RIS314322 Notulen van de raad van 1 december 2022

commissie dat je geen recht hebt op een auto. Dat vond ik wel een vergaande opmerking, want dat is natuurlijk vreemd voor een democraat en aanhanger van de vrije markt. Hij had dit statement nodig bij het vreemde voorstel om woningen te gaan bouwen zonder dat er een parkeermogelijkheid voor bewoners was. Een experiment noemde hij dat. Hij zei in een bijzin - dat is heel gevaarlijk, vind ik zelf - dat dit ook voor de Laakhavens zou moeten gebeuren. Er was verbazing over deze opstelling bij ons. Dat de VVD daarmee akkoord kon gaan, vond ik wel heel raar, want dit is autobreidel. Dit is meer Noord-Korea dan een fijn onderdeel van de liberale samenleving. Sebastian Kruis (PVV). Merk ik dan nu ook dat de heer Martini terugkomt op het eerdere standpunt over The Grace? Ik noem het zelf altijd 'disgrace'. Dat is, u weet wel, die toren van 180 meter zonder parkeerplaatsen. Constant Martini (Hart voor Den Haag). Daar kunnen we natuurlijk lang over praten, misschien straks ook nog bij het debat over het Laakkwartier, maar ik geloof dat die twee elementen, The Grace en wat we nu in De Venen willen doen, zodanig niet met elkaar zijn te vergelijken dat ik er weinig weerwoord op heb. Ik ga er straks over praten, maar dat heeft hier geen zin. Het lijkt niet op elkaar. Hart voor Den Haag had gevraagd aan de wethouder om het dictum te splitsen.

Dat wilden wij graag, omdat wij de mogelijkheid wilden hebben om voor de woningbouw te stemmen en tegen het gebrek aan parkeren te kunnen zijn. Wij vinden de plek en de parkeerfilosofie die in dit voorstel als uitgangspunt is genomen, totaal verkeerd. Daarom heb ik hier een motie ter verbetering van het voorstel. De voorzitter. Wilt u het dictum nog voorlezen? Dat is een verzoek aan u. Het hoeft niet per se, maar het is een gebruik hier in de raad om het voor te lezen. Constant Martini (Hart voor Den Haag). De motie draagt het college op een voorziening te treffen, bijvoorbeeld een parkeerhub, die naadloos kan worden geactiveerd ingeval het experiment mislukt. De voorzitter. Door de heer Martini wordt de volgende motie (K.14 Hart voor Den Haag) ingediend:

Motie K.14 Hart voor Den Haag Achtervanger De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 1 december 2022, ter bespreking van het voorstel PUK/De Venen. Overwegende dat, • hierdoor na 5 jaar een chaotische situatie kan ontstaan. Constaterende, dat: • de parkeeroplossingen in het raadsvoorstel experimenteel zijn; • bij mislukking van het experiment er geen plan B is. Draagt het college op een voorziening te treffen, bijvoorbeeld een parkeerhub, die naadloos kan worden geactiveerd ingeval het experiment mislukt. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Marieke van Doorn (D66). Voorzitter. Ik vervang wederom collega Noorlander. Ik zal me nu wel aan zijn spreektekst houden! Voorzitter. Wij hebben woningen nodig in Den Haag. We bouwen die op plekken waar we kunnen verdichten. In De Venen kan dat. We groeien naar zo'n 1.400 woningen toe. In de commissie heeft collega Noorlander aangegeven dat hij zorgen had over de 'lange muur' die zou kunnen ontstaan 66

aan de Meppelweg. Hij is blij dat de wethouder heeft toegezegd dat er knips van tien meter komen tussen de bouwblokken. Daarnaast wilde hij variatie zien tussen de verschillende bouwblokken, de zogenoemde variatie in de eenheid van het project. In de verdere planuitwerking blijven de heer Noorlander en onze hele fractie daar ook zeker op toezien. Daarnaast nog een paar woorden over de deelmobiliteit. De heer Martini had het er net ook al over. Dit plan voorziet voor 80 woningen in auto's of andere vervoersmiddelen die de bewoners met elkaar delen. Wij verwachten veel van de pilot en zien die als een manier om te bevestigen dat dit een uitkomst kan zijn voor de verdichting die wij in Den Haag hebben ingezet. Hierdoor is het straks namelijk mogelijk om efficiënter om te gaan met de buitenruimte. In plaats van dat je straks tegen de geparkeerde eerste, tweede of derde auto van je buren aan staat te kijken of eindeloos rondjes moet rijden om een parkeerplek te vinden, kunnen we nu de ruimte anders gaan gebruiken. Bijvoorbeeld meer ruimte om buiten te kunnen spelen, om bomen of struiken te planten of om meer de ruimte aan de fiets en de voetganger te geven. Daarnaast heb je een vaste parkeerplek voor de deelauto, waardoor dat rondjes rijden tot 's avonds laat tot het verleden behoort. Vanuit mijn partij dan ook volop steun voor dit voorstel. Maarten De Vuyst (GroenLinks).

Voorzitter. Ik zou een drietal onderwerpen hier nog kort willen aanstippen. In de commissie is er al veel gewisseld door mijn collega Lisa van de Voort. Ja, we zijn blij dat hier extra betaalbare woningen en bijbehorende voorzieningen komen. Maar we zijn ook blij dat er ten opzichte van het plan in 2015 meer gerenoveerd wordt en minder gesloopt. En, maar dat is inmiddels een vanzelfsprekendheid, dat de nieuwe woningen volledig van het gas af gaan en het label A of A+ krijgen. We weten nu, meer dan ooit, waarom deze goede isolatie zo belangrijk is. Dan over de ventweg die parallel aan de Meppelweg komt. Daar hebben we eerlijk gezegd dan weer beperkt enthousiasme over. Dat is namelijk een verslechtering voor de fiets, zoals ook in het PUK staat. Daarom de volgende vragen aan de wethouder.

Is deze ventweg al getest in de verkeerskundige modellen? Wat bleek hieruit? Is er een reëel risico dat de ventweg een sluipweg wordt? Daarnaast: wat wordt de status van deze ventweg, een woonerf? Zo niet, wordt het dan een fietsstraat? En heeft de ventweg alleen de functie van het ontsluiten van de parkeergarages en wellicht wat laden en lossen? Begrijpen we dat goed? Is dan ook de ventweg niet af te sluiten met, jawel, pollers? Ik had erop gerekend dat collega Meinesz nu een interruptie zou doen, want nu de poller op de Escamplaan weg is, hebben we toch een nieuw project nodig om de heer Meinesz bezig te houden. Beterschap aan de heer Meinesz. Hij is aan het bijkomen van alle botsingen, denk ik. Tot slot: deelmobiliteit. We hebben als GroenLinks in 2020 bij het vaststellen van de parkeernormen in het CID en de Binckhorst dat voorstel geamendeerd, samen met de VVD en D66 trouwens, om te zorgen dat zowel de parkeerplaatsen als de deelauto's behouden blijven voor de bewoners, ook na de in dat voorstel gegarandeerde termijn van vijf jaar. Ik zag een conceptmotie van de SP waarin naar twee andere moties over betaalbaar deelvervoer wordt verwezen, die ook nog niet afgedaan zijn en pas in het eerste kwartaal van 2023 afgedaan zullen worden.

We hechten als GroenLinks niet alleen aan de betaalbaarheid van dat deelvervoer, maar ook aan de garantie dat bewoners langer dan een aantal jaar gebruik kunnen maken van deelvervoer. Dus graag hierop een reactie van de wethouder. Tot hier, voorzitter, en ik wens iedereen een fijn WK. Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter. Ik vind vandaag een mooi moment om onze fractievertegenwoordiger, Chris Faddegon, eens in het zonnetje te zetten, terwijl het buiten zo bewolkt is. Hij doet geweldig werk namens onze partij in de commissie. Ik heb mezelf wel voorgenomen dat ik niet alles wat hij zegt in de commissie hier nog een keertje ga herhalen, want dat is allemaal dubbelop. Wat wij eerder hebben uitgesproken - dat herhaal ik dan wel, want dat is door mijzelf eerder uitgesproken en er is niets leuker dan jezelf citeren - is dat wij heel veel bezwaren hebben tegen de ontwikkelplannen van dit college in de Dreven, de Gaarden en de Zichten en alles in Zuidwest. Ik zit weleens naar de voorstellen te kijken en het punt is dat ik dan niet heel veel ruimte zie voor verbetering. Wij willen al die woningen niet. Al die partijen hier rommelen maar wat aan met de beperkte ruimte. Dan wordt dit weer opgegeven - dat zijn vaak parkeerplaatsen - maar ook als het gaat om voorzieningen worden er natuurlijk gigantische concessies gedaan. Ik heb heel vaak gewoon geen andere keuze dan ergens tegen te stemmen.

Dat is ook wat we dus continu blijven doen. We gaan niet

67

mee in de woningbouwgekte van al die partijen. Er is helemaal geen woningnood. Er is een mensenoverschot. Laten we daar wat aan doen. Tot die tijd zullen we ons overal tegen verzetten. Judith Klokkenburg (CU/SGP). Voorzitter. Mijn fractie is blij dat er in dit project voor gekozen is om ook een heel aantal woningen te renoveren. Maar we hebben nog wel een heel aantal zorgen, waarvan ik er vandaag twee concreet maak, allereerst over de invulling van de plint. Na lang aandringen is er eindelijk een plintstrategie gekomen. Die is in oktober van dit jaar vastgesteld. Maar helaas lijkt het alsof de tools die hierin staan nog niet worden toegepast in het plan. Mijn fractie steunt daarom van harte het voorstel van collega Arp om daar concreet invulling aan te gaan geven. Hoewel de ChristenUnie/SGP groot voorstander is van de mobiliteitstransitie, moet iedereen die wel mee kunnen maken. Mijn fractie heeft dan ook grote zorgen over de pilot om af te wijken van de parkeernorm. Er is slechts één tramhalte in de buurt en het duurt bijna een halfuur voordat je met het ov bij het dichtstbijzijnde station bent. Zolang er in Zuidwest geen snelle ov-verbinding is met het centrum, een station of het Westland, moeten we hier dus niet gaan experimenteren. We hebben het vandaag, als we dat gaan halen, ook over de Laakhavens.

Dit gebied zou een uitstekende plek zijn om wel te experimenteren: naast het station, naast het centrum; beter kan eigenlijk niet. Aan de rand van de stad vinden wij dit, zolang het ov nog niet op orde is, onvoorstelbaar. Daarom dien ik een amendement in, samen met collega Arp, om dit aan te passen: Besluit om een dictumpunt aan het besluit toe te voegen: af te zien van de voorgenomen pilot 'vrijstelling parkeereis De Venen' en conform de huidige regeling autoparkeernormen Den Haag 2021 (RIS309547) voldoende parkeerplekken voor de voormalige pilotblokken in de Mosveen te realiseren in de te realiseren half verdiepte parkeergarages, met dien verstande dat de woningbouwprogrammering in het gebied hetzelfde blijft, en hiervoor dekking te zoeken binnen de parkeerbaten door het invoeren van betaald parkeren in dit gebied. De voorzitter. Door mevrouw Klokkenburg, daartoe gesteund door mevrouw Arp, wordt het volgende amendement (K.B CU/SGP) voorgesteld:

Amendement K.B CU/SGP niet afwijken van parkeereis zonder fatsoenlijk OV De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 1 december 2022, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Planuitwerkingskader De Venen (Den Haag Zuidwest) (RIS313612). Besluit om een dictumpunt aan het besluit toe te voegen: • af te zien van de voorgenomen pilot “vrijstelling parkeereis De Venen” en conform de huidige regeling autoparkeernormen Den Haag 2021 (RIS309547) voldoende parkeerplekken voor de voormalige pilotblokken in de Mosveen te realiseren in de te realiseren half verdiepte parkeergarages, met dien verstande dat de woningbouwprogrammering in het gebied hetzelfde blijft, en hiervoor dekking te zoeken binnen de parkeerbaten door het invoeren van betaald parkeren in dit gebied. Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Hinke de Groot (CDA). Voorzitter. We beslissen vandaag over een goed plan voor betaalbare woningen in Zuidwest. In het coalitieakkoord is de ambitie van 80% betaalbaar opgenomen, waar het CDA trots op is. Hier realiseren we zelfs meer dan dat. Broodnodig voor starters, gezinnen en onmisbare beroepsgroepen die nu naarstig op zoek zijn naar een betaalbare woning. Hier liggen de kansen om te bouwen aan gemeenschappen, fijne wijken om te wonen, met voorzieningen en ontmoetingsplekken.

Het CDA is blij met de toezegging van de wethouder dat ook voor nieuwe woonvormen en particulier opdrachtgeverschap in het gebied ruimte worden gezocht. Maar het bouwen van onze buurten gaat ook over het toevoegen van voldoende voorzieningen. Hoe gaat de wethouder versnellen met voorzieningen en een goede bereikbaarheid als de ovverbinding met het Westland nog jaren gaat duren? Hoe waarborgen we de invulling van plinten die bijdragen aan een bruisende omgeving en niet gaan verpauperen? Daarover is de CDA-fractie nog niet voldoende gerustgesteld na de commissievergadering die we hebben gehad. Daarom komen wij met de 68

motie Ook een levendige plint in De Venen: roept het college op om bij de planuitwerking afspraken te maken met partijen in het plangebied over de invulling van de plint in De Venen in lijn met de Plintenstrategie; hierover de raad te informeren in de volgende voortgangsrapportage; hierbij ook in te gaan op welke instrumenten er worden ingezet vanuit de Plintenstrategie om te komen tot een open en levendige plint met zowel commerciële als genoeg maatschappelijke voorzieningen voor de wijk. Over de mobiliteitspilot is al heel veel over gezegd in de commissie. Het is op zich een interessant concept voor bepaalde doelgroepen, maar we moeten oppassen met het afwijken van de normen voor bijvoorbeeld parkeervoorzieningen. Het is al eens eerder misgegaan bij de rechter. En wat vindt onze VVD-wethouder Mobiliteit van deze nieuwe pilot? Hem hebben we tot nu toe gemist in de discussie. Spreadsheetbeleid kan in de praktijk heel anders uitpakken. Daarom steunen we zo meteen de moties van de VVD over de huisvesting van cruciale beroepen en een evaluatie van de pilot De Venen. Judith Klokkenburg (CU/SGP). Collega De Groot vroeg naar de mening van de mobiliteitswethouder. Ik ben eigenlijk wel benieuwd naar de mening van het CDA. Hoe staan zij in de pilot? Hinke de Groot (CDA). In principe vinden we het een interessant idee. We zijn ook niet tegen deelvervoer.

Maar we vinden wel echt dat deze pilot eenmalig moet zijn, om te kijken welke doelgroepen hier gebruik van maken en wat de resultaten zijn. Zolang die resultaten nog niet bekend zijn, moeten we ook niet verder gaan experimenteren in het gebied. Judith Klokkenburg (CU/SGP). Waarom zou volgens het CDA Zuidwest het meest aangewezen gebied zijn om die pilot te doen? Hinke de Groot (CDA). Ik zei het al aan het begin van mijn betoog: in dit gebied worden betaalbare woningen toegevoegd. Woningen die onder anderen voor starters die zich duurzaam willen verbinden met de stad, heel interessant kunnen zijn. Dat is een groep die woont in Den Haag, die misschien een fiets gebruikt en waarvoor deze pilot misschien interessant kan zijn. Dat is iets anders dan voor bijvoorbeeld mensen met een cruciaal beroep in de bouw en in de zorg. Daarom steunen we een motie hierover. We zien dat je voor sommige doelgroepen een parkeerplek nodig hebt en deelvervoer niet altijd de oplossing is. Robert Barker (PvdD). Ik hoor het CDA zeggen over de pilot: dat is één keer, dan gaan we het bekijken en nog niet andere pilots uitvoeren. Maar wanneer is de pilot geslaagd? Hinke de Groot (CDA). De pilot is geslaagd als die voor een doelgroep werkt en toekomstbestendig in het gebied werkt. Daarom is het goed om de pilot te evalueren. We moeten het niet zomaar lukraak in andere plannen ook gaan toepassen.

Als het misschien toch tot problemen leidt en mislukt, moeten we kijken of we het op een andere manier kunnen oplossen in dat gebied. Robert Barker (PvdD). Waar toets je dan op? Want 'toekomstbestendig' is best wel een vaag begrip. We weten dat er een woningcrisis is. Mensen zullen dus vast wel de woning uiteindelijk kopen; dat ligt er natuurlijk aan welke prijs eraan hangt. Maar wat is nou de toets die je precies doet om te evalueren of de pilot geslaagd is? Hinke de Groot (CDA). Ik weet dat de Partij voor de Dieren en zeker de heer Barker houdt van concrete criteria waaraan we grondig kunnen toetsen in de raad. Ik heb nu geen lijstje met criteria waar we op moeten gaan toetsen, maar ik denk in ieder geval aan de ervaring van de bewoners en aan kijken naar welke doelgroepen hier geïnteresseerd in zijn en hoe zij dit ervaren. De voorzitter. Meneer Barker, voor de laatste maal. Robert Barker (PvdD). Ik denk dat het bij goed beleid hoort dat je, voordat je een pilot invoert, bedenkt hoe je gaat toetsen. Dat is de kern van mijn bijdrage. Je kan natuurlijk na afloop mensen 69

vragen: vindt u het vervelend dat u een parkeerplaats mist? Dan zeggen best wel wat mensen waarschijnlijk: ja, dat vind ik vervelend. Is dan de pilot niet geslaagd? Ik ben een beetje aan het zoeken naar wat u uit de pilot wilt halen. Hinke de Groot (CDA). Een ding dat heel belangrijk is, en dat is ook in de commissie besproken, is dat we kijken wat voor ervaringen hiermee worden opgedaan. Laten we kijken of het werkt en laten we vooral kijken voor welke doelgroep dit bijvoorbeeld interessant kan zijn. Je ziet ook in andere wijken mensen die in de stad werken en die het best interessant vinden om gebruik te maken van deelvervoer en dat ook samen willen delen. Laten we dus kijken welke doelgroep we hiermee kunnen bedienen. Fatima Faïd (HSP). Ik had twee vragen. Ik vroeg me af om hoeveel huizen het gaat. Een andere vraag is: wat als nu over bijvoorbeeld tien jaar blijkt dat die huizen helemaal niet meer te verkopen zijn, omdat uit de evaluatie blijkt dat niemand daar wil wonen omdat we geen plek hebben voor parkeerplaatsen en we ook niet met het openbaar vervoer kunnen? Hinke de Groot (CDA). Dat is misschien ook wel een vraag aan het college. Maar als ik me niet vergis, gaat het om 80 woningen op een totaal van 700 woningen in dit gebied. Het is dus een relatief kleine pilot.

Dat is ook wel heel essentieel geweest voor het CDA in de afweging: gaat het hier echt om een proef en om een klein aantal? Als het gaat om over tien jaar, dan vind ik dat lastig. Ik heb geen glazen bol. Maar als ik kijk naar de huidige woningmarkt, verwacht ik dat de vraag naar betaalbare koopwoningen de komende jaren nog niet is opgelost, dus ook over tien jaar nog zal spelen. Voorzitter. Ik noemde al bij de interrupties dat wij het belangrijk vinden dat dit een eenmalige pilot moet zijn. Zolang de resultaten nog niet bekend zijn, moeten we niet verder experimenteren in Zuidwest. Laten we eerst goed kijken. Daarom de motie Geen nieuwe mobiliteitspilots in Zuidwest: verzoekt het college geen nieuwe mobiliteitspilots op te zetten bij andere bouwplannen in Zuidwest tot de resultaten van deze pilot bekend en geëvalueerd zijn. Deze is mede ingediend door de VVD. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Begrijp ik het goed dat deze motie alleen vraagt om geen pilots te doen? Hinke de Groot (CDA). Deze motie verzoekt om geen deelvervoerpilots op te zetten bij andere plannen die we voor Zuidwest nog gaan behandelen, want er is hier sprake van een proef waarmee we afwijken van vastgesteld beleid. Dat moeten we niet overal gaan toepassen in dit gebied. We moeten eerst de resultaten afwachten. Maarten De Vuyst (GroenLinks).

Dus zolang deelmobiliteit in Zuidwest past binnen het huidige beleid, is daar geen bezwaar tegen? Hinke de Groot (CDA). Dit is juist een pilot omdat het een proef is die van het beleid afwijkt. Daarvan zeggen wij inderdaad: dat moet je niet bij andere bouwplannen gaan doen. Er zijn andere wijken waarin we voldoen aan de parkeernormen. Daar kan natuurlijk prima een pilot bij. Het gaat mij erom dat we hier experimenteren met een pilot waarmee we afwijken van vastgestelde parkeernormen. De voorzitter. Meneer De Vuyst, voor de laatste maal. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Dus samenvattend: er is geen probleem met deelmobiliteit en met pilots op zich, maar er is een probleem met een pilot met deelmobiliteit in dit gebied? Hinke de Groot (CDA). Dat klopt, dit gebied inderdaad. Het staat ons natuurlijk vrij om te kijken waar we deelvervoer in dit gebied kunnen aanbieden, maar niet als we daarmee afwijken van vastgestelde normen bij zulke bouwplannen. De voorzitter. Door mevrouw De Groot wordt de volgende motie (K.4 CDA) ingediend:

70

Motie K.4 CDA Ook een levendige plint in de Venen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 1 december 2022, ter bespreking van Voorstel van het college inzake PUK De Venen (Den Haag Zuidwest) (RIS313612). Constaterende, dat: • de raad op 20 oktober akkoord is gegaan met een Voorstel van het college inzake Plintenstrategie (RIS312977); • in de huidige PUK de Venen onduidelijk is welke instrumenten worden ingezet vanuit de plintenstrategie. Overwegende dat: • het PUK de Venen voor het grootste deel is ontwikkeld voordat het Voorstel van het college inzake Plintenstrategie (RIS312977) door de raad is aangenomen; • het bouwen van woningen hand in hand moet gaan met het verzorgen van voldoende voorzieningen; • een levendige plint met gedifferentieerde en gemeenschappelijke voorzieningen bijdraagt aan een mooie buurt; • in het PUK de Venen wel uitgangspunten zijn opgenomen om de architectuur te laten aansluiten bij een open plint en gemengde functies zoals woonwerkwoningen, maar niet ingaat op welke instrumenten uit de Plintenstrategie ingezet kunnen worden.

Roept het college op: • om bij de planuitwerking afspraken te maken met partijen in het plangebied over de invulling van de plint in de Venen in lijn met de plintenstrategie; • hierover de raad te informeren in de volgende voortgangsrapportage; • hierbij ook in te gaan op welke instrumenten er worden ingezet vanuit de Plintenstrategie, om te komen tot een open en levendige plint met zowel commerciële als genoeg maatschappelijke voorzieningen voor de wijk. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door mevrouw De Groot, daartoe gesteund door de heer Uduba, wordt de volgende motie (K.8 CDA) ingediend:

Motie K.8 CDA Geen nieuwe mobiliteitspilots in Zuidwest De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 1 december 2022, ter bespreking van Voorstel van het college inzake PUK De Venen (Den Haag Zuidwest) (RIS313612). Constaterende, dat: • bij het PUK de Venen sprake is van een mobiliteitspilot zonder parkeervergunningen bij 80 betaalbare koopwoningen; • de pilot afwijkt van het vastgestelde parkeerbeleid, en de daarbij behorende parkeernormen; • bij andere woningbouwprojecten in Den Haag al situaties zijn geweest waarbij het plan om af te wijken van de parkeernorm is gestrand bij de rechter. Overwegende dat: • het bouwen van woningen hand in hand moet gaan met het verzorgen van voldoende voorzieningen, waaronder ook parkeervoorzieningen;

71

• • •

deelmobiliteit een uitkomst kan zijn voor doelgroepen zoals starters die in Den Haag werken, maar niet bij onmisbare beroepsgroepen, bijvoorbeeld in de bouw en zorg, die een auto nodig hebben om naar hun werk te reizen; bewoners die hun auto nodig hebben voor werk, de gelegenheid moeten hebben op een parkeervergunning of parkeerplek voor hun auto; de uitkomsten van deze pilot relevant kunnen zijn bij andere bouwprojecten in Zuidwest.

Verzoekt het college: • geen nieuwe mobiliteitpilots op te zetten bij andere bouwplannen in Zuidwest, tot de resultaten van deze pilot bekend en geëvalueerd zijn. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Samir Ahraui (PvdA). Voorzitter. Ruim 90% betaalbaar bouwen en een acceptabele verdichting, kwaliteit van de buitenruimte, een combinatie van sloop die niet meer gerenoveerd kan worden en gerenoveerd wat gerenoveerd kan worden. De kans voor bewoners om terug te keren en voor nieuwe doelgroepen om zich in de buurt te huisvesten. Dat is fijn en broodnodig, en ook goed om in deze plannen terug te zien. De betaalbaarheid van de woningen in De Venen is iets om als stad trots op te zijn. Betaalbaar huren en betaalbaar kopen is voor veel mensen op dit moment niet binnen handbereik. Dit gebied kan voor veel bewoners van Zuidwest en de stad perspectief bieden, maar dit perspectief willen wij ook graag lange tijd na de oplevering kunnen bieden. Daarom ook dank aan het college voor de toezegging in de commissievergadering om te onderzoeken hoe deze woningen ook in de toekomst betaalbaar gehouden kunnen worden.

Zou het college daaropvolgend ook nog aan kunnen geven met welke urgentie de mogelijke instrumenten onderzocht worden om dit te bewerkstelligen en wanneer wij hierover geïnformeerd zouden kunnen worden? Kan het college daarbij bijvoorbeeld ook nog inzicht geven in welke maatregelen genomen zouden kunnen worden als blijkt dat betaalbaar houden niet via reguliere instrumenten mogelijk is? Zuidwest kent grote sociale uitdagingen. De planontwikkeling zet daarom ook volledig erop in om de nieuwe buurten extra sociale en maatschappelijke kracht mee te geven, zoals het aantal vierkante meters voor maatschappelijke voorzieningen. Maar wie gaan deze ruimten straks ook daadwerkelijk opvullen? Er zijn grote tekorten in de zorg, het onderwijs, maar ook aan welzijnswerkers uit de buurt. Goed daarom dat het college aan de slag gaat om te onderzoeken hoe deze beroepsgroepen voorrang zouden kunnen krijgen in Zuidwest.

Maar zou het niet nog beter zijn als het lukt om mensen uit deze doelgroepen ook voor Zuidwest te behouden? Dat je eigen huisarts, je eigen docent of de welzijnswerker ook echt in de wijk woont, in de wijk kán wonen? Daarom sluit ik af met de motie met de titel Behoud cruciale beroepen voor Zuidwest: verzoekt het college om te kijken of het mogelijk is om bij het opstellen van het afwegingskader voor de toewijzing van huur- en koopwoningen aan cruciale beroepen in Zuidwest, het uitgangspunt te hanteren dat bewoners die daadwerkelijk in Zuidwest werkzaam zijn of werkzaam zullen worden, eerder in aanmerking komen voor een woning; hierbij in het bijzonder aandacht te hebben voor bewoners die werkzaam zijn of zullen worden in Zuidwest in de zorg, docenten voor basis- of voortgezet onderwijs en welzijnswerk; deze sectoren te betrekken bij het opstellen van dit afwegingskader; en de raad hierover in de volgende voortgangsrapportage te informeren. Robert Barker (PvdD). Los van het feit of je dit zou moeten willen, vraag ik me af hoe iedereen kan terugkeren, gegeven dat er even veel sociale woningen blijven, als je daarboven bepaalde beroepsgroepen wilt voortrekken. Samir Ahraui (PvdA). U moet de motie iets breder interpreteren naar het hele plangebied in Zuidwest en niet specifiek alleen naar De Venen.

72

Robert Barker (PvdD). Gaan de mensen die er nu wonen, die uit hun huis worden gezet en een terugkeergarantie hebben, dan voor op een bijzondere doelgroep of niet? Samir Ahraui (PvdA). Een tricky vraag, maar natuurlijk. De bewoners staan voor ons op de eerste plaats. Dat is ook waar het college gewoon mee bezig is. Mensen die er nu wonen, moeten terug kunnen keren in de buurt die hen zo lief is. Dat is ook waar wij het college altijd op bevragen. Maar het is wel interessant om te kijken wat je daarbovenop kan doen met al die woningen die we extra aan het gebied gaan toevoegen, want daar ontstaat wel ruimte. De voorzitter. Meneer Barker, voor de laatste maal. Robert Barker (PvdD). Heb je niet al genoeg specifieke doelgroepen? Heb je dan nog zoveel ruimte? Er komen in De Venen bijvoorbeeld geen sociale woningen bij. Als je alleen naar De Venen kijkt, heb je dus een groot probleem als je even veel mensen terug wil laten keren. Creëert de heer Ahraui niet zijn eigen probleem? Samir Ahraui (PvdA). Nee hoor, want volgens mij moeten we heel goed nadenken over wat zo'n buurt nodig heeft, welke bewoners daar uiteindelijk terecht kunnen komen, maar ook wat de buurt uiteindelijk die kwaliteitsimpuls geeft die we met zijn allen willen. Dat we echt die sociaalmaatschappelijke problemen waarvan we allemaal zeggen dat we die zo belangrijk vinden om op te lossen, daar ook kunnen oplossen.

Dat we die docenten, die mensen in de zorg en die mensen in het welzijnswerk daar zo hard voor nodig hebben, betekent niet dat de ene doelgroep de andere wegdrukt, maar dat we met elkaar, op het moment dat we straks met zo'n afwegingskader komen, de vraag moeten stellen: welke ruimte is er, hoe willen we daarmee omgaan, hoe wil je zo veel mogelijk mensen stimuleren om niet alleen in dat gebied te wonen, maar ook te werken? Volgens mij is dat iets waar we straks in de invulling, later in het traject, nog met elkaar over van gedachten zouden kunnen wisselen, maar het is wel goed om nu al aan het college te vragen om in het afwegingskader daar wel rekening mee te houden. De voorzitter. Door de heer Ahraui wordt de volgende motie (K.9 PvdA) ingediend:

Motie K.9 PvdA Behoud cruciale beroepen voor Zuidwest De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 1 december, ter bespreking van PUK de Venen Overwegende, dat: • het college bezig is met het opstellen van een afwegingskader om cruciale beroepen voorrang te geven bij de woningen in de Venen; • Zuidwest momenteel grote tekorten kent van zorgvoorzieningen, scholen moeite hebben om voldoende leraren te vinden en voldoende welzijnswerkers die binding hebben met de wijk aan te trekken; • de planontwikkeling voor Zuidwest kansen biedt om de sociale uitdagingen waar Zuidwest nu mee kampt het hoofd te bieden. Constaterende, dat: • het grote maatschappelijke toegevoegde waarde heeft als mensen werkzaam in de zorg, onderwijs of welzijn in de wijk wonen waar zij ook werken; • er binnen de gewenste voorzieningen ruimte wordt gereserveerd voor bijvoorbeeld maatschappelijke functies en zorgfuncties.

73

Verzoekt het college: • om te kijken of het mogelijk is om bij het opstellen van het afwegingskader voor de toewijzing van huur- en koopwoningen aan cruciale beroepen in Zuidwest, het uitgangspunt te hanteren dat bewoners die daadwerkelijk in Zuidwest werkzaam zijn of werkzaam zullen worden eerder in aanmerking komen voor een woning; • hierbij in het bijzonder aandacht te hebben voor bewoners die werkzaam zijn of zullen worden in Zuidwest in de zorg, docenten voor basis- of voortgezet onderwijs en welzijnswerk; • deze sectoren te betrekken bij het opstellen van dit afwegingskader; • de raad hierover in de volgende voortgangsrapportage te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Fatima Faïd (HSP). Voorzitter. Boa noit, meus amigos. Hoje sua casa vai ser demolir. Zo zou het klinken als iemand in Portugal je vertelt dat je huis gesloopt wordt. Vervolgens moet je aan je kind of aan andere familie of vrienden vragen dit voor je te vertalen. Dit terwijl sloop of renovatie van je woning de kern van je bestaan raakt. Dit gebeurt ook in De Venen. Uit de inspraak bleek de groep bewoners die afhaakt bij participatie vanwege een taalbarrière, erg groot te zijn.

Daarom dienen wij een motie in: verzoekt het college bij grootschalige sloop- en renovatieprojecten samen met de bewoners, voorafgaand aan inspraak en andere participatieactiviteiten, af te spreken in welke talen er wordt gecommuniceerd; en afspraken te maken met corporaties en ontwikkelaars om voortaan meertalig te communiceren bij grootschalige sloop- of renovatieprojecten. Deze is medeondertekend door mevrouw Arp van de SP en meneer Barker van de Partij voor de Dieren. De voorzitter. Door mevrouw Faïd, daartoe gesteund door mevrouw Arp, wordt de volgende motie (K.5 HSP) ingediend:

Motie K.5 HSP Meertalige communicatie bij grote sloop- of renovatieprojecten De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 1 december 2022, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake PUK De Venen (Den Haag Zuidwest) (RIS313612) Constaterende, dat: • gedwongen moeten verhuizen één van de meest aangrijpende gebeurtenissen is die je kan overkomen; • daar veel vragen bij spelen over planning, vervangende woonruimte, en andere zaken die raken aan de kern van je bestaan. Overwegende, dat: • uit het project de Venen blijkt dat veel mensen die mee wilden doen aan de klankbordgroep uiteindelijk zijn afgehaakt mede vanwege de taalbarrière. • veel bewoners nu zijn aangewezen op kinderen, familie of kennissen voor het vertalen van de verstrekte informatie en vragen; • dit een extra barrière is voor de bewoners om mee te praten en zichzelf te vertegenwoordigen in gesprekken met de gemeente en de WOM of woningcorporatie. Verzoekt het college: • bij grootschalige sloop- en renovatieprojecten samen met de bewoners, voorafgaand aan inspraak en andere participatieactiviteiten, af te spreken in welke talen er wordt gecommuniceerd. • afspraken te maken met corporaties en ontwikkelaars om voortaan meertalige te communiceren bij grootschalige sloop- of renovatieprojecten. 74

En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Robert Barker (PvdD). Voorzitter. In de commissievergadering heeft de Partij voor de Dieren uitgebreid aangegeven waarom we in De Venen weer een verkeerde keuze maken. Er vindt aan de rand van de stad een enorme verdichting plaats, maar de broodnodige investeringen in groen en mobiliteit ontbreken. In de raad dienen we nu drie voorstellen in. Allereerst over het groen. Als we de vier NvU's van de afgelopen tijd in Zuidwest bij elkaar optellen, dan zien we dat er negen voetbalvelden aan onverharde ruimte verdwijnen. Dat is dus allemaal ruimte waar nu nog water kan infiltreren en bomen kunnen staan. Op dit onderwerp moet wat ons betreft ook meer gestuurd worden in de toekomst. Daarom de volgende motie: verzoekt het college in de structuurvisie Zuidwest een visie te presenteren op de toenemende verharding in Zuidwest en daarbij in te zetten op het beperken ervan. Dan mobiliteit. Het is gek dat de auto wordt geweerd, onder andere met die pilot, maar dat geen significante investeringen in het ov plaatsvinden en er zelfs een fietspad verdwijnt. Daarom de volgende motie: roept het college op alternatieve scenario's waarbij het fietspad niet verdwijnt in kaart te brengen en hier de raad bij de bespreking van de structuurvisie Zuidwest over te informeren. Tot slot het bindend advies.

De kaders hiervoor zijn er nog niet. Toch wil het college voor deze bouwplannen de raad geheel buitenspel laten. Dit is onwenselijk, zeker omdat belangrijke kaders nog niet zijn bepaald en ook de milieueffecten nog niet in kaart zijn gebracht. Dus ook juridisch klopt het niet. Daarom het amendement met de titel Zet gemeenteraad niet buitenspel. In dit amendement wordt de zin verwijderd over het positief bindend advies, omdat deze formulering, naast dat ze onwenselijk is, juridisch ook niet kan. Dit amendement dien ik mede namens de SP en de HSP in. De voorzitter. Door de heer Barker, daartoe gesteund door mevrouw Arp en mevrouw Faïd, wordt het volgende amendement (K.C PvdD) voorgesteld:

Amendement K.C PvdD Zet gemeenteraad niet buitenspel De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 1 december 2022, ter bespreking van het voorstel van het college inzake PUK De Venen (Den Haag Zuidwest) (RIS313612). Besluit om de volgende zin van dictumpunt II te verwijderen: Dit besluit tot instemming met het PUK in het kader van de WABO resp. de Omgevingswet te beschouwen als positief bindend advies voor alle deelplannen die passen binnen het PUK De Venen. Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Door de heer Barker worden de volgende moties (K.10 PvdD en K.11 PvdD) ingediend:

Motie K.10 PvdD Betere fietsroutes in plaats van slechtere De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 1 december 2022, ter bespreking van het voorstel van het college inzake PUK De Venen (Den Haag Zuidwest) (RIS313612). Constaterende, dat: • het bestaande fietspad langs de Meppelweg volgens de plannen in het PUK verdwijnt en ingeruild wordt voor een ventweg. 75

Overwegende, dat: • in het PUK gesteld wordt dat de focus gelegd wordt op de fiets en dat fietsroutes versterkt zouden moeten worden; • het fietspad langs de Meppelweg een belangrijke fietsroute is, die voor de wijk naar beide kanten toe direct naar belangrijke voorzieningen leidt, zoals de Uithof, het Haga Ziekenhuis, scholen en een cultuuranker; • autoverkeer over dit fietspad de kwaliteit van de fietsroute doet afnemen; • de aanleg van een extra ventweg leidt tot extra verharding wat tegen de gemeentelijke doelstellingen ingaat als het gaat om klimaatadaptatie; • de raad nog geen besluit heeft genomen over de Structuurvisie Zuidwest, zich nog niet heeft uitgesproken over de mobiliteitstransitie voor Zuidwest, en het onzeker is of de aanleg van extra wegen wel mogelijk is vanwege milieu-eisen. Roept het college op: • alternatieve scenario’s waarbij het fietspad niet verdwijnt in kaart te brengen en hier de raad bij de bespreking van de Structuurvisie Zuidwest over te informeren. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie K.11 PvdD Ruimte voor groen in Zuidwest De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 1 december 2022, ter bespreking van het voorstel van het college inzake PUK De Venen (Den Haag Zuidwest) (RIS313612). Constaterende, dat: • in de NVU De Venen volgens de watertoets het aantal vierkante meters onverharde ruimte met afneemt 11.798 m2; • in de NVU De Dreven volgens de watertoets het aantal vierkante meters onverharde ruimte met afneemt 28.374 m2; • in de NVU De Gaarden volgens de watertoets het aantal vierkante meters onverharde ruimte met afneemt 3.671 m2; • in de NVU De Zichten volgens de watertoets het aantal vierkante meters onverharde ruimte met afneemt 16.610 m2; • met aanname van de recente NVU’s voor Zuid-West het aantal vierkante meters onverharde ruimte dus in totaal met 60.453 m2 afneemt en dit staat gelijk aan 9 voetbalvelden. Overwegende, dat: • toenemende verharding bijdraagt aan hittestress en een gebrekkige waterinfiltratie; • groen op een parkeerdek een andere natuurwaarde heeft dan groen in de volle grond; • er geen duidelijk beleid is rond de toenemende verharding in Zuidwest; • volgend jaar een structuurvisie Zuidwest komt waarin dit een plek zou kunnen krijgen. Verzoekt het college: • in de structuurvisie Zuidwest een visie te presenteren op de toenemende verharding in Zuidwest en daarbij in te zetten op het beperken ervan.

En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Het woord is aan de heer Uduba, die zijn maidenspeech gaat houden. Dat betekent dat er geen interrupties zijn toegestaan. Ik wens u veel succes met uw maidenspeech.

76

Anthony Uduba (VVD). Voorzitter. Ik sta vandaag hier voor de gemeenteraad in Den Haag met mijn maidenspeech. Heel bijzonder, vind ik zelf. Want wie had gedacht dat ik hier zou staan? Wie had gedacht dat Anthony Uduba, die twaalf jaar geleden nog in zijn slippers en korte broek ergens in de straten van Lagos voetbal aan het spelen was, hier staat met een maidenspeech, in Nederland, in Den Haag, de derde grootste stad van het land, voor de VVD, de grootste partij van het land? Ongelooflijk! Ik wil ook gelijk beginnen met een boodschap aan de jongeren die eventueel zitten te kijken. Dat ik hier sta vandaag betekent dat alles kan! Ik ben ervan overtuigd dat je in dit land, in deze stad alles kunt worden wat je wilt worden. Er is maar één ding voor nodig: hard werken, kansen pakken. Dat kansen pakken ga ik zo meteen toelichten. Maar eerst even De Venen. We spreken vandaag over De Venen, een mooie ontwikkeling in Zuidwest, waar 700 woningen worden toegevoegd, goedkope, betaalbare woningen. Woningen die zorgen dat onze inwoners perspectief krijgen, dat ze verder kunnen kijken, dat ze durven te dromen. Daar spreken we vandaag over. Daarop kom ik zo meteen, aan het einde van mijn betoog, nog terug. Maar nu ga ik het eerst over mijn verhaal hebben.

Want inderdaad, twaalf jaar geleden, op een koude septemberavond ben ik uit een vliegtuig gestapt op Schiphol en heb ik voor het eerst de lucht van Nederland opgesnoven, als ik het zo mag zeggen. Het was een bijzondere tijd. Ik kwam terecht in Limburg. Ik sprak de taal niet. Ik kende de cultuur niet. Ik was mijn vrienden en mijn sociale contacten in een klap kwijt. Ik moest opnieuw beginnen. Het is niet altijd makkelijk om opnieuw te beginnen, maar je doet wat nodig is. Nadat ik hier ben gekomen, begon ik met een taalopleiding. Daarna ben ik doorgegaan met een mbo-opleiding en een hbo-opleiding en daarna heb ik ook een universitair diploma gehaald. Het klinkt allemaal mooi, allemaal aardig, maar het proces was niet zo. Het proces was moeilijk, was taai. Zo heb ik in mijn eerste jaar mbo geen stageplek kunnen vinden, want ik sprak niet genoeg Nederlands. Dat was ook zo. Maar in plaats van opgeven en omlaag kijken koos ik voor één ding: doorvechten. Doorvechten omdat ik geloof in de toekomst. Doorvechten omdat ik optimist ben. Dat verklaart ook waarom ik VVD'er ben. Ik wil vanaf deze plek - ik ga afwijken van mijn speech - ook Frans de Graaf bedanken.

Jullie snappen waarom! We hebben een uitstekende hotelmanager geleverd in Indonesië, maar ik hoop dat jullie daarvoor ook een uitstekend raadslid terugkrijgen, hoewel de voetstappen van Frans natuurlijk heel groot zijn om te vullen. Ik ga ook niet mijn best doen om dat te proberen te compenseren, want dat gaat mij gewoon niet lukken. Maar Frans in Indonesië, thank you! En nu verder. Waar het mij om gaat, is kansen pakken. Kansen pakken, maar ook niet vergeten dat als je kansen pakt, daar ook verantwoordelijkheid bij hoort. Dat is een ding dat we soms missen. Als ik soms de discussie op social media zie over hoe moeilijk het kan zijn om hier, in ons land, in onze stad te kunnen zijn, dan heb ik de neiging om te denken dat we niet beseffen waar we leven. Want als je zoals ik kom uit een land waar je totaal geen kansen hebt, waar je niks kunt doen, en je komt in dit land, in Nederland, in de stad Den Haag, dan zie je zo veel kansen liggen. Het doet me soms echt veel pijn als ik zie dat die kansen niet gepakt worden. Die kansen moeten gepakt worden. We zijn er met zijn allen hier verantwoordelijk voor om te zorgen dat mensen die in onze stad wonen, gefaciliteerd worden om die kansen te pakken. Want alleen zo kun je de beste versie van jezelf worden. Als je de beste versie van jezelf bent, ben je ook van meer toegevoegde waarde voor jezelf, voor je buurt en voor je stad.

Voorzitter, u merkt het. Ik richt mijn speech niet tot deze stad. Mijn speech richt zich tot mensen buiten deze zaal. Daar maak ik mij zorgen om. Ik maak mij zorgen om jongeren die op dit moment geen perspectief hebben. Ik maak mij zorgen om mensen die zich niet gehoord voelen. Als ik na vergaderingen buiten deze zaal ga en bij de bushalte sta, dan zie ik mensen lopen met een toekomst, mensen die dromen, mensen die iets willen worden, iets willen betekenen voor de stad. Maar dit kan niet bewerkstelligd worden als je geen kansen pakt. Dus ik zou graag tegen iedereen buiten deze deuren willen roepen: durf te dromen! Durf de kansen te pakken die op je weg komen. Wees niet bang. Schroom niet. Het is niet makkelijk, maar met hard werken en met doorzetten kom je er wel. Voorzitter. Dat ik hier sta, betekent heel veel. Zo is de Haagse fractie ineens veel diverser geworden, want ze hebben een Limburger erbij, een Limburger of een Nigeriaan met een zachte g. Ik heb gehoord dat mijn fractie daar heel blij mee is. Daar wil ik het voor nu even bij laten. Even terug naar De Venen.

77

De Venen is een heel mooi project, zoals ik al zei aan het begin. 700 woningen worden toegevoegd en er worden keuzes gemaakt. Sommige zijn goede keuzes, sommige pijnlijk; pijnlijk voor mijn fractie. Met deze keuze bedoel ik de pilot. We zien dat de pilot heel veel mensen keuzevrijheid ontneemt. Maar het is ook een keuze die we gemaakt hebben. De keuze die we maken om te zorgen dat mensen in de stad vooruit kunnen, om te zorgen dat er genoeg betaalbare woningen komen. Dat is een keuze van mijn fractie waar ik zelf achter sta. Daarom dien ik de motie in met de oproep aan het college om één jaar na het instellen van de pilot en dat de mensen daar wonen, een evaluatie uit te voeren. Voor ons moet de evaluatie laten zien hoe men het wonen in het gebied ervaart, zonder auto; dus niet per se of de woningen zijn verkocht of niet. Dat is één. Met mijn tweede motie zou ik het college willen vragen te denken aan de cruciale beroepen die we nodig hebben in deze stad. Ik zie namelijk steeds meer mensen uit deze stad verhuizen omdat die gewoon onbetaalbaar is. Daarom zou ik het college willen vragen om binnen het gehele plangebied te kijken hoe wij voor cruciale beroepen woningen kunnen reserveren, waarbij men ook toegang heeft tot een parkeerplek. Dank! (Geroffel of de tafels) De voorzitter. Van harte gefeliciteerd met uw maidenspeech, meneer Uduba.

Door de heer Uduba worden de volgende moties (K.12 VVD en K.13 VVD) ingediend:

Motie K.12 VVD Huisvestiging cruciale beroepen in de Venen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 1 december 2022, ter bespreking van het voorstel van het college inzake PUK De Venen (Den Haag Zuidwest) (RIS313612). Constaterende, dat: • in het plan voor De Venen 80 betaalbare koopwoningen komen waarbij bewoners geen aanspraak kunnen maken op een parkeervergunning op de openbare weg en geen beschikking zullen hebben tot parkeerplekke op eigen terrein. Overwegende dat: • het van belang is dat mensen die zicht dagelijks inzetten voor onze stad in Den Haag moet kunnen wonen; • voor veel mensen uit cruciale beroepen zoals politieagenten en mensen werkzaam in de zorg bijvoorbeeld door nacht- of oproepdiensten het bezit en het kunnen parkeren van een auto een noodzaak is. • in het coalitieakkoord is vastgelegd dat er specifiek meer inspanning wordt verricht voor de huisvestiging van cruciale beroepsgroepen. Roept het college op: • met de WOM Den Haag Zuidwest afspraken te maken om een deel van de betaalbare koopwoningen in de Venen waarbij parkeren op eigen terrein mogelijk is te reserveren voor mensen uit cruciale beroepsgroepen. En de gemeenteraad te informeren in de voortgangsrapportage van de Venen. • vanuit het programma Zuidwest deze mogelijkheid onder de aandacht te brengen van mensen met een cruciaal beroep. En gaat over tot de orde van de dag.

78

Motie K.13 VVD Evaluatie Pilot de Venen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 1 december 2022, ter bespreking van het voorstel van het college inzake PUK De Venen (Den Haag Zuidwest) (RIS313612). Constaterende, dat: • in het plan voor De Venen een pilot is opgenomen waarbij 80 woningen/huishoudens niet in aanmerking komen voor een parkeervergunning op openbare weg en niet over inpandige mogelijkheden beschikken; • in het plan voor De Venen is opgenomen dat, wanneer blijkt dat er niet voldoende kan worden ingezet op duurzame alternatieven, partijen op zoek zullen gaan naar andere oplossingen. Overwegende dat: • het succes van de pilot niet enkel bepaald wordt door de verkoop van de woningen, maar hoofdzakelijk door de ervaringen en tevredenheid van de bewoners met de geboden mobiliteitsopties; • uit het participatieproces blijkt dat het merendeel van de bewoners niet positief is over het gebruik van deelmobiliteit. Roept het college op: • om 1 jaar na oplevering van de woningen en openbare ruimte in De Venen de pilot te evalueren en hierin de ervaring van de bewoners centraal te stellen om het slagen van de pilot te bepalen; • te onderzoeken welk alternatief er voor de bewoners van deze 80 koopwoningen komt als de pilot mislukt. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Wethouder Balster (PvdA).

Het is ook een lange Limburger, aan de hoogte van het spreekgestoelte te merken. Complimenten aan de heer Uduba voor zijn prachtige maidenspeech. Ik was er zeer van onder de indruk. Voorzitter. In De Venen, velen van u hebben het benadrukt, zijn woningen in zeer slechte staat. Die gaan we aanpakken. We gaan huidige en nieuwe bewoners perspectief bieden. Er zijn mij een paar vragen gesteld door GroenLinks en door de Partij van de Arbeid, maar er zijn vooral ook veel moties en amendementen ingediend, die ik, hopelijk een beetje in de goede volgorde, ga proberen te preadviseren. Ik begin bij het amendement van mevrouw Arp van de SP met de titel Houd grip op de plinten. Het college kan met een heel groot deel van het amendement meegaan. Er ligt op hetzelfde onderwerp van het CDA een motie. In uw amendement spreekt u echter over het maximaal waarborgen van de komst van een eerstelijns zorgvoorziening. Als ik dat mag interpreteren als een inspanningsverplichting, want we kunnen dat niet op een of andere manier afdwingen, dan kan het college met dit amendement uit de voeten. Dat geldt dus ook voor de motie van het CDA op hetzelfde onderwerp. De motie van de SP, Kom met regeling voor tweede verhuizing, moet het college, op deze manier geformuleerd, ontraden.

Er loopt in het kader van de Dreven-Gaarden-Zichten een onderzoek naar de mogelijkheid om mensen die financieel echt niet een tweede keer kunnen verhuizen zonder verhuiskostenvergoeding, tegemoet te komen. We moeten echt eerst dat onderzoek afwachten en afronden om te kijken of dat ook hier van toepassing kan zijn. Als dat voor de Dreven-GaardenZichten kan, gaan we dat hier uiteraard ook toepassen, maar de motie heeft een iets verdere strekking dan dat. Ik moet die in deze vorm dus ontraden.

79

De motie Houd kosten parkeren en deelvervoer binnen de perken is in lijn met eerder aangenomen moties. Dat doen we al. Ze is in die zin dus overbodig. Maar ik zeg graag toe dat we dezelfde lijn bij De Venen hanteren als bij Dreven-Gaarden-Zichten. De motie Lever bewoners De Venen niet over aan vastgoedcowboys kan het college omarmen. De heer Martini van Hart voor Den Haag heeft een motie ingediend om nu al een voorziening te treffen voor een parkeerhub. Wij gaan ervan uit dat de pilot slaagt. We bereiden ons uiteraard wel op het scenario voor dat dit onverhoopt niet het geval is, maar we gaan niet al nu voorbereidingen treffen. Ik moet deze motie dus ontraden. Ik kom bij de fractie van GroenLinks. De heer De Vuyst heeft vragen gesteld over de ventweg en of de ventweg al getest is met verkeerskundige modellen. Dat is onderwerp van de uitwerking die vanaf nu zal worden opgestart. Het ontwerp van de openbare ruimte wordt opgestart na vaststelling van het PUK. De ventweg wordt dan uitgewerkt als een fietsstraat. Er zijn uiteraard wat ervaringen in Den Haag met fietsstraten. We proberen die goede ervaringen ook te gebruiken. Het is uiteraard het uitgangspunt om hier een veilige verkeerssituatie te laten ontstaan voor bijvoorbeeld spelende kinderen.

Het is ook wel goed om even te benadrukken dat er op dit moment niet echt sprake is van een veilige fietsroute, omdat veel bewoners dubbel parkeren en over het bestaande fietspad rijden. We proberen echt die verkeerssituatie te verbeteren. De ventweg is bedoeld voor fietsen, het ontsluiten van parkeergarages en het laden en lossen. Pollers vinden we in deze situatie - daar vroeg u naar - niet wenselijk, gezien de ervaringen elders in Escamp, maar we verwachten niet dat er sprake zal zijn van sluipverkeer, waardoor deze maatregel ook niet nodig is. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Dat is allemaal positief. Dat betekent dus ook dat ik even moet wachten tot de modellen van de ventweg worden gecheckt. Ik of een collega van mij zal dan wel opnieuw de vraag stellen of uit die modellen blijkt dat er sluipverkeer plaatsvindt. Ik heb redelijk vertrouwen in die modellen, maar ik wil geen losse aannames doen voordat we instemmen. Dan weet u dat. Wethouder Balster (PvdA). Begrepen, en ik snap dat u dat goed volgt. U heeft ook nog een vraag over deelmobiliteit gesteld en of het mogelijk is om een garantie voor een langere termijn dan vijf jaar af te geven. Die garantie is nu nog niet af te geven, maar er lopen een aantal onderzoeken. Daar heeft u ook al naar verwezen. In Q1 wordt u daarover geïnformeerd, in lijn met eerdere toezeggingen van het college. Maarten De Vuyst (GroenLinks).

De afdoening van die twee moties waar collega Arp ook naar heeft verwezen, komt op tijd om nog meegenomen te worden in de uitrol van deelvervoer? Wethouder Balster (PvdA). Absoluut, ja. Dan het amendement van de ChristenUnie/SGP: Niet afwijken van parkeereis zonder fatsoenlijk ov. Ik heb in de commissie benadrukt dat investeringen in fatsoenlijk ov cruciaal zijn. In de structuurvisie wordt ook heel veel aandacht eraan besteed. Die gaat u begin komend jaar behandelen. Maar uw amendement zou de businesscase onder de huidige plannen dermate aantasten dat ze niet meer haalbaar worden. Ik moet het amendement dus ontraden, maar uiteraard gaat het college zich vol inzetten voor beter openbaar vervoer om de reistijd met het Westland en het centrum fors te verbeteren; een belangrijke opgave. Het amendement moet het college helaas ontraden. Ik heb de motie van het CDA reeds omarmd. Die heeft de titel Ook een levendige plint in De Venen. U vraagt met een motie ook om geen nieuwe mobiliteitspilots te doen in Zuidwest totdat deze pilot is geëvalueerd. Ook deze motie kan het college omarmen. Dan kom ik bij de Partij van de Arbeid. De heer Ahraui heeft een vraag gesteld over het beschikbaar houden van de betaalbare koopwoningen. Het college doet daar op dit moment niet alleen voor Den Haag Zuidwest, maar ook in den brede onderzoek naar.

Ik zeg graag toe dat we bij de Woonvisie, die u medio komend jaar krijgt, duidelijkheid zullen geven over hoe we dat kunnen doen en waar we dat vervolgens kunnen toepassen. De Haagse Stadspartij heeft een zeer sympathieke motie om goed in te spelen op de taal die bewoners spreken om het bereik van de communicatie en de participatie te vergroten. Uw motie vraagt 80

echter al voorafgaand aan het project in allemaal verschillende talen te communiceren. We hebben op dit moment juist een werkwijze op maat, waarbij we kijken waar het wel nodig is en waar het niet nodig is. Mensen nemen in de praktijk vaak familie mee. We leren uiteraard van de ervaringen. Een motie zoals nu geformuleerd, gaat wat dat betreft te ver en is ook niet nodig. Maar we monitoren uiteraard bij elk project of we mensen voldoende bereiken. De motie moet het college ontraden in deze vorm. Fatima Faïd (HSP). Dank aan de wethouder voor de beantwoording, maar dat vraagt de motie natuurlijk helemaal niet. De motie vraagt om vooraf met de mensen wie het aangaat, in gesprek te gaan, te kijken wat er nodig is qua taal en dat dan te gaan regelen. Het gaat er dus niet om dat we twintig talen doen, maar dat er gericht met de bewoners gekeken wordt welke talen relevant zijn en dat er dan gecommuniceerd wordt in die talen. U weet natuurlijk net zo goed als ik dat het meenemen van kinderen heel slecht is voor de ontwikkeling van kinderen. Wethouder Balster (PvdA). Om op het laatste te reageren: ik geloof dat ik 'familieleden' zei. Ik snap wat u zegt. Daar moeten we ook goed rekening mee houden. Dat ben ik met u eens. Toch, in uw motie staat om voorafgaande aan de participatie- en communicatieprocessen af te spreken in welke talen er generiek wordt gecommuniceerd.

Het is nou juist veel waard dat we maatwerk toepassen, want soms ook gedurende het proces komen er weer mensen in beeld die je aan het begin niet in beeld hebt gehad. Dat maatwerk passen we toe. Maar omdat uw motie zo generiek is, gaat die wat het college betreft net een stap te ver en moeten we die ontraden. Fatima Faïd (HSP). De motie vraagt om met de mensen over wie het gaat in gesprek te gaan over welke talen we het moeten hebben. Het gaat dus helemaal niet over met de hele stad in gesprek te gaan. Daar hebben we het niet over. Het gaat erover dat als er gesloopt wordt of gerenoveerd, je sowieso met mensen in gesprek moet. Dan is dit een heel belangrijk punt, want in de Grondwet staat natuurlijk niet dat je geen rechten hebt als je niet de Nederlandse taal spreekt. Participatie is ook gewoon een recht. Wethouder Balster (PvdA). Met dat laatste ben ik het uiteraard volmondig eens. Ik lees uw motie toch echt anders dan u het nu zegt. Dat is de reden waarom het college de motie ontraadt. Maar u geeft met uw woorden al behoorlijk invulling aan de huidige praktijk. In die zin zou de oproep ook overbodig zijn, want we zijn juist heel erg sensitief op anderstaligen en proberen mensen uiteraard ook zo goed mogelijk te ondersteunen. Dat is echt heel belangrijk. Dat vindt het college ook. Voorzitter. Ik kom bij het amendement van de Partij voor de Dieren.

Met het PUK worden de kaders vastgesteld. Die kunnen dan dus ook beschouwd worden als het positief bindend advies, de procedure van algemene verklaring van geen bedenkingen zoals die op dit moment geldt. Het amendement van de Partij voor de Dieren moet het college dus ontraden. Robert Barker (PvdD). Is er een analyse dat dit juridisch kan, dat je voordat een planfase plaatsvindt al een positief bindend advies geeft? Wethouder Balster (PvdA). Zolang het college blijft binnen de kaders die u vaststelt - vandaag besluit u daarover - kan dit, zoals we gewend zijn in de algemene verklaring van geen bedenkingen in de huidige situatie, straks ook onder de Omgevingswet. Dat kan dus juridisch. Robert Barker (PvdD). Wat de wethouder doet, is natuurlijk wel wat anders, want er wordt een positief advies gegeven. Er wordt niet gezegd dat geen advies wordt gegeven, zoals in de huidige praktijk. Er wordt een positief advies gegeven op een plan dat er nog niet is. Daarom vraag ik me af of er een juridisch advies hierover is en of we dat kunnen krijgen. Wethouder Balster (PvdA). Nee, dat acht het college niet nodig. De voorzitter. Voor de laatste maal, de heer Barker.

81

Robert Barker (PvdD). Niet nodig om te verstrekken of niet nodig om er advies over in te winnen? Wethouder Balster (PvdA). Dat laatste. Het is niet nodig om er juridisch advies over in te winnen. Zolang het college binnen uw kaders blijft, kunnen we langs deze lijn handelen. Voorzitter. De motie Ruimte voor groen in Zuidwest ontraadt het college. Dit gebeurt al. De Wegwijzer Den Haag Klimaatbestendig is onderdeel van de structuurvisie. Daar is dus al aandacht voor. Robert Barker (PvdD). De wethouder zegt dat we dat al gaan doen. We hebben natuurlijk nog niet die structuurvisie. Maar betekent dit dat er dan in wordt gegaan op het aantal vierkante meters onverhard voor de ontwikkeling en na de ontwikkeling? Wethouder Balster (PvdA). Het is in het commissiedebat uitgebreid gegaan over het groensaldo. Dat is ook onderdeel van het PUK. In de inspraakversie van de structuurvisie, die u al heeft, heeft u kunnen zien dat de Wegwijzer Den Haag Klimaatbestendig daarvan onderdeel is. In die zin is deze motie dus overbodig en ontraadt het college deze. Robert Barker (PvdD). Nogmaals, gaat de wethouder in de structuurvisie in op hoeveel vierkante meter onverharde ruimte er nu is en hoeveel dat in de toekomst wordt? Wethouder Balster (PvdA). Ik herhaal mezelf. Ik heb zojuist een paar keer aangegeven dat de Wegwijzer Den Haag Klimaatbestendig onderdeel is van de structuurvisie.

U hoeft zich daar dus verder geen zorgen over te maken. Robert Barker (PvdD). De wethouder geeft geen antwoord op de vraag. Hij verwijst naar een beleidsdocument, maar zegt niet of deze gegevens in kaart worden gebracht, terwijl dat juist de kern is van deze motie. Dus ik neem aan dat de wethouder daarmee zegt dat hij het niet in kaart gaat brengen. Klopt dat? Wethouder Balster (PvdA). Ik heb aangegeven wat het college doet. Onderdeel van de structuurvisie is de Wegwijzer Den Haag Klimaatbestendig. Daar zult u het mee moeten doen. Er is ruimschoots aandacht voor het groensaldo, dat overigens in De Venen positief is. Dat hebben we ook in de commissie uitvoerig met elkaar besproken. De voorzitter. Gaat u verder, wethouder. Wethouder Balster (PvdA). Voorzitter. Dan ben ik bij de motie Betere fietsroutes in plaats van slechtere. Volgens het bestaande beleid is een ventweg, fietsstraat hier een goed middel voor de doorstroming - ik heb daar net al iets over gezegd in de richting van de heer De Vuyst - en om fietsveiligheid en lokaal autoverkeer zeer beperkt te combineren. Daarnaast zou het niet aanleggen van een ventweg juist zorgen voor meer autoverkeer in het verblijfsgebied rond Hoogveen en Mosveen, waar ook kinderen lopen, fietsen en spelen. Alternatieve scenario's hoeft het college dus niet te onderzoeken. Wij ontraden deze motie. Ik kom bij de moties van de heer Uduba.