Document · PDF

RIS315261 Bijlage 2 - Nota van Beantwoording Structuurvisie en MER Den Haag Zuidwest

Gemeenteraad 14 december 2023, gemeente Den HaagBij agendapunt: Gewijzigd voorstel van het college inzake Ontwerp Structuurvisie Den Haag Zuidwest 2040; Groen, stedelijk en vitaal Zuidwest (RIS315261)57.330 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 7

Gevolgen voor de M.E.R.

Geen aanpassing

1 De milieueffectrapportage (m.e.r.) is een hulpmiddel bij het nemen van besluiten. Op deze manier krijgt het milieubelang een volwaardige plaats in de besluitvorming. De m.e.r.-procedure is gekoppeld aan de 'moederprocedure'. Dit is de procedure op grond waarvan de besluitvorming

plaatsvindt, bijvoorbeeld de bestemmingsplanprocedure, of een omgevingsvergunningsprocedure. (https://www.infomil.nl/onderwerpen/integrale/mer/)

Nota van beantwoording zienswijzen Structuurvisie en Milieueffectrapportage Den Haag Zuidwest Datum zienswijze

Indiener

Nr.

Paragraaf zienswijze

Zienswijze In een M.E.R. moeten realistische opties vergeleken worden. De mogelijkheid van 15.000 is geen realistische mogelijkheid. Deze mogelijkheid wordt in geen enkel beleidsdocument genoemd en is volledig uit de lucht gegrepen. De enige reden waarom deze mogelijkheid van 15.000 in deze M.E.R. erbij is gehaald, is omdat de mogelijkheid van “slechts” 10.000 woningen dan in quasi alle aspecten eigenlijk nog wel redelijk lijkt. Evenmin is het “alternatief mobiliteitsopgave” C een realistisch alternatief. Dit zou het enkel zijn als de DSO voor Den Haag een totaal anders stadsconcept zou hanteren en dit bv. In de plannen voor de Dreven, Gaarden en Zichten of voor de Venen zou gehanteerd hebben m.b.t. voorzieningen! Opsplitsing in alternatieven en varianten Het is normaal in een M.E.R. dat er verschillende alternatieven worden onderzocht. Maar deze M.E.R. combineert (vermenigvuldigt/kruist) de alternatieven met varianten. Daardoor krijg je een “product” aan onderzochte mogelijkheden: 3500A, 3500B, 3500C, 10.000A, 10.000B, 10.000C, 15.000A, 15.000B, 15.000C. Dit zijn zeer veel verschillende mogelijkheden. Ten eerste is dit slecht op procedureel vlak. Inzage wordt zeer sterk bemoeilijkt. Het is moeilijk om de verschillende “varianten” te vergelijken. Bv. Blz. 9: hoe de tabel lezen met verschuivende blokjes, Bv. Blz. 11: tabel zonder legende Bv. Blz.

242: welke variant wordt hier voor Dreven, Gaarden en Zichten besproken? Bv. Blz. 288: “In deze paragraaf wordt verwezen naar scenario A3500.” Waar zijn de “varianten” in de tabellen op de volgende bladzijden? Want dit is het “gunstigste” scenario: er wordt gesproken over de bereikbaarheid van de Venen zonder dat er al extra woningen zijn gebouwd in de Venen. Geen realistische “variant” dus. Ten tweede is het slecht op bestuurlijk vlak. De gemeente berekent alles en maakt het voor zichzelf mogelijk naar alles te verwijzen. Want alles is al doorgerekend. De gemeente moet echter zo groot mogelijke duidelijkheid geven over de milieu- en leefbaarheidseffecten van een bepaald alternatief! Enkel zo kan een voorkeursalternatief bepaald worden. Bv. Op blz. 230 blijkt dat alle varianten met 10.000 bijkomende woningen slecht tot zeer slecht zijn voor de buurt behalve die met C. Variant C is met 0,4 parkeernorm en 40% deelmobiliteit een totaal onrealistische “variant”. Maar dat wordt gemaskeerd in de tabelletjes met relaties passim in het document. Ten derde is de status van de verschillende “varianten” niet correct weergegeven. Bij de variant A is bv. Geen mobiliteitsbeleid doorgevoerd. Mét Dreven, Gaarden en Zichten heb je het dan over ongewijzigd beleid met 3500 woningen erbij. Dat is niet hetzelfde als ongewijzigd beleid.

Hier is juist al een behoorlijk effect gesorteerd op de buurten. De onderzoeksvraag is niet goed gesteld wegens te laat Het raamwerk dat in de plan-M.E.R. zijn plaats zou moeten vinden, is te laat opgesteld. Er zijn in Zuidwest namelijk al te veel lopende plannen voor “projecten” allerlei (Stede en Dreven, Gaarden en Zichten, Moerwijk, Morgenstond, …). Dat geeft onevenwichtigheid in de onderzoeksvraag en in de resultaten. Het is niet meer mogelijk een helder raamwerk op te stellen waaraan getoetst wordt. Doel van de structuurvisie is niet helder…

Beantwoording gemeente

Gevolgen voor de structuurvisie/ bijlagen

Gevolgen voor de M.E.R.

Dit deel van de zienswijze leidt niet tot aanpassing van het M.E.R. Blz. 9 Deze tabel laat de toetsing van de alternatieven aan de 9 ambities uit de structuurvisie zien. Deze toelichting staat boven de figuur (op pagina 8). Dit deel van de zienswijze leidt niet tot aanpassing van het M.E.R.

Geen aanpassing

Blz. 11 De legenda is aan de samenvatting toegevoegd. Dit deel van de zienswijze leidt wel tot aanpassing van het M.E.R.

Wel aanpassing M.E.R. (op blz. 11 is de legenda opgenomen

Blz. 242 Onder het kopje ‘autoverkeer’ wordt een beschrijving toegevoegd dat het gaat om variant 3.500A. Het betreft een worst-case berekening omdat mobiliteitsvariant B minder autoverkeer genereert. Aan het einde van deze paragraaf zijn de effecten van mobiliteitsvariant B kwalitatief beoordeeld. Dit deel van de zienswijze leidt wel tot aanpassing van het M.E.R. Blz. 288 Het is onjuist dat dit het gunstigste scenario is. De verkeerseffecten zijn berekend met mobiliteitsvariant A. Daarmee betreft het juist een worst-case berekening. Mobiliteitsvariant B of C zorgt namelijk voor een lager aandeel autoverkeer. Dit deel van de zienswijze leidt niet tot aanpassing van het M.E.R. Blz. 230 Zoals uit hoofdstuk 6 van de M.E.R. blijkt, zijn er inderdaad een groot aantal aandachtspunten te benoemen wat betreft de alternatieven. Deze aandachtspunten zijn meegenomen bij de uitwerking van de structuurvisie om deze negatieve effecten zoveel mogelijk te voorkomen. Dit deel van de zienswijze leidt niet tot aanpassing van het M.E.R.

De onderzoeksvraag is niet goed gesteld wegens te laat Het is een terechte opmerking dat de structuurvisie voor Zuidwest en de omgevingsvisie voor Den Haag achterlopen op de ontwikkeling van Dreven, Gaarden en Zichten. Idealiter wordt eerst een omgevingsvisie voor de hele gemeente opgesteld, welke vervolgens voor Zuidwest wordt gespecificeerd. De volgende stap is het nader uitwerken van projecten zoals Dreven, Gaarden en Zichten. De stad is echter in beweging, waardoor we bij het opstellen van de structuurvisie te maken hebben met lopende projecten. De eerste projecten in Zuidwest gaven juist aanleiding om een integraal kader (structuurvisie) op te stellen. Dit deel van de zienswijze leidt niet tot aanpassing van het M.E.R.

Doel van de structuurvisie is niet helder

Wel aanpassing Blz 242

Geen aanpassing M.E.R.

Nota van beantwoording zienswijzen Structuurvisie en Milieueffectrapportage Den Haag Zuidwest Datum zienswijze

Indiener

Nr.

Paragraaf zienswijze

Zienswijze

Beantwoording gemeente

De structuurvisie stelt nu eens als doel een bijdrage aan de volkshuisvesting, dan weer een verbetering van de leefbaarheid. Zonder hiervoor bewijs aan te dragen stelt de structuurvisie dat beide doelen positief interageren. Eenzelfde “flou artistique” merken we op in de M.E.R.: “Om ervoor te zorgen dat in Zuidwest voldoende mensen woonruimte kunnen vinden en tegelijkertijd de leefbaarheid op peil wordt gebracht, stelt de gemeente de Structuurvisie voor Zuidwest op.” Hoe kan een studie onafhankelijk de effecten van de structuurvisie onderzoeken, als ze ongenuanceerd de standpunten van de structuurvisie overneemt?

De eerste woningbouwprojecten gaven aanleiding om een integraal kader te ontwikkelen dat zich ook richt op het verbeteren van de sociaaleconomische leefbaarheid. Dit vraagt niet alleen om ruimtelijke maatregelen zoals beschreven in de Structuurvisie, maar ook om sociale maatregelen (zoals voorlichting op scholen, buurtpreventieteams, etc.). Dit wordt uitgewerkt in het Programma Brede Aanpak en Programma Zuidwest, zodat de verdichting en verbetering van de sociaaleconomische omstandigheden hand in hand gaan. In de M.E.R. wordt is de aanleiding aangescherpt in H1.2 Dit deel van de zienswijze leidt wel tot aanpassing van het M.E.R.

De onderzochte alternatieven en varianten in de M.E.R. zijn in hoofdzaak ongeloofwaardig Bij voorbeeld op de “participatie”-avonden over de structuurvisie heeft de gemeente altijd benadrukt dat de 10.000 woningen een gegeven waren. Een vergelijking met 3.500 is dan ook volstrekt ongeloofwaardig en eigenlijk nutteloos. Alle alternatieven op basis van 3.500 zijn ongeloofwaardig.

2b.2

2b.3

Plan-M.E.R. verhouding tot “project-mer’s” De gemeente maakt een PlanMER op voor heel Zuidwest. De gemeente stelt dat dit M.E.R. tevens de M.E.R. is voor de “projecten” in de Dreven, Gaarden en Zichten. Dit sticht verwarring. Het gaat ook tegen de wettelijke verplichtingen in. Het houdt ook een logische onmogelijkheid in zich. De begeleidende brief aan de raad bij de stukken (RIS312245) stelt niet dat deze M.E.R. ook geldt voor de projecten Dreven, Gaarden en Zichten, en voor de Venen. Dat had vermeld moeten worden. Aan een structuurvisie zit een M.E.R. vast. Deze M.E.R. zit dus vast aan de structuurvisie Zuidwest. Je kan ook een M.E.R. aan project vasthangen. Maar de planmatige en projectmatige M.E.R. hadden apart moeten zijn. Daarbij had de projectmatige over de mogelijkheid met 3500 woningen moeten gaan. Die mogelijkheid van 3500 wordt in de (plan-)M.E.R. als een status quo voorgesteld. Maar dat is ze natuurlijk niet. Want de woningen staan in het projectdocument Dreven, Gaarden en Zichten, maar zijn nog geen werkelijkheid. Om maar iets te zeggen moet er nog een inspraakronde komen op de bouwbesluiten. Meer nog, over de Venen is nog geen besluitvorming geweest in de vorm van een projectdocument. De planM.E.R. moet dan weer voor een langere periode gelden. Wettelijk moet er op een M.E.R. inspraak komen. Door de M.E.R.

voor de 3500 woningen in Dreven, Gaarden en Zichten samen te klutsen met die van de resterende of – als je wil – met de 10.000 als geheel, heeft de bewoner een inspraakmogelijkheid minder gehad. Met name heeft de bewoner dan geen inspraak op de M.E.R. voor de 3500 woningen gehad. Helemaal heeft de bewoner dan geen inspraak gehad op M.E.R. voor de woningen van de Venen. Bv. Verwarring op blz. 8 laatste alinea (nog los van opmerking over dat er een “stedenbouwkundig plan met voldoende groen en waterstructuren” zou bestaan). Kaartjes algemeen & stikstof Dreven, Gaarden, Zichten De kaartjes kunnen niet aanvaard worden als basis voor besluitvorming. Ze zijn namelijk niet helder (“blurred”) en vertroebeld.

Gevolgen voor de structuurvisie/ bijlagen

Gevolgen voor de M.E.R. Wel aanpassing (H1.2)

De onderzochte alternatieven en varianten in de M.E.R. zijn in hoofdzaak ongeloofwaardig Zoals hiervoor al is aangegeven is de verdichting van Zuidwest opgenomen in de Agenda Ruimte voor de Stad. Vervolgens is de ambitie tot 10.000 woningen verhoogd in de gebiedsverkenning ‘Bestemming Zuidwest’. De alternatieven zijn bedoeld om deze keuze in perspectief te plaatsen en de hoeken van het speelveld te laten zien, waarbij zowel gekeken is naar de toevoeging van 3.500 woningen (Dreven, Gaarden en Zichten), 10.000 woningen én 15.000 woningen.

Geen aanpassing M.E.R.

Plan-M.E.R. verhouding tot “project-mer’s” De transformatie van Zuidwest heeft een lange doorlooptijd, zal gefaseerd plaatsvinden en bevat nog onzekerheden wat betreft concrete ontwikkelingen in het gebied. Twee concrete ontwikkelingen (Dreven, Gaarden en Zichten en De Venen) lopen inderdaad voor op de structuurvisie. In de NRD is de combinatie tussen het plan-M.E.R. en de effectbeoordeling voor Dreven, Gaarden en Zichten al aangekondigd. Daar is De Venen aan toegevoegd. De Venen is niet direct m.e.r.-plichtig, maar is voor de volledigheid wel in het M.E.R. voor Zuidwest opgenomen. Idealiter wordt eerst de structuurvisie uitgewerkt en vindt daarna nadere uitwerking in concrete plannen plaats. Het M.E.R. maakt duidelijk hoe de uitwerking van de structuurvisie er in concrete plannen uit kan komen te zien, maar de hoofdstukken over Dreven, Gaarden en Zichten en De Venen zijn geen volwaardig project-M.E.R. Bij het planologisch ruimtelijk besluit over DGZ zal getoetst moeten worden of de informatie uit dit m.e.r. voldoende is of aanvulling nodig is. Deze concrete ontwikkelingen zijn namelijk nog niet volledig te toetsen. In dit M.E.R. is een eerste toets aan het spelregelkader uitgevoerd voor de concrete ontwikkelingen. Bij de uitwerking van deze ontwikkelingen in een ruimtelijk besluit (bestemmingsplan) dient deze toets geactualiseerd te worden.

Daarbij moet ook aandacht besteed worden aan de milieueffecten en hoe de ontwikkeling past binnen de ambities voor Zuidwest. Het ruimtelijk besluit voor zowel Dreven, Gaarden en Zichten als De Venen komt nog ter inzage te liggen, waarmee inspraak op deze plannen mogelijk is. Dit deel van de zienswijze leidt niet tot aanpassing van het M.E.R.

Geen aanpassing

Geen aanpassing M.E.R.

Vervelend dat de indiener de kaarten niet altijd goed kan lezen. De meeste kaarten zijn volgens de gemeente goed leesbaar. Het kan zijn dat enkele kaarten door het thema, hoeveelheid informatie en/of bepaalde typografie minder duidelijk is. De kwaliteit van de kaartjes is niet te verbeteren.

Geen aanpassing

Nota van beantwoording zienswijzen Structuurvisie en Milieueffectrapportage Den Haag Zuidwest Datum zienswijze

Indiener

Nr.

Paragraaf zienswijze 2b.4

Zienswijze

Beantwoording gemeente

Te snel besloten tot klimaatbestendigheid De klimaatbestendigheid neemt af en wordt dan opeens weer positief. Het is niet duidelijk waar dat in zit. Graag een toelichting hierbij. Los daarvan is de besluitvorming in 9.11 opmerkelijk. “Met de structuurvisie is het ruimtelijk raamwerk van Zuidwest geschetst. Daarmee is inzichtelijk gemaakt waar bebouwing is beoogd (…).” Het ruimtelijk raamwerk maakt helemaal niet inzichtelijk waar bebouwing wordt beoogd. Het hele gebied wordt aangemerkt voor verdichting. Daarbij lijkt het criterium te zijn: “corporatiewoning”. Laat die nu zo’n beetje overal in het gebied staan… De structuurvisie neemt het behoud van groenstructuren als uitgangspunt.” Nochtans is al bij het eerste project, nl. Dreven, Gaarden en Zichten, een hap uit de groene hoofdstructuur genomen door in de Zichten te bouwen tot op letterlijk de grens van de “groene hoofdstructuur” en de “ecologische zone” in de groene hoofdstructuur te laten uitdijen. “Daarnaast worden groenstructuren toegevoegd (zoals binnentuinen).” De binnentuinen vormen geen uitbreiding van het groen in de Dreven, Gaarden en Zichten maar een betwistbaar middel om het groen op peil te houden. Het is onduidelijk hoe en of er elders binnentuinen gaan komen.

Hoe kan dit dan een element zijn in de besluitvorming van de M.E.R.? “… als dit niet mogelijk blijkt worden minimaal evenveel bomen terug geplant als dat er gekapt worden.” Noch in de structuurvisie noch in de M.E.R. worden de bomen geteld of ingedeeld in klasses naargelang grootte (of volgroeidheid). Het is dus zeer waarschijnlijk dat door het kappen van bomen er in de periode 2022-2040 bladgroen zal verloren gaan! De alinea 9.11 vermeldt in elk geval geen data die het besluit rechtvaardigen: “Daarmee wordt de leefomgeving beter bestand tegen hitte. Deze uitgangspunten en de uitwerking van de ruimtelijke structuur van Zuidwest, leiden tot een positieve beoordeling van het voorkeursalternatief.” Over welke uitwerking van de ruimtelijke structuur gaat het hier trouwens? Genoemde in het ruimtelijk raamwerk? Dat neemt bijna nergens de vorm aan van besluitvorming. Het gaat hoofdzakelijk om suggesties. Het op blz. 326 vermeende “positieve effect op klimaatbestendigheid” lijkt vooral gebaseerd op de mobiliteitsvariant C: de onrealistische eis van 0,4 parkeernorm en 40% deelmobiliteit. Klopt dit?

In hoofdstuk 6 van de M.E.R. zijn de effecten van de alternatieven beoordeeld. Bij deze alternatieven was nog niet uitgedacht waar de verdichting binnen Zuidwest plaats moet vinden. Zonder randvoorwaarden of een ruimtelijk raamwerk zou bijvoorbeeld het Zuiderpark volgebouwd kunnen worden, wat natuurlijk niet wenselijk is. Deze aandachtspunten zijn meegenomen bij het opstellen van de structuurvisie, het ruimtelijk raamwerk en het kansenkaartboekje. Het kansenkaartboekje laat zien waar de verdichting binnen Zuidwest is beoogd. Deze kansenkaart wordt toegevoegd aan het M.E.R. Met de structuurvisie en de bijlagen zijn randvoorwaarden uitgewerkt die gericht zijn op het behoud van groen en water. Dit neemt niet weg dat elk project binnen Zuidwest getoetst moet worden. Voor deze toetsing heeft het Hoogheemraadschap van Delfland concrete aanbevelingen gedaan, die hebben geleid tot aanpassing van het spelregelkader in het M.E.R. De volgende spelregel wordt toegevoegd: “Werk voor elke ontwikkeling binnen Zuidwest een klimaatadaptieve inrichting uit, aan de hand van het stappenplan Klimaatbestendig inrichten, de Wegwijzer Den Haag Klimaatbestendig, de watersleutel van het Hoogheemraadschap Delfland en het Convenant Klimaatadaptief Bouwen.” Met deze spelregel leiden de ontwikkelingen in Zuidwest tot een klimaatbestendiger leefomgeving.

Voor Dreven, Gaarden en Zichten en Zuidwest als geheel geldt dat de binnentuinen zijn meegenomen als onverhard oppervlak en gebruikt worden om de hoeveelheid groen op peil te houden. Dit vraagt echter wel om een klimaatadaptieve inrichting van de binnentuinen. In de structuurvisie staat dit al als randvoorwaarde benoemd: “Het is belangrijk dat deze verhoogde binnentuinen in dat geval voldoende diepe grond krijgen (minimaal 1 meter, goed doorwortelbare aarde plus eventueel een laag waterbergend materiaal). Dan kunnen bomen goed groot groeien”. Dit is een belangrijke voorwaarde voor het thema klimaatbestendigheid. Om te borgen dat dit in elk project in Zuidwest met binnentuin wordt toegepast, wordt dit als spelregel opgenomen in het spelregelkader. Elke ontwikkeling in Zuidwest moet getoetst worden aan de ambities van Zuidwest. In de structuurvisie staat: “Bestaande boombeplanting wordt zoveel mogelijk behouden. Bij renovatie worden waardevolle bomen beschermd. Alleen als het echt niet anders kan, bijvoorbeeld door een noodzakelijke herindeling, worden ze verplaatst of gekapt. Er komen minimaal evenveel nieuwe bomen voor in de plaats als dat bestaande bomen gekapt worden.” Dit betekent dat voor elke ontwikkeling onderbouwd moet worden hoe met bomenkap wordt omgegaan. Er is voor Zuidwest wel een globale bomen analysekaart opgesteld (zie pagina 23 van het Ruimtelijk Raamwerk).

Voor Dreven, Gaarden en Zichten is er al een specifiekere bomenscan gedaan (ook beschreven in paragraaf 7.15 van het M.E.R.). Na de inventarisatie wordt per straat of deelproject een BomenEffectAnalyse uitgevoerd, waarmee in een vroeg stadium inzichtelijk wordt gemaakt of en hoe de bomen kunnen worden ingepast in de nieuwe situatie en waar eventuele knelpunten liggen met ondergrondse infrastructuur. Dit is geheel in lijn met het stedelijk beleid met betrekking tot bomen zoals beschreven in de Nota Stadsbomen en de bijbehorende bijlage, het Routeboek Stadsbomen in Projecten (RIS307827). Dit stedelijk beleid met betrekking tot bomen is ook voor Zuidwest leidend, en hoeft dus niet apart in de Structuurvisie te worden vastgelegd. In dit routeboek en de bijbehorende documenten wordt inderdaad onderscheid gemaakt in de verschillende klassen van boomgroottes, De opmerking dat het positieve effect op klimaatbestendigheid komt door mobiliteitsvariant C is onjuist. De uitwerking van de structuurvisie met randvoorwaarden (zoals het voorkomen van bomenkap en de klimaat adaptieve inrichting van binnentuinen), het ruimtelijk raamwerk en het kansenkaartboekje heeft geresulteerd in een positieve beoordelingen op het thema klimaatadaptatie. Dit deel van de zienswijze leidt wel tot aanpassing van het M.E.R.

Gevolgen voor de structuurvisie/ bijlagen Geen aanpassing

Gevolgen voor de M.E.R. Wel aanpassing in spelregelkader (H11)

Nota van beantwoording zienswijzen Structuurvisie en Milieueffectrapportage Den Haag Zuidwest Datum zienswijze

Indiener

Nr.

Paragraaf zienswijze 2b.5

2b.6

7-7-2022

Zienswijze

Beantwoording gemeente

Stadsverwarming in gevaar In de M.E.R. wordt ingezet op stadsverwarming uit Rotterdam. Als de huidige crisis doorzet, dan gaan de raffinaderijen in capaciteit naar beneden. We houden dan minder afvalwarmte over om onze huizen te kunnen stoken. Deze optie is dus niet realistisch. Stikstof onder geëvalueerd In de eigenlijke M.E.R. wordt geen conclusie getrokken m.b.t. stikstof. De conclusies m.b.t. stikstof op blz. 17 en 18 van bijlage 5 Stikstof moeten volledig in de eigenlijke M.E.R. worden overgenomen. De besluitvorming op blz. 17 laatste alinea moet gebeuren vooraleer er een steen gelegd wordt in de Dreven, Gaarden en Zichten.

Voor Zuidwest wordt ingezet op het gebruik van verschillende duurzame warmtebronnen, zoals warmte uit geothermiebronnen en restwarmte van de industrie in Rotterdam. Met deze mix aan duurzame bronnen is voldoende warmte aanwezig voor de verwarming van de woningen.

2b.7

Voorkeursalternatief” te positief voorgesteld Bij elk hoofdstuk staat er een kopje “ambities” en “spelregels”. Uit deze overzichten blijkt dat de resultaten sterk voorwaardelijk te lezen zijn… De samenvattende figuur 9.8. geeft een originele oplossing voor de resultaten die “geel” tot “rood” zijn (blz. 327). Het trekt een stippellijntje tot bij het “groen” voor de “onzekerheidsmarge”. Zo lijkt het resultaat veel beter dan het is. Want enkel “geur en stof”, “luchtkwaliteit” en “bodem” zitten helemaal in het groen. Let wel dat dit het alternatief is met een parkeernorm van 0,4 en deelmobiliteit 40%... Enkel in die context is er überhaupt nog een positief effect van de toevoeging van 10.000 woningen.

3.1

Document Ontwerp Structuurvisie/Omgevingsprogramma Zuidwest: Opmerkingen van ons bij hoofdstuk 5.10 Kansenzones voor het samenbrengen van ambities: Op blz. 92 is een apart zeer beknopt hoofdstuk gewijd aan De Uithof. Wij bevelen aan om hier tenminste meer tekst toe te voegen over ongeorganiseerde recreatieve voorzieningen zoals het mountainbiken, zie voor details van de toevoeging hieronder bij onze opmerkingen over het voorzieningenprogramma.

3.2

Document Voorzieningenprogramma Den Haag Zuidwest: Sectie “Voorzieningen per thema: sporten en bewegen: (domein sport): Het huidig aanbod is in kaart gebracht en beoordeeld. De inrichting van de openbare ruimte zal zoveel mogelijk uitnodigen tot bewegen en sporten”. Dit aanbod is ONVOLLEDIG: - Georganiseerde sport (blz. 40): Sportcentrum Uithof aangegeven (schaatsen, skiën, snowboarden, karten, klimmen, boulderen); Maneges: beide aangegeven, Kanosport (vereniging Windhappers) ONTBREEKT, georganiseerde wielersport ontbreekt (vereniging HSK/TRIAS). - Ongeorganiseerde sport (blz. 42): Mountainbike parcours in stadspark De Uithof ONTBREEKT. Gaarne toevoegen. Dit viel tijdens aanleg zes jaar geleden onder Speeltoestellen Escamp, maar wordt nu enigszins gefaciliteerd in onderhoud door Groenbeheer Escamp. Samengevat onze algemene indruk/opmerkingen met betrekking tot de Uithof: Nadruk ligt te veel op natuurgebied, te weinig op sportieve individuele recreatie, met uitzondering van het sportcentrum De Uithof.

3.3

Het klopt dat de conclusie ten aanzien van stikstof erg bondig in de M.E.R. staat waardoor de voorwaarden die in het onderzoek stikstof (bijlage 5) zijn genoemd niet helder naar voren komen. Wij scherpen de M.E.R. aan zodat deze voorwaarden benoemd worden, en dus niet alleen in de bijlage te vinden zijn. Daarnaast wordt n.a.v. het advies van de commissie m.e.r. een hoofdstuk toegevoegd over de effecten in de realisatiefase. Hierin worden ook de effecten t.a.v. stikstof in de realisatiefase benoemd, met bijbehorende optimaliserende spelregels, zoals het gebruik van schoon materieel waarmee de uitstoot van stikstof beperkt wordt. Dit deel van de zienswijze leidt wel tot aanpassing van het M.E.R. Hoe figuur 9.8 (figuur 9.21 in nieuwe versie M.E.R.) gelezen moet worden staat in de toelichting boven de figuur. Het betreft het effect van de structuurvisie ten opzichte van de referentiesituatie zoals beschreven in hoofdstuk 5. Een positieve beoordeling (+) op een bepaald aspect betekent immers niet dat dat de leefomgeving op dat aspect helemaal op orde is (zoals wel het geval is voor de thema’s geur en stof, luchtkwaliteit en bodem). Voor het thema bezonning en windhinder zijn bijvoorbeeld negatieve scores gegeven, en dit is dan ook terug te zien in figuur 9.8. Tegelijkertijd wordt bijvoorbeeld een verbetering op het thema leefbaar verwacht omdat met de structuurvisie o.a.

een groot voorzieningenprogramma wordt toegevoegd. Ook dit is terug te zien in figuur 9.8. De figuur toont tot slot ook aan dat weliswaar een positief effect op de leefbaarheid verwacht wordt, maar dat de leefbaarheid met de structuurvisie nog niet volledig op orde is. Dit is te zien doordat het thema niet volledig in het “groen” staat, maar hooguit “geel” is beoordeeld. Dit deel van de zienswijze leidt niet tot aanpassing van het M.E.R. Het klopt dat in de structuurvisie een beknopte stuk tekst is opgenomen voor de Uithof. In de structuurvisie wordt niet gedetailleerd ingegaan op deelgebieden. Voor het gebied van de Uithof wordt gewerkt aan gebiedsagenda, deze zal in 2023 vastgesteld worden.

Deze sportvoorzieningen worden aan de kaarten op bladzijde 40 van het Voorzieningenprogramma toegevoegd. De structuurvisie heeft een dermate hoog abstractieniveau dat deze kleine gebruiksfuncties niet uitgebreid beschreven zijn. De gemeente heeft op dit moment geen plannen om de activiteiten die benoemd worden in de zienswijze op te heffen. Op dit moment zijn er geen concrete plannen/initiatieven om de recreatieve activiteiten te wijzigen.

Zoals eerder vermeld heeft de structuurvisie een hoog abstractieniveau en wordt niet gedetailleerd ingegaan op de invulling van de Uithof, deze uitwerking zal plaatsvinden in de gebiedsagenda van de Uithof.

Gevolgen voor de structuurvisie/ bijlagen Geen aanpassing

Gevolgen voor de M.E.R. Geen aanpassing

Geen aanpassing

Wel aanpassing w.o. H 9.15 en H10.1

Geen aanpassing

Wel aanpassing (de kaarten op blz. 4 van het Voorzieningenprog ramma worden aangepast)

Geen aanpassing

Nota van beantwoording zienswijzen Structuurvisie en Milieueffectrapportage Den Haag Zuidwest Datum zienswijze

Indiener

Nr.

Paragraaf zienswijze

3.4

30-62022

Indiener 4

4.1

Zienswijze De andere totale sportieve recreatie die momenteel al in de Uithof aanwezig is omvat ook: Mountainbiken (enige Haagse mountainbike-parcours van 4 km), paardrijden (2 maneges), wielrennen (enige Haagse wielrenbaan), kanovaren (windhappers), vissen. Specifieke aandacht willen wij vragen voor de recreatieve voorziening Mountainbiken: Voorbeelden kunnen gevonden worden op https://www.mtbroutes.nl/zuidholland/den-haag-uithof voor een beschrijving en reviews. Van dit parcours wordt veelvuldig gebruik gemaakt door sportieve wijkbewoners, maar ook door vele andere bewoners van Haaglanden. Er wordt op gereden door Haagse jeugd uit de wijk Escamp, maar ook door volwassenen uit heel Zuidholland. Wij hebben de gemeente al meermalen gewezen op zinvolle kleine uitbreidingen van dit parcours in de Uithof, maar dat heeft tot op heden nog tot niets geleid. Door gebruik en uitbreiding toe te voegen in de structuurvisie is het mountainbiken ook in de toekomst beter gewaarborgd. Gebruik het huidige groenblauw voor promotie van Zuidwest; maak een goed groenbeheerplan en betrek bewoners daarbij.

4.2

Maak veilige fietspaden, gedifferentieerd naar snel- en minder snel fietsverkeer.

4.3

Herplaats jaren 50-kunst;

4.4

Respecteer de cultuurhistorische waarden: renoveer de mooiste bouwblokken met respect voor het gevelbeeld en geef duidelijk aan wat wordt gedaan om de op de kansenkaart genoemde cultuurhistorische waarden te behouden.

4.5

Maak een beoordelingskader voor omgevingskwaliteit voor Den Haag en pas daar de structuurvisies op aan. Differentieer de omgevingskwaliteit naar prioriteitsgebied en woonwijk, en handhaaf deze via een ‘nieuw soort welstand’, met een onafhankelijke openbare commissie als welstandstoetser.

Beantwoording gemeente

Gevolgen voor de structuurvisie/ bijlagen

Gevolgen voor de M.E.R.

In de structuurvisie worden op dit detailniveau geen uitspraken gedaan. Wat wel kan worden aangeven is dat het parcours in de Uithof op zorgvuldige wijze is vormgegeven/gerealiseerd in samenspraak met bewoners en groene/natuur-verenigingen in verband met het in stand houden en de ontwikkeling van natuurwaarden. Het huidige parcours wordt daarom niet uitgebreid/aangepast.

Geen aanpassing

De indiener heeft een goede suggestie. Deze wordt meegenomen in het beheerplan dat gestoeld is op de uitgangspunten voor beheer en inrichting uit de Nota Stadsnatuur. De suggestie om groenblauw als promotiemiddel te gebruiken zullen we aan de communicatieadviseur (Het Haagse Groen) doorgeven. Uitgangspunt voor de fietspaden is veiligheid. Er is geen beleid om snel- en langzaam fietsverkeer op afgescheiden fietspaden van elkaar te scheiden. In de meeste gevallen is dit vanwege ruimtebeslag niet mogelijk. Wel wordt binnen het fietsnetwerk differentiatie aangebracht in breedtes van fietspaden. Snelfietsroutes (sterroutes en metropolitane fietsroutes) worden breder uitgevoerd, zodat fietsers elkaar goed kunnen passeren en inhalen. Het uitgangspunt wat betreft kunstobjecten in de openbare ruimte is om deze zo dicht mogelijk in de buurt van de oorspronkelijke locatie te herplaatsen indien deze ophoudt te bestaan. In de kansenkaart in hoofdstuk 5.4.1 is opgenomen welke gebieden cultuurhistorische waarden kennen, deze waarden moeten in de planontwikkelingen worden meegenomen in de afweging. In het spelregelkader van de M.E.R. is opgenomen dat de cultuurhistorische waarden zoveel mogelijk behouden moeten blijven.

Bij de uitwerkingsplannen waar ook cultuurhistorische waarden aanwezig zijn, moet er een motivering/verantwoording komen hoe er wordt omgegaan met de cultuurhistorische waarden. Dit wordt ook opgenomen in het spelregelkader als apart spelregel.

Geen aanpassing

Geen gevolgen

Geen aanpassing Wel aanpassing in spelregelkader (H10)

Na vaststelling van de structuurvisie zal de gemeente een kwaliteitsplan voor Zuidwest opstellen en beeldkwaliteitsplannen voor de gebieden. Deze zijn aanvullend op de in de structuurvisie genoemde kwaliteiten. Het kwaliteitsplan Zuidwest verbeeldt en beschrijft de kernkwaliteiten die we willen borgen en versterken, voortbordurend op de beschreven kwaliteiten in de structuurvisie. Ook worden de kwaliteitsopgaven voor de toekomstige ontwikkelingen beschreven, zoals kwaliteit van de openbare ruimte, van het toekomstige bouwblok, op welke manier verdichting wordt ingepast, maar ook sociale kwaliteiten worden benoemd. De gemeente zal beeldkwaliteitsplannen opstellen voor de 3 wijken van Zuidwest (Moerwijk, Morgenstond, Bouwlust/Vrederust). Voor een aantal gebiedsontwikkelingen zijn al beeldkwaliteitsplannen opgesteld (zoals voor de Dreven, Gaarden en Zichten), die blijven het geldend toetsingskader voor die gebiedsontwikkeling. De beeldkwaliteitsplannen zoomen meer in op de (cultuurhistorische) kwaliteiten van de buurten, hoe we daarmee willen omgaan en wat de beeldkwaliteitseisen zijn ten aanzien van o.a. bebouwing, openbare ruimte, de overgangen tussen openbaar en privé, de gevelkenmerken en materialisering. De beeldkwaliteitsplannen worden vastgesteld door de Raad en zijn geldend toetsingskader voor de welstandscommissie.

Geen aanpassing

Nota van beantwoording zienswijzen Structuurvisie en Milieueffectrapportage Den Haag Zuidwest Datum zienswijze

6-7-2022 6-7-2022

Indiener

Indiener 5 Indiener 6

Nr.

Paragraaf zienswijze

Zienswijze

4.6

Publiceer informatie over plannen, evaluaties van de visie en definities van begrippen (STOMP, plint etc.) digitaal.

4.7

Kies naast renovatie en sloop/nieuwbouw voor vernieuwbouw, dus het uitbreiden van bestaande portiekflats, o.a. t.b.v. een minder kwetsbare business case.

4.8

Breng samenhang aan tussen fysieke en sociale maatregelen. Benut het sociale netwerk van reguliere en vrijwilligersorganisaties. Toets locatieontwikkelingen op onderlinge belangen.

4.9

Ga zorgvuldig om met participatie en communicatie met bewoners en gebruikers; betrek hen als kritische gesprekspartners en geef heldere uitleg over de samenhang tussen vastgesteld beleid, visies, projecten en planfasering.

4.10

Maak de gebruiks- en belevingswaarde voor bewoners/gebruikers integraal onderdeel van een omgevingskwaliteitsplan.

4.11

De woningbouwcorporaties moeten bewoners die i.v.m. ontwikkelplannen hun huis moeten verlaten passende herhuisvesting bieden in de eigen buurt of elders, en hen hierbij zorgvuldig begeleiden. Heeft dezelfde zienswijze op de structuurvisie als appellant 2, zoals weergegeven bij 2a. Heeft dezelfde zienswijze op de structuurvisie als appellant 2, zoals weergegeven bij 2a. Heeft daarnaast onderstaande zienswijzen toegevoegd: ‘Kinderlijke inspraaktechnieken’ Een gemeente die haar inwoners echt wil laten participeren, echt betrokkenheid laat merken met de wensen en verwachting van hun inwoners, verlaat zich niet op een technische inspraakavond. Burgerparticipatie is een nobel streven van de overheid, om burgers meer te betrekken bij het beleid. In een tijd waarin de afstand tussen de burger en de overheid, de burger, inwoner van Zuidwest, zou die inspraak meer het karakter moeten hebben van OVERHEIDSPARTICIPATIE: Dat de burger eigenlijk binnen de eigen leefomgeving, als belangrijke actor, belangrijke partij wordt beschouwd, waarbij de overheid zichzelf aanbiedt om daarin te participeren.

Dan draaien we het eigenlijk om, dat is een hele paradigmaverschuiving van ‘de overheid die bepaalt wat er gebeurt en daar mag de burger wat over zeggen’, naar ‘de burger bepaalt wat er in zijn wijk en omgeving gebeurt’, en de overheid die daarbij natuurlijk de grenzen bepaalt en hun eigen beleid daarnaast legt.

5.1

6.1 6.2

Beantwoording gemeente De kwaliteitstoetsing in Zuidwest zal aangepast worden volgens de raadsbrief over kwaliteitsborging (RIS 307136). Dat houdt in dat er voor Zuidwest een kwaliteitsteam komt, die plannen aan de voorkant toetst aan de principes van het kwaliteitsplan en de beeldkwaliteitsplannen. Daarnaast blijft toetsing door welstand en ACOR (Advies Commissie Openbare Ruimte) ook onderdeel van het ontwikkelproces. Er is een wettelijke verplichting over publiceren van plannen, namelijk Wep (Wet elektronische publicaties). De Wep verplicht gemeenten om alle wettelijk voorgeschreven bekendmakingen, mededelingen en kennisgevingen van (voorgenomen) besluiten die niet tot één of meer belanghebbenden zijn gericht, in het officiële elektronische publicatieblad te doen. Daarnaast heeft de gemeente Den Haag een inspraak- en participatieverordening gemeente Den Haag 2012. Een goed punt wat betreft definities van begrippen, in de structuurvisie zal een begrippenlijst worden opgenomen. De corporatie kijkt per opgave of zij wil renoveren, vernieuwen, optoppen. Hiervoor spelen meerdere factoren, zoals financiën, stedenbouwkundige voorwaarden, onderhoudsniveau van de woningen etc. een rol. Dat is maatwerk per opgave; bij elke uitwerking zal worden toegelicht welke keuze wordt gemaakt en wat de argumentatie is.

Dit gebeurt in de praktijk op wijk- en buurtniveau door de community builders en de wijkmanagers. In Moerwijk is bijvoorbeeld Bondgenoten opgericht; daarin zijn bewoners en ondernemers deelnemers om vraag en aanbod te matchen en de behoefte kenbaar te maken. Daarnaast wordt in de project- en de gebieds-/locatie-ontwikkeling het gewenste programma samen met partners opgesteld en vastgelegd in een PUK of NvU. In een projectgroep worden de belangen gewogen en vastgelegd in het kader. De gemeente heeft als bijlage bij de Ontwerp Structuurvisie Zuidwest 2040 een Notitie Bewonersparticipatie gevoegd. De gemeente blikt hierin uitvoerig terug op het participatieproces en benoemt conclusies en aanbevelingen om de bewonersparticipatie te blijven verbeteren mede aan de hand van het programma Haags Samenspel, de inrichting van een digitaal participatieplatform voor Zuidwest en een fysieke participatiewerkplaats in Zuidwest. Er wordt een beeldkwaliteitsplan voor geheel Zuidwest opgesteld en beeldkwaliteitsplannen voor deelgebieden in Zuidwest die gedetailleerder zullen zijn. Er is al een dergelijk gedetailleerder beeldkwaliteitsplan voor de Dreven, Gaarden en Zichten. Zie verder de beantwoording van de zienswijze 4.5 Dit behoort tot het werk van de corporaties die hiervoor een Sociaal Plan opstellen per ontwikkeling.

Gevolgen voor de structuurvisie/ bijlagen

Gevolgen voor de M.E.R.

Wel aanpassing (in de structuurvisie wordt een begrippenlijst opgenomen)

Geen aanpassing

Er wordt verwezen naar de beantwoording bij de zienswijzen onder 2a.

Geen aanpassing

Er wordt verwezen naar de beantwoording bij de zienswijzen onder 2a.

Geen aanpassing

De gemeente heeft als bijlage bij de Ontwerp Structuurvisie Zuidwest 2040 een Notitie Bewonersparticipatie gevoegd. De gemeente blikt hierin uitvoerig terug op het participatieproces en benoemt conclusies en aanbevelingen om de bewonersparticipatie te blijven verbeteren mede aan de hand van het programma Haags Samenspel, de inrichting van een digitaal participatieplatform voor Zuidwest en een fysieke participatiewerkplaats in Zuidwest.

Geen aanpassing

Geen aanpassing Geen aanpassing Geen aanpassing

Nota van beantwoording zienswijzen Structuurvisie en Milieueffectrapportage Den Haag Zuidwest Datum zienswijze

8-7-2022 8-7-2022 7-7-2022 en 8-7-2022 1-6-2022

Indiener

Nr.

Indiener 7 Indiener 8 Indiener 9

Indiener 10

8 9

Paragraaf zienswijze

Zienswijze

Beantwoording gemeente

6.3

T.a.v. Voorzieningen op maat (pag. 67 structuurvisie): Dit doen we het liefst in een multifunctioneel gebouw en samen met maatschappelijke en/of culturele organisaties… Waarom zijn hier de sportverenigingen genoemd? Op initiatief van het bestuur van de HSV DUNO werd in 2007 in stadsdeel Loosduinen een multifunctionele voorziening gebouwd waarin naast de voetbalvereniging, ook de bloedbank Sanquin en de kinderopvang van 2Samen gevestigd is. Investeerder in Staedion!

6.4

Maatschappelijke voorzieningen: In de structuurvisie gaat het – wat betreft de voorzieningen - uitsluitend over RUIMTE, locaties, velden, zwembad, kortom accommodaties. Wat ontbreekt is een analyse van het huidige aanbod van sportverenigingen en de aan- of afwezigheid van hun ambitie om samenwerking te zoeken met de huidige en nieuwe inwoners van Zuidwest voor een voldoende kwalitatief sportaanbod. Sportverenigingen -kunnen- bijdragen aan de versterking van de sociale cohesie van de wijk en de buurt. Dat gaat niet vanzelf: de gemeente zou hierin moeten investeren, door sportverenigingen te faciliteren in hun ontwikkeling naar meer professionaliteit en het voeren van een maatschappelijke agenda. Met uitzondering van de wijk Leyenburg (die feitelijk niet onder deze structuurvisie valt) is er in Zuidwest geen sportaanbod meer vanuit turnen. Voor de motorische ontwikkeling van jonge kinderen is turnen heel belangrijk. Pag. 21 Structuurvisie: Zuidwest groeide in de jaren zestig en zeventig uit tot één van de grootste nieuwbouwgebieden in Nederland. Het was een levendig gebied met veel winkels, buurthuizen, scholen, sportverenigingen en andere voorzieningen Er bestaat in Den Haag geen samenwerkingsverband van sportverenigingen; ook geen overleg op wijk of stadsdeelniveau van sportverenigingen met gemeente en andere maatschappelijke partners.

Een dergelijk samenwerkingsverband, organisatievorm is een voorwaarde om een sterke sociale cohesie te vormen. Pag. 8 Structuurvisie gemeente Den Haag Vergezicht 2040 – “Mensen voelen zich thuis - Zuidwest is in 2040 een gebied met een sterke sociale cohesie, waar alle betrokken partijen de handen ineenslaan om de buurten en wijken leefbaarder te maken Sportverenigingen worden niet de structuurvisie genoemd als belangrijke organisaties die bijdragen aan een vitaal Zuidwest, door hun aanbod van sport en bewegen. Waarin de Haagse sportnota de sportverenigingen nog als het cement van de samenleving wordt benoemd, wordt bij sociale cohesie op pag. 56 alleen de hieronder genoemde GESUBSIDIEERDE organisaties genoemd. Pag. 56 voldoende buurt- en wijkcentra, Centra voor Jeugd en Gezin (CJG’s), Servicepunten XL en jongerenpunten. Heeft dezelfde zienswijze op de structuurvisie als appellant 2, zoals weergegeven bij 2a. Heeft dezelfde zienswijze op structuurvisie en M.E.R. als appellant 2, zoals weergegeven bij 2a en 2b. Heeft dezelfde zienswijze op structuurvisie en M.E.R. als appellant 2, zoals weergegeven bij 2a en 2b.

Het is onduidelijk wat met deze zienswijze wordt bedoeld. Er staat dat hier de sportverenigingen worden genoemd. Dit is echter niet op pagina 67 het geval, hier wordt ingegaan op de bibliotheekfunctie in combinatie met maatschappelijke en/of culturele voorzieningen in een multifunctioneel gebouw. Wel wordt op pagina 68 ingegaan op een multifunctioneel verenigingsgebouw: ‘Ook kunnen sommige verenigingscomplexen worden opgeknapt en gecombineerd worden met andere functies, zoals gezondheidsvoorzieningen of kinderopvang.’ De voorziening die de indiener aandraagt is een mooi voorbeeld van een dergelijke combinatie. De gemeente is ook van mening dat sportverenigingen bijdragen aan de sociale cohesie van de wijk. Daarom worden verenigingen ook op diverse vlakken gefaciliteerd in hun ontwikkeling naar (meer) professionaliteit. Wat betreft de maatschappelijke agenda wordt door de sportconsulenten veelvuldig overleg gevoerd in het stadsdeel met andere maatschappelijke organisaties om samenwerking te realiseren en verbindingen te leggen.

Stelt - onder verwijzing naar Het ‘Ruimtelijk Raamwerk Zuidwest’ par. 2.1 ‘Verdichten & vergroenen’ en par 2.2 ‘Groen: kwantiteit en kwaliteit’ - voor het groenbeheer aan te passen ten gunste van de biodiversiteit: minder vaak en minder kort maaien en hier en daar een rotspaadje aanleggen en een

Gevolgen voor de structuurvisie/ bijlagen Geen aanpassing

Gevolgen voor de M.E.R. Geen aanpassing

Geen aanpassing

Er wordt verwezen naar de beantwoording bij de zienswijzen onder 2a.

Geen aanpassing

Er wordt verwezen naar de beantwoording bij de zienswijzen onder 2a en 2b.

Geen aanpassing

Er wordt verwezen naar de beantwoording bij de zienswijzen onder 2a en 2b.

Geen aanpassing

Geen aanpassing Geen aanpassing Geen aanpassing

De gewenste versterking van de biodiversiteit en het meer ecologische groenbeheer worden expliciet in hoofdstuk 3.4 (Groen en Ecologie) van het Ruimtelijk Raamwerk benoemd. De exacte uitwerkingen (maaibeheer, rotspaadje) zijn te gedetailleerd om in de structuurvisie op te nemen, zij komen bij herinrichtings- en beheerplannen in een latere fase aan de orde.

Geen aanpassing

Nota van beantwoording zienswijzen Structuurvisie en Milieueffectrapportage Den Haag Zuidwest Datum zienswijze

Indiener

Nr.

9-6-2022

Indiener 11

21-62022

Indiener 12

30-62022

Indiener 13

Paragraaf zienswijze

bankje plaatsen. Zo ontstaat bij bewoners meer animo om van het openbaar groen gebruik te maken. Meldt als omwonende van winkelcentrum Leyweg enorm te lijden onder geluidsoverlast van langdurige, irritante muziek uit luidsprekers het middenblok van het winkelcentrum, die ook wordt afgespeeld als de winkels gesloten zijn. Merkt op dat de wijk drukker is geworden – met lawaai van horecabezoekers, verkeer en buurtevenementen – en vraagt waarom de gemeente niet handhaaft bij overschrijding van het toegestane aantal dB bij bijvoorbeeld kinderkermissen en muziekoptredens in het Zuiderpark. Op dit punt zou de gemeente de leefbaarheid in de wijk moeten verbeteren.

Heeft bezwaar tegen de plannen voor afsluiting van de Melis Stokelaan en Hengelolaan op de Lozerlaan. Volgens appellant zal de afsluiting een onhanteerbare verkeersdruk opleveren op de Beresteinlaan, en worden hele wijken afgesloten van de directe aansluiting op de centrumring.

13.1

13.2

13.3

7-7-2022

Indiener 14

Zienswijze

Is zeer te spreken over de mate waarin de visie de leefbaarheid, veiligheid en duurzaamheid beoogt te verbeteren, maar vindt dat onderstaande punten uit de visie die dynamiek en bereikbaarheid van Zuidwest negatief beïnvloeden; verzoekt de gemeente de visie op die punten te herzien. Vindt dat de ambitie om Hengelolaan en Melis Stokelaan te ontkoppelen en autoluwer te maken nadelige gevolgen heeft voor de bereikbaarheid (van de snelweg per auto en van het centrum per OV). Als op de Hengelolaan max. 30 km/u mag worden gereden, neemt de reistijd per OV toe. De Lozerlaan is een essentiële verbinding voor de forenzen die wonen/werken in de regio. De ontkoppeling zorgt ervoor dat de bewoners van de twee ontkoppelde straten zullen moeten omrijden via de Meppelweg of de Erasmusweg. Deze straten zullen overbelast worden met autoverkeer. Wateringse Veld wordt enkel bereikbaar via het verlengde van de Dedemsvaartweg. Die bereikbaarheid is al verslechterd door een poller die de Beresteinlaan ontkoppelt van de Ambachtsweg. Vraagt zich af of in de visie de juiste ruimte wordt aangewezen voor groen. Vindt dat de beoogde vergroening ten koste gaat van de bereikbaarheid van Bouwlust-Vrederust. Vindt dat het wandelen en fietsen mogelijk beter past bij het groen rondom de Uithof.

13.4

Wijst erop dat hangjongeren, zwervers en/of verslaafden (schadelijk) afval en daarmee een verkeerd beeld voor zowel de wijk als kinderen kunnen achterlaten op bijv. speel- en ontmoetingsplekken. Is benieuwd naar de voorzorgsmaatregelen die gemeente zal treffen om dit te voorkomen.

14.1

Vindt dat de milieu verbindingszones in de loop der jaren zwaar aangetast zijn door bebouwing en worden ernstig bedreigd door o.a. het beheer van de vele sportparken door externe partijen en de daarmee gepaard gaande commercialisering? van de sportparken. Vindt dat een betere ontsluiting van de Uithof een deel van het antwoord kan zijn. Geef het OV meer ruimte en aandacht, maar ook aan het langzame verkeer o.a. met snelfietspaden.

14.2

Beantwoording gemeente

Gevolgen voor de structuurvisie/ bijlagen

Gevolgen voor de M.E.R.

Het voeren van geluid in de openbare ruimte is alleen toegestaan mits daar een vergunning voor is afgegeven, bijvoorbeeld voor evenementen, of een melding is gedaan (afhankelijk van het evenement). Indien er klachten zijn zal de gemeente altijd eerst een controle uitvoeren. Bij overschrijding van de geluidsnormen treedt de gemeente handhavend op. Wat betreft muziek bij de Leyweg geldt artikel 2:9 van de Algemene plaatselijke verordening. Het laten spelen van muziek moet voldoen aan een uitvoeringsbesluit. Indien dat niet het geval is, zal de gemeente eerst controleren en daarna handhaven. Heeft u last van muziek of ander geluid tijdens een evenement? Dit kunt u melden bij de politie via telefoonnummer: 0900-8844. Tot slot het volgende: bij het vestigen van nieuwe voorzieningen zoals horeca zal, als voor die voorzieningen geluidsnormen gelden, de aanvrager altijd moeten aantonen dat aan normen kan worden voldaan. Pas dan wordt een vergunning afgegeven. In de M.E.R. Den Haag Zuidwest behorende bij deze structuurvisie zijn modelberekeningen uitgevoerd. Hieruit blijkt dat de afkoppeling van de Melis Stokelaan en Hengelolaan zorgt voor meer verkeer op de Meppelweg en Erasmusweg, maar dat deze wegen het extra verkeer kunnen verwerken, mits ook ingezet wordt op maatregelen om andere vervoerswijzen te stimuleren.

Het weren van het doorgaande autoverkeer verbetert de leefbaarheid en verkeersveiligheid op de wegen aan de binnenzijde van het gebied. Dit is ook het doel van de maatregel. De reistijden naar de centrumring zullen in sommige gevallen inderdaad iets toenemen. Ter kennisname en dank voor het compliment.

Geen aanpassing

Ondanks de afkoppeling blijft het mogelijk om de snelweg en andere hoofdwegen met de auto goed te bereiken. In sommige gevallen zal de reistijd iets toenemen. Uit de berekeningen van de M.E.R. blijkt dat het wegennet het verkeer kan blijven verwerken, mits ook ingezet wordt op de mobiliteitstransitie. Samen met de provincie wordt gewerkt aan het verbeteren van de doorstroming op de Wippolderlaan/ N211 (tussen de Lozerlaan en de A4), onder andere door de kruising van de Lozerlaan met de Erasmusweg ongelijkvloers te maken. De bereikbaarheid van Wateringseveld blijft ongewijzigd. Voor het OV wordt gezocht naar een oplossing zodat de reistijd niet toeneemt. Zoals gesteld in de Structuurvisie wordt de komende tijd nader studie verricht ten behoeve van de precieze inrichting van de Hengelolaan.

Geen aanpassing

De vergroening van Zuidwest is een van de gemeentelijke kernopgaven. Naast en juist als tegenhanger van de verdichting is ook een uitbreiding van netwerken voor voetgangers en fietsers nodig. Niet alleen maar recreatief, maar ook om van A naar B te komen, in het kader van de mobiliteitstransitie. Groen is de buffer voor het behouden en versterken van de leefbaarheid, biodiversiteit en aantrekkelijkheid van de wijken, voor mens, plant en dier. In de structuurvisie wordt nadrukkelijk aandacht geschonken hoe de openbare ruimte meer uitnodigt om elkaar te ontmoeten, te bewegen en spelen en als bewoner en bezoeker ook meer veilig te voelen. Dit doen we door kwaliteit en aantrekkelijkheid van de inrichting van de leefomgeving te verbeteren en het eigenaarschap van bewoners en ondernemers op de directe leefomgeving te vergroten. De ecologische verbindingszones staan ten aanzien van kwaliteit en kwantiteit van natuurwaarden onder druk. De structuurvisie is een eerste aanzet om het natuurnetwerk in Zuidwest te versterken. De sportparken worden door de gemeente beheerd en onderhouden. De meeste trambanen zijn voor reguliere lijnen. Zo rijdt lijn 4 door tot aan De Uithof. Incidenteel zijn er sporen aanwezig voor remiseritten (Dedemsvaartweg) en eventuele omleidingen (bijvoorbeeld in Moerwijk). In de structuurvisie wordt juist ingezet op duurzame vervoerswijzen

Geen aanpassing

Nota van beantwoording zienswijzen Structuurvisie en Milieueffectrapportage Den Haag Zuidwest Datum zienswijze

Indiener

Nr.

8-7-2022

Indiener 15

8-7-2022

Indiener 16

Paragraaf zienswijze

Zienswijze

14.3

Vindt dat de verbindingszones voor watervogels ontbreekt. De rioolpijpen onder de wegen zijn vanaf de aanleg van de wijk niet vervangen. Een barrière die de natuur en het verkeer hindert en zorgt voor veel overlast. Vervuiling en verstikking bedreigen het waterleven, hiermee ons leefmilieu en tasten de diverse biotopen steeds verder aan.

14.4

Vindt dat er onvoldoende antwoorden zijn gegeven op het verkeersproblematiek.

14.5

Vindt dat De Haagse natuurvereniging AVN de gemeente kan helpen om de nu aanwezige levensbedreigende klimaatveranderingen zoals oververhitting, watertekorten, vergiftigingen, epidemieën, etc. in de toekomst te helpen voorkomen. Verwondert zich dat de gemeente in Zuidwest op zo’n rigoureuze manier – sloop en nieuwbouw van woningen – te werk gaat. De woningen aan het Hoogveen en de binnentuinen worden gesloopt om plaats te maken voor 2,5 x zoveel huizen op dezelfde plek. Vindt dat dit ten koste gaat van natuur, en mogelijk leidt tot meer afstand tussen mensen en vereenzaming. Vindt dat aan bewoners en andere belangstellenden erg weinig tijd wordt gegund om de plannen (meer dan 800 pag. ’s excl. M.E.R.) goed te kunnen bestuderen. Vindt het onredelijk van burgers te verwachten dat zij hierover in zo korte tijd een goed en gedegen advies kunnen geven. Vindt dat hiermee niet wordt getoond dat de gemeente de mening van de burger erg serieus neemt.

16.1

16.2

Vraagt waarom er zoveel extra woningen in Zuidwest moeten komen. Pleit ervoor de 10.000 extra woningen te verspreiden over meer gebieden in Den Haag. Is van mening dat mensen die “boven op elkaar wonen” zich meer aan elkaar gaan irriteren en dus overlast van elkaar ervaren Dit komt de leefbaarheid niet ten goede, terwijl dat juist een streven is binnen de Structuurvisie.

16.3

Merkt het volgende op over specifieke teksten in de structuurvisie: Pag.2: “Langs de plinten wil men ruimte creëren voor lokale ondernemers om die gebieden aantrekkelijker te maken. Een voorbeeld is het terrein op en rond de sportvelden Escamp I en II. D.m.v. wandelpaden, speel- en fitnesstoestellen en een waterpartij zou dat gebied veel meer publiek aan kunnen trekken.” Opmerking: Pleit voor foodtrucks als overwogen wordt ter plaatse horeca te vestigen. Er bestaat dan minder kans op vandalisme, inbraak, hangplekken en minder risico dat een vaste horecazaak op de betreffende locatie niet rendabel blijkt te zijn. Terwijl een foodtruck uitsluitend op “piekmomenten” aanwezig hoeft te zijn. Pag.11: “De groene uitstraling van Zuidwest moet behouden blijven. Wel dient de biodiversiteit te worden vergroot. Cultuurhistorische gebouwen moeten worden beschermd. Met deze waarden moet rekening worden gehouden”.

16.4

Beantwoording gemeente zoals lopen, fietsen en openbaar vervoer. Ook de barrièrewerking van de Lozerlaan, waardoor de Uithof voor voetgangers en fietsers niet makkelijk bereikbaar is, krijgt nadrukkelijk aandacht in de structuurvisie. De barrières voor watervogels zijn zoveel mogelijk geslecht door de aanleg van faunauittreedplaatsen en natuurvriendelijke oevers. In het ruimtelijk raamwerk is opgenomen welke verbindingszones er binnen Zuidwest zijn. Er zijn in het Ruimtelijk Raamwerk ook enkele voorstellen opgenomen voor het vervangen van duikers door bruggen. Dit komt zowel de doorstroming in het watersysteem als de natuur ten goede. Bij uiteindelijke plannen wordt er altijd een flora- en fauna-onderzoek verricht en worden kansen voor het versterken van de natuur meegenomen. In de structuurvisie wordt ingezet op duurzame vervoerswijzen, zoals lopen, fietsen en openbaar vervoer. Dit draagt bij aan de mobiliteitstransitie die nodig is om de verdichting mogelijk te maken en eventuele verkeersknelpunten op te lossen. In het proces van het opstellen van de structuurvisie Zuidwest is verschillende keren met de AVN gesproken. De suggestie om ook in de toekomst de AVN bij plannen te betrekken wordt gewaardeerd. Op het moment dat nieuwe plannen worden gemaakt zal worden bepaald hoe de AVN in dat proces kan meedenken en adviseren.

Plannen die binnen Zuidwest uitgevoerd worden moeten voldoen aan de structuurvisie. De structuurvisie Den Haag Zuidwest is juist opgesteld om ervoor te zorgen dat wanneer sloop/ nieuwbouw plaats vindt dit in samenhang gaat met aandacht voor groen, een prettige leefomgeving en ruimte voor ontmoeting. Dit uit zich in o.a. de vijf ontwerpprincipes (paragraaf 6.3 van de structuurvisie) en de 10 ambities (hoofdstuk 5), waaraan dus wordt getoetst. De gemeente heeft begrip voor uw opmerking. De gemeente heeft getracht het hoofddocument, de structuurvisie, goed en prettig leesbaar te maken. De bijlagen Kansenkaart, Voorzieningenprogramma en Ruimtelijk Raamwerk zijn toelichtende bijlagen op deze structuurvisie. Voor inspraak wordt de standaard termijn aangehouden zoals aangegeven in de Inspraakverordening 2012. In artikel 4 is bepaald dat op inspraak de procedure Afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht (Awfb) van toepassing is. In die afdeling is bepaald dat de termijn 6 weken bedraagt. Wat betreft het aantal woningen wordt verwezen naar de het thema antwoord 1. Voor de Leefbaarheid en Veiligheid is aandacht in het Programma Zuidwest en in de uitwerking van de wijkagenda's met partners.

Gevolgen voor de structuurvisie/ bijlagen

Gevolgen voor de M.E.R.

Geen aanpassing

De specifieke invulling van deelgebieden met de verschillende functies wordt later uitgewerkt, dus ook kaders t.a.v. eventuele foodtrucks. Daarbij wordt afgewogen wat de juiste plek is voor de juiste functie. Bij die afweging worden ook de veiligheidsaspecten betrokken.

Geen aanpassing

In de kansenkaart in hoofdstuk 5.4.1 is opgenomen welke gebieden cultuurhistorische waarden kennen, deze waarden moeten in de planontwikkelingen worden meegenomen in de afweging. In het spelregelkader van het M.E.R. is opgenomen dat de cultuurhistorische waarden zoveel mogelijk behouden moeten blijven.

Geen aanpassing

Wel aanpassing in het spelregelkader (H11)

Nota van beantwoording zienswijzen Structuurvisie en Milieueffectrapportage Den Haag Zuidwest Datum zienswijze

Indiener

Nr.

Paragraaf zienswijze

Zienswijze Opmerking: Vindt ‘Rekening houden met deze waarden’ niet sterk genoeg geformuleerd. Cultuurgoed moet behouden blijven.

16.5

16.6

16.7

16.8

16.9

16.10

Pag.22: “Het groene karakter van Zuidwest moet zo veel mogelijk behouden blijven en liefst worden versterkt! Ook het Zuiderpark en de Uithof worden versterkt. Er zijn plannen om een ecoduct bij de Lozerlaan naar de Uithof aan te leggen, voor een betere en veiligere bereikbaarheid.” Opmerking: Niet zozeer het aantal bomen, maar de totale hoeveelheid aan bladeren, struiken en gras is bepalend voor de hoeveelheid groen…. Pag.39: “De woningen zijn verouderd en voldoen niet meer aan de eisen van de huidige tijd.” Opmerking: Een dooddoener die vaak -ten onrechte- wordt gebruikt!! Echter niet “de eisen van de huidige tijd”, maar de bewoners zelf zijn bepalend of een woning aan de eisen voldoet. Het betreft dan niet de staat van de woning (waar vaak vocht en schimmel in zit), maar om de grootte en de betaalbaarheid. Bijvoorbeeld voor ouderen die nog zelfstandig wonen, jongeren die net op zichzelf gaan wonen, studenten, iemand die net is gescheiden. Voor deze groepen zijn deze woningen in Zuidwest groot genoeg en nog prima geschikt. Pag.45: “Bewoners gaan ook ’s-Avonds graag de deur uit. Omdat gebouwen, straten en pleinen zo worden ingericht, dat men zich altijd veilig kan voelen.” Opmerking: Die garantie is niet te geven! Een wijk kan nog zo mooi zijn opgeknapt, vervelende dingen als berovingen e.d. komen zowel voor in mooi heringerichte buurten als in mistroostig ogende wijken!

Pag.48: “Doorstromers zijn mensen die binnen Zuidwest willen verhuizen naar een grotere woning”. Opmerking: Maar er zijn ook veel bewoners die graag willen verhuizen naar een kleinere, nieuwere of lager gelegen woning. Wordt daar wel voldoende rekening mee gehouden?? Pag. 54: “Buren moeten elkaar kunnen ontmoeten in de binnentuinen, die zo typerend zijn voor Zuidwest. Het is mooi als ander buurtgenoten ook gebruik kunnen maken van de binnentuinen.” Opmerking: In de plannen van de vernieuwing van de Zichtenbuurt zijn veel binnentuinen juist verdwenen! En die er komen, daar staat vaak een hek omheen, hetgeen niet echt uitnodigt voor andere buurtbewoners om er doorheen te wandelen. Ook worden veel binnengebieden verhoogd aangelegd i.v.m. het half ondergronds parkeren. De tuin is dan voor niet bewoners alleen via een trap te bereiken! En dus niet of nauwelijks toegankelijk voor minder validen, rolstoelgebruikers en mensen met kinderwagens. Advies: Maak daar ook een soort van hellingbaan voor die gebruikers. Pag. 55: “Dak- en thuislozen, mensen met psychische problemen wonen met name in Zuidwest”. Opmerking: Een juiste constatering!! Maar hoe wordt dat probleem ECHT aangepakt? Huisvest probleemgevallen ook elders. Niet uitsluitend in Zuidwest!

Beantwoording gemeente In de uitwerkingsplannen waarin ook cultuurhistorische waarden aanwezig zijn, moet verantwoord worden hoe wordt omgegaan met de cultuurhistorische waarden. Dit punt wordt opgenomen in het spelregelkader als apart spelregel. Er wordt verwezen naar antwoord op zienswijze 2a.16.

Gevolgen voor de structuurvisie/ bijlagen

Gevolgen voor de M.E.R.

Wel aanpassing (zie antwoord 2.1.16)

Geen aanpassing

Als de woningen verouderd zijn betekent dit dat de woningeigenaren nadenken over het renoveren of het slopen en nieuwbouwen van hun verouderde woningvoorraad. De woningen zijn bijvoorbeeld technisch verouderd (energie labels, vocht- en schimmel) en/of functioneel verouderd (plattegrond en gebruik). In de herstructurering in Zuidwest wordt ervoor gezorgd dat er voldoende verschillende typen betaalbare woningen zijn voor bewoners die willen terugkeren.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12654933/1