RIS313318 Notulen van de raad van 8 september 2022

heel duidelijk uitgelegd dat de kans er is om werk met werk te combineren en dat het college er vanwege een gebrek aan middelen voor kiest om dat niet te doen. Hinke de Groot (CDA). Ik hoor de heer Barker zeggen dat we die dubbelslag moeten maken en dat energiebesparing goedkoper is. Ik ben het er zeker mee eens dat dat een structurele oplossing is voor de lange termijn, maar we lezen ook in de stukken - en dat is ook in de commissie duidelijk naar voren gekomen - dat daar nu geen geld voor is. Waar moet dat geld volgens de heer Barker vandaan komen? Robert Barker (PvdD). We hebben als gemeente een budget vastgesteld voor het verduurzamen van gemeentelijk vastgoed, ook op initiatief van de Partij voor de Dieren. Volgens mij was dat al zes jaar geleden of zo. Daar is gewoon budget voor en we zouden dit moeten prioriteren, omdat we werk met werk kunnen doen. Daarnaast zou ik zeggen dat het volgens mij ook breder voor het college van belang is om, als de kans zich voordoet, extra te investeren in verduurzaming, niet alleen vanwege het klimaat maar ook omdat dit leidt tot lagere kosten. Volgens mij is het dus sowieso van belang om dit te doen. De voorzitter. Meneer Barker zet zijn betoog voort. Robert Barker (PvdD). Dit was een mooie opmaat tot het slot. Ik dien samen met de Haagse Stadspartij een amendement in met de titel Blijf niet langer doof voor verduurzaming. De voorzitter.

Door de heer Barker, daartoe gesteund door mevrouw Faïd, wordt het volgende amendement (J.A PvdD) voorgesteld:

Amendement J.A PvdD Blijf niet langer doof voor verduurzaming De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 8 september 2022, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Geluidsmaatregelen Fokker Terminal (RIS312069). Besluit om het volgende nieuwe punt toe te voegen aan het dictum: • Deze werkzaamheden alleen uit te voeren bij koppeling van de geluidsisolatiemaatregelen aan maatregelen gericht op verduurzaming om zo het verbruik van gas (voor warmte en koude; 65.000 m3 per/jaar) flink te laten afnemen. Dit wordt gedaan door te zorgen dat binnen de gemeentelijke organisatie middelen beschikbaar zijn voor een integrale aanpak waarbij de werk met werk kansen voor verduurzaming worden benut. Het college komt hiervoor met een aangepast voorstel. Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Lesley Arp (SP). Voorzitter. Het was voor de SP nogal een raadsel waarom we plotseling geconfronteerd werden met dit voorstel om ruim € 1 mln. in de Fokker Terminal te pompen, want het was het directe gevolg van een plan van het college dat er al een flinke tijd lag, namelijk het Omgevingsplan Binckhorst. Daarnaast had het ook betrekking op een gebouw dat in het bezit van de gemeente is. Het valt ook op dat het voorstel puur gericht is op het door laten gaan van de woningbouwplannen in de omgeving.

Natuurlijk is dat echt een heel belangrijk punt, zoals mevrouw De Groot aangaf, maar door het kortetermijndenken in dit voorstel geeft het eigenlijk geen antwoord op belangrijke vragen en uitdagingen voor de toekomst. Denk aan de verduurzamingsopgave, maar ook aan de toekomstige exploitatie van het gebouw. Er is echter één ding dat mijn fractie echt bizar vindt in het voorstel, namelijk dat we van de exploitant eigenlijk nog helemaal niet de garantie hebben dat hij akkoord gaat met de nieuwe huurvoorwaarden. Daar houdt het voorstel nu in het dictum geen rekening mee. Daarom dient mijn fractie het amendement Eerst akkoord sluiten met de exploitant in. Het amendement besluit als nieuwe punten aan het dictum toe te voegen: bovenstaande besluiten te nemen maar niet eerder over te gaan tot uitvoering van de geluidsreducerende maatregelen aan het gebouw voordat er afspraken zijn gemaakt met de exploitant over de huurovereenkomst en de 35

randvoorwaarden voor de bedrijfsvoering en indien de exploitant niet akkoord gaat met de nieuwe huurovereenkomst en randvoorwaarden, de raad zo spoedig mogelijk te informeren en een aangepast raadsvoorstel te doen toekomen. Dit amendement dien ik met de heer Barker en mevrouw Klokkenburg in. Daarnaast biedt het voorstel slechts zekerheid tot 2030. Wat daarna de plannen zijn voor de Fokker Terminal, is nog onduidelijk. De SP verwacht dat dit niet de laatste keer is dat we het over een congreshal in bezit van de gemeente zullen hebben, des te meer omdat de exploitant van de andere congreshal, het World Forum, voor de verkiezingen driftig heeft gelobbyd bij deze en gene. Zelf loop ik hier als raadslid te kort rond om de hele politieke saga rond dit gebouw te hebben gevolgd, maar ik heb begrepen dat kortzichtige beslissingen van ons als gemeente in het verleden heel veel geld hebben gekost. Daarom vindt de SP het belangrijk dat de raad goed beslagen ten ijs komt als er mogelijk nog een nieuw investeringsvoorstel komt voor een van deze congreshallen.

Hiertoe dien ik samen met de heer Barker de motie Visie op congreslocaties in, waarvan het dictum luidt: roept het college op een kosten-batenanalyse te maken van het in eigen bezit houden van congreslocaties als gemeente, hierbij ook nader toe te lichten waarom het in de praktijk moeilijk is gebleken voor de congresbranche om zijn eigen vastgoed te bezitten en exploiteren, zoals blijkt uit de geschiedenis van het World Forum en deze informatie aan de raad te doen toekomen, zodat deze kan worden betrokken bij eventuele toekomstige investeringsvoorstellen. De voorzitter. Door mevrouw Arp, daartoe gesteund door de heer Barker en mevrouw Klokkenburg, wordt het volgende amendement (J.B SP) voorgesteld:

Amendement J.B SP Eerst akkoord sluiten met exploitant De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 8 september 2022, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Geluidsmaatregelen Fokker Terminal (RIS312069) Besluit als nieuwe punten aan het dictum toe te voegen: • Bovenstaande besluiten te nemen maar niet eerder over te gaan tot uitvoering van geluidsreducerende maatregelen aan het gebouw voordat er afspraken zijn gemaakt met de exploitant over de huurovereenkomst en de randvoorwaarden voor de bedrijfsvoering. • Indien de exploitant niet akkoord gaat met de nieuwe huurovereenkomst en randvoorwaarden de raad zo spoedig mogelijk te informeren en een aangepast raadsvoorstel te doen toekomen. Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Door mevrouw Arp, daartoe gesteund door de heer Barker, wordt de volgende motie (J.1 SP) ingediend:

Motie J.1 SP visie op congreslocaties De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 08 september 2022, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Geluidsmaatregelen Fokker Terminal (RIS312069). Constaterende, dat: • de gemeente twee grote congreslocaties in eigendom heeft: de Fokker Terminal en het World Forum Convention Center; • het college - bijvoorbeeld door middel van citymarketing - inzet op het aantrekken van congressen om bezoekers naar de stad te halen. Overwegende, dat: • deze positionering van Den Haag als congresstad ook consequenties heeft voor de gemeente als eigenaar van de congreslocaties; 36

•

• •

er de afgelopen decennia vele miljoenen aan overheidsgeld naar het World Forum zijn gegaan - dat eerst in bezit was van de gemeente, later verkocht is en vervolgens weer aangekocht – en de huidige exploitant aan de gemeente heeft gevraagd om wederom een grote miljoeneninvestering te doen; de congresbranche weliswaar werkgelegenheid met zich meebrengt, maar we ook moeten waken voor het scenario ‘publieke risico’s, private winsten’; het belangrijk is dat de raad bij verzoeken om eventuele nieuwe investeringen een goede afweging kan maken over de toekomst van het gemeentelijke congresvastgoed, ook gericht op de langere termijn.

Roept het college op: • een kosten-batenanalyse (zowel financieel, maatschappelijk als in het licht van de verduurzamingsopgave) te maken van het in eigen bezit houden van congreslocaties als gemeente; • hierbij ook nader toe te lichten waarom het in de praktijk moeilijk is gebleken voor de congresbranche om haar eigen vastgoed te bezitten en exploiteren, zoals blijkt uit de geschiedenis van het World Forum; • deze informatie aan de raad te doen toekomen zodat deze kan worden betrokken bij eventuele toekomstige investeringsvoorstellen. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Janneke Holman (PvdA). Voorzitter. Allereerst is het goed dat er geïnvesteerd wordt om wonen en werken naast elkaar mogelijk te maken, juist op deze plek. Naar aanleiding van de commissievergadering heb ik nog een aantal vragen. Het gaat om een grote investering in de Fokker Terminal en het is van belang om heel zeker te weten of de ontwikkelaars nou wel of niet mee kunnen betalen. Graag een reactie van de wethouder op dit punt. Die vraag stelde de heer Barker eigenlijk ook al. De duurzaamheidsmaatregelen zijn natuurlijk een belangrijk punt in de discussie: kunnen we die wel of niet nemen? Ik begreep dat in de commissie nog onduidelijk was hoe duurzaam het pand op dit moment eigenlijk is. Daarop krijg ik dus graag een reactie.

We begrijpen dat er nu een besluit nodig is, maar dat de werkzaamheden pas later beginnen. Kan de wethouder toezeggen dat er de komende jaren gezocht wordt naar dekking voor verduurzaming? Want het zou zonde zijn als we hier op z'n minst niet naar blijven kijken. En wil hij de raad hiervan op de hoogte houden? Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Er is nog veel onduidelijk over de Fokker Terminal, zoals vaker is gezegd, bijvoorbeeld over de verduurzamingsmaatregelen, de verdeling van de Eneco-middelen voor de Binckhorst, het eigenaarschap van de Fokker Terminal en ga zo maar door. Daarom heeft mijn fractie het voorstel van de Partij voor de Dieren gesteund om dit voorstel later te bespreken. Eigenlijk is mijn oproep aan de wethouder om in het belang van de Binckhorst en de ondernemer, maar zeker ook voor de stad zo snel mogelijk opheldering te geven over al die vragen die nog op tafel liggen. Vandaag ligt een besluit voor dat er niet had hoeven liggen. Als de geluidscontouren van de Fokker Terminal goed waren opgenomen in het omgevingsplan, had de ontwikkelaar van de toekomstige woningen eromheen geweten dat hij daar geluidsmaatregelen had moeten treffen. Dat we nu als gemeente bijna € 1,5 mln. moeten investeren om die maatregelen aan de Fokker Terminal te treffen, is dus eigenlijk het herstellen van een fout van het stadsbestuur.

Die reflectie heb ik tot nu toe gemist. Ik hoop die vandaag te horen. De ChristenUnie/SGP vindt het van belang dat de Fokker Terminal beschikbaar blijft als congres- en evenementenlocatie, maar dan moet er wel zekerheid over zijn dat die functie ook na deze investering blijft en dat er dus afspraken zijn met de exploitant voor de komende jaren. Daarom van harte steun voor het amendement van de SP op dit punt. 37

De voorzitter. Na een korte schorsing zal de wethouder antwoorden. De vergadering wordt van 16.03 uur tot 16.07 uur geschorst. Wethouder Mulder (VVD). Voorzitter. We spreken over de Fokker Terminal. Daar hebben we het eerder in de commissie over gehad. De gemeente wil de congresfunctie in de Fokker Terminal behouden. Daarnaast willen we graag dat de functie van wonen, die de gemeente ook graag verder wil versterken, mogelijk blijft op de Binckhorst. Dat is eigenlijk de kern van waar dit over gaat. In de commissievergadering is ook gesproken over de tender. De vraag daarover werd net ook door een aantal leden gesteld, bijvoorbeeld mevrouw Klokkenburg en ook de heer Barker van de Partij voor de Dieren: hadden we nou niet kunnen zien aankomen dat we geluidswerende maatregelen hadden moeten nemen? We kunnen die kosten niet meer verhalen op de ontwikkelaars. De tender is in 2017 gestart en is eind 2019 door de raad gegund. Toen zijn de partijen aan de slag gegaan. De eerste verkenningen naar geluid zijn pas in 2021 uitgevoerd, omdat wij ten tijde van de tender het geluidsniveau lager inschatten dan nu bleek en omdat er geen geluidsrapportages beschikbaar waren. Als je dat nu weet, denk je: als dat nog een keer voorkomt, gaan we daar scherper op letten. Hier kunnen we dus van leren, zeg ik tegen de raad. Daar hebben we het ook tijdens de commissiebehandeling over gehad.

Robert Barker (PvdD). De beantwoording door de wethouder klinkt bekend, want dit zegt hij bijna bij elke bouwblunder: hier kunnen we van leren en we hadden het met de kennis van nu anders kunnen doen. Maar ik vraag me af wat we dan concreet anders gaan doen om te zorgen dat we hier niet elke keer mee te maken krijgen. Wethouder Mulder (VVD). Allerlei kwalificaties laat ik natuurlijk aan de heer Barker. De voorzitter. Jullie lijken wel op elkaar: als jij dingen herhaalt, doet hij dat ook. Wethouder Mulder (VVD). Ik merk dat we allebei ontzettend tekstvast zijn. Alle gekheid op een stokje: natuurlijk moeten we hiervan weer leren. Natuurlijk gaan we de Binckhorst doorontwikkelen en letten we daarbij hierop. Dat neem ik dus mee: dat we lessen trekken. We zijn natuurlijk niet allemaal altijd helemaal perfect, maar wij gaan natuurlijk lessen hieruit trekken. Er waren een aantal vragen over de duurzaamheid en de verduurzaming. Daar hebben we het ook over gehad. Natuurlijk gaan we kijken wat er kan aan verduurzaming, maar we hebben dat geld niet. Dat is niet beschikbaar gesteld. Ook de raad heeft geen extra geld uitgetrokken om dit te doen en om dit gelijk mee te nemen. Dat was een vraag van de Partij van de Arbeid: gaat u nog zoeken naar dekking? Ik zeg maar ronduit dat wij de dekking niet hebben. De raad heeft dit ook niet gevoteerd. Er is dus geen geld.

Tegelijkertijd willen we gaandeweg het proces natuurlijk wel kijken wat je aan verduurzaming zou kunnen doen, waarbij trouwens ook geldt dat de Fokker Terminal behoorlijk duurzaam is. We zijn al jaren bezig met het laten dalen van het energiegebruik en sinds juli 2019 is de Fokker Terminal een zogeheten CO2-neutrale congreslocatie, waar 600 zonnepanelen stroom leveren. Het is dus niet zo dat er in het verleden niks is gebeurd. Robert Barker (PvdD). Ik hoor dat verhaal over 'geen dekking'. Ik vind het opvallend dat de wethouder niet zoekt naar dekking als het om verduurzaming gaat. Voor al die bouwblunders - dat gaat echt om tientallen miljoenen euro's - wordt elke keer wél dekking gevonden. Nu zich een kans voordoet om iets met verduurzaming te doen, wat een win-winsituatie zou zijn - we weten dat het leidt tot lagere kosten - is het opeens supermoeilijk om dekking te vinden. Hoe kan de wethouder wel dekking bij al die bouwblunders vinden, maar hierbij niet? Wethouder Mulder (VVD). De heer Barker probeert een tegenstelling te creëren door steeds bepaalde woorden te gebruiken. Dat mag hij doen, maar bepaalde dingen zijn noodzakelijk om te doen. Daar heeft de raad dan vaak al eerder over besloten. Soms moet er dan geld bij om het besluit van de raad uit te kunnen voeren. Voor het andere geldt: als de raad verder wil verduurzamen dan nu al gebeurt, 38

gaat het college op dit moment niet zoeken naar geld. Dat zal de raad dan zelf moeten doen. In de begroting is het geld niet gereserveerd en die begroting is vastgesteld door de raad. Als de heer Barker dit per se vindt, leg ik de bal dus toch terug bij de heer Barker om dat geld te vinden. Het college heeft dat helaas niet. Isabel Bos (GroenLinks). Ik hoorde de wethouder een aantal zaken zeggen over de duurzaamheid van dit gebouw. Hij zei dat die er in de afgelopen jaren op vooruit is gegaan. In de commissie was nog onduidelijk hoe duurzaam dit gebouw op dit moment is en welke stappen er gezet zouden moeten worden om het duurzamer te maken. Is dit informatie die ook met de raad gedeeld zou kunnen worden? Wethouder Mulder (VVD). Het debat in de commissie zou vooral gaan over geluidsisolatie en over hoe je het geluid terugdrukt; althans, dat dacht ik. Het werd een debat over duurzaamheid. Maar natuurlijk kan ik beschrijven hoe duurzaam de Fokker Terminal is. Er komt binnenkort een begroting; de burgemeester zegt: 'Lok ze niet uit.' Ik denk dat dat het moment is om in te gaan op de verduurzaming en duurzaamheid van de gebouwen die wij hebben. Misschien kan het college dat er dan zit, dan een aantal extra woorden besteden aan hoe het zit met de duurzaamheid van de Fokker Terminal. Maar ik zei al dat die volgens mij niet gering is. Isabel Bos (GroenLinks).

Ik hoor hier ook een duidelijke oproep aan de raad: als we die verduurzaming willen zien, moet er daarvoor geld vrijgemaakt worden bij de begroting. Daarom is het fijn dat ik de wethouder nu hoor zeggen dat we meer duidelijkheid krijgen over de verduurzaming. Ik hoop dat we daarmee ook meer duidelijkheid krijgen over de kosten die vrijgemaakt zullen moeten worden bij de begroting, zodat we als raad mee kunnen kijken naar mogelijkheden om die middelen ergens te kunnen vinden. Wethouder Mulder (VVD). We moeten even aan verwachtingenmanagement doen. Er is nu geen geld. We hebben allemaal gespreksleider Donner kunnen horen over de financiële toestand van Den Haag; dat hebben we ook kunnen lezen in de programmarekening. Het is dus niet zo dat we even geld hebben. Ik heb dus niet het voornemen of het college heeft niet het voornemen om daar nu iets aan te doen. Het geld is er niet. Daarmee kom ik bij het amendement van de Partij voor de Dieren, met op zichzelf wel een mooie naam: 'Blijf niet doof voor verduurzaming'. Het gaat over geluidsisolatie; de creativiteit bij de moties vind ik altijd weer knap. Ik moet dit amendement ontraden door de harde koppeling in het amendement tussen het treffen van geluidsmaatregelen en de verduurzaming van het pand van de Fokker Terminal.

Het is van belang dat dit investeringsbesluit over de geluidsmaatregelen vandaag door uw raad wordt genomen om de omgevingsvergunningen voor de woningbouw te kunnen verlenen én de technische maatregelen verder te kunnen ontwikkelen en te realiseren. Ook de exploitant heeft er belang bij dat er zo spoedig mogelijk een besluit wordt genomen. Een aangepast voorstel met uitgewerkte duurzaamheidsmaatregelen is op korte termijn, als dat al te betalen is, niet haalbaar, zoals ik in de commissievergadering al heb gezegd. Ik heb in de commissievergadering ook toegezegd dat we gedurende het ontwikkelen, bedenken en ontwerpen van technische maatregelen wel kunnen onderzoeken welke verduurzamingsmaatregelen er zijn. Dat zal dan uiteraard wel weer aanvullende besluitvorming en middelen vragen. Mijn advies is nu dus: ontraden. Dan het amendement van de SP, de ChristenUnie en de Partij van de Arbeid. We hebben daar uitvoerig over gesproken. Mevrouw Arp heeft dat zojuist ook weer ingebracht. Ik kan dit amendement omarmen, want met dit amendement kan de gemeente wél door met de voorbereidingen en de verdere gesprekken met de exploitant. Dat is voor ons belangrijk. Tot uitvoering van de daadwerkelijke maatregelen zal dan pas worden overgegaan nadat het contract is gesloten.

Mocht de exploitant niet met de nieuwe huurovereenkomst en randvoorwaarden akkoord gaan, dan zullen we, zoals gevraagd in het amendement van mevrouw Arp, de raad zo spoedig mogelijk informeren en een aangepast raadsvoorstel doen toekomen. Dus wij omarmen dat amendement. Fatima Faïd (HSP). Ik heb eigenlijk een vraag over het hele voorstel. In het voorstel wordt een bedrag gereserveerd. Dat komt uit de Eneco-gelden, maar volgens mij is er al best al veel uitgegeven 39

uit het Eneco-potje, namelijk € 19,6 mln. aan de afvalcentrale en € 2,9 mln. aan ambtelijke kosten en verspreid over allerlei potjes. Er zat maar € 18 mln. en nog wat in. Is mijn conclusie terecht dat het potje leeg is en dat u nog even moet vertellen waar u dan die € 1,3 mln. vandaan heeft gehaald? Wethouder Mulder (VVD). Mevrouw Faïd zei het zelf al: het potje is niet leeg. Er zit nog een hoop geld in. Het Eneco-potje Binckhorst is dus nog niet leeg. Fatima Faïd (HSP). Volgens mij staat er bij het RIS-nummer dat het potje wél leeg is, maar u zegt hier dat het potje niet leeg is. Dan ga ik daar nog even heel goed naar kijken en dan komen we daar vast nog een keer op terug. Lesley Arp (SP). Er ligt volgens mij nog een motie ter beoordeling. Wethouder Mulder (VVD). O ja. Sorry, ik had moeten zeggen dat collega Bruines van Economie zal ingaan op die motie over de congresfunctie. Wethouder Bruines (D66). Voorzitter. Zoals gezegd hecht ook het college veel belang aan deze mooie functie in de Binckhorst in dat heel bijzondere gebouw. Collega Mulder heeft net uitgebreid uitgelegd dat het voorliggende voorstel te maken heeft met de kosten die wij voor die geluidsmaatregelen te dekken hebben. Op zich staat dit los van de vraag of een pand wel of niet in gemeentelijk bezit is.

Er wordt gevraagd om een kosten-batenanalyse en om inzicht in hoe het eigendom van die congresfunctie in elkaar zit en wat dat over die functies zegt en eigenlijk over de hele businesscase, de exploitatiebegroting en alles daaromheen. Nogmaals, dat staat in principe los van het besluit dat hier voorligt. Op zich is het best interessant om het te doen, maar ik zou eigenlijk willen zeggen: hou dit aan. Dit heeft immers eigenlijk veel breder te maken met de vraag waar wij als gemeente qua vastgoed wel of geen belang bij hebben om dat zelf in huis te hebben. Maar ik laat de motie aan de raad. Lesley Arp (SP). Ik had eigenlijk verwacht dat de wethouder Vastgoed op deze motie zou reageren. Ik ben eerlijk gezegd dus een beetje verbaasd, maar ter verduidelijking: suggereert de wethouder bijvoorbeeld om de motie tijdens de begrotingsbehandeling in te dienen omdat we dan het vastgoedprogramma behandelen? Ik heb even geen duidelijk beeld van wat volgens haar het logische moment is. Wethouder Bruines (D66). Ik denk dat dat eigenlijk te maken heeft met wat voor panden je als gemeente strategisch, inhoudelijk of hoe dan ook wel of niet in eigendom wil hebben. Als uw vraag is om u gewoon inzicht te geven in hoe het zit, kunnen we dat inzicht natuurlijk prima geven. Ik zeg alleen dat dat op zichzelf niets te maken heeft met het voorstel dat hier vandaag voorligt. Lesley Arp (SP).

De reden waarom ik de motie nu indien, is dat we eigenlijk al weten dat we het hier weer over gaan hebben. We weten bijvoorbeeld dat we het op enig moment waarschijnlijk over het World Forum gaan hebben. Dan is het volgens mij handig om die analyse alvast te maken en met de raad te delen. Volgens mij is er sowieso al een bredere analyse van ons vastgoed gaande, want er is ergens een lijst. Wethouder Bruines (D66). Als we de motie zo mogen interpreteren dat we dat inzicht even goed bij elkaar gaan zetten en dat die informatie in ieder geval ter beschikking is op het moment dat we daar verder over moeten praten - ik hoop dat u het college daarbij niet op een termijn zet - lijkt mij dat een redelijke vraag. Laten we dat dan zo afspreken. Dus geen bezwaar; de raad mag het zeggen. Robert Barker (PvdD). Zoals de SP aangaf, zegt de wethouder tussen neus en lippen door eigenlijk dat het niet uitmaakt of je eigenaar wil blijven of niet en dat dat irrelevant is voor deze beslissing, maar dat is natuurlijk niet zo. Als je eigenaar zou willen blijven, is het immers misschien logischer dan als je het in de markt zou willen zetten en een aanbesteding zou willen organiseren, want dan kun je dit meepakken. Is de wethouder het daarmee eens?

40

Wethouder Bruines (D66). Ja, maar het voorstel dat nu voorligt, is dat dit nu moet gebeuren om verder te kunnen met die woonfunctie. Dat was de reden waarom ik zei wat ik zei. U draait het nu een beetje om: het maakt niet uit of je het wel of niet in eigendom hebt. Ik begon met te zeggen dat we het heel belangrijk vinden dat de Fokker Terminal er is, dat die door kan gaan, dat die op deze plek is en dat dit ook past in een gebied als de Binckhorst. Ook in de brief staat dat het college daar grote waarde aan hecht en ik neem aan dat ook de raad daar grote waarde aan hecht. Dat is dus de reden om dat te doen. Wat betreft de vraag wanneer je dit wel of niet wil en of het belangrijk, noodzakelijk of wenselijk is om zelf eigendom te hebben: daar kunnen natuurlijk allerlei redenen achter zitten. Vandaar dat ik niet heel negatief heb gereageerd op de vraag van mevrouw Arp, want ik kan me voorstellen dat dat zinnige informatie is om in bredere zin op een gegeven moment afwegingen te kunnen maken waarmee je als gemeente zegt: het is wel belangrijk dat wij hierop blijven zitten. In andere gevallen zeg je als gemeente misschien dat dat minder belangrijk is. Maar daarbij spelen veel meer factoren een rol. Robert Barker (PvdD). Vindt het college het nu dan belangrijk dat de Fokker Terminal in eigendom is van de gemeente? Wethouder Bruines (D66). Dat is een vraag die nu niet aan de orde is.

U kunt het wel vragen. Het college hecht grote waarde aan het bestaan van de Fokker Terminal zoals die nu functioneert, wil ook heel graag dat dat zo blijft en wil er alles aan doen om het zo te houden. Dat staat op zichzelf los van wel eigendom of geen eigendom. Dat is niet de vraag die vandaag voorligt. Dat is wat ik heb willen zeggen. De voorzitter. Er is geen behoefte aan een tweede termijn. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. De raad zal aan het einde van de vergadering over de voorstellen stemmen.

Aan de orde is: JJ. Gewijzigd initiatiefvoorstel Hart voor Den Haag: Studenten huisvesting op orde (RIS309841). De voorzitter. Het woord is aan de initiatiefnemer, de heer Dubbelaar. De beraadslaging wordt geopend. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Begrijp ik goed dat mijn spreektijd nu gewoon niet loopt? Nee, dat zie ik helemaal goed, voorzitter. Nee, alle gekheid op een stokje: ik denk dat ik het kort hou. We hebben dit in de commissie uitvoerig besproken. Het is een sympathiek voorstel van oud-raadslid William de Blok, een aantal van u wel bekend. Ik heb het overgenomen omdat William helaas niet meer in mijn fractie zit. Het punt van het starten van een campagne voor hospita's is omarmd door het college. Ik vind dat een sympathiek punt. Dat is de reden waarom ik het initiatiefvoorstel op verzoek van de commissie heb gewijzigd en gewijzigd op de agenda heb laten plaatsen. Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter. Ik wil de indiener graag bedanken voor het initiatiefvoorstel. Ik zou bijna zeggen 'wijlen heer De Blok', maar dat is gelukkig nog niet zo. Maar ik had gelukkig weer de gelegenheid om nog een keertje aan hem terug te denken. Dat heb ik met veel plezier gedaan, maar ik heb het voorstel toch met enige afschuw nogmaals gelezen, want er staat dat je als Den Haag pas echt mee zou tellen als je een eigen universiteit of hogeschool bezit.

Ik zou werkelijk waar niet weten waarom je dan pas meetelt als stad. Ik denk dat we in deze stad heel veel last hebben van zeker de universiteit, want universiteiten zijn uiteindelijk een soort kosmopolitische internationale instellingen 41

geworden waar eigenlijk vooral heel veel haat tegen Nederland wordt gepredikt. Als je dan ziet hoeveel Nederlandse studenten geen huisvesting kunnen vinden, denk ik dat we er eigenlijk heel veel aan moeten doen om al die buitenlandse studenten te weren. Daar kan ik de heer Dubbelaar misschien nog wel in vinden, want de stad is nu al vol. Elke keer al die buitenlanders hiernaartoe halen om allemaal van die Engelstalige opleidingen te gaan volgen waar voor Nederlandse studenten met het hart op de juiste plek vaak geen touw aan vast is te knopen, lijkt me niet goed voor de stad. Uiteindelijk zit er ook - hoe zal ik het zeggen? - een verkeerde prikkel in het onderwijssysteem waardoor die buitenlandse studenten allemaal hiernaartoe moeten worden gehaald om ervoor te zorgen dat die instellingen inkomsten genereren. Een ander probleem dat ik heb met het huisvesten van nog meer studenten in Den Haag, is dat studenten veelal niet op de partijen stemmen waar Henk en Ingrid blij van worden. Dat zijn vaak GroenLinks, D66 en in dit geval misschien ook nog de VVD, als ik die onder de linkse partijen mag scharen. Ik zie Frans de Graaf knikken; dus dat zal wel zo zijn.

Ik heb ooit een interview gelezen met een bewoner van Nijmegen, die zei: 'Dan komen al die studenten hiernaartoe en die stemmen dan allemaal op die kneiterlinkse partijen; die studenten vertrekken weer na vier jaar en dan zitten wij met de ellende.' Dat was voor mij een feest der herkenning. Deels gealarmeerd door dat interview, maar los daarvan natuurlijk ook door mijn eigen bevindingen in de stad en de bevindingen van heel veel Hagenaars en Hagenezen zou ik er dus alles aan willen doen om te voorkomen dat we een studentenstad worden. We moeten er juist alles aan doen om te voorkomen dat we een studentvriendelijke stad zijn, want wie profiteren daar uiteindelijk van? Horecazaken. Dat is op zich prima, maar ik heb liever de kwaliteitsbezoeken. Dat zijn niet per se studenten. Ook in de afgelopen weken zagen we heel veel voorbeelden van die ludieke studentenfeestjes. De honden lusten daar geen brood van. Op verzoek van de voorzitter kan ik het daarbij laten. De voorzitter. Ik dacht: komt u nog terug op het initiatiefvoorstel? Maar dat is niet het geval. Sebastian Kruis (PVV). Nee, ik zou niet weten waarom, voorzitter. De voorzitter. Daar was ik al bang voor. Omdat dit op het laatste moment toch op de agenda is teruggekomen, kijk ik nog even of er mensen zijn die iets willen zeggen. Dat is niet het geval. Dan kijk ik nog even naar de initiatiefnemer.

Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Ik dank de heer Kruis voor zijn inbreng, maar er zijn geen vragen gesteld die ik kan beantwoorden. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. Aan het eind van de raadsvergadering zal hierover worden gestemd. -

Afronding debat commissie.

De voorzitter. Dit gaan we allemaal snel doen; het zijn veel onderwerpen. Dat geldt zowel voor de raad als voor het college. De portefeuillehouders zitten dus allemaal klaar.

Aan de orde is: K.

Commissiebrief: Ontwikkelingen Kijkduin Bad (RIS312397).

De beraadslaging wordt geopend. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Naar aanleiding van het interessante debat over de herontwikkeling Kijkduin Bad heb ik de motie Fietsverbeterpunt Kijkduin geformuleerd. Ik verzoek daarin het college te onderzoeken welke verbeteringen er aan de fietsroute vanuit Kijkduin 42

richting het Westland te maken zijn en de raad hierover bij het definitief voorlopig ontwerp te informeren. Deze motie wordt mede-ingediend door mevrouw Van Basten Batenburg namens de VVD, de heer Noorlander namens D66, mevrouw De Groot van het CDA en mevrouw Bos namens GroenLinks. De voorzitter. Door de heer Dubbelaar, daartoe gesteund door mevrouw Van Basten Batenburg, de heer Noorlander, mevrouw De Groot en mevrouw Bos, wordt de volgende motie (K.1 Hart voor Den Haag) ingediend:

Motie K.1 Hart voor Den Haag Fietsverbeterpunt Kijkduin De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 8 september 2022, ter bespreking van de commissiebrief: Ontwikkelingen Kijkduin Bad (RIS312397). Constaterende dat, • het fietspad van Kijkduin richting het Westland in de bocht van de Hoek van Hollandlaan niet optimaal aansluit op het Zandmotorpad. • de gemeente Den Haag het voormalige terrein van de Hoogheemraadschap Delfland aan de Hoek van Hollandlaan 15 heeft aangekocht. Overwegende dat, • het fietspad in de Deltastraat verplaatst wordt naar de zeezijde. Van mening dat, • de aansluiting van het fietspad vanuit Kijkduin naar het Westland niet optimaal is. • er mede door de aankoop van het terrein op deze locatie een kans ligt om dit te verbeteren. Verzoekt het college, • te onderzoeken welke verbeteringen er aan de fietsroute vanuit Kijkduin richting het Westland te maken zijn en de raad hierover (bij het definitief voorlopig ontwerp) te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Isabel Bos (GroenLinks). Voorzitter. Tijdens het debat over het voorontwerp voor Kijkduin Bad heeft mijn fractie zorgen geuit over de toegankelijkheid; daar hoorden we vanmiddag ook de inspreker over.

Ik ben daarom blij met de toezegging van de wethouder om in gesprek te treden met Voorall over het definitief ontwerp om de mogelijke hindernissen voor de toegankelijkheid weg te halen. Toch dien ik graag een motie in, omdat ik graag wil dat toegankelijkheid vaker eerder wordt meegenomen in de plannen die wij als raad te zien krijgen. Daarom de motie Toets de toegankelijkheid, met als dictum: verzoekt het college een toetsingskader op te stellen waarmee de toegankelijkheid van de buitenruimte getoetst kan worden, dit toetsingskader op te stellen in overleg met ervaringsdeskundigen, belangenorganisaties en andere toegankelijkheidsexperts, dit toetsingskader te gebruiken ter beoordeling van de (voor)ontwerpen van de publiek toegankelijke ruimte bij gemeentelijke (her)ontwikkelingen, dit toetsingskader ook beschikbaar te stellen aan private ontwikkelaars en de raad bij elk raadsvoorstel dat een (voorlopig) ontwerp voor de buitenruimte bevat te informeren over hoe dit voorstel scoort op de beoordelingscriteria van het toetsingskader. De motie is medeondertekend door de collega's van het CDA, de ChristenUnie/SGP, de PvdA, D66 en de Partij voor de Dieren. Ik vraag de wethouder via deze weg ook om de vragen van de inspreker van vanmiddag te beantwoorden.

43

De voorzitter. Door mevrouw Bos, daartoe gesteund door mevrouw De Groot, mevrouw Klokkenburg, mevrouw Holman, mevrouw Van Doorn en de heer Smit, wordt de volgende motie (K.2 GL) ingediend:

Motie K.2 GL Toets de toegankelijkheid De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 8 september 2022, ter bespreking van de commissiebrief Ontwikkelingen Kijkduin Bad. Overwegende, dat: • het voorlopig ontwerp Kijkduin Bad grote gevolgen kan hebben voor de gebruikers van dit gebied, waaronder gebruikers met een beperking. Constaterende, dat: • bij het opstellen van het voorlopig ontwerp Kijkduin Bad geen gebruik is gemaakt van ervaringsdeskundigheid of kennis van belangenorganisaties op het gebied van toegankelijkheid; • de gemeente in de agenda ‘Vanzelfsprekend Toegankelijk’ wel de wens heeft uitgesproken om toegankelijkheid integraal onderdeel te laten zijn van het gemeentelijk beleid, waaronder de ruimtelijke plannen; • de raad eerder de motie ‘Meer aandacht voor toegankelijkheid in raadsvoorstellen’ (RIS308317) heeft aangenomen, maar dat de gevraagde toegankelijkheidsparagraaf (nog) geen vast onderdeel is geworden van relevante raadsvoorstellen.

Verzoekt het college: • een toetsingskader op te stellen waarmee de toegankelijkheid van de buitenruimte getoetst kan worden; • dit toetsingskader op te stellen in overleg met ervaringsdeskundigen, belangenorganisaties en andere toegankelijkheidsexperts; • dit toetsingskader te gebruiken ter beoordeling van de (voor)ontwerpen van de publiek toegankelijke ruimte bij gemeentelijke (her)ontwikkelingen; • dit toetsingskader ook beschikbaar te stellen aan private ontwikkelaars ; • de raad bij elk raadsvoorstel dat een (voorlopig) ontwerp voor de buitenruimte bevat te informeren over hoe dit voorstel scoort op de beoordelingscriteria van het toetsingskader. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Wethouder Mulder (VVD). Voorzitter. Ik begin met de motie van de heer Dubbelaar: onderzoek welke verbeteringen mogelijk zijn aan de fietsroute vanuit Kijkduin richting het Westland. Het college omarmt deze motie. Wij onderschrijven dat deze verbinding wel wat verbetering zou kunnen gebruiken. We komen hier in het raadsvoorstel van het definitief ontwerp graag op terug, zeg ik tegen de heer Dubbelaar. Dan kom ik bij de motie van mevrouw Bos van GroenLinks. Zij vraagt om een toetsingskader op te stellen om de toegankelijkheid van de buitenruimte te toetsen. Ook deze motie omarmen we.

Het college komt eind dit jaar met een nota over de toegankelijkheid bij projecten in de openbare ruimte. Naar aanleiding van deze motie - als zij wordt aangenomen; ik vermoed zomaar dat dat gaat gebeuren - kunnen we hier ook een toetsingskader in meenemen. Ten aanzien van de constateringen in de motie wil ik zeggen dat er voor mindervaliden eigenlijk een prima manier is om via de strandopgangen het strand te bereiken. Dat hebben we ook verteld. Je kan niet direct vanuit het winkelcentrum gaan, maar je kan er wel komen. Er was ook een vraag over mensen met een visuele beperking. We hebben gezegd dat we matten en minder

44

reflecterende tegels gaan gebruiken. Zoals toegezegd gaan we Voorall consulteren in de aanloop naar het definitief ontwerp. Dan de inspreker. De helling richting het strand heeft nu een helling van 5%. Dat is binnen de geldende norm. We gebruiken op het hele strand van die betonplaten, maar als die verzakken, gaan we natuurlijk daarnaar kijken om ervoor te zorgen dat ze gelijk weer recht worden gelegd, zodat mensen weer het strand op en af kunnen. Isabel Bos (GroenLinks). Ik begrijp dat die 5% binnen de normen valt, maar is er dan niet een verschil tussen de papieren werkelijkheid en de signalen die we hier nu over ontvangen? Is er niet iets wat de wethouder kan doen met het signaal van de inspreker om eens te kijken of die helling mogelijk toch een hindernis kan vormen voor mensen met een beperking? Wethouder Mulder (VVD). Er is natuurlijk altijd de bereidheid om dat te doen, om hiernaar te kijken. Tegelijkertijd werk je met een norm voor een helling en handhaven we, maar natuurlijk is er altijd bereidheid om daarnaar te kijken. We consulteren Voorall over het definitief ontwerp. Dus natuurlijk is hier altijd aandacht voor, vooral ook als betonplaten verzakken. Dan moet dat snel hersteld worden, zodat het strand bereikbaar blijft. De beraadslaging wordt gesloten.

Aan de orde is: L.

Afdoening motie: Echte banen voor buurtconciërges (RIS310600).

De beraadslaging wordt geopend. Lesley Arp (SP). Voorzitter. Buurtconciërges zijn inmiddels een beetje een stokpaardje van de SP geworden. Deze motie roept op om de goede voorbeelden uit Heerlen en Groningen te volgen. Zij roept het college dus op het initiatief te nemen om, eventueel in samenwerking met maatschappelijke partners zoals woningcorporaties, vrijgekomen STiP-plekken in te richten als betaalde buurtconciërgefuncties en deze functies en de opgedane ervaring mee te nemen in het vervolg op de STiP-regeling. De motie wordt mede-ingediend door mevrouw Faïd van de Haagse Stadspartij. De voorzitter. Door mevrouw Arp, daartoe gesteund door mevrouw Faïd, wordt de volgende motie (L.1 SP) ingediend:

Motie L.1 SP Aan de slag met betaalde buurtconciërges De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 08 september 2022, ter bespreking van Afdoening motie: echte banen voor buurtconciërges (RIS310600); Constaterende, dat: • de raad het college door middel van de motie ‘Echte banen voor buurtconciërges’ heeft verzocht om te inventariseren welke mogelijkheden het college heeft om van de buurtconciërge-functie een betaalde baan te maken; • het college in de afdoening verwijst naar de pilot Instapeconomie met buurtconciërges, waarin de buurtconciërge-functie als laagdrempelige vrijwilligersfunctie is ingericht. Overwegende, dat: • de behoefte aan vaste gezichten die helpen om zorg te dragen voor een schone, hele en nette buitenruimte veel groter is dan het gebied waar de pilot Instapeconomie plaatsvindt; • er ook behoefte is aan echte banen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt; 45

• • •

steden als Groningen, Heerlen en Lelystad wel buurtconciërgefuncties hebben gecreëerd waarbij een salaris boven het minimumloon wordt betaald, omdat zij deze functies zien als waardevol maatschappelijk werk; de wethouder SW in de commissie samenleving van 24 augustus heeft aangegeven dat de reden waarom het college geen betaalde buurtconciërgefuncties creëert is dat hier geen budget voor is; er op de gemeentelijke website staat dat er tussentijds STiP-banen vrij kunnen komen en werkgevers zich kunnen melden als zij voor de resterende tijd een STiP-baan willen faciliteren ( https://www.denhaag.nl/nl/in-de-stad/ondernemen/stip-banen-gesubsidieerde-banen-voor mensen-in-de-bijstand.htm ).

Roept het college op: • het initiatief te nemen om, eventueel in samenwerking met maatschappelijke partners zoals woningcorporaties, vrijgekomen STiP-plekken in te richten als betaalde buurtconciërgefuncties; • deze functie en de opgedane ervaring mee te nemen in het vervolg op de STiP-regeling. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Voorzitter. Ook het college was de voorliefde van de SP voor buurtconciërges opgevallen. Buurtconciërge is geen beschermd beroep. Iedere gemeente geeft daar een eigen invulling aan. Het is meer een verzamelfunctie. Zo'n functie kan zeker meerwaarde hebben, maar het college moet deze motie met klem ontraden. In de eerste plaats bestaan er in Den Haag al functies die feitelijk heel dicht tegen het concept van de buurtconciërge aan zitten, wat deze motie feitelijk overbodig maakt. Binnen STiP zijn bij de buurtbeheerbedrijven, onder andere in het Zeeheldenkwartier, vergelijkbare banen gecreëerd. Daarbij is het probleem vooral het vervullen van de vacatures, omdat er relatief weinig kandidaten zijn die nu al klaar zijn voor een STiP-baan, want zo'n STiP-baan vergt best veel van mensen. Dat is dus nog een aanvullend argument waarom deze motie niet verstandig is en ontraden wordt. Lesley Arp (SP).

Ik ben een beetje verbluft, want dit is een vervolg op een eerdere motie, die zei: maak plannen voor betaalde buurtconciërges. Toen zei het college: nee, we gaan het alleen vrijwillig doen en we hebben er geen geld voor. Nu komt er ineens dit antwoord: we hebben wél een soort buurtconciërge. Het college is dus niet bepaald consistent, maar ik wil ook graag dat de wethouder reageert op het verhaal dat er te veel vacatures zijn en te weinig kandidaten, want daarvan breekt mijn klomp een beetje. We hebben budget om meer STiP'ers aan te stellen, maar we hebben geen geschikte kandidaten. Hoe kan dat precies? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ik was juist blij dat we de discussie over de instapeconomie die we in de commissie hadden en die we al vaker hebben gevoerd, verlaten hadden. Daarom was ik op zich blij met deze motie, want in het kader van de instapeconomie geldt inderdaad een heel ander verhaal. Daar gaat deze motie ook niet over. Deze motie vraagt om het creëren van de functie. Die hebben we dus al, onder andere bij de buurtbeheerbedrijven. Als u een beschouwing van het college verwacht over de arbeidsmarkt en hoe ingewikkeld het is om mensen uit de Participatiewet op een goede manier stappen te laten zetten naar betaald werk, moeten we het daar nog een keer over hebben. Maar dat debat voeren we wel vaker. Daar komt dat dus vandaan.

Het gebrek aan kandidaten moet u natuurlijk niet onbekend voorkomen. Lesley Arp (SP). Ik vind dit een beetje een bijzondere reactie voor een wethouder wiens verantwoordelijkheid dit domein is, want ik constateer eigenlijk dat we budget hebben voor 1.000 STiP'ers. Er vloeien weleens mensen uit. Het geld is dus niet het probleem; wij kunnen de vacatures gewoon niet vullen. Dat baart mij echt zorgen en ik wil daar eigenlijk wél gewoon een serieuze reflectie op. 46

Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dan verwijs ik naar de +500-aanpak, waarover we het in deze raadzaal al vaker gehad hebben. Daaruit blijkt dat voor een heel groot van de mensen die op dit moment in de bijstand zitten en onder de Participatiewet vallen maar wel 32 uur per week fysiek arbeid kunnen verrichten - want bij een STiP-baan gaat het om een baan van minimaal 32 uur per week in de ontwikkeling naar regulier werk - die stap gewoon nog een stap te ver is en dat we met elkaar moeten kijken hoe we trajecten kunnen inrichten - daar zijn we nu mee aan het experimenteren, onder andere in de instapeconomie - en hoe we deze mensen wél stappen kunnen laten maken in hun ontwikkeling op weg naar een baan. De voorzitter. De laatste keer, mevrouw Arp. Lesley Arp (SP). Ja, de laatste vraag, want ik wil dit scherp hebben. Ik vind dit immers heel bijzonder. Er is momenteel dus budget voor STiP-banen, die niet worden ingevuld. Dat budget laten we nu dus eigenlijk onbenut voor dit instrument. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dat geld is niet weg. Dat blijft gewoon beschikbaar voor het invullen van STiP-banen, maar het klopt dat we daar op dit moment vacatures hebben. De beraadslaging wordt gesloten.

Aan de orde is: M. Brief van wethouder van Sociale zaken en Werk inzake Inkomenssteun bij energiearmoede (RIS311730). De beraadslaging wordt geopend. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Twee moties. De eerste motie is de motie Creatieve oplossingen om energiearmoede te voorkomen of te verminderen. Het dictum luidt: verzoekt het college om de doelgroep van de duurzame cadeaukaart uit te breiden naar alle mensen die nu energietoeslag hebben gekregen alsmede om creatieve oplossingen van de andere G4-gemeenten te inventariseren en indien mogelijk in te voeren en de raad hierover te informeren. Deze motie is medeondertekend door de SP, de ChristenUnie/SGP en de Partij voor de Dieren. De tweede motie is de motie Overschot inburgeringsmiddelen naar inkomenssteun bij energiearmoede. De wethouder liet nogal wat onduidelijkheid bestaan of deze middelen wel of niet geoormerkt zijn. Daarom deze motie, met als dictum: verzoekt het college om de middelen die dit jaar niet uitgegeven kunnen worden aan inburgering, in te zetten als inkomenssteun om energiearmoede bij onze inwoners te voorkomen c.q. te verkleinen en de raad hierover te informeren. De voorzitter. Door mevrouw Verdonk wordt de volgende motie (M.3 Hart voor Den Haag) ingediend:

Motie M.3 Hart voor Den Haag Overschot inburgeringsmiddelen naar inkomenssteun bij energie armoede De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 8 september 2022, ter afronding van het debat in de commissie Samenleving over de brief van de wethouder van Sociale Zaken en Werk inzake Inkomenssteun bij energie armoede (RIS311730) Constaterende dat, • de nieuwe wet inburgering (Wi2021) op 1 januari 2022 in werking is getreden; • er vanuit het Rijk, voor 2022, € 7.017.520 ter beschikking is gesteld aan de gemeente 47

•

Den Haag; de energie armoede in onze stad de komende maanden grote groepen mensen zal treffen.

Overwegende dat, • de invoeringsdatum van de nieuwe Wi2021 is vertraagd en het daardoor uitgesloten is dat de wethouder de ruim € 7 miljoen t.b.v. inburgering in 2022 daadwerkelijk aan inburgering kan besteden Van mening dat, • het College er alles aan moet doen om te voorkomen dat inwoners van Den Haag komende winter in de kou zitten en mogelijke niet genoeg geld hebben om de kosten van levensonderhoud te dragen. Verzoekt het college, om de middelen die dit jaar niet uitgegeven kunnen worden aan inburgering in te zetten als inkomenssteun om energie armoede bij onze inwoners te voorkomen cq te verkleinen en de Raad hierover te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door mevrouw Verdonk, daartoe gesteund door mevrouw Arp en mevrouw Klokkenburg, wordt de volgende motie (M.4 Hart voor Den Haag) ingediend:

Motie M.4 Hart voor Den Haag Creatieve oplossingen om energie armoede te voorkomen of te verminderen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 8 september 2022, ter afronding van het debat in de commissie Samenleving over de brief van de wethouder van Sociale Zaken en Werk inzake Inkomenssteun bij energie armoede (RIS311730). Constaterende dat, de energie armoede in onze stad de komende maanden grote groepen mensen zal treffen. Overwegende dat, • er geen geld (meer) beschikbaar is bij de Gemeente om deze mensen tegemoet te komen en er daarom gezocht moet worden naar creatieve oplossingen • het college van Amsterdam inmiddels een “witgoedregeling” heeft ingevoerd: Kwetsbare huishoudens kunnen hun energie slurpende koelkasten en wasmachines inleveren tegen een energiezuinig apparaat met een korting van € 275,= op de aanschafprijs. • Den Haag een duurzame cadeaukaart kent voor ooievaarspashouders.

Van mening dat, • het college alle mogelijkheden moet benutten om te voorkomen dat inwoners van Den Haag komende winter in de kou moeten zitten en mogelijk geen middelen meer hebben om te voorzien in hun levensonderhoud Verzoekt het college, om de doelgroep van de duurzame cadeaukaart uit te breiden naar alle mensen die nu energietoeslag hebben gekregen alsmede om creatieve oplossingen van de andere G4 gemeenten te inventariseren en indien mogelijk in te voeren en de Raad hierover te informeren En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. 48

Lesley Arp (SP). Voorzitter. Twee moties van mijn collega Ramesar over de extra energietoeslag van € 500. De eerste roept het college op om per heden het aanvullende bedrag van de energietoeslag uit te keren bij toegekende aanvragen van inwoners die in categorie 1 vallen. De motie wordt medeingediend door de ChristenUnie/SGP, de Haagse Stadspartij en de Partij voor de Dieren. De tweede motie roept het college op om per heden het volledige bedrag van de energietoeslag uit te keren bij toegekende nieuwe aanvragen voor de energietoeslag. Deze motie wordt medeingediend door dezelfde partijen. De voorzitter. Door mevrouw Arp, daartoe gesteund door mevrouw Klokkenburg en mevrouw Faïd, worden de volgende moties (M.1 SP en M.2 SP) ingediend:

Motie M.1 SP Geef de mensen in categorie 1 alvast de aanvulling op de energietoeslag (I) De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 08 september 2022, ter bespreking van Brief van wethouder Sociale Zaken en Werk inzake inkomenssteun bij energiearmoede (RIS310600). Constaterende, dat: • in de commissie samenleving van 25 augustus 2022 door de wethouder is aangegeven dat de verhoging van € 500,- voor de energietoeslag pas vanaf november wordt overgemaakt naar rechthebbenden; • dit onder andere komt omdat men eerst wil controleren of rechthebbenden die de eerder beschikbaar gestelde € 900 energietoeslag toegekend hebben gekregen nog op hetzelfde adres wonen en nog in leven zijn.

overwegende, dat: • het Rijk het budget voor de verhoging van de energietoeslag al in september uitkeert aan de gemeenten; (Gemeenten krijgen geld extra energietoeslag in september (binnenlandsbestuur.nl) • de inwoners in categorie 1 die als eerste groep de energietoeslag hebben ontvangen moeten wachten tot november/december terwijl zij bekend staan als bijstandsgerechtigde bij de gemeente en het budget voor de verhoging al is overgemaakt naar de gemeente; • onder andere de Gemeentes Berg en Dal, Deventer, Helmond, Bergen de aanvulling al overmaken; • men nu al weet dat de aanvragers in categorie 1 recht hebben op de extra € 500 en het dus dubbel en onnodig werk is om dit in november opnieuw te controleren. Roept het college op: • om per heden het aanvullende bedrag van de energietoeslag uit te keren bij toegekende aanvragen van inwoners die vallen in categorie 1. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie M.2 SP Sneller uitkeren 500 euro extra energietoeslag (I) De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 08 september 2022, ter bespreking van Brief van wethouder Sociale Zaken en Werk inzake inkomenssteun bij energiearmoede (RIS310600). constaterende, dat: • in de commissie samenleving van 25 augustus 2022 door de wethouder is aangegeven dat de verhoging van € 500,- voor de energietoeslag pas vanaf november wordt overgemaakt naar rechthebbenden; 49

•

dit onder andere komt omdat men eerst wil controleren of rechthebbenden die de eerder beschikbaar gestelde € 900 energietoeslag toegekend hebben gekregen nog op hetzelfde adres wonen en nog in leven zijn.

overwegende, dat: • het Rijk het budget voor de verhoging van de energietoeslag al in september uitkeert aan de gemeenten; (Gemeenten krijgen geld extra energietoeslag in september (binnenlandsbestuur.nl) • de inwoners die vanaf nu de energietoeslag ontvangen nog het oude bedrag overgemaakt krijgen terwijl het recht en hun gegevens recentelijk zijn gecontroleerd en het budget voor de verhoging al is overgemaakt naar de gemeente; • onder andere de Gemeentes Berg en Dal, Deventer, Helmond, Bergen het volledige bedrag van € 1300,- overmaken; • men nu al weet dat de aanvragers recht hebben op de extra € 500 en het dus dubbel en onnodig werk is om dit in november opnieuw te controleren. Roept het college op: • om per heden het volledige bedrag van de energietoeslag uit te keren bij toegekende nieuwe aanvragen voor de energietoeslag. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Yousef Assad (D66). Voorzitter. Allereerst mijn felicitaties aan collega Bom voor zijn maidenspeech. Ik heb twee moties over de tegemoetkoming voor de stijgende energieprijzen voor de Haagse studenten. Ik hecht eraan te zeggen dat Benito Walker van de Nationale Jeugdraad hieraan een significante bijdrage heeft geleverd.

De eerste motie is de motie Geef de Haagse studenten ook een tegemoetkoming voor de stijgende energieprijzen, met als dictum: verzoekt het college om bij de individuele bijzondere bijstand voor de stijgende energiekosten ervoor te zorgen dat studenten wat betreft de inkomens- en vermogensbepaling binnen de individuele bijzondere bijstand niet anders worden beoordeeld en behandeld dan de doelgroepen voor de energietoeslag 2022 voor wat betreft de draagkracht in inkomen en vermogen, het drempelbedrag van artikel 35, tweede lid, van de Participatiewet niet te hanteren en daarbij ervoor te zorgen dat er geen verschil is tussen studenten die niet kunnen of willen lenen en studenten die wel maximaal kunnen of willen lenen van DUO. De motie is medeondertekend door Holman van de PvdA, Klokkenburg van de ChristenUnie/SGP, Partiman van het CDA, Baboeram van GroenLinks en Peeck van de VVD.

De tweede motie is de motie Breng de Haagse studenten op de hoogte van de individuele bijzondere bijstand, met als dictum: verzoekt het college een campagne te starten over de individuele bijzondere bijstand voor de stijgende energieprijzen, daarnaast andere effectieve maatregelen te treffen om zo veel mogelijk studenten op de hoogte te brengen van deze regeling, daarbij nauwe samenwerking aan te gaan met de Haagse onderwijsinstellingen en studie- en studentenverenigingen, zich in te spannen om via de onderwijsinstellingen een e-mail te sturen naar alle studenten over deze regeling, zo snel mogelijk te beginnen met de uitvoering van de bovenstaande maatregelen en de raad actief te informeren over de uitvoering van de bovenstaande maatregelen. De motie is medeondertekend door collega Holman van de Partij van de Arbeid, Partiman van het CDA, Baboeram van GroenLinks, collega Klokkenburg van de ChristenUnie/SGP en collega Peeck van de VVD. Robin Smit (PvdD). Wordt er bij die campagne ook rekening mee gehouden dat het vrij moeilijk is om de bijzondere bijstand überhaupt te verkrijgen? Yousef Assad (D66). Het is belangrijk dat bij de campagne duidelijk wordt aangegeven wat de voorwaarden zijn, op welke gronden dit gedaan kan worden, wanneer je daarvoor in aanmerking komt, hoe je dit kunt aanvragen en binnen welke termijn je een reactie kunt verwachten. Dat zijn naar mijn 50

mening de belangrijkste punten die meegenomen moeten worden, nu ik in de afgelopen maanden heb gezien waar het in de uitvoering knelt. Robin Smit (PvdD). Ik kan dus concluderen dat dit voor D66 twee harde eisen zijn om mee te nemen in die campagne. Yousef Assad (D66). U kunt niet concluderen dat uitsluitend deze twee punten meegenomen moeten worden. U vroeg mij welke punten belangrijk zijn om mee te nemen. Dit zijn onder andere de punten waarvan ik denk dat het belangrijk is om die mee te nemen, namelijk om studenten duidelijk te maken wanneer ze in aanmerking komen, op welke gronden en binnen welke termijn ze een reactie kunnen verwachten, omdat zij natuurlijk ook met een hoge energierekening zitten. De voorzitter. Door de heer Assad, daartoe gesteund door mevrouw Holman, de heer Partiman, mevrouw Baboeram, mevrouw Klokkenburg en mevrouw Peeck, worden de volgende moties (M.5 D66 en M.6 D66) ingediend:

Motie M.5 D66 Breng de Haagse studenten op de hoogte van de individuele bijzondere bijstand De gemeenteraad van Den Haag, in vergadering bijeen op 8 september 2022, ter bespreking van het agendapunt Inkomenssteun bij energiearmoede. Constaterende dat: • tot 1 mei 2022 178 aanvragen zijn ingediend voor de individuele bijzondere bijstand voor de stijgende energieprijzen; • Haagse studenten naar inschatting van de gemeente niet oververtegenwoordigd zijn in de 178 aanvragen; • in potentie 15.000 studenten in aanmerking komen voor de individuele bijzondere bijstand voor de stijgende energieprijzen; • minder dan 1.2% van de studenten een aanvraag heeft ingediend. Overwegende dat: • studenten hierdoor in de financiële problemen komen; • het onacceptabel is dat de individuele bijzondere bijstand voor de stijgende energieprijzen onbekend is bij de studenten; • het de verantwoordelijkheid is van de gemeente om de studenten op de hoogte te brengen van deze regeling.

Verzoekt het college: • een campagne te starten over de individuele bijzondere bijstand voor de stijgende energieprijzen; • daarnaast andere effectieve maatregelen te treffen om zoveel mogelijk studenten op de hoogte te brengen van deze regeling; • daarbij de nauwe samenwerking aan te gaan met de Haagse onderwijsinstellingen en studie en studentenvereniging; • zich in te spannen om via de onderwijsinstellingen een e-mail te sturen naar alle studenten over deze regeling; • zo snel mogelijk te beginnen met de uitvoering van de bovenstaande maatregelen en de raad actief te informeren over de uitvoering van de bovenstaande maatregelen. En gaat over tot de orde van de dag.

51

Motie M.6 D66 Geef studenten ook een tegemoetkoming voor de stijgende energieprijzen De gemeenteraad van Den Haag, in vergadering bijeen op 8 september 2022, ter bespreking van het agendapunt Inkomenssteun bij energiearmoede. Constaterende dat: • de studenten categorisch worden uitgesloten van de energietoeslag; • de studenten een individuele bijzondere bijstand kunnen aanvragen voor de stijgende energieprijzen; • een aantal voorwaarden gelden voor de studenten die een individuele bijzondere bijstand aanvragen die bij de energietoeslag niet gelden; • deze voorwaarden voor significante vermindering van de individuele bijzondere bijstand zorgen, welgeteld voor enkele honderden euro’s. Overwegende dat: • deze voorwaarden ten opzichte van de energietoeslag voor ongelijkheid zorgt tussen studenten en minima; • de studenten ten gevolge hiervan alsnog in financiële problemen komen.

Verzoekt het college: • om bij de individuele bijzondere bijstand voor de stijgende energiekosten ervoor te zorgen dat studenten wat betreft de inkomens - en vermogensbepaling binnen de individuele bijzondere bijstand niet anders worden beoordeeld en behandeld dan de doelgroepen voor de Energietoeslag 2022 voor wat betreft de draagkracht in inkomen en vermogen; • het drempelbedrag van artikel 35, tweede lid, van de Participatiewet niet te hanteren; • daarbij ervoor te zorgen dat er geen verschil is tussen studenten die niet (kunnen) lenen, en studenten die wel maximaal (kunnen) lenen van DUO. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Fatima Faïd (HSP). Voorzitter. Ik heb twee moties bij dit agendapunt. De eerste motie heet: Hanteer Haagse normen minimabeleid bij energietoeslag. Het dictum luidt: verzoekt het college om bij het bepalen van het recht op energietoeslag voortaan uit te gaan van de normen zoals vastgelegd in het Haagse minimabeleid voor de verschillende doelgroepen, dat wil zeggen dat voor eenoudergezinnen 90% van de norm voor gezinnen geldt en om alle eerdere afwijzingen te controleren en eventueel opnieuw vast te stellen aan de hand van de bovenstaande inkomensgrenzen.