de verkeersveiligheid, dan kan het college ermee uit de voeten. De voorzitter. Mevrouw Gerritsen, voor de laatste maal. Leonie Gerritsen (PvdD). Nee, zo kan de wethouder de motie niet uitleggen, want met alleen belijning kun je nog niet veilig oversteken. Dus eerlijk gezegd vind ik dat niet voldoende, want dat betekent dat blinden of slechthorenden die vanaf de tram naar het stadhuis willen, alsnog niet weten waar ze over kunnen steken. Ook niet met belijning, want dat betekent niet dat andere mensen hen wel zien. Ik vind dat dus niet genoeg. Ik ben wel heel blij om te horen dat in fase 3 opnieuw naar het kruispunt gekeken wordt. Ik denk dat dat sowieso in samenspraak met Voorall moet; het lijkt me goed om dat met alle ontwikkelingen in de binnenstad te doen. Maar voor nu, anders gaat dit weer tien jaar duren, moet er echt meer dan alleen belijning komen om het voor iedereen veilig te maken op dit kruispunt. Wethouder Mulder (VVD). Die belijning gaat natuurlijk helpen, want je weet waar je over moet steken. Laten we een gedachtenexperiment doen en het even proberen om te draaien. Is het nou niet het mooiste teken van gelijkwaardigheid als je deze kruising, waar iedereen goed uitkijkt, ook geschikt maakt voor blinden? Dan doe je echt mee.

Dan doe je echt mee, van ja, we durven het aan. Ik probeer het maar. De voorzitter. Mevrouw Gerritsen, u wordt uitgelokt, dat besef ik, maar u heeft al drie interrupties gehad. Maar meneer Mekers gaat het voor u proberen, denk ik. Peter Mekers (D66). De optie belijning zou een uitkomst kunnen zijn van het onderzoek, maar ik ben eigenlijk wel benieuwd welke opties nog meer relatief simpel uitgevoerd kunnen worden om ervoor te zorgen dat meer dan alleen geleidelijnen mensen kunnen helpen. Ik zou het wel waarderen als we dat in ieder geval kunnen onderzoeken en dat teruggekoppeld wordt hoe en op welk moment we dat kunnen invoeren. Wethouder Mulder (VVD). Belijning is er een die we kunnen invoeren. Ik zit ermee dat we op enig moment in fase 3 grootschalig onderzoek gaan doen. Natuurlijk kan ik kijken wat er op korte termijn zou kunnen en wat eenvoudige ingrepen zouden kunnen zijn. Maar er zit een filosofie achter dit pad; daar kun je het mee eens zijn of niet. Dus belijning kan. Het zou mooi zijn als ook mensen met een visuele beperking gebruik kunnen en durven maken van shared space. Dan maak je echte gelijkwaardigheid. Dan pas je het niet aan, maar je vertrouwt erop dat het lukt. En ik begrijp het, want je moet goed uitkijken daar, maar misschien … Peter Mekers (D66). Ik begrijp alle goede wil. We weten ook dat er plannen en onderzoeken nog aankomen.

Dat duurt alleen best wel een tijdje. Ik heb me laten influisteren dat er bijvoorbeeld bij 65

Voorall best ideeën zijn om zonder heel grote ingrepen toch nog meer te doen. Ik zou het wel fijn vinden als we dat in ieder geval kunnen onderzoeken. Want als je tegen iemand die slecht ter been is of slechthorend is kan zeggen 'de komende zeven jaar is het kruispunt nog niet veilig genoeg voor u', dan vind ik dat ook zo jammer. Wethouder Mulder (VVD). Dan ga ik graag met Voorall nog eens even in gesprek, specifiek over deze kruising, over wat er naast belijning eventueel nog meer zou kunnen. De voorzitter. Meneer Mekers, voor de laatste maal. Peter Mekers (D66). Dat is heel goed om te horen, want mensen die doof zijn hebben niets aan belijning en die wil ik toch graag een stukje zelfverzekerder maken als ze hier het kruispunt oversteken. Wethouder Mulder (VVD). Het zou toch mooi zijn als mensen die doof zijn of een visuele beperking hebben, dat kruispunt durven te pakken! Ik ga dat gesprek voeren. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Resumerend. Ik heb de wethouder horen zeggen dat hij met Stichting Voorall gaat onderzoeken hoe de onveiligheid wordt ervaren. Dat is het eerste punt van het dictum. Daar kan hij mee leven. Hij wil op basis daarvan de veiligheid van het kruispunt verbeteren. De wethouder neemt daar al een beetje een voorschot op door te gaan kijken naar de belijning. Dus eigenlijk kan hij daar dan ook mee leven.

Hij waarschuwt alleen, en dat is begrijpelijk, dat er later een nog veel grotere ingreep komt. Hij kijkt dus wat er met kleine ingrepen kan op dit kruispunt, zoals de heer Mekers ook zei? Wethouder Mulder (VVD). Zonder onrecht te doen aan de gedachte, maar ik wil wel kijken naar hoe we dat kunnen uitvoeren. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Dan vat ik even samen voor de wethouder dat hij de motie aan het oordeel van de raad wil laten. Wethouder Mulder (VVD). Er zit natuurlijk enorme politieke behendigheid in deze raad. Zo ken ik de heer De Vuyst ook. Als we kunnen afspreken dat niet de verwachting is dat er een grootschalig onderzoek gaat komen - dan doe ik aan verwachtingenmanagement - dan kan ik met de motie uit de voeten. Dat grote onderzoek gaat nog op enig moment komen. De motie van meneer Meinesz van Hart voor Den Haag vraagt om het verdiepte gedeelte van de Grote Marktstraat te voorzien van een kleur. Volgens mij is dat debat eerder gevoerd en hebben we eerder onderzoek gedaan naar de positie van fietsers in de Grote Markstraat. Daar kwam uit dat je geen afscheiding wil hebben. Het staat ook haaks op de inrichting van de Grote Marktstraat als winkelstraat, als balzaal. En als je echt gaat kleuren, kunnen fietsers de indruk krijgen dat ze nog harder door kunnen rijden. Dat is ook niet wat je wil. Dat heb ik ook net uitgelegd. De Grote Marktstraat is van ons allemaal.

Deze motie moet ik dus ontraden. De motie Betrek bewoners meer bij verkeersveiligheid is van mevrouw Klokkenburg. Dit is een sympathieke motie en we willen allemaal verkeersveiligheid, maar ik ontraad haar. De motie is eigenlijk overbodig, want we hebben de Fietsersbond al aan tafel, we praten met Rover, de belangenbehartiger van reizigers in het openbaar vervoer, en we praten met Voorall. We hebben de wijkagenda's, waarmee het college in de wijken ophaalt wat de mensen zien als grootste problemen in hun wijk. Die participatie is er dus al. Het staat ook in het uitvoeringsprogramma, in alinea 1.3: we werken intensief samen met bewoners en andere belanghebbenden, want die lokale kennis zorgt ervoor dat we als gemeente beter geïnformeerd zijn en betere oplossingen kunnen bedenken. De motie is dus overbodig. Het gebeurt al. Judith Klokkenburg (CU/SGP). Ik las in het uitvoeringsprogramma: 'Dit UVP is tot stand gekomen in samenwerking met de ambtenaren die klachten en meldingen over verkeersveiligheid behandelen. Via deze weg is de input vanuit de stad geborgd.' Dat staat in het alineaatje Participatie. Daar schrok ik 66

eigenlijk van, want volgens mij is het geen participatie als alleen klachten die mensen misschien indienen worden meegenomen. Kan de wethouder aangeven of hij in een volgend uitvoeringsprogramma of wat dan ook beter gaat neerschrijven wat er allemaal is gebeurd aan participatie? Wethouder Mulder (VVD). Zullen we dat afspreken? We zijn het volgens mij met elkaar eens. Judith Klokkenburg (CU/SGP). Ik vind het heel fijn om te constateren dat we het eens zijn. Dan wil ik de motie aanhouden. De voorzitter. Aangezien motie M.7 CU/SGP is aangehouden, maakt zij geen onderdeel meer uit van de beraadslaging. Wethouder Mulder (VVD). Er is nog een motie van mevrouw Klokkenburg. Die gaat over minder snelheidsverschillen op het fietspad. Ik kom daar zo op. Ik kom bij de motie van de Partij van de Arbeid over onderzoek naar markering van schoolzones en de raad daarover te informeren. Die motie, Veilig naar school, kan ik omarmen. Dan heb ik minder goed nieuws voor de Partij van de Arbeid over de volgende motie. Die vraagt of de Laan van Wateringse Veld een 30 km/uurzone kan worden. Ik begrijp waar die motie vandaan komt; dat is het punt niet. Op de Laan van Wateringse Veld rijdt ook bus 37 en de straat is onderdeel van de nood- en hulpdienstenroute. Daarom is 30 km hier niet gewenst. Ik moet deze motie van de Partij van de Arbeid dus ontraden. Maarten De Vuyst (GroenLinks).

Er wordt in de motie ook gevraagd of er extra zebrapaden aangelegd kunnen worden voor basisschool De Fontein. Daar hoorde ik in de afdoening van de motie niets over. Ik was benieuwd hoe de wethouder daarnaar kijkt. De voorzitter. De afdoening van de motie komt natuurlijk pas nadat die is aangenomen. U bedoelt de advisering over de motie. Wethouder Mulder (VVD). Op drie van de vier hoeken van de school liggen zebrapaden. De hoek waar geen zebrapad ligt, is ook geen veilige locatie voor een zebrapad. Dus dat leidt tot schijnveiligheid. Er liggen er dus drie. Een vierde ontraad ik. Ik kom bij mevrouw Peeck. Zij begon over een veilige sportomgeving. Daar zijn we druk mee bezig. Zij vraagt om een extra meldpunt. Ik begrijp de vraag, maar we hebben al een meldpunt waar je onveilige situaties kan melden. Dat betekent dat ik deze motie ontraad, want we zijn er al mee bezig en je kan onveilige situaties melden. Caroline Peeck (VVD). U zegt dat u ermee bezig bent, maar bent u het met mee eens dat ik dat niet in het uitvoeringsprogramma lees? Wethouder Mulder (VVD). Wat er prominent in staat, zijn scholen. Maar misschien kunnen we dezelfde oplossing doen als bij de motie van mevrouw Klokkenburg, dat we in de volgende voortgangsrapportage expliciet ingaan op wat we bij sportverenigingen doen.

We doen al veel bij sportverenigingen, maar dan kan ik dat ook in de voortgangsrapportage laten zien. Als u de motie aanhoudt, dan hangt die als een soort zwaard van Damocles boven de wethouder en dan weet hij wat hij kan verwachten. Ik zeg dan toe dat ik in de volgende rapportage dieper inga op wat we doen bij sportverenigingen. Het is een suggestie. Caroline Peeck (VVD). Ik moet er even over nadenken. In het uitvoeringsprogramma is het niet opgenomen. Ik heb gevraagd om het op te nemen in het thema Veilige infrastructuur. Daaraan voldoet u niet met deze toezegging, deze suggestie.

67

Wethouder Mulder (VVD). Dit is de fractie die ik het beste ken. Ik hoor het. Er is nog bedenktijd. Maar volgens mij vinden we elkaar, want we willen natuurlijk ook sportverenigingen helpen. Dat doen we ook. Ik kom bij de motie Bescherm fietsers tegen zwaar vrachtverkeer van Hart voor Den Haag. Die vraagt om in samenspraak met het bedrijfsleven, bedrijventerreinen en economische partners te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om genoemde grote vrachtwagencombinaties zoveel mogelijk te weren. Die motie kan ik omarmen, dus oordeel raad. Dan een motie van DENK: Plaats een wit kruis op het wegdek en verkeersspiegel bij kruispunt Parallelweg-Suze Robertsonstraat. Dat witte kruis kan uitgevoerd worden, maar die verkeersspiegel plaatsen we liever niet, omdat het moeilijk is om in een spiegel de afstand en de snelheid van auto's te schatten. Als je in een spiegel kijkt, zie je ook de rest van het verkeer niet meer. Hij is ook lastig te gebruiken, want sommige mensen zijn lang, sommige mensen en kinderen zijn klein. Dus waar hang je dan die spiegel? Wat is dan de ooghoogte? Dus het deel van het witte kruis omarm ik, dat van de verkeerspiegel omarm ik niet. Adeel Mahmood (DENK). Dank aan de wethouder voor de toelichting. Ik vertrouw op zijn oordeel. Als dit niet goed werkt, dan werkt het niet goed. Dat onderdeel kan dus uit de motie.

Dan kan de motie zo begrepen worden dat dat niet uitgevoerd hoeft te worden, mocht de motie het halen. De voorzitter. Als ik het goed samenvat, schrapt u de zinsnede over de spiegel en blijft het kruis staan. Zo klopt het, zie ik aan u. Motie M.14 DENK wordt in die zin gewijzigd, dat zij thans luidt:

Motie M.14 DENK Plaats een wit kruis op het wegdek en verkeersspiegel bij kruispunt Parallelweg Suze Robertsonstraat gewijzigd De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 30 maart 2023, ter bespreking van het voorstel van het college inzake Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid 20232026 (RIS313813). Constaterende, dat: • er sprake is van een gevaarlijke en onoverzichtelijke verkeerssituatie bij het binnenrijden en verlaten van de Suze Robertsonstraat; • tijdens de middagspits deze in- en uitrit vaak geblokkeerd word door weggebruikers die in de file staan om linksaf te slaan bij de Put; • het soms minuten kan duren voordat een weggebruiker aan medeweggebruikers de ruimte geeft om gebruik te maken van deze in- en uitrit; • fietsers op de Parallelweg voor automobilisten slecht zichtbaar zijn en dit zorgt voor gevaarlijke situaties.

Overwegende, dat: • vanwege de pollers op de Parallelweg er sprake is van een toename van automobilisten die gebruik maken van de Parallelweg en de Put om de Schilderswijk te kunnen verlaten; • deze automobilisten geen alternatieve route hebben om de Schilderswijk te verlaten; • het wenselijk is dat er een wit kruis geplaatst wordt (naast het zebrapad) om te zorgen dat automobilisten makkelijker gebruik kunnen maken van de in- en uitrit van de Suze Robertsonstraat, • een wit kruis op het wegdek de verkeersveiligheid en verkeersdoorstroming aanzienlijk kan verbeteren; • het wenselijk is dat er tevens op de muur aan de overkant van deze in- en uitrit ( aan de muur op de Parallelweg)e en spiegel geplaatst wordt zodat de weggebruikers die gebruik maken van uitrit beter zicht hebben om naderende fietsers.

68

Verzoekt het college: • een wit kruis op het wegdek ter hoogte van de in-en uitrit van kruispunt Parallelweg - Suze Robertsonstraat te plaatsen. En gaat over tot de orde van de dag. De gewijzigde motie maakt onderdeel uit van de beraadslaging. Wethouder Mulder (VVD). Helder, dan kan ik de motie omarmen. Dan 'de Put', met de belofte dat het niet over pollers zou gaan. De vraag is of het afstellen van verkeerslichten gaat helpen. Kruispunt de Put is zeer complex met een hoge verkeersdruk, maar dat weten we. Er ontstaat daar onherroepelijk file in de spits. Dat los je niet op met een verkeerslichtenregeling. We kijken ernaar, we proberen het te optimaliseren, maar dit gaat het probleem niet oplossen. Daarom ontraad ik de motie. Adeel Mahmood (DENK). De reden waarom ik deze motie vandaag indien na twee, drie jaar vragen om aandacht voor dit kruispunt, is dat ik heel vaak zie dat het daar misgaat. We willen dat de verkeerslichten anders worden afgesteld, omdat het nu zo onnatuurlijk is dat heel veel automobilisten, heel fout natuurlijk, gewoon door rood rijden. Er kunnen daar maar twee, drie auto's per keer doorrijden, omdat de lichten telkens weer op rood springen. Juist daardoor zie je die opstoppingen, want dan gaan auto's verkeerd staan. Dat vergroot alleen maar het probleem van opstoppingen.

Dus ik dacht: na twee, drie jaar rustig vragen ga ik vandaag gewoon een motie indienen. Ik hoop dat de rest van de raad ook inziet dat daar een probleem is. Als je daar vaak komt, dan weet je dat. Ik vraag de wethouder om er met een open blik naar te kijken. Misschien verandert hij wel van gedachten, want de problemen zijn er. De voorzitter. Ik vraag u om interrupties iets korter te doen. Dat geldt voor de hele raad trouwens. Wethouder Mulder (VVD). Dat het kruispunt de Put ingewikkeld is, heb ik zelf gezien, want ik ben natuurlijk ook gaan kijken toen we de Neherkade moesten afsluiten. Dan zie je dat mensen niet alleen door rood gaan, ze gaan ook naar links de Waldorpstraat in, wat helemaal niet mag. Het kruispunt heeft dus wel aandacht en is moeilijk. Maar het punt dat ik wil maken, is dat het anders afstellen van de verkeerslichten niet helpt. We zijn er al mee bezig. Het komt gewoon doordat het een heel druk punt is. Je hebt hoe dan ook file. Je lost dat niet op met nog meer optimaliseren. Daarom ontraad ik de motie. Maar dat wil niet zeggen dat ik niet zie dat er een probleem is op deze plek. Maar 'groen' is alleen niet de oplossing. Ik kom bij de motie Geen kinderen tussen vrachtwagens. Die is van de Haagse Stadspartij. Ik weet niet wat er is gebeurd, maar in mijn aantekeningen staat 'omarmen'. De voorzitter. Dat is dan heel helder! Gaat u verder dan, wethouder.

Wethouder Mulder (VVD). Eerder deze week was het nog 'ontraden'. De voorzitter. Mevrouw Faïd van de Haagse Stadspartij heeft een vraag. Die schrikt daar ook van? Fatima Faïd (HSP). Nee, ik schrik daar natuurlijk helemaal niet van. Ik denk alleen maar: wat fijn dat we elkaar zo snel kunnen vinden en wat heerlijk dat de wethouder de motie omarmt. Dank u wel! De voorzitter. Het is ook wel uitzonderlijk, dus ik sta toe dat we dat voor een keer doen. Wethouder Mulder (VVD). Ho, wacht even! Als ik de motie zo mag vertalen … De voorzitter. Het is misschien wel goed om daarmee te beginnen.

69

Wethouder Mulder (VVD). Het college adviseert bij deze motie de haalbaarheid te onderzoeken om alle laad- en lostijden in de stad aan te passen van 5.30 tot 8.00 uur en van 9.00 tot 11.30 uur. In de Strategie mobiliteitstransitie is ook opgenomen dat verkeersveiligheid voor eenduidigheid gaat, tenzij dit leidt tot meer onveilige situaties. Ik kan dus onderzoeken of dat op deze locatie gewenst is, als ik de motie zo mag vertalen. De voorzitter. Gaat u nou twee keer de wethouder bedanken, mevrouw Faïd? Fatima Faïd (HSP). Ik ga hem nog een keer bedanken: dank u wel. Wethouder Mulder (VVD). Oké, als ik de motie zo mag interpreteren, gaan we het doen. Ik kom bij de motie van mevrouw Klokkenburg: Minder snelheidsverschillen op het fietspad. Ik maak een chaotische indruk. Ik dacht 'ik ben natuurvriendelijk, ik print dubbelzijdig', maar dat heeft zo niet zoveel zin. Ook die motie kunnen we omarmen. De voorzitter. Bent u daarmee door alle moties? Volgens mij wel. Wethouder Mulder (VVD). Volgens mij ook. De voorzitter. Er is er een van Hart voor Den Haag gemist, meneer Meinesz? Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Ja, het zebrateam heb ik gemist. Wethouder Mulder (VVD). Dat had ik net gezegd. We zien niet de noodzaak om een speciaal zebrateam op te richten. Volgens mij gaat het goed met de wegbeheerder. Dit is niet nodig, dus de motie is ontraden. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag).

U vindt het echt goed gaan? Wethouder Mulder (VVD). Ik zeg niet dat iets goed gaat. Ik zeg alleen dat wat gesuggereerd wordt als oplossing, niet gaat bijdragen. Dat probeerde ik net te zeggen met een aantal moties die ik ontraadde. Ik begrijp waar ze vandaan komen, maar je zoekt wel oplossingen. Vandaar dat ik deze motie ontraad. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Dan vraag ik mijn collega's maar te stemmen om te zien of zij ook vinden wat de wethouder vindt. De voorzitter. Dat is geen vraag aan de wethouder. Ismet Bingöl (CDA). Ik had nog gevraagd of een rotonde bij de Monstersestraat en de De Heemstraat aangelegd kon worden. Daar heb ik geen antwoord op gekregen. Wethouder Mulder (VVD). De heer Bingöl had inderdaad gevraagd om een rotonde bij de De Heemstraat en de Delftselaan. Ik heb daar nu geen antwoord op. Ik heb die technische kennis niet paraat. Bij de hier aanwezige ambtenaren staat ook niet op het netvlies dat hier wat moet gebeuren. Maar ik kan terugkomen richting de heer Bingöl wat daar precies speelt en of daar een rotonde nodig is. Maar er ging geen belletje rinkelen bij mij of bij de ambtelijke ondersteuning. De voorzitter. Ik constateer dat er geen behoefte is aan een tweede termijn. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. De stemmingen zijn aan het einde van de vergadering. Ik schors om het voorzitterschap weer over te dragen aan de burgemeester.

De vergadering wordt van 17.04 uur tot 17.06 uur geschorst. 70

Voorzitter: de heer Van Zanen.

Aan de orde is: N.

Voorstel van het college inzake Vlottrekken KJ-plein (RIS314635).

De beraadslaging wordt geopend. Rutger de Ridder (VVD). Voorzitter. Het KJ-plein is al jaren een doorn in het oog van veel fracties hier. Er wordt maar niet gebouwd, totdat er nu een oplossing is. Na jaren van soebatten, overleggen en gesprekken is er een oplossing; hoe mooi! Het verdient geen schoonheidsprijs dat we zo lang na het verlenen van de vergunning pas een oplossing hebben gevonden, maar het belangrijkste is dát er een oplossing is gevonden. Voor de VVD is dit een heel creatieve en goede oplossing. Dat zei ik ook al in de commissie. We nemen samen de verliezen, zowel de ontwikkelaar als de gemeente, ieder de helft. Kosten voor ons: € 3 mln. Voor de VVD-fractie staat voorop dat we als stad niet lichtzinnig om mogen gaan met het toekennen van geld aan derden. Het is immers geld van Hagenaars. Maar het grotere Haagse belang wordt hier gediend, want eindelijk, na jaren, gaat er gebouwd worden op het KJ-plein. Een belangrijke plek in onze stad, de entree naar de Haagse binnenstad, wordt mooier. Maar niet zomaar; onder voorwaarden kan de VVD akkoord gaan. We moeten weten of de ontwikkelaar het geld echt nodig heeft en er moet écht gebouwd worden. Het is dus ook heel goed dat het college dat heeft uitonderhandeld. Dat is ook de reden dat de VVD het amendement van de Partij van de Arbeid van harte ondersteunt.

Dat onderstreept nog eens een keer extra - u zult het zo meteen horen - dat wij geïnformeerd worden. Overigens wil ik ook wel benadrukken dat het goed is om te zien dat partijen in deze raad die van nature hun hart niet zo dicht bij dit soort oplossingen hebben liggen, toch in gaan zien of in hebben gezien dat deze oplossing voor het KJ-plein op dit moment ook de beste oplossing is. Hoewel we in deze zaal heel goed kunnen zeuren en klagen en heel graag oude koeien uit de sloot halen, roep ik collega's ook op om de positieve kanten van dit voorstel te zien. Tot zover. Samir Ahraui (PvdA). De heer De Ridder had het net over een creatieve oplossing. Ik vroeg me af wat hij het creatieve element van de oplossing vond. Rutger de Ridder (VVD). Het gaat erom dat we echt hier gaan bouwen. De creativiteit zit erin dat we omzeilen hetgeen wij verzuimd hebben, namelijk een bouwplicht in te voeren. Dat vind ik creatief. Samir Ahraui (PvdA). Maar dan is de heer De Ridder het denk ik wel met mij eens dat puur het hebben van een financieringsgat en dat vervolgens splitten, financieel gezien helemaal niet zo creatief is. Rutger de Ridder (VVD). Ik vind dat de heer Ahraui het college tekortdoet. Als je een heel moeilijk probleem hebt en dat op een vrij simpele manier oplost, ben je vrij creatief bezig. Robert Barker (PvdD).

Ik hoor dat een heel moeilijk probleem op een simpele manier oplossen, creatief is. Betekent dat dat het altijd creatief is als je geld over de stad uitstrooit? Rutger de Ridder (VVD). Zeer zeker niet; het is een van de manieren om creatief te zijn. Ik zie dat het college voor deze manier heeft gekozen, omdat dát het grote probleem was bij deze opgave. En zoals ik net al zei, probeer nou eens het positieve te zien van dit verhaal, meneer Barker. Robert Barker (PvdD). Ik ben benieuwd of de VVD-fractie dit vaker wil toepassen, want ik denk dat heel veel bouwprojecten graag meer geld zouden willen hebben om rond te kunnen komen. Zegt de VVD: laten we die creativiteit over de hele stad uitstrooien?

71

Rutger de Ridder (VVD). De VVD zegt: zorg nou, college, dat je niet alleen blijft hangen in je eigen kleine gelijk, in de gebaande paden, maar denk ook eens na of je iets anders kan gaan doen. Wij staan hier vaak genoeg aan dezelfde kant. Als het gaat over de paviljoens op Scheveningen, als het gaat over andere bouwprojecten, dan zeggen we: zorg nou eens dat er een creatieve oplossing komt. Nu komt het college met een oplossing, en dan zegt meneer Barker 'maar dit is eigenlijk niet goed'. Ik vind dat het college het hartstikke goed doet, chapeau! De voorzitter. Meneer Barker, laatste keer. Robert Barker (PvdD). Het is wel mooi hoe de collega dit weet te framen als een heel mooi succesje, terwijl het eigenlijk heel veel geld kost en heel lang braak heeft gelegen. Maar ik ben al heel blij om te horen dat de VVD bereid is om de problemen op Scheveningen met de paviljoens ook met geld aan te pakken, want dat zou goed zijn om te voorkomen dat die bouwwerken er komen. Rutger de Ridder (VVD). We gaan het debat over Scheveningen niet nu hier doen. Daarvoor wachten we op het college. Maar ik wil het college altijd de ruimte geven om te komen met creatieve oplossingen, binnen begrotingen die we hebben afgesproken en binnen afspraken die we hebben gemaakt.

Waar het hier om gaat, is dat je als stad probeert om de bouwopgave die we hebben, de problemen die we in de stad hebben, daadwerkelijk met elkaar op te lossen en niet alleen blijft hangen in het nee, in het tegen, in het anti. Dat is waarom de VVD in dit stadsbestuur zit: om ervoor te zorgen dat het steeds een stapje beter gaat. Dat gaan we nu dus ook weer doen. Dat is heel goed. Samir Ahraui (PvdA). Voorzitter. Net als in het commissiedebat wil ik positief beginnen. Met dit raadsvoorstel komt er schot in de ontwikkeling van de lelijkste bouwput van de stad, het KJ-plein. Maar ondanks dat dit plein er straks mooi bij zal liggen en een mooie stadsentree zal vormen voor de stad, blijft het proces van de totstandkoming, het gebrek aan sociale huurwoningen en nu ook nog eens de voorgestelde extra financiële middelen om overwegend te dure woningen te bouwen, een gemiste kans, een project dat op verschillende vlakken goed is misgelopen. Het blijft dan ook ontzettend zuur dat de markt zo vrijgelaten is, dat het belang van woningzoekenden met een laag inkomen genegeerd is. Ik hoor hier graag nog een reflectie op van het college. Ik hoor ook graag van het college hoe we ervoor zorgen dat op zulke strategische plekken, waar je schaarse instrumenten in handen hebt om te kunnen sturen op betaalbare woningbouw, voortaan gebouwd wordt waar de stad behoefte aan heeft.