Document · PDF

RIS315261 Bijlage 2 - Nota van Beantwoording Structuurvisie en MER Den Haag Zuidwest

Gemeenteraad 14 december 2023, gemeente Den HaagBij agendapunt: Gewijzigd voorstel van het college inzake Ontwerp Structuurvisie Den Haag Zuidwest 2040; Groen, stedelijk en vitaal Zuidwest (RIS315261)57.330 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 7

Geen aanpassing

Opmerking bij pag. 45.: het klopt dat criminaliteit en overlast overal kunnen voorkomen. Dat mensen met verkeerde intenties overal aanwezig kunnen zijn. Desalniettemin zijn er maatregelen waarmee het aantal incidenten kan worden beperkt. Dat kan van belang zijn wanneer buurten heel onveilig zijn of wanneer mensen bang zijn om slachtoffer van onveiligheid te worden. Soms is dat heel situatie-gebonden of betekent het dat nieuwe onveilige plekken worden voorkomen met sociaal veilig ontwerp. Voor de structuurvisie relevante maatregelen kunnen gezocht worden in het stedenbouwkundige ontwerp, het ontwerp van gebouwen en de omgeving van die gebouwen. In de uitwerking kan hieraan uitvoering worden gegeven met het bepalen van uitgangspunten en advisering gedurende het ontwerpproces. De groep doorstromers binnen Zuidwest is breder dan bewoners die naar een grotere woning willen verhuizen. Er wordt ook gekeken naar toegankelijkheid, woningen specifiek geschikt voor senioren. Er zullen verschillende typen grotere en kleinere woningen worden toegevoegd voor eenpersoons- en meer persoons-huishoudens.

Geen aanpassing

Er wordt verwezen naar antwoord 2a.48.

Geen aanpassing

In het gemeentebrede doorbraakplan wordt de huisvesting van bijzondere doelgroepen verspreid over de hele stad. Zie Tweede tranche projecten doorbraakplan 29 maart 2022 (RIS 311879). In het doorbraakplan zijn 14 projecten, verspreid over de stad, gepresenteerd waarmee in de periode 2021 t/m 2025 ca 400 extra plekken worden gerealiseerd. Om te voorkomen dat de tekorten voor deze doelgroepen verder oplopen is het noodzakelijk om meer woonplekken te realiseren. Om deze reden is er een tweede tranche met nieuwe projecten.

Geen aanpassing

Nota van beantwoording zienswijzen Structuurvisie en Milieueffectrapportage Den Haag Zuidwest Datum zienswijze

Indiener

Nr.

Paragraaf zienswijze

Zienswijze

Beantwoording gemeente

16.11

Pag.58: “Diverse ambities zijn hier weergegeven, wat betreft schoon en veilig.” Opmerking: niet toegelicht wordt de sterke vervuiling door o.a. het veelvuldig dumpen van afval naast de ondergrondse vuilcontainers. Hetzelfde geldt voor de ratten- en meeuwenoverlast door het gooien van eten op straat. Dit moet prioriteit 1 krijgen om deze problematiek in onder meer Zuidwest echt stevig aan te pakken!

16.12

Pag.59: “Obstakelvrij en goed onderhouden wegdek om prettig te skeeleren, fietsen, met rollator, scootmobiel op pad te gaan”. Opmerking: De meeste vrije fietspaden zijn in Zuidwest in het algemeen behoorlijk en ruim genoeg. Het aantal geasfalteerde fietspaden neemt zelfs toe. Problemen zijn er vooral wat betreft het ontstaan van scheuren in het asfalt door wortelgroei van bomen. T.a.v. eventuele plannen om e-bikes e.d. van het fietspad te weren en naar de straat te verplaatsen (o.m. naar aanleiding van recente ongevallen), lijkt mij dit een slecht idee. Dit komt de verkeersveiligheid niet ten goede. Bovendien wordt het dan nog moeilijker voor voetgangers om drukke wegen over te steken als daar nog meer verkeersdeelnemers gebruik van gaan maken. Gewoon rekening houden met elkaar op de fietspaden is de beste oplossing! Opmerking: Naast de straat dienen ook de trottoirs ‘obstakelvrij’ te zijn. Er zijn veel klachten over trottoirtegels die door wortelgroei naar boven worden gedrukt, waardoor stoepen vaak moeilijk beloopbaar of berijdbaar zijn. Dat geldt ook voor het parkeren van voertuigen op hoeken van straten waar open afritten zijn gemaakt voor mensen met kinderwagens of een rollator of scootmobiel. De kunnen daar dan de stoep niet op en af.

Opmerking: Als stoepen breder moeten worden gemaakt, zoals op deze pagina staat aangegeven, dan is het sowieso niet mogelijk om ook de fietspaden te verbreden. Die ruimte is er eenvoudig niet! De ene kant wordt meestal begrensd door een trottoir, de andere kant door een bomenrij die op een smal stoepje staan naast de rijbaan. Pag.74: “Inzetten op duurzame energie, zoals elektrisch koken en meer gebouwen koppelen aan warmtenetten. Betere isolatie woningen, zodat warmte en koele lucht niet naar buiten kunnen”. Opmerking: wat betreft dit laatste punt: ook voorzieningen treffen dat warmte en kou niet naar binnen kunnen, zoals bij topwoningen direct onder het platte dak!! Pag.78: “Op de Leyweg locatie nabij de tophalte en het winkelcentrum kan worden verdicht”. Opmerking: Ik vraag mij af waar men denkt nabij de tophalte bij de Leyweg/Melis Stokelaan te kunnen verdichten! Je zit dan in het Groene Assenkruis te wroeten of in het Melis Stokepark (dat overigens ook een onderdeel is van het Groene Assenkruis) Dat gebied dus niet als bouwlocatie aanmerken!! Pag.84: “Er worden meer fietsenbergingen op de begane grond gesitueerd bij zowel nieuwbouw als bestaande bouw.” Opmerking: Trappen op portieken naar bergingen onder de flats in bestaande bouw zijn vaak te steil. Daardoor stallen veel mensen hun fiets op straat. Meer bergingen op begane grondniveau zou een uitkomst zijn.

Pag.87: “Autogebruik verminderen door o.a.: Knippen van straten (Hengelolaan en Melis Stokelaan afknippen van de Lozerlaan, zodat je daar niet meer kan afslaan en oprijden en er een 30 km max. snelheid wordt

Dit is een terechte opmerking. In de praktijk wordt hier veel tegen gedaan, maar helaas blijft dit een aandachtspunt voor Zuidwest. In de structuurvisie wordt ingegaan op de grotere ruimtelijke ingrepen voor Zuidwest. Bij concrete ontwikkel-/bouwplannen wordt gericht gekeken naar het realiseren van voldoende afvalinzameling. Voor het aanbieden en ophalen van afval wordt een uitwerking verwacht die de ruimtevraag voor opstelplekken en aanrijroutes rondom bouwblokken of stempels inzichtelijk maakt. Deze opstelplekken en aanrijroutes moeten voldoen aan de daarvoor geldende randvoorwaarden, zoals geformuleerd in de vastgestelde parkeerstrategie (RIS308711) en het handboek openbare ruimte (RIS268741). Beheer van fietspaden is belangrijk om fietspaden op orde te houden. Er zijn geen plannen en er is geen beleid om E-bikes van het fietspad naar de straat te verwijzen. Doorfietsroutes (sterroutes en metropolitane fietsroutes) worden breder uitgevoerd, zodat fietsers elkaar goed kunnen passeren.

16.13

16.14

16.15

16.16

Gevolgen voor de structuurvisie/ bijlagen Geen aanpassing

Gevolgen voor de M.E.R. Geen aanpassing

Geen aanpassing

Voor het verduurzamen van woningen wordt onder meer ingezet op het goed isoleren van de woningen, onder andere door het aanbrengen van dakisolatie. Dit is opgenomen in de Nota Duurzaamheid; schone energie in een groen stad (RIS301829).

Geen aanpassing

In de structuurvisie wordt deze locatie aangewezen als locatie waar verdichting mogelijk is. Hoe en in welke mate wordt te zijner tijd nader uitgewerkt. Een uitgangspunt daarbij is dat de groenstructuur niet wordt aangetast, in de verdere uitwerking is dat onderdeel van de ontwerpopgave.

Geen aanpassing

De opmerkingen van de indiener sluiten aan op de inhoud van de structuurvisie.

Geen aanpassing

De poller is geplaatst om overlast voor omwonenden te beperken. Het weghalen van de poller gaat in tegen de gemaakte afspraken met bewoners. De Melis Stokelaan wordt afgekoppeld als gevolg van de ongelijkvloerse kruising Erasmusweg/ Lozerlaan. Voor de Hengelolaan overweegt de gemeente dit ook, want het kan positieve

Geen aanpassing

Parkeerregulering en -handhaving dragen samen met goed beheer bij aan een voor iedereen toegankelijke openbare ruimte. Binnen bestaande bebouwing moet per straat bekeken worden wat de optimale inrichting is, inderdaad kan niet alles breder worden en ingepast worden. Daardoor wordt per straat een afweging en keuze gemaakt. STOMP-principe en de netwerken per modaliteit (Ruimtelijk Raamwerk) zijn hierbij leidraad.

Nota van beantwoording zienswijzen Structuurvisie en Milieueffectrapportage Den Haag Zuidwest Datum zienswijze

Indiener

Nr.

Paragraaf zienswijze

16.17

16.18

16.19

16.20

Zienswijze

Beantwoording gemeente

ingesteld). De hoofdwegen -waar 50 km blijft gelden- zijn dan: Loevesteinlaan, Dedemsvaartweg, Erasmusweg, Meppelweg.” Opmerking: Wanneer Hengelolaan en Melis Stokelaan geen doorgaande wegen meer worden omdat ze van de Lozerlaan worden afgeknipt, is dat DE gelegenheid om die “horror” pollers bij het Haga ziekenhuis weg te halen en van de Escamplaan gewoon weer een doorgaande weg te maken!! Dat moet nu eigenlijk al omdat het verkeer al regelmatig vastloopt in eerdergenoemde straten! En de ambitie om het autogebruik te verminderen is misschien een loffelijk doel, maar in welke mate dat ook werkelijk wordt gehaald is nog erg onzeker, dus het afknippen van de Hengelolaan en Melis Stokelaan vanaf de Lozerlaan is op zijn vroegst mogelijk wanneer een duidelijk beeld is ontstaan in hoeverre het autogebruik is verminderd! Overigens is het aanleggen van een tramverbinding over de Hengelolaan absoluut niet nodig. Bus 25 rijdt daar al! Pag.87 (2): “Autovrij maken bepaalde straten.” Opmerking: Wanneer dit wordt gerealiseerd, vind ik het wenselijk dat bewoners wel zo veel mogelijk tot aan de huisdeur kunnen rijden om bijv. zware boodschappen uit te laden of mensen die slecht ter been zijn en kleine kinderen in- en uit te kunnen laten stappen en dat daarna de auto elders wordt geparkeerd (zeg maar “laden en lossen” toestaan, parkeren niet).

Pag.99: “De Melis Stokelaan wordt ingrijpend gewijzigd. De rijbaan wordt versmald. Er komt extra ruimte voor fietsers en wandelaars. De ecologische verbindingszone wordt verbreed en versterkt. Dat geldt ook voor de aanwezige waterloop.” Opmerking: Wanneer deze straat wordt aangepakt, vraag ik aandacht voor de kruising Melis Stokelaan/Leyweg nabij de tophalte. Ondanks de recente aanpassing blijft het voor fietsers vrij onduidelijk, waar zij precies over moeten steken. Ook de uitrit van de ondergrondse parkeergarage blijft een punt van aandacht, aangezien de fietsers vlak voor die uitrit voorlangs moeten rijden hetgeen niet geheel ongevaarlijk is!! Pag.101: “De Beresteinlaan is erg versteend. Er wordt meer ruimte voor voetgangers en fietsers gemaakt en veiligere loop- en fietsroutes naar de scholen.” Opmerking: In mijn beleving is er niets mis met de loop- en fietsroutes op de Beresteinlaan. Het geld kan beter besteed worden aan het opknappen van 3 kunstwerken in die laan!! 1. De gekleurde stenen blokken bij OBS Anne Frank; 2. Kokers naast de Exoduskerk waar verlichting in hoort die nooit heeft gewerkt; 3. Een kunststof beeld van Alink bij de winkelstrip waarin gaten zitten bij de onderkant. Pag.112: “Gebied tussen Loevesteinlaan en Leyweg transformeren tot stedelijk gebied door o.a.

hoogbouw langs het parkje te realiseren.” Opmerking: Waar wordt deze hoogbouw dan gedacht? Er ligt ook een trambaan! Pag.112 (2): “Het Almeloplein als ontmoetingsplek herstellen en het originele ontwerp van het plein zo veel mogelijk terugbrengen.” Opmerking: Dit lijkt mij niet logisch om te realiseren! Het plein is juist vrij recent kleiner en intiemer gemaakt, o.a. door vergroting van supermarkt Lidl.!! Ik besluit met nog een paar opmerkingen: Op meerdere plaatsen in de structuurvisie wordt gesproken over de mobiliteitsvolgorde: “lopen, fietsen, openbaar vervoer en auto” als het gaat

consequenties hebben. De gemeente wacht hiervoor de effecten van de afsluiting van de Melis Stokelaan af.

Gevolgen voor de structuurvisie/ bijlagen

Gevolgen voor de M.E.R.

Bus 25 fungeert momenteel goed, wordt goed gebruikt en de bussen zitten vaak vol. Indien het gebruik naar aanleiding van de verdichting verder toeneemt kan het nodig zijn de bus te vervangen door een tram die de capaciteit aankan.

Geen aanpassing

In de meeste gevallen zal de entree van de woningen gerealiseerd worden aan de straatzijde en is laden en lossen mogelijk. In sommige gevallen ligt de entree niet aan de straatzijde en is laden en lossen niet mogelijk via de openbare straat. In de praktijk zien we namelijk veel verkeersonveilige situaties als in autovrije gebieden toch incidenteel auto's mogen rijden.

Geen aanpassing

Wel aanpassing (op pagina 112 van de Structuurvisie wordt de opmerking dat het Almeloplein in het originele ontwerp wordt teruggebracht, verwijderd) Geen aanpassing

Geen aanpassing

De kruising Melis Stokelaan/Leyweg is een zogenoemde black spot waar veel ongevallen plaatsvinden. Deze locatie heeft al onze aandacht en hoeft niet te wachten op de totale herinrichting. Wij hebben uw wens tot het opknappen/onderhouden van de 3 genoemde kunstwerken doorgegeven aan het Stadsdeel. In de structuurvisie is het anders verwoord dan de indiener stelt, namelijk “Het gebied tussen de Loevesteinlaan en Leyweg willen we transformeren tot een stedelijk gebied met langs het park een aantal hoge gebouwen. Ook rondom belangrijke OV-haltes in het gebied kan verdicht worden.” Het betreft dus de zone langs de Loevesteinlaan, aan het Zuiderpark. Wat betreft de opmerking bij pagina 112, dit is per abuis in de structuurvisie gekomen. Het Almeloplein zal niet in het originele ontwerp worden teruggebracht. Almeloplein is wel belangrijke ontmoetingsplek. Het laatste deel van de zin zal verwijderd worden. Er is een motie ingediend aangaande de betaalbaarheid van het OV (RIS 311334). Hier wordt onderzoek naar gedaan en in de eerste helft van 2023 wordt het resultaat verwacht.

Geen aanpassing

Nota van beantwoording zienswijzen Structuurvisie en Milieueffectrapportage Den Haag Zuidwest Datum zienswijze

Indiener

Nr.

Paragraaf zienswijze

16.21

16.22

8-7-2022

Indiener 17

over de voorkeur hoe wij ons moeten bewegen. Pas wanneer de tarieven voor het OV flink dalen, zal een deel van de bevolking de auto vaker laten staan of wellicht zelfs van de hand doen. Eerder zie ik dit niet gebeuren. Onduidelijk is in welke volgorde zaken moeten worden gerealiseerd: Woningen en dan voorzieningen? Voorzieningen en dan woningen? Woningen en voorzieningen gelijktijdig? In de meeste gevallen is gelijktijdig realiseren veruit het beste. Maar bijvoorbeeld ten aanzien van huisartsen en tandartsen, is er nu al een behoorlijk tekort! Daar zou nu al intensiever in moeten worden geïnvesteerd, om die voorzieningen te realiseren. Het tekort zal alleen nog maar toenemen wanneer hier straks veel meer mensen komen wonen…..! Bespeurt enige “huiver” t.a.v. het realiseren van een vwo-school, omdat onzeker is of zich hiervoor in Zuidwest voldoende leerlingen aanmelden. Stelt voor het VWO te starten met enkele klaslokalen in een bestaand schoolgebouw

16.23

Is van mening dat bij herinrichting van Zuidwest een plek beschikbaar komt voor gehandicapten sportvereniging “kameleon”.

16.24

Mist in de visie informatie over de mate waarin bewoners, ondernemers en andere belangstellenden en belanghebbenden bij het complete proces van de Structuurvisie worden betrokken, ook voor het vervolg.

17.1

Wijst erop dat het groen een zeer belangrijk kenmerk is in Dreven-GaardenZichten. Vindt dat het verleggen van het accent van “groen in de toekomst” naar een “groen raamwerk” ten koste gaat van het binnengebied van een buurt, vindt dit onwenselijk en maakt hiertegen bezwaar. Wijst erop dat met de verdichtingsaanpak in het binnengebied van de buurten de bestaande eengezinswoningen met een (zadel)dakhoogte van ca. 7, 5 meter gesloopt worden en vervangen worden door bouwblokken van 6 of 7 verdiepingen hoog (ca 23 meter hoog), en dat het hoogteverschil dan bijna 16 m bedraagt t.o.v. de huidige situatie. Merkt op nog geen bewoners te hebben gesproken die enthousiast worden van het idee om in de toekomst tegen stenen blokkendozen van 23 meter hoog aan te kijken. Vindt dat de beleving van de huidige openbare ruimte met deze massabouwblokken volledig kapot wordt gemaakt. Wijst erop dat in het huidige bestemmingsplan hoogbouw is toegestaan aan de randen van de wijken. Maakt bezwaar tegen het bouwen van woonflats “binnen” de wijk, omdat die voor de bewoners van bestaande koopwoningen een aantasting zijn van hun woongenot en gebruik van de openbare ruimte.

17.2

17.4

Beantwoording gemeente

Gevolgen voor de structuurvisie/ bijlagen

Er wordt verwezen naar het thema antwoord 3 Voorzieningen

Geen aanpassing

In principe worden de voorzieningen gerealiseerd in relatie tot de woningbouw. Dus realiseren van voorzieningen conform het Voorzieningenprogramma in gelijke tred met de woningbouw. Echter de gemeente bezit of financiert niet alle voorzieningen. De huisvesting van eerstelijnszorg vindt op de vrije markt plaats. De zorgverzekeraars dragen bij aan de huisvestingskosten van de eerstelijnszorgaanbieders. Wel kan de gemeente sturen in het bestemmingsplan of ander planologisch kader op de vraag waar huisvesting voor eerstelijnszorg gerealiseerd kan worden. Er wordt verwezen naar het thema antwoord 3 Voorzieningen

Geen aanpassing

In de structuurvisie worden geen hoogtes aangegeven, wel wordt er in de structuurvisie aangeduid waar verdichting mogelijk is. Met de verschillende verdichtingsprincipes wordt omschreven welke varianten van verdichting er mogelijk zijn. In de verdere uitwerking van de deelprojecten wordt er exacte invulling gegeven aan de verdichting.

Geen aanpassing

De zienswijze heeft ons inziens betrekking op het project Dreven Gaarden Zichten. Om deze reden hebben we de zienswijze doorgegeven aan de betreffende projectorganisatie.

Geen aanpassing

Zienswijze

Wijst erop dat bewoners die in het verleden hun woning hebben gekocht in o.a. de Zichtenbuurt dit hebben dit gedaan op basis van het bestaande bestemmingsplan; hierin is niet vermeld/toegestaan dat dergelijke megagrote woonblokken midden in hun wijk kunnen worden gebouwd. Vindt dat de aantasting van de groenstructuur zo ver gaat dat de nieuwe woonflats op de erfgrens van de tuinen van de eengezinswoningen gebouwd worden, waardoor de nieuw te bouwen hoge flats op minder dan 10 meter afstand van de bestaande woningen komen te staan. Vindt dit in strijd met eerdere

Een HAVO-VWO school is opgenomen in het Voorzieningenprogramma, een bijlage bij de structuurvisie. Deze is vanaf 2029 geprognosticeerd, omdat de eerste jaren omliggende scholen nog in de toename van het aantal leerlingen kunnen voorzien. Als gevolg van de ontwikkeling in de Zichten zal voor gehandicaptensportvereniging Kameleon moeten worden uitgekeken naar een alternatief onderkomen. In het Voorzieningenprogramma op pagina 20 wordt dit als volgt verwoord: ‘Wanneer door de transitie bestaande voorzieningen gesloopt worden, dienen deze gecompenseerd te worden en bij de hier beschreven ruimtebehoefte te worden opgeteld.’. Na de inspraak wordt de structuurvisie ter vaststelling aan de raad aangeboden. Bij de uitwerking van de structuurvisie in concrete projecten vindt verdere participatie en communicatie plaats. Voor inzicht in de participatie die gevolgd is bij de structuurvisie wordt verwezen naar de notitie hierover die aan de stukken is toegevoegd. De zienswijze heeft ons inziens betrekking op het project Dreven Gaarden Zichten. Om deze reden hebben we de zienswijze doorgegeven aan de betreffende projectorganisatie.

Gevolgen voor de M.E.R.

Nota van beantwoording zienswijzen Structuurvisie en Milieueffectrapportage Den Haag Zuidwest Datum zienswijze

Indiener

Nr.

Paragraaf zienswijze

Zienswijze

Beantwoording gemeente

Gevolgen voor de structuurvisie/ bijlagen

Gevolgen voor de M.E.R.

vastgestelde uitgangpunten. Maakt bezwaar tegen het toestaan van de bouw van hoge woonflats op zo korte afstand van bestaande woningen. 17.5

17.6

17.7

17.8

17.9

Vindt dat, met de in de toekomst toegestane bebouwing: a. het uitzicht wordt aangetast b. bestaand groen in de wijk teniet wordt gedaan c. de privacy wordt aangetast d. de lichtinval wordt belemmerd/ werking massa woonblokken e. het gebruik van openbare ruimte aanzienlijk beperkt wordt (grondoverdracht ter gunste van corporaties/commerciële bedrijf). Wijst erop dat deze bewoners (eigenaren) bij de aankoop van hun woning niet konden weten dat Gemeente Den Haag in staat (bereid) is om onder geheimhouding openbare grond aan Staedion/ Heijmans te verkopen, alle eengezinswoningen te laten vernietigen en toe te staan om er megahoge stenen blokkendozen als flats te laten bouwen, hoewel dit ten nadele is van de huidige woningeigenaren. Vraagt hoe de gemeente tot een oplossing wil komen met de huidige eigenaren, die met dit beleid gedupeerd worden. Suggereert dat de gemeente mogelijk alleen gefocust is op Staedion (die de huidige woongebouwen heeft laten verpauperen) of op de commerciële aannemer Heijmans, die als basis heeft om winst te maken. Is van mening dat de verdichting in Dreven-Gaarden-Zichten ten koste gaat van de hoeveelheid groen in de woonwijken, omdat het groen dat in de woonwijken verdwijnt buiten de woonwijken wordt gecompenseerd. Maakt dus bezwaar tegen het feit dat het uit de woonwijk onttrokken groen niet in de wijk zelf wordt gecompenseerd.

Wijst erop dat met de bouw van woonblokken binnentuinen ontstaan, die bij aanvang van het project nog toegankelijk zijn voor bewoners van de omliggende koopwoningen, maar vervolgens relatief snel afgesloten worden (meestal naar aanleiding van overlast) en dan alleen voor bewoners van het desbetreffende woonblok beschikbaar zijn. Dit betekent dat de overige bewoner er bijna 62% qua groenbeleving op achteruit gaan. Verzoekt de gemeente om zodanige afspraken over grondoverdracht te maken dat gewaarborgd wordt dat omliggende bewoners ook in de toekomst toegang tot deze binnentuinen krijgen/houden (recht van overpad?). Wijst op het uitgangspunt dat bij aanpak van de wijken het aantal bomen ongewijzigd blijft. Verzoekt de gemeente om de bomeninventarisatie van de Zichtenbuurt. Wil weten of de grote bomen (stamdiameter meer dan 10 cm) die in de tuinen van de eengezinswoningen staan zijn meegenomen in deze telling. Wil weten of ook de bomen die in het verleden zijn gekapt maar nog niet zijn gecompenseerd, worden meegeteld. Wijst erop dat alle eengezinswoningen in de Zichtenbuurt gesloopt worden en dat dergelijke woningen er niet worden teruggebouwd. Noemt dit n woonproductverarming van de wijk. Wijst erop dat in de NvU voor De Zichten wordt vermeld dat rekening is gehouden met de mening/beleving van de bewoners m.b.t.

hun (toekomstige) woning, en “Gebiedsgericht werken betekent voor dit project dus denken vanuit de bewoners en gebruikers.”. Vraagt zich af hoe het mogelijk is dat in de structuurvisie en het plan voor de Zichtenbuurt totaal geen aandacht wordt besteed aan de mening/beleving van bewoners van eengezinswoningen met een tuin. Wijst erop dat voor het slopen van woongebouwen wettelijk 70% van de bewoners hiermee moet hebben ingestemd. Verzoekt de gemeente aan te tonen dat tenminste 70% van de bewoners heeft ingestemd met sloop van de eengezinswoningen met tuin.

De zienswijze heeft ons inziens betrekking op het project Dreven Gaarden Zichten. Om deze reden hebben we de zienswijze doorgegeven aan de betreffende projectorganisatie.

Geen aanpassing

De zienswijze heeft ons inziens betrekking op het project Dreven Gaarden Zichten. Om deze reden hebben we de zienswijze doorgegeven aan de betreffende projectorganisatie.

Geen aanpassing

In zijn algemeenheid kan gesteld worden dat de binnentuinen privé zijn. De binnentuinen zijn wel onderwerp van gesprek tussen de gemeente en ontwikkelende partijen, waarbij het belang van een groene binnentuin voor de omgeving een belangrijk uitgangspunt is.

Geen aanpassing

De zienswijze heeft ons inziens betrekking op het project Dreven Gaarden Zichten. Om deze reden hebben we de zienswijze doorgegeven aan de betreffende projectorganisatie.

Geen aanpassing

Voor de structuurvisie is een participatietraject doorlopen. Daarin zijn bewoners en belanghebbende in de gelegenheid gesteld mee te denken over en kennis te nemen van de plannen. De structuurvisie Zuidwest is een visiedocument met een hoger abstractieniveau. De vragen van de appellant gaan specifiek in op projectniveau. In het kader van de structuurvisie gaan we niet in op specifieke vragen en opmerkingen over deelprojecten. Voor dit plan wordt een ruimtelijke procedure opgestart. Er is geen wettelijke verplichting dat bewoners of een percentage van bewoners moeten instemmen met de sloop van een gebouw of een complex. Dat geldt wel voor de renovatie van een gebouw; daarvoor moet instemming zijn van 70% van de bewoners.

Geen aanpassing

Nota van beantwoording zienswijzen Structuurvisie en Milieueffectrapportage Den Haag Zuidwest Datum zienswijze

Indiener

Nr.

Paragraaf zienswijze 17.10

17.11

17.12

17.13

17.14

17.15

Zienswijze Wijst erop dat het doel van de wijkaanpak o.a. is om een leefbare en aantrekkelijker wijk met allure te creëren. Wijst erop dat in de structuurvisie niets specifieks voor de Zichtenbuurt is vastgelegd; de inrichting valt onder de “standaard” uitgangspunten van Den Haag. Vraagt of de gemeente oprecht van mening is dat het project (zie foto 4 in de zienswijze) in de Zichtenbuurt “aantrekkelijk” is en “allure” heeft en werkelijk het verschil gaat maken ten opzichte van andere wijken in Den Haag? Vraagt zicht af hoe toekomstbestendig dit kille/koude stenen woonblokproject is. Heeft de indruk dat de gemeente er niet in slaagt de wijk daadwerkelijk op een hoger beeldkwaliteitsniveau te brengen. Verzoekt de gemeente de toegepaste materialen in de openbare ruimte op een hoger niveau te brengen dan hetgeen nu in de structuurvisie als “standaard” wordt benoemd, en te zorgen voor een levendige groene uitstraling van de nieuwbouw via daktuinen en gevelbeplanting. Heeft gelet op de projecttekeningen de indruk dat de “participatie” bijeenkomsten alleen tot doel gehad om aan de wettelijke regelgeving te voldoen en dat de input en inzet van bewoners geen aanleiding is geweest hiermee daadwerkelijk iets te doen. Heeft de indruk dat winstmaximalisatie van Heijmans voorop staat, en de gemeente zich niet houdt aan de benoemde ambities en uitgangspunten voor het aanpakken van de wijken.

Is van mening dat gemeente zich niet inzet om “een aantrekkelijke wijk en een wijk met allure” te realiseren, zowel wat betreft de structuurvisie als in de projectuitwerking Zichtenbuurt, en maakt hiertegen bezwaar. Is van mening dat Staedion en de gemeente de afgelopen jaren niet in staat bleken ongewenst en crimineel gebruik van winkelpanden te voorkomen. Kleinschalige bedrijvigheid in Zichtenbuurt. Vindt dat de gemeente dit probleem vergroot met de ambitie om het aantal m2 kleinschalige bedrijvigheid uit te breiden. Vindt dat goedkope panden de verkeerde gebruikers aantrekken, en adviseert de gemeente de huren te verhogen. Vraagt welke middelen om deze overlast te voorkomen volgens gemeente/Staedion na aanpak van de wijk wel beschikbaar zijn en nu niet (met onderbouwing waarom nu niet en na aanpak van de wijk wel). Wijst erop dat in de huidige situatie in de Zichtenbuurt o.a. egels (beschermd diersoort) zijn waar te nemen in de tuinen van de eengezinswoningen en in de openbare ruimte. Merkt op in de structuurvisie niet te hebben hoe voorkomen wordt dat het leefgebied van o.a. deze dieren niet drastisch beperkt wordt door nieuwbouw van woonblokken. Wijst erop dat in participatie- bijeenkomsten is toegezegd dat gezorgd zal worden dat de bestaande dieren ook nog in de binnentuinen van de woonblokken kunnen komen. Verzoekt de gemeente aan te geven hoe dit is gewaarborgd.

Wijst erop dat het uitgangspunt dat de wijken in Den Haag gasloos worden gevolgen heeft voor de eigenaren van de bestaande koopwoningen, die beperkt zijn geïsoleerd en vaak niet optimaal geïsoleerd kunnen worden zonder zeer ingrijpende en kostbare maatregelen. Vraagt of de gemeente eist dat deze woningen gasloos worden en dus geschikt moeten worden gemaakt voor verwarming met lage temperatuurwarmte, en zo ja hoe de gemeente dit denkt te realiseren en wie de hoge kosten van aanpassing van de woningen moet betalen. Wijst erop dat veel bewoners in Zuidwest een baan hebben buiten Den Haag, en veel werkenden een auto nodig hebben voor hun werk. Wijst erop dat met de beoogde toevoeging van 10.000 woningen het aantal mensen met een baan buiten Den Haag toeneemt. Vindt dat de gemeente deze werkenden ingrijpend dwars zit door verlaging van de parkeernorm 0,8 naar

Beantwoording gemeente Voor de Zichtenbuurt zijn verschillende kaders vastgelegd zoals de Nota van uitgangspunten (RIS308511), het productdocument en bijlage 7C het beeldkwaliteitsplan de Zichten (RIS 311093).

Gevolgen voor de structuurvisie/ bijlagen Geen aanpassing

Gevolgen voor de M.E.R. Geen aanpassing

Materialisering openbare ruimte: standaard (in het Ruimtelijk raamwerk paragraaf 5.2 wordt dit benoemd). In de structuurvisie wordt benadrukt dat de openbare ruimte wordt verbeterd en dat door de verblijfskwaliteit te versterken, ontmoeting en bewegen worden gestimuleerd. Dat gaat meer om inrichting dan om type materialisering.

De zienswijze t.a.v. de participatie heeft ons inziens betrekking op het project Dreven Gaarden Zichten. Om deze reden hebben we de zienswijze doorgegeven aan de betreffende projectorganisatie.

Geen aanpassing

De zienswijze heeft ons inziens betrekking op het project Dreven Gaarden Zichten. Om deze reden hebben we de zienswijze doorgegeven aan de betreffende projectorganisatie.

Geen aanpassing

De zienswijze heeft ons inziens betrekking op het project Dreven Gaarden Zichten. Om deze reden hebben we de zienswijze doorgegeven aan de betreffende projectorganisatie.

Geen aanpassing

Uiteindelijk gaan alle woningen van het aardgas af. Om dit te realiseren zullen de woningen geschikt gemaakt moeten worden voor de overstap op een schone energiebron. Welke aanpassingen uiteindelijk nodig zijn, wat de kosten zijn en wie de kosten gaat betalen wordt per wijk verder uitgewerkt.

Geen aanpassing

Om de verdichting mogelijk te maken en de leefbaarheid in Zuidwest te verbeteren is een mobiliteitstransitie naar duurzame en ruimte-efficiënte vervoerswijzen nodig. Daarom worden lopen, fietsen, OV een deelmobiliteit aantrekkelijker gemaakt. Zo wordt dit in veel gevallen een goed alternatief voor de auto. Gebruik en bezit van een (privé-)auto blijft ook mogelijk, want

Geen aanpassingen

Geen aanpassing

Nota van beantwoording zienswijzen Structuurvisie en Milieueffectrapportage Den Haag Zuidwest Datum zienswijze

Indiener

Nr.

Paragraaf zienswijze

Zienswijze 0,4., wat het vinden van een parkeerplek in hun wijk bemoeilijkt. Vindt dat bovendien de toegang tot de snelweg wordt bemoeilijkt door het kruispunt van de Melis Stokelaan met de Lozerlaan op te heffen en de doorstroming van het wegverkeer ernstig te belemmeren (Hengelolaan). Wijst erop dat de onderdoorgang van kruispunt Lozerlaan-Erasmusweg een verbetering is, maar dat de problemen ontstaan op de overige kruispunten naar de snelweg A4. Met toevoeging van 10.000 woningen nemen de verkeersopstoppingen toe. Maakt daarom bezwaar tegen toevoeging van extra woningen zonder dat de mobiliteit vooraf in orde is.

17.16 17.17 17.18

9-7-2022

Indiener 18

18.1

18.2

18.3

27-62022

Indiener 19: HTM

Verzoekt de gemeente aan te geven of de grondwerkzaamheden ten behoeve van de nieuwe projecten binnen de gestelde PFAS-normen vallen. Vraagt de gemeente of de voorgenomen nieuwbouw gelet op de huidige regelgeving m.b.t. stikstof is (toegestaan. Wijst erop dat in de structuurvisie wordt vermeld: “het verdichten zien we als basis om verbeteringen aan te brengen in Zuidwest”. Is van mening dat op zeer veel cruciale punten sprake is van het tegendeel: afbreuk van groen, realiseren van armzalige projecten, verdichting van de wijken ten koste van licht, privacy, openbare ruimte etc. Dit maakt Zuidwest niet aantrekkelijker maar leidt tot een herhaling van hetgeen in de analyse van de wijken als reden is aangevoerd om Zuidwest aan te pakken. Vindt het enerzijds fijn in Moerwijk te wonen, maar ziet helaas ook veel problemen zoals criminaliteit, armoede, kwaliteit van huurwoningen en zorgdoelgroepen in de wijk.

Vindt de huizen rond het Heeswijkplein van zeer slechte kwaliteit. Voor de huizen hangen met regelmaat bewoners en jongeren die alcohol of drugs gebruiken en langslopende mensen lastigvallen. Stelt voor die huizen te vervangen door een combinatie van nieuwe sociale huurwoningen en koopappartementen, zodat dit stukje van de wijk een boost krijgt. Rond Ulenpasstraat/Assumburgweg worden bewoners regelmatig geconfronteerd met geweld. Ook daar zijn huizen van slechte kwaliteit, en er wonen mensen die veel zorg nodig hebben. Stelt voor de huizen te vervangen door hoogbouw, met een mix van sociale huurwoningen en koopwoningen. Vindt dat een betere woonomgeving kan bijdragen aan een betere gezondheid en gedrag.

18.4

Vindt dat sommige speeltuinen in de wijk erg gedateerd zijn. Ook hangen er drugsgebruikers rond (er worden drugsverpakkingen gevonden). Stelt voor om fitnestoestellen in de wijk te plaatsen voor volwassenen.

19.1

Waardeert de aandacht in de visie voor stimulering van OV-gebruik via verbetering van bereikbaarheid en ontsluiting van ZW via OV (Schaalsprong OV), differentiatie van het ov-lijnennet t.b.v. de beoogde mobiliteitstransitie en versterking van de ov-infrastructuur. Mist in het Ruimtelijk Raamwerk de beschrijving van ambities en functies voor de Hengelolaan de aandacht voor het belang om de reistijd voor buslijn 25 te handhaven, om deze aantrekkelijk te houden t.o.v. de auto. Adviseert

19.2

Beantwoording gemeente

Gevolgen voor de structuurvisie/ bijlagen

Gevolgen voor de M.E.R.

zoals door indiener gesteld zijn veel mensen hier voor werk of andere activiteiten ook van afhankelijk. De parkeernorm is afhankelijk van o.a. locatie, woninggrootte en type woning. Een norm van 0,4 is alleen van toepassing op kleinere huurwoningen. Voor grotere woningen worden andere normen gehanteerd conform de Nota Parkeernormen (RIS309940). De reden voor het opheffen van aansluitingen op de Lozerlaan verschilt per weg. Voor de aansluiting Melis Stokelaan/ Lozerlaan geldt dat de aansluiting als gevolg van de aanleg van de ongelijkvloerse kruising bij de Erasmusweg komt te vervallen. De Hengelolaan wordt afgesloten om de leefbaarheid te verbeteren. Door de ongelijkvloerse kruising Erasmusweg/Lozerlaan en aanpak van de Wippolderlaan (tussen Lozerlaan en A4) door de provincie wordt per saldo de toegang tot de snelweg juist verbeterd. Bij de verdere uitwerking/indienen aanvragen omgevingsvergunning dient aan alle wettelijk gestelde normen en eisen te worden voldaan, waaronder de PFAS normeringen. Bij de verdere uitwerking/indienen aanvragen omgevingsvergunning dient aan alle wettelijk gestelde normen en eisen te worden voldaan, waaronder de eisen van stikstof. In de structuurvisie zelf en in de uitwerkingsplannen wordt veel aandacht besteed aan het verdichten, rekening houdend met het voorzieningenniveau, groen, bezonning/wind en openbare ruimte.

Denk hierbij aan de maatschappelijke referentienormen en het handboek openbare ruimte. Bij veel van de uitwerkingsplannen worden ook Beeldkwaliteitsplannen opgesteld, hier wordt extra aandacht besteed aan het kwaliteitsniveau van de plannen en de openbare ruimte.

Geen aanpassing Geen aanpassing Geen aanpassing

De gemeente Den Haag herkent de constateringen van de indiener. In de structuurvisie Den Haag Zuidwest wordt daar aandacht aan besteed, o.a. in hoofdstuk 5.3 wordt ingegaan op hoe de gemeente Zuidwest en ook Moerwijk in de toekomst veiliger een leefbaarder wil maken. Het gebied Heeswijkplein is in de structuurvisie aangegeven als ontwikkelingsmogelijkheid en Ulenpasstraat/Assumburgweg is als concrete planontwikkeling opgestart. Dit zijn integrale ontwikkelingen waar ook zoveel mogelijk de opgaven voor leefbaarheid en veiligheid in worden meegenomen. In de kansenkaart is het gebied rond het Heeswijkplein aangeduid als een kansrijk gebied. Het is ook een gebied waar cultuurhistorische waarden zijn, waar rekening mee moet worden gehouden. Momenteel is het Heeswijkplein geen concrete ontwikkeling. Afhankelijk van de plannen van de corporatie kan daar mogelijk ontwikkeling plaatsvinden. De gemeente gaat gesprekken voeren met de corporaties hoe zij invulling willen geven aan de kansrijke zones. Er wordt verwezen naar het antwoord bij zienswijze 16.2.

Geen aanpassing

In de structuurvisie staan thema’s als veilige openbare ruimte, bewegen en ontmoeten in de openbare ruimte centraal. De structuurvisie gaat niet gedetailleerd in op de precieze uitwerking hiervan, maar de suggestie om hierbij ook fitness toestellen voor volwassenen mee te nemen zal zeker worden meegenomen. De zienswijze wordt onder dankzegging voor kennis aangenomen.

Geen aanpassing

De gemeente is het ermee eens dat hoogwaardig OV op de Hengelolaan geborgd moet blijven. In het kader van de ‘Zuidwestlandcorridor’ wordt verkend welke OV-maatregelen het beste aansluiten op de brede opgaven in en rond het gebied.

Nota van beantwoording zienswijzen Structuurvisie en Milieueffectrapportage Den Haag Zuidwest Datum zienswijze

Indiener

Nr.

Paragraaf zienswijze

Zienswijze

Beantwoording gemeente

Gevolgen voor de structuurvisie/ bijlagen

Gevolgen voor de M.E.R.

hieraan aandacht te besteden in het Ruimtelijk voorwerk met een opmerking zoals op pag. 98 van de visie: “De goed gebruikte buslijn 25 die hier rijdt ….. De precieze invulling van de Hengelolaan blijft onderwerp van nadere studie”. 19.3

19.4

19.5

19.6 Indiener 20: Zuidwes t College

20.1

20.2

Indiener 21: Theater Dakota

21.1

Wijst erop dat op de visiekaart voor het OV vooral ingezet wordt op de routes via de lange lijnen, maar dat de ontsluitende routes via de dwarswegen (Vrederustlaan, Lozerlaan) niet gearceerd worden, terwijl toch belang gehecht wordt aan nabijheid van OV-haltes in de buurten. Wil met gemeente de gevolgen van onderstaande ambities bespreken omdat deze volgens appellant nadelig zijn voor reizigers, bereikbaarheid van OV en de exploitatie van buslijn 25: De in de visie genoemde wens om Lozerlaan te ontkoppelen van Hengelolaan en Melis Stokelaan en een ongelijkvloerse kruising met de Erasmusweg aan te leggen leidt ertoe dat Lozerlaan niet meer bereikbaar is voor bus 25, en de toegankelijkheid van de betr. bewoners tot centrumgericht OV wordt beperkt. Verzoekt de gemeente bij de herinrichting van Lozerlaan expliciet ruimte te houden voor OV, met name de doorsteek van bus 25 van Hengelolaan en een goed eindpunt voor bus 21 en 25. De wens om bus 25 van de Maartensdijklaan af te halen en daarmee halte Gramsbergenlaan op te heffen is eveneens nadelig voor reizigers en exploitatie. Wil met gemeente bespreken hoe de geambieerde betere verbinding tussen busstation en hub Haga-ziekenhuis het beste kan worden gerealiseerd. O.a. de verkeersafwikkeling bij het busstation verdient volgens appellant verbetering.

Onderschrijft de wens om goede tangentiële verbindingen te realiseren en ziet hiervoor kansen via kwaliteitsverbetering van buslijnen 23 en 26. Vindt dat het Zuidwest College en het daarbij behorende terrein gezien moet worden als kansenzone.

Vraagt om de ‘Kansen Campus Zuidwest’ (gelegen op het terrein van het Zuidwest College inclusief deze school) aan te merken als kansenzone in de structuurvisie. (Zie bijlage 2, uitwerking voorstel Kansen Campus) Mist in de structuurvisie een complete visie op kunst en cultuur in Zuidwest. Doet hierbij de oproep én het aanbod om een dergelijke visie samen met hen te ontwikkelen.

De doorgaande lange lijnen sluiten het beste aan op het detailniveau van de structuurvisie. Ontsluitend OV speelt eveneens een rol in dit totaalbeeld, maar de impact op de openbare ruimte is van een andere orde. Ook dit is onderwerp van studie in de preverkenning Zuidwestlandcorridor waar de gemeente in 2023 mee gaat starten. De exacte invulling van de Hengelolaan is nog niet bekend, en ook de aansluiting op de Lozerlaan niet. Bij de uitwerking is expliciet aandacht voor openbaar vervoer en de eindhaltes en vindt uiteraard overleg plaats met de HTM.

Geen aanpassing

De gemeente gaat graag met HTM in gesprek. Ook in het kader van de ZuidWestlandcorridor.

Geen aanpassing

De zienswijze wordt onder dankzegging voor kennis aangenomen.

Geen aanpassing

Op de kansenkaart in het Voorzieningenprogramma zijn cirkels rond openbaar vervoerhaltes aangeduid als kansrijke locaties voor bovenwijkse voorzieningen. Het Zuidwestcollege valt binnen een dergelijke cirkel. Het Zuidwestcollege vormt een belangrijke locatie voor ontwikkeling en ontmoeting en ziet de kans deze rol te vergroten in de vorm van een ‘Kansencampus’: een plek voor kinderen van 0-18 jaar voor alle niveaus, voor hun ouders en buurtbewoners. Deze programmatische invulling juicht de gemeente toe. Een eventuele ruimtelijke vertaling zal moeten worden bezien in het kader van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs en de ligging in het groene assenkruis, een zone waarvan het groene karakter behouden moet blijven.

Wel aanpassing (in de kaarten ‘Prettig Samenleven’ en ‘Groei en ontwikkeling’ wordt de kansencampus opgenomen)

Geen aanpassing Geen aanpassing

De doelstelling om buslijn 25 over de Loevesteinlaan te laten rijden in plaats van over de Maartensdijklaan hangt samen met verkeersveiligheid en leefbaarheid in de wijk. Dit is nodig om de Maartensdijklaan, een woonstraat, een maximumsnelheid van 30 km/u te geven. Door de verdichtingsopgave in Morgenstond gaat er meer (langzaam) verkeer rijden over de Maartensdijklaan, terwijl hier geen ruimte is voor het toevoegen van langzaamverkeersvoorzieningen. Aan de Loevesteinlaan kan een halte toegevoegd worden. Ook voor deze uitwerking wordt graag verder in overleg met de HTM getreden.

Het Zuidwest College en het daarbij behorende terrein zijn gesitueerd naast een ecologische zone die de gemeente wil behouden en versterken. De indiener ziet deze locatie als een kansenzone (kansencampus). Uitbreiden en verdichten op deze locatie is echter beperkt door de ligging in het groene assenkruis, maar transformatie van het gebouw en meer inbedden in de groene omgeving en klimaatopgaven daar prominent in mee te nemen, ziet de gemeente wel als kansrijk. Daarom zal in de structuurvisie de kansencampus worden opgenomen in de kaart ‘Prettig Samenleven’ als ontmoetingsplek voor de wijk en in de kaart ‘Groei en ontwikkeling’ als plek voor leren. Zie antwoord 20.1

In het Beleidskader Kunst en Cultuur 2021-2024 onderschrijft de gemeente de belangrijke rol van cultuur bij de gebiedsontwikkelingen in de stad: “Een passende rol en ruimte voor kunst, cultuur en creativiteit kan doorslaggevend zijn in de verdere groei en leefbaarheid van deze gebieden en versterkt tegelijkertijd de culturele sector”. De gemeente (Cultuurbeleid) heeft

Wel aanpassing (zie antwoord 20.1) Geen aanpassing

Geen aanpassing Geen aanpassing

Nota van beantwoording zienswijzen Structuurvisie en Milieueffectrapportage Den Haag Zuidwest Datum zienswijze

Indiener

Nr.

en andere belangh ebbende n

7-7-2022

Indiener 22: Voorall

Paragraaf zienswijze

21.2

Samenvattend: we geloven in kleinschalige kunst en cultuur in de wijken voor verbinding en sociale cohesie, maar een gebied zo groot als Zuidwest kan niet om een groot cultureel centrum heen in het hart van Zuidwest voor het eigen bestaansrecht van kunst en cultuur. Een plek die zorgt voor de aanzuigende werking naar het stadsdeel, werkgelegenheid, trots en een economisch voordeel voor de ondernemers van Zuidwest!

22.1

Is verheugd te constateren dat in de structuurvisie aandacht wordt besteed aan de positie van Hagenaars met een beperking

22.2

Vindt dat bij de inrichting van de openbare ruimte het Handboek Openbare Ruimte maatgevend zou moeten zijn, zodat wordt voorkomen dat bijv. hellingspercentage van bruggetjes te groot worden. Vindt het belangrijk dat wegen voor voetgangers en rijdend verkeer van elkaar gescheiden worden, zodat voetgangers met een beperking en ouderen zich veilig voelen op het trottoir. Vindt dat de openbare ruimte zodanig moet worden ingericht dat weggebruikers niet verleid worden tot het overtreden van regels (bijv. door appartementencomplexen via logische routes bereikbaar te maken voor pakket- en maaltijdbezorgers). Wijst erop dat – nu in de visie wordt ingezet op minder parkeerplaatsen op straat en parkeren in centrale parkeergebouwen – de parkeerplaatsen goed bereikbaar moeten zijn voor mensen met een beperking (binnen 10 m van de ingang van hun woning). Vraagt zich af waar huisartsen en andere zorgverleners kunnen parkeren. Wijst erop dat de keuze voor meer 30km-straten niet persé veiliger is voor mensen met een beperking, omdat in die straten zebrapaden en fietsstroken ontbreken. Ziet graag in de visie opgenomen dat de gemeente samenspeelplekken realiseert voor kinderen met en zonder handicap en visplekken voor mensen met een beperking. Is voorstander van de bouw van levensloopbestendig te maken woningen.

Adviseert de gemeente om bij het ontwerpproces ervaringsdeskundigen te betrekken, omdat het bouwbesluit de levensloopbestendigheid van woningen onvoldoende waarborgt. Vindt het belangrijk dat OV-haltes makkelijk bereikbaar zijn voor mensen met een beperking en ouderen (korte halte-afstanden), en dat het aantal OVhaltes in de toekomst niet afneemt. Wijst op de opmerking in de structuurvisie dat een wijkvoorziening van deur tot deur binnen 15 minuten bereikbaar moet zijn. Gaat ervan uit dat dit geldt voor alle vormen van vervoer incl. rolstoel, scootmobiel, tram, bus of AV070. Wijst erop dat in het cirkeldiagram op pag. 60 van de visie de OV-haltes op de 500m-lijn ontbreken.

22.3

22.4

22.5

22.6

22.7

22.8

22.9

22.10

22.11

7-7-2022

Indiener 23:

Zienswijze

23.1

Wil betrokken worden bij de toekomstige planontwikkeling omdat zij veel kennis en ervaringsdeskundigheid bezit om integrale toegankelijkheid te bewerkstelligen. Wijst erop dat de beoogde intensieve transformatie van Zuidwest van invloed is op de veiligheid binnen de fysieke leefomgeving (een omgeving

Beantwoording gemeente reeds een werkgroep in het leven geroepen die met de culturele instellingen en inwoners van Zuidwest een cultuurvisie voor Zuidwest gaat ontwikkelen. Bewoners van Den Haag Zuidwest ervaren veel drempels (afstand, financiële middelen) om gebruik te maken van culturele voorzieningen, waardoor de cultuurdeelname laag is. Nabijheid en betaalbaarheid zijn daarom belangrijke voorwaarden voor het vergroten van de participatie. Daarnaast ziet de gemeente meerwaarde in bovenwijkse culturele voorzieningen die allure geven, een aanzuigende werking hebben en de economie stimuleren. In het voorzieningenprogramma is daarvoor 4000 m2 opgenomen. Onder andere op basis van de Cultuurvisie voor Den Haag Zuidwest en beschikbare middelen zal de omvang en invulling van het cultureel centrum nader bepaald moeten worden. De zienswijze wordt onder dankzegging voor kennisgeving aangenomen.

Gevolgen voor de structuurvisie/ bijlagen

Gevolgen voor de M.E.R.

Geen aanpassing

Bij de inrichting van de openbare ruimte wordt rekening gehouden met logische routes en voldoende opstelruimte om bijvoorbeeld appartementencomplexen goed bereikbaar te maken en te houden voor bijvoorbeeld pakket- en maaltijdbezorgers.

Geen aanpassing

Voor bepaalde doelgroepen blijft parkeren op straat mogelijk. Dit zal niet altijd binnen 10 meter van de woning zijn (dit is in de huidige situatie ook niet het geval).

Geen aanpassing

Er worden landelijke richtlijnen opgesteld voor hoofdwegen met een maximumsnelheid van 30 km/uur. Onder bepaalde voorwaarden zijn zebrapaden en fietsstroken hier wel mogelijk. Hier vraagt de gemeente aandacht voor. De gemeente onderschrijft het belang dat speelplekken voor iedereen toegankelijk moeten zijn. In de structuurvisie zijn ook de opgave om de openbare ruimte en daarmee ook speelplekken zoveel mogelijk voor iedereen toegankelijk te maken benoemd. In de kansenkaart wordt aangegeven dat bij de ontwikkeling van Zuidwest de woningen en leefomgeving zoveel mogelijk levensloopbestendig worden gemaakt. Bij het ontwerpproces wordt altijd gekeken naar hoe de woningen en de leefomgeving zo optimaal mogelijk gerealiseerd kunnen worden. Er wordt ingezet op goed bereikbare en toegankelijke ov-haltes voor iedereen. Daarmee wordt ook rekening gehouden met mensen met een beperking of ouderen.

Geen aanpassing

Het Handboek Openbare Ruimte is toetsingskader voor de inrichting van de openbare ruimte. Bruggen worden in het kader van de omgevingsvergunning getoetst op toegankelijkheid voor mindervaliden. Voor voetgangers wordt voorzien in trottoirs en vrij liggende voetpaden, en gescheiden van rijdend verkeer. Dit is conform het Handboek Openbare Ruimte.

Het doel voor Zuidwest is om buurtvoorzieningen zoals een huisarts en een basisschool binnen 10 minuten loopafstand (minder dan 1 kilometer) te hebben. Voorzieningen die een groter gebied bedienen, zoals een bibliotheek, moeten binnen 15 minuten met de fiets te bereiken zijn. Voorzieningen voor ouderen moeten ook met een rollator goed te bereiken zijn. Dat betekent dat ze maximaal binnen 400 meter van seniorenwoningen moeten liggen. Zie de bijlage ‘Ruimtelijk Raamwerk’, bladzijde 46-47 waarin de loopafstanden tot OV-haltes (5 minuten) in een kaartbeeld zijn toegelicht. Dit punt wordt meegenomen in de woonzorgvisie die in 2023 wordt opgesteld.

Geen aanpassing

De gemeente Den Haag deelt het belang van een veilige fysieke leefomgeving. Advies van de Veiligheidsregio Haaglanden wordt dan ook zeer op prijs gesteld.

Wel aanpassing (in de structuurvisie

Geen aanpassing

Nota van beantwoording zienswijzen Structuurvisie en Milieueffectrapportage Den Haag Zuidwest Datum zienswijze

Indiener

Nr.

Paragraaf zienswijze

Veilighei dsregio Haaglan den)

23.2

Zienswijze waarin burgers veilig kunnen wonen, werken, recreëren en reizen, met als onderdelen: veilige bouwwerken en omgeving, een zelfredzame samenleving, het beschermen van kwetsbare groepen, effectieve hulpverlening en de continuïteit van de samenleving). Vindt het belangrijk dat veiligheid wordt meegewogen als onderdeel van de fysieke leefomgeving, zodat veiligheidsaspecten vroegtijdig in beeld komen en kunnen worden meegewogen. Vindt dat in de ontwerp-structuurvisie slechts beperkt aandacht wordt besteed aan het bereiken en in stand houden van een veilige fysieke leefomgeving. Een visie op de aanwezige risico’s in het gebied en hoe hiermee wordt omgegaan ontbreekt. Gekeken naar de 10 ambities uit de ontwerp-structuurvisie kan het onderwerp fysieke veiligheid verbonden worden aan de ambities ‘Leefbaar en Veilig’ en ‘Gezonde, groene, duurzame leefomgeving’, met tevens een koppeling naar ‘Bereikbaarheid en duurzame mobiliteit’. Adviseert om het onderwerp fysieke veiligheid aan (een van) deze ambities toe te voegen en in te gaan op de manier waarop bij de transformatie van Zuidwest met fysieke veiligheidsaspecten wordt omgegaan. Adviseert tevens om de kernwaarden voor een veilige fysieke leefomgeving als uitgangspunt te hanteren bij de gebiedsontwikkeling en bijbehorende ontwerpprincipes toe te passen. De kernwaarden zijn: 1.

Kwaliteit van leefomgeving wordt mede bepaald door fysieke leefomgeving. 2. Samenwerken aan een veilige fysieke leefomgeving. 3. De leefomgeving wordt mede vormgegeven volgens de ontwerpprincipes voor veiligheid: a. Voorkomen en beperken van risico’s vergroot de veiligheid b. Afstand tot de risicobron vergroot de veiligheid. c. Bouwwerken en omgeving bieden bescherming. d. Bouwwerken en gebieden zijn snel en veilig te verlaten. e. De omgeving maakt snel en effectief optreden van de hulpdiensten mogelijk. f. Mensen krijgen bij een crisis passende medische zorg. 4. Mensen zijn bekend met risico’s en weten hoe te handelen. Wijst erop dat in Zuidwest de volgende fysieke veiligheidsrisico’s bestaan: Externe veiligheid: risico’s voor mens en milieu bij gebruik, opslag en vervoer van gevaarlijke stoffen, o.a. transport van gevaarlijke stoffen over de Lozerlaan, LPG-tankstations en hoge druk aardgastransport-leidingen. Een balans vinden tussen de aanwezigheid van activiteiten met gevaarlijke stoffen en de inrichting van de omgeving is belangrijk. Bij de ontwikkeling van Den Haag Zuidwest is het van belang dat risico’s zoveel mogelijk voorkomen worden en anders worden beperkt. Aan de energietransitie zijn veiligheidsrisico’s verbonden o.a. m.b.t. elektrisch rijden, waterstof en grootschalig gebruik van zonnepanelen i.c.m.

lithium-ion buurtbatterijen, gebruik van biomassa en geothermie (o.a. energiebronnen als WarmtelinQ en de geothermiebron aan de Leyweg). De risico’s van nieuwe vormen van energie zijn deels nog onbekend. Verschillende omgevingsfactoren zoals milieu, gezondheid en veiligheid zullen integraal moeten worden afgewogen. Omdat de risico’s van de energietransitie nieuw en onbekend zijn en de wet- en regelgeving hierover beperkt is, is het van belang dat in de structuurvisie deze risico’s worden benoemd en wordt aangegeven hoe de gemeente hier mee om wil gaan. Verdichting: Door de grote toename van het aantal woningen en bewoners in Zuidwest ontstaan er hogere dichtheden van bebouwing en voorzieningen en worden verschillende functies met elkaar gecombineerd (meervoudig

Beantwoording gemeente

De suggestie van de veiligheidsregio om een van de ambities ‘Leefbaar en Veilig’, ‘Gezonde, groene, duurzame leefomgeving’ en bereikbaarheid en duurzame mobiliteit aan te vullen met het onderwerp fysieke veiligheid wordt als volgt overgenomen: in de ambitie ‘Leefbaar en Veilig’ wordt een alinea toegevoegd met de voorgestelde kernwaarden. De essentie van de alinea zal zijn dat die onderwerpen aandacht behoeven bij de verdere concrete projecten in Zuidwest. Het aspect veilige fysieke leefomgeving maakt altijd deel uit van projecten zoals een woningbouwontwikkeling. In dat proces wordt de veiligheidsregio altijd betrokken en gevraagd advies te geven. De kernwaarden die de veiligheidsregio in haar zienswijze aangeeft zijn in principe ook altijd onderdeel van het ontwikkeltraject van projecten.

Er wordt verwezen naar de beantwoording onder thema 1. In aanvulling daarop nog het volgende: Op het moment dat er een concreet bouwplan is en daar een vergunning voor wordt aangevraagd zal moeten worden aangetoond dat voldaan wordt aan op dat moment geldende wettelijke normen en eisen. Deze plannen zullen ook worden voorgelegd aan de Veiligheidsregio Haaglanden voor advies. Constructieveiligheid en brandveiligheid zijn onderwerpen die bij de toetsing van concrete bouwplannen aan de orde komen en moeten voldoen aan de geldende regelgeving. De bereikbaarheid voor hulpdiensten komt ook bij de verdere uitwerking aan de orde. Bij de verdere uitwerking van de structuurvisie zal aan de Haagse referentienormen moeten worden voldaan. Die hebben ook betrekking op maatschappelijke voorzieningen zoals gezondheidszorg. De structuurvisie stelt de hoofdzaken van het ruimtelijk beleid vast (zie thematische beantwoording onder 1), de gemeente zal bij de nadere uitwerking ook goed oog houden voor mogelijke maatregelen om brandveiligheidsrisico’s in te perken. De Veiligheidsregio Haaglanden wordt bij projecten om advies gevraagd, de gemeente verzoekt de veiligheidsregio om haar te adviseren op aanvullende mogelijkheden om brandveiligheidsrisico’s in te perken.

Gevolgen voor de structuurvisie/ bijlagen wordt de tekst van de ambitie ‘Leefbaar en veilig’ aangevuld met de voorgetelde kernwaarden)

Geen aanpassing

Gevolgen voor de M.E.R.

Geen aanpassing

Nota van beantwoording zienswijzen Structuurvisie en Milieueffectrapportage Den Haag Zuidwest Datum zienswijze

Indiener

Nr.

Paragraaf zienswijze

Zienswijze

Beantwoording gemeente

ruimtegebruik). Een voorbeeld hiervan is de combinatie van een parkeergarage, binnentuin en woningen. Aandacht voor brandveiligheid en constructieve veiligheid is bij dit soort gebouwen extra belangrijk. Bovendien zal er steeds meer hoogbouw komen. Omdat personendichtheid en bebouwing toenemen kunnen eventuele incidenten, zowel in de omgeving als in gebouwen, omvangrijkere gevolgen hebben. Hierbij is het van belang dat de inrichting van de fysieke leefomgeving weloverwogen is en bijdraagt aan snelle en effectieve hulpverlening. Aandachtspunten hierbij zijn dat de hulpdiensten gebieden snel en goed kunnen bereiken, een goede doorrijdbaarheid en de aanwezigheid van voldoende bluswater. De bereikbaarheid wordt bevorderd wanneer de hoofdwegen in het gebied niet vertragend zijn voor de hulpdiensten, zoals vermeld in de ontwerpstructuurvisie. Eveneens is het echter belangrijk dat, naast de hoofdwegen, ook alle objecten goed bereikbaar zijn voor de hulpdiensten. Ook vanuit gezondheidsperspectief wijst de VRH op de risico’s van verdichting. Verdichting zal, in combinatie met ontwikkelingen als klimaatverandering en vergrijzing, leiden tot een grotere zorgbehoefte waardoor de druk op de gezondheidszorg toeneemt. De VRH adviseert om in de structuurvisie ook de risico’s van verdichting binnen het gebied te benoemen en bij de nadere uitwerking van deze visie hier aandacht aan te besteden.

Brandveiligheid Onder de huidige wet- en regelgeving dienen gebouwen te voldoen aan het Bouwbesluit 2012. Zelfs wanneer een gebouw voldoet aan de eisen uit het Bouwbesluit blijven er risico’s voor wat betreft brandveiligheid. Met name in gebouwen met een hoger risico zoals hoge gebouwen, seniorenwoningen, woningen met zorg, (ondergrondse) parkeergarages, tijdelijk beschikbare ruimtes en grote opslagloodsen. Het is van belang dat de gemeente aandacht heeft voor de (brand)veiligheid van dit soort risico-objecten en de mogelijke impact hiervan op de omgeving. Voor wat betreft het bedrijventerrein ZKD dienen afwegingen te worden gemaakt over welke bedrijven, vanwege de impact bij branden op de dichtbevolkte omgeving, risico-objecten zijn en of deze bedrijven wenselijk zijn op het bedrijventerrein. Ook in het kader van duurzaamheid speelt brandveiligheid een belangrijke rol. Energiebesparing mag er niet toe leiden dat woningen minder brandveilig worden. In de ontwerp-structuurvisie staat omschreven dat de woningen in Zuidwest beter geïsoleerd zullen worden. Bij het ontwerp en de realisatie hiervan dient tevens nagedacht worden over de brandveiligheid. Uit de ontwerpstructuurvisie blijkt dat het woningaanbod in Zuidwest moet voorzien in woningen voor verschillende doelgroepen, waaronder ouderen.

Vanwege de kwetsbaarheid van deze doelgroep is het belangrijk dat de woningen op zo’n manier worden gebouwd zodat de bewoners ook ten tijde van brand zelfredzaam zijn. Hiervoor dienen aanvullende brandveiligheidsmaatregelen getroffen te worden. 4 Klimaat Klimaatverandering leidt ertoe dat weersomstandigheden extremer worden en vaker zullen voorkomen. Hitte, droogte, wateroverlast en overstromingen hebben gevolgen voor de veiligheid en gezondheid binnen de fysieke leefomgeving. Het is dan ook van belang om bij het klimaatbestendig inrichten van de omgeving, zoals omschreven in de ambitie ‘Leefbaar en Veilig’, ook deze aspecten mee te nemen. Een goed voorbeeld hiervan is de volgende spelregel uit het spelregelkader: Bereikbaarheid voor hulpdiensten moet op peil blijven, ook in tijden van bijvoorbeeld wateroverlast of extreme hitte. Geadviseerd wordt om in de structuurvisie dit onderwerp nader te beschouwen en eventueel aanvullende spelregels op te stellen, bijvoorbeeld op het gebied van vitale infrastructuur en het beschermen van kwetsbare personen.

Voor het ZKD wordt een gebiedspaspoort uitgewerkt. Daarin zal worden aangegeven welk type bedrijvigheid op dit bedrijventerrein kan landen. Vanzelfsprekend wordt voorafgaand goed gekeken naar zaken als milieucategorie en het uitsluiten van eventueel risicovolle bedrijvigheid. Elk gebouw zal aan de minimale eisen van brandveiligheid moeten voldoen. Plannen die daar niet aan voldoen zullen geen doorgang vinden. Het is aan de ontwikkelaars om plannen te ontwerpen die duurzaam zijn en voldoen aan de regelgeving omtrent brandveiligheid. Bij de verdere uitwerking van plannen moet dat worden aangetoond. Ten aanzien van kwetsbare doelgroepen is op voorhand niet bepaald waar we huisvesting voor kwetsbare doelgroepen gaan realiseren. Bij de verdere uitwerking zal bij plannen voor die doelgroepen de aandacht moeten uitgaan naar de mate van zelfredzaamheid.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12654933/1