RIS314498 Notulen van de raad van 21 december en 22 december 2022 (1)

Door mevrouw Klokkenburg, daartoe gesteund door mevrouw Arp, de heer Smit, mevrouw Holman en mevrouw Verdonk, wordt de volgende motie (I.1.9 CU/SGP) ingediend:

Motie I.1.9 CU/SGP geen buitensporige salarissen betalen met gemeenschapsgeld De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 21 en 22 december 2022, ter bespreking van vervolgstap doorontwikkeling jeugd- en gezinshulp: selectieleidraad (RIS313467), constaterende, dat: • de wet normering topinkomens (wnt) geldt in Nederland, waardoor er voor topfunctionarissen in het publieke en semipublieke domein een bezoldigingsmaximum geldt; • jeugdhulporganisaties onder de wnt vallen; overwegende, dat: • in het verleden zorgpartijen in Den Haag zich niet aan de wnt hielden, • deze zorgpartijen hier nog steeds actief zijn; • deze buitensporige salarissen door gemeenschapsgeld worden bekostigd; • de wnt niet genoemd wordt in de selectieleidraad; • de wethouder OJS in de commissievergadering van 8 december jl. heeft gezegd dat het thema ‘onderwerp van gesprek is in de dialoogfase’; verzoekt het college: • naleving van de wnt in de gunningsleidraad op te nemen en hier gedurende de contractduur op toe te zien,

36

en gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Robin Smit (PvdD). Voorzitter. De kwaliteit van jeugdzorg is belangrijk en er komt een hoop op ons af. Daarom de volgende motie: verzoekt het college in de dialoogfase een afwegingskader op te stellen bij het stelselmatig niet functioneren van de gegunde zorgaanbieder; daarnaast in kaart te brengen welke bijsturingsmogelijkheden en -momenten het college heeft; dit met de raad te delen voor publicatie van de definitieve aanbesteding. De voorzitter. Door de heer Smit wordt de volgende motie (I.1.12 PvdD) ingediend:

Motie I.1.12 PvdD Leg kwaliteit jeugdzorg vast De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 21 december 2022, ter bespreking van het voorstel van het college inzake vaststelling Doorontwikkeling jeugd- en gezinshulp: selectieleidraad. Constaterende, dat: • het toekomstperspectief jeugd- en gezinshulp ingrijpende veranderingen met zich meebrengt; • de dialoogfase om de gunningsleidraad vast te stellen al is gestart; • het de intentie is om bij de nieuwe contracten een looptijd van acht jaar overeen te komen met zorgaanbieders. Overwegende, dat: • het niet te overzien is hoe de zorgvraag in acht jaar kan veranderen; • bij het niet optimaal functioneren van de gegunde zorgaanbieders het college kan bijsturen om de kwaliteit van de zorg te borgen; • de gesprekken om tot de gunningsleidraad nog niet zijn afgerond. Verzoekt het college: • in de dialoogfase een afwegingskader op te stellen bij het stelselmatig niet functioneren van de gegunde zorgaanbieder; • daarnaast in kaart te brengen welke bijsturingsmogelijkheden en -momenten het college heeft; • dit met de raad te delen voor publicatie van de definitieve aanbesteding. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Janneke Holman (PvdA). Voorzitter. Het is ontzettend belangrijk om jongeren in de jeugdzorg goed voor te bereiden op volwassenheid.

Daarom heb ik de motie Betere verankering Big 5 en verlengde jeugdhulp, met het dictum: verzoekt het college in de verdere stappen in de doorontwikkeling jeugden gezinshulp goed te verankeren dat het een harde voorwaarde is dat de Big 5 op orde moet zijn en dat drempels tot verlengde jeugdhulp worden weggenomen; dit onderdeel te laten zijn van de dialooggesprekken met aanbieders en een concretere invulling te geven in de gunningsleidraad, en de raad hierover te informeren. Deze motie is mede ingediend namens de ChristenUnie/SGP, GroenLinks, D66, Partij voor de Dieren, de SP en de HSP. De voorzitter. Door mevrouw Holman wordt de volgende motie (I.1.11 PvdA) ingediend:

37

Motie I.1.11 PvdA Betere verankering Big 5 en verlengde jeugdhulp De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 21 december 2022, ter bespreking van de Vervolgstap doorontwikkeling jeugd- en gezinshulp: selectieleidraad. Constaterende, dat: • in de selectieleidraad op p. 27 een passage is opgenomen over het voorbereiden op volwassenheid van kwetsbare jongeren, met een toekomstplan gericht op de Big 5, verlengde jeugdhulp en een soepele overgang naar volwassenenzorg. Overwegende, dat: • ook in het verleden de Big 5 (een plan waarin steun aan een jongere, een woning, school of werk, het inkomen en een netwerk op orde moet zijn voor volwassenheid) en de mogelijkheid tot verlengde jeugdhulp (tussen 18 en 23 jaar) al onderdeel waren van beleid; • maar in de praktijk blijkt dat de Big 5 niet altijd als harde voorwaarde wordt gesteld voordat een jongere zelfstandig verder gaat, en dat van de mogelijkheid tot verlengde jeugdhulp nauwelijks of niet optimaal gebruik wordt gemaakt. Verzoekt het college: • in de verdere stappen in de doorontwikkeling jeugd- en gezinshulp goed te verankeren dat het een harde voorwaarde is dat de Big 5 op orde moet zijn en dat drempels tot verlengde jeugdhulp worden weggenomen; • dit onderdeel te laten zijn van de Dialooggesprekken met aanbieders en een concretere invulling te geven in de gunningsleidraad, en de raad hierover te informeren.

En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Gaat uw gang, mevrouw Verdonk. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Ik had nog een omissie die ik wilde goedmaken. Vier van mijn moties zijn meeondertekend door mevrouw Klokkenburg. Er is er ook een meeondertekend door mevrouw Faïd. De voorzitter. Waarvan akte, dank u wel. Wethouder Bredemeijer (CDA). Voorzitter. Mooi om hierover wederom met elkaar te spreken, na een uitgebreide commissiebehandeling en technische briefing. Mevrouw Verdonk heeft, denk ik, heel duidelijk de noodzaak aangegeven van wat we hier met elkaar doen. Ik vind het namens het college ook ontzettend belangrijk dat we dat met elkaar doen en dat we goed de tijd ervoor hebben genomen om te weten wat we precies gaan doen. Het Toekomstperspectief Jeugd is ongelooflijk belangrijk, zodat we de kinderen die onze zorg nodig hebben, die ook kunnen geven. Op dit moment is daar ontzettend veel aan de hand. Je kunt spreken van een grote crisis in de jeugdzorg. We wachten op de hervormingsagenda van het Rijk. Ik zou bijna zeggen: we wachten daar op dit moment létterlijk op. Die hebben we hard nodig om dit toekomstperspectief uiteindelijk invulling te kunnen geven. Ik ga naar de moties. Ik vind het prettig dat er op deze manier moties zijn ingediend. Ik kan er een heel aantal ook omarmen.

Daarom is het zo vervelend dat ik juist moet beginnen met de motie die ik niet kan omarmen. Het klinkt gelijk weer zo vervelend, maar dat is de volgorde die nu eenmaal gekozen is. Het gaat over de motie van Hart voor Den Haag, Meekijken door onafhankelijke materiedeskundigen tijdig organiseren. Die motie moet ik ontraden. Toch heb ik daar inderdaad ook een toezegging over gedaan. De toezegging die ik heb gedaan, is dat we de gunningsleidraad, wanneer 38

die klaar is, dus na de dialoogfase, onafhankelijk willen toetsen, zodat we zeker weten dat we de goede dingen met elkaar doen. Wat hier aan de hand is, is dat we de dialoogfase nu starten. Ook de onderhandelingen met de aanbieders geven we daarin dus vorm. Waar ik huiverig voor ben, is dat er binnen die onderhandelingen sprake is van een onafhankelijk iemand die meekijkt, waardoor wij met elkaar als gemeentebestuur, eigenlijk een beetje … Ik ben bang voor de ondermijnende werking die daarvan uit zou kunnen gaan. Wij weten als gemeente wat we doen. We hebben daar met elkaar veelvuldig over gesproken. We zijn zeker van onze zaak. We gaan de onderhandelingen in met die aanbieders. Uiteindelijk toetsen we de uitkomst daarvan onafhankelijk. Dat is anders dan in deze motie staat. Dat is wel de toezegging die ik heb gedaan. Met die argumentatie moet ik deze motie helaas ontraden. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). De wethouder zegt een paar dingen. Allereerst hadden we afgesproken, volgens mij, dat de concept-gunningsleidraad besproken zou worden in een technische briefing en dat daar ook een aanbestedingsjurist bij zou zitten. Dat is achteraf. Waar het mij om gaat, is het proces. Ik denk dat het een heel belangrijke zaak is, contracten voor acht jaar. Het gaat echt om kwetsbare kinderen. Laat iemand meekijken.

Het is ook een waarborg of een verzekering voor de wethouder dat hij altijd achteraf kan zeggen 'ik heb er alles aan gedaan', ook als het fout is gelopen. En er lopen nogal wat aanbestedingen in de jeugdsector fout. Dus laat de wethouder het ook als een helpende hand zien, als een steun. Wethouder Bredemeijer (CDA). Zo interpreteer ik de oproep ook van mevrouw Verdonk. Daarover zijn we het niet oneens. Het klopt dat we daar met elkaar iedere keer op het gepaste moment het gesprek over voeren. Het klopt ook dat we dat onafhankelijk toetsen. Maar ik ga er echt van uit dat als wij met elkaar vaststellen 'dit is het, hierbinnen moet het gebeuren', wij onze positie juist versterken door dat gesprek zelf aan te gaan en achteraf onafhankelijk te laten toetsen. Het kan zo zijn dat aanbieders - het is toch een best stevig gesprek dat we met elkaar te voeren hebben - een bepaalde waarde ontlenen aan de aanwezigheid van die onafhankelijke adviseur, waardoor je op een heel andere manier tegenover elkaar komt te staan in plaats van aanbieder ten opzichte van degene die uiteindelijk die aanbesteding is gestart. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Laat ik nou een aantal van die aanbieders kennen. Dat zijn allemaal grote jongens. Die hebben speciale mensen in dienst om te onderhandelen. Ik heb ook gezien - ik zeg het maar even recht voor zijn raap - welke mensen dat voor de gemeente gaan doen.

Dan denk ik: daar is een heel groot verschil in stevigheid. Daarnaast zijn er heel veel vragen. U zegt dat we alles duidelijk hebben. Nou, we hebben een technische briefing gehad. We hebben heel veel vragen gesteld met een aantal fracties. Er kwamen weinig antwoorden. Dus dat is ook een extra zorg. Ik doe nog een laatste poging om de wethouder te overtuigen. Anders stop ik 'm in mijn mapje en dan spreken wij elkaar over twee jaar. Wethouder Bredemeijer (CDA). Dat laatste zal sowieso hopelijk het geval zijn. De raad, mevrouw Verdonk in het bijzonder ook, mag mij erop aanspreken. Ik neem daar de verantwoordelijkheid voor, ook voor de professionaliteit en de stevigheid van onze mensen. Ik denk echt dat wij in staat zijn om met het toekomstperspectief dat we met elkaar hebben vastgesteld en alle visies die we op verschillende manieren proberen naar buiten te brengen waarom we dit doen, een stevige basis hebben om dat gesprek goed te voeren. Ik ga naar de tweede motie van mevrouw Verdonk van Hart voor Den Haag, Wachttijden in de jeugdzorg oplossen. Die motie is in iets andere vorm ook ingediend door mevrouw Faïd van de Haagse Stadspartij. Beide moties - als ik alvast vooruit mag lopen op de motie van mevrouw Faïd zou ik willen omarmen, omdat dit natuurlijk een van de belangrijkste doelen is in het hele toekomstperspectief. De derde motie is Stop tijdschrijven.

Nu is het zo, en dat zegt de indiener, mevrouw Verdonk, ook in de overwegingen, dat in de cao Jeugdzorg is opgenomen dat tijdschrijven niet langer aan de orde mag zijn. In die zin zou ik deze motie als overbodig willen betitelen, zonder af te doen aan de noodzaak die eruit spreekt.

39

Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Overbodig, zegt de wethouder. Er zijn onderhandelingen genoeg bekend waar regels zijn vastgesteld waar men zich toch niet aan hield. Ik zou dus toch de wethouder willen vragen om de motie niet overbodig te noemen, maar er heel alert op te zijn in de onderhandelingen. Dan zou het oordeel toch anders kunnen zijn. Wethouder Bredemeijer (CDA). Ik voel wel mee met wat mevrouw Verdonk zegt. We hebben straks ook een motie van de ChristenUnie/SGP waarin hetzelfde soort advies aan de orde zou kunnen zijn. Maar als zij zegt 'zet dit vast, ondanks dat het in de cao staat, want dan heb je iets om anderen aan te houden', dan begrijp ik dat wel. Dan zou ik mijn oordeel willen aanpassen naar oordeel raad. De vierde motie verzoekt om niet dezelfde fout te maken als in 2015. Ik zou de motie als zodanig willen overlaten aan het oordeel van de raad, maar nog wel een misverstand willen wegnemen. We hadden daar ook een debatje over in de commissie. Dat ging over de € 138 mln. en de € 115 mln. en hoe die bedragen zich tot elkaar verhouden. Het is goed om daar nog even helderheid over te geven. Die € 138 mln. heeft betrekking op het totaal aan regionaal ingekochte jeugdhulp via H10. Dat is dus het totale bedrag. Die € 115 mln. gaat puur over de totale opdracht in de selectieleidraad.

Dus de hoogspecialistische, de intramurale zorg blijft naast het toekomstperspectief gewoon bestaan en die blijft via H10 ingekocht worden. Het is dus een categorisering van het bedrag. Het is dus zeker geen bezuiniging, terwijl het natuurlijk wel zo is - daar begon ik ook mee - dat we met elkaar wachten op de hervormingsagenda, waar een gigantische korting van een miljard, op rijksniveau vanzelfsprekend, op ons af komt. In die zin zullen we het allemaal met elkaar met minder moeten doen. Maar wij gaan daar als gemeente zeker niet nog iets bovenop doen met een bezuiniging. Dat misverstand wil ik graag wegnemen. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Dat betekent dus dat de budgetten gelijk blijven? Wethouder Bredemeijer (CDA). Zo is het. De vijfde motie is Gebruik deskundigheid. Ik heb in de commissievergadering aangegeven dat we dat op heel veel verschillende manieren doen. Er is in dat debat een misvatting ontstaan, of een verschil van inzicht, net hoe je het wilt noemen, over de manier waarop het onderwijs betrokken is. We hebben dat niet dezelfde betrokkenheid gegeven als de andere partijen die aan tafel zijn geweest. Maar we hebben wel, op 21 september bijvoorbeeld, een toelichting gegeven aan het samenwerkingsverband en op 23 september met allerlei onderwijspartners een werkbezoek gehad. Zo kan ik nog wel even doorgaan.

De betrokkenheid van het onderwijsveld, ook aan de voorkant, is er dus wel geweest, alleen op een andere manier dan met de andere partijen. De oproep in de motie is om ze te betrekken in het komende traject. Dat doen we echt. Dat gaan we echt doen, net als met allerlei andere partijen. In die zin is deze motie echt wel overbodig, omdat dit precies is wat we ook van plan zijn om te doen met elkaar. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Plannen zijn altijd mooi, maar mijn bronnen bij de scholen hebben mij gezegd dat ze pas in november 2022 echt betrokken zijn geraakt. Dat is toch iets anders dan september. Ik zou er toch wel heel veel prijs op stellen als de wethouder zou zeggen: we gaan dat niet alleen toezeggen, maar ik heb het ook al ergens keihard op schrift. Dat zou ik graag zien. Wethouder Bredemeijer (CDA). Ik weet natuurlijk niet wie de bronnen van mevrouw Verdonk zijn. Ik weet wel dat een partij als het samenwerkingsverband SPPOH voor mij een heel belangrijke partner is. Dat is de partij die we bijvoorbeeld op 21 september een toelichting hebben gegeven op wat we gaan doen. Dat zijn toch wel heel belangrijke momenten geweest; ook de 23 september, twee dagen later. Dat zijn voor mij de onderwijspartijen. Ik had een hele lijst opgeschreven, maar die zal ik u besparen. Ook in mijn normale periodieke overleggen met schoolbesturen komt dit heel veelvuldig aan de orde.

De zesde ingediende motie is Betrek professionals van gemeente en van aanbieders bij de aanbesteding. Die zou ik kortheidshalve willen omarmen. Motie zeven gaat over de uitgestoken hand van jeugdzorgprofessionals. Daarin gaan de overwegingen een beetje mank. We hebben een discussie gehad over of er een werkonderbreking is geweest. Ik heb aangegeven dat er geen collectieve werkonderbreking is geweest. Mevrouw Verdonk 40

heeft aangegeven dat er wel mensen zijn geweest die een signaal hebben afgegeven. Daar kun je een discussie over voeren, maar van collectieve werkonderbrekingen was geen sprake. Dat doet er niet per se heel veel toe, denk ik, als ik althans die appreciatie mag geven. Maar ik heb geen uitnodiging van de FNV gehad. Hiervoor geldt gewoon dat we in de dialoogfase al die professionals, dus ook mensen die professional zijn en toevallig lid zijn van het CNV of de FNV, willen betrekken bij de totstandkoming van het perspectief. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Ik weet zeker dat deze uitnodiging ook namens het CNV is. Ik heb de uitnodiging namens de FNV gedaan. Ik heb begrepen dat er alleen naar allerlei agenda's is gekeken, maar dat is natuurlijk nodeloos. Ík doe die uitnodiging aan u. Dat doe ik nu voor de tweede keer. Het zou toch jammer als u tegen de bonden zegt: geen belangstelling. Wethouder Bredemeijer (CDA). Nee, goed, dan is het misschien een beetje de vorm die ik in twijfel trek. Is dit nu het podium waarop we agenda-afspraken moeten maken? Als er een verzoek is, dan gaan we natuurlijk het gesprek aan. Dan zou ik het volgende willen zeggen. Raad, dit is een motie die oproept om een agenda-afspraak met elkaar te maken; oordeel raad misschien dan maar. Ik weet het ook niet. Maar kijk even met elkaar of een motie het middel is. Ik doe overigens niets af aan de noodzaak.

Het is vervelend dat we nu gestart zijn met de motie die ik moest ontraden en eindigen met deze motie van mevrouw Verdonk, maar grote waardering voor de moties die ingediend zijn om ons op het goede pad te houden. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Even voor de duidelijkheid: ik dien natuurlijk niet voor niets de motie in. Ik heb dit al gevraagd in de commissie. Toen kreeg ik eenzelfde nietszeggend antwoord. Nu krijg ik weer te horen dat er geen uitnodiging binnen is en of het wel op deze manier moet. Nogmaals, op het moment dat de wethouder nee zegt tegen de uitnodiging die ik doe namens de FNV en ik weet zeker ook het CNV, dan interpreteer ik dat als dat de wethouder de vraag om samenwerking met de bonden gewoon blokkeert. Wethouder Bredemeijer (CDA). Zo is het zeker niet. Ik heb aangegeven dat het middel van de motie … Maar goed, daar ga ik verder niet over. Ik ben hier ook te gast. Maar ik zal zeker geen uitnodiging weigeren. Zo zit ik niet in elkaar. Janneke Holman (PvdA). Ik had nog een vraag aan de wethouder over de motie van mevrouw Verdonk over het betrekken van scholen. Hij zei: dat gaan we natuurlijk doen en dat is al het plan. Dat is op zich fijn. Maar ik maak me ook wel zorgen op dit punt.

Ik krijg namelijk ook signalen dat scholen wel een beetje huiverig zijn omdat dit proces best wel snel gaat en het ook best wel een opgave is om dit op een goede, integrale manier aan te pakken. Dat moet echt wel heel zorgvuldig gebeuren. In dat licht las ik voor de vergadering de motie van mevrouw Verdonk. Toen dacht ik: goed om met elkaar vast te leggen dat we dit wel echt gaan doen. Kan de wethouder daarop reageren? Wethouder Bredemeijer (CDA). Ik begrijp dat goed. Dat geldt ook weer hiervoor. In de dialoogfase, zoals we dat hebben genoemd, hebben we de tijd om dit soort gesprekken te voeren. We zijn er natuurlijk al uitgebreid mee bezig geweest tijdens de inschrijvingsmogelijkheid voor de aanbesteding. Die is nu gesloten. Overigens was ik vergeten aan te geven dat ik verwacht aanstaande vrijdag bekend te kunnen maken wat de uitkomst daarvan is. Voor de kerst hebben we dus helderheid met welke partijen we de dialoogfase ingaan. Het onderwijsveld wordt daar heel expliciet bij betrokken. Als de raad zegt 'dat willen we echt met elkaar vastgeklikt hebben', wie ben ik dan om dat te ontraden? Dat doe ik zeker niet. Maar het college heeft deze aansporing niet nodig om iets anders te gaan doen. Dit willen we gaan doen. Als de raad dat wil vastklikken met een motie, dan begrijp ik dat. Ik zou willen gaan naar de moties van de overige partijen.

Voor de motie ChristenUnie/SGP over buitensporige salarissen geldt een beetje hetzelfde als ik net met mevrouw Verdonk wisselde. Dit is de WNT, dus we houden ons eraan, maar laten we het ook even vastleggen. Net als de motie van mevrouw Verdonk zou ik deze aan het oordeel van de raad over willen laten. Over de cultuursensitieve jeugdhulp heb ik eerder aangegeven dat dit voor ons een belangrijke zaak is. Deze motie zou ik aan het oordeel van de raad willen laten, want het is belangrijk genoeg. 41

De Haagse Stadspartij heeft een motie ingediend over de wachtlijst. Ik zou willen verwijzen naar wat ik daarover gezegd heb bij de motie van mevrouw Verdonk, dus ook hiervoor oordeel raad. De Partij voor de Dieren vraagt bij motie om de kwaliteit van de jeugdzorg vast te leggen. Kortheidshalve zou ik ook daarvan willen zeggen dat ik het oordeel over deze motie zou willen overlaten aan de raad. Dat geldt ook voor de motie van de Partij van de Arbeid om de Big 5 als uitgangspunt te nemen in dit hele verhaal: oordeel raad. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. De stemmingen volgen later vandaag.

Aan de orde is: I.2.

Aanpassing inzameling PMD (RIS313766).

De beraadslaging wordt geopend. Robert Barker (PvdD). Voorzitter. Te elfder ure bespreken we een best wel fundamentele beleidswijziging. 50% van de PMD-containers verdwijnt. Wat ons betreft had dit zorgvuldiger gemoeten, door bijvoorbeeld niet eerst het aantal PMD-bakken te verdubbelen en vervolgens weg te halen. Dit moment kan ook worden aangegrepen om het percentage gescheiden afval te verbeteren. Daarom heb ik de volgende motie: verzoekt het college in te zetten op het behouden van inzameling via PMD-bakken door goed te communiceren over de dichtstbijzijnde PMD-locaties bij PMD-bakken die weg moeten; om op de locaties die vrijkomen te bekijken of deze gebruikt kunnen worden voor gescheiden afvalinzameling en hierbij specifiek te bekijken of deze plekken gebruikt kunnen worden om te experimenteren met het inzamelen van gft. Zo kunnen we dit moment gebruiken om juist in te zetten op meer gescheiden afvalinzameling, wat ook gewoon beter voor het milieu is. De voorzitter. Door de heer Barker wordt de volgende motie (I.2.1 PvdD) ingediend:

Motie I.2.1 PvdD Zet in op gescheiden afvalinzameling De raad van de gemeente Den Haag in vergadering bijeen op 21 december 2022, ter bespreking van de Aanpassing inzameling PMD (RIS313766). Constaterende, dat: • in de in 2019 gesloten Ketenovereenkomst Verpakkingen 2020 - 2029 is vastgelegd dat gemeenten voor 2023 moeten hebben gekozen voor het type inzamelingsmodel voor PMDverpakkingen; • op de plekken waar gekozen wordt voor nascheiding geen containers voor PMD meer mogen staan behalve binnen een straal van 75 meter van winkelgebieden; • dat het college verwacht 50 % van de huidige 335 PMD containers volgend jaar weg te halen; • juist de afgelopen jaren succesvol is ingezet op het verdubbelen van deze containers. Overwegende, dat: • het college stelt dat het onwaarschijnlijk dat de gemeente in 2022/2023 een scheidingspercentage van 40% realiseert wat haar doelstelling is; • Den Haag meer afval zou moeten scheiden om zo te voorkomen dat waardevolle grondstoffen verdwijnen; • veel mensen graag een bijdrage leveren aan een betere wereld door hun afval te scheiden;

42

•

er in Den Haag op veel plekken geen GFT wordt ingezameld of kan worden afgegeven en al dit GFT dus wordt verbrandt.

Verzoekt het college: • in te zetten op het behouden van inzameling via PMD-bakken door goed te communiceren over de dichtsbijzijnde PMD-locaties bij PMD-bakken die weg moeten; • om op de locaties die vrijkomen te bekijken of deze gebruikt kunnen worden voor gescheiden afvalinzameling en hierbij specifiek te bekijken of deze plekken gebruikt kunnen worden om te experimenteren met het inzamelen van GFT. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Judith Klokkenburg (CU/SGP). Voorzitter. Goed dat het college eindelijk het licht heeft gezien en in grote delen van de stad gaat inzetten op nascheiding door machines. Die kunnen dat veel beter dan dat mensen het bij de bron scheiden en naar een container moeten brengen. Het verbaasde mijn fractie dan ook dat er toch nog PMD-containers blijven staan in winkelgebieden. Dit zorgt niet alleen voor verwarring, maar bovendien kost het legen van die bakken de gemeente dan nog jaarlijks maar liefst € 410.000. Dat geld kunnen we veel beter besteden, aan het bestrijden van het afvalprobleem in onze stad bijvoorbeeld, door bijvoorbeeld nog sneller bijplaatsingen op te ruimen.

Daarom dien ik een motie in met collega Arp, waarvan het dictum luidt: verzoekt het college na het invoeren van de nieuwe inzamelsystematiek in 2023 alle PMD-verzamelcontainers te verwijderen, ook de containers in de buurt van winkelcentra; de raad separaat te informeren over de besteding van de vrijgekomen € 410.000. De voorzitter. Door mevrouw Klokkenburg, daartoe gesteund door mevrouw Arp, wordt de volgende motie (I.2.2 CU/SGP) ingediend:

Motie I.2.2 CU/SGP voorkom extra kosten door onnodige PMD-bakken De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 21 en 22 december 2022, ter bespreking van aanpassing inzameling PMD (RIS313766), constaterende, dat: • vanaf 1 januari 2023 wordt ingezet op nascheiding van afval en daardoor in de meeste wijken PMD-afval niet meer apart wordt opgehaald; • dit betekent dat PMD-verzamelcontainers niet langer nodig zijn, maar het college wel ervoor kiest om deze containers te laten staan wanneer ze binnen 75 meter van een winkelgebied staan; overwegende, dat: • de PMD verzamelcontainers die blijven staan voor verwarring kunnen zorgen, omdat naar bewoners gecommuniceerd gaat worden dat PMD bij het restafval gegooid kan worden; • het apart legen van de resterende PMD verzamelcontainers extra kosten met zich meebrengt, te weten: € 410.000 (RIS314105); • deze middelen beter ingezet kunnen worden om de afvalproblematiek in onze stad te bestrijden; verzoekt het college: • na het invoeren van de nieuwe inzamelsystematiek in 2023 alle PMD verzamelcontainers te verwijderen, ook de containers in de buurt van winkelcentra; • de raad separaat te informeren over de besteding van de vrijgekomen € 410.000, 43

en gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Voorzitter. Ik heb een motie die gaat over compost en hoe mensen zelf kunnen composteren om daarmee ook het totale afval dat opgehaald moet worden, terug te dringen. De motie heet Strijdbaar tegen wooncrisis van wormen en verzoekt het college om via Duurzaam Den Haag wormhotels en compostbakken met korting aan te bieden; de gelden voor deze wormhotels/compostbakken te dekken vanuit de netto-opbrengsten nascheiding; de raad hierover te informeren. De voorzitter. Door de heer De Vuyst wordt de volgende motie (I.2.3 GL) ingediend:

Motie I.2.3 GL strijdbaar tegen woningcrisis van wormen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 19-12-22. , ter bespreking van aanpassingen inzameling PMD. Overwegende, dat: • de gemeente als beleid heeft om wormhotels en composthopen reactief te ondersteunen; • wormhotels/composthopen het welzijn van natuur en milieu versterken; wat beide het doel is van het college om te verbeteren. Constaterende, dat: • er minder GFT is verzameld in 2022; • het dicht bij huis een wormhotel/composthoop beginnen een laagdrempelige manier is van het nuttig maken van GFT afval; • verschillende gemeente zoals Amsterdam en Nijmegen actief wormhotels/composthopen uitdelen. Verzoekt het college: • om via Duurzaam Den Haag wormhotels en compostbakken met korting aan te bieden; • de gelden voor deze wormhotels/compostbakken te deken vanuit de netto opbrengsten nascheiding; • de raad hierover te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Lesley Arp (SP). Voorzitter. Mijn fractie heeft één motie. Die heet Benut ruimte op basis van behoefte.

Die verzoekt het college met een afwegingskader te komen voor de invulling van de locaties van de te verdwijnen PMD-containers dat rekening houdt met de behoeften uit de buurt; indien er op locaties geen behoefte is aan andersoortige afvalcontainers, de mogelijkheden voor vergroening in beeld te brengen. De voorzitter. Door mevrouw Arp, daartoe gesteund door mevrouw Klokkenburg, wordt de volgende motie (I.2.4 SP) ingediend:

44

Motie I.2.4 SP Benut ruimte op basis van behoefte De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 21 december 2022, ter bespreking van Aanpassing inzameling PMD (RIS3132766); Constaterende, dat: • het college van plan is 50 procent van de huidige 335 PMD containers volgend jaar weg te halen, vanwege een recent collegebesluit ten aanzien van de inzameling van PMD dat meer uitgaat van nascheiding. Overwegende, dat: • we de vrijgekomen ruimte die hiermee ontstaat goed moeten benutten; • de meest geschikte invulling van de ruimte per locatie kan verschillen: zo kan er bijvoorbeeld een tekort zijn aan ondergrondse afvalcontainers (ORACs), papier- of glasbakken, kledingcontainers of juist een behoefte zijn aan meer groen in de buurt. Verzoekt het college: • met een afwegingskader te komen voor de invulling van de locaties van de te verdwijnen PMD- containers dat rekening houdt met de behoeften uit de buurt; • indien er op locaties geen behoefte is aan andersoortige afvalcontainers de mogelijkheden voor vergroening in beeld te brengen. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Wethouder Mulder (VVD). Voorzitter. Dank voor het debat dat we hebben gevoerd onlangs. Ik ga direct naar de moties. Ik begin met de motie van de heer Barker, Zet in op gescheiden afvalverzameling. Die motie kunnen we omarmen.

We gaan goed communiceren over de PMDbakken en we gaan kijken of we kunnen inzamelen met gft. Dat hebben we volgens mij in het verleden gedaan, toen een stukje Rijswijk bij Den Haag kwam. Daar stonden nog gft-containers. Ik kan hier dus mee uit de voeten. De motie van de ChristenUnie heet Voorkom extra kosten door onnodige PMD-bakken. Er zijn bewoners in onze stad die het belangrijk vinden om zelf hun huisvuil te scheiden. Dat kan ik heel goed begrijpen. Ze zijn er ook heel precies in. Deze bewoners willen we graag tegemoetkomen door een deel van de PMD-containers te laten staan, zodat ze daar zelf hun gescheiden PMD naartoe kunnen brengen. Deze motie gaat het college dus ontraden. Judith Klokkenburg (CU/SGP). Dus voor het fijne gevoel dat sommige mensen kunnen hebben bij het scheiden van afval gaan we als gemeenschap ruim vier ton betalen? Wethouder Mulder (VVD). Mensen zijn heel bewust bezig met het milieu en willen graag afval kunnen scheiden. Het college vindt dat we de mensen ook die mogelijkheid moeten bieden. Ze doen dat heel consciëntieus, heel gewetensvol, halen de spullen eruit, wat is plastic en wat niet. Het college wil dat graag in stand houden en de mensen die kans geven. Daar staat een prijskaartje tegenover. Als mensen dit heel graag willen en het ook heel nuttig is, dan is dat zeer de moeite waard om te doen. Robert Barker (PvdD).

Nu komt het een beetje over dat we het doen om de bewoners blij te maken, maar het draagt toch ook gewoon bij aan een beter milieu? De voorzitter. Is dit een interruptie of is dit het bijvallen van de wethouder?

45

Robert Barker (PvdD). Ik zou graag van het college het perspectief willen horen dat het niet alleen maar gaat over mensen blij houden. De voorzitter. Ik schrok er zo van: en bijval en geen interruptie. Wethouder Mulder (VVD). Als de heer Barker het college bijvalt en dat deed hij in dit geval, moet je natuurlijk opletten, maar het ook direct koesteren, omdat het natuurlijk zeldzaam is. Maar ik ben het helemaal eens met de heer Barker. Hij onderstreept het standpunt van het college. Dank daarvoor. De voorzitter. Het is het verjaardagscadeautje voor mevrouw Gerritsen. Wethouder Mulder (VVD). Ik kom bij de motie van de heer De Vuyst over wormhotels. Het moet eerst nog blijken dat de besparing optreedt en in welke mate, maar ik kan toezeggen dat we in ieder geval een afweging maken of we dit gaan doen of niet. We maken dus de afweging. Ik zeg niet toe dat we dat gaan doen. Het geld moet echt nog binnenkomen. Dan moeten we een afweging maken. Maar ik wil aan de heer De Vuyst toezeggen dat we in de afweging in ieder geval meenemen of dit een mogelijkheid is of niet. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Wanneer zien wij die afweging terug? Want ik geloof dat ik de motie nu niet omarmd krijg. Wethouder Mulder (VVD). Ik heb de brief niet nu voor me, maar dat komt volgend jaar. Dan kom ik ook met het voorstel voor wat we gaan doen met de opbrengsten.

De opbrengsten moeten in 2023 zichtbaar worden. Dan weten we het in 2024 zeker. Maar ik zorg ervoor dat het hier ligt voordat de besparing wordt ingezet, zodat de raad daarin een afweging kan maken en wij deze hebben afgewogen. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Dan wacht ik af. Ik houd de motie aan tot dat moment. Ik sla 'm op in het mapje met dingen die je kunt recycleren. Wethouder Mulder (VVD). Dank daarvoor. De voorzitter. Aangezien motie I.2.3 GL is aangehouden, maakt zij geen onderdeel meer uit van de beraadslaging. Wethouder Mulder (VVD). Ik kom bij de motie van de Socialistische Partij, Benut ruimte op basis van behoefte. De motie kunnen wij omarmen. Daarbij vertalen we het gevraagde afwegingskader als volgt. Bij de te verwijderen ondergrondse PMD-containers wordt in eerste instantie ingezet op het inzamelen van een andere afvalfractie, een andere afvalsoort. Op basis van het gebruik van andere afvalsoorten op dezelfde locatie wordt afgewogen welke soort, welke fractie hiervoor in de plek komt. Hierbij kunnen we kijken, afhankelijk van het draagvlak in een wijk, of er kansen zijn voor gescheiden inzameling van gft. We willen ook kijken naar de mogelijkheid voor vergroening. Maar om de verwachtingen te temperen: het zijn doorgaans plekken die niet geschikt zijn om te vergroenen, ook omdat er kabels en leidingen liggen.

Dat is ook de reden waarom, als er sprake is van vergroening, dat vaak geen boom zal zijn, maar eerder een struik of een grasveldje. Maar we kunnen de motie omarmen, zeg ik tegen mevrouw Arp. Robert Barker (PvdD). Wij zaten te twijfelen of we voor of tegen moesten stemmen. Daarom heb ik een verduidelijkingsvraag voor als deze motie wordt uitgevoerd. Klopt het dat in zo'n afwegingskader gekeken wordt naar bijvoorbeeld de behoefte in de buurt, maar ook zeker naar milieugevolgen en gevolgen die voor gescheiden afval belangrijk zijn, vanuit het milieuperspectief. Het is dus niet zo dat het puur en alleen gaat om wat de buurt wil en dat daarmee andere aspecten verdwijnen in de afweging? Wethouder Mulder (VVD). Ik heb het voordeel dat ik wethouder afval en groen tegelijk ben. Maar ik begrijp het. We gaan gewoon kijken wat kan. Ik proef het raadsbreed. Het is door een aantal mensen 46

gezegd. Kun je dan gft doen? Kun je misschien papierbakken doen? Kun je vergroenen? Laten we goed kijken hoe we daar een balans in kunnen vinden. Volgens mij is dat wat iedereen wil. Ik zorg dat het goed wordt afgewogen. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. Dames en heren, leden van de raad. Ik stel het volgende voor. Er staat een lunch gereed. We moeten ook wat dingetjes doen. Dat kan wel sneller dan ik nu ga voorstellen, maar laten we ons aan de afspraak houden dat er altijd een halfuur tussen zit. Ik doe er vijf minuten bij en we hervatten om één uur. Meneer Kruis heeft een punt van orde. Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter. Aangezien het een vrij korte stemmingslijst is, zou mijn voorstel zijn dat we eerst kort schorsen, dan stemmen en dan gaan lunchen. Want volgens mij is zo goed als iedereen aanwezig nu. De voorzitter. Er is een staande afspraak en die is hard: als we klaar zijn, halfuurtje stoppen. Dat is een harde afspraak, dus daar houd ik me aan. Tenzij u nu iets anders gaat doen, maar dat hoor ik dan wel. Ik wijk er dus niet van af. Ik kan zeggen vijf voor één, maar ik wil dat iedereen ook een broodje kan halen. Ik stel dus gewoon één uur voor. Schorsen en meteen lunchen, dan gaan we om één uur stemmen en daarna meteen het begrotingsdebat in. Aldus besloten. De vergadering wordt van 12.24 uur tot 13.01 uur geschorst.

Aan de orde is: J.

Stemmingen (incl. moties 1 december 2022).

-

Herstemming over moties waarover de stemmen staakten op 1 december jongstleden.

In stemming komt motie Q.12 PvdD. De voorzitter. De motie wordt verworpen met 21 tegen 23 stemmen. In stemming komt motie Q.2 CU/SGP. De voorzitter. De motie wordt verworpen met 21 tegen 23 stemmen. -

Actualiteitendebat De Kameleon.

In stemming komt motie F.1 Hart voor Den Haag. De voorzitter. De motie wordt aangenomen met algemene stemmen. -

Voorstel van de Rekenkamer inzake onderzoek 'Schoon op papier!' (RIS310905).

In stemming komt motie G.2 PvdD. De voorzitter. De motie wordt aangenomen met 34 tegen 10 stemmen. In stemming komt motie G.3 HSP. De voorzitter. De motie wordt verworpen met 6 tegen 38 stemmen. In stemming komt motie G.5 Hart voor Den Haag. 47

De voorzitter. De motie wordt verworpen met 13 tegen 31 stemmen. In stemming komt motie G.6 Hart voor Den Haag. De voorzitter. De motie wordt verworpen met 15 tegen 29 stemmen. In stemming komt motie G.7 Hart voor Den Haag. De voorzitter. De motie wordt verworpen met 15 tegen 29 stemmen. In stemming komt het voorstel. De voorzitter. Het voorstel wordt aangenomen met algemene stemmen. Voorstel van de Rekenkamer inzake de verkenning betaalbare woningbouw (RIS313641). In stemming komt amendement H.A. SP. De voorzitter. Het amendement wordt aangenomen met 39 tegen 5 stemmen. In stemming komt het aldus gewijzigde voorstel. De voorzitter. Het aldus gewijzigde voorstel wordt aangenomen met algemene stemmen. -

Vervolgstap doorontwikkeling jeugd- en gezinshulp; selectieleidraad (RIS313467).

In stemming komt motie I.1.1 Hart voor Den Haag. De voorzitter. De motie wordt aangenomen met 43 stemmen tegen 1 stem. In stemming komt motie I.1.2 Hart voor Den Haag. De voorzitter. De motie wordt aangenomen met algemene stemmen. In stemming komt motie I.1.3 Hart voor Den Haag. De voorzitter. De motie wordt aangenomen met 28 stemmen tegen 16 stemmen. In stemming komt motie I.1.4 Hart voor Den Haag. De voorzitter. De motie wordt aangenomen met 32 stemmen tegen 12 stemmen. In stemming komt motie I.1.5 Hart voor Den Haag. De voorzitter. De motie wordt verworpen met 18 stemmen tegen 26 stemmen. In stemming komt motie I.1.6 Hart voor Den Haag. De voorzitter. De motie wordt aangenomen met 30 stemmen tegen 14 stemmen. In stemming komt motie I.1.7 Hart voor Den Haag. De voorzitter. De motie wordt aangenomen met algemene stemmen. 48

In stemming komt motie I.1.8 CU/SGP. De voorzitter. De motie wordt aangenomen met 35 stemmen tegen 9 stemmen. In stemming komt motie I.1.9 CU/SGP. De voorzitter. De motie wordt aangenomen met algemene stemmen. In stemming komt motie I.1.10 HSP. De voorzitter. De motie wordt aangenomen met algemene stemmen. In stemming komt motie I.1.11 PvdA. De voorzitter. De motie wordt aangenomen met algemene stemmen. In stemming komt motie I.1.12 PvdD. De voorzitter. De motie wordt aangenomen met algemene stemmen. -

Aanpassing inzameling PMD (RIS313766).

In stemming komt motie I.2.1 PvdD. De voorzitter. De motie wordt aangenomen met 31 stemmen tegen 13 stemmen. In stemming komt motie I.2.2 PvdD. De voorzitter. De motie wordt verworpen met 7 stemmen tegen 37 stemmen. In stemming komt motie I.2.4 SP. De voorzitter. De motie wordt aangenomen met algemene stemmen. Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Voorzitter. Er waren een paar stemmingen over vuurwerk. Daar ging iets fout bij het stemmen. Wij wensen te worden geacht, voor beide moties te hebben gestemd. Robert Barker (PvdD). Voorzitter. Bij PMD hebben we voor de motie van de SP gestemd, met de invulling die de wethouder eraan gaf, zodat goed ingezet wordt op gescheiden afvalinzameling. Hinke de Groot (CDA). Voorzitter. Bij het onderwerp Vervolgstap doorontwikkeling jeugd- en gezinshulp hebben wij tegen de moties I.1.3 en I.1.5 van Hart voor Den Haag gestemd. Niet omdat we ze niet sympathiek vinden, maar omdat we deze overbodig vinden, gelet op de reactie van de wethouder.

49

Aan de orde is: K.

Gewijzigd voorstel van het college inzake programmabegroting 2023-2026 (RIS313463).

L.

Voorstel van het college inzake Uitvoeringsnota 2022 (RIS313771).

M.

Tariefsvoorstellen.

M.1. Voorstel van het college inzake verordening tot tweede wijziging van de Verordening hondenbelasting Den Haag 2021 (RIS313446). M.2. Voorstel van het college inzake vaststelling van de Verordening tot derde wijziging van de Verordening parkeerregulering en parkeerbelasting Den Haag 2022 (RIS313492). N. Voorstel van het college inzake vaststelling wijzigingen integraal huisvestingsplan onderwijs Den Haag 2020-2030 (RIS311845). De voorzitter. Dit is het laatste agendapunt van vandaag. De punten K tot en met N worden gezamenlijk aan de orde gesteld, maar worden morgen - daar ga ik tenminste van uit - afzonderlijk in stemming gebracht. De spreektijd wordt opnieuw ingesteld. Interrupties tellen niet. De sprekersvolgorde is naar grootte van oppositie en coalitie. Het woord is aan de raad voor de eerste termijn. Ik wens u veel succes. Laten we het leuk en plezierig houden. De beraadslaging wordt geopend. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Laat ik deze begrotingsbehandeling beginnen met het uitspreken van grote zorgen over de veiligheid in onze stad. Den Haag is kwetsbaar voor zware criminaliteit en staat vierde op de Onderwereldkaart, een onderzoek van RTL Nieuws naar zogeheten ondermijnende criminaliteit in Nederland. De onderwereld krijgt steeds meer grip op onze samenleving.

Denk bijvoorbeeld aan hennepkwekerijen die brandgevaar opleveren, jongeren die worden geronseld voor criminele klussen of winkels die geld witwassen en zo eerlijke ondernemers verdrijven uit winkelstraten. Uit de onderhandelingsstukken van de coalitiepartijen kunnen we opmaken dat de burgemeester zich hard heeft gemaakt voor meer budget om de toenemende criminaliteit te bestrijden. Graag een reflectie hierop van de burgervader. Is er voldoende menskracht om criminelen het hoofd te bieden? Hoe denkt u over het versterken van de politie, de rechterlijke macht en de recherche? Hoe kunnen we als raad u daarbij helpen? Zeker ook omdat vorige week het nieuws naar voren kwam dat de Inspectie Justitie en Veiligheid na tien jaar onderzoek tot de conclusie is gekomen dat de opsporing van criminelen hapert, wijkagenten nauwelijks aan hun werk toekomen en speciale afdelingen onvoldoende functioneren. Welke gevolgen heeft dat voor de stad Den Haag? Ander zorgelijk nieuws is het rapport van het Centrum tegen Kinderhandel en Mensenhandel, CMK. De aanpak van criminele ronselaars rammelt. Daders blijven buiten schot. Agenten blijken niet in staat om slachtoffers van criminele uitbuiting te herkennen. Ze worden vaker als dader beschouwd en riskeren straf voor bijvoorbeeld drugs dealen, terwijl dat onder drang gebeurt. Volgens het CMK kan Nederland veel leren van het Verenigd Koninkrijk.

Daar slaan scholen, jongerenwerkers en strafrechtelijke organisaties de handen ineen om de gevallen te signaleren en jongeren te behoeden voor een leven in de criminaliteit. Ik heb een motie die oproept om ronselpraktijken beter te signaleren. Het CMK-rapport stelt ook vast dat de ronselpraktijken door criminelen het meest voorkomen op straat en bij openbare hangplekken, gevolgd door ronselen via social media en rondom middelbare scholen. De straatcultuur verhardt, hetgeen leidt tot meer criminaliteit en een toename van wapens. Daarom een motie om met een plan van aanpak de opkomende gewelddadige straatcultuur in Den Haag te bestrijden.

50

Voorzitter. We hebben onlangs een tienpuntenplan ingeleverd om het toenemende wapenbezit, met name messen, onder jongeren te bestrijden. We willen dat plan uitbreiden met een motie om zogenaamde sleutelfiguren, ook wel 'influencers' genoemd, die een invloedrijke positie binnen hun gemeenschappen en jeugdnetwerken hebben, in te zetten tegen messenbezit. Dan de ongebreidelde bevolkingsgroei, die op van alles in onze stad van invloed is: woningnood, personele tekorten bij de politie, het onderwijs en in de zorg, congestie en onder druk staande sociale voorzieningen. Hart voor Den Haag is benieuwd met hoeveel inwoners Den Haag volgens het college nog kan groeien. Ik heb een motie om dat eens een keer glashelder uit te spreken. Hart voor Den Haag knokt al langer voor meer investeringen in armlastig Zuidwest. Ondanks dat een op de zeven Hagenezen in dit deel van de stad woont, lijkt het nog steeds een vergeten gebied. Zorgelijk waren ook de berichten vanmorgen in het AD over het bouwen in Zuidwest. Een kwart van de bewoners heeft schulden en leeft in armoede. Veel woningen zijn in slechte staat: slechte isolatie, veel vocht en schimmel. Zuidwest is ongezond. In Moerwijk leef je gemiddeld twaalf jaar korter dan de Hagenaars in andere wijken. Zes op de tien is chronisch ziek.

Bewoners hebben een manifest Zuidwest op zijn Best ingediend in mei - in mei al - met een aantal klip-en-klare verzoeken. Eén projectorganisatie, waarbij er één gemeentelijke projectorganisatie voor Den Haag Zuidwest komt, bestaande uit ambtenaren van alle gemeentelijke diensten. Eén budget, waarbij geld voor initiatieven, programma's of projecten voor lange tijd beschikbaar komen in een Fonds Zuidwest, zonder schotten tussen de verschillende programma's. Eén raadscommissie Zuidwest, waarbij naast de bestaande commissies één raadscommissie speciaal voor Zuidwest in het leven wordt geroepen. Eén budget participatie/ondersteuning bewonersinitiatieven, waarbij 10% van het beschikbare budget voor Zuidwest wordt gereserveerd voor het versterken van bewonersparticipatie en bewonersinitiatieven. Een motie om al die verzoeken in te willigen, want de mensen wachten al zo lang. Een kantelwijk die in veel aspecten op Zuidwest lijkt, is Rustenburg-Oostbroek. Daarom heb ik een motie om deze wijk toe te voegen aan het programma Zuidwest. Dennis Groenewold (D66). Ik heb een punt van orde. Ik hoor dat moties worden ingediend, maar ik hoor de dicta niet. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Ik licht de motie toe. Dennis Groenewold (D66). Volgens mij lezen we hier de dicta voor, zodat ook de kijkers thuis het makkelijker kunnen volgen. Volgens mij is dat de afspraak die we hebben.

Ik zou willen verzoeken dat te doen. De voorzitter. Wilt u dat doen? Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Dat gaat dan weer allemaal van de spreektijd af. Ik licht gewoon toe waar de motie over gaat. Iedere motie heb ik tot nu toe toegelicht. De voorzitter. Ik stel voor dat u vanaf nu steeds het dictum ook even voorleest bij het aanreiken. Dat hebben we inderdaad afgesproken. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Dat gaat dan weer van de spreektijd af. Zo blijven we die discussie natuurlijk wel iedere keer houden. Dat wordt wel vervelend. Ik licht de motie gewoon toe. Dat heb ik tot nu toe bij iedere motie netjes gedaan. De voorzitter. Meneer De Mos, dat snap ik. Ik vind het ook best sympathiek en het is misschien veel beter dan het voorlezen van het dictum, maar dit is de afspraak. Ook u houdt zich daaraan. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Maar waar staat die afspraak? Met wie is die afspraak gemaakt?

51

De voorzitter. Dat is een bestendige afspraak die we al jarenlang hanteren. Ik ben hier tweeënhalf jaar. Er staat niets in het Reglement van orde, maar steeds opnieuw doen we dat, tot op het laatste moment. Dat recht heeft u ook als u geen spreektijd meer heeft. Dus ook u houdt zich daaraan. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). U zegt zelf dat het niet in het Reglement van orde staat. Ik heb een voorstel gedaan om met een motieboek te komen. Dat mocht niet. De voorzitter. Ik vind het heel vervelend, meneer De Mos. Iédereen hier aanwezig zal bevestigen dat dit de staande afspraak is. Ook u houdt zich eraan. Bij het aanreiken leest u even het dictum voor! Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Ja, maar ik heb alle moties … De voorzitter. Nee, u ook! Richard de Mos (Hart voor Den Haag). U kunt boos worden, maar ik heb alle moties … De voorzitter. Ik word helemaal niet boos. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Nou ja, dan doet u alsof. Ik heb bij alle moties tot op heden keurig uitgelegd waar ze over gaan. De voorzitter. Ik stel ook voor dat u het nú gaat doen. Dus bij het aanreiken doet u het nu. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Dan moeten we misschien die honderd moties toch maar indienen in tweede termijn. Dan lezen we ze allemaal voor. Voorzitter. De energiecrisis slaat om zich heen en de armoede neemt hand over hand toe.

Voedselbank Haaglanden heeft nog nooit zo veel mensen in het bestand gehad die afhankelijk zijn van de voedselbank. Na februari is er onzekerheid. Tegelijkertijd wordt er nog steeds veel voedsel verspild. We dienen een motie in om voedselverspilling te voorkomen. En dan het dictum: verzoekt het college om een coördinator voorkomen voedselverspilling aan te stellen, teneinde het voedseloverschot bij de mensen in armoede te brengen. In het prachtige Drenthe wordt een jaarlijkse Superzaterdag georganiseerd om bij supermarkten houdbare levensmiddelen op te halen. Deze actie zorgt voor ruim drieduizend kratten met houdbare levensmiddelen, ter waarde van zo'n € 150.000. Dat kunnen we in Den Haag natuurlijk beter. Daarom een motie met het dictum: verzoekt het college een jaarlijkse Superzaterdag voor voedselbanken te realiseren. Waar de energiecrisis zich ook hard doet voelen, is in de cultuur- en in de sportsector. Voor beide pleiten we per motie voor een steunfonds. De motie voor de cultuursector luidt: verzoekt het college een steunfonds op te richten ten behoeve van de cultuursector; te onderzoeken waar huuraanpassingen mogelijk zijn voor culturele instellingen in gemeentelijke panden; de raad over de uitkomsten te informeren.

De motie voor de sportclubs: verzoekt het college een steunfonds op te richten om noodlijdende clubs financieel te ondersteunen; de raad over de uitkomsten te informeren. Hoewel er in de begroting een buffer is gereserveerd om de stijging van energieprijzen op te vangen - complimenten daarvoor - wordt deze nog niet uitgegeven. In Amsterdam is men volop bezig met een mkb-fonds dat bijvoorbeeld wordt ingezet middels energiecoaches die energiebesparing gaan regelen. Een motie om dat in Den Haag ook te doen: verzoekt het college snel te komen met een Haags steunpakket voor het mkb en de raad te informeren hoe het dit gaat doen. Ook wordt ingezet op het voorkomen van huurverhogingen voor ondernemers. Een motie om samen met ondernemersverenigingen, vastgoedeigenaren en huurders de dialoog te starten over huurmatiging: verzoekt het college om samen met ondernemersverenigingen, vastgoedeigenaren en huurders de dialoog te starten over huurmatiging en het langetermijnperspectief, onder andere voor onze winkelstraten. Dan het rampdossier Binnenhof. Volgens het rapport van Deloitte loopt de stad aan directe en indirecte inkomsten ruim € 208 mln. mis. Een dicht Binnenhof heeft impact op het aantal overnachtingen, bezoeken aan de horeca en winkels. Je zou denken aan een ruimere compensatie van 52

het Rijk: geld voor attracties of zorgen dat je concurrerend blijft met Mall of the Netherlands in Leidschendam. Maar niets van dat al. De stad is een grote bouwkeet, waar alleen Bob de Bouwer het prima naar zijn zin heeft. Een motie voor het Binnenhof: verzoekt het college om duidelijke grenzen aan te geven bij het Rijk ten aanzien van de renovatie van het Binnenhof, waarbij van het plaatsen van bouwketen op de Hofvijver en het versmallen van de Lange Poten geen sprake kan zijn. Om ondernemers wat tegemoet te komen, een motie Behoud uitgebreide terrassen: verzoekt het college om de uitbreiding van de terrassen met 25% alleen terug te draaien als dit noodzakelijk is voor de bereikbaarheid van de noodhulpdiensten. Voorzitter. Wat de stad ook verrijkt - we hebben het vanmorgen gehoord van de inspreker zijn evenementen. Onbegrijpelijk dat we een prachtig event als het Varend Corso in de knop de nek omdraaien. Ook de communicatie laat veel te wensen over. Ik heb een amendement om het Varend Corso alsnog over de Haagse grachten te laten varen. Is het college bereid om in gesprek te gaan en naar oplossingen te kijken als het gaat om een plan om Parkpop toekomstbestendig te maken en in gesprek te gaan met succesvolle evenementen zoals Pal Mundo en Milan Summer Festival, die nu niks hebben gekregen? Graag een reflectie hierop. Robert Barker (PvdD). De heer De Mos had het over Parkpop.

Het is natuurlijk jammer dat Parkpop gestopt is, maar ik vroeg me af hoe de gemeente daar iets aan kan doen. Want de heer De Mos zegt in de motie expliciet dat de gemeente het moet doen. Betekent dit dat de gemeente zelf een festival moet organiseren? Hoe ziet de heer De Mos dit voor zich? Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Dat laatste zeker niet. Het wordt geen gezellig feest als de gemeente het organiseert, dus we willen het graag aan professionals overlaten. De gemeente is wel eigenaar van de naam 'Parkpop'. De gemeente gaat ook mede in gesprek met de organisatoren over waar het plaats moet vinden, of het weer in het Zuiderpark moet of op het Malieveld. Daar moet de gemeente een rol in spelen. De gemeente moet ook eens kijken - want de gemeente steunt Parkpop jaarlijks met subsidie - hoe we tot een toekomstbestendig plan komen, zodat het er na volgend jaar gewoon weer is. Ik denk dat iedere Hagenaar dat graag wil. Maar we moeten per saldo niet zelf een event organiseren. Robert Barker (PvdD). De huidige organisatie zegt: we doen het nu niet. Heeft de heer De Mos vertrouwen dat de huidige organisatie dit gaat oppakken of wil de heer De Mos dat een andere organisatie dit gaat oppakken? Wil hij dat het budget hoger wordt? Wat zijn de oplossingen om dit dan toch mogelijk te maken? Richard de Mos (Hart voor Den Haag). U kent ons.

We hebben gebeld met de organisator, Guus Dutrieux. Hij heeft gezegd: dit jaar redden we het niet. Dit jaar moeten we dat ook laten, want als een organisatie aangeeft het niet op de benen te kunnen krijgen, dan laten we het ook voor dit jaar. Maar hij zegt wel dat, als er tijd is en een goede samenwerking met de gemeente, er wel weer een editie van Parkpop kan komen. Laten we daarop inzetten. Dat is waar ik om vraag. Lesley Arp (SP). Ik had ook nog een verhelderende vraag, want ik vraag me af wat ik met deze motie ga doen. Als ik de motie scherp heb, zie ik niet een oordeel over of het een gratis festival moet blijven. Als deze motie wordt aangenomen, zou er zomaar uit kunnen komen dat uit de inventarisatie blijkt dat Parkpop door kan gaan, maar dat we € 30 of € 40 entree gaan vragen. Hoe moet ik het feit afwegen dat er niks over entreegeld in de motie staat? Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Nee, maar misschien is dat voorbarig. Misschien moeten er eerst gesprekken worden gevoerd of het gratis kan blijven in deze tijd na corona. We hebben voor corona een tijd gehad dat the sky the limit was. Nu heb je evenementenbureaus die na corona materialen zijn verloren, horecapersoneel zijn verloren, veel hogere opbouwkosten hebben omdat er geen opbouwers meer zijn. Laten we deze motie juist aannemen om ervoor te zorgen dat het gesprek wordt gevoerd.

Dan kunnen we kijken wat er in de toekomst mogelijk is. Hopelijk blijft het gratis. Dat was nou juist de charme van dit mooie festival. Maar goed, u weet net zo goed als ik dat gratis per

53

saldo niet bestaat, maar laten we nou eens kijken waar we uitkomen, in een goed gesprek met de gemeente, die altijd een fors aandeel heeft betaald voor het overeind houden van Parkpop. Zorgen zijn er over de visserijsector op Scheveningen. Wat is de lobby vanuit het college richting de Europese Unie en het Rijk om de visserij voor Scheveningen te behouden? Hoe staat het met de plannen voor de renovatie van de visafslag? Een motie om de Scheveningse visserij niet te vergeten verzoekt het college met een integraal plan te komen hoe de visserijsector voor Scheveningen behouden blijft, met daarbij duidelijkheid over de renovatie van de visafslag en de broodnodige provisserijlobby richting zowel het kabinet als de Europese Unie, en de raad hierover te informeren. Robert Barker (PvdD). Wat wil de heer De Mos dan gaan lobbyen? Ik weet dat de heer De Mos vaker lobbymoties indient, maar wat moet dan belobbyd worden? Sturen we de wethouder Europa op pad om met de Europese Unie te gaan praten? Wat zou daar dan volgens De Mos uit moeten komen? Richard de Mos (Hart voor Den Haag). U weet net zo goed als ik dat de visserij de laatste jaren enorm te kampen heeft gekregen met landelijke en Europese regelgeving: de windmolens, hogere energieprijzen, nu het aanpassen van de vloot voor nieuwe stikstofeisen.

Dat zijn allemaal landelijke en Europese maatregelen die neerdalen op onze hardwerkende Scheveningse vissers. Daar wil ik weleens een ei over leggen. We hebben allemaal vorige week het artikel in het AD kunnen lezen: garnalenvissers vrezen voor hun ondergang. Waar we een aantal jaren geleden nog tientallen kotters hadden, hebben we er nu nog maar drie. Wat gaan we doen om die visserij te behouden? Of gaan we nu de stekker eruit trekken? Dat is ook een keuze. Daar wil ik weleens van het college een antwoord op, want deze mensen weten het hoofd niet meer boven tafel te houden. Als je op Scheveningen komt, dan wordt vis steeds … De voorzitter. Duurder betaald. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). … duurder betaald, ja. Dank voor het souffleren. Robert Barker (PvdD). Ik hoor in de reactie van de heer De Mos al een goed antwoord: de stekker eruit trekken. Volgens mij is dat juist de kern van wat de heer De Mos zegt. We hebben stikstofuitstoot. We hebben windmolens nodig om klimaatverandering tegen te gaan. Al dat soort dingen zijn juist een reden om de vissersvloot te gaan inkrimpen. Dan is het toch juist goed dat er een natuurlijk effect is en dat die stekker eruit gaat? Richard de Mos (Hart voor Den Haag). U zult het mij niet euvel duiden dat ik het niet helemaal met u eens ben. Ik wil graag, en misschien velen met mij, een heerlijk stukje vis op het bord hebben.

Dat moeten we niet uit den vreemde willen halen, maar gewoon Noordzeevis van onze Scheveningse vissers. Laten we daar trots op zijn en laten we zorgen dat Scheveningen en visserij traditioneel met elkaar verbonden blijven. Daar kan het college een uitspraak over doen. Als het zegt 'de stekker eruit', is dat ook een verhaal. Maar er is nu in ieder geval geen verhaal naar de Scheveningse visser toe, en daar roep ik toe op. De voorzitter. U zet uw betoog voort. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Dank u wel, mijn overbeste souffleur. Wat ook niet goed gaat op Scheveningen, is de aanleg van de ongelijkvloerse kruising Zwolsestraat-Gevers Deynootweg. De kosten worden vijf keer zo hoog en lopen op naar € 51 mln. Niet doen dus, vragen wij per motie: verzoekt het college te stoppen met de uitwerking van het project ongelijkvloerse kruising Zwolsestraat-Gevers Deynootweg en het ter beschikking gestelde krediet van € 26 mln. te besteden aan de realisatie van een ondergrondse parkeergarage in stadsdeel Laak. Het parkeren op Scheveningen wordt vanaf januari flink duurder. Automobilisten moeten op straat € 6,50 per uur gaan aftikken. Om het langs de boulevard/Strandweg enigszins betaalbaar te houden een amendement om het op € 4,00 te houden. De voorzitter. Leest u het dictum even voor. 54

Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Het dictum voorlezen? Het is een lang verhaal. Er is geen dictum bij een amendement, maar een toelichting. Met dit amendement wordt een prikkel voor toeristische bezoekers van de kuststrook gerealiseerd om … De voorzitter. Nee, u moet het besluit voorlezen. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Het besluit? Er is geen besluit bij een amendement. Ik wil het op € 4,00 houden, punt. Op verkeer hebben we ook wat wensen. Het loopt helemaal vast op de Vaillantlaan. Ik zie regelmatig foto's van de heer Bingöl - hij is er nu niet - en van anderen dat het helemaal vastloopt op de Vaillantlaan, een belangrijke doorgangsweg in Den Haag. Twee moties ter verbetering van de doorstroming. De eerste motie verzoekt het college een verkenning te doen naar ondertunneling van de Vaillantlaan, waarmee zowel de leefbaarheid als de doorstroming van het verkeer wordt verbeterd. De tweede motie, om de Vaillantlaan een beetje rustiger te krijgen, verzoekt het college om de poller op de Parallelweg per direct te verwijderen en de poller op de Hoefkade per direct te verwijderen. Marieke van Doorn (D66). Hoor ik Hart voor Den Haag met deze motie nu echt tegen de bewoners zeggen dat ze weer een snelweg door hun woonwijk krijgen? Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Ze hebben er al één en die heet Vaillantlaan, waar het steeds drukker wordt.