RIS312898 Notulen van de raad van 7 juli 2022

Motie I.37 CU/SGP benut alle kansen van MDT De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 7 juli 2022, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake programmarekening 2021, voorstel van het college inzake resultaatbestemming 2021, constaterende, dat: • in Den Haag verschillende trajecten van de maatschappelijke diensttijd (MDT) worden aangeboden door verschillende organisaties; overwegende, dat: • er geen centrale plaats is waar Haags vraag en aanbod voor MDT bij elkaar wordt gebracht; • in de programmarekening wordt gesproken over een regierol van de Haagse gemeente op MDT, maar dat nog geen concrete uitwerking heeft, waar bijvoorbeeld de gemeente Rotterdam dat wel doet via o.a. de website zorgzaam010.nl; • maatschappelijke diensttijd veel kansen biedt voor Haagse jongeren; verzoekt het college: • in navolging van Rotterdam vraag en aanbod van de diverse trajecten van maatschappelijke diensttijd bij elkaar te brengen om jongeren optimaal te wijzen op de kansen die MDT hen biedt, en gaat over tot de orde van de dag.

Motie I.38 CU/SGP betrek MKB meer bij verduurzamingsopgave De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 7 juli 2022, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake programmarekening 2021, voorstel van het college inzake resultaatbestemming 2021, constaterende, dat: • de gemeente op verschillende manieren, onder andere door middel van adviezen en subsidies, woningeigenaren helpt om hun woning te verduurzamen; 69

overwegende, dat: • de adviezen en subsidies van de gemeente nog niet bij iedereen bekend zijn; • natuurlijke vervangingsmomenten, waarbij inwoners toch al iets vervangen in hun woning, een uitstekend moment zijn om de woning te verduurzamen; • aannemers, bouwmarkten en andere winkels die bouwmaterialen aanbieden aan particulieren op dit moment geen informatie aanbieden over het verder verduurzamen van woningen en gemeentelijke subsidies en adviezen; roept het college op: • in gesprek te treden met het MKB Den Haag om de gemeentelijke informatie over duurzaamheid breder te (laten) verstrekken, bijvoorbeeld via bouwmarkten of kleine en/of zelfstandige aannemers, en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door mevrouw Klokkenburg, daartoe gesteund door de heer Martinez van Andel, wordt de volgende motie (I.39 CU/SGP) ingediend:

Motie I.39 CU/SGP kijk goed naar locaties opruimdagen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 7 juli 2022, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake programmarekening 2021, voorstel van het college inzake resultaatbestemming 2021, constaterende, dat: • er in 2021 in elk stadsdeel minimaal één opruimdag is georganiseerd; • op deze zogenaamde “opruimdagen” een vrachtwagen van de gemeente wordt neergezet in het stadsdeel waar inwoners grofvuil kunnen inleveren zonder afspraak; overwegende, dat: • de locaties voor deze opruimdagen niet altijd centraal in de wijk liggen, zo vindt de opruimdag in Escamp plaats aan de Soestdijksekade; • de behoefte aan en de opbrengst van dergelijke opruimdagen op een meer centrale plek in het stadsdeel mogelijk hoger zal zijn; verzoekt het college: • samen met de stadsdeelkantoren te onderzoeken of de aangewezen locatie voor de opruimdag binnen hun stadsdeel de meest effectieve locatie is en daarbij te kijken naar onder andere de ligging en bereikbaarheid van de locatie en waar de behoefte het grootste is, en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door mevrouw Klokkenburg, daartoe gesteund door de heer Smit en mevrouw Faïd, wordt de volgende motie (I.40 CU/SGP) ingediend:

Motie I.40 CU/SGP regel de permanente winteropvang De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 7 juli 2022, ter bespreking van het voorstel van het college inzake de Programmarekening 2021 (RIS312006),

70

Constaterende, dat: • de gemeenteraad meerdere voorstellen heeft aangenomen om permanente winteropvang te realiseren (RIS299159 en RIS310312); • de permanente winteropvang in 21/22 € 3,5 miljoen kostte. Overwegende, dat: • er € 2,6 miljoen in de reserve maatschappelijke opvang is blijven zitten, door financiële meevallers; • voor een permanente winteropvang in de winter van 2022/2023 dus nog ongeveer € 900.000 euro gevonden moet worden; • de reserve voor maatschappelijke opvang volgens de programmarekening € 8 miljoen bevat. Van mening, dat: • niemand in Den Haag op straat zou moeten slapen, en zeker niet in de koude herfst- en wintermaanden. Verzoekt het college: • een permanente winteropvang van 1 november 2022 tot en met 1 april 2023 te realiseren en voldoende bedden beschikbaar te stellen voor iedereen; • en daarvoor bij de begroting 2023-2026 voldoende geld te reserveren. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. We komen daarmee aan het einde van de eerste termijn van de raad. Voordat we overgaan tot de beantwoording van het college, zou ik willen voorstellen om te schorsen. Het college heeft behoefte aan een korte schorsing om de beantwoording voor te bereiden. Ik zou willen voorstellen om tot kwart over twee te schorsen en dan te beginnen met de beantwoording.

De vergadering wordt van 13.42 uur tot 14.23 uur geschorst. Voorzitter: de heer Van Zanen. De voorzitter. Ik geef het woord eerst aan het presidium. Dat is afgestemd in het presidium. Chris van der Helm (VVD). Voorzitter. Het is inderdaad afgestemd in het presidium. Het rondje is gemaakt. Er zijn twee vragen gesteld aan het presidium. Ik zie de heer Guernaoui precies binnenlopen. Welkom, want het zijn uw vragen. De eerste gaat over het onderhoud van het logo op het tapijt, een terechte vraag. Niet heel lang geleden is er door de griffie al een uitvraag gedaan of het gereinigd zou kunnen worden. Nu is het zo dat dat wat lastig is. Dat heeft met de lijm te maken die er aan de onderkant misschien doorheen komt. Maar volgens mij is iedereen het ermee eens dat het logo en het tapijt netjes horen te zijn. Dat wordt dus schoongemaakt. Het wapen? Ja, ik zeg steeds 'logo', maar u heeft helemaal gelijk: het wapen. Het wapen hoort gewoon schoon te zijn. Dat gaat ook gebeuren. Het is even de vraag of dat in de zomer kan of dat er iets vervangen moet worden. Dan zou het misschien wat langer kunnen duren. Maar we zijn het eens met uw opmerking dat het opgeknapt moet worden. U had een andere vraag gesteld over de programmabegroting. Als er een programmabegroting is, zijn er dan ook Algemene Politieke Beschouwingen over? Daar zou ik het volgende op willen antwoorden.

29 september staat voor nu, geloof ik, gereserveerd in het overzicht als raadsvergadering. Ik moet er wel bij zeggen dat we niet precies weten hoe na de zomer de stukken eruitzien. Komt er een heel uitgebreide begroting of juist een beleidsarme begroting? Is er dan wel of geen nieuw college en misschien ook net een coalitieakkoord? Misschien valt dat allemaal net samen. Dat is even de lastigheid die ik hier nu zie. We weten ook dat best wel veel partijen iets vinden van die Algemene Politieke Beschouwingen. Er zitten ook wel wat nadelen aan. Die zijn ook wel gewisseld. Het voorstel 71

zou zijn om na de zomer, als we meer weten, samen met het fractievoorzittersoverleg te bezien of dat gewenst is. Mariëlle Vavier (GroenLinks). Die Algemene Beschouwingen waren toch vooral een algemene beschouwing en niet per se naar aanleiding van de begroting? Want een debat over de begroting hebben we na commissiebehandelingen. Dat doen we ergens aan het eind van het jaar, toch? Kunnen we dat onderscheid wel een beetje blijven maken? Chris van der Helm (VVD). In mijn beleving zijn altijd zo ongeveer de derde, vierde week van september de Algemene Beschouwingen. Dat heeft er wel mee te maken dat dan ook de begroting is gepresenteerd. Er worden dan alleen in goed gebruik meestal geen moties en dingen ingediend, omdat je daarna nog de commissiebehandelingen hebt. Eigenlijk zijn die Algemene Politieke Beschouwingen de eerste termijn, de commissievergaderingen de tweede termijn en de derde termijn vindt plaats in de raad. Daar worden dan moties en amendementen ingediend. Dat is de volgorde. Maar het kan geen kwaad om vlak na de zomer, ook in overleg met het fractievoorzittersoverleg, te kijken of het op dat moment handig is, met misschien wel een naderend nieuw coalitieakkoord, en hoe we het willen inrichten. Die vraag kan ik me goed voorstellen. De voorzitter. Het lijkt me heel verstandig om meteen na het reces even te kijken naar de stand der dingen op dat moment.

Ik zie nu een interruptie van de heer Guernaoui. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Dank voor de beantwoording over het stadswapen. Maar ik zou wel willen vasthouden als uitgangspunt aan die driestap. Dus 13 september krijgen we de begroting en dan kunnen we 29ste de Algemene Beschouwingen houden. En, inderdaad, afhankelijk van het coalitieakkoord zou dat eventueel nog aangepast moeten worden. De voorzitter. Oké. Andere dingen nog? Nee? Oké, dank u wel, meneer Van der Helm. Dan gaat de voorzitter van de raad vertellen aan u dat ik er maar van uitga dat motie I.12 Hart voor Den Haag, Voorkom artikel 12-gemeente, oordeel raad is. Het is namelijk een oproep aan de onderhandelende partijen. Dat mogen jullie nu zelf verzinnen. U doet maar gewoon een uitspraak, want daar kan het college niets over zeggen. Dan is het woord aan het college in eerste termijn. Ik geef het woord aan de wethouder Financiën, wethouder Mulder. Wethouder Mulder (VVD). Voorzitter. Dank om te beginnen aan de voorzitter van de Rekeningencommissie, de heer De Vuyst. Dank voor het rapport dat hij namens de Rekeningencommissie heeft aangeboden. Ik denk in algemene zin dat we kunnen constateren dat het proces rond de jaarrekening het afgelopen jaren een stuk soepeler en sneller is gegaan dan vorig jaar en dat we ook een groot aantal verbeteringen hebben doorgevoerd.

De heer De Vuyst zei in zijn betoog dat hij en de Rekeningencommissie de vinger aan de pols gaan houden als het gaat om verbetertrajecten, de financiële rechtmatigheid, veiligheid, cyber en de positionering van de GAD. Ik denk dat het goed is dat de Rekeningencommissie die vinger aan de pols houdt. Ik dank hem tot slot voor het advies om in te stemmen met de jaarrekening. Dus dank daarvoor aan de Rekeningencommissie en ook voor al haar inspanningen. Ik kom bij een aantal gestelde vragen, eerst de financiële. Hart voor Den Haag vraagt of de begroting nog steeds wordt aangeboden op 13 september. We hebben u een paar maanden geleden een planning gestuurd voor de komende periode. Daarin staat dat wij willen vasthouden aan het sturen van de begroting naar de raad op 13 september. In die brief aan de raad staat ook dat als er op 31 juli nog geen nieuwe coalitie is gevormd, er een, wat wij noemen technische begroting, naar de raad komt, waarin we de jaarschijf van dit jaar doortrekken naar volgend jaar. Tegelijkertijd zullen wij dan werken, als er een coalitie is, met een begrotingswijziging waarin we het nieuwe coalitieakkoord verwerken. De VVD zei: we hebben twee uitzonderlijke jaren gehad met corona. Ja, dat is inderdaad lastig.

Je krijgt kosten over de jaarschijven heen, je ziet werkzaamheden die vertragen of we krijgen compensatie van het Rijk die een aantal keer net in de verkeerde jaarschijf is overgemaakt. Dan krijg je in december nog kosten die je het jaar daarop moet uitkeren. Dat is lastig begroten. Die fluctuaties 72

zijn nooit uit te sluiten, maar we streven naar een goede sturing. Een onderdeel daarvan is de coronabuffer die nu nog op € 9 mln. staat, zodat we wat vet op de botten hebben in het geval dat corona, door de heer De Graaf een spook genoemd, weer terugkeert. Dan was er een vraag van D66 over het lage weerstandsvermogen en of wij als college de raad kunnen informeren over de voortgang van het herstelplan voor het weerstandsvermogen. Ja, dat doen we. Dat doen we jaarlijks in de begroting. Dan is ook duidelijk hoe het gaat met de taakstelling verkoop vastgoed. Die maken we steeds zichtbaar. Verkoop vastgoed is de hoofdmoot van het herstelplan voor onze begroting. Dat blijven we dus inzichtelijk maken voor de raad, zodat u een vinger aan de pols kan houden of we die reserve voldoende aanvullen. Yousef Assad (D66). Dank aan de wethouder voor de beantwoording. Mijn vraag was specifiek of de raad in alle planning- en controlproducten daarover geïnformeerd kan worden, niet enkel in de begroting. Wethouder Mulder (VVD). Dat doen we in begroting. We kunnen het ook in de jaarrekening doen. Dan ziet u ook de realisatie van de taakstelling. Dan heeft u dus de begroting en de jaarrekening waarin we u informeren over hoe het gaat met het aanvullen van het weerstandsvermogen. Dat zeggen we graag toe.

Mevrouw Arp vroeg naar het statement van de heer Donner en ook over iets wat in de jaarrekening staat, vooral in het voorwoord. Volgens mij is dit wethouder 'Somberman's actie'. In de begroting voor dit jaar heb ik al een vrij somber beeld geschetst. Dat heb ik ook bij de jaarrekening gedaan die is gepresenteerd. Want naast het feit dat inkomsten en uitgaven elkaar dekten, heb ik gelijk een 'maar' in het voorwoord staan: maar er komen wel zaken op Den Haag af, zoals de herverdeling van het Gemeentefonds. Dus hier staat een wethouder die vorig jaar al een somber beeld schetste van de gemeentefinanciën en die dat ook bij deze jaarrekening doet, gelet op wat ons staat te wachten. Dan de vraag over het openbaar maken van stukken. Vorige week was de heer Donner hier. Toen werd er gevraagd: kunt u die stukken openbaar maken? Ik verwijs naar het antwoord van de heer Donner en dat staat nog steeds: de stukken over collegeonderhandelingen worden na afloop van die collegeonderhandelingen openbaar gemaakt. Dan krijgt u het inzicht dat u wil, zeg ik tegen de heer Guernaoui. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). De heer Donner had het over nieuwe financiële inzichten waar iedereen van was geschrokken. Ik heb er net een interruptiedebatje over gevoerd met GroenLinks. Die zei: er zijn helemaal geen nieuwe financiële inzichten, het is namelijk informatie die al openbaar is.

Klopt dat verhaal? Of klopt het verhaal van Donner dat er allemaal nieuwe cijfers zijn? Wethouder Mulder (VVD). Het zijn echt de woorden van de heer Donner dat mensen zijn geschrokken. Dus dat is ook de beleving van mensen. Ik heb net al gezegd 'dit is wethouder Somberman's actie', dus u had al een beetje kunnen vermoeden hoe de gemeentefinanciën erbij staan. Dat heb ik ook een paar keer gezegd. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). De heer Donner was hier als informateur. Dat betekent dat hij sprak namens de partijen. Als u zegt 'we zijn helemaal niet geschrokken, het zijn cijfers die iedereen al kent', dan is dat het antwoord. Dan hoef ik ze ook niet, want dan heb ik ze al. Wethouder Mulder (VVD). Er werd gezegd: de heer Donner zei dat er mensen geschrokken zijn. Als ik naar mijzelf kijk, dan heb ik eerder al een somber beeld geschetst. Ik ben dus niet geschrokken. De voorzitter. Laatste keer, gaat uw gang, meneer Guernaoui. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Dat is helder. Maar mijn vraag is: is er nieuwe financiële informatie of is het de financiële informatie die wij als raad al hebben, zoals die laatste meicirculaire? Wethouder Mulder (VVD). Volgens mij is er geen nieuwe informatie. Maar u krijgt ook alles. Dan kunt u het ook nagaan. 73

Sebastian Kruis (PVV). Toch vind ik het raar dat, als de gespreksleider namens de onderhandelende partijen zegt dat de aanwezigen geschokt waren, dat niet weersproken wordt. Want de impact van 'geschokt' is toch anders die van 'blij verrast'. Dus waarom is er dan vorige week niet ingegrepen? Wethouder Mulder (VVD). Het zijn de woorden van de heer Donner. Ik heb net ook al gezegd dat ik volgens mij een vrij pessimistisch voorwoord heb geschreven - we hebben het nu weliswaar over de jaarrekening - bij de begroting voor dit jaar. Ik heb ook vrij pessimistische woorden bij deze jaarrekening uitgesproken. Dus ja, het beeld is somber. De mate waarin je daar dan van schrikt, kan ik niet goed beoordelen. Maar mijn beeld - dat heb ik ook geschetst - is somber. Sebastian Kruis (PVV). Toch vind ik dat vervelend, want veel mensen in de stad schrikken wel van dat soort woorden. Die hopen dat de gemeente en het college iets kunnen doen voor hen om de winter iets draaglijker te maken. Die hebben ook die woorden gelezen. Ik zou dan toch graag willen dat de wethouder Financiën nu wat dingen zegt om die mensen een iets beter gevoel te geven. Wethouder Mulder (VVD). Dan verwijst de wethouder Financiën naar de begroting. We hebben een discussie over rijkstaken waar we onvoldoende geld voor hebben. We hebben de herverdeling van het Gemeentefonds. We hebben te maken met een opschalingskorting.

Dat is door een aantal mensen hier ook gezegd. Zo hebben we te maken met allerlei problemen, en die komen mij wel bekend voor. Robert Barker (PvdD). De wethouder zegt dat het heel somber is en pessimistisch en dat het allemaal bekend voorkomt. Zoals de wethouder wellicht weet, zijn er ook partijen die tijdens de campagne hebben geroepen dat het goed is om de belastingen te verlagen. Wat zegt de wethouder tegen die partijen? Is dat een realistisch beeld? De voorzitter. Wéthouder Mulder. Wethouder Mulder (VVD). De heer Barker stelt op een heel listige manier een vraag die hij natuurlijk aan de VVD-fractie zou moeten stellen, want ik sta hier nu, in deze capaciteit, als wethouder namens het college. Ik begrijp de vraag van de heer Barker. Hij is ook listig ingezet, maar in deze hoedanigheid kan ik die niet beantwoorden. Ik ben altijd bereid om met de heer Barker buiten deze vergadering om nog eens even van gedachten te wisselen over gedachtengoed, maar niet hier. Robert Barker (PvdD). Interessante gedachte. Als de wethouder zegt dat het somber is, ziet hij dan ruimte om de komende jaren de belastingen te verlagen? Dan is het een directe vraag aan de wethouder. Wethouder Mulder (VVD). Ik sta hier als wethouder namens het college. U vraagt aan mij of het college ruimte ziet om belastingen te verlagen. Volgens mij is het college op dit moment niet aan zet.

Er zijn partijen aan het onderhandelen. Ik zal niet citeren wat er in mijn oor wordt gefluisterd; je kan ook bezuinigen. Zomaar een suggestie van een collegelid. Robert Barker (PvdD). U kunt zich voorstellen dat ik het wel opmerkelijk vind dat aan de ene kant de wethouder het heeft over een somber beeld en een somber en pessimistisch voorwoord schrijft en aan de andere kant niet de uitspraak wil doen: we kunnen de belastingen niet verlagen, want budgettair is het te krap. Dat is best opmerkelijk, toch? Wethouder Mulder (VVD). De heer Barker probeert op de hem bekende wijze de petten van de wethouder te verplaatsen en om te draaien, maar ik vrees dat hem dat vandaag niet gaat lukken. Dank voor die poging. Voorzitter. Er is nog een aantal vragen en dan kom ik zo bij de moties. Er was een vraag van D66 over grote investeringsprojecten en hoe we die gaan beheersen. Dan praat ik meer als wethouder Ruimtelijke Ordening dan als wethouder Financiën. De vraag was of ik de raad ga informeren over de voortgang. Ja, dat doen we. We weten dat grote investeringsprojecten met grote risico's gepaard gaan. 74

Die risico's hebben diverse oorzaken, maar vaak zit er ook een financiële component in. De afgelopen tijd hebben wij hard gewerkt aan de beheersing van de risico's van grote projecten, om die beter onder controle te krijgen. Ook de zogenaamde GRIP-rapportage, de rapportage over de grote projecten die risicovol zijn, sturen we naar de raad, zodat u een vinger aan de pols kan houden. Ook de accountantsdienst kijkt mee. Dus dat zijn we aan het doen richting de raad. U heeft ook deze week een rapportage van het project beheersing grote projecten van ons ontvangen met de leer- en aandachtspunten en hoe we daarmee omgaan. Naar aanleiding van de motie van de Partij van de Arbeid van vorige week, toen we het hadden over de Grotiusplaats, hebben we ook weer nieuwe afspraken gemaakt over hoe we allerlei risico's, financieel, juridisch of meer van bouwkundige aard, in beeld kunnen brengen en hoe we dat kunnen verwerken in de financiële verordening. We gaan die motie afdoen en dan komen we daar weer op terug bij de voortgang, zodat de raad de vinger aan de pols kan houden of we iets leren van grote projecten, als daar iets misgaat. Dat proberen we ook in de reguliere stukken te doen, maar we hebben hier natuurlijk een apart project voor om het juist eruit te halen, zodat u helemaal de vinger aan de pols houdt. Dan de PVV en de muur tussen de Geleenstraat en de Hunsestraat.

Bij de indiening van deze aangenomen motie heb ik aangegeven dat we eerst onderzoek gaan doen naar draagvlak voor deze muur bij verschillende partijen. Dan hebben we het over de omwonenden, exploitanten, eigenaren en hulpdiensten. Dat zijn we nu aan het afronden. Na het zomerreces zullen we deze motie dan ook afdoen, net als de andere moties over raamprostitutie. Dan weet u ook wat de stand van zaken is rond de muur. Sebastian Kruis (PVV). Afdoen is wat anders dan een muur bouwen. Dus betekent dat dan dat er een muur wordt gebouwd? Wethouder Mulder (VVD). Ik zei net: we doen de motie af na het reces. Dan ziet u hoe we die motie afdoen en of er al dan niet een muur wordt gebouwd. Dus ik zou zeggen: even nog geduld. Sebastian Kruis (PVV). Ik vraag naar de stand van zaken. Uiteindelijk ziet het er goed uit. Dat is eigenlijk waar ik naar informeer. Dus in hoeverre is de kans groot dat die na het zomerreces wordt gebouwd? Wethouder Mulder (VVD). Ik heb nog niks gezegd. Ik heb net op de motie gereageerd. We praten met stakeholders, omwonenden et cetera. Na de zomer krijgt u een reactie op de motie. Dan gaan we merken of u tevreden bent met de afdoening. Voorzitter. Dan kom ik op een aantal moties. Zonder knaken geen taken is een herkenbare motie van Hart voor Den Haag. Deze motie moeten wij ontraden.

Wij zijn nog steeds in gesprek met het Rijk - dat doen we via de VNG en soms ook via wethouders - om aandacht te vragen voor de financiële situatie van de gemeenten en 2026, als het zogeheten ravijn in werking treedt. Dan zie je dat het accres, zeg maar het Gemeentefonds, terugloopt. Dus op dit moment hebben wij niet de neiging om taken terug te geven. Je moet ook oppassen als je taken teruggeeft, want in de motie wordt gesproken over het teruggeven van taken van bijvoorbeeld boetes, dat de opbrengsten teruggaan naar het Rijk en dat je dat niet meer doet. Op Scheveningen heb je de zogeheten noise patrol. Daarvan gaan de opbrengsten naar het Rijk, maar wij hebben wel bijgedragen aan de aanschaf ervan. Je snijdt jezelf dus behoorlijk in de vingers als je dit soort dingen doet. Het klinkt op zichzelf stoer, zonder knaken geen taken. Het allitereert ook lekker. Maar je moet even bekijken of het effectief is en of je jezelf niet in de vingers snijdt. Het college ontraadt deze motie. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Hoe verhoudt zich dat dan tot de motie die we als gemeente Den Haag hebben aangenomen op het VNG-congres? Want dat was precies dezelfde. Wethouder Mulder (VVD). Het VNG-congres is ook weer geactualiseerd. Daar ligt nu een resolutie voor die ziet op 2026, van: beste Rijk, zorg er nou voor dat voor 2026 het wat in jargon 'ravijn' heet, wordt opgelost.

Daarover zijn we nog steeds in gesprek met het Rijk. Dat zullen we dus even moeten afwachten voordat je zo'n drastische actie neemt. De VNG-motie uit die tijd is dus vervangen door een nieuwe resolutie van de VNG die ziet op 2026. 75

Dan de motie over beter financieel beheer. We doen natuurlijk al het een en ander op het gebied van financieel beheer. Hart voor Den Haag had het over de dubbele betaling van twee weken geleden van € 4,2 mln. Daar hebben we gelijk onze werkinstructies op aangepast. We zijn in overleg met de GAD om nog eens te kijken naar onze processen. We doen een internal audit. Het is niet nodig om daar nu nog beter financieel beheer op te doen, zoals de motie vraagt. Dus deze motie ontraden we. We zijn gelijk na de constatering van de dubbelbetaling aan de slag gegaan. We hebben werkinstructies veranderd et cetera. Dus deze motie ontraden we. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Maar die acties leiden toch tot nieuwe afspraken? Dat is wat wij bedoelen met een verbeterplan. Dus doe er een nietje door, stuur het naar de raad en u heeft de motie afgedaan. Wethouder Mulder (VVD). Ik zit even te denken wat dan de waarde is van zo'n motie, als we die hebben uitgevoerd. Ik begrijp van de heer Guernaoui dat je hier moties in moet dienen, dat dit een soort morele plicht is. Dat heb ik een beetje uit het debat gehaald vanochtend. Maar bij deze motie zegt hij: je hoeft toch geen nieuw plan te hebben, je kunt even een afschrift sturen van de werkinstructies. Maar daar heeft u nu juist een brief over gehad, een raadsmededeling.

Dat maakt deze motie - maar dan ben ik misschien wat brutaal in overleg met de heer Guernaoui - overbodig. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Als u toezegt dat wij de producten van de acties die u nu uitvoert, krijgen, dan trek ik de motie in. Zo zijn we ook wel weer. Wethouder Mulder (VVD). Even hardop praktisch denkend: u heeft de raadsmededeling gehad over wat we hebben gedaan met de dubbelbetaling. We zijn bezig met een project voor de beheersing van de betalingen. Dan lijkt het me logisch dat ik in een rapportage daarover ook inga op wat we doen met deze vier punten, deze dubbelbetaling van € 4,2 mln., zodat u kunt kijken wat de gemeente heeft gedaan om ervoor te zorgen dat dit wordt voorkomen. Dan kunnen we deze motie daarmee afdoen. Dan zeg ik toe dat ik in de volgende rapportage hierover specifiek op dit geval terugkom. Zullen we dat dan afspreken? Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Zeker, dan houd ik de motie aan. Wethouder Mulder (VVD). Prima, dan spreken we dat af. Frans de Graaf (VVD). Een administratieve vraag: zouden de leden van het college ook de nummers van de moties erbij kunnen noemen? Wethouder Mulder (VVD). Dit is motie I.15, Beter financieel beheer. De voorzitter. Heel behulpzaam, hoor, meneer De Graaf, dank u wel. Aangezien motie I.15 Hart voor Den Haag is aangehouden, maakt zij geen onderdeel meer uit van de beraadslaging.

Wethouder Mulder (VVD). Ik kom bij motie I.22, Onderzoek visserij. In het Havenconvenant staat dat we als gemeente specifiek meer ruimte willen gaan bieden aan visserij. Volgens mij weet de heer Barker dat ook wel. We zien ook potentieel voor uitbreiding van de visserij, omdat die een belangrijke schakel is in onze havengebonden functies. En het is natuurlijk economisch en ook cultureel van belang voor Scheveningen. Dat hebben we kunnen zien op Vlaggetjesdag. In het Havenconvenant is afgesproken om als gemeente een extern haalbaarheidsonderzoek te initiëren naar uitbreidingsmogelijkheden tot 2040 van visserij, offshore zeiljacht en maritiem gerelateerde innovatieactiviteiten in de haven van Scheveningen. Na de zomer wordt u geïnformeerd over de uitkomsten van dit onderzoek. Het in deze motie gevraagde onderzoek past niet binnen de door de gemeente met de havenpartners gemaakte afspraken in het Havenconvenant. Daarom moet ik deze motie ontraden.

76

Robert Barker (PvdD). De wethouder zegt dat het er niet binnen past, maar de wethouder zegt toch dat hij bereid is een haalbaarheidsonderzoek te doen? Dan is het toch best logisch om te kijken naar wat het landelijk beleid is, de stijgende brandstofkosten, de brexit en al dat soort dingen? Dat is dan toch vrij logisch om in een haalbaarheidsonderzoek te hebben? Wethouder Mulder (VVD). Ik bewonder altijd de persistentie van de heer Barker. Hij wil af van de visserij en elke keer heeft hij weer een nieuwe reden om dat voor te stellen. Ik begrijp dat hij dat doet, maar wij als college vinden visserij belangrijk voor de haven. Daarom willen we deze motie ontraden. Robert Barker (PvdD). Deze motie stelt niet dat we af moeten van de visserij, alhoewel de Partij voor de Dieren daar wel voorstander van zou zijn. Deze motie stelt dat er heel veel ontwikkelingen gaande zijn: de brexit, de stijgende kosten van brandstof, dat er heel veel vissersvloten aan de kant liggen en dat het Rijk met een stoppersregeling zegt te komen. Dat zijn allemaal ontwikkelingen. Zegt het college nou echt: daar kijken we niet naar en we willen koste wat kost inzetten op uitbreiding? Wethouder Mulder (VVD). Wij kijken naar de uitbreidingsmogelijkheden van onder andere visserij. Ik begrijp de heer Barker. Hij heeft altijd weer nieuwe argumenten om te zeggen: doe het nou niet.

Dan is het weer iets met het visbestand in de Noordzee. Dan is het de brexit. Ik waardeer dat hij steeds argumenten zoekt voor zijn standpunt, namelijk stoppen met visserij, maar ik vrees voor hem dat het college daar niet in meegaat. Robert Barker (PvdD). Het is wel een beetje flauw. De wethouder volgt ook het nieuws en ziet ook dat het kabinet heel erg uitdraagt dat we juist minder moeten gaan vissen. Boten worden weggedaan, zelfs met subsidie. Het voelt dus wel een beetje alsof de wethouder heel erg hard een ravijn in rent en helemaal niet om zich heen wil kijken naar wat de situatie is, dat daar een ravijn ligt. Hij weet namelijk dat de vissersvloot moet worden ingekrompen. Het heeft dus gewoon gevolgen voor Scheveningen. Wethouder Mulder (VVD). De heer Barker loopt op zaken vooruit. We gaan het zien. Ik waardeer de heer Barker - dat heb ik al gezegd - in de discussies over visserij, die we ongetwijfeld gaan vervolgen. Maar wij gaan door met dit onderzoek. Na de zomer gaan we dit ongetwijfeld vervolgen. De voorzitter. Dank u wel, wethouder Mulder. Er is nog een interruptie of een punt van orde van de heer Guernaoui. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Ik verwacht eigenlijk een reactie van de wethouder op mijn voorstel om op alle begrotingen 10% te oormerken voor Den Haag Zuidwest. Wethouder Mulder (VVD).

Dat gaat over motie I.7, Oormerken begrotingsgelden om armlastig Zuidwest vooruit te helpen. De reactie daarop krijgt u niet van mij. Collega Balster zal die motie bespreken. De voorzitter. Dank u wel, wethouder Mulder. Het woord is aan wethouder Parbhudayal. Wethouder Parbhudayal (VVD). Voorzitter. Dank voor de vragen en de moties op diverse onderwerpen rondom de jaarrekening. Ik wil beginnen met mevrouw Tafuni en mevrouw Van Maanen - die kijken vast mee met dit raadsdebat - te bedanken voor de moeite die ze hebben genomen om hierheen te komen, maar ook de anderen die meegingen op de scootmobielen, die velen van ons vanmorgen hebben gesproken. We hebben uw signalen helder gehoord. Ik ga er straks bij de reactie op de motie van de SP op in. Ik wil beginnen met de vragen van GroenLinks over de gesprekken die er lopen met jongeren. U weet dat we heel gericht met jongeren in gesprek zijn om in het najaar, in september, een bijeenkomst te organiseren. Dat hebben we ook gedaan voordat de motie van D66 was aangenomen, Haagse jongeren-OMT van start, om te kijken hoe je jongeren op een goede manier bij de volgende crisis kan betrekken. We zijn er al met al echt mee bezig. Het doel is dat we jongeren een stem geven, 77

een rol geven om structureel met de gemeente mee te denken over het beleid, over de uitvoering en over snelle interventies, als dat nodig is. We komen sowieso in het najaar daarover te spreken. De SP vraagt naar de evaluatie van de gevolgen van de bezuiniging onder zorgmedewerkers. Ik weet dat het lang duurt, zeg ik tegen mevrouw Arp. We komen echt in het najaar hiermee. We hebben de zorgaanbieders en de medewerkers nodig om ons te voorzien van input. We hebben al wat gedaan. Ik vond de steekproef nog te klein. We hebben de zorgmedewerkers gevraagd om meer input te leveren. We komen dus zo snel mogelijk in het najaar, ik hoop uiteraard september, met een goede evaluatie. Mariëlle Vavier (GroenLinks). Dank aan de wethouder. Mijn interruptie gaat nog even over de vraag over jongeren. Wij zijn hartstikke blij dat het college zo goed in gesprek is met jongeren en dat jongeren ook structureel worden betrokken bij de ontwikkeling van beleid, maar mijn vraag ging vooral over wat het college samen met die jongeren doet om de mentale gezondheid te verbeteren. Want wij horen dat die echt wel heel erg achteruit is gegaan door de lockdowns. Ze kunnen op dit moment eigenlijk niet echt ergens terecht, is het gevoel. Wat kunnen we deze jongeren concreet bieden? Wethouder Parbhudayal (VVD).

We zijn al geruime tijd bezig met diverse projecten en activiteiten in het kader van jongerenaanpak eenzaamheid maar ook mentale kwetsbaarheid. We hebben daarvoor vorig jaar budget gekregen van het Rijk. Dat loopt dit jaar door. Die subsidieregeling staat ook uit. Het gebeurt vanuit verschillende portefeuilles, zowel vanuit Sport en Welzijn als vanuit Jeugdhulp. Dat loopt gewoon door. Ik ga dat niet allemaal hier opnoemen. Het staat voor een deel ook in de programmarekening. Maar we zijn echt wel bezig met jongeren op een goede manier, binnenkort ook met ons zomerprogramma. Jongeren die in Den Haag blijven en niet op vakantie gaan, willen we op allerlei manieren bezighouden, zodat ze zich toch op een fijne manier kunnen vermaken. Denk vooral ook aan de zomerschool, die binnenkort weer opengaat. Daar waar jongeren aangeven dat er meer behoefte aan is, proberen we dat op verschillende manieren te faciliteren. Dat loopt gewoon door. Voorzitter. Het CDA vroeg naar de voorbereiding op corona en hoe het college hier in staat. GGD Haaglanden is al bezig met voorbereidingen voor de najaarscampagne. Er komt een volgende boosterprik. Die gaat een bepaalde naam krijgen. De plannen worden klaargelegd. Er wordt contact gezocht met uitzendbureaus om straks ook genoeg mensen te hebben om te gaan vaccineren. De besluitvorming ligt natuurlijk bij de minister van VWS.

Op het moment dat het zover is, wil GGD Haaglanden daar snel op kunnen inspelen. Zodra dat gaat starten, zal het uiteraard komen op de website van de GGD Haaglanden. Dan gaan wij proberen u ook heel snel een briefje te sturen. Er wordt achter de schermen dus al heel hard nagedacht en gewerkt. Ik kom bij de moties. Ik begin met motie I.35, Keuzevrijheid voor scootmobielgebruikers, van de SP. We hebben medio 2020 de raad geïnformeerd dat we een pilot zijn gestart om in nieuwe scootmobielen de maximumsnelheid te verlagen naar 8 km/uur. Die pilot loopt nog. De coronajaren, 2020 en 2021, hebben niet echt meegewerkt om hierover duidelijkheid te krijgen, een duidelijk beeld van wat we voor ogen hadden. Daarom vindt de evaluatie in dit jaar plaats. Zoals gezegd, gaat het om een pilot, waarbij ik vind dat je als college dingen moet kunnen proberen. Dat is ook de reden dat we wilden vasthouden aan de ingezette lijn, ook als er wat tegenwind is. Dat gezegd hebbende, is het tegenovergestelde ook waar. Je moet binnen een pilot ook kunnen bijsturen. Dat laatste realiseren we ons ook. Zeker als er vanuit verschillende hoeken signalen, klachten komen over deze pilot, over de snelheid, over die 8 km. Het voorstel in de motie van de SP kunnen we meenemen in de pilot en de evaluatie ervan.

Ik ben wel gevoelig voor het feit dat ik als wethouder dingen moet kunnen uitproberen, maar ook gevoelig voor signalen die er bestaan in de samenleving en in de raad. Om de ruimte die het college wil om dingen uit te proberen, wil ik uw motie niet omarmen. Maar tegelijkertijd, om de reden dat we signalen uit de samenleving en de raad heel serieus nemen, wil ik uw motie ook niet ontraden. Ik laat het oordeel daarom graag aan de wijsheid van de raad over. Was dat kort genoeg, meneer Kruis? Hij zei: jullie moeten vandaag wel een beetje opschieten. Ik doe mijn best. Voorzitter: de heer Van der Helm.

78

De voorzitter. Ik zie wel nog een vraag van de heer Guernaoui. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Ik begrijp het niet. Als u de insprekers hoort, als u de reactie van de samenleving ziet, dan weet u toch dat u met de inperking van de snelheid veel mensen beknot en dat u de eenzaamheid alleen maar erger maakt? Dan kunt u toch beter zeggen 'ik stop daarmee'? Wethouder Parbhudayal (VVD). Ik ga niet alles herhalen. Dit is een pilot. We zijn aan het evalueren. De motie van de SP gaan we hierin betrekken. We komen heel snel daarmee. Ik zeg nog steeds: het oordeel laten we aan de raad. De volgende motie van de SP is Zorggeld naar zorg. Daar zijn we het uiteraard over eens, zeg ik tegen mevrouw Arp. Het college voldoet alleen al aan de oproep uit de motie. In de begroting laten we zien hoe wij omgaan met het Zorginnovatiefonds en waar het budget naartoe gaat. Vanuit het Zorginnovatiefonds worden geen activiteiten uitgevoerd. Er wordt geïnvesteerd in een aantal kansrijke bedrijven met toepassingen die het Haags sociaal domein slimmer en betaalbaarder maken. Dat doen we heel gericht. Allerlei workshops en andere zaken die plaatsvinden met bedrijven, worden echt uit het Economiebudget betaald. Op die manier zijn we op twee sporen bezig.

Het spoor Zorginnovatiefonds gaat dus echt alleen over bedrijven dichter bij een zorgorganisatie brengen, zodat technologie in de huizen van mensen komt. Daar zetten we dit geld voor in. Dat geven we ook in onze begroting en in de voortgangsrapportages over zorginnovatie aan u mee als informatie. Bij het volgende actieprogrammaplan zult u dat ook weer terugzien. Deze motie moet ik helaas ontraden. Lesley Arp (SP). Ik heb de evaluatie van de zorginnovatie gelezen en de voortgangsrapportage en de jaarrekening, maar voor mijn fractie is toch niet helemaal duidelijk uit welk potje wat wordt betaald. Dat is de reden van deze motie. Ik wil meer transparantie. Bij zo'n wedstrijd tussen tien startups bijvoorbeeld kan ik me heel goed voorstellen dat het wedstrijdelement gewoon uit het potje Economie wordt betaald. Ik zou daar graag meer inzicht in willen hebben. Wethouder Parbhudayal (VVD). Zo in detail kan ik het niet opsommen, maar we kunnen bij de volgende rapportage daar aandacht aan geven, zodat u dat heel gericht ziet. U weet dat bijvoorbeeld in MRDH-verband veel een beroep wordt gedaan op landelijke regelingen. De ZonMw-middelen komen ook. Er wordt dus op een heel secure manier door de gemeente gekeken waar onze zorginnovatiegelden, die via IQ lopen, naartoe gaan. Wij willen ons geld niet verspillen. Daarover zijn we het in ieder geval eens met elkaar.

Het moet naar de zorg gaan. Laten we zeggen dat we bij de volgende rapportage u goed inzicht geven in de besteding van het budget. Dan motie I.37, Benut alle kansen van MDT, van de ChristenUnie. U vraagt in deze motie om een centrale plek waar alle vraag en aanbod voor MDT te vinden is, in navolging van hoe Rotterdam dat doet op de website www.zorgzaam010.nl. Op die website gaat het niet enkel over MDT, maar over alle vraag en aanbod van vrijwilligers in Rotterdam. Het is dus een platform voor het vrijwilligerswerk. Precies zo'n website, zo'n platform hebben we ook in Den Haag. Dat is www.denhaagdoet.nl. Wij hebben dus ook zo'n website. Uw motie is dus overbodig in dat opzicht en moet ik daarom ontraden. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Waar het in deze motie om gaat, is dat er in de programmarekening staat dat er wel een Haagse coalitie is, maar als je zoekt op 'ik wil een MDT doen in Den Haag', kom je heel veel verschillende websites tegen. Het is echt een wirwar. Je kunt er bijna niets vinden. Als je zoekt op 'MDT Rotterdam', dan kom je op deze website, het onderdeel MDT, want dat is een specifiek deel. Daar heb je een heel duidelijk overzicht als jij als jongere dat wil gaan doen. Je wordt gemotiveerd, aangemoedigd. Je krijgt een duidelijk overzicht waarin alle MDT-programma's staan. Dat is er gewoon nog niet voor Den Haag.

We hebben inderdaad een vrijwilligersplatform, maar dat is veel breder gericht op vrijwilligers. Mijn vraag is: wil de wethouder de spil zijn in die Haagse coalitie om vraag en aanbod duidelijker bijeen te brengen voor Haagse jongeren, niet voor vrijwilligerswerkers specifiek?

79

Wethouder Parbhudayal (VVD). Nu begrijp ik uw vraag beter. Nu is het zo dat je op de website van Den Haag Doet via filteropties wel komt bij de MDT-projecten en de vacatures die er zijn bij de organisaties die de projecten doen. Die mogelijkheid is dus wel ingebouwd op die website. Met een zoekfilter zou je ook op die website de filteropties van vacatures en MDT-projecten moeten kunnen zien. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Dan is mijn vraag aan de wethouder om dat op een dusdanige manier in te richten dat het ook vindbaar is via Google, want als je het via Google doet, kom je absoluut niet op die websites terecht. Voorzitter: de heer Van Zanen. Wethouder Parbhudayal (VVD). Volgens mij hebben we dat ingebouwd. U zegt dat je er niet op terechtkomt. Ik moet dat even gaan googelen en bekijken. Maar met filteropties kom je er wel. We hebben dus in ieder geval die faciliteiten wel. Ik wil de motie dus toch ontraden. Ik wil wel goed kijken naar wat u zegt. Dat punt neem ik mee, maar we hebben het wel aangeboden. Misschien moeten we dat op de website beter toegankelijk maken. Sowieso alles in het belang van de MDT-projecten voor jongeren. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Ik geef de wethouder graag de gelegenheid om even te googelen. Ik wil de motie graag aanhouden. De voorzitter.

Aangezien motie I.37 CU/SGP is aangehouden, maakt zij geen onderdeel meer uit van de beraadslaging. Janneke Holman (PvdA). Ik moest het nog even laten bezinken, maar ik wil even terug naar de zorginnovatie, want dat is een punt waar onze fractie ook vaak aandacht voor heeft gevraagd, omdat voor ons ook niet altijd helemaal helder is waar dat geld nou precies aan besteed wordt en of dat past bij de doelen die we hebben voor economie of zorg. Wanneer komt de rapportage waar de wethouder het over had? Dat kan ik even gemist hebben, maar dat vind ik wel belangrijk. En wat zegt zij nou precies toe om daarin te zetten? Dat is voor ons wel even heel belangrijk in dezen. Wethouder Parbhudayal (VVD). Dank voor de vraag. We hebben een actieprogramma zorg en innovatie. We hebben in de cyclus van Jeugd en Wmo daar de afspraak over dat we jaarlijks rapporteren langs alle beleidslijnen. Ik dacht dat er zeven zijn. De samenwerking die we hebben met Economie vindt ook via die rapportage plaats. Janneke Holman (PvdA). Maar de volgende jaarrapportage is, denk ik dan, over een jaar pas, want we hebben die onlangs gekregen voor afgelopen jaar. Dus klopt het dat we dan pas over een jaar hier weer meer over lezen? Wethouder Parbhudayal (VVD). We brengen twee keer per jaar een Jeugd en Wmo-rapportage uit. De volgende is dan de volgende halfjaarrapportage.

Laten we afspreken dat we bij die rapportage een voortgang en inzichten geven van de verdeling en de uitgaven van dat budget. Mariëlle Vavier (GroenLinks). Sorry, maar ik begrijp het niet. Ook voor mijn fractie is die transparantie echt wel belangrijk. Waar wordt het geld aan besteed en waar komt het vandaan? Maar volgens mij roept de motie op om het in de begroting inzichtelijk te maken en dus niet om erover te rapporteren. Kan de wethouder daarop ingaan? Wethouder Parbhudayal (VVD). Wij rapporteren sowieso via de Jeugd en Wmo-rapportage. De komende begroting komt waarschijnlijk eerder. Ik wil dat zeker gaan doen, want dan heeft u sneller inzicht. Heel veel gegevens zijn voorhanden, dus laten we dat gewoon afspreken. Mariëlle Vavier (GroenLinks). Dat betekent dus dat de wethouder de motie toch omarmt? 80

Wethouder Parbhudayal (VVD). We doen het al, maar we gaan het sneller doen. Het is hoe u dat wil zien. We geven al informatie over zorg en innovatie en de budgetten. Maar goed, als u dat zo ziet, doe uw voordeel ermee. Laten we gewoon de goede dingen doen voor deze stad. Ik ga snel naar motie I.23 DENK, Aanpak gezondheidsongelijkheid. Zeker een goede motie, maar ook iets waar we al een hele tijd mee bezig zijn. In het Actieprogramma Preventie, dat ook al een paar jaar loopt, houden wij nadrukkelijk rekening met de gezondheidsverschillen per wijk en per stadsdeel. Op verschillende pagina's in het actieprogramma komt dit ook terug, ook met alle projecten die we doen in Laak, Centrum en wijken in Escamp en hoe we daarop inzetten waar de nood uiteraard het hoogst is. Een recent voorbeeld daarvan is het fijnmazig vaccineren. U weet dat we ook met het RVP-programma fijnmazig gaan vaccineren in een aantal van die wijken. Het gebeurt dus al. Het heeft heel veel aandacht. De motie is in dat opzicht overbodig. Dan motie I.32 HSP, Betrek cocreatie bij het plan doorontwikkeling van jeugd- en gezinshulp. Ik zou mevrouw Faïd van de HSP willen vragen de motie aan te houden. We hebben hier de afgelopen maand een paar keer een goed debat gehad over de doorontwikkeling van de jeugd- en gezinshulp. We gaan hier ook mee aan de slag.

U heeft een paar keer gevraagd hoe we het veld en organisaties die kunnen helpen, betrekken voordat kinderen doorverwezen worden naar de jeugdhulp. We hebben toegezegd dat we dat gaan doen. Ik kom in het najaar met een stuk over hoe we de populatiebekostiging en een nieuwe vorm van jeugd- en gezinshulp gaan inrichten. Hou deze motie aan. We komen dan daar met elkaar over in gesprek. Fatima Faïd (HSP). Dank u wel, wethouder. Maar bedoelt u dan dat u het stukje cocreatie expliciet gaat opnemen in dat plan waar u dan mee komt? Want daar gaat deze motie over, natuurlijk. Wethouder Parbhudayal (VVD). Het zit 'm een beetje in de term 'cocreatie'. U weet dat we een nieuwe verordening hebben voor hoe we bewoners, burgers en organisaties betrekken in de participatie van alles wat het stadhuis doet. Daar vindt u het woordje 'cocreatie' niet in, maar we willen exact die ladder gaan volgen om met mensen in gesprek te gaan en ook met de organisaties die u bedoelt, over hoe zij een nog grotere rol kunnen spelen in het opvoeden en doen opgroeien van kinderen, zodat die kinderen niet in de jeugdzorg hoeven te belanden. Dus langs die lijn, die participatieverordening, willen we ook dit plan gaan vormgeven en uitvoeren. Daar moeten we dan kijken of we de juiste dingen doen. Dus houdt u uw motie aan en dan komen we erover te spreken. Fatima Faïd (HSP). Ik ga inderdaad de motie aanhouden.

Dan volgen we het met spanning. De voorzitter. En u ziet erop toe. Aangezien motie I.32 HSP is aangehouden, maakt zij geen onderdeel meer uit van de beraadslaging. Dank u wel, wethouder. Ik geef het woord aan wethouder Bruines. Wethouder Bruines (D66). Voorzitter. Er waren twee vragen aan mijn portefeuille gericht. De VVD had het over het personeelstekort op de arbeidsmarkt en of vroeg of dat ook geldt voor de gemeente, wat het betekent voor de uitvoeringskracht, hoe we ervoor gaan zorgen dat de dingen die zo belangrijk zijn om te doen, niet worden bekneld, en welke maatregelen we gaan nemen. Terecht roert u daarmee een belangrijk punt aan. Voor alle organisaties, alle bedrijven is dit op het moment een grote zorg. Ook de gemeente Den Haag heeft een flink aantal vacatures. U weet dat we vorig jaar aan de slag zijn gegaan met een ververste aanpak van het personeelsbeleid, maar in het bijzonder met recruitment of het werven van mensen wordt op dit moment gewerkt aan een versterking. Dat betekent: met het aantal mensen maar ook in de aanpak. Het heeft ook te maken met hoe je je als gemeente presenteert, hoe je het voor mensen interessant maakt om bij de gemeente Den Haag te komen werken. Het heeft ook te maken met wat de mogelijkheden zijn aan opleidingen, begeleiding en al die aspecten. Er wordt op dit moment gewerkt aan een nieuw plan van aanpak.

We hopen dat zo snel mogelijk te kunnen uitrollen en effect daarmee te kunnen bereiken. Dat is wat er op dit moment gebeurt. We komen daar vast over te spreken na het reces, ergens in het najaar.

81

De PVV vroeg mij of ik meedroomde met het kerstgevoel. Zo vlak voor de zomervakantie vind ik dat wat lastig, maar ik snap heel goed wat u bedoelt. We hebben gezegd dat we de binnenstad aantrekkelijk en levendig willen houden, zeker ook nu het Binnenhof gerenoveerd wordt en zeker weer na corona. Dat is hier vaker aan de orde geweest. We hebben helaas twee keer de Royal Christmas Fair moeten missen. We hopen natuurlijk zeer dat die in december weer van start kan gaan. Daarnaast zijn er een aantal projecten die heel veel te maken hebben met verlichting, zoals The Hague Highlights, met de projecties op het Binnenhof of op het Mauritshuis en de aanlichting van panden. Er zal ook weer extra kerstverlichting worden opgehangen. Dus volgens mij zitten we wat dat betreft redelijk op een lijn en wordt er hard gewerkt, met name door de gemeente, maar zeker ook door alle ondernemers en betrokken partijen in de binnenstad om er weer wat moois van te maken. Dan hopen we maar dat nieuwe golven van corona dat niet in de weg gaan zitten. Daar kunnen zowel alle Hagenaars als alle bezoekers aan onze stad zeer van gaan genieten. Ik kom bij de moties. Motie I.4 Hart voor Den Haag gaat over het jaarlijks Varend Corso. Ik weet dat Hart voor Den Haag het corso een warm hart toedraagt. Er wordt gevraagd of we dat in een soort meerjarige subsidie kunnen zetten. Er wordt onderhandeld.

De financiële ruimte is nog niet bekend. We zullen ook dit jaar, komend jaar moeten gaan kijken welke evenementen mogelijk meerjarig gefinancierd kunnen gaan worden, omdat de huidige afspraken aflopen. Daar worden natuurlijk kaders voor gemaakt. Daar worden criteria voor gemaakt waar partijen aan moeten voldoen. Nu is bijvoorbeeld een criterium dat men zich meerdere jaren heeft moeten bewijzen van belang te zijn voor de stad Den Haag. Binnen de huidige criteria zou je dus nee zeggen. We zullen moeten zien in het najaar hoe we daarmee omgaan, of in ieder geval bij de volgende ronde. Maar we moeten op dit moment deze motie dan ook ontraden. Of u moet haar aanhouden totdat we de discussie over de grote evenementen weer op enig moment met elkaar gaan voeren. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). U zegt dat u aan het onderhandelen bent met het Varend Corso. Dan past deze motie toch precies in dat licht? Wethouder Bruines (D66). Zoals wethouder Mulder net ook al zei, is het college niet aan het onderhandelen. Er zijn partijen aan het onderhandelen. Het college wordt straks geconfronteerd met een uitkomst daarvan en een financieel kader, waar de begroting op gemaakt zal worden. Vervolgens hebben we ook te maken met een aflopend of herijkend beleid dat we moeten gaan maken op het gebied van evenementen. Dat is het moment om hierover te spreken. U wilt daarop vooruitlopen.

Dat lijkt het college niet verstandig. We zullen moeten kijken naar het financieel kader waar we straks mee te maken hebben en naar de regels die we met elkaar doorzetten of gaan opstellen over welke partijen en welke evenementen in aanmerking komen voor meerjarige financiering. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Ik verwees naar de onderhandelingen die u nu aan het voeren bent met gemeente Westland of het Varend Corso, waar u het net over had. Ik verwees dus niet naar de onderhandelingen … Ik bedoel, dat begrijp ik. In dat kader past deze motie toch in de onderhandelingen die u nu aan het voeren bent? Want die onderhandelingen hebben natuurlijk tot doel om te zorgen dat het door kan blijven gaan. Wethouder Bruines (D66). Ik voer op dit moment geen onderhandelingen met de gemeente Westland, en ik zeg tegen de gemeente Westland hetzelfde als ik nu tegen de heer Guernaoui zeg. Wij zullen in een volgende ronde over hoe we met evenementen omgaan, ook moeten kijken hoe we met meerjarige financiering omgaan. U staat in uw volste recht om dit dan weer in te brengen, maar op dit moment gaat het het college echt te ver om u te adviseren daar nu een uitspraak over te doen dan wel een opvatting over te hebben. Dus, nogmaals: ontraden dan wel aanhouden. Als ik dan kijk naar motie I.9, Red ons festivalklimaat, moet ik eigenlijk hetzelfde zeggen.

We moeten zien wat het financiële kader straks is en wat dat betekent voor het evenementenbeleid. Het college zal straks dus moeten zien met welke financiële ruimte het te maken heeft en per portefeuille kijken hoe we dat gaan indelen. De motie loopt daar dus op vooruit. In die zin zouden we haar nu ontraden. Een ander ding wat u vraagt aan het college is om dingen mee te nemen in de coalitieonderhandelingen. Nogmaals, het college voert geen coalitieonderhandelingen. Wij kunnen u al

82

zeker niet over de uitkomsten informeren. Tenminste, het college niet, dat zullen de onderhandelende partijen doen. Dus ook deze motie is ontraden. Motie I.11 gaat over een uniforme nadeelcompensatieregeling voor ondernemers. Die staat inderdaad in het coalitieakkoord. We hebben het daar in de commissievergadering ook over gehad. Ik heb u toen gezegd dat die er inderdaad moet komen. Ze ligt er nu niet. Het is wel belangrijk om te benadrukken dat omzetverlies niet altijd automatisch tot nadeelcompensatie leidt. Het speelt bij grote projecten die een langdurig negatief omzeteffect hebben en is ook aan de orde wanneer een bestuursorgaan in de rechtmatige uitoefening van zijn publiekrechtelijke bevoegdheid schade veroorzaakt die uitgaat boven het normale maatschappelijke risico. Op dit moment is er een regeling. Die is ook op onze website te vinden. Dat is gewoon de landelijke regeling waarvoor mensen een aanvraag kunnen doen. We willen kijken of dat breder kan. Dat zou dan ook in een beleidsregel moeten worden aangepast. Dan hebben we te maken met de Omgevingswet die er aankomt, aankwam, en de discussie die we met het Rijksvastgoedbedrijf hebben gehad over het Binnenhof. Dat is de reden waarom die er nu nog niet ligt, maar ik kan u toezeggen dat het college er alles aan zal doen om zo snel mogelijk na het reces met een voorstel naar de raad te komen.

In die zin kan deze motie worden omarmd en aangenomen. Daar heeft het college geen bezwaar tegen. Sebastian Kruis (PVV). Maar dat is dan toch, neem ik aan, wel voor uitzonderlijke gevallen? Dus niet dat je al kan claimen als een keer een straat drie dagen openligt. Wethouder Bruines (D66). De nadeelcompensatieregeling, zoals die landelijk, vanuit de VNG, maar ook in andere gemeenten wordt toegepast, gaat over wat uitgaat boven het normale ondernemersrisico. Daar kan je allerlei rekensommen voor maken, hoeveel procent dat dat moet zijn, met wat het vergeleken moet worden en hoe dat aangetoond moet worden. Dat komt allemaal in die beleidsregels te staan. Maar dat is wat eigenlijk die regelingen voor nadeelcompensatie zijn. I.17 gaat over duurzamer voedsel. Er wordt gevraagd om bij het programma aan te geven hoe we er de komende jaren op inzetten om het biologische en plantaardige voedselaanbod te vergroten. Ik neem maar even aan binnen de gemeentelijke organisatie, want dat is waar wij over gaan. Die motie kan wat het college betreft worden omarmd. I.20, Hou rekening met het milieu bij toerisme, is wat ingewikkelder. Bij de behandeling van de Monitor Toerisme hebben we gezegd een aantal indicatoren mee te nemen om aan te geven wat de gevolgen voor de stad zijn van toerisme, die niet alleen de profit maar mogelijk ook de cost aangeven. Daar hebben we eerder over gesproken.

Dat is nu doorgevoerd. Het is ook zo dat op dit moment, zeker sinds corona, de marketing- en promotieactiviteiten heel erg gericht zijn op de landen dichtbij, dus Europa en de landen om ons heen. The Hague & Partners zet ook in lijn met de toerismestrategie in op Nederland en andere Europese landen. Bezoekers uit omringende landen worden gestimuleerd om met duurzaam vervoer te komen. Duurzame locaties en initiatieven worden onder de aandacht gebracht. Dat is opgenomen in het manifest duurzaamheid dat The Hague & Partners in mei heeft uitgebracht. Maar we hebben ook intercontinentaal bezoek. Daar werven we niet direct op, maar het is er wel. We gaan die mensen natuurlijk niet wegjagen, want het zijn vaak mensen die juist buiten het zomerseizoen komen en die juist ervoor zorgen dat de toerismespreiding over het hele jaar plaatsvindt. Ze hebben ook vaak een zakelijk motief. Ze brengen belangrijke input en positieve effecten op de Haagse economie met zich mee, omdat er best veel besteed wordt. Dat aspect willen we ook niet over het hoofd zien. Sterker nog, dat is erg belangrijk voor de stad. Daarom gaat de motie ons te ver, als dat echt de leidraad zou moeten zijn voor het toeristisch beleid; dus ontraden. Robert Barker (PvdD). De motie roept op om het mee te nemen in de keuzes. De wethouder geeft aan naar landen dichtbij te kijken.

Maar het gaat natuurlijk juist ook om het intercontinentale toerisme, of je kiest om daar reclame te maken of daar op beurzen te staan om mensen aan te trekken. Zegt de wethouder nu dat we dat niet meer gaan doen? Wethouder Bruines (D66). Ik vind het lastig om dat heel precies te zeggen. We zeggen niet heel actief: kom allemaal hiernaartoe. Het betreft juist ook voor een heel groot deel de zakelijke markt en congressen. Als er grote internationale congressen zijn die wij graag in onze stad willen hebben, dan zullen wij ook op internationale beurzen staan waar die congressen en de congreslocaties worden 83

aangeprezen. Het is makkelijk om het zo even een-op-een te zeggen. Zoals de motie gesteld is, moeten we die echt ontraden. De discussie over het bezoekersbeleid van deze stad kunnen we rond de volgende Monitor Toerisme nog een keer voeren. Het is wel belangrijk voor onze economie, voor de bedrijven die er zijn, voor alle mensen die hier werken, dat er genoeg reuring is, dat mensen hiernaartoe komen, dat er geld wordt uitgegeven en dat er diensten kunnen worden verricht. De grootste aandacht gaat naar Nederland, de regio en Europa, en dan vooral de nabije landen, zoals Duitsland en België, en ook Scandinavië. Dat zijn belangrijke landen waar we ons heel actief op richten. Maar dat wil niet zeggen dat we met de rest van de wereld helemaal niets meer doen. Dat is het beleid zoals het nu is. Daarom ontraden we deze motie. Robert Barker (PvdD). De motie roept op om aspecten als milieudruk, klimaat en luchtvervuiling mee te nemen in de keuzes rond het toerismebeleid. Nu zegt de wethouder, en daar ben ik blij mee het is de eerste keer dat ik dat hoor - dat ze dat wel aan het doen is door zich te richten op landen dichtbij. Daarom snap ik niet zo goed waarom de wethouder de motie ontraadt en zegt dat die te ver gaat. Dat zouden we dan toch juist meer moeten doen om ons te richten op landen in de buurt? Wethouder Bruines (D66). Het is niet voor het eerst dat dit hier aan de orde is.

Het is echt al vaker gezegd dat dit een heel belangrijke doelgroep is. Zeker in de coronaperiode is veel meer aandacht naar de landen dichtbij gegaan. Dat blijf ook zo en dat is ook eigenlijk altijd zo geweest. Maar de motie zoals die is opgesteld, vind ik echt te beperkend en ook verdergaand dan het beleid dat we nu hebben. Dat is de reden dat we haar ontraden. Motie I.31 van DENK vraagt om het verbeteren van de werkomstandigheden van de KCCmedewerkers door het terugdraaien van de pauzeregeling. We hebben veel aandacht voor het welzijn van ons personeel. Er zijn ook veel maatregelen genomen om juist de werksituatie bij 14070, want daar gaat het in het bijzonder om, te verbeteren. Dat heeft ook te maken met werving en de verbetering van de werkprocessen. De raad is daar op verschillende momenten over geïnformeerd. De pauzetijden die werden gehanteerd, waren niet in lijn met de huidige cao en zijn inderdaad aangepast. Dat heeft er onder andere mee te maken dat je goed moet plannen en je piekmomenten op een goede manier moet verdelen. Dat betekent dat de bezetting tijdens pauzemomenten geoptimaliseerd is, met behoud van voldoende rustmomenten. Dat is besproken met het personeel en met de or, die daarmee heeft ingestemd. Er is een continue check onder de medewerkers. Eens in de twee maanden is er een medewerkertevredenheidsonderzoek, ook over de invloed van de nieuwe pauzetijden.

Het wordt besproken in het afdelingsoverleg. Verder is afgesproken om na zes maanden de nieuwe regeling te evalueren, ook met de or. Ik denk dat we daarmee voldoen aan de zorg die u misschien heeft opgevangen. Maar ik wil aan de andere kant ook het volgende benadrukken. We hadden bij 14070 wachttijden van een halfuur af en toe. Op verzoek van de raad moeten we het beter inrichten en de wachttijd terugdringen. Dat heeft onder andere ook te maken met hoe de werktijden zijn ingeregeld. Alles wat we nu doen past binnen de cao, heeft een positief advies van de or en we spreken er continu over met iedereen. Ik denk dat we daarmee op de goede weg zijn op een goede, zakelijke en ook arbeidsvriendelijke manier; dus ontraden. De motie over Keti Koti van de HSP onder I.34 moet het college ontraden. We hebben met de G4 vorig jaar een brief geschreven aan het Rijk - daar bent u ook van op de hoogte gesteld - om van Keti Koti een landelijke feestdag te maken. Op dit moment is het beleid om zo weinig mogelijk dagen buiten de nationale feestdagen neer te leggen bij werknemers om juist zo veel mogelijk keuzevrijheid te geven om op voor hen belangrijke feestdagen vrij te kunnen nemen. Als we nu die dag aanwijzen als een dag waarop men verplicht moet vrij nemen, dan beperken we dat. Dat vind ik wel een belangrijk punt om in de afweging mee te nemen.