RIS312262 Notulen van de raad van 21 april 2022

We doen dat in samenwerking met andere initiatieven, het Koninklijk Conservatorium, de Academie van Beeldende Kunsten, maar ook bijvoorbeeld de Samenscholing of een initiatief als Radio Tonka. We worden soms door de gemeente daarin ondersteund, ook weer vanuit het broedplaatsenbeleid. En nu ineens moeten we weg. Er wordt ons van alles beloofd over terugkeer, maar in de praktijk zien we dat het plan allang vaststaat en dat alle ideeën over, discussie en meedenken van ons helemaal geen zin hebben, want het plan is er al. Dat is eigenlijk heel raar. Want een goedlopend artistiek initiatief dat volledig invulling geeft aan het beleid van de gemeente zelf, moet nu ineens weg en we moeten ergens anders heen. Dit is voor een plan dat eigenlijk allang vaststaat. Gisteravond werden wij plotseling gewezen op de conceptnota van Motus, een plan dat al in maart gepubliceerd is, maar nooit met ons is gedeeld. Toen we dat lazen, waren we verbijsterd. Het is echt bizar wat daar staat. Letterlijk alles wat daar staat genoemd over Helicopter is óf feitelijk onjuist of een zodanige suggestieve verdraaiing van de feiten dat wij er enorm negatief uit komen. Ik heb een opsomming gemaakt; die deel ik graag met jullie. Het past niet binnen de drie minuten om dat nu op te sommen. Dit is wel een bevestiging van onze ervaring tot nu toe hoe dit alles gelopen is. Wij voegen iets toe aan de stad.

Wij geven invulling aan een beleid dat de gemeente zelf heeft opgesteld. Dat doen we op een goede manier. Nu moeten we weg met de belofte over terugkeer. Maar we worden daarin niet serieus genomen. We worden niet erkend als een broedplaats. We worden niet erkend voor onze artistieke functie voor de stad. Wij kunnen alleen meedoen aan dit plan als wij ons conformeren aan het idee van een economische broedplaats, wat volledig haaks staat op de culturele invulling die ook de gemeente wil. Motus is blijkbaar bereid om de feiten compleet te verdraaien en om jullie als raad onjuist voor te lichten. Dat betekent dat jullie als raad daarmee geen afgewogen oordeel kunnen vormen. Voor mij is het verbijsterend, als lid van Helicopter maar misschien nog wel meer als inwoner van Den Haag, dat ik zie dat er gewoon gelogen wordt tegen de raad en dat jullie op basis daarvan een ongefundeerde keuze gaan maken. De voorzitter. Dank u wel. Ik geef het woord aan F. Nooter en daarna aan J. Hendriks. De heer Nooter (O). Goedemorgen. Mijn naam is Floris Nooter. Het zal u niet ontgaan zijn de afgelopen maanden. Er is veel media-aandacht geweest omtrent de plannen van de Samenscholing. VPRO 3voor12, TV West, Radio Den Haag FM. Zelfs de NOS heeft er een headline van gemaakt. Ze koppen: de Samenscholing is nodig om de stad bruisend en levendig te houden.

Was de slogan van Den Haag niet lang geleden - dan praat ik over twintig jaar terug - 'Den Haag bruist'? Of begin ik nu echt oud te worden? Deze media-aandacht zegt genoeg. Ook Den Haag heeft een plek zoals de Samenscholing nodig. Nijmegen, Groningen, Eindhoven, Amsterdam, Leiden, Utrecht en Rotterdam: ze hebben allemaal een culturele vrijplaats met bestaansrecht. Daar ziet de gemeenteraad wél in dat die plekken 15

daar in een behoefte voorzien. Daar worden wél keuzes gemaakt voor de lange termijn. En daar krijgen wél de wat minderbedeelden een stem. Ik ga u kort meenemen langs de initiatieven die op straat dreigen te komen staan. Een kleinschalige bierbrouwerij. Een imker met drie bijenvolkeren die met de honing wekelijks op de biologische markt van Den Haag staat. Een zeefdrukstudio waar ouderwetse druktechnieken worden toegepast en cursussen worden gegeven. Veganistisch-biologisch restaurant Water & Brood, vier dagen per week lekker nassen voor € 12,50. Een concertzaal waar opkomende bands een podium kunnen krijgen. Een professionele opnamestudio waar bands en zangers kunnen opnemen. Er zijn al tientallen platen opgenomen en uitgebracht onder de noemer Studio Moerwijk. Een maandelijkse live radioshow op Den Haag FM vanuit Studio Moerwijk onder de noemer Radio Tonka. Ik, Daddy Moerwijk, presenteer het gay-tiertje. Een houtwerkplaats. Een metaalwerkplaats. Een fietsenwerkplaats. Een verpakkingsvrije winkel waar tegen inkoopprijzen biologische producten worden verkocht. Breng je eigen potje mee, weeg je rijst en bonen af. Geen plastic bakjes voor iedere klant, maar hergebruik is de toekomst. CircusKabel, kindercircus en jongleerlessen. Een oefenruimte voor theaterverenigingen. Een fitness-studio. Een boksruimte. Een weggeefwinkel: gratis spullen scoren die je net nodig had.

Lang leve het hergebruik. Daar wordt niet alleen je portemonnee blij van, maar ook ons klimaat. Een alternatieve boekenwinkel met merchandise, verkoop van T-shirts en petjes. Een moestuin met kas, het kweken van biologische groente en fruit. Een oefenruimte voor de bands. Een Koerdische vrouwengroep die wekelijks een bijeenkomst heeft, koffie, steun en toeverlaat. En de Buurtcamping Zuiderpark; het was al benoemd. Deze prachtige initiatieven zonder subsidie … De voorzitter. Dank u wel, meneer Nooter. Uw tijd zit erop. Dan geef ik het woord aan J. Hendriks en daarna aan B. Simon. De heer Hendriks (O). Goedemorgen. Ik woon zelf meer dan een halfuur fietsen van de Samenscholing en toch ga ik er vaak meerdere keren per week heen. Ik wil graag persoonlijk wat zeggen over waarom deze plek zo belangrijk is voor mij. Het is een niet-commerciële ontmoetingsplek. Dat hebben we nu al wel een paar keer gehoord, maar het blijft belangrijk om het te benoemen want er zijn niet zoveel plekken waar je heen kan als je niet € 5 wil uitgeven aan een biertje of geen huur kan betalen. Ik ben zelf vooral betrokken bij de boekenwinkel en de bibliotheek de Opstand. Het is voor mij dus een heel belangrijke plek, omdat het niet commercieel is en omdat ik daar samen kan komen met mensen en nieuwe mensen kan ontmoeten. We leren van elkaar.

Dat is misschien een functie van de Samenscholing die nog niet is genoemd. Het heeft een educatieve functie buiten het schoolsysteem of de universiteit om. Het is ook een belangrijke ontmoetingsplek voor de lhbt- of de queer gemeenschap. De Opstand is een plek waar, niet als een gay bar of een gay feestje, mensen die niet per se uit willen gaan, niet willen dansen of niet tegen harde muziek kunnen toch hun community kunnen ontmoeten. Ook dat soort plekken zijn er niet zoveel, al helemaal niet met de combinatie dat het ook niet-commercieel is. Een initiatief dat net nog niet genoemd is, zijn taallessen voor mensen die Nederlands willen leren, vooral mensen die minder inkomen hebben. Ik wilde nog wat zeggen over de weggeefwinkel. Ik ben zelf student en heb niet altijd zoveel te besteden. Ik heb daar veel keukenspullen gevonden en soms ook kleding. Dat het ook goed is voor het klimaat, is natuurlijk een belangrijk punt. Er zijn al zoveel spullen in deze samenleving. Het is veel beter om die te ruilen en weg te geven dan om ze altijd maar weg te gooien en nieuw te kopen. Geen van de initiatieven die de Samenscholing zo interessant en zo mooi maken, zouden kunnen terugkomen op een plek waar je € 60 à € 100 huur per vierkante meter betaalt.

Waarom al deze initiatieven sluiten en de straat op sturen voor een plan dat zoveel geld kost voor bedrijven die ook elders in de stad huur kunnen betalen? Want het is gewoon commerciële huur. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel, meneer Hendriks. Dan kijk ik naar B. Simon. Mevrouw Simon (O). Dank je wel dat we de kans krijgen om hierover te mogen inspreken. Ik ben mijn blaadje vergeten, dus misschien is de volgorde waarin ik dingen zeg af en toe een beetje chaotisch.

16

Toen ik vanochtend hiernaartoe kwam, kleedde ik me aan en kwam ik tot de conclusie dat ik dezelfde jurk aandeed die ik aandeed naar een van de laatste begrafenissen waar ik naartoe moest. Toen besefte ik dat het eigenlijk een beetje hetzelfde voelt om hiernaartoe te komen om jullie te proberen te overtuigen van het feit dat het verlies van een plek als de Samenscholing een groot verlies zou zijn voor de samenleving in Den Haag, vooral omdat de Samenscholing echt een unieke plek is, met name omdat het geen commerciële plek is. Daardoor is er veel meer bewegingsvrijheid voor de mensen die daar hun plekje vinden. En daardoor is het ook een hele open plek voor heel veel mensen die op andere plekken in Den Haag zich misschien niet zo op hun plek voelen of niet zo passen. De Samenscholing is een plek waar ik naartoe kan. Ik heb zelf een atelier daar en ik maak daar kunst. Ik heb daar dus de kans om kunst te maken vanuit het oogpunt van kunst in plaats van alleen om geld te verdienen. Ik merk dat ik daardoor een unieke connectie kan maken met andere mensen die daar kunst maken, waardoor er unieke projecten kunnen ontstaan. Ik denk dat de ruimte en vrijheid om dat te kunnen doen zonder jullie steun en zonder jullie hulp wel wat meer gewaardeerd mag worden.

Het is ook een plek waar ik bijvoorbeeld mijn vriendinnetje met epilepsie mee naartoe kan nemen zonder bang te hoeven zijn dat er een moment is waarop zij een aanval krijgt en er dan niet goed mee omgegaan wordt. Ik denk dat dat geldt voor heel veel mensen die bij de Samenscholing komen. Het is een plek die heel veilig voelt voor mensen die zich op heel veel andere plekken in Den Haag misschien niet zo veilig voelen. Het biedt heel veel mensen die op andere plekken in de samenleving tegen drempels en muurtjes aan lopen de kans om toch een beetje het gevoel te kunnen hebben dat ze er ook mogen zijn en dat ze ook een kans krijgen om de dingen te doen die hen gelukkig maken. Ik denk dat dat dingen zijn die voor iedereen, voor ieder mens belangrijk zijn. Het maakt niet uit op wat voor plek of in wat voor milieu je geboren bent. De laatste jaren zie ik heel veel van dat soort plekken verdwijnen in Den Haag, dus ik hoop dat jullie over je hart kunnen strijken en er eentje kunnen laten blijven bestaan. Jullie kunnen vast een andere plek vinden voor jullie commerciële plan. De voorzitter. Dank u wel. Uw tijd is om. Hiermee hebben we de insprekers over dit agendapunt gehad. Dan heb ik nog één inspreker over de beeldkwaliteit Spuistraat en Vlamingstraat en de Haagse lanen. Ik geef het woord ten slotte aan P. Drijver. De heer Drijver (L). Goedemorgen.

Geachte leden van de raad, welkom in deze zaal. SOS Den Haag ziet uit naar een productieve samenwerking met elk van u, ja iedereen. Ik hoop dat er de volgende keer bordjes staan, zodat ik de nieuwe gezichten kan onthouden. Beeldkwaliteit in de fraaie Spuistraat/Vlamingstraat. Wie kan erop tegen zijn, wanneer het beeldkwaliteitsplan vooral houvast zoekt bij de fraaie bovenverdiepingen en geveltoppen die er nog zijn in dit gebied? De vraag is natuurlijk: wat gaat het college doen met al deze fraaie kennis en voornemens? Hoe hard is het? Blijven die panden eigenlijk wel heel? En gaat Den Haag echt werk maken van het terugbrengen van winkelpuien zoals Leiden dat zo voortvarend doet? Precies daar wringt 'm de schoen. Het college zwatelt over een richtinggevend toetsingskader, een richtinggevend instrument, een leidraad voor de welstandscommissie, ondersteunend voor pandeigenaren. Het is een boterzacht prentenboek van voorgevels waarbij daarachter alles gesloopt kan, mag en gaat worden, inclusief de interieurs van rijksmonumenten zoals laatst in de Vlamingstraat. Dit college vindt voorzetgevels blijkbaar goed genoeg in rijksbeschermd stadsgezicht. Daarbij verwijst dit beeldkwaliteitsplan ook nog eens naar de Welstandsnota 2017, die vorig jaar januari geëvalueerd had moeten zijn. Juist de rol van beeldkwaliteitsplannen is in die nota verwarrend en gratuit.

Dat vindt ook de afdeling Stedenbouw en Planologie. Een voorbeeld van wat het college er nou mee doet. Een maand geleden is een bouwplan ingediend voor Vlamingstraat, Raamstraat en Grote Marktstraat. Het ligt hier beneden in het voorlichtingscentrum. Dat is de raad nooit getoond. In dat planuitwerkingskader zijn systematisch foto's weggelaten van die fraaie Raamstraat vroeger en nu, zodat u niet op het idee zou komen om links en rechts de straat weer fraai te herstellen. Links en rechts bescheiden winkel-woonhuizen, zo is de besluitvorming in de raadscommissie gestuurd en in de stukken van de ontwikkelaar is het niet anders. In dat PUK wordt de bestaande lelijke monotone wand van 12 meter hoog opgehoogd tot 21 meter in een straat van nog geen 6 meter breed. Er zit nu één deur van de fietsenstalling en er komt geen een adres bij in de nieuwbouw. De huidige uniforme, niet passende en gesloten architectuur die nu is uitgesmeerd over drie straten, wordt tegen hoge kosten gesloopt en vervangen door ander 17

uniforme en niet passende architectuur bij de winkel-woonhuizen in de wijde omgeving. De vorige raadscommissie heeft dat PUK aangevuld en gewijzigd met amendementen en moties, maar die zijn niet of nauwelijks verwerkt, want u kunt dat niet weten. Het staat wel in uw besluitenlijst vandaag, geloof ik. Kortom, behoud en versterking van beschermd stadsgezicht gaat met een fraai boekje eenvoudigweg niet gebeuren. Wat gaat de nieuwe raad hieraan doen? Of laat u voor vier jaar de boel maar weer de boel? Dat was het beschermd stadsgezicht. Het tweede punt, de Haagse lanen. De voorzitter. Denkt u dat u twee keer drie minuten krijgt? De heer Drijver. Ja, ik heb het twee keer aangevraagd. De voorzitter. Dat is een vergissing. Dan kunnen mensen wel zes keer aanvragen, dus ik vrees dat het bijna klaar is. Maar maakt u uw zin maar af. O, het is een ander agendapunt. Dat mag wel. Oké, gaat uw gang. De heer Drijver (J). Geachte leden van de raad. De Haagse lanen is een prachtig initiatief van raadslid Det Regts, dat op bijna unanieme steun kan rekenen van de raad en onder belangenorganisaties van bewoners en ondernemers in de binnenstad. Een initiatief dat durf en doorzettingsvermogen vraagt en dat alleen kan slagen wanneer verschillende stakeholders meedoen.

Het visioen van boomrijke lanen door de nu veel te breed geworden lege autowegen door het centrum is schitterend en kan mooi aangevuld worden met grachten om de doorstroming van regenwater in de stad te verbeteren. Komende weken is een eerste krachtmeting. De ondergrondse publieksentree op de Hofplaats kost een rij kastanjebomen en er komen maar spaarzaam bomen terug, want er komt een gebouw onder de grond. Een gemiste kans op een mislukt pleintje. Het voorstel om meer bomen te planten tegenover Dudok en tegenover Asta stuit op hevig verzet van de HTM, die almaar meer ruimte opeist. En dan te bedenken dat de eerder gegraven proefsleuven daar zoveel afgedankte ondergrondse leidingen opleverden dat er nauwelijks bewortelingsruimte voor bomen te vinden is. Er is voor u allemaal nog veel en taai werk. Fijn. Wij kondigen hierbij aan dat er een klein comité is gevormd waarin zitting hebben de Vrienden van Den Haag, bewonersorganisatie Rondom het Plein, het Oude Centrum, de Haagse Bomenstichting, de Koninklijke Horeca afdeling Den Haag en SOS Den Haag. Dat comité gaat u de komende jaren bijstaan in deze zaal en daarbuiten om dit initiatief te verwerkelijken. Doorzettingsvermogen. Saai, maar het moet gebeuren. Vandaag maakt u een frisse start door een reservering van pakweg € 20 mln. hiervoor vrij te maken. We zien elkaar hierover binnenkort weer. Groen moet je doen.

Dank je wel, Sebastian. De voorzitter. Dank u wel. Dit was agendapunt B, Stad in de raad.

Aan de orde is: C.

Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken.

De raad heeft hieromtrent beslist zoals hierna bij elk nummer is aangegeven. Nr.

Raadsadres

Voorstel voor afdoening

1

Detaconcept d.d. 25 maart 2022 inzake ombouwen kantoorruimtes tot woonruimtes (10294820)

In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan commissie Ruimte

18

2

Belanghebbende d.d. 27 maart 2022 inzake verkeersoverlast Westeinde (10294830)

3

A. Werkgroep SoZaWe d.d. 28 maart 2022 inzake SoZa gebouw (Anna van Hannoverstraat 4) (10294840) Provincie Zuid-Holland, team Omgevingsbeleid d.d. 31 maart 2022 inzake kennisgeving terinzagelegging ontwerpbesluit wijziging Zuid-Hollandse omgevingsverordening 2022 (10296266) Stichting SOS Den Haag e.a. d.d. 12 april 2022 inzake vergunningsverlening Tennispark WW/padelbanen (10301978)

4

5

In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan commissie Leefomgeving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan commissie Ruimte In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan commissie Ruimte

In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan commissie Samenleving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan commissie Ruimte

6

Health Spa d.d. 14 april 2022 inzake speelautomatenhal De Savornin Lohmanplein (10301997)

Nr.

Zienswijze op conceptbegroting Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden 20232026, conceptbegrotingswijziging 2022 en conceptjaarrekening 2021 ter info Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden d.d. 4 april 2022 (10299571)

Voorstel voor afdoening

Zienswijze op ontwerpbegroting 2023 en ontwerpbegrotingswijziging 2022 GR GGD en Veilig Thuis Haaglanden GR GGD en Veilig Thuis Haaglanden d.d. 7 april 2022 (10299610)

Voorstel voor afdoening

Zienswijze op Ontwerpbegroting MRDH 2023 en de Begrotingsjaarschijf 2022 v.w.b. infrastructurele doorstromingsmaatregelen Transitieprogramma OV en corona Metropoolregio Rotterdam Den Haag d.d. 23 maart 2022 (10293068)

Voorstel voor afdoening

Nr.

Zienswijze op ontwerp-bestemmingsplan Madestein-Vroondaal 5e herziening

Voorstel voor afdoening

1

Belanghebbende d.d. 28 februari 2022 (10293263) Pelican Key Legal Accountancy B.V. d.d. 11 maart 2022 (10293294 en 10293308)

Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel

1

Nr.

1

Nr.

1

2

Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel

Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel

Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel

19

Nr.

Ter kennisneming

Voorstel voor afdoening

1

Belanghebbende d.d. 17 maart 2022 inzake gemeenteverkiezingen (10294857) Erfgoedvereniging Heemschut d.d. 24 maart 2022 inzake Land-art kunstwerk ‘Park in het Water’ (10294863) Belanghebbende d.d. 27 maart 2022 inzake protest tegen blokkade Zuiderpark door Invictus Games (10294881) Haagse Gemeenschap van Kerken d.d. 27 maart 2022 inzake aandachtspunten voor de nieuwe raadsleden (10296295) Belanghebbende d.d. 4 april 2022 inzake de beveiliging op de horrorpoller (10296311) Stichting het Cuypersgenootschap d.d. 3april 2022 inzake bezwaar tegen intrekking van de aanwijzing van De Dreven tot gemeentelijk beschermd stadsgezicht (10296317) Belanghebbende d.d. 4 april 2022 inzake opzegging overlegstructuur (10296326) Werkgroep MiSoZa d.d. 30 maart 2022 inzake sloop voormalig ministerie van SoZaWe (10296335) A&O fonds Gemeenten d.d. 7 april 2022 inzake coalitieakkoord (10299656) Stichting Zwerfjongeren Nederland d.d. 8 april 2022 inzake kwetsbare jongeren (10299665) Hoogheemraadschap van Delfland d.d. 8 april 2022 inzake rol van water en activiteiten binnen beheersgebied Hoogheemraadschap van Delfland (10299839) Belanghebbende d.d. 1 april 2022 inzake afvalproblematiek (10299892) Belanghebbende d.d. 5 april 2022 inzake open vragenuur tijdens raadsbijeenkomst (10302038) Toiletalliantie/Maag Lever Darm Stichting d.d.

5 april 2022 inzake onvoldoende openbare toiletten (10302055) Sportief Besteed Groep d.d. 5 april 2022 inzake manifest Maatschappelijke Diensttijd (MDT) in Den Haag (10302061) Fietsersbond Landelijk Bureau d.d. 5 april 2022 inzake vergroot de fietsveiligheid (10302082) Ekwadraat d.d. 1 april 2022 inzake snel en duurzaam van Russisch gas af (10302086) Belanghebbende d.d. 31 maart 2022 inzake sneller meer woningen (10302093)

Voor kennisgeving aannemen

2

3

4

5 6

7 8

9 10

11

12 13

14

15

16

17 18

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen

20

19 20

21

22 23 24

25

26 27 28

CNV d.d. 22 maart 2022 inzake aandachtspunten voor de raadsleden (10302105) Dokters van de Wereld d.d. 4 april 2022 inzake problematiek rond toegang tot medische zorg in de G10 (10302117) Landelijk Samenwerkingsverband Actieve bewoners d.d. 8 april 2022 inzake Elke Wijk Verdient een BewonersBedrijf (10302126) VO Platform d.d. 6 april 2022 inzake staat van schoolgebouwen (10302130) Nakad Law d.d. 8 april 2022 inzake staatsontvoeringen in Nederland (10302147) Belanghebbenden d.d. 8 april 2022 inzake vragen over de Nederlandse ‘Staatsontvoeringen’ (10302166) Stichting ONL voor Ondernemers d.d. 11 april 2022 inzake benoem nadeelcompensatie in het raads- of coalitieakkoord (10302179) Belanghebbenden d.d. 8 april 2022 inzake overlast verkeersgeluid (10302189) Belanghebbende d.d. 2 april 2022 inzake overlast verkeer (10302203) Kunsten ‘92 d.d. 12 april 2022 inzake Laat de culturele en creatieve sector niet alsnog omvallen (10302218)

Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen

Aan de orde is: D.

Verslag van de commissie onderzoek bescheiden fractievertegenwoordigers.

De voorzitter. Ik geef het woord aan de voorzitter van de commissie tot onderzoek bescheiden fractievertegenwoordigers, mevrouw Arp. Lesley Arp (SP). Voorzitter. De commissie tot onderzoek bescheiden fractievertegenwoordigers deelt de gemeenteraad mee dat, gebruikmakend van artikel 4 van de Verordening raadscommissies, als fractievertegenwoordigers zijn voorgedragen de heer Mohammed Ghay namens DENK, de heer Nizaam Muradin namens DENK en mevrouw Gezal Karabekir namens de Haagse Stadspartij. De commissie verklaart dat betrokkenen aan de gestelde eisen voldoen en mitsdien op grond van artikel 4 van de Verordening raadscommissies kunnen worden toegelaten als fractievertegenwoordigers. De voorzitter. Dank u wel.

Aan de orde is: E.

Beëdiging fractievertegenwoordigers.

De voorzitter. Mag ik de drie fractievertegenwoordigers vragen om hierheen te komen? Dan ga ik ze beëdigen. Wilt u gaan staan? Ik begin bij u, mevrouw Karabekir. U gaat de verklaring en belofte afleggen.

21

'Ik verklaar dat ik, om tot fractievertegenwoordiger benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als fractievertegenwoordiger naar eer en geweten zal vervullen.' Gezal Karabekir. Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter. Gefeliciteerd en heel veel succes. (Applaus) De voorzitter. De heren Ghay en Muradin gaan de eed afleggen. 'Ik zweer dat ik, om tot fractievertegenwoordiger benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als fractievertegenwoordiger naar eer en geweten zal vervullen.' Mohammed Ghay. Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter. Gefeliciteerd en veel succes. Nizaam Muradin. Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter. Gefeliciteerd en heel veel succes.

(Applaus) De voorzitter. Ik schors de vergadering voor een enkel moment. De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.

Aan de orde is: F.

Vaststelling van de Notulen van 29 en 30 maart 2022.

De Notulen worden ongewijzigd vastgesteld.

Aan de orde is: G.

Vaststelling van de Besluitenlijst.

G.1 G.2 G.3

Voorstel van het college inzake bekrachtiging geheimhouding (RIS312086) Voorstel van het presidium inzake bekrachtiging geheimhouding (niet aan de orde) Voorstel van het college inzake Aanvraag Rijksbijdrage in de kosten voor de opsporing van conventionele explosieven uit de Tweede Wereldoorlog (RIS311925) Voorstel van het college inzake gewijzigde vaststelling bestemmingsplan 'Omgevingsplan Binckhorst n.a.v. uitspraak Raad van State' (RIS311941) Voorstel van het Presidium inzake Verordening tot wijziging van de Verordening Raadscommissies (RIS312054)

G.4 G.5

22

Deze voorstellen worden achtereenvolgens zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen.

Aan de orde is: H.

Datumbepaling initiatiefvoorstellen.

H.1. H.2. H.3. H.4.

Initiatiefvoorstel CU/SGP en SP 'Bouwen aan je eigen wijk' (RIS311875). Initiatiefvoorstel PvdD 'Den Haag loopt los' (RIS311876). Initiatiefvoorstel PvdA 'Hotspot Mariahoeve' (RIS311884). Initiatiefvoorstel HSP 'De Beatrijs' (RIS312095).

De voorzitter. Het college zal binnen de toegezegde termijn van drie maanden een eerste reactie op genoemde initiatiefvoorstellen opstellen. Dus binnen drie maanden.

Aan de orde is: I.1. Voorstel van het presidium inzake benoeming directeur Accountantsdienst/gemeente accountant gemeente Den Haag (RIS312062). De voorzitter. Conform het voorstel is benoemd mevrouw Carla Slotema. Van harte gefeliciteerd. I.2. Voorstel van het presidium inzake benoeming van drie leden van Adviescommissie tot toetsing van de verenigbaarheid van functies naast het raadslidmaatschap (RIS312071). De voorzitter. Conform het voorstel zijn benoemd mevrouw Biesheuvel, meneer Baart en mevrouw Peters. Ook van harte gefeliciteerd. I.3. Voorstel van het presidium inzake benoeming leden enquêtecommissie Amare (RIS312089). De voorzitter. Conform het voorstel zijn benoemd de leden Dubbelaar, Faïd, De Graaf, Van Esch, Bos en Partiman. Conform de Verordening op de raadsenquête zal de commissie uit haar midden een voorzitter en een plaatsvervangend voorzitter aanwijzen. Ik zie dat er een punt van orde is van meneer Partiman. Kavish Partiman (CDA). Voorzitter. Ik heb me gekandideerd voor deze functie, maar in de afgelopen periode heb ik een nieuwe baan aanvaard waardoor wellicht de schijn van een conflict of interest zou kunnen ontstaan. Ik wil me dan ook terugtrekken uit deze commissie. De voorzitter. Dat is heel wijs: bij schijn geen risico nemen. Dan is uw benoeming niet gedaan.

Ik feliciteer de leden Dubbelaar, Faïd, De Graaf, Van Esch en Bos met hun benoeming en wens ze veel succes. (Geroffel op de tafels) I.4. Voorstel van het presidium inzake benoeming leden adviescommissies MRDH (RIS312090). De voorzitter. Conform het voorstel zijn benoemd in de adviescommissie Vervoer de leden Assad en Gerritsen, en de anderen komen nog. (Geroffel op de tafels)

23

I.5.

Voorstel inzake benoeming lid Rekeningencommissie (RIS312091).

De voorzitter. Conform het voorstel is benoemd in de Rekeningencommissie de heer Massimo Etalle. Ook gefeliciteerd. Een aantal voorzitters en leden van commissies zijn hier aanwezig, in ieder geval mevrouw Biesheuvel en meneer Baart. Ik schors de vergadering, zodat u ze kunt feliciteren. De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. De voorzitter. De leden van de commissie nevenfuncties en de directeur GAD, van harte gefeliciteerd en veel succes met uw werk.

Aan de orde is: J. Initiatiefvoorstel De Haagse lanen: verander het hart van de binnenstad van Den Haag in een groene long, een Haagse Tuin met Haagse Lanen (RIS309588). De voorzitter. Namens de initiatiefnemer - we hebben haar vanochtend nog gezien en ze zit er ook nog, achter een grote bloemenhulde, vergezeld van haar echtgenoot, begrijp ik - zal een korte toelichting worden verzorgd. De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. De voorzitter. Voor de fijnproevers: hier in de raad is ook aanwezig meneer Jos van der Panne. Dat is een hele oude bekende van me en van mijn dochter. Hij was jarenlang lid van de gemeenteraad van Ede namens een niet nader te noemen politieke partij. GroenLinks, precies. Maar het is een topgozer. Ik ben helemaal verbaasd dat je er bent. Ik geef eerst het woord namens de initiatiefnemer - u weet wie het oorspronkelijk was - aan Chris van der Helm om een korte toelichting te geven. Chris van der Helm (VVD). Voorzitter. U zegt het helemaal goed. Ik doe dit namens de initiatiefnemer, Det Regts, die vanochtend zelf nog hierover gesproken heeft. Det, het is een eer om je te kunnen vertegenwoordigen over dit prachtige plan, want dat is het. Het geeft een mooie upgrade voor de binnenstad, waar toch best wat rommelige punten zijn. Dit plan stelt een soort groene ketting voor, bijna een soort parelketting.

Je hebt verschillende parels die je kunt verbinden met die groene ketting, waarbij je cultuur, horeca en verschillende mooie beeldbepalende locaties zoals het Binnenhof en het Spui aan elkaar kan verbinden. Ik zou vooral aan de raad willen vragen om deze groene ambitie, die de binnenstad veel moois kan brengen, vooral te omarmen en om met elkaar als raad uit te spreken hiermee aan de slag te willen gaan, zodat we daar de komende jaren mee verder kunnen. De voorzitter. Dank u wel, meneer Van der Helm. Dank ook voor het initiatief. De beraadslaging wordt geopend. Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter. Ik vind het ook leuk om mevrouw Regts weer eens te zien. Ik was helaas net niet bij het afscheid. Ze doet me denken aan de tijd dat de VVD nog rechts was. Dat is natuurlijk een tijdje geleden. Maar ik krijg echt bijna tranen in mijn ogen bij het idee dat mevrouw Regts er niet meer is en dat ze toch zo'n geweldig initiatiefvoorstel heeft achtergelaten. Ze heeft namelijk een plan gemaakt om de binnenstad mooier te maken. Ik heb in de commissievergadering al naar voren gebracht dat ik echt bijna tranen in mijn ogen kreeg van enthousiasme en dat ik vind dat we ons als raad allemaal hierachter zouden moeten scharen. Ik heb nog een crowdfunding voorgesteld, zodat mensen zelf kunnen bijdragen aan het project. Ik ben benieuwd hoe de initiatiefnemer daar via

24

mevrouw Regts over nadenkt. Hoe kunnen we er met elkaar voor zorgen dat hiervoor gelden beschikbaar komen? Volgens mij is dit een unieke kans die we met elkaar moeten aangrijpen. Dan kunnen we gelijk de grachten opengooien. Laten we van de binnenstad echt een geweldige parel maken met een PVV-stempel erop. Dan dank ik u hartelijk. De voorzitter. Dan kijk ik naar Martinez van Andel, Hart voor Den Haag. Gaat uw gang. Carlos Martinez van Andel (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Gezien de toch wat karige spreektijd voor een negenkoppige fractie, waarvan ik één minuut heb weten te bemachtigen, zal ik het moeten doen met een ingetogen maidenspeech. Maar met veel genoegen besteed ik die aan dit mooie initiatiefvoorstel van mevrouw Regts. Aldus direct door naar het voorliggende onderwerp. De Haagse lanen, zoals het initiatiefvoorstel is genoemd, is een omvangrijk, werkelijk prachtig plan dat ons naar het hart voor Den Haag geschreven is en dat ik met veel genoegen gelezen heb. Als je je ogen sluit, zie je het zo voor je. Inderdaad, de genoemde versteende lanen in onze binnenstad verdienen meer vergroening en allure, waarin dit voorstel volledig voorziet en zelfs veel meer dan dat.

Het plan, beter gezegd deze uitgebreide visie zou in principe dan ook op de steun van mijn fractie kunnen rekenen, ware het niet dat het ontbreken van de financiële paragraaf, maar ook de schatting van de gemoeide kosten en wie die dan zouden moeten gaan dragen, vooralsnog helaas op wat twijfel stuit. We houden het dus nog even spannend. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel en gefeliciteerd met uw maidenspeech. (Geroffel op de tafels) De voorzitter. Want u realiseert zich: het had interrupties geregend als het geen maidenspeech was geweest. Dan geef ik nu het woord aan Van Basten Batenburg, VVD, ook voor een maidenspeech. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Voorzitter. Het spijt me voor de verdedigende initiatiefnemer vandaag, maar niemand had dit plan beter kunnen toelichten dan Det Regts, die hier achter in de zaal zit en van wie u vandaag afscheid heeft genomen. Ik wil haar bedanken voor dit plan, voor deze visie op de binnenstad, De Haagse lanen, en ook voor de passie waarmee ze dit heeft bedacht, heeft opgeschreven en heeft uitgewerkt en waarmee ze volgens mij tientallen mensen, heb ik me laten vertellen, heeft meegenomen, die wandeling heeft gemaakt en mensen voor zich heeft gewonnen. Er werd net door de inspreker de heer Drijver aangegeven dat een hele brede coalitie zich al achter deze plannen van mevrouw Regts heeft geschaard.

Ik kan me niet voorstellen dat van al die mensen die met haar die wandeling hebben gedacht iemand zou hebben gedacht: waarom zouden we dit nou moeten gaan doen? Want als je die wandeling maakt vanaf de Veerkade tot aan de Kneuterdijk, dan ziet iedereen hoe versteend, hoe grauw en hoe rommelig deze belangrijke route door de stad eigenlijk is. Het plan dat vandaag voorligt, pakt dat aan. Het zal nog verder moeten worden uitgewerkt in de komende tijd en het zal ook niet van vandaag op morgen kunnen worden gerealiseerd. Dat heeft onder andere te maken met het feit dat het een hele ingrijpende aanpassing van de openbare ruimte is, waarvoor natuurlijk heel veel geld beschikbaar zal moeten worden gesteld. Ik vraag aan de hele raad om hier vandaag een begin mee te maken. We kunnen de binnenstad daar heel veel plezier mee doen. Voordat ik afsluit wil ik nog een vraag stellen aan de initiatiefnemer. Hoe ziet hij de participatie voor zich bij de verdere uitwerking van deze visie? Ik kan me voorstellen dat veel mensen in de stad hier wel iets van zullen vinden, omdat het zo'n belangrijke plek is. Ik wil ook aan het college vragen of zij kunnen schetsen hoe zij dat voor zich zien, als je dit soort plannen uitwerkt tot concrete ontwerpen voor de openbare ruimte. Voorzitter. Ik had mij geen mooier onderwerp kunnen voorstellen om als eerste over te spreken in deze raad.

Laat het vaststellen van deze visie een eerste stap zijn naar een groener, klimaatbestendiger en leefbaarder hart van onze stad. Ik zal mij de komende jaren graag inzetten voor de uitvoering van deze visie en ook voor de verdere verbeteringen in de stad, van de veiligheid op 25

straat tot en met bijvoorbeeld de sluiting van de raamprostitutie aan de Doubletstraat en de Geleenstraat. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel, Van Basten Batenburg, en complimenten met de maidenspeech. (Geroffel op de tafels) Dennis Groenewold (D66). Voorzitter. Allereerst wil ik meneer Martinez van Andel en mevrouw Van Basten Batenburg van harte feliciteren met hun maidenspeech. Keurig gedaan voor hun eerste keer. Ik weet dat ik een stuk zenuwachtiger overkwam toen ik de eerste keer hier stond. Wat dat betreft oprecht hulde. Ik ga mevrouw Regts toespreken terwijl ze op de tribune zit. Ook dat is ongebruikelijk, voorzitter. Sta het mij toe. U heeft werkelijk waar een prachtig cadeau als afscheid van u als raadslid aan ons gegeven. Dank daarvoor. Allereerst hebben we de fontein in de Hofvijver aan u te danken, heb ik tijdens een van die wandelingen te horen gekregen; ook ik heb met u mogen wandelen. Nu is er dit prachtige vervolg voor de binnenstad. U heeft echt hart voor de binnenstad en dat toont u aan met dit document. Het is een heel mooi stuk. Tijdens dat gesprek, waarin u echt heel veel passie toonde, nam u mij mee in uw enthousiasme. Wij hadden het toen ook over de financiën. Dat zagen wij inderdaad, net als andere partijen hier in de raad, wel als een dingetje.

U heeft het opgelost of de VVD heeft het opgelost door te zeggen: praat daar nou eens over tijdens de coalitieonderhandelingen. Het lijkt mij heel goed dat het daar besproken wordt, wie daar dan ook dadelijk te zitten komt. Wij zien als D66 ook niet dat dit plan volgend jaar meteen uitgevoerd zal zijn. Dit zal echt de visie voor de komende jaren voor de binnenstad moeten zijn, die vast gefaseerd zal worden uitgevoerd. Een van de dingen waarvan wij ons nog afvragen hoe dat concreet zal worden gedaan, gaat over de ontstening van gevel tot gevel. Het staat er heel hard in: het moet juist niet hard worden. Wij steunen dat idee, maar ik kan me ook voorstellen dat er hier en daar toch wel wat verstening nodig is om er bijvoorbeeld iets overheen te laten rijden. Er staat een zinnetje in dat het dan waterdoorlatend moet zijn. Dat is een heel mooi uitgangspunt. Klopt het dus dat er ook nog wel wat verstening kan zijn, maar op een mooie duurzame manier, is de vraag aan degene die nu het initiatiefvoorstel mag verdedigen. Voorzitter. Over een jaar of tien ga ik graag nog een keer met mevrouw Regts door de binnenstad wandelen. Laten we hopen dat we dan zien hoe mooi het uiteindelijk is geworden en is uitgevoerd naar aanleiding van haar visie. Nogmaals dank daarvoor. Lesley Arp (SP). Voorzitter.

Natuurlijk ook namens de SP felicitaties aan mevrouw Van Basten Batenburg en de heer Martinez van Andel voor de maidenspeeches. Hoewel mijn fractie veel waardering heeft voor het werk dat met een initiatiefvoorstel gemoeid gaat en het enthousiasme dat oud-VVD-raadslid Det Regts had voor haar voorstel, kunnen wij er helaas niet mee instemmen. Met de huidige krappe gemeentebegroting en de grote noden in onze stad liggen onze prioriteiten qua vergroening en ontstenen bij versteende woonwijken als Laak, de Schilderswijk en Transvaal. Er zullen duidelijke keuzes gemaakt moeten worden. Een dergelijk initiatiefvoorstel zonder dekking kunnen wij daarom niet steunen. Ten slotte had ik nog een vraag voor de initiatiefnemer, mede namens de heer De Vuyst van GroenLinks in het kader van de linkse samenwerking, over het toegevoegde punt in het dictum. Dat roept het college op om middelen te vinden bij de coalitieonderhandelingen, maar bij mijn weten zit het college helemaal niet aan tafel bij de coalitieonderhandelingen. Hoe ziet de VVD dat punt voor zich? Is het niet beter om dat punt te schrappen of aan te passen? De voorzitter. Een interessant punt. Ik kijk even de kring rond, want dit was de eerste termijn en dit waren de mensen op de sprekerslijst. Wethouder Bredemeijer. Wethouder Bredemeijer (CDA). Voorzitter.

Dank aan de initiatiefnemer, dank aan de raadsleden voor hun bijdragen en dank aan degenen die hun maidenspeech hebben gedaan. Felicitaties daarmee. Wat voorligt is een prachtig visiedocument over de manier waarop we kunnen kijken naar de toekomstige binnenstad. Zo is het ook opgeschreven in de verschillende dicta. Er is gewezen op het 26

feit dat er geen dekking voor het voorstel ligt, maar dat er is verwezen naar de coalitieonderhandelingen. Mevrouw Arp zei net terecht en treffend dat wij daar als college natuurlijk geen rol in hebben. Dat maakt de manier waarop ik hier zit nu wat ongemakkelijk ten opzichte van de situatie die zich hopelijk snel weer zal voordoen nadat de onderhandelingen zijn afgerond. Overall zou ik de samenvatting van ons advies willen duiden met het willen overlaten van het oordeel aan de raad. Ik denk dat dat het meest passend is bij de situatie waarin het college nu verkeert, maar wel recht doet aan de enorme inzet van dit voorstel en de oproep aan de verschillende onderhandelaars om hiermee aan de slag te gaan. Uiteraard wil ik een positief signaal meegeven. Dat klinkt hopelijk wel door in dat advies, maar 'oordeel raad' is vanuit het college het meest passend. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Mag ik het ook zo samenvatten dat als het derde punt geschrapt zou worden, het college een positief advies zou geven? Wethouder Bredemeijer (CDA). Nee, want dan zou het echt een ongedekt voorstel zijn. Ik neem aan dat u dictumpunt 3 bedoelt over de financiën. Dan zou het echt een ongedekt voorstel zijn. Dat vind ik niet passend bij de omvang van het vraagstuk. Maarten De Vuyst (GroenLinks).

Zoals we ook in de commissie gewisseld hebben: wat overblijft is een visie op de binnenstad waar in de komende plannen naartoe gewerkt kan worden. Een visie hoeft niet per se gedekt te worden. Een visie is een vergezicht waar je naartoe werkt. Hoe zou de wethouder daartegen aankijken? Wethouder Bredemeijer (CDA). Het past in de visie die ook het huidige college heeft natuurlijk zeer in de ambitie om de stad te vergroenen en een prettig leefklimaat te creëren, ook in de binnenstad. Het past daar naadloos in. Tegelijkertijd is het waar wat onder anderen mevrouw Arp heeft gesteld, namelijk dat er in deze stad heel veel noden zijn en dat we de balans moeten blijven vinden tussen de verschillende wijken en tussen de inzet in de verschillende wijken. Dat zal altijd het uitgangspunt blijven. Maar het uitgangspunt van vergroening, van een prettig leefklimaat creëren, past hier naadloos in. Tegelijkertijd vind ik het wel van belang om als stadsbestuur vast te stellen dat we de voorstellen die we hier doen ordentelijk behandelen en daarbij de financiële middelen leveren ofwel een doorkijk geven naar de onderhandelingen. De voorzitter. De Vuyst, de laatste keer. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik weeg dat toch anders. Ik weeg het zo dat de samenhang in deze visie een meerwaarde heeft. Daar kijkt mijn fractie positief naar.

Maar zoals mevrouw Arp net zei, vind ik het derde punt in het dictum een heel lastig punt. Dat heb ik ook gezegd in de commissie. Mijn fractie zou ervoor kunnen zijn dat dat geschrapt wordt. Ik had de hoop dat het college dat zou kunnen omarmen. Wethouder Bredemeijer (CDA). Ik begrijp de opmerking van de heer De Vuyst zo dat hij zegt dat met name het oproepen van het college om dat bij de komende onderhandelingen in te brengen op weerstand stuit. Ik denk dat dat aansluit bij de oproep die ik als lid van het college doe om het oordeel graag aan de raad te laten, zodat u dat zelf kunt bepalen. De participatie in dit type vraagstukken is uiteraard heel belangrijk. De heer Groenewold wees op de oproep om hier te ontstenen. Dat sluit natuurlijk aan bij onze visie. Tegelijkertijd zou uit zo'n participatietraject kunnen blijken dat er wel degelijk behoefte is aan verstening in bepaalde delen. Ik kan me voorstellen dat uit zo'n participatietraject iets anders komt dan hoe hard het hier staat opgeschreven. Met die kanttekening zou ik zeggen: gooi het open in de participatie en wees dan ook bereid om daarnaar te luisteren. Dan zou het kunnen zijn, bijvoorbeeld als bij het Spuiplein, dat we daar een heel mooi participatietraject hebben kunnen neerleggen en uiteindelijk ook een heel mooi gedragen plan hebben kunnen presenteren.

Met dat in het achterhoofd zou ik dit participatietraject op diezelfde manier willen zien. Tot zover, voorzitter.

27

De voorzitter. Dank u wel, wethouder Bredemeijer. Dan kijk ik naar Van der Helm namens de initiatiefnemer. Chris van der Helm (VVD). Voorzitter. Allereerst gefeliciteerd aan de heer Martinez van Andel en mevrouw Lotte van Basten Batenburg met hun maidenspeeches. Bedankt voor alle mooie woorden die uiteraard aan Det Regts zijn gericht als indiener van dit voorstel. Er zijn nog een paar vragen gesteld, waarbij ik wil stilstaan. Ik merk dat er veel enthousiasme is bij de verschillende partijen die hebben gesproken. Ik ga aan het einde in op de financiën, waar de meeste partijen vragen over hebben gesteld. De heer Groenewold van D66 had een vraag over de ontstening van gevel tot gevel. Is er niet eventueel wat verstening mogelijk, omdat het soms wel heel concreet of heel gesloten in het voorstel staat? Daar zal natuurlijk enige ruimte voor moeten zijn, omdat het misschien wel kostenbesparend of beter kan zijn om iets anders aan te leggen. Volgens mij moet die ruimte er zijn. Er zit natuurlijk een bepaalde gedachte achter hoe we de lanen voor ons zien, maar die flexibiliteit moet er kunnen zijn. Dan kom ik gelijk bij de financiële vraag over de dekking. Soms denk ik dat je als raad moet durven om zo'n grote visie, zo'n ambitie met elkaar vast te stellen. Ik proef bij heel veel partijen het enthousiasme om aan de slag te gaan met de groene binnenstad.

We hebben een interessant moment, precies nu zo rond de verkiezingen. Bij de onderhandelingen kunnen allerlei plannen neergelegd worden en kan er naar investeringen gekeken worden. Volgens mij moet het technisch zo zijn dat je het college oproept in een initiatiefvoorstel. Ik stel voor dat we dictum 3 zo lezen dat wij het college oproepen om, als dit initiatiefvoorstel wordt aangenomen, de kosten inzichtelijk te maken en dat neer te leggen bij de onderhandelende partijen. Dan kunnen de partijen daar zelf over spreken. Ik hoop natuurlijk dat deze groene ambitie wordt omarmd. Dan kunnen we daar als raad ook naar kijken, want het is niet van vandaag op morgen geregeld. Dat beseffen we ook heel goed. Ik zie dat er wat vragen zijn. Sebastian Kruis (PVV). Als de raad dit voorstel aanneemt, dan wordt toch ook namens de nietonderhandelende partijen de boodschap meegegeven aan de onderhandelende partijen dat het gewoon moet worden gedaan? Chris van der Helm (VVD). Dat klopt. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik zie de tegemoetkoming, dus ik denk dat het goed zou zijn als het college zou reageren op de verandering van het dictum. Begrijp ik het goed dat punt 3 gaat luiden: roept het college om de kosten voor de uitvoering van deze visie inzichtelijk te maken voor de komende coalitieonderhandelingen? Wordt dat ongeveer de formulering? Dat is iets heel anders.

Daar zou ik me in kunnen vinden. Ik wil het natuurlijk wel graag op papier zien voordat ik mijn definitieve oordeel heb. Chris van der Helm (VVD). Ik gaf aan dat het dictum zo blijft, maar dat je het zou kunnen lezen in de geest zoals ik dat zojuist noemde. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Dan blijft er een punt van het dictum staan wat niet kan. Ik zou de indieners niet aanraden om het zo te doen. Ik zou aanraden om dat toch even te wijzigen. Chris van der Helm (VVD). Voorzitter. Ik wil een paar minuten schorsen om dit technisch door te nemen. Ik hou niet zo van schorsen, maar in dit geval vind ik het belangrijk om even te kijken of dit zo blijft staan of dat er een aanpassing moet komen. Daar heb ik een paar minuten voor nodig. De voorzitter. Gelet op de welwillendheid over en weer lijkt me dat verstandig, en ook gelet op het werk, et cetera, et cetera. De vergadering wordt van 12.09 uur tot 12.20 uur geschorst. Chris van der Helm (VVD). Voorzitter. We hebben er in de schorsing even goed over doorgesproken. Ik zou willen voorstellen dat dictum 3 gewijzigd wordt. We sturen zo een gewijzigd 28

voorstel na, maar ik lees het nu alvast voor en u krijgt het gewijzigde voorstel zo snel mogelijk. Dictum 3 wordt gewijzigd in: roept het college op om de kosten voor de uitvoering van deze visie in kaart te brengen en de raad hierover te informeren ten behoeve van de coalitieonderhandelingen. Ik hoop natuurlijk van harte dat de raad zich bij dit dictum kan aansluiten om die visie, die groene ambitie voor de binnenstad, die we volgens mij allemaal delen, de komende jaren veel dichterbij te brengen. Ik denk dat ik daarmee door alle vragen heen ben, omdat de meeste vragen over de financiën gingen. De voorzitter. Dank u wel, meneer Van der Helm. Dan kijk ik richting de raad of er behoefte is aan een tweede termijn. Sebastian Kruis (PVV). Ik had een vraag gesteld over crowdfunding. Chris van der Helm (VVD). Toen de heer Kruis in de eerste termijn 'crowdfunding' zei, moest ik denken aan het andere stukje dat in het voorstel staat, namelijk dat het Binnenhof wordt opgeknapt en dat het Rijk best een bijdrage zou kunnen leveren aan het realiseren van het plan. Alles helpt, maar crowdfunding komt meestal uit de samenleving zelf. Vaak zeggen inwoners zelf al: we zien hier iets ontstaan en daar willen we ons graag hard voor maken. Daar staan we zeker voor open. De voorzitter. Rijksfinanciering is geen crowdfunding, hè? Dat denken ze wel, maar … O, dat moet ik niet zeggen.

Sebastian Kruis (PVV). Zo zie je maar dat iemand al ongeveer twintig jaar politiek zit en dat zijn eerste reflex is dat hij denkt aan een ander overheidsorgaan. Maar je zou ook nog een beetje publiekprivaat kunnen denken. Het is best wel een heel pijnlijke constatering voor de heer Van der Helm dat dit zijn eerste ingeving is, maar daar gaan we het nog wel over hebben in de komende vier jaar. De voorzitter. Dank u wel. Uw punt is duidelijk. Chris van der Helm (VVD). Ik merk dat ik weer veel te uitgebreid wil ingaan op alle punten en ook nog allerlei mooie punten uit het voorstel wil halen. Ik laat het hierbij. Ik zou de raad nog een keer willen meegeven dat het echt een fantastische, mooie, groene ambitie voor de binnenstad is. Det, nogmaals bedankt voor dit voorstel. De voorzitter. Waarvan akte. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. Aan het eind van de vergadering zal de raad hierover besluiten.

Aan de orde is: K. Voorstel van het college inzake Verklaring van geen bedenking (Wabo) ten aanzien van aanvraag om omgevingsvergunning voor het bouwen van een hotel ter plaatse van het te slopen kantoor Bleijenburg 1 (RIS311298). De beraadslaging wordt geopend. Lesley Arp (SP). Voorzitter. Een jaar geleden diende de SP een motie in voor een plan B voor Bleijenburg 1. Niet alleen verschillende raadsfracties maar ook omwonenden hadden een voorkeur voor een woonbestemming voor dit adres in plaats van het zoveelste hotel. Helaas sneuvelde die motie. Het kan dus geen verrassing zijn dat de SP er niets voor voelt om een verklaring van geen bedenkingen af te geven voor het voorliggende hotelplan. Bovendien lijkt het faciliteren van dit plan 29

in strijd met de kantorenstrategie. Als we dan toch een bestemmingswijziging voor dit adres mogelijk maken, dan liever voor broodnodige woningen. Daarom steunen wij van harte het amendement van de Haagse Stadspartij hierop. Dan nog een laatste vraag voor het geval dat de raad toch instemt met de hotelontwikkeling. De SP krijgt signalen dat omwonenden zich zorgen maken over de gevolgen van de komst van een nieuw hotel voor de verkeersveiligheid. Denk aan de bevoorrading met vrachtwagens die door smalle straatjes moeten rijden. Kan de wethouder erop aandringen dat de ontwikkelaar hierover in overleg treedt met de buurt? Fatima Faïd (HSP). Voorzitter. Het college probeert met creatief rekenen onder de 1.500 m2 te komen, zodat het plan voldoet aan de kantorenstrategie. Echter, voor het vaststellen van het bvo zijn strenge regels en methodes vastgelegd in NEN 2580. Alle delen van het gebouw tellen daarin mee, dus niet alleen de oppervlakte kantoorruimte zoals het college in zijn voorstel stelt. Het college volgt hier niet de standaardmeetmethode en rekt ten behoeve van een marktpartij de regels maar weer eens een beetje op. Dat is niet alleen onjuist, maar het geeft ook geen rekenschap aan de breed gedragen behoefte om een pas op de plaats te maken voor nieuwe hotels in de stad, zoals recentelijk is afgesproken in het nieuwe hotelbeleid.

Daarom dien ik samen met mevrouw Arp van de SP en de heer Barker van de Partij voor de Dieren het amendement 'Geen hotel Bleijenburg 1' in om niet in te stemmen met het afgeven van een verklaring van geen bedenkingen. De voorzitter. Door mevrouw Faïd, daartoe gesteund door mevrouw Arp en de heer Barker, wordt het volgende amendement (K.A HSP) voorgesteld:

Amendement K.A. HSP Geen hotel Bleijenburg 1 De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 21 april 2022, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Verklaring van geen bedenking (Wabo) ten aanzien van aanvraag om omgevingsvergunning voor het bouwen van een hotel ter plaatse van het te slopen kantoor Bleijenburg 1 (RIS311298). Besluit om: • dictumpunt I te schrappen en te vervangen door de volgende twee dictumpunten: Te verklaren het voornemen te hebben bedenkingen uit te spreken over de omgevingsvergunning voor het bouwen van een hotel ter plaatse van het te slopen kantoor Bleijenburg 1. II. Het college te verzoeken het voornemen om geen verklaring van geen bedenking af te geven voor zienswijze vrij te geven zodat belanghebbenden hun zienswijze hierop kunnen geven alvorens de raad hier definitief toe kan besluiten. I.

•

De tekst in het raadsvoorstel aan te passen zoals in de bijlage is weergegeven.

Raadsvoorstel inzake Verklaring van geen bedenking (Wabo) ten aanzien van aanvraag om omgevingsvergunning voor het bouwen van een hotel ter plaatse van het te slopen kantoor Bleijenburg 1. Aanleiding Op 26 november 2015 heeft de gemeenteraad een besluit genomen over de nieuwe algemene verklaring van geen bedenkingen (RIS288041). Daarmee heeft de raad bepaald in welke gevallen het college gebruik kan maken van de algemene verklaring van geen bedenkingen en in welke gevallen er een specifieke verklaring van geen bedenkingen (VVGB) nodig is. De onderhavige aanvraag voor het bouwen van een hotel ter plaatse van het te slopen kantoor Bleijenburg 1, valt gezien de aard van het plan onder de categorie waarvoor een specifieke WGB is vereist. De ontwerpverklaring is op 12 mei 2021 besproken in de commissie Ruimte en hierop zijn door 30

verscheidene raadsleden zorgen over geuit. Het college heeft vervolgens op basis van de commissiebehandeling gekozen om het ontwerpbesluit en de ontwerpverklaring (met bijlagen) van 12 juli 2021 tot en met 23 augustus 2021 ter inzage ter inzage te leggen, waarbij twee zienswijzen zijn ingediend. Deze zienswijzen zijn gewogen om te komen tot dit raadsvoorstel. Toezeggingen aan de commissie Ruimte van 12 mei 2021 Tijdens de behandeling van de ontwerp Verklaring van geen bedenkingen in de commissie Ruimte van 12 mei 2021 zijn de volgende toezeggingen gedaan: 1. De exacte oppervlakte van het plan uit te zoeken: of dat wel of niet onder de 1500 m2 valt. In de ruimtelijke onderbouwing wordt namelijk gesproken over een onttrekking van 1613 m2. 2. In de hotelnota, die waarschijnlijk voor de zomer komt, terug te komen op een aantal thema’s waarover is gesproken. 3. Ook terug te komen op het tijdsplan van het traject van deze verklaring van geen bedenkingen. Ad. 1: de bruto vloeroppervlakte is door het college onderzocht en bedraagt circa 1490 m2 uitgaande van de oppervlakte met een kantoorfunctie. Echter deze oppervlakte is exclusief de parkeergarage die onlosmakelijk met het kantoor (en hotel) verbonden is om te voldoen aan de parkeereisen. Deze maat komt niet overeen met de uitgangspunten van de kantorenstrategie. Zie paragraaf Kantorenstrategie versus hotelstrategie.

Initiatief Op 24 december 2019 is de aanvraag om omgevingsvergunning ingediend door Hotel Bleijenburg C.V. voor het bouwen in afwijking van het bestemmingsplan. De aanvraag voor het bouwen van een hotel ter plaatse van het te slopen kantoor Bleijenburg 1, omvat de Wabo-activiteiten: • ‘Bouwen’; • ‘Handelen in strijd met regels ruimtelijke ordening’; • ‘Slopen in beschermd stadsgezicht’. De initiatiefnemer van onderhavig plan is voornemens het verouderde en in onbruik geraakte kantoorpand aan de Bleijenburg 1 te slopen om ter plaatse een hotel te realiseren met 88 kamers, waarvan 8 vierpersoonskamers en 80 ‘standaard’ tweepersoonskamers. De beoogde ontwikkeling richt zich primair op gasten die een modem en prijsvriendelijk hotel zoeken in de Haagse binnenstad. De doelgroep is breed, maar het hotel zal zich gezien de kernkwaliteiten vooral richten op de toeristische markt, met relatief veel jongere gasten. Met de klassieke gevelopbouw sluit de nieuwbouw goed aan op de omgeving van het rijksbeschermd stadsgezicht. Procedure De aanvraag omgevingsvergunning is qua gebruik, bouwmassa en overschrijding van bouwvlakken, niet in overeenstemming met het bestemmingsplan ‘Binnenhof e.o’. Het bestemmingsplan biedt geen toereikende afwijkingsmogelijkheid voor de geconstateerde strijdigheid, waardoor de uitgebreide voorbereidingsprocedure moet worden doorlopen.

De ontwerp Verklaring van geen bedenkingen heeft van 12 juli 2021 tot en met 23 augustus 2021, samen met de ontwerp-omgevingsvergunning, inclusief de ruimtelijke onderbouwing van het project, ter inzage gelegen, waarbij eenieder in de gelegenheid is gesteld een zienswijze in te dienen. Er zijn twee zienswijzen ingediend door respectievelijk de ‘Deutsche Evangelische Gemeinde’ en het Hoogheemraadschap van Delfland. Beoordeling De ambtelijke adviezen en het advies van de Welstands- en Monumentencommissie zijn positief. Het bouwplan is getoetst aan de Welstandsnota en beoordeeld in het kader van de dubbelbestemming ‘Waarde-Cultuurhistorie’. Het advies luidt als volgt: “De commissie kan instemmen met het ontwerp voor een hotel op de hoek Bleijenburg/ Casuariestraat. Zowel op zichzelf als in de relatie tot de directe, zeer diverse, omgeving is het ontwerp 31

overtuigend. In hoofdopzet is sprake van een overhoeks pand met een klassieke gevelopbouw van een plint met souterrainvensters, vier hoofdlagen, een overgang-laag met afwijkende kleinere vensters op een strak ritme en een kap daarboven. Deze opbouw maakt het duidelijk één gebouw, maar geeft ook geleding die zorgt voor een goede inpassing tussen (de kwaliteit van) de omringende bebouwing. In de architectonische uitwerking met penanten, banden en verschillende verbanden in het metselwerk wordt die geleding nog verder doorgezet. De entree van het hotel op de hoek is een passende verbijzondering, waarin dubbele hoogte, een dubbele deur, een luifel en de naam van het hotel samenkomen.” Ruimtelijke onderbouwing Bouwmassa en inpassing in de omgeving Het plan voor het hotel gaat uit van sloop/nieuwbouw. Het huidige pand telt vier bouwlagen en een kap. Door de verdiepingshoogte in de nieuwe situatie te drukken en de toepassing van een gedrukte bouwlaag (mezzanine) is een extra bouwlaag geïntroduceerd. In de kap wordt één bouwlaag ondergebracht. De afwijking in hoogte ten opzichte van het bestemmingsplan bedraagt 10% (binnen de afwijkingsmogelijkheden van het bestemmingsplan). De vergroting ten opzichte van de bestaande situatie is beperkt en tast de waarden van het beschermd stadsgezicht niet onevenredig aan.

De opbouw van de bouwmassa, vijf bouwlagen met een zesde laag in een kap met een passende hoogte, sluit goed aan op de omgeving. Planologisch Het bestemmingsplan staat een hotel ter plaatse niet toe. Belangrijk aandachtspunt is daarom de onderbouwing (toets aan Ladder voor Duurzame Verstedelijking) voor dit initiatief. De behoefte aan hotelkamers is gedurende de Covid-19 crisis enorm afgenomen. Terwijl de woningnood en behoefte aan kantoren is toegenomen. De Covid-19 crisis heeft voor een nieuwe situatie op de Haagse hotelmarkt gezorgd waardoor de raad elk hotelplan dat in afwijking van het bestemmingsplan wordt ingediend zorgvuldig weegt tegen de kantorenstrategie, het hotelbeleid en behoefte aan andere functies. Kantorenstrategie versus hotelstrategie Conform de kantorenstrategie (Den Haag 2018-2025 de gebruiker centraal 2.0 RIS 300807) is onttrekking van kantoren onder de 1500 m2 toegestaan. Met een bestaande totale oppervlakte van 1.613 m2 BVO voor het kantoor is dit pand groter dan 1500 m2. Op basis van de kantorenstrategie en hotelstrategie Den Haag (RIS 260889) kan niet worden meegewerkt aan de ontwikkeling van dit nieuwe hotelinitiatief. Nieuw hotelbeleid Door voomoemde omstandigheden is er eind 2020 aan de gemeenteraad toegezegd dat er medio 2021 nieuw hotelbeleid zou zijn, waarin rekening wordt gehouden met de impact van de huidige crisis op de bestaande hotelsector.

Het raadsvoorstel van het college inzake het Haags Hotelbeleid 2021 (RIS 310666) is door de gemeenteraad aangenomen in de raad van 9 februari 2022. Gestreefd wordt naar een gezonde en goed-functionerende plaatselijke hotelmarkt. Pas wanneer de hotelmarkt zich heeft hersteld en de planvoorraad onder de 1.000 kamers komt, omdat hotelplannen zijn gerealiseerd of geannuleerd, is er weer ruimte voor nieuwe initiatieven. Tot die tijd wordt er niet meegewerkt aan bestemmingsplanwijzigingen of afwijkingsprocedures voor nieuwe hotelinitiatieven. Bovendien worden in de toekomst alle initiatieven getoetst aan een nieuw toetsingskader. Echter, bij de behandeling van het nieuwe hotelbeleid is er een amendement en motie aangenomen die het hotelbeleid aanzienlijk aanscherpen. Amendement Stel een bezettingsgraad vast: het in beginsel geen medewerking verlenen aan noodzakelijke bestemmingsplanwijzigingen en/of afwijkingsprocedures ten behoeve van nieuwe hotelinitiatieven, totdat de Haagse hotelmarkt zich heeft hersteld uit de coronacrisis en de gemiddelde bezettingsgraad van de hotels in Den Haag minimaal 70% bedraagt over tweejaar op basis van het Digitaal Nachtregister. De gemiddelde bezettingsgraad is de afgelopen 2 jaar nog niet minimaal 70% geweest waardoor op basis van het vastgestelde hotelbeleid niet kan worden meegewerkt aan dit initiatief. 32