RIS312390 Notulen van de raad van 19 mei 2022

In principe kan ik mij vinden in wat uw raad met deze motie van het college vraagt, zodat ik het oordeel erover aan de raad kan laten. De kanttekening daarbij is wel dat we echt willen sturen op iedereen die enigszins digitaal vaardig is om deze aanvraag digitaal te laten doen. Dat doen we ook voor de mensen in de stad zelf, want een papieren aanvraag kost echt heel veel meer tijd in de afhandeling, wat betekent dat een hele grote groep mensen het geld later op de eigen rekening krijgt. Dus zo veel mogelijk digitaal maar waar nodig onder andere via de helpdesk Geldzaken en de SZWbalies van de gemeente komt de mogelijkheid om ook een papieren aanvraag in te leveren. Met die bril op kan ik deze motie aan uw raad laten. Dan kom ik op motie M.7 DENK, Maak energietoeslag inzichtelijk voor ondernemers. Het goede nieuws is dat we de ondernemers die gebruik hebben gemaakt van de Tozo en de TONK al actief hebben geïnformeerd over deze mogelijkheid en dat ze hierover dus al informatie hebben gekregen. Dus grotendeels hebben we reeds uitgevoerd waar deze motie om vraagt. Wat extra aandacht voor deze groep ondernemers kan echter geen kwaad, zodat ik het oordeel over deze motie aan de raad kan laten.

35

Nur Icar (DENK). Tot gisteren hebben we van de ondernemers begrepen dat ze niet geïnformeerd zijn. Is het mogelijk dat dit gedubbelcheckt wordt? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ja, natuurlijk. Ik ben bereid om nog eens te vragen op welke wijze de ondernemers die de Tozo en de TONK hebben gekregen actief geïnformeerd zijn. Dat zeg ik toe. Nur Icar (DENK). De motie vraagt ook om duidelijk te communiceren aan de ondernemers hoe een en ander berekend moet worden. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ja. Ten aanzien van hoe we dat precies gaan doen, vraag ik wel enige coulance, in de zin dat we hier niet met zijn vijfenveertigen websites gaan ontwerpen want die neiging proef ik een beetje. Het gaat erom ondernemers te helpen - door mijn collega van Economie wordt mij ingefluisterd dat dit ook via het ondernemersportaal kan - en ze hierover actief te informeren. Dus dat lijkt mij een goede suggestie en als de motie aangenomen wordt, gaan we daarmee aan de slag. Dan motie M.6, Betrek religieuze instellingen bij hulp aanvragen energietoeslag. Die motie wil ik ontraden. Alle organisaties die zich melden in relatie tot het ondersteunen bij de uitvoering van de energietoeslag zijn van harte welkom en daar gaan we ook graag mee in gesprek.

Met de religieuze koepelorganisaties hebben we sowieso in zijn algemeenheid regelmatig contact, maar om specifiek voor de uitvoering van deze ene regeling religieuze koepelorganisaties een verzoek te doen, lijkt me niet opportuun. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Voorzitter, ik zie dat de spreektijd van het college op is. Ik heb een aantal concrete vragen gesteld tijdens mijn inbreng, waar ik nog geen antwoord op heb gekregen. Dus ik vraag mij af of die dan schriftelijk beantwoord zullen gaan worden. Hoe gaat het college hiermee om? De voorzitter. U bent mij een slag voor. Ik wilde namelijk ook al zeggen dat de zendtijd voor het college op is. Ik neem echter aan dat u de antwoorden wel wil hebben. Andere smaken heb ik niet. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ja, excuus, ik ben inderdaad de vragen van Hart voor Den Haag vergeten. Dat spijt mij oprecht. Ik zal ze zo meteen nog even beantwoorden. De laatste motie, motie M.9 SP, roept op om via alle communicatiekanalen de mensen te informeren over de energietoeslag. In feite doen we dat al en hebben we dat al zo goed als mogelijk gedaan, onder andere via de Stadskrant en de website van de gemeente. Ik beschouw de motie in ieder geval als een extra ondersteuning om actief te blijven communiceren. Tot het eind van het jaar kan iedereen die recht denkt te hebben op die toeslag, zich daarvoor bij de gemeente vervoegen.

Dus in dat opzicht kan ik het oordeel over deze motie aan de raad laten. Dan wil ik, zoals zo-even beloofd, nog ingaan op de vragen van Hart voor Den Haag. Staat het extra geld al op de rekening van de gemeente, is gevraagd, daar het overgrote deel van het geld komt via het Rijk. Het antwoord is dat het geld is toegezegd door de minister en dat het er aan komt. Waarschijnlijk wordt het bij de meicirculaire overgemaakt. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Wat bedoelt de wethouder precies met 'waarschijnlijk'? Dat klinkt namelijk niet echt overtuigend. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). De minister heeft een aantal keren een toezegging gedaan, ook in de Tweede Kamer. Ik zeg 'waarschijnlijk' omdat pas wanneer het geld op je rekening staat, je het zeker weet. Daar kan de voorzitter van de VNG misschien ook over meepraten, maar dat terzijde. Wordt bij het toekennen van de toeslag rekening gehouden met het energiecontract dat iemand heeft? Nee, daar houden we in principe geen rekening mee. Het is een landelijke regeling die generiek uitgevoerd wordt. Dus we kijken niet per individueel geval of de energierekening daadwerkelijk gestegen is. Als we dat zouden gaan doen, zouden we in de uitvoering tegen nog grotere problemen

36

gaan aanlopen. Ook door de stijgende inflatie is dit voor deze groep mensen uit onze stad echt heel hard nodig. Er lijkt mij dus heel veel voor te zeggen om het te doen zoals we het doen. Tot zo ver, voorzitter. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Ik had nog een vraag gesteld over de concrete plannen om slechte huizen versneld aan te pakken. Of valt dit onder wethouder Balster? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ik had er in zijn algemeenheid al eerder wat over gezegd. Dit valt inderdaad onder de wethouders Balster en Van Tongeren. Het is een heel belangrijk onderwerp dat landelijk en Europees aandacht krijgt. De hoge energierekeningen onderstrepen dat eigenlijk driedubbel. Als u daar hele concrete vragen over heeft, stel ik voor dat u die op een ander moment aan de collega's stelt. De voorzitter. Dan zijn we hiermee gekomen aan het eind van de eerste termijn van het college. Ik kijk naar de sprekers die nog spreektijd hebben. Hinke de Groot (CDA). Voorzitter. Ik wil nog even reageren op de uitspraak van de wethouder dat onze motie over een telefoonnummer waarop je geholpen wordt, eigenlijk overbodig is. Mijn fractie vindt dat juist de situatie rond de energietoeslag laat zien dat zo'n telefoonnummer niet overbodig is.

We hebben met z'n allen geconstateerd dat nog veel mensen in Den Haag een aanvraag kunnen indienen omdat ze recht hebben op die toeslag maar dat nog niet altijd doen. Het is ook belangrijk dat als er nog een piek ontstaat, ervoor zorg wordt gedragen dat het telefoonnummer altijd bereikbaar is. Wij brengen deze motie dan ook in stemming. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Voorzitter. Het telefoonnummer waarop mevrouw De Groot wijst in de motie, staat vermeld op alle brieven die uitgaan. Dus in dat opzicht is de motie echt overbodig. Ik ben bereid blijvend te monitoren dat ook op piekmomenten de balies goed bereikbaar zijn en ook ben ik bereid u daarover te informeren als dat nodig is. Dus in dat opzicht trekken we aan dezelfde kant van het touw, maar de motie zoals die nu voorligt, is echt niet nodig. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. Over de moties zal in de loop van de middag gestemd worden. De vergadering wordt enige ogenblikken geschorst. Voorzitter: de heer Groenewold. -

Afronding debat commissies.

Aan de orde is: N. Brief burgemeester, de heer Van Zanen, inzake verkenning verplaatsing coffeeshops bedrijventerreinen (RIS311442). De beraadslaging wordt geopend. De voorzitter. Het debat is aangevraagd door mevrouw Klokkenburg, die ik dan ook als eerste het woord geef. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Er zijn een aantal wijken en straten in onze stad die veel overlast hebben van coffeeshops. Bewoners voelen zich niet veilig in hun eigen buurt, mede door de aanzuigende werking van coffeeshops op de regio en door toeristen waarvan er wellicht nog meer gaan komen als het ingezetenencriterium in Amsterdam wordt ingevoerd. Daarom dien ik 37

samen met de jarige collega Van Basten Batenburg en collega De Groot een motie in, waarvan het dictum luidt: verzoekt het college te onderzoeken wie de klanten zijn van de coffeeshops en daarbij onderscheid te maken tussen Haagse inwoners, niet-Haagse inwoners en toeristen, na invoering van het ingezetenecriterium in Amsterdam actief te monitoren of de bezoekersaantallen bij coffeeshops in Den Haag toenemen, te onderzoeken hoe de aanzuigende werking van coffeeshops op inwoners van buiten Den Haag aan banden gelegd kan worden en de raad over bovenstaande onderzoeken te informeren. Voorzitter. We kunnen de duur van de overlast ook verminderen door de sluitingstijd te beperken. Daarom dien ik een motie in met de collega's De Groot en Van Basten Batenburg, met als dictum: verzoekt het college in gesprek met coffeeshopeigenaars en bewonersorganisaties te bespreken wat de mogelijkheden zijn voor het vrijwillig vervroegen van de sluitingstijden, om zo de overlast in te perken. Voorzitter. Het is volgens de Opiumwet verboden te adverteren voor drugs, ook op sociale media. Desondanks gebeurt het toch. Daarom een motie die ik indien met collega De Groot, met als dictum: verzoekt het college onderzoek te doen naar reclame-uitingen van Haagse coffeeshops op sociale media en op te treden tegen deze verboden reclame en de raad hierover te informeren in de volgende veiligheidsrapportage.

Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Ik weet dat de ChristenUnie antidrugs is. Volgens mij is dat wel algemeen bekend. Den Haag is een grote stad met een gedoogbeleid, waardoor er nog zo'n 30 coffeeshops in Den Haag zijn. Hoe ziet de ChristenUnie de straathandel, als ze de weinige coffeeshops die er nu nog zijn nog verder gaat beknotten? Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). In Rotterdam hebben ze de tijden ingeperkt en hebben ze ook onderzoek gedaan naar de straathandel en daaruit komt naar voren dat er daar geen sprake is van waarneembare straathandel. Dus de shops zijn korter open en de mensen komen binnen die tijden naar de shops toe. De voorzitter. Door mevrouw Klokkenburg, daartoe gesteund door mevrouw De Groot en mevrouw Van Basten Batenburg, worden de volgende moties (N.1 CU/SGP en N.3 CU/SGP) ingediend:

Motie N.1 CU/SGP onderzoek aanzuigende werking coffeeshops De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 19 mei 2022, ter bespreking van de Brief burgemeester inzake verkenning verplaatsing coffeeshops bedrijventerreinen (RIS311442), constaterende, dat: • coffeeshops in Den Haag overlast veroorzaken voor omwonenden in de vorm van verkeersoverlast en onveiligheid; • deze overlast voor een gedeelte wordt veroorzaakt door klanten van buiten Den Haag, zoals inwoners uit omliggende gemeenten en toeristen; overwegende, dat: • de inwoners van de Trompstraat in hun brief aan de gemeenteraad voorbeelden noemen van overlast door rondscheurende auto’s, een toename van buitenlandse kentekens in de straat met blowende inzittenden, harde muziek uit auto’s, gierende banden en harde uitlaten; • de burgemeester van Amsterdam bovendien overweegt om te handhaven op het zogenaamde ingezetenencriterium waardoor er geen cannabis meer mag worden verkocht aan toeristen; • er in de gemeenteraad wordt gesproken over de eventuele verplaatsing van coffeeshops naar bedrijventerreinen, maar dit proces nog lang kan duren in verband met juridische procedures en bezwaren; • het stadsbestuur alle opties moet bekijken om de overlast van coffeeshops te voorkomen;

38

verzoekt het college: • te onderzoeken wie de klanten zijn van de coffeeshops en daarbij onderscheid te maken tussen Haagse inwoners, niet-Haagse inwoners en toeristen; • na invoering van het ingezetenecriterium in Amsterdam actief te monitoren of de bezoekersaantallen bij coffeeshops toenemen; • te onderzoeken hoe de aanzuigende werking van coffeeshops op inwoners van buiten Den Haag aan banden gelegd kan worden; • de raad over bovenstaande onderzoeken te informeren, en gaat over tot de orde van de dag.

Motie N.3 CU/SGP vervroegen sluitingstijden coffeeshops De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 19 mei 2022, ter bespreking van brief burgemeester inzake Tussenbericht verkenning coffeeshops bedrijventerreinen (RIS310909), constaterende, dat: • coffeeshops in Den Haag op dit moment de openingstijden van de horeca hanteren en deze beperkt kunnen worden bij geconstateerde overlast; • de gemeente Rotterdam de sluitingstijd voor coffeeshops heeft vervroegd naar 22:00 voor coffeeshops buiten het centrum; overwegende, dat: • uit de evaluatie van het terugbrengen van de sluitingstijden in Rotterdam blijkt dat het na 22:00 veel rustiger is in de omgeving van de coffeeshops, mensen minder overlast en onveiligheid ervaren en dat het niet heeft geleid tot een (waarneembare) toename van straathandel in cannabis (evaluatie-terugbrengen-sluitingstijden-coffeeshops-rotterdam.pdf); verzoekt het college: • in gesprek met coffeeshopeigenaars en bewonersorganisaties te bespreken wat de mogelijkheden zijn voor het vrijwillig vervroegen van de sluitingstijden, om zo de overlast in te perken, en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door mevrouw Klokkenburg, daartoe gesteund door mevrouw De Groot, wordt de volgende motie (N.2 CU/SGP) ingediend:

Motie N.2 CU/SGP treed harder op tegen online wietreclames De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 19 mei 2022, ter bespreking van de Brief burgemeester inzake verkenning verplaatsing coffeeshops bedrijventerreinen (RIS311442), constaterende, dat: • coffeeshops in Den Haag overlast veroorzaken voor omwonenden in de vorm van o.a. verkeersoverlast en onveiligheid; • het in de Opiumwet verboden is (online) reclame voor drugs te maken (wetten.nl - Regeling Opiumwet - BWBR0001941 (overheid.nl) Artikel 3b); overwegende, dat: • het stadsbestuur alle opties moet bekijken om de overlast van coffeeshops te voorkomen en te beperken; 39

•

er signalen zijn dat er reclame wordt gemaakt op sociale media voor coffeeshops in Den Haag via o.a. Instagram;

verzoekt het college: • onderzoek te doen naar reclame-uitingen van Haagse coffeeshops op sociale media en op te treden tegen deze verboden reclame; • de raad hierover te informeren in de volgende veiligheidsrapportage, en gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Lesley Arp (SP). Voorzitter. Ik wil graag een motie indienen met als titel 'Maximaal inzetten op verplaatsing coffeeshops' en die verzoekt het college bij locaties die vanuit de coffeeshopbranche voor verplaatsing van een coffeeshop uit een van de overconcentratiegebieden worden aangedragen, de wettelijke mogelijkheden om deze verplaatsing te realiseren maximaal te benutten, actief mee te denken bij initiatieven en ideeën over mogelijke nieuwe locaties die worden aangedragen door de coffeeshops. Deze motie is meeondertekend door mevrouw Faïd van de Haagse Stadspartij, mevrouw Mostert van D66, mevrouw Holman van de Partij van de Arbeid en mevrouw Vavier van GroenLinks. De voorzitter. Door mevrouw Arp, daartoe gesteund door mevrouw Faïd, mevrouw Holman, mevrouw Mostert en mevrouw Vavier, wordt de volgende motie (N.4 SP) ingediend:

Motie N.4 SP Maximaal inzetten op verplaatsing coffeeshops De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 19 mei 2021, ter bespreking van Brief burgemeester, de heer Van Zanen, inzake verkenning verplaatsing coffeeshops bedrijventerreinen (RIS311442). Constaterende, dat: • de raad op 7 oktober 2021 de motie ‘Scan naar mogelijke locaties verplaatsing coffeeshops’ (RIS310276) heeft aangenomen; • het college in de afdoening van de motie wijst op de juridische haken en ogen van een dergelijke scan. Overwegende, dat: • de burgemeester in de algemene raadscommissie van 11 mei aangaf wel de gedachte te ondersteunen om als gemeente een actieve houding aan te nemen wat betreft de zoektocht naar nieuwe locaties voor coffeeshops en de wettelijke mogelijkheden voor verplaatsing maximaal te willen benutten. Verzoekt het college: • bij locaties die vanuit de coffeeshopbranche voor verplaatsing van een coffeeshop uit een van de overconcentratiegebieden worden aangedragen, de wettelijke mogelijkheden om deze verplaatsing te realiseren maximaal te benutten; • actief mee te denken bij initiatieven en ideeën over mogelijke nieuwe locaties die worden aangedragen door de coffeeshops. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging.

40

Fatima Faïd (HSP). Voorzitter. De motie die wij willen indienen heeft als titel 'Verder onderzoek naar verplaatsen coffeeshops'. Het dictum van de motie luidt: verzoekt het college bij de afweging of een beoogde locatie passend is, het ontbreken van (volledig) draagvlak niet langer doorslaggevend te laten zijn, maar hierbij te betrekken als één van de vele elementen die in deze afweging tegen elkaar moeten worden afgewogen. De motie is meeondertekend door mevrouw Mostert van D66, de heer Smit van de Partij voor de Dieren en mevrouw Vavier van GroenLinks. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Ik vraag mij af hoe de Haagse Stadspartij dat dan precies ziet. Stel dat een coffeeshop bijvoorbeeld naar het winkelcentrum in Leidschenveen-Ypenburg wil; ik vermoed zomaar dat daar dan geen draagvlak voor is in dat winkelcentrum. En dan zegt de Haagse Stadspartij: jammer dan, maar wij willen verplaatsing, dus moet het ook in een winkelcentrum zoals in Leidschenveen-Ypenburg kunnen zonder dat er draagvlak voor is. Fatima Faïd (HSP). In de motie staat ook dat we moeten kijken naar draagkracht van wijken Dat vinden wij dus wel belangrijk om mee te nemen. Deze motie zegt dat draagvlak een van de afwegingen moet zijn. In de commissie hebben we met elkaar geconstateerd dat vestiging van meer coffeeshops in gebieden van overconcentratie zeer onwenselijk is.

Dus moet de burgemeester op zoek nar andere plekken. Dat wordt heel ingewikkeld als we draagvlak als hét hoofdthema van die zoektocht gaan maken, juist gelet op de mensen die nu lijden onder die overconcentratie. Dus wij vinden het belangrijk dat de draagkracht van wijken wordt meegenomen, waarbij draagvlak een van de vele overwegingen is die het college moet maken bij het verplaatsen van een coffeeshop. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Ik vind het een mooi verhaal, maar de motie spreekt uit het ontbreken van draagvlak niet langer doorslaggevend te laten zijn. Ik lees dat aldus: als dat draagvlak ontbreekt, doen we daar niets mee, want dan komt die coffeeshop er toch. Hoe gaat de Haagse Stadspartij dat dan uitleggen in wijken waar nu geen coffeeshop zit? Fatima Faïd (HSP). Nogmaals, in de motie wordt opgeroepen om te kijken naar verschillende facetten die maken dat een coffeeshop ergens gevestigd kan worden. Een van die facetten, een van die vinkjes waarnaar gekeken moet worden, is draagvlak. Inderdaad, voor de Haagse Stadspartij is draagvlak niet het hoofdthema maar de verplaatsing van coffeeshops uit overgeconcentreerde gebieden. De mensen die jarenlang onder overlast hebben geleden, hebben wij nu als focus. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Fijn dat dus duidelijk is dat draagvlak niet belangrijk is voor de Haagse Stadspartij.

Begrijp ik goed dat deze motie mede wordt ingediend door de Partij voor de Dieren en D66? Dat kan dan maar duidelijk zijn. Fatima Faïd (HSP). U heeft het helemaal niet zo goed begrepen, als ik zo vrij mag zijn. Nogmaals, draagvlak is een van de criteria. Dat is het en niet wat u net zei, dat draagvlak voor ons niet belangrijk zou zijn. Het gaat er in deze motie over dat er heel veel verschillende criteria zijn waarlangs het college kan besluiten om een coffeeshop te verplaatsen of een nieuwe te openen. De voorzitter. Ik wil u overigens vragen om via de voorzitter te reageren op elkaar en niet om elkaar te betichten van allerlei zaken. Door mevrouw Faïd, daartoe gesteund door de heer Smit en mevrouw Mostert, wordt de volgende motie (N.5 HSP) ingediend:

Motie N.5 HSP Verder onderzoek naar verplaatsen coffeeshops De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 7 oktober 2021, ter bespreking van de Brief burgemeester inzake Gedoogbeleid coffeeshops Den Haag (RIS308205).

41

Constaterende, dat: • in het coalitieakkoord het volgende is opgenomen: “Overconcentratie van coffeeshops zorgt in de Weimarstraat en in het Zeeheldenkwartier voor overlast. Deze overlast willen we verminderen door de verplaatsing van coffeeshops te vergemakkelijken”; • het college heeft aangegeven dat de potentiële locaties op de Oude Haagweg en de bedrijventerreinen passend zijn binnen de eerder gestelde wensen en kaders van de gemeenteraad; • de burgemeester in de commissie de raad om mandaat van de raad heeft gevraagd voordat hij de potentiële locaties al dan niet verder gaat onderzoeken. Overwegende, dat: • er overal in de stad bezwaren rijzen tegen de komst van coffeeshops als dat aan de orde is; • in grote delen van de stad geen coffeeshop te vinden is en in sommige delen heel veel; • draagkracht voor de komst van coffeeshops van belang zijn. Verzoekt het college: • bij de afweging of een beoogde locatie passend is, het ontbreken van (volledig) draagvlak niet langer doorslaggevend te laten zijn, maar hierbij te betrekken als één van de vele elementen die in deze afweging tegen elkaar moeten worden afgewogen. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De heer Van Zanen. Voorzitter. Motie N.1 over het onderzoek naar de aanzuigende werking van coffeeshops kan ik omarmen.

Volgens het I-criterium mogen coffeeshops niet verkopen aan anderen dan ingezetenen van Nederland. Met dit criterium wordt drugstoerisme tegengegaan. Van drugstoerisme in Den Haag is in geringe mate sprake. Dat maakt de problematiek in Den Haag anders dan die in Amsterdam. Dat neemt niet weg dat uiteraard ook bewoners uit de regio Haagse coffeeshops bezoeken. Het I-criterium geldt niet voor personen die niet in Den Haag wonen maar wel elders in Nederland. Het voorgaande neemt niet weg dat het college bereid is te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om die aanzuigende werking van coffeeshops voor niet-inwoners van Den Haag te verminderen en de raad daarover te informeren. Lesley Arp (SP). Ik was vooral geïnteresseerd in het eerste punt van het dictum van deze motie, want volgens mij wordt er gevraagd een onderzoek te doen of mensen inderdaad toerist zijn dan wel of ze uit Den Haag of uit een andere stad komen. Hoe gaat dat onderzoek dan uitgevoerd worden? Moeten de coffeeshopeigenaren vragen of iemand in Den Haag woont of niet en daar bewijsmateriaal van gaan vragen? De heer Van Zanen. Ik heb er geen idee van, mar ik ga het wel doen, ik ga het proberen. Lesley Arp (SP). Ik moet zeggen dat ik daar toch wel een beetje verbaasd over ben.

De burgemeester omarmt de motie maar dan zou ik toch wel willen dat er is nagedacht over de uitvoering, de logistiek erachter, want het heeft een bepaald privacy-element in zich. De heer Van Zanen. Ik snap de vragen, Het gaat om de intentie. Ik ben bereid dit te onderzoeken en hoe we dat gaan doen, weet ik nog niet. Natuurlijk zal het gebeuren volgens wet- en regelgeving. We gaan ook de ondernemers er niet mee overbelasten en we doen het helemaal volgens de AVG. Ik vind het wel interessant genoeg om dit te bekijken en dat laat ik op een nette manier doen. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Welk probleem lossen we hiermee op?

42

De heer Van Zanen. Dat je in beeld hebt waar de mensen vandaan komen en dan kun je misschien ook in de sfeer van de locaties je voordeel ermee doen. De discussie in de commissie was breed. Ik snap dat als de informatie bruikbaar en behulpzaam, is, raadsleden maar vooral bewoners uit de overconcentratiegebieden willen weten of de herkomst een reden kan zijn tot verplaatsing of tot het kiezen van een locatie. Ik snap die vraag. Mariëlle Vavier (GroenLinks). Ik schrik er wel een beetje van dat de burgemeester een motie omarmt waarvan hij geen idee heeft hoe hij die gaat uitvoeren. Ook ik snap dat het interessante informatie kan opleveren maar dan zou ik de burgemeester wel willen vragen om voordat er überhaupt besluiten worden genomen of coffeeshops extra worden belast met administratieve lijstjes bijhouden, hij eerst naar de raad komt met een voorstel. De heer Van Zanen. In mijn beleving gaat de beleidsvraag altijd voor. Er wordt een vraag gesteld in de commissie en die wordt nu herhaald. Ik vind dat een redelijke vraag en ik vind het ook redelijk dat u vraagt hoe ik dat ga uitvoeren, maar u moet het mij niet kwalijk nemen dat ik nu nog niet al een heel uitvoeringsplan heb. Dat wil niet zeggen dat ik er niet goed en netjes naar wil kijken.

Als blijkt dat we dit kunnen gaan doen, dan krijgt u gewoon een nette afdoening van de motie, waar aan de voorkant dan in staat hoe ik het ga doen. Voorzitter. Motie N.2, Treed harder op tegen onlinewietreclames, kan ik ook omarmen. Het is inderdaad niet toegestaan voor coffeeshops om online te adverteren want dat is in strijd met de AHOJG-criteria. Op basis van het handhavingsbeleid leidt dit na twee waarschuwingen tot sluiting van de coffeeshop. Het aantal overtredingen is voor zover bekend op dit moment gering, maar desalniettemin zijn we bereid om binnen de wet- en regelgeving onderzoek te doen naar reclame-uitingen van Haagse coffeeshops op sociale media en om de raad hierover te informeren. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Er werd net ook al gevraagd naar de uitvoerbaarheid van een motie. En dat zie ik bij deze motie ook. Op het moment dat een klant een goede recensie geeft, wat vaak gebeurt, is dat dan een vorm van reclame? Hoe kan die ondernemer daar in hemelsnaam iets tegen doen? Want die wordt er dan op aangesproken. De heer Van Zanen. Als een ondernemer het niet te verwijten is, is het geen advertentie, maar ik zal het netjes laten omschrijven en dan krijgt u dat ook te zien bij de afdoening van de motie. Volgens mij moet het mogelijk zijn om regels van de APV te handhaven en dat gaan we dus doen.

Ik vind het een interessante vraag die ik meeneem bij de afdoening van de motie. Motie N.3 gaat over het vervroegen van de sluitingstijden van coffeeshops. Ook die motie kan ik omarmen. Het college is bereid in gesprek te treden met coffeeshops en bewonersorganisaties met name in de gebieden waar sprake is van overconcentratie om te horen waar sprake is van mogelijke overlast en is bereid met hen in overleg te treden over het vrijwillig vervroegen van de sluitingstijden. Daarnaast is het college bereid te kijken naar welke mogelijkheden er anders bestaan om de openingstijden in te perken. Dat wil niet zeggen dat we het gaan doen, maar we willen het wel in beeld brengen. In het uitvoerige commissiedebat heb ik ook gewezen op het mogelijke effect ervan, namelijk dat er dan overlast elders optreedt omdat de tijden waarschijnlijk nodig zijn. Maar, zoals gezegd, wil ik er wel naar kijken. Motie N.4 over het maximaal inzetten op verplaatsing van coffeeshops kan ik ook omarmen. We zullen de coffeeshophouders zo goed mogelijk blijven faciliteren bij hun zoektocht naar passende locaties, bijvoorbeeld door hen binnen acht weken uitsluitsel te geven of een beoogde locatie kansrijk is of niet en met hen actief hierin meedenken over de wettelijke kaders waarbinnen een verplaatsing zou kunnen plaatsvinden.

Belangrijk is dat het daadwerkelijke initiatief voor een mogelijk nieuwe locatie vanuit de coffeeshopbranche zelf komt. Dan motie N.5 die vraagt om verder onderzoek naar het verplaatsen van coffeeshops. Ook deze motie kan ik omarmen. Zoals u weet, wil het college heel graag de overconcentratie in de Weimarstraat en het Zeeheldenkwartier aanpakken door coffeeshops te verplaatsen naar andere plekken in de stad. Voor alle bewoners en ondernemers in Den Haag zal gelden dat zij de vestiging van een coffeeshop liever op een andere plek in de stad zien dan in hun eigen omgeving. Als draagvlak

43

leidend zou moeten zijn voor verplaatsing van een coffeeshop is de kans op verplaatsing vanuit een overconcentratiegebied nihil. Daarom omarm ik deze motie. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Ik vind dit nogal ver gaan. Ik wijs op de enorme commotie die er in Nieuw Waldeck is geweest over het situeren van een coffeeshop in snackbar Monique's Place waarbij door 90% van de buurtbewoners een petitie is getekend tegen de komst van die coffeeshop. De motie wil dus het enige criterium waarmee nog voorkomen kan worden dat een buurt iets krijgt wat ze helemaal niet wil, in feite schrappen. Begrijp ik dat goed? De heer Van Zanen. Nee, dat begrijpt de heer Dubbelaar niet goed. A. staat het niet zo in het verzoek van de motie en B. ben ik namens raad en college bezig om uitvoering te geven aan het verplaatsen van coffeeshops uit overconcentratiegebieden. Als u zegt dat dit laatste alleen maar kan met draagvlak, dan weet ik niet hoe het college aan dat verplaatsen vorm kan geven. In de motie staat keurig geformuleerd: een van de vele elementen. Dat kan ook betekenen dat als er absoluut en volledig geen draagvlak is, ik het niet ga voorstellen, maar als al aan de voorkant wordt gezegd 'we doen het niet' dan wil ik horen wat u dan tegen de mensen in het Zeeheldenkwartier en de Weimarstraat zegt. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag).

Wat ik tegen de mensen in het Zeeheldenkwartier en de Weimarstraat zeg, is dat ik heb aangedragen om een oplossing te zoeken middels een afhaalloket op een bedrijventerrein. Dat is ook waar Hart voor Den Haag de steun van de gemeenteraad voor heeft gekregen en waar de burgemeester een oplossing voor kan zoeken. Ik schrik echter van wat er in deze motie staat. Ik lees daarin feitelijk dat de bewoners in Nieuw Waldeck de rambam kunnen krijgen omdat draagvlak kennelijk niet meer meetelt, aangezien los van draagvlak de locatie dan aan alle criteria voldoet. Ik kan het niet uitleggen. De voorzitter. Dat is niet echt een vraag. Ik wil u ook verzoeken iets korter met uw interrupties te zijn. De heer Van Zanen. Het is een van de vele elementen. Dat staat in de motie. Daar gaat het om. Anders kunnen we hier wel mee stoppen. En overigens gingen het debat en de brief juist over de bedrijven en daarover was de raad het met mij en het college eens. Robin Smit (PvdD). Dank aan de burgemeester voor deze uitleg en beantwoording. Ik heb nog wel de volgende expliciete vraag aan hem. Wat zijn de consequenties voor het beleid als deze motie niet wordt aangenomen? De heer Van Zanen. Het maakt het er niet makkelijker op. Niets is onmogelijk maar makkelijker is het al niet geworden sinds het voorvorige debat. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter.

Aan het eind van de vergadering zal er gestemd worden over de moties.

Aan de orde is: O. Brief burgemeester, de heer Van Zanen, inzake Acties weekend 12 en 13 februari 2022 (RIS311622). De beraadslaging wordt geopend. De voorzitter. Dit debat is aangevraagd door mevrouw Van Basten Batenburg, die ik dan ook als eerste het woord wil geven.

44

Lotte van Basten Batenburg (VVD). Voorzitter. Allereerst mijn felicitaties aan de collega's die hun maidenspeech vandaag hebben gehouden en ook dank voor de felicitaties aan mijn adres. Dit is een extra mooie dag om hier te zijn en ook om mijn eerste eigen motie in te dienen. Vorige week hebben we in de commissie met de burgemeester gesproken over het demonstratiebeleid en meer in het bijzonder de acties op 12 en 13 februari. Ik heb toen aangegeven dat de VVD het zeer belangrijk vindt dat demonstranten zo veel mogelijk ruimte krijgen in Den Haag om te demonstreren, maar dat dit wel ordentelijk moet verlopen en het geen vrijbrief kan zijn om regels te overtreden of om onze stad in de houdgreep te nemen door de weg dicht te zetten met groot materieel. Daarom dien ik een motie in met als dictum: verzoekt het college met het kabinet en alle relevante partners in gesprek te gaan om te komen tot een nationale aanpak voor acties waarbij groot materieel dreigt te worden ingezet als dwangmiddel, zodat deze vroegtijdig tegen kunnen worden gehouden op de snelweg of de startlocatie, en de minister te verzoeken om meer strafrechtelijke consequenties te verbinden aan dit soort inzet van groot materieel als dwangmiddel. De motie wordt mede ingediend door mevrouw De Groot en mevrouw Mostert. De voorzitter.

Door mevrouw Van Basten Batenburg, daartoe gesteund door mevrouw De Groot en mevrouw Mostert, wordt de volgende motie (O.1 VVD) ingediend:

Motie O.1 VVD Stop inzet groot materieel als dwangmiddel De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 19 mei 2022, ter bespreking van de brief van de burgemeester inzake Acties weekend 12 en 13 februari 2022, Constaterende dat In artikel 9 van de Grondwet het recht tot vergadering en betoging wordt erkend, behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet en dat de wet regels kan stellen, onder andere in het belang van het verkeer en ter bestrijding of voorkoming van wanordelijkheden. Van mening dat • het recht om te demonstreren een verworvenheid is die te allen tijde dient te worden beschermd; • het recht op demonstratie echter geen vrijbrief is om regels te overtreden, onze stad te pas en te onpas lam te leggen of de hulpdiensten het werk onmogelijk te maken; • het ontoelaatbaar is als zwaar materieel als dwangmiddel wordt ingezet.

Overwegende dat • het gebruik van groot materieel om de openbare weg te blokkeren bij (onaangekondigde) acties leidt tot ontregeling van het normale leven van Hagenaars en kan leiden tot dreigende en gevaarlijke situaties; • bij de acties op 12 en 13 februari wederom bleek dat de inzet van zwaar materieel als dwangmiddel optreden van de politie om de openbare orde te handhaven en gevaarlijke situaties te voorkomen bijna onmogelijk maakt; • de burgmeester en politie op dit moment geen instrumenten hebben om de inzet van zwaar materieel als dwangmiddel te voorkomen en dat dit niet afdoende kan worden bestraft. Verzoekt het college • met het kabinet en alle relevante partners in gesprek te gaan om te komen tot een nationale aanpak voor acties waarbij groot materieel dreigt te worden ingezet als dwangmiddel, zodat deze vroegtijdig tegen kunnen worden gehouden op de snelweg of de startlocatie; • de minister te verzoeken om meer strafrechtelijke consequenties te verbinden aan dit soort inzet van groot materieel als dwangmiddel. En gaat over tot de orde van de dag. 45

De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De heer Van Zanen. Voorzitter. Ik zou deze motie willen omarmen en zie deze als ondersteuning van het beleid zoals verwoord in de brief. Mariëlle Vavier (GroenLinks). Op zich begrijpelijk dat de burgemeester de motie omarmt. Ook GroenLinks heeft de beelden van de trekkers op het Malieveld nog helder op het netvlies staan. In de motie wordt evenwel gesproken van strafrechtelijke maatregelen en dat is naar ons oordeel wel een heel erg forse inperking van het demonstratierecht. Heeft de burgemeester overwogen dat er misschien nog andere mogelijkheden mogelijk zouden kunnen zijn, zoals beboeten? De heer Van Zanen. Los nog even van het verrassingseffect, is het zo dat het beboeten gewoon niet werkt. Dat is een gegeven. Naast het tegenhouden - als ze er eenmaal zijn, zit je namelijk klem - is het van belang om iets te kunnen doen in de strafrechtelijke sfeer, in de zin dat je zo'n trekker ook weg moet kunnen halen, wat mijns inziens ook een enorme preventieve werking heeft. Mariëlle Vavier (GroenLinks). Hoe ziet de burgemeester dat dan voor zich? Het is sowieso heel moeilijk om een trekker tegen te houden. Wat maakt dan dat het wel lukt als hij het strafrecht achter zich heeft? De heer Van Zanen. Het zijn twee elementen. Het eerste is het systeem waarop ik zo-even wees. Ik heb het overigens ook al landelijk besproken.

Het gaat erom dat het materieel doelmatig als dwangmiddel wordt ingezet. Het mag best met één trekker of een scooter zijn maar in dit geval ging het echt om het afdwingen van iets. Zo'n middel schendt dan het demonstratierecht niet en is mij ultimo behulpzaam; strafrecht zelf toepassen doet het OM natuurlijk en dat doe ik zelf niet. Nog beter is om systemen met elkaar af te spreken dat als er een beweging begint te ontstaan dat men naar Den Haag wil komen, we het gewoon eerder weten en er ook elders al kan worden ingegrepen, want anders zijn wij heel vaak het haasje. Mariëlle Vavier (GroenLinks). Die strafmaatregelen zijn dan ultimo, als ik het goed hoor. De heer Van Zanen. Ja. Mariëlle Vavier (GroenLinks). Betekent het dan dat wanneer het bijvoorbeeld gaat om een platte kar met supporters of een deejay die muziek draait erop, we daar lekker van af blijven? De heer Van Zanen. Zeker. Dat is ook al in de commissie gewisseld. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Het is dus nog steeds bijzonder vaag wat nu precies verstaan moet worden onder groot materieel. Als ik de spelregels er even bij pak, mag de burgemeester conform artikel 2 van de Wet openbare manifestaties gewoon een demonstratie ontbinden. Dus ik snap niet zo goed waarom gezocht moet worden naar nog meer instrumenten terwijl de burgemeester die al heeft en gewoon moet gebruiken. Hij heeft het mandaat al.

De heer Van Zanen. Daar heeft de heer Dubbelaar helemaal gelijk in. Dat heb ik ook gedaan in deze situatie. Alleen, ik en ook de driehoek zijn tot een bepaalde conclusie gekomen. Als het systeem niet werkt door ze voortijdig op te vangen dus voordat ze hier eenmaal staan, dan moet je aan dat systeem verder werken om dat te verbeteren. Bovendien moet je iets achter de hand hebben wat meer is dan een boete om ook in die sfeer iets te kunnen doen; dat is dan natuurlijk aan het OM en het OM is ook bereid dat te onderzoeken. Ik heb inderdaad ook het instrument om een demonstratie te ontbinden maar in dit geval liep het vast in de stad, wat ik juist in de toekomst wil voorkomen. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Kan de burgemeester reflecteren op de mogelijke preventieve werking van beide elementen uit het verzoek? 46

De heer Van Zanen. Om nadere maatregelen te nemen en bovendien iets te doen in de strafrechtelijke sfeer, zal nog niet zo eenvoudig zijn, maar ik vind wel dat er goed naar gekeken moet worden. De motie zie ik daarbij als ondersteuning. Ikzelf hoop dat dan de preventieve werking het allerbelangrijkste is en dat dus groot materieel niet meer als dwangmiddel wordt ingezet waardoor het in de stad helemaal vastloopt. Dat is mijn principiële punt. Ik wil het dus liever voorkomen en daarom heb ik dat andere ook nodig. Ik zie het dus vooral als een preventief middel. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. Aan het eind van de vergadering zal worden gestemd over de motie.

Aan de orde is: P. Brief burgemeester, de heer Van Zanen, inzake Evaluatie jaarwisseling 2021/2022 (RIS311704). De beraadslaging wordt geopend. De voorzitter. Dit debat is aangevraagd door de Partij van de Dieren. Het woord is aan mevrouw Gerritsen. Leonie Gerritsen (PvdD). Voorzitter. De Partij voor de Dieren geeft niet op. Omwille van dier en natuur blijven wij strijden voor een algeheel vuurwerkverbod. Inmiddels is een meerderheid van de bevolking het hierover met ons eens en is het hoog tijd voor een einde aan doodsbange dieren, letsel, miljoenen aan schade en andere ellende. We hebben al gezien dat een verbod hier goed tegen helpt, ook als iedereen zich er niet direct aan houdt. Landelijk wordt er weer hard gewerkt aan een wettelijk verbod op consumentenvuurwerk. Om hierbij aan te sluiten komt de Partij voor de Dieren met twee moties. Ten eerste de motie Lokaal vuurwerkverbod in APV, met als dictum: verzoekt het college om in de APV een totaalverbod op te nemen op het afsteken van consumentenvuurwerk, met uitzondering van schertsvuurwerk zoals sterretjes, om deze wijziging, bij uitzondering, zo snel als mogelijk voor te leggen aan de gemeenteraad, en om binnen de mogelijkheden van de wet de verkoop van consumentenvuurwerk in Den Haag zoveel mogelijk te beperken. Deze motie is meeondertekend door GroenLinks, de PvdA en DENK.

Ook is het belangrijk om lering te trekken uit de gebeurtenissen vorig jaar. Vandaar de motie Beter voorbereid op illegaal vuurwerk, met als dictum: verzoekt het college in samenwerking met het ministerie van Justitie en Veiligheid en de Politie Haaglanden een plan van aanpak te formuleren over hoe om te gaan met illegaal of illegaal verkregen vuurwerk bij invoering van een landelijk verbod op consumentenvuurwerk en hierin aandacht te besteden aan zowel preventie als handhaving. Deze motie is meeondertekend door GroenLinks, de PvdA, DENK, de ChristenUnie/SGP en D66. De voorzitter. Door mevrouw Gerritsen, daartoe gesteund door mevrouw Vavier, mevrouw Holman, de heer Mahmood, mevrouw Klokkenburg en mevrouw Mostert, wordt de volgende motie (P.1 PvdD) ingediend:

Motie P.1 PvdD Beter voorbereid op illegaal vuurwerk. De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 19 mei 2022, ter bespreking van de brief burgemeester, de heer Van Zanen, inzake Evaluatie Jaarwisseling 2021/2022.

47

Overwegende, dat: • er op landelijk niveau een initiatiefwet in voorbereiding is om consumentenvuurwerk te verbieden; • zowel het Veiligheidsberaad als de G4- steden positief hebben gereageerd op dit voorstel; • er rond je vorige jaarwisseling - ondanks een landelijk verbod - erg veel (illegaal) vuurwerk is afgestoken; • hier niet goed op kon worden gehandhaafd. Constaterende, dat: • er vanuit de gemeente nog geen plan ligt hoe om te gaan met (illegaal) vuurwerk bij de invoering van een landelijk verbod; • het belangrijk is dat Rijk en gemeenten goed samenwerken om hier in het vervolg beter op voorbereid te zijn. Verzoekt het college: • in samenwerking met het ministerie van Justitie en Veiligheid en de Politie Haaglanden een plan van aanpak te formuleren over hoe om te gaan met illegaal of illegaal verkregen vuurwerk bij invoering van een landelijk verbod op consumentenvuurwerk; • hierin aandacht te besteden aan zowel preventie als handhaving. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door mevrouw Gerritsen wordt de volgende motie (P.2 PvdD) ingediend:

Motie P.2 PvdD Lokaal vuurwerkverbod in APV De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 19 mei 2022, ter bespreking van de brief burgemeester, de heer Van Zanen, inzake Evaluatie Jaarwisseling 2021/2022. Constaterende, dat: • de brandweer in Den Haag tijdens de jaarwisseling meer dan vijfhonderd keer in actie moest komen; • er rond de jaarwisseling voor bijna een half miljoen aan schade is aangericht; • de politie in Den Haag veelvuldig moest optreden vanwege vuurwerk, mishandeling, vernieling en/of vandalisme; • meerdere steden, zoals Rotterdam, Amsterdam, Nijmegen, Vlissingen en Apeldoorn al hebben besloten een totaalverbod op consumentenvuurwerk in te voeren.

Overwegende, dat: • de politie, de brandweer, de OVV, verenigingen van artsen, dierenartsen en vele andere instanties pleiten voor een landelijk vuurwerkverbod; • omwille van een effectieve handhaving een totaalverbod op het afsteken van consumentenvuurwerk de meest effectieve maatregel is; • er op landelijk niveau een initiatiefwet in voorbereiding is om consumentenvuurwerk te verbieden; • de regering werkt aan restricties van de verkoop van vuurwerk, maar het onduidelijk is of deze wet wordt aangenomen, wanneer deze van kracht gaat én hoe verstrekkend de maatregelen van de regering zullen zijn; • een lokaal verbod er ook al voor zal zorgen dat minder mensen vuurwerk afsteken en de schade daarmee beperkt wordt.

48

Verzoekt het college: • om in de APV een totaalverbod op te nemen op het afsteken van consumentenvuurwerk, met uitzondering van schertsvuurwerk zoals sterretjes; • deze wijziging, bij uitzondering, zo snel als mogelijk voor te leggen aan de gemeenteraad; • om binnen de mogelijkheden van de wet de verkoop van consumentenvuurwerk in Den Haag zoveel mogelijk te beperken. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De heer Van Zanen. Voorzitter. Motie P.2 gaat over het opnemen van een lokaal vuurwerkverbod in de APV. We hebben over dit onderwerp al vaker gesproken in raad en commissie. U weet wat mijn standpunt daarover is; ik zou voor een landelijk verbod zijn van consumentenvuurwerk. Zolang dat verbod er niet is, heeft een lokaal verbod geen zin en is het niet effectief en niet handhaafbaar. Het vuurwerk mag namelijk nog gewoon verkocht worden. Je zou het dan in Den Haag kunnen verbieden maar dan mag het misschien in Westland wel verkocht worden. Dus niet effectief, niet doen, onverstandig. Ik wijs deze motie dan ook af. Motie P.1 over het beter voorbereid zijn op illegaal vuurwerk, zou ik graag willen omarmen. Ik onderschrijf volstrekt de gedachte van mevrouw Gerritsen. Illegaal vuurwerk of, beter gezegd, explosieven zijn levensgevaarlijk voor omstanders en onze hulpverleners.

Daarbij is het belangrijk dat de mensen die denken dit soort explosieven te moeten importeren, aan de grens worden tegengehouden. Er wordt op landelijk niveau aan gewerkt door de minister van Justitie en Veiligheid, het Openbaar Ministerie en de politie. De gemeente en onze politie ondersteunen daarbij waar mogelijk. Jaarlijks ontvangt u het beleidskader Jaarwisseling waarin we de Haagse aanpak voor de jaarwisseling omschrijven. Daarin zullen we komend jaar ook onze bijdrage aan de aanpak van het bestrijden van illegaal vuurwerk meenemen. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. Over beide moties zal aan het eind van de vergadering worden gestemd.

Aan de orde is: Q.

Incidenten in Laak.

De beraadslaging wordt geopend. De voorzitter. Dit debat is aangevraagd door D66. Ik geef het woord aan de heer Assad. Yousef Assad (D66). Voorzitter. Namens elf partijen wil ik een motie indienen, gezien de urgentie in Laak en Transvaal. Het dictum ervan luidt: verzoekt het college de openstaande schriftelijke vragen, gezien de onhoudbare situatie in Laak en Transvaal, zo snel mogelijk te beantwoorden, een totaaloverzicht aan de raad te doen toekomen met nieuwe maatregelen en uitbreiding van bestaande maatregelen die nog getroffen kunnen worden om ongeregistreerd wonen, overbewoning en ondermijning succesvol aan te pakken, inclusief eventuele financiële consequenties, onderzoek te doen naar de (praktische) beperkingen van de bestaande maatregelen en dit in kaart te brengen, in kaart te brengen welke maatregelen uitsluitend door de landelijke overheid getroffen kunnen worden tegen ongeregistreerd wonen, overbewoning en ondermijning, en de raad vóór 1 september 2022 over bovenstaande te informeren. Isabel Bos (GroenLinks). Dank aan de heer Assad voor deze motie. Volgens mij zijn we het er als raad echt wel over eens dat de mensen in Laak toe zijn aan oplossingen en dat daar echt sprake is van een onhoudbare situatie. Dus dat ondersteun ik ook van harte, maar door deze motie legt u eigenlijk 49

best wel wat druk op het ambtelijk apparaat. Dat mist volgens mij capaciteit om de onderzoeken waar u naar vraagt uit te voeren. Dus hoeveel denkt u dat dit aan capaciteit gaat vragen op het stadhuis? Yousef Assad (D66). Ik snap de vraag. Ik ben met andere partijen en collega-raadsleden in Laak en Transvaal geweest. We hebben de problemen aangehoord en we hebben gezien hoe teleurstellend groot de problemen in die wijken zijn en hoezeer de bewoners snakken naar oplossingen waar ze al jarenlang om vragen. Waar het college in de G4-gemeente Den Haag verantwoordelijk is voor het oplossen van deze problemen, ga ik ervan uit dat het ambtelijk apparaat daarop is toegerust. Vandaar deze door elf partijen ingediende motie. Isabel Bos (GroenLinks). Ik ben het met u eens dat daar echt wel problemen zijn en die wil ik ook zeker niet kleiner maken dan ze zijn, maar wat wel klein is, is de capaciteit die we hiervoor hebben. En dan moeten er keuzes worden gemaakt. Willen we die capaciteit inzetten op het stadhuis en willen we ambtenaren hier onderzoeken laten uitvoeren, of willen we meer mensen op straat inzetten? Welke keuze maakt D66 dan? U lijkt er namelijk nu voor te kiezen om vooral mensen op het stadhuis meer te laten doen, terwijl volgens mij de problemen in Laak beter opgelost worden door bijvoorbeeld extra capaciteit bij de Pandbrigade of bij de afdeling Toezicht en handhaving.

Yousef Assad (D66). Mijn collega-raadslid werpt nu een onterechte tegenstelling op. Er is op het stadhuis capaciteit voor en er is capaciteit voor op straat. Daar zit geen tegenstelling in. Als we de redenering van mijn collega-raadslid volgen, moeten we bij iedere motie of iedere schriftelijke vraag vooraf gaan nadenken of het ambtelijk daarop is toegerust. Natuurlijk kijk je of een motie of een schriftelijke vraag noodzakelijk is en in dit geval is het noodzakelijk. Het is heel belangrijk dat de problemen eindelijk eens worden aangepakt en dat in kaart wordt gebracht welke ruimte er nog is om na te gaan welke maatregelen wel en welke niet getroffen kunnen worden. Daar snakken de bewoners naar en daar hebben ze ook recht op. Het is dus een duidelijk signaal vanuit de bewoners maar ook vanuit de partijen in deze raad. Isabel Bos (GroenLinks). Nogmaals, het belang van het oplossen van het probleem maakt het capaciteitsprobleem niet minder hevig, evenals het feit dat we er keuzes in moeten maken. We hebben vaker gehoord, ook vanuit de handhaving en de Pandbrigade, dat zij gewoon echt te weinig middelen tot hun beschikking hebben. De collegeonderhandelingen zijn vooralsnog stukgelopen, maar volgens mij ligt hier toch ook een belangrijke sleutel bij D66.

Kan mijn collega van D66 mij hier dan ook toezeggen dat D66 er zich voor zal inzetten dat in het collegeakkoord meer middelen vrij worden gemaakt voor die mensen op straat die het beleid moeten gaan uitvoeren in plaats van ze hier op het stadhuis weer nieuwe onderzoeken te laten doen? Yousef Assad (D66). Ik zal mij vanuit mijn rol als volksvertegenwoordiger altijd inzetten voor deze problematiek en voor deze mensen. Dat doe ik in deze raad en dat doe ik buiten deze raad. Ik vraag er alle aandacht voor, net als andere partijen. Daar ben ik geen uitzondering in. Ik ben een van de vele raadsleden die aandacht vragen voor deze wijken. En dat doen we door in gesprek te gaan met bewoners, door oplossingen aan te dragen en door moties in te dienen die noodzakelijk zijn. De inwoners hebben daar recht op. De problemen zijn groot. Als raad moeten we gewoon weten welke oplossingen nog mogelijk zijn en dat is nu nog onduidelijk. Deze informatie is wel heel belangrijk om verder het gesprek aan te gaan met het college om te kijken wat er nog gedaan kan worden. Sebastian Kruis (PVV). Ik mis in de motie eigenlijk nog wel een beetje het boetekleed dat de indienende partijen zichzelf zouden moeten aantrekken voor het gegeven dat zij de problemen daar tientallen jaren lang hebben veroorzaakt. Een mogelijke oplossing zou zijn om de instroom te stoppen in deze wijken.

Hoe denkt de heer Assad daarover? Yousef Assad (D66). Ik begrijp niet zo goed over welke instroom de heer Kruis het heeft. Sebastian Kruis (PVV). Van alle smurfen die onze stad overspoelen ... Nee, bijvoorbeeld al die arbeidsmigranten die in Laak en Transvaal wonen en vaak in het Westland werken. 50

Yousef Assad (D66). Natuurlijk willen we de instroom niet tegengaan. Van belang voor deze wijken is wel een goede registratie, dat er een goed inzicht is in wie waar woont en of dat ook conform de wet- en regelgeving is. Dat is belangrijk. U creëert een tegenstelling, in de zin dat arbeidsmigranten die onder andere uw tomaten en komkommers plukken, niet welkom zijn in deze stad en daar geen plek mogen hebben. Dat is iets wat ik verre van mij werp. Het gaat erom dat deze mensen hier nu wonen onder verschrikkelijke leefomstandigheden. Dat heeft effect op de arbeidsmigranten en op de wijkbewoners. Als raad zijn wij verantwoordelijk om daar oplossingen voor aan te dragen en niet om bepaalde mensen de stad uit te jagen of om hekken rond de stad te zetten. Dat is niet de oplossing. Die wordt al tientallen jaren geopperd maar is geen oplossing voor deze stad. Sebastian Kruis (PVV). Dat is de enige oplossing. Al tientallen jaren wordt die oplossing inderdaad geopperd maar dat is ook het enige wat er al die tientallen jaren niet gebeurt. De verdichting, het feit dat veel te veel mensen in hele kleine woningen zitten, is het gevolg van die niet aflatende instroom. Daar moeten we echt wat aan gaan doen. Als dat geen onderdeel is van de maatregelen die D66 voorstelt, dan zal ik helaas genoodzaakt zijn om tegen te stemmen, want ik ga niet dweilen met de kraan open. De voorzitter.

Ik hoorde daarin niet een vraag aan de heer Assad. Yousef Assad (D66). D66 is voorstander van maatregelen die effect hebben en die problemen oplossen. Dat is onder andere een goede registratie, woon- en leefomstandigheden creëren voor mensen die dat ook verdienen, leefbaarheid en veiligheid vergroten en niet door te zeggen dat we mensen geen plek moeten geven want dat werkt niet en is wettelijk ook niet mogelijk. De voorzitter. Door de heer Assad, daartoe gesteund door mevrouw De Groot, de heer Icar, mevrouw Gerritsen, de heer Martini, mevrouw Holman, mevrouw Faïd, mevrouw Klokkenburg, mevrouw Van Basten Batenburg, mevrouw Arp en de heer Van Meijeren, wordt de volgende motie (Q.1 D66) ingediend:

Motie Q.1 D66 Maatregelen in kaart brengen voor Laak en Transvaal De gemeenteraad van Den Haag in vergadering bijeen op 19 mei 2022 ter bespreking van het afrondend debat over de incidenten in Laak. Constaterende, dat: • in Laak en Transvaal grote problemen ontstaan door ongeregistreerd wonen en overbewoning; • ook sprake is van ondermijning, dit voor grote problemen en onveiligheid in de wijken zorgt; • deze ingrijpende problematiek structureel zijn en voor een langere tijd bestaan; • ten gevolge van deze problematiek gevaarlijke en dodelijke incidenten plaatsvinden; • deze problematiek een grote impact hebben op de leefbaarheid en veiligheid van deze wijken en op het woongenot van de wijkbewoners; • de kinderen in deze wijken niet de juiste omgeving wordt geboden om op te groeien waar zij recht op hebben. Overwegende, dat: • de brandbrief van 3 mei 2022 van de inwoners uit Laak een ernstig en duidelijk signaal is dat de problematiek goed omschrijft; • vanuit de inwoners en betrokkenen uit Transvaal ernstige en duidelijke signalen en berichten binnenkomen over de problematiek in de wijk; • de aanpak van de afgelopen jaren niet tot een significante verbetering heeft geleid; • de wijkvoorzieningen niet zijn afgestemd op het werkelijk aantal inwoners en voortdurend zijn overbelast (zoals de ORAC’s, verkeersvoorzieningen, parken en dergelijke); 51

• • • •

de huidige situatie in Laak en Transvaal niet langer houdbaar is; Laak en Transvaal de potentie hebben om leefbare en veilige wijken te zijn; deze onveilige en overbelaste wijken een structurelere aanpak tegen ongeregistreerd wonen, overbewoning en ondermijning verdienen; Over deze problematiek, en de daaraan gerelateerde onderwerpen, door diverse partijen schriftelijke vragen zijn gesteld.

Verzoekt het college: • de openstaande schriftelijke vragen, gezien de onhoudbare situatie in Laak en Transvaal, zo snel mogelijk te beantwoorden; • een totaal-overzicht aan de raad te doen toekomen met nieuwe maatregelen en uitbreiding van bestaande maatregelen die nog getroffen kunnen worden om ongeregistreerd wonen, overbewoning en ondermijning succesvol aan te pakken, inclusief evt. financiële consequenties; • onderzoek te doen naar de (praktische) beperkingen van de bestaande maatregelen en dit in kaart te brengen; • in kaart te brengen welke maatregelen uitsluitend door de landelijke overheid getroffen kunnen worden tegen ongeregistreerd wonen, overbewoning en ondermijning; • de raad voor 1 september 2022 over bovenstaande te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Wethouder Balster (PvdA). Voorzitter. Het college onderschrijft het belang van een stevige lokale aanpak, maar ook in samenwerking met het Rijk. Daar hebben we ook uitgebreid over gesproken in de commissie. Een paar nuances bij de motie. In een van de constateringen van de motie staat dat er een verband is tussen ondermijning, overbewoning en de incidenten die hebben plaatsgevonden. Het college wil wel de nuance aanbrengen dat dit niet per definitie is aangetoond.

Het is ook een ingewikkeld verband maar het college onderschrijft dat er problemen zijn rond ondermijning en overbewoning die zich opstapelen en die herkennen wij als college ook. De afgelopen jaren heeft het college daar ook heel stevig op ingezet met allerlei maatregelen om overbewoning tegen te gaan en er meer op te handhaven door regels te stellen aan kamerbewoning en het splitsen van woningen en door de opkoopbescherming in te voeren en een lobby te voeren bij het Rijk voor betere registratie, waar de heer Assad zojuist ook al op wees. Daar gaan wij ook mee door. Ons Haags Economisch Interventieteam acteert op basis van de vele signalen vanuit Transvaal en Laak door regelmatig controles uit te voeren. We hebben ook met de aanpak van de prioritaire gebieden al aandacht voor Transvaal, het Kaapseplein en omgeving. Wij gaan door ook mee door. Maar het college is ook graag bereid om te verkennen en te onderzoeken of er meer mogelijkheden zijn. In die zin kunnen we de motie omarmen, met nog één kleine nuance. De motie vraagt ook om door te rekenen wat het budgettair betekent. Zoals u weet, wordt er onderhandeld over een nieuw coalitieakkoord. Daar kunnen we uiteraard nog niet op vooruitlopen, maar vanzelfsprekend is het aan uw raad om uw budgetrecht hiervoor aan te wenden als u dat wenst. Met name met dat onderzoek en de verkenning kunnen we goed uit de voeten.

Met die nuance kan het college deze motie omarmen. Isabel Bos (GroenLinks). Dank aan de wethouder voor de beantwoording. Ik heb net mijn zorgen geuit over de beschikbare capaciteit. In deze motie zijn best wel strakke deadlines opgenomen waarbinnen vragen beantwoord moeten worden en moties moeten worden afgedaan. Weet de wethouder nu of die capaciteit er is om aan deze wensen te voldoen en kan deze motie dus ook uitgevoerd worden? Wethouder Balster (PvdA). In ieder geval zal het niet ten koste gaan van de capaciteit op straat waar mevrouw Bos zich zorgen over maakt. Voor een deel zal het natuurlijk het opnieuw op een rij zetten van onderzoeken die we de afgelopen periode hebben uitgevoerd, betreffen. Zoals u weet, hebben we 52

bijvoorbeeld de pilot Goed verhuurderschap uitgevoerd, waarbij we ook een inventarisatie hebben gedaan van wat we al doen. Tegelijkertijd zullen we verkennen of er nog meer opties zijn, maar u weet dat we al heel veel hebben gedaan en heel veel uit de kast hebben gehaald. Wij denken dat we dat kunnen doen in de gestelde termijn. De diepte waarin dat gebeurt, zullen we zien maar we gaan onze uiterste best doen om aan dit verzoek te voldoen. De beraadslaging wordt gesloten. De vergadering wordt enige ogenblikken geschorst. Voorzitter: de heer Van Zanen.

Aan de orde is: R. Brief wethouder Economie, Internationaal en Dienstverlening, mevrouw Bruines, inzake Voortgang acties verkorten wachttijden balies en 14070 (RIS311841). De beraadslaging wordt geopend. De voorzitter. Het debat is aangevraagd door de ChristenUnie/SGP. Ik geef het woord aan mevrouw Klokkenburg. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Al meer dan een jaar vraagt de ChristenUnie/SGP aandacht voor de lange wachttijden voor de balies van Publiekszaken en 14070. Ik ben dan ook blij dat de wethouder inmiddels al aardig wat acties ondernomen heeft, al zal het voor veel vakantiegangers deze zomer te laten komen. Daarnaast blijft het wonderlijk dat dit probleem zich vorig jaar voordeed en het college dit jaar toch weer in dezelfde situatie is beland. Dat vraagt toch om enige zelfreflectie. De ChristenUnie/SGP ziet mogelijkheden om de dienstverlening van de gemeente te verbeteren en het aanvragen van reisdocumenten makkelijker te maken. Daarom twee moties. De eerste motie dien ik in samen met collega Holman van de PvdA, met als dictum: verzoekt het college onder Haagse burgers te inventariseren wat de behoefte is aan een bezorgservice voor reisdocumenten, wat mensen bereid zijn hiervoor te betalen en de raad hierover te informeren.