RIS312262 Notulen van de raad van 21 april 2022

Motie maak de Haagse hotelbranche de duurzaamste hotelbranche: Met deze motie roept de gemeenteraad op om de Haagse Hotelbranche de meest duurzame van Nederland te maken. Het voorstel voor het hotel aan de Bleijenburg 1 bevat onvoldoende aandacht voor duurzame aspecten. Zo is er geen zicht op vergroening en waterberging en zijn er ook geen afspraken gemaakt over duurzame bedrijfsvoering of het Green key keurmerk. Het nieuwe hotelinitiatief voldoet niet aan het nieuwe hotelbeleid, maar wordt door de raad getoetst aan de op het moment van indienen geldende regelgeving. Overige aspecten Voor het overige zijn er geen negatieve effecten te verwachten met betrekking tot archeologie, bodem, , windhinder en bezonning, luchtkwaliteit, parkeren en externe veiligheid. Kortheidshalve verwijst het college naar de bijgevoegde ruimtelijke onderbouwing. De raad mist een uitwerking op het gebied van duurzaamheid en het aanpakken van klimaatverandering, hitte-eilanden en een bijdrage ter bevordering van flora en fauna in de binnenstad. Samenvatting Het initiatief wil een kantoor groter dan 1.500 m2 omzetten in een hotelfunctie. Deze omzetting voldoet niet aan de kantorenstrategie waarin is vastgelegd bij kantoren van 1500 m2 of meer geen medewerking te verlenen aan omzetting naar andere functies.

Dat er op kleine schaal sprake is van gebiedsontwikkeling in kwalitatief hoogwaardige, Haagse architectuur, een herkenbare bouwstijl die past in de Haagse stedenbouwkundige traditie is niet afhankelijk van de functieverandering naar hotel.. Vervangende nieuwbouw of renovatie van een verouderd en in onbruik geraakt kantoorpand dat zich voegt in de bestaande omgeving van het rijksbeschermd stadsgezicht ‘Centrum’ kan ook met andere functies die wel binnen het bestemmingsplan passen. Communicatie Bij particuliere initiatieven ligt de verantwoordelijkheid voor het betrekken van de buurt bij ontwikkelingen bij de marktpartij. De aanvraag omgevingsvergunning is op de gebruikelijke manier bekendgemaakt. De buurt kenmerkt zich overigens door een veelheid aan utiliteitsgebouwen. Op 11 februari 2021 heeft initiatiefnemer een online informatieavond georganiseerd voor bewoners in de omgeving. Het plan is bekend gemaakt bij de ‘Deutsche Evangelische Gemeinde’, eigenaar van de direct naast de nieuwbouw gelegen kerk met pastorie. Zienswijzen en beantwoording Tijdens de terinzagelegging van het voornemen van de ontwerp-omgevingsvergunning met toebehoren zijn twee zienswijzen ingediend: Ingekomen zienswijzen: 1. 2.

‘Deutsche Evangelische Gemeinde’; Hoogheemraadschap van Delfland.

In de zienswijzen wordt verzocht om de voorgenomen omgevingsvergunning aan te passen dan wel niet te verlenen. Samengevat hebben de zienswijzen betrekking op het volgende: 1.1

De instelling ‘Deutsche Evangelische Gemeinde’ maakt zich zorgen over de stabiliteit van haar gebouwen. Het bouwproject grenst direct aan haar percelen met daarop een gebouw met zalen, een bureau en de woning van de dominee en zijn gezin, alsmede de kerk met daarachter een woning die aan een gezin verhuurd is. Het bouwproject gaat diep de grond in met een kelder en een souterrain. Tijdens de sloop- en bouwwerkzaamheden zal monitoring moeten plaatsvinden. Zienswijze 1 (zw1); 33

1.2

1.3

1.4

1.5

2.1

De instelling heeft ook een sociale functie waarvoor de tuin erg belangrijk is. Als de beoogde nieuwbouw direct op de rooilijn en daarmee direct aan de schutting komt te staan, dan geeft dat een ingesloten beleving aan de tuin (zw1); Het ventilatiesysteem aan de achterkant van het hotel met hinderlijke geluidsbronnen en de geuren van de keuken zullen het normale gebruik van de woningen en de tuin belemmeren (zw1); De privacy van de tuin gaat achteruit. In plaats van vaste kantoormedewerkers komen er nu wisselende hotelgasten, die direct in de tuin kunnen kijken. Dat zal afbreuk doen aan de functionaliteit van de kerk en aan de privacy van de bezoekers. Ook de privacy van de dominee en zijn gezin en die van de bewoners van het pand achter de kerk wordt aangetast; (zw1) In het bestemmingsplan van de gemeente is het perceel aangeduid als ‘gemengd - 5’ en heeft het geen hotelbestemming (zw1). Het Hoogheemraadschap van Delfland verzoekt om in de vergunning aan te geven wat de aan het bouwplan verwante wateropgave is en hoe hieraan invulling wordt gegeven, en hoe in het plan rekening wordt gehouden met de waterkwaliteit. Tevens vraagt het Hoogheemraadschap om aan te geven op welke wijze in het plan klimaatmaatregelen worden genomen (zw2).

Ten aanzien van deze zienswijzen overweegt het college als volgt: ad 1.1 De vergunninghouder heeft de taak zijn sloop-en bouwwerkzaamheden uit te voeren zonder daarbij schade aan te richten aan de eigendommen van derden. Daartoe dient vergunninghouder voor aanvang van de werkzaamheden een sloop- en bouwveiligheidsplan aan te leveren. Ook wordt door de gemeente op verschillende momenten toezicht gehouden op de bouw. Is er tijdens de bouw onverhoopt toch sprake van schade aan zaken van derden, dan levert dat\ een privaatrechtelijke vordering op van de benadeelde op de partij die de schade heeft veroorzaakt. De uitvoering van de bouwwerkzaamheden heeft echter op de beoordeling van de vergunningaanvraag geen betrekking en zal in deze beantwoording daarom verder buiten beschouwing worden gelaten; ad 1.2 De bebouwing komt niet direct aan de schutting te staan. De in de bestaande situatie aanwezige ruimte blijft in het bouwplan gehandhaafd. Wel wordt het gebouw een stukje hoger. Hoewel het college begrijpt dat de tuin voor reclamant belangrijk is, is het college niet van mening dat deze door het bouwplan in zijn functie beperkt wordt en zeker niet dat er geen sprake meer zal zijn van een goed woon- en leefklimaat. De beleving van de tuin door reclamant kan weliswaar veranderen, maar dat enkele gegeven kan niet leiden tot het weigeren van de gevraagde vergunning.

Er bestaat geen wettelijk recht op blijvend (vrij) uitzicht; ad 1.3 Voor de stelling dat het ventilatiesysteem belemmeringen oplevert is geen onderbouwing gegeven. De vergunninghouder dient er zorg voor te dragen dat zijn installaties niet voor geluids- en geuroverlast zorgen. Indien na uitvoering van de vergunning blijkt dat de installaties toch overlast geven in een mate die onrechtmatig is, dan raadt het college reclamant aan hiervan melding te maken bij de Omgevingsdienst Haaglanden; ad 1.4 De Raad begrijpt de geuite zorgen en heeft dit meegewogen om te komen tot een plan met vaste gebruikers, zoals bewoners of kantoormedewerkers; ad 1.5 De stelling dat het perceel geen hotelbestemming heeft is correct. De aanvrager heeft om deze reden een omgevingsvergunning voor de activiteit ‘handelen in strijd met regels ruimtelijke ordening’ aangevraagd. Met andere woorden: de doorlopen vergunningprocedure ziet toe op het gemotiveerd afwijken van het bepaalde in het bestemmingsplan. De raad is niet voornemens om met de aanpassing van het bestemmingsplan op deze wijze mee te werken. ad 2.1 Na lezing van de zienswijze van het Hoogheemraadschap van Delfland (HHD) is gebleken dat de Ruimtelijke onderbouwing op voomoemde punten dient te worden aangepast dan wel te worden aangevuld.

Tevens is de relatie tussen de wateropgave en de capaciteit van het bestaande riool onderzocht en is een watertoets bij het HHD opgevraagd. De aanvrager heeft 34

alle aanbevelingen van het HHD overgenomen en opgevolgd. Daarmee is aan deze zienswijze tegemoet gekomen. Gelet op de bovenstaande overwegingen, vormen de ingediende zienswijzen geen reden om tot het verlenen van het definitieve besluit in de huidige vorm over te gaan. De zienswijze van de Deutsche Evangelische Gemeinde versterken het oordeel van de raad om hier geen hotelfunctie toe te staan. Gezien het vorenstaande stelt het college de raad voor het volgende besluit te nemen: De raad van de gemeente Den Haag, Gezien het raadsvoorstel van 21 april 2022, Besluit: I. Te verklaren het voornemen te hebben bedenkingen uit te spreken over de omgevingsvergunning voor het bouwen van een hotel ter plaatse van het te slopen kantoor Bleijenburg 1. II. Het college te verzoeken het voornemen om geen verklaring van geen bedenking af te geven voor zienswijze vrij te geven zodat belanghebbenden hun zienswijze hierop kunnen geven alvorens de raad hier definitief toe kan besluiten. Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van De griffier,

De voorzitter,

Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Robert Barker (PvdD). Voorzitter. In de commissie zeiden we het al: wat ons betreft hoeven we niet weer een nieuw hotel in de binnenstad te hebben. Laten we de schaarse ruimte die we hebben in de stad gebruiken voor woningen. Vandaar ook dat we samen met de HSP en de SP een amendement hebben opgesteld, want nu is het moment om ons als raad uit te spreken. We hebben daar ook alle mogelijkheden toe, vooral omdat het vloeroppervlak boven de 1.500 m2 komt. We kunnen dus zeggen: hier geen hotel, hier kiezen we voor woningen. De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. Wethouder Mulder (VVD). Voorzitter. Het gaat om een hotelvergunning op Bleijenburg 1. Er is een amendement over ingediend en daar zal ik op ingaan. Het gaat om een ontwikkeling die niet past binnen het bestemmingsplan. Om een dergelijk verzoek te toetsen, valt het college terug op het eerder door de raad vastgestelde beleid, de overkoepelende kaders. In dit geval is dat het hotelbeleid. Volgens het hotelbeleid dat van kracht was tijdens de aanvraag van deze vergunning - daar moet je het op toetsen - is een hotel op deze locatie toegestaan. Dat maakt dat er weinig valide argumenten zijn om deze aanvraag te weigeren. Het gaat niet zozeer om de smaak of om dat je het daar wil, maar het gaat om de overkoepelende kaders.

Die bieden zekerheid aan investeerders en ondernemers dat ze daarop rekenen als ze een initiatief nemen in de stad Den Haag. Binnen deze kaders is het de bevoegdheid van de raad om wel of geen verklaring van geen bedenkingen af te geven. Het is inderdaad de juiste weg, zeg ik tegen de indieners van het amendement, om dat met een amendement te doen. Maar zoals ik al heb gezegd, toetsen we aan het hotelbeleid van destijds. Daar past dit in, dus ik ga het amendement ontraden. Robert Barker (PvdD). Volgens mij is het punt niet het hotelbeleid, maar het kantorenbeleid. Daarin staat duidelijk dat als een kantoor groter is dan 1.500 m2, we het niet onttrekken. Het college heeft niet voldoende aangetoond dat het kleiner is dan 1.500 m2. Graag een reactie daarop.

35

Wethouder Mulder (VVD). We hebben het daar in de commissie uitgebreid over gehad. Ook in de brief die ik aan de raad heb gestuurd, staat dat het bvo, het bruto vloeroppervlak, wel degelijk onder de 1.500 m2 ligt. We hebben dat getoetst en wat ons betreft past het erbinnen. Robert Barker (PvdD). De wethouder hoorde ook het betoog van bijvoorbeeld de HSP, waarin duidelijk is aangegeven dat bepaalde zaken eruit zijn gevallen om net 10 m2 eronder te vallen. Kan de wethouder in ieder geval ingaan op het betoog dat hij het met heel veel kunst- en vliegwerk onder de 1.500 m2 heeft weten te krijgen? Wethouder Mulder (VVD). De heer Barker zegt 'kunst- en vliegwerk'. Daar zit een veronderstelling bij. We hebben het getoetst. We hebben gekeken wat het bruto kantooroppervlak is en het valt onder de grens van 1.500 m2. Ik laat de term 'kunst- en vliegwerk' aan de heer Barker, want die suggereert iets wat ik bij hem laat. Fatima Faïd (HSP). U zegt natuurlijk dat het onder de toegestane norm blijft, maar het klopt toch dat u niet het hele gebouw heeft meegenomen, maar alleen de kantoorruimtes? Wethouder Mulder (VVD). We hebben de kantoorruimtes meegenomen. Dat staat ook in de brief die we u hebben gestuurd. Fatima Faïd (HSP).

Maar de norm spreekt toch over het hele gebouw en niet alleen maar over kantoorruimtes? Dan klopt de stelling toch dat we hier iets aparts aan het doen zijn? Wethouder Mulder (VVD). Nee. Wat het college betreft is dit berekend op een valide manier. We hebben de berekening gemaakt en wat ons betreft is die valide. Ik heb daar verder niks aan toe te voegen. De voorzitter. Ik constateer dat er geen behoefte is aan een tweede termijn. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. We gaan hier aan het eind van de raadsvergadering over besluiten.

Aan de orde is: L. Voorstel van het college inzake Beeldkwaliteitsplan Spuistraat en Vlamingstraat (RIS311776). De voorzitter. Kan iemand mevrouw Bruines vragen om hier te komen? Ze was er vanochtend wel. Frans de Graaf (VVD). Voorzitter, mag ik een klein punt van orde maken? Wellicht kunt u de leden van het college überhaupt oproepen om aanwezig te zijn bij onze beraadslagingen. (Geroffel op de tafels) De voorzitter. Bij dezen. Ze hebben dat echt gehoord, meneer De Graaf. De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. De voorzitter. Ik geef het woord voor haar maidenspeech aan het lid Gerritsen namens de Partij voor de Dieren. De beraadslaging wordt geopend.

36

Leonie Gerritsen (PvdD). Voorzitter. Met het doel om klimaatneutraal te willen zijn in 2030, zouden verduurzaming en energietransitie een integraal onderdeel moeten zijn van iedere herontwikkeling. Groene daken en zonnepanelen zijn een essentieel onderdeel van het duurzaam en klimaatadaptief maken van onze mooie binnenstad. Bovendien is het met de stijgende energieprijzen en met het loskoppelen van Russisch gas logisch om hier haast mee te maken. In het gewijzigde voorstel van dit beeldkwaliteitsplan wordt vermeld hoe belangrijk duurzaamheid is en wat voor een belangrijk aspect dit is. Mijn fractie was blij dat te lezen, want dat was iets wat in een eerdere versie van het voorstel nog miste. Zonde, vonden wij, want de herontwikkeling van een hele winkelstraat vol platte daken biedt veel kansen. Het zogenaamde Jaar van het Dak is redelijk geruisloos aan ons voorbijgegaan. Een prachtige kans dus om te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn om groene daken aan te leggen of om collectief de hele straat van zonnepanelen te voorzien. Dat zou ook nog eens een enorm hart onder de riem zijn aan alle ondernemers die gebukt gaan onder de stijgende energieprijzen. De Partij voor de Dieren ziet hier een mooie kans om de winkelstraat een groene boost te geven.

Daarom komt mijn fractie met de volgende motie: verzoekt het college een quickscan uit te laten voeren om te onderzoeken wat de verduurzamingsmogelijkheden zijn voor de daken in de Spuistraat en Vlamingstraat, in samenwerking met eigenaren en ondernemers in deze straten een actie te organiseren om energiebesparende maatregelen te nemen, en gezamenlijke inkoopacties te laten organiseren - waar mogelijk - en te assisteren bij het aanvragen van subsidies van de gemeente en het Rijk. (Geroffel op de tafels) De voorzitter. Gefeliciteerd. Door mevrouw Gerritsen wordt de volgende motie (L.2 PvdD) ingediend:

Motie L.2 PvdD Scan de daken Spuistraat en Vlamingstraat De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 21 april 2022, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Beeldkwaliteitsplan Spuistraat en Vlamingstraat, (RIS311776). Overwegende, dat: • met het beeldkwaliteitsplan een mooie start wordt gemaakt met het opknappen van een iconische winkelstraat; • dit zal leiden tot opknapbeurten en verbouwingen van verschillende winkelpanden; • het efficiënt zou zijn om tegelijkertijd met de gevels ook de daken aan te pakken; • de Spuistraat en Vlamingstraat veel platte daken bevatten. Constaterende, dat: • ondernemers en toekomstige bewoners veel profijt zullen hebben van zonnepanelen of groen op het dak, zeker met de snel stijgende energieprijzen; • de subsidieregeling Verduurzaming MKB (SVM) van het Rijk tot 30 september 2022 nog kan worden aangevraagd; • de kadernota Duurzaamheid als ambitie stelt dat: o ieder geschikt dak heeft zonnepanelen, zonneboilers, is groen of anders wit; o we ondersteunen en adviseren eigenaren van gebouwen en bedrijven hoe minder energie te gebruiken; o we organiseren acties in winkelstraten om energiebesparende maatregelen te nemen; o we bieden inzicht in energieverbruik en verduurzamingsmaatregelen, bijvoorbeeld via scans; o de gemeente laat gezamenlijke inkoopacties organiseren.

37

Verzoekt het college: • een quick-scan uit te laten voeren om te onderzoeken wat de verduurzamingsmogelijkheden zijn voor de daken in de Spuistraat en Vlamingstraat; • in samenwerking met eigenaren en ondernemers in deze straten een actie te organiseren om energiebesparende maatregelen te nemen; • gezamenlijke inkoopacties te laten organiseren (waar mogelijk) en te assisteren bij het aanvragen van subsidies van de gemeente en van het Rijk. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Fatima Faïd (HSP). Voorzitter. Een kwaliteitsverbetering is hoognodig in deze straten, maar het is onvoldoende voor ons om ons alleen te richten op de nieuwe vergunningen of op de leegstaande panden. Helaas zijn er in deze straten veel meer gebouwen die niet voldoen aan de geschetste criteria of die niet goed worden onderhouden. Daarom dien ik samen met mevrouw Gerritsen van de Partij voor de Dieren de motie 'Pak ook bestaande overtredingen aan', waarmee we het college vragen capaciteit vrij te maken om ook de eigenaren aan te pakken die niet mee willen doen. De voorzitter. Door mevrouw Faïd wordt de volgende motie (L.1 HSP) ingediend:

Motie L.1 HSP Pak ook bestaande overtredingen aan De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 21 april 2022, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Beeldkwaliteitsplan Spuistraat en Vlamingstraat, (RIS311776) Constaterende, dat: • het college met allerlei initiatieven probeert de beeldkwaliteit in de Spuistraat Vlamingstraat te verbeteren.

en

Overwegende, dat: • alleen het bijsturen van nieuwe initiatieven door middel van subsidies en extra voorlichting pas op langere termijn effect heeft; • er in de afgelopen jaren veel panden zijn verbouwd zonder daarbij te voldoen aan de minimale eisen uit dit beeldkwaliteitsplan; • er ook een aantal panden zijn verbouwd zonder vergunning; • er ook een aantal panden zijn die niet volgens de vergunde situatie zijn verbouwd. Verzoekt het college: • om extra gemeentelijke capaciteit vrij te maken voor de handhaving van de beeldkwaliteit zodat niet alleen de eigenaren die al mee willen werken worden beloond, maar ook dat eigenaren die absoluut niet willen meewerken worden aangepakt. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Dan kijk ik naar meneer Groenewold, maar die is ook in rook opgegaan. Ik neem aan dat de heer De Graaf nu dezelfde vraag aan mij stelt om aan de raadsleden die aan een debat meedoen te vragen … Precies, we moeten wel een beetje fair zijn. Ik zal dat doen. Frans de Graaf (VVD). Jazeker, voorzitter. Als u toch nog uw oproep aan het college gaat doen, kunt u ook de raad meenemen wat mij betreft. De voorzitter. Het college heeft de oproep gekregen via de gemeentesecretaris. Ik sla hem even over. 38

Mariëlle Vavier (GroenLinks). Voorzitter. Ik zie af van het woord. Dank. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Ik zie ook af van het woord, maar ik wil wel een kleine vraag stellen over de motie die door mevrouw Gerritsen werd ingediend. Ik kan me herinneren dat er een toezegging is geweest in de commissie, dus ik vind het wel gek dat er een motie ingediend moet worden om die toezegging gestand te laten doen. Wethouder Bruines (D66). Voorzitter. Ik ben blij dat met het Spuistraat-akkoord tussen de gemeente, eigenaren en voor een deel gebruikers van de panden in de binnenstad en andere partijen in de binnenstad breed het belang wordt gevoeld om deze straten en ook andere straten in de lift te gaan zetten en te verbeteren. Dat is naast de intrinsieke waarde van groot belang voor de aantrekkelijkheid van onze stad. Door de Partij voor de Dieren is gevraagd om naast het beeldkwaliteitsplan, dat de contouren geeft 'als je gaat verbouwen, hoe ga je dat dan doen met de gevels', ook aandacht voor duurzaamheid te vragen. Dat is inderdaad toegezegd in de commissie, maar ik heb dit ook nog even met collega Van Tongeren doorgenomen. Zij zegt: wat nu in de motie wordt gevraagd, is ons duurzaamheidsbeleid. We ondersteunen Haagse ondernemers bij het verduurzamen van hun bedrijf met mkb-scans, maar ook eigenaren. We hebben allerlei mogelijkheden om hulp en ondersteuning te bieden.

Het heeft ook een plek binnen de mkb-aanpak. We hebben dakenjagers, SolarCity, enzovoort, enzovoort. We kijken of lucht- en verwarmingssystemen zuiniger kunnen worden afgesteld en we hebben quickscans voor de daken. Het college adviseert positief op deze motie om met de mensen in die straten te kijken hoe we op dit punt verder kunnen gaan. We zullen alle middelen daarop inzetten, dus we adviseren positief. Leonie Gerritsen (PvdD). Ik weet dat er al een aantal dingen aanwezig zijn in de stad, maar bent u er zeker van dat het uitgevoerd gaat worden met alle middelen die er zijn? Ik dien deze motie in, omdat ik niet helemaal zeker ben dat het gaat gebeuren. Daarom vraag ik om een proactieve houding van de gemeente om hier de leiding in te nemen. Wethouder Bruines (D66). De toezegging is dat wij daar actief mee aan de slag zullen gaan, maar wij kunnen het natuurlijk niet afdwingen bij partijen om iets wel of niet op een bepaalde manier te gaan doen, behalve dat men zich houdt aan de voorschriften die in het Bouwbesluit staan. Daar toetsen we op. Maar we zullen dat actief stimuleren. Dat is het idee. Die toezegging heeft u. U moet dan maar met elkaar kijken of u daar ook nog een motie over wil aannemen. De HSP gaat nog een stap verder en zegt: je moet de vrijwilligheid eraf halen en de eigenaren die niet van plan zijn om nu snel iets te gaan doen, te vragen om dat wel te doen.

Dat is een hele ingewikkelde. Als er echt zeer groot achterstallig onderhoud is, kan je aanschrijven. Dat doen we ook weleens. Daar heb je wel handhavingscapaciteit voor nodig en die is niet heel erg groot. Verder worden nieuwe vergunningsaanvragen getoetst aan het nieuwe beeldkwaliteitsplan. Het is juridisch niet mogelijk om de eigenaren van panden waar niks aan gebeurt te verplichten om te voldoen aan dat beeldkwaliteitsplan, want dat is in strijd met de rechtszekerheid. Wat ik wel heel erg hoop - dat wijzen de gesprekken nu uit - is dat iedereen heel erg de urgentie voelt om hiermee aan de slag te gaan. Dat zal misschien niet allemaal tegelijk zijn, maar we hopen dat ook de subsidieregeling daarbij helpt. We praten over de gevelvernieuwing. We kunnen dat combineren met wonen boven winkels, waarvoor soms extra opgangen en trappen gemaakt moeten worden. Als men daar toch mee aan de slag gaat heel veel eigenaren willen dat nu - en men die verduurzaming gaat aanpakken, dan kunnen we ook zeggen: en die gevel dan ook op die manier. Dat is een beetje de flow die er nu in zit en die we willen vasthouden. De motie van de HSP wordt ontraden, omdat die ook juridisch niet uitvoerbaar is. Mariëlle Vavier (GroenLinks). Ik heb hier een vraag over. In het dictum van de motie staat 'die absoluut niet willen meewerken'. Daar zit echt een weigering in.

Hoe kijkt het college daarnaar? Wethouder Bruines (D66). Je kan eigenaren niet dwingen om nu hun gevel op te knappen. Je kan wel zeggen: als je je gevel opknapt, dan is dit het toetsingskader. Als men een ander ontwerp indient, dan zal men daar geen vergunning voor krijgen omdat het niet aan het toetsingskader voldoet; er zal 39

negatief geadviseerd worden. Als er een aanvraag komt om daar een gevel te maken die niet in dit beeldkwaliteitsplan past, dan houden wij dat natuurlijk tegen. Dat is de gedachte hierachter. De voorzitter. Ik constateer dat er geen behoefte is aan een tweede termijn. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. We gaan hier aan het eind van de vergadering over besluiten.

Aan de orde is: M.

Voorstel van het college inzake Haagse Educatieve Agenda 2022-2026 (RIS311077).

De voorzitter. Er zijn drie maidensprekers. Wethouder Bredemeijer, kunt u komen? Wethouders, kom alsjeblieft. Nou, alsjeblieft; je moet gewoon komen. Ik geef het woord aan Verduin, D66. Succes! De beraadslaging wordt geopend. Caroline Verduin (D66). Voorzitter. Het is inderdaad mijn maidenspeech, dus ik pak even mijn moment om een persoonlijk verhaal te vertellen over onderwijs en over taal. Taal opent deuren die anders voor je gesloten waren. Bijna 40 jaar geleden emigreerde mijn moeder definitief naar Nederland vanuit Polen voor de liefde. Na vijftien jaar stond ze voor een klas Nederlandse scholieren als Engelse docent. Om de deuren te openen die normaal gesloten zouden zijn, heeft mijn moeder zo snel mogelijk de Nederlandse taal geleerd, zodat ze haar eigen baan zou hebben, zodat ze haar eigen salaris zou kunnen verdienen en zodat ze onafhankelijk en vrij kon zijn. Haar diploma aan de Poolse universiteit werd niet hoger ingeschaald in Nederland dan hbo+-niveau, maar het hield haar niet tegen. Net als haar moeder, mijn oma, altijd voor de klas heeft gestaan, wilde ze dat zelf ook. Dus las ze haar dochters avond na avond voor uit Jip en Janneke en Rupsje Nooitgenoeg - ik denk dat velen hier die wel kennen - terwijl ze tegelijkertijd zo ook haar eigen Nederlands verbeterde.

Mijn moeders keuze om de kinderen niet tweetalig op te voeden zodat ze zelf zo veel mogelijk Nederlands zou spreken, heeft natuurlijk gevolgen gehad voor mij. Ik spreek niet vloeiend Pools. Ik weet wel dat het had gekund: een tweetalige opvoeding verrijkt. Maar ik begreep de motivatie van mijn moeder heel erg goed. Dus ik ging zelf aan de slag en Den Haag opende deuren voor mij. De avondlessen aan de Haagse Volksuniversiteit in het Aloysius College en het Zandvliet Lyceum hebben me een basis gegeven in mijn moedertaal. Daar zat ik dan tussen Nederlandse schoonmoeders van Poolse vrouwen en tuinders die hun eigen Poolse personeel beter wilden begrijpen. En bij Polka, het centrum voor Poolse vrouwen in Den Haag, heb ik weer veel aan mijn Pools gewerkt. Daar spreek ik Nederlands en Pools met een geweldige groep vrouwen. Sinds ik me heb verdiept in de Poolse taal is mijn band met mijn familie in Polen beter geworden. Mijn opa is ontzettend trots op mij. Cześć dziadku! Taal verbindt, taal versterkt en taal maakt ons weerbaar. Ik gun iedereen in Den Haag een goed begrip van de Nederlandse taal. Daarom wil ik me ook keihard inzetten voor het beste onderwijs in Den Haag, hier in de gemeenteraad en dagelijks op mijn werk, nu ik zelf ook voor de klas sta, net als mijn moeder en mijn oma. Want taal geeft je de mogelijkheid om de wereld en de mensen om je heen beter te begrijpen.

Taal geeft je de mogelijkheid om onafhankelijk en vrij te zijn. Taal geeft je de mogelijkheid om mee te doen in onze samenleving. Taal opent deuren. Daarom moeten we taal altijd blijven stimuleren, zoals mijn ouders dat bij mij hebben gedaan. En dat doen ze nog steeds. Mijn vader stuurt regelmatig een boek naar Den Haag, waarna hij verwacht dat ik het binnen twee weken heb gelezen en er een uitgebreide recensie bij stuur. Ik ben gezegend met een fijne thuisbasis. Maar goed onderwijs en een taalrijke thuisbasis, dat krijgt niet elk Haags kind. 'Het niveau van rekenen en taal blijft zakken in heel het land.' Dat waren de conclusies van het rapport De Staat van het Onderwijs van dit jaar. Dus met alle respect, het onderwijs

40

wil niet meer beleid, meer regels en meer hobby's. Het onderwijs heeft baat bij de basis op orde, door te investeren in docenten en in het taal- en rekenniveau van leerlingen. Voorzitter. Ik wil de wethouder bedanken voor de HEA, de Haagse Educatieve Agenda, en ik sta ook achter de ambities. Er moet wel nog duidelijkheid komen over de bijbehorende financiën om zo veel mogelijk van die ambities waar te kunnen maken. Daarom dien ik een motie in met het volgende dictum: roept het college op om in het kader van ambitie 2 uit de HEA in samenwerking met schoolbesturen/directeuren, zowel po als vo, en op basis van bestaande data van bijvoorbeeld de onderwijsinspectie een analyse te maken van de actuele taal- en rekenachterstanden op de Haagse scholen voor po en vo, en deze analyse vóór de vaststelling van het HEA-uitvoeringsplan 2023 aan de raad te doen toekomen, zodat de juiste keuzes gemaakt kunnen worden ten aanzien van inzet, middelen en prioriteiten. Voorzitter, ik rond af. Taal opent deuren, maar zolang de staat van ons onderwijs achterloopt, zitten voor veel van onze inwoners die deuren nog dicht. (Geroffel op de tafels) De voorzitter. Gefeliciteerd. Door mevrouw Verduin wordt de volgende motie (M.1 D66) ingediend:

Motie M.1 D66 Maak taal- en rekenachterstanden in het PO/VO met voorrang inzichtelijk. De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 21 april 2022, ter bespreking van het voorstel van het college inzake de Haagse Educatieve Agenda 2022 (RIS311077). Constaterende dat: • in de onlangs verschenen Staat van het Onderwijs 2022 van de Inspectie van het Onderwijs de constatering wordt gedaan dat prestaties van leerlingen en studenten bij taal, rekenen en in sociaal-maatschappelijke competenties - burgerschap al jaren afneemt; • achterstanden in taal-en rekencompetenties door uitval van leraren, quarantaines en ziekte van personeel en leerlingen begrijpelijk alleen nog maar zijn toegenomen in het afgelopen Coronajaar; • onvoldoende toerusting op reken-, taal- en burgerschapscompetenties niet alleen persoonlijk leed in iemands leven veroorzaakt, de optelsom ervan is ook een groeiende groep Nederlanders die niet mee kan doen, zich buitengesloten voelt of het eigen leven moeilijk op orde krijgt.

Van oordeel dat: • de beste bijdrage die het onderwijs kan leveren aan kansenongelijkheid is ervoor te zorgen dat alle leerlingen voldoende toegerust de maatschappij instappen; • reken-, taal- en burgerschapscompetenties hiervoor essentieel zijn; • concreet inzicht in de taal- en rekenachterstanden van onze Haagse leerlingen in het PO en VO ontbreekt; • inzicht in deze achterstanden belangrijk is als vertrekpunt zodat de juiste keuzes gemaakt kunnen worden t.a.v. inzet, middelen en prioriteiten. Roept het college op: • om in het kader van ambitie 2 uit de HEA in samenwerking met schoolbesturen/directeuren (zowel PO als VO) en op basis van bestaande data van bv. de onderwijsinspectie een analyse te maken van de actuele taal- en rekenachterstanden op de Haagse scholen voor PO en VO; • deze analyse vóór de vaststelling van het HEA-uitvoeringsplan 2023 aan de raad te doen toekomen, zodat de juiste keuzes gemaakt kunnen worden t.a.v. inzet, middelen en prioriteiten.

41

En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter. Ik wil mevrouw Verduin graag feliciteren met haar maidenspeech. Ik heb ook gelijk het voorrecht om als eerste een recensie te mogen geven. Nee hoor, dat zal ik niet gaan doen. We hebben het over de Haagse Educatieve Agenda. Die staat inderdaad boordevol ambitieuze ideeën. Het begint al met de titel 'Kiezen voor kansen', want ook dit college is in de ban geraakt van het idee van kansenongelijkheid. Je kan geen krant of televisieprogramma meer bekijken of ze hebben het weer over kansenongelijkheid. Wat links daarmee probeert te maskeren, is dat ze eigenlijk streven naar gelijke uitkomsten. Daar gaat het ze uiteindelijk om. We zien nu dat iedereen zogenaamd gelijke kansen moet krijgen. Ze hebben het ook allemaal over onderadvisering omdat ze denken dat kinderen die amper Nederlands spreken worden ondergeadviseerd als ze vmbo krijgen in plaats van havo. Ze moeten gewoon de taal leren en ze moeten leren rekenen, maar dat leer je tegenwoordig allemaal niet meer. Je ziet bij links de focus op het willen gelijktrekken van alles en iedereen. Dat leidt tot een enorme nivellering van de onderwijskwaliteit. Er worden helemaal geen eisen meer gesteld aan kinderen, als het gaat om rekenen, taal en schrijven.

Het gaat alleen nog maar om iedereen in een gelijke richting duwen. Je wordt nog lastiggevallen met wat woke gekkigheid en dan heb je opeens zogenaamd een diploma gehaald. Maar in de praktijk zie je in Den Haag dat een kwart van alle kinderen die van school komen praktisch analfabeet is. Dáár zouden we wat aan moeten doen, dus niet allemaal van die vage dingen als leerpleinen, zelfontdekkend leren gepersonaliseerd leren, zogenaamd maatwerk, leerpleinen waar docenten niet leren om te rekenen en te schrijven maar optreden als coach. Dat is ook een hele business geworden, de coachindustrie. Maar goed, de leerlingen en de kinderen hebben daar allemaal helemaal niets aan. We hoorden net mevrouw Verduin praten over het belang van taal. Dan snap ik niet waarom een partij als D66 niet bijvoorbeeld de taaleis wil handhaven voor het behoud van je bijstandsuitkering. Dus wel een grote mond over dat taal zo belangrijk is, maar vervolgens consequenties eraan verbinden als mensen de taal niet leren, ho maar. Wat mij betreft kun je niet van twee walletjes eten: hier goede sier maken en ondertussen het uitkeringenloket wagenwijd openzetten voor mensen die niet eens de taal spreken. Het werkt wat mij betreft twee kanten uit. Je ziet ook in Den Haag dat er een soort tweedeling is tussen blanke scholen en zwarte scholen. Op zich snap ik dat heel goed.

Heel veel ouders gaan al bij de geboorte van hun kind direct hun kinderen inschrijven bij een blanke school, want ze zijn als de dood dat die kinderen terechtkomen op een zwarte school met alle gevolgen van dien, vrezen zij, voor de ontwikkeling van hun kind. En geef ze helaas eens ongelijk. Maar goed, ik snap die ouders dus heel goed. Ik vind het jammer dat sommige scholen in bepaalde wijken een verkeerde reputatie hebben, maar het is wel de realiteit. Sommige ouders zijn wat dat betreft, naast dat ze heel erg bezorgd zijn over de toekomst van hun kind, ook nog eens bijzonder hypocriet. Wie ik dan in het bijzonder wil aanhalen, is de heer Sjoerd Sjoerdsma, een D66-Kamerlid. De beste man vindt het elke dag goed om met zijn kinderen de halve stad door te fietsen om zijn kinderen niet naar de dichtstbijzijnde school bij zijn woning te brengen, maar naar een van de betere scholen in een veelal blanke wijk. Ik vind het wel vervelend als je iedereen de maat neemt over het feit dat ze die massa-immigratie niet willen, maar vervolgens wel zelf heel hypocriet de halve stad doorfietst om je eigen kinderen op zo'n blanke school te dumpen, mensen die PVV stemmen de maat neemt en vervolgens denkt dat wij dat niet zien. Caroline Verduin (D66). Voorzitter, ik wil graag een punt van orde maken.

Ik vind het niet heel chic en een beetje raar van de heer Kruis dat hij hier een opmerking maakt over een persoon die hier niet aanwezig is in de gemeenteraad, die ook hier niet heeft gezeten en die hier niet actief is. Ik denk niet dat dat hier gepast is. (Geroffel op de tafels) Sebastian Kruis (PVV). Ik wachtte even het applaus af, maar het was een heel kort applaus. Het zal wel met de interruptie te maken hebben. 42

Ik vind het gewoon belangrijk om die hypocrisie aan te tonen. Ik zeg niet dat ze de halve stad moeten laten volstromen met massa's immigranten, dat de onderwijskwaliteit achteruit keldert en dat we vervolgens zien dat half Den Haag segregeert. Zo iemand, een D66-Kamerlid, campagneleider, heeft altijd een grote mond over partijen als die van mij of die van meneer De Mos, altijd een grote mond over alles en iedereen. Maar zijn mond is net zo groot als zijn hypocrisie om de halve stad door te fietsen om zijn kinderen naar een blanke school te brengen. Waarom niet naar de dichtstbijzijnde school in hun eigen zwarte wijk? De voorzitter. Uw punt is duidelijk. Caroline Verduin (D66). Zo kennen we de heer Kruis. Dit is natuurlijk ook weer een moment dat hij verder kan vertellen, vol passie. Ik wil de heer Kruis een keertje uitnodigen bij mij in de klas en het onderwijs. Want hij heeft een grote mond over hoe het onderwijs er uit zou moeten zien. Kom een keertje langs. Het is makkelijk om hier vanaf de tribune te vertellen hoe het zou moeten. Nou, kom een keertje. Sebastian Kruis (PVV). Het is heel toevallig dat ik zelf de opleiding heb gedaan waar mevrouw Verduin les in geeft: de opleiding bestuurskunde. Daarin worden leerlingen opgeleid om ambtenaar te worden. Ik ben daarvan af gegaan, omdat ik gillend gek werd van het competentiegericht onderwijs.

Competentiegericht onderwijs is eigenlijk de manier voor mensen die geen enkele basiscompetentie bezitten om op basis van allerlei sentimentele visies over zichzelf toch de puntjes binnen te laten komen. Dat is inmiddels de helft van het aantal studiepunten dat je haalt op een hbo-opleiding. Daar heb ik niet zo'n hoge pet van op. De voorzitter. Volgens mij was er een uitnodiging aan u gedaan. Sebastian Kruis (PVV). Dit is de opmaat naar de uitnodiging aanvaarden. Sterker nog, ze had me zelfs uitgenodigd nog voor de verkiezingen. Toen werd die uitnodiging vlak van tevoren opeens ingetrokken. Toen kwamen allemaal mensen uit in principe dezelfde deugkoker naar de instelling en werd de heer Kruis in al zijn wijsheid afgezegd. Wat dat betreft is het een beetje raar om eerst uit te nodigen, dan in te trekken en dan weer uit te nodigen voor de bühne. En straks, als niemand kijkt, wordt de uitnodiging weer ingetrokken. De voorzitter. Meneer Kruis zet zijn betoog voort. Sebastian Kruis (PVV). Dat was dus een hele grote omweg om nog een keertje het punt aan te halen … Gaat het, mevrouw Mostert? Anders kunt u naast me komen staan. Oké, ik kan zelf ook rekenen en schrijven. Hartelijk bedankt. Ik legde net de hypocrisie bloot van een D66-Kamerlid. Wat wij zouden willen, is het 3Rmodel of R3; de volgorde maakt me eigenlijk niet uit: rust, reinheid, regelmaat.

Ik kijk ook even de CDA-wethouder aan. Dit moet hem aanspreken. Wij willen dat leerlingen op school alleen maar leren rekenen en schrijven. Dat is iets waar je de rest van je leven wat aan hebt, niet dat nieuwelerengedoe. Het gaat erom dat we kinderen klaarmaken om de samenleving in te stappen. Daarvoor is het van belang dat je in ieder geval kunt lezen en schrijven. Laten daar de focus op leggen en niet op dat nieuwelerengedoe van D66. Laten we ervoor zorgen dat het onderwijs in alle wijken op orde is. Laten we de toestroom stoppen, ook om het lerarentekort tegen te gaan. We zien nu dat het lerarentekort gelijk oploopt met de bevolkingsgroei. Dat willen we niet; daar willen we natuurlijk een einde aan maken. Dat is ook in het belang van juist die kinderen in juist die kwetsbare wijken. Laten we daar met elkaar hard aan gaan werken. Ik zie op dat punt uit naar de toezegging van de wethouder om de massa-immigratie te stoppen in het belang van de kinderen in de kwetsbare wijken. Dan gaan we er een heel mooi meireces van maken. De voorzitter. Ik geef het woord aan Butt, GroenLinks, voor haar maidenspeech. Voorzitter: de heer Van der Helm. 43

Hera Butt (GroenLinks). Dank, voorzitter. Ik ga een iets ander geluid laten horen dan mijn voorganger die hier stond. Goedemiddag allemaal. Mijn allereerste inbreng in deze raad. Ik ben blij om te lezen dat het bevorderen van gelijke onderwijskansen het overkoepelende doel is van de HEA voor de komende vier jaar. Er was en is nog te veel kansenongelijkheid, terwijl ik tegelijkertijd ook weet dat we in een land wonen met misschien wel de meeste kansen van de hele wereld. Ik ga mijn bijdrage iets persoonlijker maken. Ik ben geboren in deze prachtige stad. Ik prijs mezelf gelukkig als dochter van migranten uit Pakistan, geboren in het Statenkwartier en opgegroeid in de Schilderswijk. Het is een bruisende wijk met een speciaal plekje in mijn hart, een getraumatiseerde wijk misschien wel op sommige vlakken, maar zeker een wijk vol potentie en hoop. Ik heb het voorrecht gehad om te studeren in Nederland, maar ook in het buitenland. Ik ben toezichthouder geweest en advocaat. Nu mag ik impact maken bij het ministerie van OCW en zet ik mijn eerste stappen in de politiek met een voorkeurszetel. Dat is een eer, maar ook heel spannend. Ik ben niet slimmer, beter of sterker dan de kinderen met wie ik ben opgegroeid in de Schilderswijk. Toch kunnen te weinig kinderen uit de wijk deze stappen zetten. Dat was zo in mijn tijd, maar ook nu.

Van huis uit heb ik meegekregen dat hard werken en doorzettingsvermogen ingrediënten zijn voor succes. Toch heb ik keer op keer gezien en ervaren dat toeval en een flinke dosis geluk ook bepalende factoren zijn om iets van het leven te kunnen maken; factoren waar je als individu geen tot weinig invloed op kan hebben. Er is talent in deze prachtige stad, zoveel talent in alle uithoeken van Den Haag. Dat zie ik al jaren op de zaterdagochtend met mijn eigen ogen, als ik voor de klas sta in de Schilderswijk. Ik tref nieuwsgierige kinderen die ook hadden kunnen uitslapen of andere dingen hadden kunnen doen die kinderen doen. In plaats daarvan kiezen zij ervoor om de geest te prikkelen, hun horizon te verbreden en het geluk naar hun eigen hand te zetten. Winst of verlies, wel of niet je dromen waar kunnen maken. Het hangt nu nog te veel af van de wijk waar je wieg heeft gestaan en van het inkomen of opleidingsniveau van de ouders. Dat is oneerlijk en pijnlijk, want dit zijn factoren waar een kind niks aan kan doen. Dat hoort niet en ik zal alles op alles zetten om deze ongelijkheid zo veel mogelijk te bestrijden in deze stad. Dan kan men misschien denken over mij: als jij het kan vanuit de Schilderswijk, dan kan een ander het toch ook, dus wat zeur je nou? Ja, ik geloof in de kracht van mensen, maar ik zie ook wat zich voor mijn neus afspeelt.

Ik zie en weet wat het betekent als je niet altijd de wind in de rug hebt. Niet iedereen hoeft naar de universiteit wat mij betreft, maar iedereen moet kunnen dromen. De kans om je droom uiteindelijk te verwezenlijken mag niet vele malen kleiner zijn voor een kind uit de Schilderswijk dan voor een kind uit het Belgisch Park. Of je nou in de bouw wilt, de zorg of de advocatuur of hele andere dromen hebt, het moet kunnen in Nederland, in Den Haag. Als we dit niet durven te benoemen en willen oplossen, dan verliezen we uiteindelijk allemaal. Ik wil met jullie, zeg ik via de voorzitter, samenwerken om Den Haag mooier, eerlijker en menselijker te maken. Ik sta voor echte oplossingen en vooruitgang in plaats van beeldvorming en mediagevechten. Over ongelijkheid gesproken. In de HEA viel het mij op dat er wordt geïnvesteerd in een aantrekkelijke studentenstad. Daar kan je toch niet tegen zijn, denk ik dan. Maar waarom alleen voor het hbo en wo? En mbo-studenten dan? Dat zijn ook studenten, maar toch worden zij nog te vaak anders behandeld. Voor deze ongelijke behandeling mag geen plek zijn in de HEA, die als doel heeft het bevorderen van gelijke onderwijskansen. Daarom heb ik het amendement 'mbo studentenstad Den Haag' opgesteld en veel partijen hebben dit omarmd.

Het dictum luidt: besluit om op pagina 11 van de HEA 2022-2026 bij ambitie 4 D Investeren in een aantrekkelijke studentenstad, ook het hokje middelbaar beroepsonderwijs in te kleuren. Dit wordt medeondertekend door de collega's van de Partij van de Arbeid, de Haagse Stadspartij, D66, DENK, de Partij voor de Dieren, de SP, de VVD, de ChristenUnie/SGP, Hart voor Den Haag en het CDA. (Geroffel op de tafels) De voorzitter. Van harte gefeliciteerd met uw maidenspeech. Door mevrouw Butt wordt het volgende amendement (M.A GL) voorgesteld:

44

Amendement M.A GL mbo studentenstad Den Haag De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 21 april 2022, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake de Haagse Educatieve Agenda 2022 - 2026. Besluit om: • Op pagina 11 van de Haagse Educatieve Agenda 2022 - 2026 bij ambitie 4 D Investeren in een aantrekkelijke studentenstad, ook het hokje middelbaar beroepsonderwijs in te kleuren. Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Ik ben blij om hier weer te mogen staan, maar het is inderdaad niet mijn maidenspeech. Gefeliciteerd aan mijn nieuwe collega's met hun maidenspeech, heel mooi. Hart voor Den Haag heeft eigenlijk dezelfde doelen, want het zijn dezelfde doelen die wij nastreven. Ik ben dus heel blij dat mijn eerste inbreng in deze raad begint met zo'n belangrijk document, de HEA. Ik heb in de commissie al gezegd hoe positief ik ben over de inhoud van dat document. Er staat heel duidelijk beschreven wat de problemen in deze stad zijn op het gebied van onderwijs, maar er staan ook mooie oplossingen in. Echter, wat ontbreekt is: hoe gaan we om met de middelen die we hebben en waar worden ze op ingezet? Zonder te kunnen beoordelen wat we met het geld doen, kunnen we niet prioriteren. Wat mijn fractie betreft is het lerarentekort, dat echt schrijnend is, het allergrootste probleem.

Wat mijn fractie betreft moeten we daar de meeste middelen op inzetten, maar door deze HEA is dat niet mogelijk. Daarom heb ik een motie met als dictum: verzoekt het college om het raadsvoorstel in te trekken en een nieuw raadsvoorstel HEA op te stellen inclusief een financiële paragraaf en streefcijfers, zodat de gemeenteraad haar wettelijke taken kan uitvoeren. De voorzitter. Door de heer Guernaoui, daartoe gesteund door de heer Kruis, wordt de volgende motie (M.2 HvDH) ingediend:

Motie M.2 HvDH Toevoegen financiële paragraaf en streefcijfers aan HEA 2022-2026 De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 21 april 2022, ter bespreking van het voorstel van het college inzake Haagse Educatieve Agenda 2022-2026 (RIS 311077). Constaterende dat, • de HEA een goede beschrijving geeft van de grote problemen in het Haagse onderwijs en dat er ook oplossingen in staan waardoor de problemen kunnen worden tegengaan; • er in de HEA onder de kop ‘Budget en uitgangspunten uitvoering’ het volgende staat beschreven: “Voor de uitvoering van de HEA 2022-2026 zijn financiële middelen nodig. De gemeente stelt deze middelen beschikbaar voor de uitvoering van het lokale beleid. Het gaat om zowel rijksmiddelen als gemeentelijke middelen uit de reguliere begroting voor onderwijs. Om welk bedrag het in totaal gaat, is nu nog niet duidelijk”; • de wethouder in de bespreking in de commissie aangaf dat het gaat om ongeveer 80 miljoen euro gaat (per jaar of over 4 jaar werd niet duidelijk). Overwegende dat, • de HEA geen enkel inzicht geeft in de besteding van de middelen, waardoor het niet mogelijk is om te beoordelen hoe het gemeentelijke en landelijke belastinggeld wordt ingezet; • de HEA ook geen enkel cijfermatig inzicht geeft in de doelstellingen waardoor niet gemonitord kan worden of de 4 HEA-ambities worden bereikt;

45

•

zolang de feitelijke cijfermatige duidelijkheid er niet is, de gemeenteraad geen inzicht heeft in de gehele werking van de HEA en daardoor ook geen prioritering kan aangeven en/of doorvoeren.

Van mening dat, • elk raadsvoorstel een amendeerbare financiële paragraaf moet hebben zodat de gemeenteraad haar kaderstellende taken (en daarna haar controlerende taken) adequaat kan uitvoeren. Verzoekt het college, • om het raadsvoorstel in te trekken en een nieuw raadsvoorstel HEA op te stellen incl. een financiële paragraaf en streefcijfers zodat de gemeenteraad haar wettelijke taken kan uitvoeren. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Janneke Holman (PvdA). Voorzitter. Hartelijk gefeliciteerd aan de collega's die net beiden een prachtige maidenspeech hebben gehouden. Het voelt ook een beetje als een maidenspeech om na twee jaar corona hier weer te staan, dus ik ga mijn best doen. Ik voer vandaag natuurlijk het woord namens mijn collega Mikal Tseggai over de Haagse Educatieve Agenda. Er staat nogal wat op het spel. De achtergrond van een kind bepaalt nog te vaak wat de kans is op een fijne en succesvolle schooltijd. Heb je ouders die je kunnen helpen met je schoolopdrachten? Of kunnen ze voor je regelen dat je op bijles kunt? En kun je erop rekenen dat je juf of meester je een goed middelbareschooladvies geeft? Dan hebben we natuurlijk nog een gierend lerarentekort.

Hoe kun je rekenen op een fijne of succesvolle schooltijd als je geen vaste juf of meester voor de klas hebt of eentje die maximaal overwerkt is? En hé, waarom hebben we nu eigenlijk al te maken met het tweede interim-schoolhoofd in één jaar tijd? Wij kunnen het verschil maken om ervoor te zorgen dat we de kansenongelijkheid in Den Haag verkleinen. Daarom hebben we namens de PvdA een amendement en een motie om de Haagse Educatieve Agenda aan te scherpen: over het tegengaan van onderadvisering en om iets te doen aan het tekort aan schoolleiders. Maar voordat ik die indien heb ik nog een vraag. Mijn collega Mikal Tseggai heeft in de commissie gepleit om in navolging van Amsterdam het geld dat wij krijgen van het Rijk in te zetten voor een grotestedenbonus voor leraren. Ondanks dat dit nu door het kabinet voor alle vijf grote steden is ingevoerd, houdt een lerarensalaris nog niet bepaald over. Een extra bonus kan een manier zijn om leraren aan te trekken, want hoe wij het geld nu besteden in Den Haag werkt overduidelijk nog niet goed genoeg. Wanneer is de wethouder bereid om kritisch te kijken of we het geld in Den Haag nuttig besteden of dat we het toch moeten inzetten voor een extra bonus voor leraren? Ik hoop dat de wethouder zich niet ingraaft in zijn eigen beleid, maar blijft openstaan voor plannen die in andere steden, bijvoorbeeld in Amsterdam, wel werken.

Dan de motie en het amendement. Allereerst de motie 'Schoolleiders in kleine schoolbesturen en kwetsbare wijken': verzoekt het college te onderzoeken in hoeverre de gemeente kleine schoolbesturen kan helpen in de coaching van leraren naar schoolleiders en het aantrekken van externe schoolleiders, en te onderzoeken in hoeverre een extra bonus voor schoolleiders het tekort aan schoolleiders kan verminderen in de wijken met de grootste lerarentekorten van Den Haag, te weten Laak, Escamp, Scheveningen en het Centrum. De motie wordt mede ingediend namens de HSP, GroenLinks en DENK. Dan het amendement 'Afspraken over het inzicht in lage onderwijsadvisering': besluit het derde bulletpoint op pagina 25 met de tekst over onderadvisering te vervangen. Ik ga het niet helemaal voorlezen. Jullie kunnen het nalezen in het RIS, maar het begint met: Het college legt de wens bij alle schoolbesturen neer om het percentage onderadvisering bij leerlingen uit groep 8 in twee jaar te halveren. Als het streefpercentage niet gehaald wordt, zal de gemeente dit inclusief een verantwoording publiekelijk bekendmaken. Het amendement wordt mede ingediend namens de collega's van de HSP, DENK en GroenLinks.

46

De voorzitter. Door mevrouw Holman, daartoe gesteund door mevrouw Faïd, mevrouw Butt en de heer Mahmood, wordt het volgende amendement (M.B PvdA) voorgesteld:

Amendement M.B PvdA Afspraken over en inzicht in lage onderwijsadvisering De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 21 april 2022, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Haagse Educatieve Agenda 2022 - 2026, besluit het derde bulletpoint op pagina 25 met de tekst “Het percentage onderadvisering bij leerlingen uit groep 8 is gedaald” te vervangen door: “Het college legt de wens bij alle schoolbesturen neer om het percentage onderadvisering bij leerlingen uit groep 8 in twee jaar te halveren en in vier jaar op o te hebben en overlegt in hoeverre dit haalbaar is en wat zij daarvoor nodig hebben. Daarnaast zal de schoolbesturen gevraagd worden om deze percentages te monitoren en hier verantwoording over af te leggen. Als de streefpercentages niet gehaald worden, zal de gemeente dit inclusief een verantwoording publiekelijk bekend maken.” Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Door mevrouw Holman, daartoe gesteund door mevrouw Faïd, mevrouw Butt en de heer Mahmood, wordt de volgende motie (M.3 PvdA) ingediend:

Motie M.3 PvdA Schoolleiders in kleine schoolbesturen en kwetsbare wijken De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 21 april 2022, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Haagse Educatieve Agenda 2022 – 2026. Constaterende, dat: • kwetsbare wijken waar scholen het hoogste lerarentekort ondervinden, ook last hebben van een tekort aan schoolleiders zoals directeuren en adjunct-directeuren; • het extra lastig is om schoolleiders aan te trekken in wijken waar ook extra leraren aangetrokken moeten worden; • door de grote stedenbonus die het Rijk heeft geïntroduceerd, leraren bijna hetzelfde dreigen te verdienen als (adjunct)directeuren en het daarom niet meer interessant is voor leraren om (adjunct)directeur te worden; • grote schoolbesturen aan hebben gegeven bij het college dat zij leraren intern opleiden tot schoolleiders maar kleine schoolbesturen aan hebben gegeven hier moeite mee te hebben. Verzoekt het college: • te onderzoeken in hoeverre de gemeente kleine schoolbesturen kan helpen in de coaching van leraren naar schoolleiders en het aantrekken van externe schoolleiders; • te onderzoeken in hoeverre een extra bonus voor schoolleiders het tekort aan schoolleiders kan verminderen in de wijken met de grootste lerarentekorten van Den Haag, te weten Laak, Escamp, Scheveningen en het Centrum. En gaat over tot de orde van de dag.

De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Dan wil ik het woord geven aan mevrouw Peeck voor haar maidenspeech. Caroline Peeck (VVD). Allereerst natuurlijk de felicitaties aan mijn medemaidenspeechers. 47

Voorzitter. Dank voor dit bijzondere moment om hier mijn eerste speech in deze raad te houden en ook nog bij een zo verschrikkelijk belangrijk onderwerp: onderwijs, de basis van onze samenleving. Voorzitter. Ieder kind in deze stad verdient het om onderwijs te krijgen op die manier die bij hem of haar past, ontwikkelt en uitdaagt in een gezonde en veilige omgeving. Kansengelijkheid en samenwerking zijn daarbij essentiële begrippen en de HEA is een zeer belangrijk instrument. Als kind wilde ik altijd burgemeester worden, niet om die prachtige ambtsketen, wat natuurlijk voor een klein meisje mooi zou staan, maar juist twee andere zaken motiveerden mij, als eerste de traditie in mijn familie, van mijn vader. Generaties lang waren er burgemeesters Peeck in het Noord-Hollandse Schoorl, nu behorend tot de gemeente Bergen. Maar naast die traditie trok mij toen ook al de verantwoordelijkheid die het ambt met zich meebrengt voor de gemeenschap, voor de maatschappij. Het verschil kunnen maken voor individuen, waar ze ook vandaan komen. Zorgen dat gezinnen, ouderen en jongeren veilig en fijn in hun omgeving kunnen wonen. Ik sluit niet uit dat door dit raadslidmaatschap deze gekoesterde wens zomaar weer nieuw leven gaat krijgen.

Pas toen ik naar de middelbare school ging en nieuwe mensen ontmoette, realiseerde ik mij dat ik wel heel erg veel geluk heb gehad om op te groeien met perspectief, kansen en stimulerende ouders, waar het normaal is dat je de kans krijgt om te studeren. Met het pakken van die kansen door te gaan studeren en ook met kleine kinderen altijd en hard te werken, heb ik dezelfde kansen en perspectieven door kunnen geven aan mijn drie nu studerende kinderen van 19, 22 en 23 jaar. Samen met mijn kinderen heb ik naar de documentaire Klassen gekeken, een zevendelige serie over de strijd voor gelijke kansen in het onderwijs. Een jaar lang worden kansrijke en kansarme kinderen gevolgd, thuis, op straat en op school. Ook hier in Den Haag zijn veel van de problemen die in de serie toe- en uitgelicht worden in onze wijken aan de orde. Segregatie. Leraren die meer zorg dan les moeten geven. Ouders die niet in beeld zijn bij de school of de omgeving voor het kind. Ouders die niet of nauwelijks Nederlands spreken. Grootouders waar de kinderen voor moeten zorgen. Geen middelen of mogelijkheden om thuis te werken of te leren, zoals door corona zo lang het geval was.

De VVD kan zich goed vinden in de vier ambities in de voorliggende HEA en waardeert dat de eerdergenoemde belangrijkste sleutelelementen worden aangepakt door in te zetten op zo vroeg mogelijk en gericht taal bij zowel de ouders als de kinderen, wat een omgeving creëert die kinderen en ouders uitdaagt op cognitief, sociaal-emotioneel en fysiek gebied en de ouders betrekt, door kopklassen te introduceren voor weekend- en zomerscholen, maar ook ondersteuningsprogramma's voor hoogbegaafde en internationale leerlingen. Daarnaast is er aandacht voor het lerarentekort, wat een landelijk probleem is, maar in Den Haag is het tekort hoger dan gemiddeld. De VVD leest in de beantwoordingsbrief van het college over betaalbare woningen voor onmisbare doelgroepen, over ambities en voornemens, maar mist de monitoring. Hoeveel woningen zijn er nu daadwerkelijk naar leraren gegaan en hoeveel zijn er voor hen beschikbaar in de komende jaren? De VVD ziet deze monitoring graag terug in de komende HEAuitvoeringsrapportages. De leraren zijn samen met de ouders degenen die zorgen dat al onze kinderen hun talenten zullen ontwikkelen, zodat ze opgroeien tot stabiele burgers in deze stad, mee kunnen en gaan doen en kansen bieden op trendbreuk in sommige generaties. Voorzitter.

Graag eindig ik hier met de toezegging dat ik mij maximaal in zal zetten om samen met alle partijen hier aanwezig te werken aan de kansengelijkheid voor alle kinderen in Den Haag, van praktisch ingesteld tot hoogbegaafd, om aan hen perspectief en kansen te geven op een leven waarvan zij later zeggen: 'Daar droomde ik van. Ik kreeg een kans en het is me gelukt.' Dank voor uw aandacht. (Geroffel op de tafels) De voorzitter. Van harte gefeliciteerd met uw maidenspeech. Adeel Mahmood (DENK). Voorzitter. Ten eerste dank aan de drie collega's voor hun maidenspeech. Volgens mij volgt er later ook nog een collega met een maidenspeech. Alvast felicitaties bij voorbaat. Voorzitter. Het belang van onderwijs is evident. Daar worden nieuwe leiders, vakmannen, docenten en artsen opgeleid en klaargestoomd voor de samenleving. Als het onderwijssysteem goed is ingesteld, dan zullen daar ook goede artsen en vakmannen vandaan komen en onze stad naar een hoger 48

plan tillen. Want zonder goed onderwijs is er ook geen goede toekomst voor ons land. Maar die toekomst staat helaas wel onder druk, al heel veel jaren lang. Deels door de coronamaatregelen, maar ook vooral door het beleid van de afgelopen jaren zijn de onderwijsresultaten aanzienlijk achteruitgegaan. Zowel de scholieren als leraren krijgen niet de waardering die ze horen te krijgen en we geven ook steeds minder uit aan de toekomst van onze kinderen. Als we simpele bedragen gaan uitgeven aan onderwijs, dan zullen we ook simpele resultaten ontvangen. Indien we het onderwijs naar het hoogste niveau willen brengen, zullen we daar toch wat meer voor geld voor moeten uittrekken. Dan kijken we natuurlijk ook naar het Rijk. Lokaal heeft DENK derhalve 50% meer budget in het partijprogramma opgenomen om de HEA-gelden te versterken. Daar zullen we de komende tijd ook op hameren. Voorzitter. Gelijke kansen in het onderwijs, dat is voor DENK de absolute topprioriteit. In de afgelopen decennia hebben we onderadvisering tientallen keren aan de kaak gesteld, maar nog steeds krijgen veel kinderen met een migratieachtergrond een lager schooladvies dan ze daadwerkelijk verdienen. Kansenongelijkheid degenereert de kwaliteit van het onderwijs en dus ook onze toekomst.

Mijn frustratie is dat ik in deze HEA maar ook in eerdere HEA's zo veel goede voornemens, ambities en prioriteiten lees over kansengelijkheid, maar zo weinig concreets zie met meetbare resultaten maar ook verantwoording over de bereikte of niet bereikte resultaten. Uiteindelijk gaat het erom welke resultaten je bereikt met de goede ambities die we al hebben en wat de eerdere HEA's hebben opgeleverd, als we kijken naar kansengelijkheid. Wij vinden het belangrijk dat hier heel veel aandacht naartoe gaat, maar ook dat we ervoor zorgen dat er bijvoorbeeld bij de pabo aandacht komt voor onderadvisering van leerlingen met een migratieachtergrond, want niet op alle pabo's vindt dit momenteel plaats. Zorg er dus voor dat er meer kennis wordt verspreid onder docenten en schoolbesturen over vooroordelen en onderadvisering, specifiek bij leerlingen met een migratieachtergrond en ook waarbij het inkomensniveau van de ouders een rol speelt. Ondersteun daarnaast ook meer projecten die zien op ouderbetrokkenheid en het empoweren van ouders om iets te doen tegen het onderadviseren van hun kind vanwege hun afkomst of opleidingsniveau. Voorzitter. Er zijn scholen waar het allemaal prima gaat, natuurlijk relatief gezien, met minder personeelstekorten, goede resultaten en een goede leiding. Kijk maar naar de cijfers over gelijke kansen in onze stad.