RIS312890 Notulen van de raad van 30 juni 2022

Ik begrijp niet zo goed waarom de wethouder het amendement zou willen ontraden. Het gaat heel duidelijk over de rol van de raad in de komende jaren, waarin we een transitie van enkele jaren in gaan. Wat mijn fractie vraagt, is dat de raad per fase op de hoogte wordt gehouden. Dat lijkt me ook de rol van de raad. Die is controlerend, maar ook kaderstellend. Ik snap dus niet waarom de wethouder, ook met de toezeggingen die ze al heeft gedaan, het amendement zou moeten ontraden. Wethouder Parbhudayal (VVD). Ik heb het net heel uitgebreid benoemd. We hebben dit toegezegd, we komen ermee en u krijgt het. U zegt in uw amendement 'kom ermee' en wij hebben al gezegd dat we ermee komen. Dat is zelfs vastgelegd in het verslag van de commissie. Ik vind het dus overbodig. De voorzitter. De wethouder zet haar betoog voort. Wethouder Parbhudayal (VVD). D66 had twee vragen. Allereerst over betrokkenheid van de raad bij een beoogde gebiedsindeling: ik heb net geschetst dat die in het najaar komt. We hebben ook afgesproken dat we de technische briefing gaan doen. We hebben dat toen ook gedaan met de nieuwe contracten Wmo-maatwerkarrangementen. Volgens mij is dat toen heel goed gegaan en hebben raadsleden zich er op dat moment heel goed van vergewist hoe de techniek van de contracten er toen zou gaan uitzien. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP).

Ik moest nog even de exacte toezegging opzoeken. Genoteerd is alleen dat de wethouder in het najaar komt met een voorstel voor die GRIP-rapportage. Alle andere dingen die nu gedeeld zijn, zijn wellicht in de commissie gezegd, maar niet als zodanig genoteerd. De ervaring van de afgelopen weken leert toch wel dat mondelinge toezeggingen niet altijd gestand worden gedaan. Ik zou dus toch willen benadrukken wat het belang is van het vastleggen van de rol van de raad de komende jaren, juist in de transitie van de jeugdzorg. Volgens mij is dat geen overbodige rol van de raad. De voorzitter. Waarvan akte. Wethouder, gaat uw gang. Wethouder Parbhudayal (VVD). Dan gaan we even terug naar het amendement van de ChristenUnie. Ik heb net gezegd hoe het debat is gegaan en wat we allemaal met elkaar hebben afgesproken. U kunt het allemaal terugzien. Daar zijn we mee aan de slag. Ik vind het amendement, nogmaals, heel overbodig. Ik laat het dan maar aan de raad over. De voorzitter. Gaat u door. Wethouder Parbhudayal (VVD). De tweede vraag van D66 gaat over hoe betrokkenheid van ervaringsdeskundigen of ouders eruitziet. Op dit moment hebben we zo'n 72 ExpEx. Dat zijn jongeren 66

die worden getraind in jeugdhulpervaring. Die zetten we in. We hebben JONG doet mee! Een deel van de leden van JONG doet mee! zit ook in de Jongerenraad, maar werkt ook als ExpEx. Dan moet je denken aan echt enkele tientallen jongeren die we al gebruiken bij jeugdhulp, bij ingewikkelde jongeren die ook al in crisis verblijven. Dat gaan we uiteraard meenemen en doorontwikkelen. We hebben op basis van een motie van D66 ook gezegd dat we kijken naar een goede Haagse jongerenadviesraad. Dat moet natuurlijk ook gaan over de fijne dingen voor jongeren en niet alleen over crisis en jeugdzorg. We gaan kijken hoe we daar een plek aan geven. Maar we doen al best wel veel dingen in het kader van betrokkenheid van jongeren met ervaring en ook van jongeren zonder jeugdzorgachtergrond die ons helpen. Hetzelfde geldt voor ouders. We hebben ook een Regionale Oudersraad die we kunnen inzetten als het gaat om een jeugd- en gezinsgerichte aanpak. Mevrouw Baboeram heeft ook vragen gesteld over de inspraak en hoe het gaat met de inzet van. Dat is dan het antwoord. Dan kom ik op haar motie over administratieve druk. Hier gaan we ook mee aan de slag. Dit staat ook in de stukken. Maar deze motie vind ik sympathiek. We zeggen al heel lang dat we dit doen.

De landelijke richtlijnen voor de financiële verwerking van gegevens, de declaratiegegevens hebben gemeenten geïmplementeerd, dus ook Den Haag en ook de zorgaanbieders. Maar wat je ziet is dat we een enorme variëteit hebben aan regels voor kwaliteit, dienstverlening of klanttevredenheid. Daarvan vinden de zorgprofessionals, ook uit onze regio, en dus de zorgaanbieders, dat we veel meer dingen minder kunnen doen, lichter of op een andere manier. We gaan met hen aan de slag om in deze volgende fase te kijken hoe we de administratieve lastendruk omlaag kunnen brengen. Ik wil u daar zeker, ook in de komende rapportage, in meenemen. Maar dit vind ik zo belangrijk, omdat we hier allemaal constant mee bezig zijn. Het is een grote frustratie van de zorgprofessionals. Er is onlangs een meting geweest. Meer dan 50% van hen heeft gezegd: die regels, daar worden we nou echt ziek van. Dus deze motie zou ik willen omarmen om u heel expliciet mee te nemen in wat er uit hun koker komt over wat we kunnen verminderen aan administratieve regels en hoe we de regeldruk omlaag kunnen brengen, zodat we daar echt met elkaar naartoe kunnen werken. Robin Smit (PvdD). Ik hoor de wethouder zeggen: volgende fase, komende rapportage, aan het eind van het jaar kom ik hierop terug.

Kan deze wethouder een overweging geven wanneer iets valt onder dit college en wanneer iets aan een nieuwe wethouder wordt overgelaten? Wethouder Parbhudayal (VVD). We hebben afgesproken in het najaar. U had het erover: is dat november of wordt het september? Het liefst zo snel mogelijk vóór we de beslissingen nemen in november voor dit plan - want je moet ergens beginnen met de aanbesteding als het gaat om de gezinscoaches - krijgt u de rapportage en dan kunnen we het er met elkaar over hebben of het voldoende is, zodat u de controlerende taak kunt uitvoeren. Welke wethouder er dan staat als wethouder Jeugd, moet u een rotzorg zijn, wil ik bijna zeggen … De voorzitter. Bij wijze van spreken. Wethouder Parbhudayal (VVD). Bij wijze van spreken. We moeten gewoon de goede dingen doen voor de jongeren en de gezinnen in deze stad. Robin Smit (PvdD). Toch nog even om de wethouder te controleren. De conclusie is dus: als het beleid vraagt om nu een stap te nemen, dan valt dat gewoon onder dit college? Wethouder Parbhudayal (VVD). Ja, we zijn er in deze periode mee gestart. Dus, ja, meneer Smit, het is maar hoe je het bekijkt. Volgens mij ben ik klaar met de vragen en de moties. De voorzitter. Ik constateer dat er geen behoefte is aan een tweede termijn. We zullen aan het eind van de vergadering besluiten over wat er is voorgelegd. Dank u wel, wethouder. Dank u wel, woordvoerders.

De beraadslaging wordt gesloten. 67

Aan de orde is: M. Voorstel van het college inzake Verordening tot wijziging van de Afvalstoffenverordening 2010 (RIS312304). De beraadslaging wordt geopend. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Voorzitter. Het mag hier bekend zijn dat de fractie van GroenLinks een groot voorstander is van het recycleren van frietvet en matrassen. Dat doet de gemeente inmiddels ook. En, voorzitter, ik benadruk het hier nog maar een keer: het is 'frietvet'. Niemand? Ja, de heer Kruis. Sebastian Kruis (PVV). Het is op zich niet erg dat we hier allemaal van die import-Hagenaars hebben, maar in het Westen is het gewoon 'patat'. De voorzitter. Wilt u wel duidelijk spreken voor die mensen? Ik hoor daar zelf ook toe. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik heb de heer Kruis goed gehoord en ik ben het volstrekt met hem oneens, maar ook dat mag niemand verbazen hier! Over verbazing gesproken: wat schetst onze verbazing? De categorieën frietvet en matras bestaan nog niet in de Afvalstoffenverordening uit 2010. Ik heb een paar theorieën. Of er was nog geen frietvet in 2010 en ook nog geen matrassen. Of we recycleerden toen nog niet, wat maar laat zien hoe we doorgaan met de duurzaamheid. We hebben dit gecontroleerd bij de ambtelijke ondersteuning en dat bleek te kloppen.

Vandaar het volgende amendement, met ondergetekende als indiener: Besluit om onder artikel 1 een punt E toe te voegen dat beschrijft: In artikel 3 punt 1 een punt S toe te voegen met als invulling 'frituurvet'; en een punt T toe te voegen met als invulling 'matrassen'. De voorzitter. Door de heer De Vuyst wordt het volgende amendement (M.A GL) voorgesteld:

Amendement M.A GL Voeg categorieën van huishoudelijke afvalstoffen ''frituurvet'' en ''matrassen'' toe De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30-06-2022, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Verordening tot wijziging van de Afvalstoffenverordening 2010. Besluit om: • Onder artikel 1 een punt E toe te voegen die beschrijft: ''In artikel 3 punt 1 een punt S toe te voegen met als invulling ''frituurvet;'' en een punt T toe te voegen met als invulling ''matrassen''. Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Voorzitter. Ik dank het geachte raadslid voor het mooie amendement. Ik vroeg me wel af of 'recycleren' een nieuw Vlaams woord is, maar ook dat is natuurlijk in deze stad met, ik dacht, 160 nationaliteiten van harte welkom. In het amendement wordt overigens gevraagd om 'frituurolie' en 'matrassen' toe te voegen. Die twee termen wil het college graag toevoegen en daarmee dus het amendement omarmen. De voorzitter. Dank u wel. Is er behoefte aan een tweede termijn, meneer De Vuyst? Dat is niet het geval. Net nog maar bekomen van de eerste termijn, nietwaar? De beraadslaging wordt gesloten. 68

Aan de orde is: N. Voorstel van het college inzake Verordening tot tweede wijziging van de Verordening parkeerregulering en parkeerbelasting Den Haag 2022 (RIS312451. De beraadslaging wordt geopend. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Voor ons ligt het voorstel van het college inzake Verordening tot tweede wijziging van de Verordening parkeerregulering en parkeerbelasting Den Haag 2022. Dat is een mond vol, maar het zegt in het kort dat de kraagregeling in de Bloemen- en Vruchtenbuurt met ingang van 1 oktober 2022 omgezet wordt in een reguliere parkeerregeling. Dat is natuurlijk vreemd, want als je meer gaat betalen, zorgt dat dus niet voor meer parkeerplaatsen. Het is dus niet zo dat je ineens overal kunt parkeren als je gaat betalen voor je vergunning. Wat wel voor meer ruimte zorgt, is het samenvoegen van vergunningsgebieden, bijvoorbeeld de drie gebieden Vruchtenbuurt, Bomenbuurt, 35 en 36, en een deel van het vergunninggebied 23, gelegen tussen de Mient en de Oude Haagweg/Loosduinsekade. Als dat gebeurt, zal een groot deel van de mensen uit de Vruchtenbuurt bijvoorbeeld aan de andere kant van de Mient kunnen parkeren en bewoners van de Bomenbuurt/Vruchtenbuurt aan beide kanten van de Laan van Meerdervoort. Dat zorgt voor meer ruimte, want die plekken zijn vaak onbenut.

Als deze gebieden dan zijn samengevoegd, kun je na een halfjaar de gevolgen op de parkeerdruk gaan meten. Mocht deze dan zijn gestegen, dan moet er een pakket aan maatregelen komen om dit probleem op te lossen. Maar als de parkeerdruk daalt, dan is dit wellicht gunstig voor de Mient, want daar zouden dan misschien wat meer parkeerplekken nodig zijn en kun je kijken of er wat bomen behouden kunnen worden. Kortom, allemaal voordelen en daarom de motie met als dictum: verzoekt het college gelijktijdig met het opheffen van de kraagregelingen in Bloemen- en Vruchtenbuurt, de vergunningsgebieden 35 en 36 samen te voegen en daarbij te voegen het deel van vergunninggebied 23 gelegen tussen de Mient en de Oude Haagweg/Loosduinsekade; na uiterlijk een half jaar de gevolgen hiervan op de parkeerdruk in de wijken te meten; bij een gestegen parkeerdruk te komen met een pakket aan maatregelen om deze te verlagen; bij een wezenlijk gedaalde parkeerdruk, dit gegeven te betrekken bij eventuele nieuwe planvorming voor de herinrichting van de Mient. De motie is medeondertekend door de heer Kruis van de PVV en mevrouw Klokkenburg van de ChristenUnie. De voorzitter. Door de heer Meinesz wordt de volgende motie (N.1 Hart voor Den Haag) ingediend:

Motie N.1 Hart voor Den Haag Meten is weten De gemeenteraad van Den Haag in vergadering bijeen op donderdag 30 juni 2022 ter afronding debat van agendapunt N Voorstel van het college inzake Verordening tot tweede wijziging van de Verordening parkeerregulering en parkeerbelasting Den Haag 2022 (RIS312451) Constaterende dat: • de parkeerdruk in de Bloemen en Vruchtenbuurt onverminderd hoog is: • de parkeerdruk in delen van de Vruchtenbuurt de laatste jaren zelfs is toegenomen; • motie met RIS-nummer 305482 die oproept tot het samenvoegen van de parkeergebieden Vruchtenbuurt (36) en Bloemenbuurt (23) op 30 juni 2020 is aangenomen. Overwegende, dat • onzeker is of het omzetten van de kraagregeling naar een reguliere betaald parkeerregeling gaat leiden tot een lagere parkeerdruk. 69

• • •

de toevoeging van 70 extra parkeerplaatsen aan de Mient zijn uitgesteld totdat de rechter zich daarover heeft uitgesproken. de aanleg van de extra parkeerplaatsen op de Mient erg gevoelig ligt bij bewoners en Haagse politiek. het creëren van één groot betaald parkeergebied bestaande uit de gehele Vruchtenbuurt, Notenbuurt en Bloemenbuurt zal leiden tot een efficiëntere verdeling van geparkeerde auto’s en dus tot een lagere parkeerdruk.

Verzoekt het college: • gelijktijdig met het opheffen van de kraagregelingen in Bloemen- en Vruchtenbuurt, de vergunningsgebieden 35 en 36 samen te voegen en daarbij te voegen het deel van vergunninggebied 23 gelegen tussen de Mient en de Oude Haagweg/Loosduinsekade. • na uiterlijk een half jaar de gevolgen hiervan op de parkeerdruk in de wijken te meten. • bij een gestegen parkeerdruk te komen met een pakket aan maatregelen om deze te verlagen. • bij een wezenlijk gedaalde parkeerdruk, dit gegeven te betrekken bij eventuele nieuwe planvorming voor de herinrichting van de Mient. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Wethouder Van Asten (D66). Voorzitter. Het college kan deze motie omarmen. De voorzitter. Behoefte aan een tweede termijn? Kijk hem hollen. Ja, hij kon het bijna niet geloven. De beraadslaging wordt gesloten.

Aan de orde is: O. Gewijzigd initiatiefvoorstel Het Zuiderpark als Haags stadspark voor alle inwoners (RIS309335). De voorzitter. Ik geef graag het woord aan de indiener, de heer Dubbelaar van Hart voor Den Haag. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Voorzitter. In de commissie heb ik zeventien minuten kunnen praten over dit initiatiefvoorstel. Dat was heel fijn. Ik zal nu mijn best doen om het kort te houden. Ik ben geboren en getogen in Den Haag, in Escamp. Ik heb warme herinneringen aan het Zuiderpark. Dat zei ik in de commissie ook. Een van mijn allereerste herinneringen was dat ik met mijn oma schoenen ging kopen in de Betje Wolffstraat. Dat vond ik echt verschrikkelijk, maar dan mocht ik daarna wel naar de treintjes. Ik wilde daarom erg graag een initiatiefvoorstel maken over het Zuiderpark om aandacht te vestigen op dit mooie park hier in de raadzaal. Daardoor ben ik geholpen door heel veel mensen. Die mensen wil ik ook bedanken: collega Mohamed Balah, jullie wel bekend, collega Monique van Stuijvenberg, meneer Charles Crown, de agenten van bureau Zuiderpark, verschillende ondernemers, die ik nu allemaal niet kan noemen, en verschillende bewoners, eigenlijk te veel om nu ook op te noemen. Op 16 juni hebben we er dan over gesproken.

Ik wil alle collega's bedanken die de moeite hebben genomen om naar de commissievergadering toe te komen om daar een inbreng te leveren en dat u zeventien minuten naar mij heeft willen luisteren. Ook heb ik goed geluisterd naar wat u heeft gezegd. Ik heb goed geluisterd naar wat de wethouder in de afdoening heeft gesteld en wat hij in de commissie heeft gezegd. Zoals aangekondigd heb ik dus het initiatiefvoorstel aangepast. De gevoelige thema's die in de commissie naar voren kwamen, heb ik verwijderd dan wel aangepast. Ook het punt over de rode kaart heb ik er uitgehaald, wil ik tegen Kim zeggen; zij is hier nu niet. Natuurlijk vind ik het jammer dat deze punten geen meerderheid hebben, maar de overige besluiten heb ik aangepast, 70

onder andere zoals voorgesteld in de afdoening. Ik heb nog contact gehad met de wethouder en de bestuursadviseur. Er blijft gewoon een voorstel liggen dat zeker belangrijk genoeg is om in stemming te brengen. Ik hoop op uw steun hier in de gemeenteraad. De beraadslaging wordt geopend. Caroline Verduin (D66). Voorzitter. Dank aan Hart voor Den Haag en de heer Dubbelaar voor dit initiatiefvoorstel. Dank ook voor het luisterend oor en de aanpassingen. Het Zuiderpark is een prachtig stadspark die voor veel buurtbewoners als hun achtertuin voelt, vaak ook door gebrek aan een eigen achtertuin. Ik wil dat het Zuiderpark voor iedereen toegankelijk is en dat iedereen zich veilig voelt. Deze week maakte ik nog een hardloopronde door het park en ik telde wel vier kapotte lantaarns. Dat geeft geen veilig gevoel. Daarom dien ik een amendement in om het veiligheidsgevoel te verbeteren met behulp van deugdelijke verlichting, zodat iedereen vrij kan sporten en bewegen. Het amendement stelt voor om aan het dictumpunt 'Veiliger' de volgende passage toe te voegen: te onderzoeken hoe de (sociale) veiligheid in het hele park verbeterd en geborgd kan worden, bijvoorbeeld door verlichting in de paden, en dit jaarlijks te toetsen. De naam van collega Klokkenburg staat eronder.

Ik begreep ook dat mevrouw Holman en mijn eigen collega, Marije Mostert, het graag willen steunen, en misschien zelfs ook de heer Martinez van Andel van Hart voor Den Haag zelf. Dus die komen er nog bij. En nogmaals dank aan de heer Dubbelaar. De voorzitter. Door mevrouw Verduin, daartoe gesteund door mevrouw Klokkenburg, wordt het volgende amendement (O.A. D66) voorgesteld:

Amendement O.A D66 Veilig bewegen in het Zuiderpark De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 juni 2022, ter bespreking van het initiatiefvoorstel Het Zuiderpark als Haags stadspark voor alle inwoners (RIS309335). Besluit om aan dictumpunt ‘Veiliger’ de volgende passage toe te voegen: • te onderzoeken hoe de (sociale) veiligheid in het hele park verbeterd en geborgd kan worden, bijvoorbeeld door verlichting in de paden, en dit jaarlijks te toetsen. Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter. Ik zou ook wel graag de motie van mevrouw Verduin mee willen tekenen. Ik had niet gedacht dat het ooit zou gebeuren, maar blijkbaar is er een lampje gaan branden. Dat spreekt me wel aan. Ik wil ook graag meneer Dubbelaar bedanken, die naast de burgemeester zit, en misschien zelfs ooit wel op de stoel van de burgemeester, wie zal het zeggen. Ik zou het in ieder geval niet heel vervelend vinden. Nadat u vrijwillig vertrekt, natuurlijk. Ik probeer ook de verbinding te zoeken. Maar ik ben de heer Dubbelaar zeer erkentelijk voor het hele mooie voorstel. Het punt is alleen wel, en dat is wel wat heel veel Hagenaars en Hagenezen ook voelen, dat het Zuiderpark eigenlijk bijna verloren gebied is. Op zomerse avonden kun je er eigenlijk geen Nederlander meer vinden.

Heel veel Nederlandse vrouwen voelen zich daar ook totaal niet prettig. Er wordt naar ze gesist. Ze krijgen seksuele toespelingen. Daar zouden we ook wat aan moeten doen. Nou weet ik wel dat dat met dit voorstel niet gaat lukken, maar het idee dat ze meer gaan handhaven, is natuurlijk wel iets wat mij als muziek in de oren klinkt. Ik hoop dat we uiteindelijk dit stukje Nederland weer kunnen terugveroveren. Carlos Martinez van Andel (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Nog maar amper bekomen van de inderdaad overweldigende presentatie in de commissie van collega Dubbelaar over zijn mooie initiatiefvoorstel voor het Zuiderpark, nog een paar korte woorden mijnerzijds op twee punten. Een schone, opgeruimde omgeving is het visitekaartje van je stad. Daar zijn we het natuurlijk allemaal over eens. Je laat daarmee namelijk aan je inwoners en bezoekers zien hoe je graag de omgeving leefbaar 71

houdt. Je geeft het goede voorbeeld en je treft voldoende voorzieningen om je afval kwijt te kunnen. Toch ontvang ik bijna dagelijks foto's en filmpjes, ook vanuit het Zuiderpark, waaruit blijkt dat in het hoogseizoen de huidige hoeveelheid en de grootte van de afvalbakken niet toereikend zijn. Mensen zetten daardoor hun afval naast de bakken. Het gevolg hiervan is dat meeuwen en ratten volop aan de slag gaan om die zakken open te scheuren. We weten dat mensen vaak de weg van de minste weerstand kiezen. Maar we weten ook, alleen al omdat wetenschappelijk onderzoek dat aantoont, dat mensen minder snel geneigd zijn een schone, opgeruimde omgeving te vervuilen dan een omgeving die al vervuild is. Hart voor Den Haag wil de bezoekers van ons mooie Zuiderpark graag tegemoetkomen door in het zomerseizoen, de periode waarin het park een stuk intensiever gebruikt wordt dan buiten het seizoen, extra grote verrijdbare afvalcontainers te plaatsen, zodat mensen hun afval makkelijk en goed kwijt kunnen en daarmee de omgeving ook schoon blijft. Aldus dien ik hiertoe graag een motie in, luisterend naar het dictum: verzoekt het college gedurende de zomermaanden extra (verrijdbare) afvalcontainers in het Zuiderpark te plaatsen om het grotere afvalaanbod goed te kunnen verwerken. Deze is medeondertekend door mevrouw Faïd, mevrouw Arp, mevrouw Klokkenburg en de heer Kruis.

Dan nog het aspect van de veiligheid. U bent allemaal bekend met de recente incidenten in het Zuiderpark, waaronder de gewelddadige berovingen. Wij vinden het belangrijk dat de bezoekers van het Zuiderpark zich veilig moeten kunnen wanen tijdens hun bezoek aan het park en dienen daarom de motie in met het dictum: verzoekt het college te onderzoeken of gedurende het zomerseizoen flexibel cameratoezicht geplaatst kan worden bij de entrees van het Zuiderpark. De voorzitter. Door de heer Martinez van Andel worden de volgende moties (O.1 Hart voor Den Haag en O.2 Hart voor Den Haag) ingediend:

Motie O.1 Hart voor Den Haag Houd Zuiderpark zomerschoon De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 juni 2022, ter bespreking van gewijzigde initiatiefvoorstel “Het Zuiderpark als Haags Stadspark voor alle inwoners”: Constaterende, dat: • het Zuiderpark gedurende de zomermaanden intensief wordt gebruikt door bezoekers van • binnen en buiten de stad; • in deze periode op diverse plekken in het park wordt gebarbecued; • deze activiteit afval met zich meebrengt; • de hoeveelheid afvalbakken om dat afval in kwijt te kunnen niet toereikend is; • het Zuiderpark na intensief gebruik gedurende de weekenden op maandag regelmatig vervuild is. Overwegende, dat: • een bezoek aan een schoon/opgeruimd Zuiderpark de beleving van de bezoekers aanzienlijkverbetert. Verzoekt het college: • gedurende de zomermaanden extra (verrijdbare) afvalcontainers in het Zuiderpark te plaatsenom het grotere afvalaanbod goed te kunnen verwerken. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie O.2 Hart voor Den Haag Bevorder veiligheid Zuiderpark De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 juni 2022, ter bespreking van gewijzigd initiatiefvoorstel “Het Zuiderpark als Haags Stadspark voor alle inwoners”: 72

Constaterende, dat: • de veiligheidsbeleving van bezoekers van het Zuiderpark regelmatig te wensen overlaat; • het Zuiderpark recent te maken heeft gehad met onveilige situaties zoals gewelddadige berovingen. Overwegende, dat: • bezoekers van het Zuiderpark te allen tijde veilig in het Zuiderpark moeten kunnen verblijven. Verzoekt het college, • te onderzoeken of gedurende het zomerseizoen flexibel cameratoezicht geplaatst kan worden bij in entrees van het Zuiderpark. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Fatima Faïd (HSP). Voorzitter. Ik wil graag Hart voor Den Haag hartelijk danken voor het initiatiefvoorstel. Het is een mooi voorstel. Een aantal dingen hebben jullie daar uitgehaald, waaronder het cameratoezicht. Daar heeft u dan nu een aparte motie voor gemaakt. Ik denk dat dat een heel goede vluchtroute is geweest. Ik wilde eigenlijk alleen maar zeggen dat wij het voorstel van harte zullen steunen. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Ik kan het kort houden. Dank aan de heer Dubbelaar voor dit mooie initiatiefvoorstel. Wij delen de liefde voor het Zuiderpark. Ik wil hem daar dus voor bedanken. Het is toch wel jammer dat de punten over veiligheid eruit zijn gehaald. Daarom steun voor het amendement van collega Verduin. We zullen ook de andere moties daarover steunen. Lesley Arp (SP). Voorzitter.

Omdat mijn fractie helaas niet bij de commissie kon zijn, wil ik hierbij mijn waardering uitspreken voor de liefde die uit dit voorstel blijkt voor het Zuiderpark. Ik kon zelf de verwijzing naar die iconische banaan erg waarderen! Maar ik ben blij dat er ook wel wat aanpassingen zijn gedaan naar aanleiding van de inbreng van de raadsleden die wel aanwezig waren, zoals de barbecuevergunning en het cameratoezicht. Met die aanpassingen kunnen wij het voorstel zeker steunen. Voorzitter: de heer Van der Helm. De voorzitter. We gaan door met de beantwoording door het college. Eerst zal wethouder Bredemeijer een deel van de beantwoording doen en dan de burgemeester op een aantal moties en het amendement reageren. Wethouder Bredemeijer (CDA). Voorzitter. Nogmaals dank aan de heer Dubbelaar voor het initiatiefvoorstel. Het gewijzigde voorstel kan het college zeer zeker omarmen. Veel sympathie voor het voorstel, dus dank daarvoor. Ik zal beide moties preadviseren. De eerste is van de heer Martinez van Andel over het afval. Deze motie is, hoe goed en sympathiek ook, wel totaal overbodig, omdat dit precies is wat we nu doen. Als het warme dagen, mooie dagen worden, dan worden er extra containers geplaatst. Die worden extra geleegd. Er is ook extra ophaalcapaciteit. Wat in deze motie wordt beschreven, dat gebeurt dus allemaal. Om die reden wil ik haar ontraden.

Carlos Martinez van Andel (Hart voor Den Haag). Dan ben ik toch even benieuwd. Wat voor containers zijn dat precies en wat is daar de inhoud van? Wethouder Bredemeijer (CDA). De inhoud is afval. Nee, sorry, ik weet niet exact de inhoud. Het zijn stalen kliko's, ook omdat daar veel gebarbecued wordt. Het is belangrijk dat het stalen kliko's zijn; twintig stuks, op strategische plekken waar veel mensen komen op warme dagen, bij looproutes, bij in73

en uitgangen et cetera. Het zijn dus voldoende grote kliko's, met ook extra ophaalcapaciteit, om te kunnen voldoen aan het aanbod van afval. De voorzitter. De heer Martinez van Andel met een vraag, niet zo gedetailleerd, hoop ik, als net. Carlos Martinez van Andel (Hart voor Den Haag). Nou, eigenlijk wel, want ik wilde weten of de wethouder kan aangeven hoe groot het afvalaanbod in het Zuiderpark is in het zomerseizoen. De voorzitter. Dit zijn wel vragen die volgens mij echt in de commissievergadering gesteld kunnen worden. U vraagt hier naar kilo's, denk ik, en net naar volume. Ik ga het woord geven aan de wethouder, maar ik denk dat we ons bij de raad vooral moeten richten op de besluitvorming en wat voorligt. Wethouder Bredemeijer (CDA). Nee, exact weet ik het niet, maar ik weet wel dat het meer is dan op niet-warme dagen. Op het moment dat het zomer wordt, lente wordt en er mooie dagen zijn, wordt er veel gebarbecued. Dan is het aanbod van afval gewoon echt een stuk groter. Daar moeten we dus met onze capaciteit rekening mee houden. Dat doen we. De motie van D66 kan het college omarmen. Leonie Gerritsen (PvdD). Mijn fractie vindt het op zich een mooi voorstel. Wij vinden alleen het klimbos wel een beetje spannend. U gaat dit voorstel omarmen. Waar zou dat klimbos dan terechtkomen? Wethouder Bredemeijer (CDA). Dat doe ik dan even uit mijn hoofd.

Ik meen dat het voorstel van het klimbos ziet op het initiatief dat er al is om te komen tot een klimbos. Dat is een maatschappelijk initiatief van een ondernemer die ook sociaal onderneemt. Daar is dus al een plek voor voorzien. Heemtuin heet die volgens mij? Er is in ieder geval een plek voor voorzien. Daar sluit het initiatief bij aan. We zijn als gemeente al in gesprek met de initiatiefnemers. We kijken natuurlijk heel goed naar de consequenties voor de flora en fauna et cetera. Ook de AVN en andere organisaties zijn erbij betrokken. Als dat allemaal positief uitslaat, moet zo'n initiatief gefaciliteerd kunnen worden. Leonie Gerritsen (PvdD). Het is een stuk waar inderdaad heel veel mooie, bijzondere bomen staan, ook 41 soorten zeer bijzondere bomen, zeldzame bomen zelfs. Gaat het voorstel, als het uitgewerkt is, ook nog langs de raad komen? Wethouder Bredemeijer (CDA). Dit is een initiatief dat niet door de gemeente zelf genomen wordt, maar dat van buiten komt. Ik ben wel als wethouder Buitenruimte samen met collega van Sociale Zaken Kapteijns langs geweest om te spreken en de consequenties te bespreken. We hebben de initiatiefnemers echt op het hart gedrukt om de verschillende actoren in de samenleving die hiermee te maken hebben, goed te betrekken hierbij. Daar zal de gemeenteraad er zeker een van zijn. De voorzitter. Mevrouw Gerritsen, tot slot.

Leonie Gerritsen (PvdD). Toch even voor de zekerheid, hoor. Het is nu natuurlijk openbare ruimte en dan zou het een activiteitenparkje worden waar waarschijnlijk voor betaald moet worden om binnen te komen en zo. Ik neem dan toch aan dat het eerst nog langs de gemeenteraad komt, voordat dat daadwerkelijk wordt toegestaan? Wethouder Bredemeijer (CDA). Op het moment dat er echt sprake is van onttrekking van openbare ruimte, dan zeker, maar ik weet niet of het initiatief dat ook exact behelst. Dat zullen we moeten zien. Wat ik belangrijk vind, is dat als we zo'n initiatief faciliteren, daar draagvlak voor is. Het orgaan waar draagvlak er in ieder geval moet zijn, is natuurlijk de gemeenteraad. We zijn het dus eens. De heer Van Zanen. Voorzitter. IJs en weder dienende hoop ik morgen twee jaar in Den Haag te wonen en te werken. In de eerste week dat ik in Den Haag was, was een van de grote en zeer 74

aangename verrassingen het Zuiderpark. Niet alleen hoe het eruit zag, hoe het beleefd werd, maar ook de omvang ervan. Ik had daar echt een ander beeld van. Maar dat krijg je als je importinwoner van Den Haag bent. Het was een van mijn parels, een van mijn mooiste ervaringen. Ik ben ook heel enthousiast over dit voorstel. Ik zeg alleen iets over motie O.2, Bevorder veiligheid Zuiderpark, van meneer Martinez van Andel. U weet dat we de inzet van tijdelijk cameratoezicht altijd heel zorgvuldig moeten doen, ook vanwege de wet- en regelgeving in het kader van privacy. Bovendien hebben we ook zelf, u als raad, een aantal regels gesteld. Bij ieder verzoek tot cameratoezicht wordt bij de veiligheidspartners verkend of er voldoende grond voor is, politieregistraties, incidenten, voordat we dat doen. Het is bovendien een ultimum remedium en wordt alleen ingezet in combinatie met of voorafgegaan door andere maatregelen. En de uitkijkcapaciteit en het aantal camera's is natuurlijk beperkt, althans gelimiteerd. Maar ik begrijp uw zorg als het gaat om incidenten die hebben plaatsgevonden in het Zuiderpark. Ik ben daarom bereid om de noodzaak tot het instellen van cameratoezicht bij de entrees tot het Zuiderpark te onderzoeken en u daarover te informeren. Maar gelet op de schaarste kan ik niet bij voorbaat toezeggen dat alle entrees kunnen worden voorzien van cameratoezicht.

Kortom, ik omarm de motie. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Ik ben blij verrast door alle positieve inbrengen van alle fracties. Een beetje beduusd nog van de inbreng van meneer Kruis, waarin de vergelijking werd gemaakt met onze burgervader. Maar wie weet, wat niet is, kan nog komen. Ik wil een korte reactie geven op het amendement. Dat is feitelijk een wijziging op het initiatiefvoorstel dat nu voorligt. Ik kan het amendement volledig omarmen. Goed dat mevrouw Verduin en vele anderen hier in de raad hier aandacht aan geven. Dus graag voorstemmen, zou ik willen zeggen. De moties waren niet aan mij gericht, maar wel van de fractie waarvan ik deel uitmaak. Daar zult u straks mijn reactie wel op zien in mijn stemgedrag. Verder zijn er geen vragen aan mij gesteld. Bedankt voor uw tijd. De voorzitter. Dank u wel. Ik constateer dat er geen behoefte is aan een tweede termijn. De beraadslaging wordt gesloten. De vergadering wordt van 15.25 uur tot 15.31 uur geschorst. Voorzitter: de heer Van Zanen.

Aan de orde is: P.

Initiatiefvoorstel Weer fossiele reclame uit de openbare ruimte (RIS310966).

De voorzitter. Ik geef het woord aan de initiatiefnemer, meneer Barker. Robert Barker (PvdD). Voorzitter. Het verbod op fossiele reclame leeft. Niet alleen omdat we met dit verbod in Den Haag stoppen met reclame stimuleren voor fossiele brandstoffen, maar ook vanwege het signaal. Het signaal dat we serieus bezig zijn om klimaatverandering tegen te gaan. Het is bizar dat ondanks de ernst van de klimaatcrisis vliegreizen, SUV's en de fossiele industrie nog ongebreideld worden gepromoot. Hier kunnen we vandaag nee tegen zeggen. Vele organisaties hebben dat ook gedaan. Ze staan voor een leefbare aarde. Den Haag kan daarin een belangrijke rol spelen. Een gemeente als Den Haag kan, nu er nog ijs en sneeuw op de Noordpool ligt, ook een sneeuwbaleffect hebben en ervoor zorgen dat vele plekken ter wereld volgen. Een stad die zegt in 2030 klimaatneutraal te willen worden, is dat ook aan zijn stand verplicht. Naar aanleiding van de commissievergadering hebben we ons voorstel aangepast en juridisch advies ingewonnen om te zorgen dat er geen twijfel bestaat dat het juridisch mogelijk is. De vraag is alleen of partijen deze politieke keuze ook durven maken. Sommige partijen zullen zeggen dat dit idee nog tijd nodig heeft.

Maar is dit echt zo? Want vooruitstrevend zou het wellicht zijn als we nu de bioindustrie zouden afschaffen, als we nu de verkoop van fossiele auto's zouden verbieden en nu 75

Rotterdam The Hague Airport zouden sluiten. Een verbod op fossiele reclame in de buitenruimte is dat niet. Het is eerder een lakmoesproef. Hoe belangrijk vinden we het als stad van vrede en recht om de klimaatcrisis aan te pakken? Als een kleine maatregel als een verbod op fossiele reclame voor partijen al te ver gaat, wat zegt dat dan over de duurzaamheidsambities van deze stad? Ik zei al: het voorstel was eigenlijk niet heel vooruitstrevend. Als we terugkijken in de geschiedenis: in 1972 was het dat wel. Toen stelden D66, de PvdA en de PPR, de voorganger van GroenLinks, dit voor in hun verkiezingsprogramma's. Ondertussen zijn we 50 jaar verder - 50 jaar! en dan zou je denken: nu wordt het wel tijd om met zo'n verbod te komen, want de klimaatcrisis wacht niet. De beraadslaging wordt geopend. Janneke Holman (PvdA). Voorzitter. Dank aan de initiatiefnemers, de Partij voor de Dieren, voor dit initiatiefvoorstel. De klimaatcrisis is nu en fossiele reclame in de buitenruimte hoort daar niet meer bij. Daarom zullen wij dit initiatiefvoorstel steunen. Yousef Assad (D66). Voorzitter. Allereerst mijn dank en waardering voor het initiatiefvoorstel van de Partij voor de Dieren. Vandaag staat wat D66 betreft niet ter discussie of het weren van fossiele reclames uit de openbare ruimte goed of slecht is. Daar is D66 al over uit. Fossiele reclames zijn zeer onwenselijk.

De discussie die we wel moeten voeren, is tegen welke prijs we welke grens trekken. Uit de commissiebrief van het college en de bijbehorende geheime stukken blijkt dat dit initiatiefvoorstel een reëel financieel risico met zich brengt. Voor D66 is onduidelijk wat de financiële impact exact is. Dat maakt een weloverwogen keuze heel erg lastig. Tel daarbij op dat de heer Donner ons eerder vandaag nog zeer slecht nieuws heeft gebracht over de financiële situatie van de gemeente Den Haag. Maar dat wil niet zeggen dat we de geest van dit voorstel niet steunen. Leonie Gerritsen (PvdD). Zegt de heer Assad nou dat het een puur financiële overweging is dat D66 hier niet meer achter staat? Yousef Assad (D66). D66 zegt dat zij een weloverwogen keuze wil maken op basis van exacte informatie die zij graag nog wil ontvangen. Ik heb daartoe een motie, die ik zo meteen wil indienen. Dus inderdaad, vandaag gaan wij dit voorstel niet steunen. Dat betekent niet dat wij de geest van dit voorstel niet steunen en dat we wellicht in de komende tijd, als er meer informatie komt naar aanleiding van de motie, opnieuw naar het voorstel kijken. Leonie Gerritsen (PvdD). U noemde net wel de financiële kaders. Ik wil even een quote voorhouden. 'Wanneer een bedrijf geld boven de gevolgen van klimaatverandering laat prevaleren. Opwarming van de Aarde? Gewoon wegkijken.

Luchtvervuiling? Niets aan de hand.' Het gaat specifiek over financiële gevolgen boven klimaatverandering laten gaan. Herkent u deze quote? Yousef Assad (D66). Nee, die ken ik niet. Leonie Gerritsen (PvdD). U heeft dit zelf gezegd. Ik vind het dus echt heel gênant dat u hier nu financiën als reden geeft om opeens niet meer achter dit voorstel te kunnen staan. Snapt u dat? Yousef Assad (D66). Heel mooi. Dit noemen we 'twitterpolitiek'. Maar vandaag maken wij een duidelijke keuze. Wij kijken naar de financiële risico's. We hebben te maken met grote uitdagingen. We hebben te maken met energiearmoede. Ik ga langs in wijken. U komt zelf uit de wijk Laak. U weet heel goed dat daar tocht, schimmel en andere verschrikkelijke situaties zijn waar mensen in wonen. Daar moeten we ook geld voor hebben. Als blijkt uit de stukken dat er financiële risico's aan vastzitten en we het geld beter kunnen besteden, dan weet ik welke keuze ik maak. Dat is ten eerste. Ten tweede. De Partij voor de Dieren doet alsof het vandaag echt alles of niets is. Dat is natuurlijk niet zo. Dit voorstel zou, als het wordt aangenomen, per januari 2023 ingaan. Ik vraag het college zo meteen in mijn motie om met exacte financiële informatie te komen in Q4 van dit jaar. Dan kunnen we ons beraden en een nieuwe keuze maken op basis van de nieuwe informatie en het voorstel. Dat is de 76

keuze die we maken. Heel mooi dat u quotes erbij haalt. Ik onthoud niet alle quotes. Heel leuk, die twitterpolitiek, maar dit is waar wij voor staan. Hier komen wij voor uit. Dat is, denk ik, een heel duidelijk signaal. De voorzitter. U zet uw betoog voort. Gaat uw gang. Yousef Assad (D66). Maar dat wil niet zeggen dat we de geest van dit voorstel niet steunen. D66 wil opnieuw kijken naar het voorstel, zodra we de exacte informatie krijgen over de financiële impact van dit voorstel. Daarom dient de fractie van D66 de motie Ga in gesprek met de reclame-exploitanten in, met het volgende dictum: verzoekt het college in gesprek te gaan met de reclame-exploitanten over de gevolgen, op basis van de bestaande overeenkomsten, van een aanpassing van de APV; in dat gesprek ook dringend en met klem de reclame-exploitanten te wijzen op hun maatschappelijke verantwoordelijkheid, hun impact op de klimaatverandering en de rol die zij daarin kunnen en moeten hebben; de raad uiterlijk in Q4 van 2022 een commissiebrief te doen toekomen waarin duidelijk wordt gemaakt wat de exacte financiële gevolgen zijn, op basis van de bestaande overeenkomsten, van een aanpassing van de APV; in die commissiebrief uit te leggen of en hoe de reclame-exploitanten hun maatschappelijke verantwoordelijkheid willen nemen. Deze is medeondertekend door collega Hinke de Groot van het CDA. Sebastian Kruis (PVV).

Een motie die oproept om in gesprek te gaan. Het kan toch gewoon een toezegging zijn van de wethouder als u zo meteen vraagt: wilt u met hen in gesprek gaan over de financiële gevolgen tegen de achtergrond van hun maatschappelijke verantwoordelijkheid? Dat is toch niet per se iets wat in een motie moet worden gevat? Dat zijn allemaal van die popiejopie twittermoties, waardoor u straks kunt zeggen: kijk eens, jongens, wat ik vandaag voor elkaar heb gekregen. Dit type moties is nou precies die twitterpolitiek waar u net zo op afgaf. Yousef Assad (D66). Alles kan. Vandaag heb ik dit gedaan. Dus dit kan ook inderdaad. Ik heb hier een heel duidelijk signaal afgegeven namens de D66-fractie. Als u daar een interpretatie van geeft, van een twittermotie of iets dergelijks, bent u daar vrij in. Ik heb een duidelijke motie ingediend. Sebastian Kruis (PVV). Ik wil niet gaan stoken in het linkse kamp, maar eigenlijk valt u gewoon door de mand. U bent heel hypocriet vandaag. Blijkbaar spelen er andere belangen waardoor u nu gaat zeggen dat u bent voor financiële houdbaarheid. U geeft jaarlijks tientallen miljoenen uit aan allerhande zaken waar de gewone Hagenaar helemaal niets aan heeft en nu gaan we een beetje op de kleintjes letten. Ik vind het echt complete onzin. Zo'n motie om in gesprek te gaan, vind ik echt onzinnig. Yousef Assad (D66). Ik heb geen vraag gehoord.

Leonie Gerritsen (PvdD). Ik kan het de heer Kruis nog gekker vertellen. Het gesprek waar deze motie om vraagt, is al geweest. Het antwoord op wat er uit het gesprek is gekomen, staat in de brief die de heer Assad ook heeft ontvangen. Daarin staat: 'De gemeente heeft met de exploitanten die reclame willen voeren in de openbare ruimte gesprekken gevoerd of zij vrijwillig willen afzien van het voeren van fossiele reclame. Zij hebben aangegeven dit niet vrijwillig te willen doen.' Dat kunt u dus al schrappen uit de motie. Het onderzoek waar u om vraagt, is ook al gedaan. Dat kunt u lezen in uw geheime stukken. U kunt de motie net zo goed niet indienen, want die slaat nergens op. Yousef Assad (D66). Nogmaals, deze motie geeft een heel duidelijk signaal af, waarin wij het college expliciet opdragen om met deze insteek het gesprek aan te gaan. Dit zijn bedrijven die hier in Den Haag in de openbare ruimte reclame exploiteren. Wij geven het college de opdracht om daarover in gesprek te gaan. Dat lijkt mij heel gezond, vooral als het gaat om de dialoog aangaan over dit soort grote problemen. Het tweede punt: uit de geheime stukken is gebleken dat er een financieel risico is, een financieel impact, dat klopt. Maar wat dit precies inhoudt, hoeveel het gaat kosten, wat het uiteindelijk betekent voor het budget van de gemeente Den Haag, is volstrekt onhelder.

Nogmaals, de Partij voor de Dieren doet alsof het vandaag erop of eronder is. In Q4 komt het college als het goed is 77

dat horen we zo meteen van het college - met deze informatie. Dan kunnen wij gerust 1 januari dit voorstel opnieuw in stemming brengen. Dan kunnen wij een nieuwe keuze maken. Want uw voorstel zou sowieso per januari 2023 ingaan. Leonie Gerritsen (PvdD). Het signaal dat D66 hier afgeeft, is dat ze heel goed begrijpen dat die euro's belangrijker zijn dan klimaatverandering. Dat vind ik jammer. Waar ik wel echt benieuwd naar ben, is wat er toch is gebeurd dat D66 gedraaid is. Want ik kan me nog herinneren dat D66 voor dit voorstel was. We hebben hier in de commissie het gesprek over gevoerd. Wat is er gebeurd in de tussentijd? Yousef Assad (D66). Inderdaad, tijdens het commissiedebat heb ik aangegeven dat wij in principe voor dit voorstel zijn, met het voorbehoud van de commissiebrief over de financiële gevolgen. Die heb ik gevraagd van het college en zij hebben die ook gestuurd. Daar zou ik mijn keuze op baseren. Dat heb ik inderdaad gezegd. De opname kunt u terugzien. Dat kan iedereen doen. De geheime stukken zijn eergisteren online gekomen. Ik heb ze gezien. Ik heb heel belangrijke overwegingen gemaakt. Ik heb het er met de fractie over gehad. Wij zijn tot deze keuze gekomen. Lesley Arp (SP). Ik was toch wel benieuwd naar het morele appel dat de heer Assad wil doen op de exploitanten.

Gelooft de heer Assad echt dat de exploitanten uit de goedheid van hun hart gaan zeggen: laten we dan maar die inkomsten mislopen en dit niet doen? Als dat zo was geweest, was dat toch allang gebeurd? Het is nu toch gewoon aan ons om grenzen te stellen? Yousef Assad (D66). Ik weet niet wat bedrijven in dat gesprek gaan zeggen. D66 wil in ieder geval een duidelijke boodschap geven aan deze bedrijven en het college de opdracht geven om dit gesprek aan te gaan. Deze motie gaat ook niet uitsluitend over het gesprek aangaan en kijken wat daar uitkomt. Wij vragen ook van het college om in dat gesprek duidelijk te laten maken wat de financiële gevolgen zijn, zodat D66 en eventueel andere partijen weloverwogen keuzes kunnen maken. We hebben te maken met grote tekorten. We hebben vandaag de boodschap van de heer Donner gehoord. Dat betekent dat wij ook andere belangen dienen te dienen. Het is natuurlijk niet zo dat dit voorstel, zoals ik net zei, erop of eronder is. Dat is ten eerste. Ten tweede. Nieuwe contracten die per 2023 gesloten gaan worden, zullen op basis van het nieuwe reclamebeleid geen fossiele reclames bevatten. Het college heeft al toegezegd om daarop terug te komen met betrekking tot het klimaatbeleid. Dit voorstel heeft alleen effect op bestaande contracten. Dat zijn de feiten.

Dan vind ik het heel belangrijk dat we deze weloverwogen keuzes moeten en kunnen maken op basis van informatie waar ik mij volledig op kan baseren. Lesley Arp (SP). D66 zegt dat zij een duidelijk signaal wil afgeven. Volgens mij kun je geen duidelijker signaal afgeven dan gewoon met het initiatiefvoorstel instemmen. Is D66 dat met mij eens? Yousef Assad (D66). Ik kan me herinneren dat collega Arp een paar maanden geleden in de Schilderswijk is langs geweest. Zij had foto's gemaakt van badkamers met schimmel erin, met enkel glas, met tocht. Wat zegt mevrouw Arp als zij vandaag de keuze maakt om het geld dat wij wellicht mislopen, niet kunnen investeren in die wijken, om mensen af te helpen van tocht en schimmel et cetera? Dat is een belangrijke vraag. Dat is een belangrijke keuze die je maakt. Je moet als volksvertegenwoordiger keuzes kunnen maken. Je kunt niet vanuit één perspectief kijken wat wel en wat niet kan en alle overige belangen nalaten. Dat is onacceptabel. Dan ben je je taak als volksvertegenwoordiger niet goed aan het uitoefenen. De voorzitter. Laatste keer, mevrouw Arp. Lesley Arp (SP). Ik vind dit echt ontzettend grote woorden. Ik vind het ook best wel verwerpelijk, eerlijk gezegd. Maar wat natuurlijk heel gratuit en makkelijk is van de heer Assad, is dat hij constant verwijst naar een geheim stuk. Wij weten allemaal wat daarin staat.

We hadden het ook liever besproken willen hebben eigenlijk. Dan hadden we echt gewoon een feitelijke discussie kunnen hebben. Dus dit is gewoon een geitenpaadje volgens mij. 78

Yousef Assad (D66). Die conclusie laat ik voor rekening van collega Arp. De voorzitter. De heer Kruis, met een nieuw inzicht, neem ik aan. Yousef Assad (D66). Ja. Een Assad in het nauw maakt rare sprongen. Dat zien we hier nu gebeuren, zo tekeergaan tegen collega Arp. Dat mensen hun woning uitrotten komt natuurlijk door de keuzes van D66. Maar het punt is dat u net zei dat u de informatie waar u om vraagt in de motie, gaat krijgen in Q4. Dus dan is mijn vraag: heeft de wethouder gezegd dat u die motie moet indienen? Want u weet blijkbaar al dat het gaat gebeuren. Yousef Assad (D66). Ik ga ervan uit dat als ik een motie indien en die met meerderheid wordt aangenomen, die door het college wordt uitgevoerd. Vanzelfsprekend spreek ik hier met inachtneming dat de motie wordt aangenomen. Dat moet, denk ik, voor u als ervaren raadslid wel helder zijn. Sebastian Kruis (PVV). Als ervaren raadslid ja, maar ik heb niet heel veel aangenomen moties, moet ik u eerlijk bekennen. De moties die ik indien zouden echt wat betekenen voor de stad. Die komen hier niet doorheen met dit soort partijen. Ik ben het niet eens met het voorstel van meneer Barker, maar het enige heldere signaal dat je afgeeft door tegen te stemmen, is dat u het niet interessant vindt. Ik ben het dus wel eens met mevrouw Gerritsen dat dit echt een heel slecht beeld is.

Ik probeer ook een beetje met u mee te denken, om uw geloofwaardigheid nog een beetje overeind te houden. Want ook dat doe ik graag, zoals u weet. Yousef Assad (D66). Ik denk dat de heer Kruis daar een dagtaak aan heeft in zijn functie bij de landelijke PVV-fractie. De voorzitter. Mevrouw Gerritsen, u bent al drie keer geweest in dit rondje. Is het echt iets heel anders? U gaat me verrassen. Gaat uw gang. Leonie Gerritsen (PvdD). Ik wil mijn collega Arp, die door haar interrupties heen was, te hulp schieten. Het is inderdaad echt verwerpelijk om haar ervan te betichten dat zij klimaatarmoede of de Schilderswijkproblematiek niet serieus neemt en een vals frame opzet, alsof reclamebeleid en duurzaamheidsbeleid uit hetzelfde potje komen. Oké, ik ga verder met mijn vraag. U had hier voor één keer echt een klimaatdrammer kunnen zijn. Waarom laat u dat nou echt hier liggen? Yousef Assad (D66). Ik wil even ingaan op het eerste gedeelte van de interruptie van collega Gerritsen. Ik heb mevrouw Arp van niets beticht. Ik heb haar van niets beschuldigd. Ik wijs op de wijken die last hebben van energiearmoede, op mensen met tocht, schimmel en enkel glas, mensen die last hebben van hoge energierekeningen, omdat hun huis niet goed geïsoleerd is.

Wat als we door deze maatregel heel veel geld, echt heel veel geld, mislopen, terwijl we dat geld kunnen investeren in die wijken? Dat is mijn overweging. Ik heb collega Arp van niets beticht. Ik heb haar van niets beschuldigd. Ik geef alleen aan wat mijn overweging is. Ik heb toen de vraag gesteld aan collega Arp wat haar overweging hierin is, als je dit mee moet nemen. Dat is het enige wat ik heb gedaan. Ik beticht niemand ergens van. Ik beschuldig niemand. Ik probeer hier op een heel fatsoenlijke manier uit te leggen waarom D66 deze keuze vandaag maakt en hoe wij hierin staan voor de komende tijd. Dat is, denk ik, een heel heldere keuze. Fatima Faïd (HSP). Ik zie hier een partij die alle kanten op schiet. U zegt dat we dat geld gaan inzetten in de Schilderswijk, want dat geeft u als voorbeeld. Wanneer precies gaan we dat dan doen? Heeft u daar een plan voor en, zo ja, wanneer kunnen we dat ontvangen? Ik vind het persoonlijk ook echt wel een beetje goedkoop om oneigenlijke keuzes, zoals u die nu maakt, tegenover elkaar te zetten. De keuze is eigenlijk: kiezen we voor multinationals of kiezen we voor de fossielvrije-reclamestad die we zouden willen zijn met zijn allen? Yousef Assad (D66). Waar ik voor kies, is dat ik het college vraag om met exacte informatie te komen, uitvoerig en uitgebreid, waardoor mijn fractie, D66, een weloverwogen keuze kan maken. Dat 79

is wat ik van het college vraag. Ik vraag het college ook om deze bedrijven op hun maatschappelijke verantwoordelijkheid te wijzen. Dat is wat ik vraag, niets meer en niets minder. Dit voorstel zou vanaf 2023 ingaan. In Q4 krijgen we deze informatie, als deze motie wordt aangenomen. Dan kunnen we als fractie een nieuwe keuze maken. De voorzitter. Ik hoor nu niets nieuws meer. Het is een beetje uitgemolken. Maar wie weet. Mevrouw Faïd. Fatima Faïd (HSP). Ik snap wat u zegt. De vraag van de motie is: kom met een verhaal. Maar u haalt er de hele wereld bij. U zegt: wij maken een andere keuze. Als u dat zegt, dan denk ik van: dan heeft u ook een plan. Dan wil ik graag weten wanneer u aan de slag gaat in de Schilderswijk, in Laak met die huizen. Want het is niet van gisteren of vandaag dat het zo slecht is. Het is natuurlijk al jaren aan de gang. Ik heb nog geen voorstel van D66 gezien dat zegt: oké, nu gaan we aan de slag. Dus wanneer gaat dat dan komen? Yousef Assad (D66). Ik heb niet gezegd dat wij een voorstel hebben of iets dergelijks. Ik heb gezegd dat deze maatregel ten koste gaat van het budget van de gemeente. Natuurlijk is dat verdeeld in programma's et cetera, maar uiteindelijk wordt dat vanuit één pot verdeeld.

Als het geld door deze maatregel, met een beperkt effect voor nu, op die manier wordt besteed, en andere ideeën, andere voorstellen niet door kunnen gaan vanwege die tekorten, hoe groot of hoe klein die ook zijn, dan vind ik dat onacceptabel. Ik kan dat aan mijzelf en mijn kiezers niet verantwoorden. Ik heb niet gezegd dat het zo is. Ik heb gezegd dat wij exacte informatie willen en dan een nieuwe keuze willen maken. Ik stel het ook niet zodanig uit dat de initiële ingang van het voorstel in het geding komt. Ik hoop dat het college, als deze motie wordt aangenomen, in Q4 komt met informatie, waardoor wij als fractie een nieuwe keuze kunnen maken. De voorzitter. Oké, dan nog één keer mevrouw Faïd, laatste keer. Fatima Faïd (HSP). Ik zeg ook niet dat u gezegd heeft dat u met een plan komt, maar u suggereert wel de hele tijd dat u een plan heeft en dat u dat geld anders zou willen gebruiken. Een paar agendapunten eerder hebben we gehoord dat de prijs van de overkluizing van € 2 mln. naar € 30 mln. gegaan is. Daar heb ik uw partij niet over gehoord van: 'Jeetje, wat zonde van dat geld. Laten we vooral inzetten in de Schilderswijk en in Laak, want het is zo jammer dat we nu ineens € 30 mln. extra moeten uitgeven.' Dus nogmaals: hoe komt het dat u op dit punt wel ineens iedereen erbij haalt en op het vorige niet. Wat is er veranderd? Yousef Assad (D66).

Ik heb op dit moment geen exact voorstel voor die wijken, hoe relevant het ook is. Ik ben woordvoerder energie, energietransitie, duurzaamheid en energiearmoede. Ik ben bezig om in kaart te brengen wat in die wijken nodig is. Ik heb daar allerlei dingen voor in gang gezet. Ik ben daarmee bezig. Ik kan dat nu niet verder toelichten, want daar gaat het ook niet over. Ik snap dat collega Faïd dit erbij haalt, maar het gaat nu over de motie die ik indien over nieuwe informatie die we nodig hebben van het college om een keuze te maken. De voorzitter. Nu zet meneer Assad zijn betoog voort. Hij is bijna klaar, neem ik aan. Yousef Assad (D66). Voorzitter, ik ben klaar met mijn betoog. De voorzitter. Heeft u de motie ook ingediend? Yousef Assad (D66). Ik heb de motie ingediend, ja. De voorzitter. Dan meneer Kruis. Is het heel belangwekkend? Sebastian Kruis (PVV). Alles wat ik zeg is belangwekkend, zoals u weet. Maar mijn theorie is dat dit straks wordt bekokstoofd tijdens de onderhandelingen als zijnde een voorstel van de nieuwe 80

wethouder Klimaat, en dat is dan meneer Van Asten, die dan straks de hele wereld overvliegt om overal de popiejopie klimaatjongen uit te hangen. Dan krijgt meneer Barker niet de credits voor het idee. Jullie zijn de afgelopen jaren aan alle kanten compleet ingehaald op het gebied van klimaat en gaan dan straks hier zelf mee aan de haal. Dat zou mijn theorie zijn. Klopt dat? De voorzitter. Daar zit nog net een vraag in. Ga je gang, en dan is het klaar. Yousef Assad (D66). Ik weerspreek deze theorie. De feiten liggen echt anders. De voorzitter. Door de heer Assad, daartoe gesteund door mevrouw De Groot, wordt de volgende motie (P.1 D66) ingediend:

Motie P.1 D66 Ga in gesprek met de reclame-exploitanten De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 30 juni 2022, ter bespreking van het initiatiefvoorstel Weer fossiele reclame uit de openbare ruimte (RIS310966). Constaterende dat: • er vanuit de raad wensen zijn omtrent reclames in de openbare ruimte; • uit de juridische toets blijkt dat na de aanpassing van de APV het risico aanwezig is dat de concessiehouders op basis van de bestaande overeenkomsten nieuwe afspraken willen maken over de afdracht; • er een reëel risico is dat er een financiële impact ontstaat tot en met 2027. Van mening dat: • bij dit risico de raad een weloverwogen keuze moet kunnen maken op basis van concrete informatie; • het van belang is om precies inzichtelijk te krijgen wat de financiële impact is, op basis van de bestaande overeenkomsten, wanneer de APV zou worden aangepast.

Verzoekt het college: • in gesprek te gaan met de reclame-exploitanten over de gevolgen, op basis van de bestaande overeenkomsten, van een aanpassing van de APV; • in dat gesprek ook dringend en met klem de reclame-exploitanten te wijzen op hun maatschappelijke verantwoordelijkheid, hun impact op de klimaatverandering en de rol die zij daarin kunnen en moeten hebben; • de raad uiterlijk in Q4 van 2022 een commissiebrief te doen toekomen waarin duidelijk wordt gemaakt wat de exacte financiële gevolgen zijn, op basis van de bestaande overeenkomsten, van een aanpassing van de APV; • in die commissiebrief uit te leggen of en hoe de reclame-exploitanten hun maatschappelijke verantwoordelijkheid willen nemen. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Voorzitter. Mijn fractie is voorstander van het verbieden van reclame van de fossiele industrie. Eerlijk gezegd kan ik het niet beter verwoorden dan inspreker Slegers deed, inclusief haar verwijzing naar de Marlboro Man, al zit ik wel te denken: ik weet niet zeker of ik hem zelf nog mee heb gemaakt. Het is tijd dat we onze publieke ruimte voor de organisaties en bedrijven van deze tijd reserveren, en niet voor de bedrijven die bezig zijn met de tijd die ooit was. 81

Ik meen gezien te hebben dat de Partij voor de Dieren de ingangsdatum gewijzigd heeft en daarmee ruimte geeft aan de wethouder om eerst met reclamebeleid te komen en dan dit in te laten gaan. Ik vraag alleen een bevestiging daarvan en hoe de wethouder dit leest. Geeft dit inderdaad voldoende ruimte om eerst met reclamebeleid te komen? Waarin ook andere zaken kunnen komen, want dat vond ik op zich ook wel een begrijpelijk argument van de wethouder. Met de motie van D66 om in gesprek te gaan met de bedrijven geeft dat volgens mij de juiste combinatie van druk op de bedrijven die de reclame verzorgen om die ook in beweging te krijgen. Er komt iets aan, namelijk het verbod dat de Partij voor de Dieren met het initiatiefvoorstel probeert te regelen. Dat wordt gedekt, beleidsmatig, in het cultuurbeleid. Dat zeg ik nu al de hele week: in het reclamebeleid. Was het maar cultuur. Dan hadden we tenminste nog iets te genieten op die mupi's.

Dat zorgt dan voor die beweging die we, denk ik, toch breed in deze raad willen, maar waar we nu over aan het praten zijn: wanneer kan het dan gebeuren? Ik vraag dus aan de wethouder of hij het met mij eens is dat die volgorde der dingen, die combinatie van de motie van D66 met het initiatiefvoorstel met een latere ingangsdatum, die wat mij betreft ook nog later zou kunnen, voldoende is om beweging te krijgen en of er zo ook voldoende ruimte is om tot een nette afweging te komen van het reclamebeleid. Het is net zoals iets met friet en patat. Als het eenmaal in je hoofd zit, komt het er niet meer uit. Ik vraag me wel of, ook gehoord hebbende de discussie, of het kruisverhoor van meneer Assad, of - dit is een open vraag aan de initiatiefnemer en het college - het een oplossing zou zijn als het initiatiefvoorstel aangehouden zou worden tot eind van het jaar. Ik leg het toch hier gewoon op tafel. Maar dan moet het reclamebeleid op tijd komen. Dan blijft de druk in de lucht, inclusief de motie van D66 waar wij in ieder geval voor zullen stemmen. Dan hebben we nog steeds de kans om als eerste stad in de wereld een reclameverbod voor fossiele industrie te hebben. Hinke de Groot (CDA). Voorzitter. Het CDA staat voor een duurzame samenleving waarin we minder schadelijke emissies uitstoten. De aarde is ons gemeenschappelijk huis.

We dragen de verantwoordelijkheid om daar zuinig op te zijn voor volgende generaties. Daarnaast hebben we ook een morele plicht om zowel duurzame als moreel verantwoordelijke keuzes te stimuleren in de buitenruimte, bijvoorbeeld als het gaat om het ontmoedigen van gokken. Het idee om duurzame producten en diensten aan te moedigen kan onze fractie dan ook ondersteunen. Als het gaat om dit voorstel, zijn twee zaken voor ons belangrijk. Allereerst dat mensen zelf hun verantwoordelijkheid nemen voor een schone aarde. Daarnaast moet de overheid daar waar het kan ervoor zorgen dat vervuilende keuzes worden ontmoedigd. Ten tweede moeten we als gemeente handelen als betrouwbare overheid richting bedrijven waarmee de gemeente contracten heeft gesloten. Dat geldt bij alle typen reclames. Ik heb specifiek bij fossiele reclame nog wel wat vragen bij de afbakening. Want gaan we dan ook bedrijven weren die als corebusiness hebben om wel fossiele producten en diensten te leveren, maar wel bereid zijn om bepaalde producten en diensten duurzaam te leveren? Gaan we dan die duurzame producten ook weren? Ik ben benieuwd hoe het college en de indiener daarnaar kijken. Het is belangrijk om de rol van de gemeente in het publiekrecht, als overheid, maar ook in het privaatrecht bij het afsluiten van contracten, van elkaar te onderscheiden. In beide gevallen moet de overheid betrouwbaar zijn.